Բուդոյան, Դիանա Ստեփանի

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործական աշխարհում արևելյան և արևմտյան մշակութային ավանդույթների փոխազդեցության, փոխներթափանցման և գեղարվեստական համադրման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն բազմամշակութային միջավայրն է, որի շրջանակում եվրոպական գրական մտածողությունը հանդիպում է Հնդկաստանի բնաշխարհին, բանահյուսական պատկերացումներին, սոցիալական հարաբերություններին և ավանդական աշխարհընկալման տարրերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Արևելքի գեղարվեստական պատկերմանը՝ բնության, կենդանական աշխարհի, համայնքային հարաբերությունների, սովորույթների և բարոյական պատկերացումների միջոցով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է արևմտյան գրական ավանդույթի ազդեցությունը պատմողական կառուցվածքի, կերպարակերտման, արկածային պատումի և դաստիարակչական գաղափարների ձևավորման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդու և բնության հարաբերության խնդիրը․ ջունգլին ներկայացվում է ոչ միայն որպես գործողությունների միջավայր, այլև որպես յուրահատուկ սոցիալական ու խորհրդանշական աշխարհ՝ իր օրենքներով, արժեքներով և վարքականոնով։ Քննվում է գլխավոր հերոսի ինքնության ձևավորման գործընթացը երկու տարբեր աշխարհների սահմանագծում, նրա պատկանելության, օտարության, հարմարվելու և սեփական տեղը գտնելու խնդիրները։ Այդ տեսանկյունից մշակութային երկակիությունը դիտարկվում է որպես ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական կառուցվածքը ձևավորող կարևոր սկզբունք։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առասպելական, բանահյուսական և առակային տարրերի կիրառմանը, կենդանիների մարդակերպմանը և դրանց միջոցով մարդկային հասարակության հարաբերությունների ներկայացմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել արևելյան նյութի գեղարվեստական վերամշակումը արևմտյան հեղինակի աշխարհայացքի շրջանակում՝ միաժամանակ ուշադրություն դարձնելով գաղութային ժամանակաշրջանի մշակութային համատեքստին և դրա ազդեցությանը Արևելքի պատկերման ձևերի վրա։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ տարբեր մշակույթների հանդիպումը կարող է արտահայտվել ինչպես փոխադարձ հարստացման ու երկխոսության, այնպես էլ հակադրությունների և մշակութային կարծրատիպերի միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համեմատական գրականագիտության, մշակութաբանության և տեքստաբանական վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելով արևելյան ու արևմտյան ավանդույթների փոխհարաբերության դերը Քիփլինգի գեղարվեստական աշխարհի, կերպարային համակարգի և գաղափարական բազմաշերտության ձևավորման մեջ։