Մովսիսյան, Մարինե Ռազմիկի

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է մասնակցային ժողովրդավարության և ազգային անվտանգության փոխհարաբերությունների քաղաքականագիտական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական ու հասարակական զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում քաղաքացիների, քաղաքացիական հասարակության կառույցների և այլ շահակիցների մասնակցությունն է հանրային որոշումների մշակման, ընդունման, իրականացման և վերահսկման գործընթացներին, ինչպես նաև այդ մասնակցության հնարավոր կապերը պետական կառավարման կայունության և անվտանգության համակարգի հետ։ Մասնակցային ժողովրդավարությունը դիտարկվում է ներկայացուցչական ժողովրդավարությունը լրացնող մեխանիզմների ամբողջության տեսանկյունից՝ ընդգրկելով հանրային քննարկումները, խորհրդակցությունները, քաղաքացիական նախաձեռնությունները, հասարակական վերահսկողությունը և պետական մարմինների ու հասարակության միջև հաղորդակցության տարբեր ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարդու, հասարակության և պետության անվտանգության փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով, թե քաղաքացիների ներգրավվածությունը և պետական կառույցների նկատմամբ վստահությունը ինչպիսի նշանակություն կարող են ունենալ հասարակական կայունության ու պետական ինստիտուտների կենսունակության համար։ Քննվում են քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների զարգացման, հանրային պատասխանատվության, քաղաքական մասնակցության մշակույթի և որոշումների կայացման թափանցիկության հիմնախնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական կառավարման համակարգի և հասարակության միջև արդյունավետ հետադարձ կապի ձևավորմանը, քանի որ մասնակցային մեխանիզմների գործնական նշանակությունը կախված է ոչ միայն դրանց իրավական ամրագրումից, այլև իրական կիրառման հնարավորություններից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մասնակցային կառավարման ինստիտուցիոնալ և իրավական մեխանիզմները, դրանց զարգացման խոչընդոտները և հասարակության տարբեր խմբերի ներգրավվածության առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական անորոշությունների և հասարակական փոփոխությունների պայմաններում մասնակցային գործընթացների նշանակությանը՝ միաժամանակ դիտարկելով անվտանգության պահանջների և ժողովրդավարական մասնակցության սկզբունքների միջև հնարավոր լարվածությունները։ Քննվում է նաև քաղաքական ու քաղաքացիական կրթության դերը՝ որպես գիտակցված մասնակցության և պատասխանատու քաղաքացիական վարքագծի ձևավորման գործոն։ Աշխատությունը ազգային անվտանգությունը դիտարկում է բազմաբաղադրիչ երևույթի շրջանակում՝ այն կապելով ոչ միայն պետական ինստիտուտների գործունեության, այլև մարդու անվտանգության, հասարակական հարաբերությունների, քաղաքական կայունության և քաղաքացիական մասնակցության հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչ պայմաններում կարող են մասնակցային կառավարման մեխանիզմները նպաստել պետություն-հասարակություն փոխհարաբերությունների զարգացմանը և հանրային կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է քաղաքական ինստիտուտների, ժողովրդավարական գործընթացների, քաղաքացիական հասարակության և անվտանգության ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ ներկայացնելով դրանց փոխազդեցության տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։