Հեղինակի գրքերը (1)
Պատմություն
Разрешение армянского вопроса
Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի քաղաքական և միջազգային-դիվանագիտական կողմերի քննությանը՝ այն դիտարկելով Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դրության, հայկական բարենորոգումների պահանջների և մեծ տերությունների քաղաքական շահերի փոխազդեցության համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է խնդրի առաջացման պատմական նախադրյալների, դրա միջազգային բնույթ ստանալու գործընթացի և հնարավոր կարգավորման վերաբերյալ ձևավորված քաղաքական մոտեցումների վրա։ Քննության են առնվում հայ բնակչության իրավունքների և անվտանգության ապահովման, վարչական բարեփոխումների իրականացման, քաղաքական ներկայացվածության և ազգային պահանջների հետ կապված հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի դիրքորոշումներին, նրանց դիվանագիտական նախաձեռնություններին և Օսմանյան կայսրության նկատմամբ իրականացվող քաղաքականությանը՝ ցույց տալով, որ հայկական խնդիրը սերտորեն կապված էր ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների և աշխարհաքաղաքական մրցակցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային պայմանագրերի, դիվանագիտական բանակցությունների և բարենորոգումների ծրագրերի նշանակությանը, ինչպես նաև դրանց իրականացման ընթացքում առաջացած հակասություններին և սահմանափակումներին։ Ուսումնասիրվում են հայկական քաղաքական ու հասարակական շրջանակներում ձևավորված տեսակետները, խնդրի կարգավորման վերաբերյալ տարբեր պատկերացումները և արտաքին քաղաքական պայմանների ազդեցությունը հայկական ազգային նպատակների վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ խնդրի լուծման տարբեր ծրագրեր կարող էին հիմնվել քաղաքական ինքնավարության, բարենորոգումների, միջազգային երաշխիքների կամ այլ քաղաքական մեխանիզմների վրա՝ կախված տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական պայմաններից և հեղինակային դիրքորոշումից։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչպես էր հայկական խնդիրը ներկայացվում քաղաքական և հրապարակախոսական մտքում և ինչպիսի լուծումներ էին առաջարկվում տարբեր պատմական փուլերում։ Միաժամանակ աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես իր ստեղծման ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողությունն արտացոլող սկզբնաղբյուր, ուստի դրա դրույթները կարևոր է գնահատել համապատասխան պատմական միջավայրի և հեղինակի քաղաքական հայացքների հաշվառմամբ։ Այն արժեքավոր է Հայկական հարցի պատմության, հայ ժողովրդի ազգային-քաղաքական շարժումների, Օսմանյան կայսրության քաղաքականության և XIX–XX դարերի միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, դիվանագիտության պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով, Հայկական հարցով և քաղաքական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների և ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-23