Языковые и лингвокультурологические особенности переводов прозы А. Айвазяна на русский язык

Հոգեբանություն

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայության կառավարչի հոգեբանական պատրաստման համակարգի կառուցարկման հայեցակարգային հիմքերի մշակմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կառավարչական գործունեության հոգեբանական առանձնահատկությունները, ղեկավարի մասնագիտական և անձնային կարողությունների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգում արդյունավետ առաջնորդության հոգեբանական նախադրյալները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է որոշումների կայացման, հաղորդակցման, կոնֆլիկտների կառավարման, սթրեսակայունության և թիմային աշխատանքի հոգեբանական մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը հանրային ծառայության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարչական կադրերի ընտրության, գնահատման, վերապատրաստման և մասնագիտական զարգացման հոգեբանական չափանիշներին, ինչպես նաև ժամանակակից կրթական և վերապատրաստման մոդելների կիրառմանը։ Աշխատությունը համադրում է կառավարման տեսության, կազմակերպական հոգեբանության և հանրային կառավարման սկզբունքները՝ առաջարկելով կառավարչական կարողությունների զարգացման և պետական ծառայության արդյունավետության բարձրացման հայեցակարգային մոտեցումներ։ Այն օգտակար է պետական կառավարման մասնագետների, հոգեբանների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և հանրային ծառայության համակարգի հետազոտողների համար։

Lեզվաբանություն

СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК: Морфемика. Словообразование աշխատությունը ռուսաց լեզվի կառուցվածքային լեզվաբանության ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է բառի ներքին կառուցվածքի և բառաստեղծման գործընթացների ուսումնասիրությանը, այն ներկայացնում է մորֆեմիկայի հիմնական հասկացությունները՝ արմատ, նախածանց, վերջածանց և վերջավորություն, ինչպես նաև բառի կառուցվածքային վերլուծության մեթոդները, գիրքը բացատրում է բառաստեղծման հիմնական եղանակները՝ ածանցում, կազմություն, կրճատում և բարդացում, միաժամանակ անդրադառնում է բառերի իմաստային փոփոխություններին և նոր բառերի ձևավորման լեզվական օրինաչափություններին, ընդգրկելով նաև գործնական վարժություններ՝ բառերի մորֆեմիկ վերլուծության և բառաստեղծման մոդելների կիրառման համար, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության և ռուսերեն լեզվի խորացված ուսուցման համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Անանիա Շիրակացու կենսագրության և գիտական ժառանգության մատենագիտական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով համակարգված ձևով ներկայացնել նրա մասին գոյություն ունեցող աղբյուրները, ուսումնասիրությունները և գիտական գրականությունը։ Գրքում համադրվում են պատմական, մատենագիտական և գիտական տվյալներ, որոնք վերաբերում են Անանիա Շիրակացու կյանքին, գործունեությանը և նրա ներդրմանը հայ և համաշխարհային գիտության զարգացման մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է Շիրակացու աշխատությունների ձեռագրական ավանդույթը, դրանց պահպանման և ուսումնասիրության պատմությունը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված գիտական մեկնաբանությունները և վերլուծությունները։ Աշխատության մեջ ընդգրկվում են կենսամատենագիտական տեղեկություններ՝ հրատարակությունների, հոդվածների և ուսումնասիրությունների վերաբերյալ, որոնք լուսաբանում են Շիրակացու մաթեմատիկական, աստղագիտական և աշխարհագրական գիտելիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գիտական մտածողության համակարգին և հայ միջնադարյան գիտության զարգացման գործում ունեցած դերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր աղբյուր է հայագիտության, գիտության պատմության և մատենագիտության ոլորտների համար՝ նպաստելով Անանիա Շիրակացու ժառանգության համակողմանի ընկալմանը և գիտական գնահատմանը։

Սոցիոլոգիա

Սփյուռքագիտություն. Քննական անթոլոգիա-ը միջդիսցիպլինար գիտական ժողովածու է, որը ներկայացնում է սփյուռքագիտության տեսական հիմքերը, հիմնական հասկացությունները և տարբեր հեղինակների քննադատական ուսումնասիրությունները հայ և համաշխարհային սփյուռքների վերաբերյալ, աշխատությունում քննարկվում են սփյուռքի ձևավորման պատմական պատճառները, միգրացիոն գործընթացները, ինքնության պահպանման և վերափոխման խնդիրները, ինչպես նաև հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների բազմաշերտ բնույթը, միաժամանակ ընդգծվում են մշակութային, լեզվական և սոցիալական ինտեգրման գործընթացները ընդունող հասարակություններում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում սփյուռքի քաղաքական, տնտեսական և կրթական դերակատարությանը գլոբալ աշխարհում, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորելու համապարփակ և քննադատական պատկերացում սփյուռքագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման, ինչպես նաև հայ սփյուռքի առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, լեզվաբանությանը, գրականագիտությանը, պատմական գիտություններին, պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտներում իրականացվող ժամանակակից հետազոտությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային համագործակցության զարգացմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։ Հրատ.՝ Հայկական ՍՍՌ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական ռեսպուբլիկական գրադարանի տեղեկատու-մատենագիտական բաժին, Երևան, 0175, 16 էջ [src=123456789/6723] [dspace.nla.am]

Բժշկություն

Այս աշխատությունը նվիրված է երկրորդ դասի օկլյուզիոն անոմալիաների և վերին շնչուղիների օբստրուկտիվ խանգարումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կարգավորման նոր մոտեցումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ ատամնածնոտային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները կարող են փոխկապակցված լինել վերին շնչուղիների անցանելիության և շնչառական ֆունկցիայի փոփոխությունների հետ, ուստի նման հիվանդների բուժումը պահանջում է ոչ միայն ատամների և կծվածքի ուղղում, այլև շնչառական ֆունկցիայի համապարփակ գնահատում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են երկրորդ դասի օկլյուզիայի տարբեր ձևերը, դրանց առաջացման հնարավոր պատճառները, ծնոտների փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները և դեմքածնոտային կառուցվածքների ազդեցությունը շնչուղիների տարածական կազմակերպման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերին շնչուղիների նեղացման կամ մասնակի խցանման մեխանիզմներին, որոնք կարող են կապված լինել լեզվի դիրքի, ստորին ծնոտի հետին դիրքի, քմային և կոկորդային հատվածների անատոմիական առանձնահատկությունների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ախտորոշիչ մեթոդների կատարելագործումը՝ օրթոդոնտիկ զննություն, դեմքածնոտային չափումների գնահատում, շնչառական ֆունկցիայի ուսումնասիրություն և անհրաժեշտության դեպքում պատկերային հետազոտություններ։ Համապարփակ ախտորոշումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ինչպես օկլյուզիոն խանգարման ծանրությունը, այնպես էլ շնչուղիների հնարավոր օբստրուկտիվ փոփոխությունները։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել բուժման տարբեր օրթոդոնտիկ մոտեցումներ, ֆունկցիոնալ ապարատների կիրառություն և այնպիսի մեթոդներ, որոնք ուղղված են ստորին ծնոտի դիրքի, ատամնածնոտային հարաբերությունների և շնչուղիների տարածական պայմանների բարելավմանը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի բուժման անհատականացումը՝ հաշվի առնելով հիվանդի տարիքը, աճի փուլը, կմախքային առանձնահատկությունները, օկլյուզիայի բնույթը և շնչառական խանգարման աստիճանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բազմամասնագիտական բուժման անհրաժեշտությանը, երբ օրթոդոնտը համագործակցում է քիթ-կոկորդ-ականջաբանի, քնի բժշկության մասնագետի, դիմածնոտային վիրաբույժի կամ այլ մասնագետների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել բուժման արդյունավետությունը բնութագրող կլինիկական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշները, օկլյուզիայի փոփոխությունները, շնչուղիների անցանելիության դինամիկան և հիվանդների կյանքի որակի վրա բուժման ազդեցությունը։ Նոր մոտեցումների մշակումը նպատակ ունի բարձրացնել ոչ միայն կծվածքի և ատամնածնոտային կառուցվածքների շտկման, այլև շնչառական ֆունկցիայի պահպանման կամ բարելավման արդյունավետությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել երկրորդ դասի օկլյուզիոն անոմալիաների ավելի ամբողջական ախտորոշմանը, բուժման ճիշտ պլանավորմանը և շնչուղիների օբստրուկտիվ խնդիրների ժամանակին հայտնաբերմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել օրթոդոնտների, ատամնաբույժների, քիթ-կոկորդ-ականջաբանների, քնի բժշկության մասնագետների, դիմածնոտային վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։