Հակոբյան, Նաիրա Ռաֆիկի

Հակոբյան, Նաիրա Ռաֆիկի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (2)

Օնլայն

Հոգեբանություն

Երկլեզվությունը որպես անձի սահմանային կարգավիճակ և նրա ազդեցությունը անձի դիրքորոշումների ձևավորման վրա

Աշխատությունը նվիրված է երկու լեզուների և դրանց համապատասխան մշակութային միջավայրերի հետ մշտական փոխազդեցության պայմաններում անձի ինքնընկալման, սոցիալական վարքի և դիրքորոշումների ձևավորման հոգեբանական ու սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն իրավիճակն է, երբ անհատը հաղորդակցվում և սոցիալականացվում է երկու լեզվամշակութային համակարգերում՝ յուրացնելով դրանց արժեքները, նորմերը, հաղորդակցական ձևերը և աշխարհընկալման առանձնահատկությունները։ «Սահմանային կարգավիճակ» հասկացությունը դիտարկվում է որպես երկու լեզվական ու մշակութային տարածքների միջև գտնվելու յուրահատուկ վիճակ, որը կարող է արտահայտվել ինքնության, պատկանելության զգացման և սոցիալական դերերի ընկալման տարբեր ձևերով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լեզվի և մտածողության, լեզվի և ինքնության, ինչպես նաև լեզվական ընտրության ու սոցիալական միջավայրի միջև փոխկապակցվածությանը։ Քննվում է, թե տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում լեզուներից մեկի ընտրությունը ինչպես կարող է կապված լինել անձի սոցիալական դիրքի, խմբային պատկանելության, արժեքային կողմնորոշումների և սեփական անձի ներկայացման եղանակների հետ։ Երկլեզվությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես երկու լեզուների իմացություն, այլև որպես սոցիալական փորձառություն, որի ընթացքում անհատը մշտապես առնչվում է տարբեր մշակութային կոդերի և հաղորդակցական սպասումների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել վերաբերմունքները սեփական և այլ խմբերի նկատմամբ, լեզվական հեղինակության ընկալումը, մշակութային նույնականացումը, սոցիալական հարմարվողականությունը և տարբեր միջավայրերում վարքային ռազմավարությունների ընտրությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև այն հարցը, թե երկու լեզվամշակութային համակարգերի համատեղ ներկայությունը ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ կարծրատիպերի, սոցիալական գնահատականների և արժեքային դիրքորոշումների ձևավորման վրա։ Միաժամանակ շեշտադրվում է, որ նման ազդեցությունները միանշանակ չեն և կախված են ընտանիքից, կրթական միջավայրից, հասարակական հարաբերություններից, լեզուների սոցիալական կարգավիճակից և անհատի կենսափորձից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում լեզվական ինքնության ճկունությանը և բազմաշերտ ինքնության ձևավորման հնարավորությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, հոգելեզվաբանության, սոցիոլեզվաբանության և միջմշակութային հաղորդակցության մոտեցումները՝ երկլեզվությունը ներկայացնելով որպես անձի լեզվական կարողություններից ավելի լայն՝ նրա սոցիալականացման, ինքնության և դիրքորոշումների ձևավորման հետ փոխկապակցված երևույթ։

Թարմացվել է՝ 2026-09-19
Երկլեզվությունը որպես անձի սահմանային կարգավիճակ և նրա ազդեցությունը անձի դիրքորոշումների ձևավորման վրա

Անվճար

Օնլայն

Հոգեբանություն

Մարգինալության դրսևորման յուրահատկությունները փոխակերպվող հասարակությունում (սոցիալ-հոգեբանական վերլուծություն)

Սոցիալ-հոգեբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հասարակական փոփոխությունների պայմաններում մարգինալության ձևավորման և դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սոցիալական վերափոխումների ազդեցությունը անհատի և խմբերի ինքնընկալման, սոցիալական դիրքի, արժեքային կողմնորոշումների և հասարակական միջավայրին հարմարվելու գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավիճակներին, երբ ավանդական սոցիալական կապերի, դերերի և նորմերի փոփոխությունը կարող է առաջացնել անորոշության, օտարման կամ սոցիալական միջանկյալ դիրքի զգացում։ Վերլուծվում են մարգինալության սոցիալական և հոգեբանական գործոնները, անհատի վարքային արձագանքները, ինքնության վերակառուցման գործընթացները և նոր հասարակական պայմաններին հարմարվելու հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև սոցիալական ինտեգրման, խմբային պատկանելության, հաղորդակցության, արժեքային համակարգերի փոփոխության և հասարակական հարաբերությունների վերափոխման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարգինալության բազմագործոն բնույթը և դրա կապը հասարակության կառուցվածքային ու մշակութային փոփոխությունների հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, սոցիալական հոգեբանների, հասարակական գործընթացների և սոցիալական փոփոխությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-10-04
Մարգինալության դրսևորման յուրահատկությունները փոխակերպվող հասարակությունում (սոցիալ-հոգեբանական վերլուծություն)

Անվճար

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին