Խաչատրյան, Աղավարդ Խաչատուրի

Խաչատրյան, Աղավարդ Խաչատուրի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Մաթեմատիկա

Некоторые линейные нелинейные задачи физической кинетики

Աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկական կինետիկայի մի շարք գծային և ոչ գծային խնդիրների տեսական ուսումնասիրությանը՝ նյութական համակարգերում հավասարակշռությունից դուրս ընթացող գործընթացների նկարագրման և դրանց հիմնական օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մասնիկների բաշխման, տեղափոխման, բախումների, դիֆուզիայի, էներգիայի և իմպուլսի փոխանցման հետ կապված երևույթներ, որոնց մաթեմատիկական նկարագրության համար կիրառվում են կինետիկական հավասարումներ և համապատասխան սահմանային ու սկզբնական պայմաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գծային խնդիրներին, որոնց դեպքում համակարգի արձագանքը հնարավոր է ուսումնասիրել փոքր շեղումների կամ գծայնացված հավասարումների միջոցով՝ բացահայտելով տարբեր ֆիզիկական պարամետրերի ազդեցությունը կինետիկական գործընթացների զարգացման վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ոչ գծային խնդիրներ, որտեղ համակարգի տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը կարող է հանգեցնել ավելի բարդ վարքի, փոխկապակցված գործընթացների և ժամանակատարածական կառուցվածքների ձևավորման։ Վերլուծվում են հավասարակշռության վիճակից շեղված համակարգերի էվոլյուցիան, ռելաքսացիոն գործընթացները և այն պայմանները, որոնց դեպքում համակարգը մոտենում է կայուն կամ քվազիկայուն վիճակի։ Կարևորվում է կինետիկական հավասարումների լուծման վերլուծական և մոտավոր մեթոդների կիրառումը, ինչպես նաև տարբեր մաթեմատիկական մոտեցումների համադրումը՝ բարդ ֆիզիկական համակարգերի վարքը նկարագրելու համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել գազային, պլազմային, պինդմարմնային կամ այլ բազմամասնիկ համակարգերին բնորոշ կինետիկական երևույթներ՝ կախված ընտրված մոդելից և փոխազդեցությունների բնույթից։ Առանձին նշանակություն ունի գծային և ոչ գծային մոդելների արդյունքների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու պարզեցումների կիրառելիության սահմանները և պարզելու, թե երբ են ոչ գծային ազդեցությունները դառնում որոշիչ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև փոխադրման գործակիցների, բաշխման ֆունկցիաների և համակարգի մակրոսկոպական բնութագրերի միջև կապերի բացահայտումը։ Տեսական արդյունքները կարևոր են անհավասարակշիռ վիճակներում գտնվող ֆիզիկական համակարգերի հատկությունների ավելի խոր ըմբռնման և դրանց վարքի կանխատեսման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել տեսական ֆիզիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի, ֆիզիկական կինետիկայի, պլազմայի ֆիզիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-17
Некоторые линейные нелинейные задачи физической кинетики

Անվճար

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Տեսնել ավելին