Մաթեմատիկայի շտեմարան 3

Այլ առարկաներ

Հեղինակներ Պ. Կ. Տեր-Զաքարյանը և Գ. Մ. Մելիքյանը գրքում ներկայացնում են մելիորատիվ և ջրամատակարարման համակարգերի հիմնական բաղադրիչները՝ ջրանցքներ, պոմպակայաններ, ոռոգման ցանցեր, դրենաժային համակարգեր և ջրի բաշխման կառույցներ՝ բացատրելով դրանց կառուցվածքը և աշխատանքի սկզբունքները։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև գործնական պարապմունքների կազմակերպման մեթոդիկան՝ չափումներ, հաշվարկներ, դաշտային դիտարկումներ և հիդրոտեխնիկական համակարգերի արդյունավետության գնահատում։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են ոռոգման տարբեր եղանակները, ջրի խնայող օգտագործման տեխնոլոգիաները, հողի ջրային ռեժիմի կարգավորման սկզբունքները և երկրորդային աղակալման կանխարգելման միջոցառումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև մելիորատիվ համակարգերի շահագործման և տեխնիկական սպասարկման գործնական հմտություններին՝ ապահովելու դրանց անխափան և երկարաժամկետ աշխատանքը։ Աշխատությունը ներառում է նաև անվտանգության կանոններ և դաշտային աշխատանքների կազմակերպման պահանջներ, որոնք կարևոր են հիդրոտեխնիկական կառույցների հետ աշխատելիս։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ինժեներների և մելիորացիայի ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ձեռք բերել գործնական կարողություններ հողերի բարելավման և ջրամատակարարման համակարգերի կառավարման մեջ։

Տնտեսագիտություն

Ազգային հարստության վիճակագրություն աշխատությունը վիճակագրության և մակրոտնտեսական վերլուծության ոլորտի ուսումնական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է երկրի ազգային հարստության կառուցվածքի, հաշվառման, գնահատման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, վիճակագրության, ֆինանսների և պետական կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ազգային հարստության հիմնական բաղադրիչները՝ արտադրական և ոչ արտադրական ակտիվներ, հիմնական և շրջանառու կապիտալ, բնական ռեսուրսներ, մարդկային կապիտալ և ֆինանսական ակտիվներ, բացատրվում են դրանց գնահատման և չափման վիճակագրական մոտեցումները, ինչպես նաև ազգային հաշվառման համակարգի հիմնական սկզբունքները, մանրամասն քննարկվում են ազգային հարստության կառուցվածքի վերլուծության մեթոդները, դինամիկ փոփոխությունների գնահատումը և տնտեսական աճի հետ դրա փոխկապակցվածությունը, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ազգային հարստության վիճակագրական ցուցանիշների հաշվարկման մեթոդներին՝ համախառն և զուտ հարստության գնահատում, ակտիվների արժեքի փոփոխությունների վերլուծություն և դրանց ազդեցությունը մակրոտնտեսական կայունության վրա, ներկայացվում են վիճակագրական տվյալների աղբյուրները և դրանց օգտագործման հնարավորությունները տնտեսական քաղաքականության և զարգացման ռազմավարությունների ձևավորման գործընթացներում, գրքում ընդգծվում է ազգային հարստության վիճակագրության դերը երկրի տնտեսական ներուժի գնահատման, զարգացման պլանավորման և սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության արդյունավետ իրականացման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական վիճակագրական հիմքերը և մակրոտնտեսական վերլուծական մոտեցումները՝ ձևավորելով ազգային հարստության քանակական ուսումնասիրության ամբողջական համակարգ։

Պատմություն

Գիրքը ներկայացնում է այն հոգևոր և ժողովրդական պատկերացումները, որոնք ձևավորվել են հայկական ավանդական մշակույթում՝ կապված առողջության, պաշտպանության, հաջողության և կյանքի տարբեր իրավիճակների հետ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հմայական խոսքեր և ծեսեր Բուժիչ, պաշտպանիչ և հաջողություն բերող խոսքային ձևեր։ Ժողովրդական աղոթքներ Տարբեր իրավիճակների համար նախատեսված աղոթքներ (հիվանդություն, վտանգ, աշխատանքի հաջողություն և այլն)։ Կրոնական և ժողովրդական մտածողության միաձուլում Քրիստոնեական աղոթքների և հին հավատալիքների համատեղ գոյակցություն։ Բանահյուսական նյութերի հավաքագրում Տեքստերի գրանցում, դասակարգում և վերլուծություն։ Հավատալիքային համակարգ Բնության, մարդու և հոգևոր ուժերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումներ։

