Հեղինակի գրքերը (1)
Մանկավարժություն
Педагогические условия преодоления последствий катастрофы у подростков /на примере Спитакского землетрясения в 1988 г
Աշխատությունը նվիրված է դեռահասների շրջանում աղետալի իրադարձությունների հետևանքների հաղթահարման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրմանը՝ որպես հետազոտության հիմնական օրինակ դիտարկելով 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժը։ Գրքում ուշադրության կենտրոնում են այն դժվարությունները, որոնց կարող են բախվել դեռահասները ծանր բնական աղետից հետո՝ հոգեբանական ցնցում, վախ, անհանգստություն, կորստի զգացում, սոցիալական կապերի խաթարում, սովորելու և առօրյա գործունեության նկատմամբ հետաքրքրության նվազում, ինչպես նաև ապագայի նկատմամբ անորոշության զգացում։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչ դեր կարող է ունենալ կրթական միջավայրը նման իրավիճակներում դեռահասների վերականգնման, սոցիալականացման և հոգեբանական կայունության վերականգնման գործընթացում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է մանկավարժական ներգործության այնպիսի ձևերի և մեթոդների բացահայտումը, որոնք կարող են նպաստել աղետից տուժած երեխաների ու դեռահասների հարմարվողականության բարելավմանը, նրանց ինքնավստահության վերականգնմանը և հասարակական ու կրթական կյանքում լիարժեք ներգրավմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ուսուցչի, դպրոցի, ընտանիքի և սոցիալական շրջապատի փոխգործակցությանը, քանի որ աղետից հետո դեռահասի վերականգնումը չի սահմանափակվում միայն հոգեբանական աջակցության տրամադրմամբ։ Կրթական գործընթացը կարող է դառնալ կայունության, անվտանգության և կանխատեսելիության կարևոր աղբյուր՝ օգնելով երեխային աստիճանաբար վերականգնել առօրյա ռեժիմը, միջանձնային հարաբերությունները և սեփական հնարավորությունների նկատմամբ վստահությունը։ Աշխատության շրջանակում աղետը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բնական երևույթ, այլև որպես երկարատև սոցիալական և հոգեբանական ազդեցություն ունեցող իրադարձություն, որի հետևանքները կարող են շարունակվել տարիներ շարունակ։ Այդ պատճառով ուսումնասիրությունը կարևորում է դեռահասների հետ համակարգված, նպատակաուղղված և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան աշխատանքը։ Հետազոտությունը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ համադրում է մանկավարժական և հոգեբանական մոտեցումները՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչ պայմաններում կարող է կրթական համակարգը արդյունավետորեն մասնակցել աղետից հետո երեխայի վերականգնման գործընթացին։ Սպիտակի երկրաշարժի փորձի ուսումնասիրությունը աշխատանքին հաղորդում է նաև պատմական և գործնական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպիսի խնդիրներ են առաջանում մեծածավալ աղետներից հետո երեխաների և դեռահասների կրթության, դաստիարակության ու սոցիալական հարմարման ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, հոգեբաններին, սոցիալական աշխատողներին, կրթության ոլորտի մասնագետներին և աղետների հետևանքների հաղթահարմամբ զբաղվող հետազոտողներին, քանի որ այն անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես կարելի է կրթական և սոցիալական միջավայրի միջոցով աջակցել դեռահասի վերականգնմանը, նվազեցնել աղետի երկարաժամկետ բացասական ազդեցությունները և ստեղծել զարգացման ու սոցիալական հարմարման համար առավել բարենպաստ պայմաններ։
Թարմացվել է՝ 2026-09-14