Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1985, Հունիս, թիվ 6)

Այլ առարկաներ

Շինարարական նյութեր աշխատությունը նվիրված է Շինարարական ինժեներություն ոլորտի կարևոր բաղադրիչին՝ շինարարության մեջ կիրառվող նյութերի ուսումնասիրությանը, հատկություններին և օգտագործման առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում են շինանյութերի դասակարգումը՝ ըստ ծագման, կառուցվածքի և կիրառության, ընդգրկելով բնական և արհեստական նյութեր՝ քար, ավազ, ցեմենտ, բետոն, մետաղներ և պոլիմերներ։ Հեղինակը մանրամասնորեն անդրադառնում է նյութերի ֆիզիկական, մեխանիկական և քիմիական հատկություններին՝ ամրություն, խտություն, ջերմահաղորդություն, խոնավակայունություն և մաշակայունություն, որոնք որոշում են դրանց կիրառելիությունը տարբեր շինարարական պայմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաները, մշակման մեթոդները և որակի վերահսկման սկզբունքները, ինչը կարևոր է շինարարական աշխատանքների հուսալիության և երկարակեցության ապահովման համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ժամանակակից շինանյութերին և նորարարական լուծումներին, որոնք նպաստում են էներգաարդյունավետ և էկոլոգիապես անվտանգ շինարարությանը։ Գիրքը ներառում է օրինակներ, հաշվարկային մոտեցումներ և գործնական խորհուրդներ, որոնք օգնում են մասնագետներին ճիշտ ընտրել և կիրառել համապատասխան նյութերը տարբեր նախագծերում։ Ընդհանուր առմամբ այն հանդիսանում է արժեքավոր ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ, որը նպաստում է շինարարության որակի բարձրացմանը և ինժեներական գիտելիքների զարգացմանը։

Գրականություն

Գիրքը նվիրված է հակաուտոպիայի և առասպելի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը ռուս գրականության զարգացման համատեքստում XX դարի երկրորդ կեսին։ Աշխատության մեջ հակաուտոպիան դիտարկվում է որպես հասարակական և քաղաքական իրականության քննադատական արտացոլման կարևոր գրական ձև, որը թույլ է տալիս հեղինակներին պատկերել ապագայի կամ այլընտրանքային հասարակությունների միջոցով ժամանակակից իրականության հակասություններն ու վտանգները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առասպելական մտածողության և առասպելաբանական կառուցվածքների ներթափանցմանը հակաուտոպիական ստեղծագործությունների պոետիկայի մեջ, ինչպես նաև դրանց միջոցով պատմական փորձի, հասարակական հիշողության և մարդկային վարքագծի խորքային իմաստների բացահայտմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ռուս գրականության XX դարի երկրորդ կեսի զարգացման միտումները՝ դիտարկելով գրական գործընթացի վրա հասարակական և գաղափարական փոփոխությունների ազդեցությունը։ Ուսումնասիրվում են հակաուտոպիական տեքստերի ժանրային առանձնահատկությունները, կերպարների կառուցման սկզբունքները, ժամանակի և տարածության կազմակերպումը, խորհրդանիշների ու փոխաբերությունների կիրառությունը, ինչպես նաև առասպելական սյուժեների և մոտիվների վերաիմաստավորման եղանակները։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ առասպելը կարող է հակաուտոպիայում հանդես գալ ոչ միայն որպես հին պատմությունների կամ պատկերների օգտագործման միջոց, այլև որպես իրականության կառուցվածքը մեկնաբանող և դրա թաքնված մեխանիզմները բացահայտող գեղարվեստական համակարգ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մարդու և իշխանության փոխհարաբերություններին, անհատի ազատության սահմանափակմանը, զանգվածային գիտակցության ձևավորմանը, սոցիալական վերահսկողությանը և հասարակության ապամարդկայնացման վտանգին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են XX դարի երկրորդ կեսի ռուս գրողները հակաուտոպիական և առասպելական ձևերի միջոցով արձագանքել իրենց ժամանակի պատմական ու հասարակական իրողություններին։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուս գրականության պատմությամբ և տեսությամբ զբաղվող մասնագետներին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, փիլիսոփաներին, դասախոսներին, ուսանողներին և հակաուտոպիայի ու առասպելի գեղարվեստական փոխազդեցությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Բժշկություն

