Մինասյան, Ստեփան Ռոբերտի

Մինասյան, Ստեփան Ռոբերտի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Աշխարհագրություն

Исследование и прогноз изменений геоэкологических условий среды в связи с крупными водозаборами

Աշխատությունը նվիրված է խոշոր ջրառների ազդեցությամբ շրջակա միջավայրի գեոէկոլոգիական պայմանների փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և դրանց հետագա զարգացման կանխատեսմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել ջրային ռեսուրսների ինտենսիվ օգտագործման հետևանքով բնական երկրաբանական, հիդրոերկրաբանական և էկոլոգիական համակարգերում առաջացող փոփոխությունների օրինաչափությունները և գնահատել դրանց հնարավոր երկարաժամկետ հետևանքները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են խոշոր ջրառների ազդեցության մեխանիզմները, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի փոփոխությունները, ջրային հաշվեկշռի վերափոխումները, ջրահոսքերի և ջրային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ջրառի հետևանքով բնական միջավայրի տարբեր բաղադրիչների վրա առաջացող ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորերկրյա ջրերի պաշարների նվազման, հիդրոդինամիկ ռեժիմի փոփոխության, հողի և ապարների խոնավության պայմանների վերափոխման, հնարավոր նստվածքային կամ երկրաբանական գործընթացների ակտիվացման և էկոհամակարգերի ջրային ապահովվածության փոփոխության հարցերին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է գեոէկոլոգիական իրավիճակի գնահատման մեթոդաբանությունը, որը թույլ է տալիս համադրել ջրառի ծավալները, բնական պայմանները, ջրային համակարգերի արձագանքը և շրջակա միջավայրի փոփոխվող ցուցանիշները։ Կիրառվում են դիտարկման, վերլուծության, մոդելավորման և կանխատեսման մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր սցենարների դեպքում միջավայրի հետագա փոփոխությունների հավանական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջրառի ազդեցության տարածական և ժամանակային դրսևորումների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա հետևանքները կարող են աստիճանաբար կուտակվել և արտահայտվել տարբեր ինտենսիվությամբ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման տեսանկյունից, քանի որ գեոէկոլոգիական փոփոխությունների վաղ հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս կանխել կամ նվազեցնել ջրային համակարգերի գերշահագործման բացասական հետևանքները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջրային ռեսուրսների կառավարման, ստորերկրյա ջրերի պահպանության, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի և տարածքների կայուն զարգացման ծրագրերի մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գեոէկոլոգների, հիդրոերկրաբանների, երկրաբանների, բնապահպանության մասնագետների, ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-07
Исследование и прогноз изменений геоэкологических условий среды в связи с крупными водозаборами

Անվճար

Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Տեսնել ավելին