Հեղինակի գրքերը (1)
Lեզվաբանություն
Նույնականությունը որպես թարգմանաբանական խնդիր (ֆրանսիական արձակ և չափածո ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների հիման վրա)
Աշխատությունը նվիրված է թարգմանության գործընթացում նույնականության պահպանման, վերակառուցման և փոխակերպման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ֆրանսիական արձակ և չափածո գրականության հայերեն թարգմանությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում նույնականությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ երևույթ, որը կարող է արտահայտվել ազգային, մշակութային, լեզվական, հեղինակային, սոցիալական և անհատական մակարդակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե բնագրում արտահայտված մշակութային ու լեզվական ինքնատիպությունը ինչպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում այլ լեզվական և մշակութային միջավայր տեղափոխվելիս։ Քննվում են թարգմանչի ընտրած լեզվական միջոցները, բառապաշարը, ոճական լուծումները, դարձվածքները, մշակութային իրողությունների փոխանցման եղանակները և դրանց ազդեցությունը ստեղծագործության ընդհանուր ընկալման վրա։ Արձակ ստեղծագործությունների ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում են պատմողական ձայնի, կերպարների խոսքի, սոցիալական ու մշակութային միջավայրի, հեղինակային ոճի և ենթատեքստային իմաստների վերարտադրության խնդիրները։ Չափածո ստեղծագործությունների դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում բանաստեղծական լեզվի, պատկերային համակարգի, ռիթմի, հնչերանգի, տաղաչափական կառուցվածքի և գեղարվեստական արտահայտչականության փոխանցման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բնագրի և թարգմանության համեմատական քննությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իմաստային տեղաշարժերը, բացթողումները, հավելումները, փոխարինումները և մշակութային հարմարեցումները։ Դիտարկվում է նաև թարգմանչի՝ որպես երկու լեզվամշակութային համակարգերի միջնորդի դերը, քանի որ նրա մեկնաբանական որոշումները կարող են ազդել ինչպես հեղինակի անհատական ոճի, այնպես էլ ստեղծագործության մեջ ներկայացված մշակութային ինքնության ընկալման վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն բառերին, արտահայտություններին, խորհրդանիշներին և իրողություններին, որոնք սերտորեն կապված են ֆրանսիական մշակութային միջավայրի հետ և հայերենում միշտ չէ, որ ունեն ամբողջական համարժեքներ։ Այդ դեպքերում քննվում են համարժեքության, օտարացման, տեղայնացման, բացատրական փոխանցման և այլ թարգմանական ռազմավարությունների հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև հայերեն թարգմանության լեզվական բնականության և բնագրի մշակութային առանձնահատկությունների պահպանման միջև հավասարակշռության խնդիրը։ Տարբեր ժանրերի համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե նույնականության փոխանցման խնդիրներն ինչպես են փոփոխվում արձակի և պոեզիայի դեպքում և ինչպիսի թարգմանական միջոցներ են առավել բնորոշ յուրաքանչյուրին։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գրական թարգմանության տեսության, ֆրանսերեն-հայերեն մշակութային փոխհաղորդակցության և թարգմանական մեկնաբանության մեխանիզմների առավել խոր ուսումնասիրությանը՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով թարգմանագիտության, համեմատական գրականագիտության, ֆրանսիական գրականության և լեզվամշակութաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-17