Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Январь, №1-2)

Պատմություն

Աշխատանքը պատմավիմագրագիտական ուսումնասիրություն է, որի կենտրոնում 9-14-րդ դարերի հայկական վիմագրերն են՝ որպես Հայաստանի քաղաքական պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է քարերի, շինությունների, եկեղեցիների, վանական համալիրների, ամրոցների և այլ պատմական հուշարձանների վրա պահպանված արձանագրությունների քննության վրա՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես epigraphic նյութ, այլև որպես իրենց ժամանակաշրջանի քաղաքական, վարչական, սոցիալական և մշակութային իրողությունների անմիջական վկայություններ։ Աշխատանքի կարևորագույն նպատակներից է ցույց տալ, թե ինչպես կարող են վիմագրական աղբյուրները լրացնել, ճշգրտել կամ վերաիմաստավորել միջնադարյան Հայաստանի պատմության վերաբերյալ գրավոր այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների թվագրմանը, ընթերցմանը, բովանդակության մեկնաբանությանը, տեղագրական կապերին և դրանցում հիշատակվող անձանց, իշխանական տների, թագավորական ու վարչական կառույցների նույնականացմանը։ Վիմագրերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել իշխանության տարածքային կազմակերպումը, տարբեր իշխանական և թագավորական տների հարաբերությունները, վարչական կենտրոնների գոյությունը, հողատիրական հարաբերությունները, նվիրատվությունները և շինարարական գործունեությունը։ Առանձին կարևորություն ունի արձանագրություններում հիշատակվող աշխարհիկ և հոգևոր գործիչների ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց անունները, տիտղոսները և պաշտոնները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական կառուցվածքի և իշխանական հարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը նաև ընդգծում է վիմագրերի տեղագրական նշանակությունը․ արձանագրության գտնվելու վայրը հաճախ հնարավորություն է տալիս կապել կոնկրետ քաղաքական կամ վարչական իրադարձությունը որոշակի բնակավայրի, գավառի, ամրոցի կամ վանական կենտրոնի հետ։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության համար, երբ գրավոր պատմիչների տեղեկությունները սահմանափակ են կամ մասնատված։ 9-14-րդ դարերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու Հայաստանի քաղաքական կյանքի փոփոխություններին՝ տարբեր թագավորությունների, իշխանությունների և օտար տերությունների գերիշխանության պայմաններում։ Վիմագրական նյութը կարող է անդրադառնալ ինչպես հայկական պետականության և տեղական իշխանական համակարգերի գոյությանը, այնպես էլ արտաքին քաղաքական ազդեցություններին, տարածքային փոփոխություններին և ռազմական ու վարչական իրադարձություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների լեզվական և բանաձևային առանձնահատկություններին, քանի որ դրանցում օգտագործվող տիտղոսները, ձևակերպումները և իրավական արտահայտությունները կարող են կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունենալ։ Նվիրատվական և շինարարական արձանագրությունները, օրինակ, կարող են տեղեկություններ հաղորդել հողի և սեփականության վերաբերյալ, իսկ եկեղեցական կառույցների հետ կապված գրությունները՝ հոգևոր իշխանության, հովանավորության և հասարակական հարաբերությունների մասին։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է մի շարք մետաղների թթվածնային միացությունների մագնեզիում-կարբոթերմալ վերականգնման գործընթացների ուսումնասիրությանը այրման ռեժիմում՝ ընդգծելով բարձր ջերմաստիճանային ինքնատարածվող ռեակցիաների (combustion mode) մեխանիզմները և կինետիկական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են վերականգնման պայմանները, էներգետիկ հավասարակշռությունը, փուլային փոխակերպումները և ստացված մետաղական համակարգերի կառուցվածքային ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում W–Me (Cu, Ni, Ag) համաձուլվածքների սինթեզին, դրանց ձևավորման մեխանիզմներին, տարրերի փոխլուծելիությանը և միկրոկառուցվածքային հատկություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է այրման ռեժիմում ընթացող ռեակցիաների տեխնոլոգիական առավելությունները՝ ներառյալ էներգախնայողությունը, գործընթացի ինքնապահպանվող բնույթը և բարձր մաքրությամբ արտադրանքի ստացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական և տեսական վերլուծություններ, որոնք կարող են կիրառվել նոր սերնդի բարձր ջերմաստիճանային նյութերի և ինժեներական համաձուլվածքների մշակման ոլորտում։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է մենաշնորհների գործունեության կարգավորման և վերահսկման համակարգերին ժամանակակից շուկայական տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ են մենաշնորհները, ինչպես են դրանք ձևավորվում և ինչ ազդեցություն ունեն շուկայի մրցակցության, գների ձևավորման և սպառողների շահերի վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է մենաշնորհների հիմնական տեսակներին՝ բնական, օրենսդրական և տնտեսական մենաշնորհներ, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառներին՝ տեխնոլոգիական առավելություններ, շուկայի կենտրոնացում և մասշտաբի տնտեսություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության հակամենաշնորհային քաղաքականությանը՝ շուկայի կարգավորման, անարդար մրցակցության կանխարգելման և սպառողների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Գրքում քննարկվում են վերահսկողության հիմնական գործիքները՝ կարգավորող մարմինների գործունեություն, տուգանքներ, սահմանափակումներ, շուկայի ազատականացման միջոցառումներ և իրավական պատասխանատվություն։ Վերլուծվում է նաև մենաշնորհների կարգավորման ազդեցությունը տնտեսական արդյունավետության, նորարարության խթանման և շուկայի հավասարակշռության վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Մաթեմատիկա

