Հեղինակի գրքերը (1)
Մշակույթ
Ստեփան Դեմուրյանի դերը հայ երաժշտական ֆոլկլորագիտության զարգացման գործում
Աշխատությունը նվիրված է Ստեփան Դեմուրյանի գործունեության և նրա ներդրման ուսումնասիրությանը հայ երաժշտական ֆոլկլորագիտության զարգացման գործում։ Ստեփան Դեմուրյանը հայ երաժիշտ, խմբավար, կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, ազգագրագետ և մանկավարժ էր, որի գործունեությունը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդական երաժշտության հավաքագրման, գրառման, տարածման և ուսումնասիրման պատմության մեջ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նրա բանահավաքչական գործունեությունը, որի ընթացքում նա հավաքել և մշակել է հայ ժողովրդական երգերի բազմաթիվ նմուշներ՝ նպաստելով ժողովրդական երաժշտական ժառանգության պահպանմանը։ Նրա աշխատանքը հատկապես կարևոր է այն ժամանակաշրջանի համատեքստում, երբ հայ ժողովրդական երգերի համակարգված գրառումն ու տարածումը աստիճանաբար ձևավորվում էին որպես գիտական և մշակութային գործունեության առանձին ուղղություն։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի Դեմուրյանի կազմած «Քնար» երգարանը, որը 1907 թվականին հրատարակվել է Սանկտ Պետերբուրգում և ներկայացնում է հայ ազգային երգերի եվրոպական նոտագրությամբ վաղ կարևոր ժողովածուներից մեկը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև նրա անտիպ և հետագայում հրատարակված ժողովրդական երգերի հավաքածուներին, որոնց հրապարակումն ու գիտական շրջանառության մեջ ընդգրկումը հնարավորություն են տվել նորովի գնահատել նրա բանահավաքչական ժառանգությունը։ Դեմուրյանի նյութերի հետագա հրատարակությունների շարքում ընդգրկվել է նաև «Հայ ժողովրդական երգեր և նվագներ» ժողովածուն, որը կարևոր աղբյուր է նրա ֆոլկլորագիտական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Դեմուրյանի ավանդը, սակայն, չի սահմանափակվել միայն ժողովրդական երգերի հավաքագրմամբ․ նա զբաղվել է նաև երաժշտական գործիքների, մուղամների և Մերձավոր ու Միջին Արևելքի երաժշտական մշակույթի հարցերով, հանդես եկել երաժշտագիտական հոդվածներով և անդրադարձել երաժշտական կրթության խնդիրներին։ Կարևոր է նաև նրա մանկավարժական և խմբավարական գործունեությունը, որի միջոցով ժողովրդական երգը տարածվել է կրթական և համերգային միջավայրում։ Շուշիում նրա կազմակերպած քառաձայն երգչախմբային գործունեությունը և երաժշտության դասավանդումը նպաստել են երիտասարդության շրջանում հայկական երգարվեստի տարածմանը և երաժշտական կրթության զարգացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Դեմուրյանի գործունեությունը դիտարկել ոչ միայն որպես անհատական ստեղծագործական ժառանգություն, այլև որպես հայ երաժշտական ֆոլկլորագիտության ձևավորման գործընթացի կարևոր բաղադրիչ։ Նրա հավաքագրած, գրառած և մշակած նյութերը արժեքավոր են հայկական ժողովրդական երաժշտության մեղեդիական առանձնահատկությունների, տարբերակների, կատարողական ավանդույթների և տարածական դրսևորումների հետազոտության համար։ Դեմուրյանի ժառանգության ժամանակակից ուսումնասիրություններն ու հրատարակությունները շարունակում են կարևոր դեր ունենալ հայ երաժշտագիտական ֆոլկլորագիտության պատմության վերականգնման և այդ ոլորտի սկզբնավորման ու զարգացման փուլերի բացահայտման գործում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, ֆոլկլորագետներին, ազգագրագետներին, երաժշտության պատմաբաններին, կատարողներին, մանկավարժներին և հայկական ժողովրդական երաժշտական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-08-30