Արտասահմանյան գրականություն

«Չքնաղ նոր աշխարհը» (Օլդոս Հաքսլի) ապագա-դիստոպիական վեպ է, որը պատկերում է մի աշխարհ, որտեղ մարդիկ ապրում են լիովին վերահսկվող, «հարմարավետ» հասարակության մեջ։ Հաքսլին ստեղծում է մի հասարակություն, որտեղ մարդկանց մեծ մասը ծնվում և դաստիարակվում է լաբորատորիայում՝ ըստ ծրագրավորված հասարակական կարգի, և նրանց համար նախատեսված է միայն հատուկ դեր ու կենսաձև։ Այստեղ խտրականությունը հիմնված է գենետիկության վրա՝ ամեն մեկը տեղադրված է իր դասակարգում, և ոչ ոք չի կարող իրականորեն ազատ կամ ինքնուրույն լինել։ Մարդիկ ապրում են ոչ թե սիրով կամ հոգևոր արժեքներով, այլ հաճույքով, սպորտով, թմրանյութով և մակերեսային ժամանցով՝ որպեսզի չխառնվեն մտածելու և հարցեր տալու։ Գիրքը քննադատում է տեխնոլոգիական զարգացումների և սպառողական հասարակության վտանգները, երբ մարդը վերածվում է միայն արտադրության և սպառման մասի։ Հաքսլին ցույց է տալիս, որ «խորհրդային երջանկությունը» իրականում կարող է լինել հոգու դատարկություն՝ առանց իմաստի, սիրո և ազատության։ Գիրքը նաև քննարկում է մարդու բնազդը՝ ազատ լինելու, ստեղծելու և սիրելու մասին, և ցույց է տալիս, որ դրանք չեն կարող երկար վերացվել։ «Չքնաղ նոր աշխարհը» համարվում է XX դարի ամենանշանավոր դիստոպիաներից մեկը, քանի որ էթիկապես և փիլիսոփայականորեն խոր է։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տեխնոլոգիաների, հասարակության և մարդու ապագայի մասին մտորումներով։ Գիրքը մղում է ընթերցողին մտածելու՝ ինչպիսի՞ն է իսկական ազատությունը և ինչո՞վ է այն փոխարինվում ժամանակակից հասարակությունում։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-68-564-9

Ֆիզիկա

Էլեկտրոնախոռոչային անցումները կիսահաղորդչային ֆիզիկայի կարևոր գործընթացներից են, որոնք նկարագրում են էլեկտրոնի տեղափոխությունը վալենտային գոտուց դեպի հաղորդականության գոտի և դրա հետևանքով առաջացող «խոռոչի» (hole) ձևավորումը։ Երբ էլեկտրոնը ստանում է բավարար էներգիա՝ ջերմային, լուսային կամ էլեկտրական ազդեցությամբ, այն անցնում է ավելի բարձր էներգետիկ մակարդակ, թողնելով իր տեղում բաց տեղ, որը դիտարկվում է որպես դրական լիցք ունեցող խոռոչ։ Այս էլեկտրոն-խոռոչ զույգը կարող է շարժվել նյութի ներսում՝ մասնակցելով էլեկտրական հոսանքի ձևավորմանը և դառնալով կիսահաղորդչային սարքերի աշխատանքի հիմքը։ Էլեկտրոնախոռոչային անցումները հատկապես կարևոր են դիոդների, տրանզիստորների, արևային բջիջների և լուսադիոդների աշխատանքի համար, քանի որ դրանց միջոցով իրականացվում է էլեկտրական ազդանշանների կառավարումը, լույսի արտազատումը կամ էներգիայի փոխակերպումը։ Այս գործընթացը նաև կապված է վերամիավորման երևույթի հետ, երբ էլեկտրոնը կրկին լրացնում է խոռոչը՝ արձակելով էներգիա լույսի կամ ջերմության ձևով։

Մշակույթ

Այս ռեֆերատը վերաբերում է հայրենիք–սփյուռք արդի կապերի մշակութային նշանակությանը, որտեղ դիտարկվում է Հայաստանի Հանրապետության և աշխարհասփյուռ հայ համայնքների միջև ձևավորված փոխհարաբերությունների համակարգը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման և զարգացման կարևոր գործոն։ Հայրենիք–սփյուռք կապերը ներառում են կրթական, մշակութային, գիտական, բարեգործական և տեղեկատվական համագործակցություն, որի միջոցով ապահովվում է ազգային արժեքների փոխանցումը սերունդներին և հայկական ինքնության ամրապնդումը տարբեր երկրներում ապրող հայերի շրջանում։ Մշակութային ոլորտում այս կապերը արտահայտվում են լեզվի պահպանմամբ, հայկական դպրոցների և կրթական կենտրոնների գործունեությամբ, մշակութային միջոցառումների կազմակերպմամբ, ինչպես նաև գրականության, երաժշտության և արվեստի փոխանակմամբ։ Սփյուռքը կարևոր դեր ունի հայկական մշակույթի միջազգային ներկայացման և տարածման գործում՝ նպաստելով Հայաստանի մշակութային ճանաչելիության բարձրացմանը աշխարհում։ Միաժամանակ հայրենիքը հանդիսանում է մշակութային կենտրոն, որը աջակցում է սփյուռքի համայնքներին՝ ապահովելով կրթական ծրագրեր, ուսուցիչների պատրաստում և մշակութային նյութերի տրամադրում։ Այս համագործակցությունը նաև նպաստում է ազգային ինքնության պահպանմանը, հատկապես ասիմիլյացիայի վտանգի պայմաններում, երբ արտերկրում ապրող հայերը կարող են աստիճանաբար կորցնել լեզուն և մշակութային կապերը։ Հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունների զարգացումը կարևոր է նաև ժամանակակից գլոբալիզացիայի պայմաններում, քանի որ այն թույլ է տալիս պահպանել ազգային առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ մասնակցելով համաշխարհային մշակութային գործընթացներին: