Գորկի. Ընտիր երկեր

Հարգելի՜ ընթերցող. ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտը, չհետապնդելով որևէ եկամուտ, իր կայքերում ներկայացնելով հայագիտական հրատարակություններ, նպատակ ունի հանրությանն ավելի հասանելի դարձնել այդ ուսումնասիրությունները: Մենք շնորհակալություն ենք հայտնում հայագիտական աշխատասիրությունների հեղինակներին, հրատարակիչներին:

Մեր կոնտակտները` Պաշտոնական կայք՝ http://www.armin.am Էլ. փոստ՝ [email protected]

ՌՈՒՍ

12111114

ՖՓՃՅԱԿԱՆՆԵՐԻ

ԳԲԱԴԱԲԱՆ.

121111441214111114.

խում

աե

ի, է

«/7

| |.,,,, 2:

127.727 ն

Ն.ԱԴՈՐՍհ

Հ:

Դ.

Է

դյ»

/22/727ատ

«ՍԻՎԵՏԱԿԱՆՏՐՈՂո

ԵՐԵՎԱՆ 1993

ՀԲԱՏԱՐԱՎՏՈՒԹՅՈՒՆ,

ա

ԴՄ

ԼԵԳԵՆԴՆԵՐ

ԲԱՆԱՍՏԵՂՄԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ,

84.17

ագըօրգծ

ծաղմծը

Հարությունկաբապետյանը

ՄԲԲԿԱՀԱՎԻ

ԵՐԳԸ

Սովի ալիճնր Հարքությանվբա Ամպերէ աճա կուտակումքամին, ԱՀեղամպերի ն ժովի միջն Հախրումէ Հպարտմրիրկաճավը, Թոչում է՝ մի սե կայծակինման: Մերք ալիթներինթնով դիպչելով, Մերթ ենտի եման ամալերինՀառաժ՝ Ցչում է նա ձոր--ն թւզնգ են լսում Ամպերըխիզախքոչունի Տիչում Հնչում է ճիչում փոթորկի ժարավ: Շվ զայրույթի ուժ, ն կրջի Հրդնճ, Եվ ՀաղթանակիՀավատքէն լսում -Է

Գ831

Մ.։ Գոոկի,

քետիրերկեր(Ռու. քարգմ. ն. Չարենցը,Ստ. Շան ուրիշ.: ճումյանը, Ա. Աթայանը Սազժ. Հ. կարապետ վանը.-- եր.. Սովետ.գրող, 1983.--- 624 էչ: ժողովածունըեդգիկումէ

ոուս

տակումոպինոբ, պատմվածքներ ն

4702010200 -

(1) (0)

(0148

89.5

Ժնձ

գրողի «Մայրը»վեպը, «մա

բանաարեղմությունն եր:

»-

:

84.82 :

զող» («Սովետական Տրատաբակչություն, է հայերեն,19989 թարգմանված

Ամպերընրա ալդ աճեղճիչուի եվում են ճայնընափպրոպից առաջ) են նվուժ նուլնպեսչ-Սուզաճավերը Սուզաճավերին անճալտէ Հավետ Անչուն Հրճվանքըկլանքի պայքաիի: Փոռ որուռներից սարսում են նրանք: ՀիմարպինգվինըԹաբջընում է խեղճ, Գիրուկ մարմինըժայոնթիՔոբրբուփ... Եվ միայն ՀպարտՄրբրկածավե է ճախրում Համարձակ,խիզախն ազատ Ծովիալեռը, Ճերմակ փրփուրում: Ավելի մոլը ու ծանը են իջնում

.Ւ-5-

ԱժպերըծովիՀարթությանվրա, եմ ալիքներնեն երգում պարում՝ Բոչելով գեպիորոտի պալքող: տա որուտնէ ընդում, վիրփուրում են Աչլիբներն Հորդ՝վիճում քամու ճետչ եվ ածա Հանկարծգրկում է քամին Ամպերիեէրամնանդուլ զիկանքով, եվ չպրտում է ամեճիքափիով, Վայիիբարկությամբ,ժայոնրիվրար Փշրում է, ցրում, դարձրնումփոշի

ԲԱՋԵՒ ԵՐԳԸ

ու

:

նրանց զմրուխտեկուլոհրն աճազին--

ՄրբիկաճավըՃախրումէ ճիչով, ամպերըճեղբում, կայծակիհոն է Պոկում քնով փրփուրըչիի, Ճախրումէ աճա, ինչպեսճզոր գե, Սն, անագորույն ոգի փոթորկի,-ծվ ֆիժաղուժէ, ե խուլ Հեկեկում... Ռրոռի ցասման,վրդովմունքի մեջ նա զգայունդն--վաղուք է արդեն Հոգնությունտքսնոռխ-- Համոզվածէ նա,

արեին, Ռրչեն ։դարուիիամալեձին ժածկիընդմիշտ,լին ֆածկի: օ, Ռռնում է Քամին... Որոտըթնդում...