Գրքում ուսումնասիրվում են թեյի սնկի (kombucha) կուլտուրային հեղուկից առանձնացված բյուրեղային նյութերի նույնականացման գործընթացները և դրանց որոշ ֆարմակոլոգիական հատկությունները, ներկայացվում են քիմիական անալիզի և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդների կիրառմամբ ստացված արդյունքները, որոնք թույլ են տալիս որոշել նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և քիմիական բաղադրությունը, քննարկվում են այդ միացությունների կենսաբանական ակտիվությունը, ներառյալ հակամանրէային, հակաօքսիդանտ և հնարավոր մետաբոլիկ ազդեցությունները, վերլուծվում են դրանց ազդեցության մեխանիզմները կենսաբանական համակարգերի վրա, ինչպես նաև ուսումնասիրվում է արտադրական պայմանների ազդեցությունը բյուրեղային նյութերի ձևավորման և քանակական ելքի վրա, աշխատանքը միավորում է փորձարարական կենսաքիմիայի, բնական միացությունների քիմիայի և ֆարմակոլոգիական հետազոտությունների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել թեյի սնկի կողմից արտադրվող նյութերի հնարավոր կիրառական նշանակությունը բժշկության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։

Քաղաքագիտություն

Նյութը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղից Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխված հազարավոր մարդկանց իրավիճակին՝ կենտրոնանալով նրանց հարկադիր տեղահանության, Հայաստան հասնելու գործընթացի և առաջացած հումանիտար խնդիրների վրա։ Հոդվածը ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի զարգացումները, երբ ռազմական և քաղաքական իրադրության կտրուկ փոփոխության հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության մի մասը ստիպված էր լքել իր բնակավայրերը և տեղափոխվել Հայաստան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստան ժամանած փախստականների թվաքանակին, նրանց տեղաշարժի ընթացքին և ճանապարհին ու ընդունման վայրերում առաջացած դժվարություններին։ Նյութի առանցքում մարդկանց անվտանգության, ժամանակավոր կացարանի, սննդի, բժշկական օգնության, հագուստի և այլ առաջնային կարիքների ապահովման խնդիրներն են։ Միաժամանակ ներկայացվում է Հայաստանի կողմից ձևավորվող հումանիտար արձագանքը և պետական ու հասարակական կառույցների ներգրավվածությունը տեղահանված անձանց ընդունման և աջակցության գործում։ Հոդվածը կարևորում է այն հանգամանքը, որ զանգվածային տեղահանումը տեղի է ունենում կարճ ժամանակահատվածում, ինչի պատճառով ընդունող երկրի համար առաջանում են մեծածավալ կազմակերպչական և սոցիալական խնդիրներ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են ներկայացվել նաև փախստականների անձնական պատմությունները, նրանց անհանգստությունները ընտանիքի անդամների, սեփականության, աշխատանքի և հետագա բնակության պայմանների վերաբերյալ, ինչի շնորհիվ քաղաքական իրադարձությունների հետևանքները դիտարկվում են նաև մարդկային տեսանկյունից։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է ռազմական հակամարտության սրացումը վերածվում լայնածավալ հումանիտար ճգնաժամի և ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ քաղաքացիական բնակչության համար։ Միաժամանակ թեման առնչվում է փախստականների և տեղահանված անձանց իրավունքների պաշտպանությանը, նրանց իրավական կարգավիճակի ապահովմանը, սոցիալական ինտեգրմանը և երկարաժամկետ բնակեցման խնդիրներին։ Հայաստանի համար նման իրավիճակը ենթադրում է ոչ միայն անհապաղ մարդասիրական օգնության կազմակերպում, այլև կրթության, առողջապահության, զբաղվածության, բնակարանային ապահովման և սոցիալական պաշտպանության համակարգերի նկատմամբ լրացուցիչ պահանջների առաջացում։ Նյութը նաև տեղավորվում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ավելի լայն համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են քաղաքական և ռազմական որոշումները անմիջականորեն անդրադառնում բնակչության տեղաշարժի և տարածաշրջանային ժողովրդագրական իրավիճակի վրա։ Ընդհանուր առմամբ, հրապարակումը փաստագրական և տեղեկատվական տեսանկյունից ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղից Հայաստան զանգվածային տեղափոխության վաղ փուլը՝ ընդգծելով փախստականների անվտանգության և կենսական կարիքների ապահովման հրատապությունը և ցույց տալով տեղի ունեցող քաղաքական գործընթացների հումանիտար հետևանքները։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Ֆիրդուսու «Շահնամե» էպիկական պոեմում արտացոլված ազգագրական տարրերին՝ դիտարկելով այն որպես ոչ միայն գրական ստեղծագործություն, այլ նաև հին իրանական հասարակության կենցաղի, մտածողության և մշակութային պատկերացումների կարևոր աղբյուր։ Նյութում վերլուծվում են սոցիալական կառուցվածքի, ընտանեկան հարաբերությունների, իշխանական և ռազմական համակարգերի նկարագրությունները, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել միջնադարյան իրանական աշխարհի որոշակի կողմերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորույթներին, ծիսակարգերին, հյուրընկալության ձևերին, հագուստի և զենքի նկարագրություններին, ինչպես նաև ժողովրդական հավատալիքներին ու առասպելական պատկերացումներին, որոնք միահյուսված են պատմական և դիցաբանական շերտերի մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ «Շահնամե»-ում ազգագրական նյութը հաճախ ներկայացված է էպիկական ձևով, որտեղ իրական պատմական տարրերը համադրվում են հերոսական ու առասպելական պատկերների հետ՝ ստեղծելով մշակութային հիշողության համապարփակ համակարգ։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս պոեմը դիտարկել որպես կարևոր աղբյուր ինչպես գրական, այնպես էլ պատմա-ազգագրական ուսումնասիրությունների համար՝ բացահայտելով իրանական քաղաքակրթության ինքնության ձևավորման որոշ հիմնարար բաղադրիչներ։

Գրականություն

Սոցիալ-երգիծական և բարոյահոգեբանական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը խորհրդանշական կերպով պատկերում է մարդկային ագահությունը, շահամոլությունը և այն հասարակական հարաբերությունները, որտեղ նյութական շահը հաճախ գերակշռում է բարոյական արժեքներին։ «Մեղր»-ը այստեղ հանդես է գալիս որպես գայթակղության, հարստության կամ հեշտ ձեռք բերվող շահի խորհրդանիշ, իսկ «ճանճերը»՝ այն մարդկանց, ովքեր անընդհատ ձգվում են դեպի այդ շահը՝ երբեմն կորցնելով իրենց արժանապատվությունն ու սկզբունքները։ Նար-Դոսը հստակ հակադրում է իրական արժեքները՝ աշխատասիրություն, ազնվություն, բարոյականություն, այն կեղծ կամ մակերեսային վարքագծի հետ, որը ծնվում է շահի հետևից վազելու արդյունքում։ Ստեղծագործության մեջ զգալի է նաև երգիծական երանգը, քանի որ հեղինակը որոշ իրավիճակներ ներկայացնում է հեգնանքով՝ բացահայտելով մարդկային թուլությունները և հասարակական արատները։ Միաժամանակ գործը ունի դաստիարակչական բնույթ՝ ընթերցողին մղելով մտածելու սեփական ընտրությունների և արժեքային կողմնորոշումների մասին։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և գաղափարապես հագեցած, ինչը ուժեղացնում է բարոյական ազդեցությունը։