Հեղինակի գրքերը (1)
Lեզվաբանություն
Հարֆի հայեցակարգը արաբական լեզվաբանության մեջ. տիպաբանական և համեմատական ուսումնասիրություն
Աշխատությունը նվիրված է արաբական լեզվաբանական ավանդույթում «հարֆ» հասկացության բովանդակության, քերականական կարգավիճակի և գործառութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ տիպաբանական և համեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է դասական արաբական քերականության մեջ բառերի դասակարգման սկզբունքների և հատկապես այն լեզվական միավորների բնույթի բացահայտման վրա, որոնք ավանդաբար ընդգրկվում են «հարֆ» հասկացության շրջանակում։ Քննության են առնվում արաբ քերականների մոտեցումները բառի և խոսքի մասերի սահմանման վերաբերյալ, ինչպես նաև անվան, բայի և հարֆի միջև սահմանվող կառուցվածքային, իմաստային ու գործառութային տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հարֆերի ձևաբանական անփոփոխությանը, շարահյուսական գործառույթներին, այլ լեզվական միավորների միջև հարաբերություններ արտահայտելու կարողությանը և նախադասության ընդհանուր իմաստի ձևավորման գործում դրանց ունեցած դերին։ Ուսումնասիրվում են նախդիրների, շաղկապների, մասնիկների և գործառութային այլ միավորների դասակարգման սկզբունքները՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները ժամանակակից լեզվաբանության մեջ կիրառվող համապատասխան հասկացությունների հետ։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս արաբերենի նյութը դիտարկել տարբեր կառուցվածք ունեցող լեզուների համատեքստում և պարզել, թե որքանով է ավանդական արաբական դասակարգումը համադրելի ժամանակակից խոսքիմասային համակարգերի հետ։ Համեմատական վերլուծության ընթացքում կարևորվում են ոչ միայն ձևական հատկանիշները, այլև իմաստաբանական, շարահյուսական և գործառութային չափանիշները, որոնց հիման վրա հնարավոր է որոշել տվյալ միավորների տեղը լեզվի քերականական համակարգում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դասական արաբական լեզվաբանական մտքի ձևավորմանը, վաղ շրջանի քերականների տեսական մոտեցումներին և հետագա գիտական ավանդույթի վրա դրանց ազդեցությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ ավանդական տերմինների բովանդակությունը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ համապատասխանում է ժամանակակից եվրոպական լեզվաբանության մեջ ընդունված տերմիններին, ինչի պատճառով դրանց համեմատությունը պահանջում է յուրաքանչյուր հասկացության գործառույթի և տեսական հիմքի մանրամասն քննություն։ Առանձին նշանակություն է տրվում քերականական տերմինաբանության զարգացմանը և տարբեր լեզվաբանական ավանդույթների միջև հասկացությունների համարժեքության խնդրին։ Այս տեսանկյունից նյութը նպաստում է արաբական դասական քերականության տեսական ժառանգության ավելի ամբողջական ընկալմանը և հնարավորություն է տալիս այն գնահատել ընդհանուր լեզվաբանական ու տիպաբանական գաղափարների շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արաբագիտության, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, լեզվաբանական տիպաբանության, քերականության պատմության և արևելյան լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, լեզվաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-15