Բարձրագույն մաթեմատիկա. Մաս I-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տեխնիկական և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար և ընդգրկում է մաթեմատիկական անալիզի ու գծային հանրահաշվի հիմնական թեմաները, աշխատությունում ներկայացվում են իրական թվերի համակարգը, հաջորդականություններն ու սահմանները, ֆունկցիաների շարունակականությունը և ածանցյալի գաղափարը, ինչպես նաև դրանց երկրաչափական ու կիրառական մեկնաբանությունները, միաժամանակ դիտարկվում են մատրիցների և որոշիչների (determinants) հիմունքները, գծային հավասարումների համակարգերի լուծման մեթոդները և վեկտորային հասկացությունների ներածությունը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների տրամաբանությանը և խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը, աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և վերլուծական մտածողության զարգացմանը, հանդիսանալով հիմք հետագա բարձրագույն մաթեմատիկական և ինժեներական ուսումնասիրությունների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Փոքր Ասիայի տարածքում ձևավորված թուրքերենի բարբառների բառապաշարի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ընդհանուր և տարբերակիչ առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է տարբեր բարբառներում գործածվող բառերի և արտահայտությունների կազմը, դրանց ծագումը, իմաստային դաշտերը, տարածքային տարածվածությունը և գործածության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական կենցաղին, գյուղատնտեսությանը, արհեստներին, բնությանը, ընտանեկան և հասարակական հարաբերություններին վերաբերող բառապաշարին, քանի որ նման բառային միավորները հաճախ անմիջականորեն արտացոլում են տվյալ տարածաշրջանի պատմական ու մշակութային միջավայրը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև բարբառային բառերի և գրական թուրքերենի բառապաշարի համեմատությունը՝ բացահայտելու համար հնչյունական, իմաստային և ձևաբանական տարբերությունները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև այլ լեզուներից կատարված փոխառությունները, դրանց տարածման ուղիները և տեղական լեզվական շփումների ազդեցությունը բարբառային բառապաշարի ձևավորման վրա։ Փոքրասիական բարբառների բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու թուրքերենի տարածքային բազմազանության, պատմական զարգացման և լեզվական փոխազդեցությունների մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև լեզվամշակութային տեսանկյունից, քանի որ բարբառային բառապաշարում պահպանվում են տվյալ համայնքների կենցաղի, ավանդույթների, զբաղմունքի և պատմական փորձի հետ կապված բազմաթիվ լեզվական վկայություններ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել թուրքերենի բարբառային քարտեզագրման, պատմական բառագիտության և համեմատական լեզվաբանության հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել թուրքագետներին, բարբառագետներին, լեզվաբաններին, բառագետներին, պատմական լեզվաբանության մասնագետներին, ինչպես նաև Փոքր Ասիայի լեզվական և մշակութային պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։