Չեն

.

Բարձրլեռների

Աաաա ,

գալա

այա ա

բոցի ես կապույտ

ամպերնծն փռովում Սովի այնկոժ անդունդիփոր» Բռնում է ծովը կայծակի նիտեին Ու իր աճոծլի ենգերքում մարհւժ: կրակնկարմիրօձերի նման Եվ գալարվումեն, ն կորչում ծովում Այդ կայծակների ցոլքերը բոսոր: Փոթորիկը Հիմա թինդովկբզայթի... Դա խիզախ,ճպարտ է մբրկաճավն --

Զախրում սլացող կալժակների մեջ, ԱՀեղաղվրկող» Հորդ ծովիփր, Չա ճաղքանակի երգիչնէ քլում. Թող փոթորիկը ուժղնորէն պայի...

121Վ

Երկնքումչողում, եվ լեռներն էին Շոց՝չեչում վերե,

. Բէ Ա իե ե

հե

մեք Վարբ՝ քարերինս

իսկ ձորի միչով Վարք,խավարում, ("Ժի, ոմ: լով իրար Հարկ արծրն Ճատավի,-ոճորով պատած,

ԿԷ

զեի,

ալեւեր,

կտրում էր լեռը

4 շ"1: Բալու ոռնոցում: գոՀ

Հանկարժայն ջարափն, . աա ինիցԸնկավ

ա' Կ բազեն Հիրավոր կրծջով: ԳԱՅՐՑաԾ Իր '

նա

-գՓ-

մոմե,

Քարձրարեն ձր

ոլ

ոչչ-

Ի

ընկավգետին... ծվ զարերջվում էր ..

|

Անպոր զայրույքով Ամբակուռջաբին... իժը վախեցավ, ՝

կրպառկենք Հողում, Ամեն ինչ վերջը

Աճյուն կդառնա»: Բայցխիզախբազեն

:

ճեպով, Հասկացավսակայն, Որ կյանբիներա Մճաջելէ լոկ Մի քանի փայրկյան... Մոտ սողաց իսկույն Մճոնողթոչունին եվ ֆշչաք ուղիղ Աչբէրին նրա. «ի՞նչ է, մեոնո՞ւմ ծա...2: ետ սողաց

-.

Այո, մեռնում

Թարտաց Հանկարժ,

|

ծս

|

:

"

։ |

։

հմ... բախտավոր

Քաջկովեցի եռ... Դու

։ :

|

Ո՞նըսեղամ այնո եղ... Այստեղինձ Համար Ավելիլավէ. տաք

|

իժն անսաք Այսպես Ազատթռչունին, ՇիծաղեցՃողում նրա անչեթեք Մաջճրքվրա, ով այսպես խորչճեց. «Թոռիր քէ սեղա--

Լ

է... վախճանն Հայտնի -ծ8-

նվ ճչաց բաղեն կարոտով,ցավով,

Բոլոր Հավաքած

|

Ս, եթե երկինք

Մեկ էլ բոչեի... ես կսնղժեի Թշնամունկիժջիս Եվ... թող Հազենար Արյունովիմ նշ...

երջանկություն Կովի, պայքարի... իսկ իժը խորճեց. «երնի այնտեղ Ապրելըայդքան ձրոք որ լավ է, ենն նա այդպես նոր ճառաչում է...7. եվ առաջարկեք Ազատթռչունին. «Դու էլ մոտեցիր քարափի Եզրին Եվ նետվիրՆերքե.0,

,

է»:

Բոլորսէլ վերջը

գաղչ,

Ծանր,չնշի Պու:

--

չես ածանիայն երբեքայնքանմոտ... «էՀ, խեղճ արարած, փնչէ ձրնինքը. Դատարկ տեզ միալն...

ու

եվ դալիս էր

իրա ուժերը»

երկինքը...

Խոնավ

Քարափում խավարչ

'

։

ես լավ ապրեցի...

Հեսա

Գորշբարք ժիչով ուրն Հի քորում դուրս, Եվ Հեղձուցիլէր

՛

Խորըշնչելով: --

Քարափինխոնա

'

էմ,--

բազեն, Շշնջչաց

կանգնեցմի փոքբ Եվ շուրջը նայնց--

-9.-

Վախճանի մասին Եվ իրո մասին Դեպիերկինքը... եվ աճա նայնց Դեպիճեռուն նա,

Գուքե քննթդ Քճզ բարձրայընեն, նվ ապրեսկրկին Դու Քո

մի ժիչ

ես

վեչ աարերբումո: բազեն, եմ Հառղնեեց ծմ, խձնք ճչալով, Գնացեզերքը՝

Ռր Ճար չոլում է Մծր ճայացջնձրը Քախտիծրազով: «հսկ ի՞նչ Հր տեսնում Մեռնող այն բազհե Այդ անապատում Անտակ անեղբ..ինչո՞ւ էն նրանք, Հավետ Մճռնելով՝ ՀուղումՃոին մեթ իրձնցսիրով ալղ՝ Դեպիթոիչբի, Դեպիէրկինքը...

մանկերըխոնավ Քպրինբանելու: Եվ մոտեցավնա, Փարզեց քեծրը, Շնչեցկրծքովողջ:

ու

Բոռցեց աչքները --

Եվ գլորվեցվար եվ, նչպես քարը, Սաճելովներքն, Արագընկնում էր,

Կռտրում քՔնձրբ,

:

Ի՞նչնէ

Եմ կորցնումէր իր փետուրները,.. Քրէ ալիքը Փիկնցմարմինը, Ֆվլվանալով Նրաարչունը,՝

Ջէ՞ եւ

այնտեղ...

կարող եմ

Մի փոքր պաճով. ծրկինքթոչնլով»: ն արա Ասաթ-որդես Ռլորված,

ռատած Փրբուբով Մչեջ դեպիժով: հսկ ալիջները Տխուր Հաղաչով

Փայլուն մի օղակ՝ առաջ նա-Թռավ եվ արեի դեմ Փայլեց, ինչս մի Բարակժապավնեւ

Զարնրվում էին ջորՔարհեիին այն.

ԵՎչէր երնում նրա մարմինը

Սոչալու Համար

Շեզածը թոլել, ծ, անկարողէ... Մոռանալով րա----

անսածժան Ծովի

Տարածության մեջ...

Խորչումէր երկար

իժըՔոչունի լը.

պարզ

ինքս իմանալ Այդ ամենը -գնք

՝

-

որ

՝

Բայջ չփշրվեց, Այ ժիժաղեցլոէ-4լ--

«ԱՀա

1.1գափեջիայել

թե որնէ երկինջֆովելու՝ ՀիժարՀաճույքբ:-: Ըեկնելուժել է... ծիմարթոչուններ... չողին անընտել, Զանձրացաժ այնտեղ, :

Տեստ

Բայցչմեռա հս,

Ճշմարտությունը եվ նրանց կոչին

Ջեմ ճավատում հաս

Հողի ծնունդ եժ-կապրեմես: Հողով Եվ կրժկվելնա՝

Գիրկ՝ քարի վրա՝ իրենով ճոլարտ-Փայլում էր ծովը Վառ լուլսեիի մեջ, Եվ ալիքները Ձաինրվումէին Ափերին՝աՀեղ: Ֆրանը որուռում Բնդում էր երգը

Հպարտությունը... այդ

չանդիմանանքը... որ

Մածկճն նբանով

իրձնցաքնչերի ետե Որ հկրանց

Քողաբկեն իրենց

Անպետքությունը

:

Այս կյանքիՀամար...

«Խոլ-խիզախների Խենթությանը վեչ ծրգում ենք փառքմենթ: հոլ-խիզախների Խձնթությունը վեՀ--

ինքս գիտեմ

Ամձե ինչ Ճիմա: հո ինքս

Տեսա

'

0,

-

արդեն

էիկինջը...

ՎերՃախրեցի ե. -

9.

եվ դողում էին Ժայոնրը՝նրանց Հարվածներից գոռ ծվ երգից երանք.

Հիմարթոլուններ... Բայցչեն խարիինձ Այլես նրանց ենք գրուցները...

ծս

`

ես գիտեմ Հիմա

Այնտեղդատարկէ, Այնտեղլուլս չատ կայ Քայցչկա այնտեղ Ռաշելից,չկա կենդանիմարմնի չամարՀենարանչ էլ հնչի"է այդ

նրա ճամար,

`

Այլ ավելի եմ. Հավատումինք» ինձ... Թող նրանք,ովքեր Ջէն սիրում Հողբ-Առլրենսուտով լոկ...

նրանքձգտում են Դեպիծրկինքը-եյ կյանքնեն փնտրում Անապատում տոք'

էլ ինչի՞ է

անկումը.

՞՛

այս

է աճա

կյանջիիմաստը... Բազեդու

0, ջաջ

կովուԻՔո -"

|8-

դաժան

Սւաեներիեփ, եղարարնաքամ... Բայցկգա օրը, եվ ցո արյունի

Ի՞նչ ես դու, ազչի, ցրել ատամներդ, կործանեց,Հաղթեցինձ Քշնամին, ԻՄ ամբողջ զոբջը կոտորվելէ. րի է ընկել շքախումբըս ողջ. Հնում եմ աշա, եր հոր կորը բերեմ. ու ես-- արքանհի քո: սիբտբս--վիչտ ոխչ-Հիմարժիծաղբդես ո՞նց Համբերեժջ:

`

ՎառԼշքիլներբ՝

նման Խալծերի

Սրրորնկվեն մէր կյանքիխավարում եվ բաղմաքիվջաչ

Շապիկըկրծքինչակելով Հազիվզ՝ Աղջիկըասաը արքայինզազիր. «ես խոսում եմ, ածո, Հետն իմ սիրածի,-Տեր-արքայդու լավ է 4էռաջիր»: Հետ խոսելու ճամար Արքաների Սիրողըե՞րբէ ժամանակ ճարում, երբեմն սերը վառվում է արադ, Քան մոմբ` աստծո տանարոսխ

Սրտերկրվառէն Սարաիով չուլսի

ՆԱՍ ազատության:

--

Թեփ մմասբգու, ծվ բազմաքիվբաշ Եվ ոգով արի

ճւ

Խիզախ մաքգկանց--

Ընգմիջտ կլինի

Մոլեղնեց տսիքան բարկությունիը չաի, Հձրաման ավեցիր խմբին խԽոնարչ. «զնդաննետնցեխ այս լիրբ աղչբկան,

ԳՓալծառ օրինակ,

Հորարտ: օրինակ...

Խոլ-իիզախների

կամ, լավ է, իսկույն խեղդեցեք նրան»:

Խենքուքյաֆը վ14

Ծամածըռելով մռութները4եղ՝

ծրգումձեք ձրգմենք...»

ԵՎ,

-

զ

:

Արքայի մարդիկ բափվեցինվրան, Շրջապատեցին չար դեծրիպես-ՄաՀին ի Հանձնեք,բին դժբախտււ շուչը հան։ ախտ

1ճցունէ մաճը միշտ չար Հույգերով, Քայց այդ օիք նա փոխվելէր ասես. Ձէ՞ հր գարնանըսեմերբ օքս Ուռչում հն անգամայդ պառավիմեջ: Քանձրալիէ Հարնեխածմսէբում

Դադնում է արքան պատձրազմիք: Գնում է զայրույթիցգազումէ: ում է փի ձանից --

--

Մբ աղչիկ Հոգում

է,

Ռչնլացնել 4իվանդություններ,

Հանքերը զեզին՝ Աչելքիտելով

Արջանմտրակեց 4իուն՝

փեչալով,

վրան, ինչպես Հարձակվեց վաքորիկ, բատ Քնջձլով. ԻԼ գոռաց` «ոնչ մա դույ,--

.

ժոռաց նա չար --Վ4-

ու

երբեմնուղում

՛

կոպիո,--

-

էս

ապրել անջքութ,

րոպեմաճով չընդունել: Քոլորք՝նբան տեսնելու պաճին՝ Զգումեն. մ թայն սարսափանիմա: ձր նա մարդկայինմաՀից, հանձրացծլ Աժնն ժի

.

ալե իա Թաղժուն Փեսքբիջ, փոսերից՝

Մաճին. էրզբույջն. Տարօրինակ այլս Ո՞Վէ Մաշվանիցնման բան ուզում...

ՀԱ

Զբաղվածգործովանչնործակարբ Այս կեղտոտու մուք աչխարձիվրա-փրգորժն«մտորէնվատարում է Հար-Բալցավելորդեն Համարումնրան: է, իճարկն, սա բիլ. Վիրավորիչ Քարկանումէ մերթ մարդկանցիցնա էլ, տանում է կյանքիը եվ, բարկանալով, Ռչ նրանցՀաճախ,ում պետքէ տանել, է, սատանալի՞ն սիրի նա գուցե Անճագութղ չնլի դժոխքիՀրով, Հեկեկասիրոդավից ու խոցից, նրաճետ մեկտեղարբենասիրով... `

Մատաժեց՝ էլ գործ կըմնա՞իրեն, չշամբուրվենմարդիկ աշխարում, եվ, տաքանալովաթնի ներքո, ՄաՀե ասաց'մոտիկ կանչելով օձին. «Գնա, Համբուրիր ն հտ եկ շուտով. Գիչերը՝ջոնն է, կրսպանեմլուսին»: Թե

ոս

..

--

եվ նստեց քարինո-- 0ձը ժանիքով իր է լիզուխ գերանդին ՄաՀշվան

"

ԱղչինըբախաիցՀեկեկումէ, Փնչումէ Մաճը.-- «Գե գնա, դք, չուտ»:

Աղչինը՝կանգնաժ Մածիառաջին՝ Սոլասումէ Հարվածին Մաճի' Փեչումէ ՄաՀը,-- թաղճում է զոչին.-«Ինչքանէլ չաչելն է, նայիր... ազ1 ն արքայինասել կուտաբար, Սպանեմպիտիբնզ դրա Հաժար...»:

Գարնանարնովբնքուշ տաքացած, Մաշը արձակեցտիեխներըՀին, Հենվեց լոր քարին--ն խորը քնեց: Եվ վատժի էրազ այցելեցՄաճին:

ժնողը

աղջիկըասաց, «0,մի բարկանաչ-«Էա

ինչո

--

նրա, իբրեկայենը՝ ճետ, Հուղայի չար Իբքոռանքոռի են Երկուսնէլ ղառում,-- ելնում լեռը, երկու իժի պես սողում են կամաց:

իզուր բարկանում վրաս:

անդամՀաժբուրում էր ինձ Առաջին

Սիրածս' թփի կանաչՀավանում,

էր պատքրազմիք. Հան12.Ցախչում Բոն բան-ալդ վայբկլանում.,.. լույթ 42Աո էլ ասի արջային, երան, /

ծս

օ«Տեր»,-- Հառաչում է մուայլ Կայենը, Երկինքնայելով ժարած աչքերով. «Տերո,-- Հայցում է չար իսկարովոացին՝ Աչքերը Հողից չբրարձրացնելով:

-

Հնռացիր, արջայ այստեղիքչ»-

--

կարձեո թն, ակայն 4ՆԿՆ ծղավ անտեղի... եի ազատում լկա. Թու ,..միոման րակր Նիոքմ, չքան

մա խեղրումէմ, ով Մաշ, 81 շոռբողջորճոգով մեկ էլ ճամբուրնմ նրան,..»:

Բա

-

Թ

:

Վքրը, ամպիմեջ, լուս լերան վրա Տէրն, ընկողմանաժ,կարդում է մբ գիրջ.

-

Վառ աստղերովէ

|

ւ,

|

Ջ

այդ

գիրբը գրվաժ,

Մի էչ Է նրա--Ծիր-կաթինն անձու: կանգնածէ վերը Հրեջշտակապետն՝ -7Մաքռիմ Գոռկի

սպիտակ ձեռթում--կայձակների լուրձ, ասում է նա Ռւդեռբներին Խիտ.

ծ

ՄաՀբ արքնացավկեսօրինմոտիկ: նայումէ, աղչինըչէ եկել դեո

«Հեդաջեր, աստվածձեզչե ընդունիռ։ «Մրքալել,-տխուրճայցում է կայնեն, Մ6ժ չ ճանցանքը աշխարծի Հանդնպ՝ ես ծնեցի կլանջնբճպանողինչ ես էմ

Փնչումէ բնկոտ. սՏես անամաթլե, Գիչերե,արի տնոյ խիստ կարճ է եղել»:

Ն

Հայրնստոր, անիժյալՄաճբ»:

Քաղեցմի Հասած արնածաղիկ, Հոտոտեց,Հրեվեց՝արնի ներքո Դիտելովծաղկածծառերիդեզին Տերեներն՝ասես դարձածոսկեդույն:

«Միջայնլ, «-ախուր սում է Հուդան.--

ճանցառյար

1Ք68մ՝ Ցալհնիջ տ հմ ես, Քանզիմատնեցի գարշելի ՄաՀին պքսպայժառ սիիտըառտուժոծէ ձույշի

ծվ արեգակիննայելով-- Հանկարժ Երգեցնողկալիիր ձայնով Ճանգած.

եվ աղերսում ձե նրանքճրկուսով,

,

ձեռքովչարաղետ՝ «Մարդիկ՝ Մերձավորին սպանում-ծվ թաղում են, կ հրգոսմ: «ի վերին երուսազեմ»:

ՀՄՒՔայել

տերըմեզ մ/ խոսքմիայն, մբ խոսքթասի,Քող լղճա լոկ մձզ-է որ ներումն Ժճնքչէնք աղերսում:

ջր

առում է 2Րնչտակապծաոն կամաց,

է« ոչինչ. Չեմ Ճասկանում Բոնակալը իր ձեռքով

արդենասել է նրան, «երիցս

Սպանումէ մարդկանքմիշա Եվ միշտ թաղում--նույն էրզով:

ծրկուանգամին Ֆա ոչիելչասաք, հա խիստ անջամին բարբառքջ. Մաճբ փյանքում Դո

Հրոործ

երան«ոմ ջունչ

Ջիշ Ք նէրութ Բռի

ու

ծիլ

Ազնիվէ քէ ավազակ-Հենց որ ուղում են թաղեն,

կննդանի--

ճրանց--կայննՀուդային»,

նույնն նն երգում շարունակ, «ի վերին Երուսաղեմ»:

'

Այստեղ Մանիչն

ծղբայրասորան Տխուր հռնացինէ Հեծկլոացին, ու

Եմ, զրկաժիրար,գլորվեցին ցած երան նճրքեի ճաշիճրնծա, փակ մութ ճաշինու ճրնվում ձե, աղում Մ արդակերդեր

մառանաննքի-եվ թբում էն թուք նրանը էրն սին Ձախք ախուտոյին կազույա կբաննձթ»--ու

-.

Հիմարի քն շտորի, Հենց որ ձեռքովիմ թաղեմ-երգում ձն ժիչտ բոլոթին.

-

զի

նբուսաղեմջ: վերին

:

"6

ան

նա

տ

Ն

ն խիստ երգեց դժգոճծց. ծն ժա

քրգք

մեջն

երկընքինմահ մարմնովիբ լոաեզ Իր սիրած տղին ծածկելով Մաճիջ-խիզախՓատասխան տվեցԱղչիկը «Սպասիրժի բիչ, դեռ մի Հայճոյի, Բ, եգեպչիօրա Ը Աղ ուկ ՑՆի Մբ Հնչեցրու գերանդինջո սուր" կրգամ, կըմտնեմիսկույն գեծրեղզման-Միայն թե սրան--եձրկարկլահք ղու տուր:

|

'

|

եզարն գնոէո չկա, չի դալի. Ս.

նանան

անա

մինը

"՞ վատէ, Մաճըձի սիրում Հանաք:

դժնի Դառնալով ու

չար

«

աղավել--

Հագավ Մաճըիր տրեխներըՀինչ Հազիվիջավլոաընկա գիշեր-ԵՎ,

Ձանապարձ ամպիպես մթին, բնկավՐ

Մեղավորհմ ես, չեկա ժամկետին, կարծումէի, որ--դու չատ ես մոտիկ, Թույլ տուր սիրաժիսես գրկեմ էլի-կյանքը նրա 4նտ շատ է ցանկալիո.. նա էլ--լավե է նայիր ինչպիսիչքնաղ, ինչպիսի վս Հետքերչ Թողելնա կրծքիս վրա. ասես...77 Տես` կակալներեն կրակեն

Քճչ դնաց--Ժիկչլ անսնում է աՀա. Ցողապատ, դալար թավուռիներքո

է, գարնանդիցուժուեման, նատած

Վաղշզարնանային ճօղիպէս տկլոր՝ Քացվածէ ֆրա կուրծքըանափոթյ եվ քավ, մետաքսյա մաշկի վրա, խոր, էե Ատողերն փայլում ճամբույիների տոթ։--

Մաչն,

նան Աստղերի կուրժքնեն զարդարում ԳիրգԽտինքջների պտուկներըՃուիյ-եվ, աստղերի պես, աչքեքն նն նայում Վէր՝ նաքն-ժիրի ճամփեքին փաբթուր: .

անակն '

ջրա լեա

ջրա բն նիրճելէ աղան, աա Հագեցաժ՝ Է

Մ

Նայումէ Մածըոչր ՑԸ բենի Մարում դանդա արարց դանում, «եվալինման մլ /Դ ի՞նչ էս էլի

է

ի,

Թաքնրվել աստծուցխոտիափանքում»:

ամաչելով, կամաց ֆիժաղեց,

`

«Արնի Հետ է Համբութվելասեռ... Քայց--մննակդու չես իմ ճոդսը կլանջում, Շատերինպիոի նս մաճ տամ ու քուն. ե ժամանակին չավ հտ ծառայում ,` Փորժշատ կա, իսկ նշ--զառամ եմ արդեն. Ամեն ժի վայրկյանն ինձ թանկէ կյանցու-Հավաքվիր,աղջի ժամանակն է, դե...78 Գեդում է ազլիկն. Հրա: երբ գրկում է--էլ ոչ էրկինք, ոչ ճոզկցվումէ Հոգիսկաբոտովաննինչ, ՎառվումԼ իմ մեջ երկնայինմի չող" էլ սարսափչկա գալիքի Ռչ մարդ է էլ պետց, ոչ երկինք անճուծ, մ Մանկանպես--խինդըիրննով է խենք, ԵՎիրենովէ սերը «իանում...ո:

Գ

բորը

:

րոնում

2".

Աղյիզը՝շաղաժ լոանյակիցոլթով:

Գլովերդրած

,

|

Լսում է փաճը,մտածկոտու սնյ-էՀ, ո՞նց կասեցնիալս երգր անվերջ...

Ձիջ աստված վան, կյանթում--արնից

ՊԱՏԾՎԱԾՔՆԵՐ

Ձիք կրակ--սիրոկրակիցանշեջ...

ՀԱոնԱԾԵՑՖԾ ԹԱԹԵծ

ի

ՌՏՈՑԳծՅՑծ

:

Լուռ է Ժաճը,իս զրույցներն աղջկա Հալումծե չթի ոսկորները նրա Հին, Մերքսառեցնումն մերթ կիզում են նթան,-Ի՞նչպիտի Մաճու սիիտը աշխարչին: տա

Մատը մայիչէ. բայց կին է նա, ն նրա Սիրոն էլ անչուչա» մոքից ուժեղ է ն խիստ. իթ մուք օրտում կանբօղբոյննր Ճութշթան՝ --

ՊԱՌԱՎ

ե Կարոշանքի, փիդովվունջի Խղճի: ում նա սքրում է խօ նրանց,

Ում

սիրտըոր

ձար

"

մնրձակաբ՝ լանչ8ժ Արրժանի պատմությունները ջում,Քնսարարբիայում։ծովի ափին: ժոլժի Մի երեկո, վերջացնելովօրվա այգեկութը, ավացիներ,որոնց Հետ ես աշխատում էի, գնացինծովի ափ եո ու Բի Խաղողիվաղերի մնացինք պառավ Իշնրգիլը

:

ես այս

թր օիբով,

է լեցուն-կարոտով

խումբ ,

նա Գիշերեծըը որպիսիկարոտով

Մ6Գ

Ճանցր տի դրույջենր է շշնջում: «էՀ ինչ,-- առաջ Մածը.--Հիաչքխոչ լինի Բույլ էմ տալիս--ապրիր, ապրիրդու, ժիալն... Միայնթէ եւս բնդմիշտՔեղ մուտ կլինեմ, Սիրոկողբինես մչինեմ Հավիտգան...5: էյդօրվանիցՍքրն Մաչրյ ինչպեսՔույրեր, Միաշինեն չիջոաՒ մինչն Հիմա, կյանքում Սիրոճետքիցջ ՄաՀն է Փայլում Փայլով երեր, Սուրգերանդին ուսին, միջնոր կնոջնման։-.

եվ

--

ստվերի տակ ույ

գետնիվրա պառկաժ,լռում էինք, նայելով,

Թե գիշերվա թոր մթության մեչ ինլպնս են անճետանում դեպի ծովը գնացող մաիդկանըսբլունտները:. տղամարդիկբրոնգնում էին, երգում ու ռն բեղերով ն ուսերին Հասնու խիտ ու փարքաժ «ո գ Ի՛ կարծ բանկոններով ու լալն չալվարներով. կաԹ

ու

եար ժիժաղու, է չին Վ ո ոա զել ուրախէին, ճկուն, մուգ կապուրտալքերով, սն մազնրն արձակիմ օնզադեմ: Նրանք մետաքսե 4"4 էդ ր 1 թեթն վեֆլուռը խաղում էր դրանց Ճնտ, զրբն» ք ո ենածլուսնրի ղրբամնծիը:Քամին սուրում էր լայն, ասես ցատկում էր ինչ-որ 2" ափաչավփ ալիջերրով, է ճ "վբայը երբեմն շ

Քայլումէ նա, իր քրոջով Հմայված Հար-Եմամենուր,Քաղմանժեսին,Ք Հարսանիքին -ւէ անդադրում, անշեղորեն է վառ կերտում

ն Խինդը սիրօ բերկրությունը կյանքի,

ԻՋԵՐԳԻԼԸ

ես

ու

՛

.

անտեսանելիառարկայիվրայից, ե ուժեղ քափ առնելով, ծածանում էր կանանցմազերը, որոնք ասես երանցգլուխներիշուրփոփռացող ֆանտառտիկբաշնր լինեին: Դա կանանցըգարձէր տարօրինակու Հեքիաթային, նրանք ավելի էիե Հեռանուժ մնզանից,իսկ գիչերն ու ֆանտազիանէ՛լ ավելի

չը

ու թ

նում

, էին պաճունումնրանը սփանչելիորեն չուքակ էր նվազում... մի աղչիկ ծրգոմ էր ժիծաղ էր լսվում... կոետրալաոյով,

ԵՑ

,

ժեղժ,

ղթ Հազա էր ժովի ու սուբ Քուրմունթով իրիկվանիցՔեչ անձրնովառատորեն ողողված դետնի ուժեղ գոլորչիածումնծրով: Դեռ Հիմա էլ քրկնքով մեկ թափառում էին ծվեննփվնն, փարքամ, տարօրինակուիվազժնի գույներ ունեցող ամպերը,որ տեղ-տնլընոսը էին քնչոլնս ծխի ջուլաները, մքնակապույտն գորչ ծիկհագույն էին, տեղ-տեղէլ խիտ, կոշտ էին ժայռերիփլվածքների նժան, փայլատ-անէին կամ կինամոնատուն: նրանցարանջումփաղաքույշողում էին երկեքի լուրք րլատառները,որոն դնդաղարդված էին աստղերիոսկե կալլակնձրու: Այդ ամենը,-- ճնչյուններն բույրերը, աժպերն ու մարդիկ,-- տարօրեն գեղեցիկէր ու արտում, Հիասքանչժի 4եքիաթի սկիզբ էր քՎում։, Սւ ափեջ ինչ կարժես դադարեցրելէր Քր աճը, մեռնում չբ, ձայների աղմուկը մարում ձր, ու Հեռա նալով, տխուրՀառալանցների էթ վնրածվում, Ինչո՞ւ գու չգնացիր նրանց Հեո,-- գլեի շարժումով Հարցրեց պառավհզերգիլը: ժամանակը բոլորովին կորազրելէր նրան, ծրբնմնի սեո. բակ այքնրըըանփայլէին ու արտասվակալում էին: նրա չոր ձայնը տարօրինակ էր ճեչում, ճքձքում էր, կարժեց պլառավը ոսկորներով էր խոսում:

ավելի ցածր էր. նա բնկել էր մի կտոր ամ. պից» որը երկրինավելի մոտիկ ե ավելի արագ էր սաճում, քան

ու

--

--

--

--

-

տարիներեն անցել ալն ժաժանակից,երբ օ«ժազարավոր լ

պատասխանեցի ուզում,-նիան:

Ի-ի՛ճ,..

ռուսենրդ,ալեռի էջ ծնվում Շարունակ մռայլ ծք, ոնց որ դենրը... մեր աղիները վախենում են Փեղձից... Բայջչէ՞ ոի դու չաճծլ ն ուժեղ ես,.. Լուսինըծազեջ, նրա օկավառակը մեծ էր, Վարմիր, վում էր, քէ նա դուրս է եկել այո տափաստանի խորչ որբ իր կլանքումայնքա՛ն Քերից, չատ միս Խել արյուն խմել, ու երեի Հենք դրանիցէլ պարարտացել ն առատաձեռն էր էր դարձել: Մաղարթի ժանյականման բեկան մեզ վրա, ցանցինման ժաժկեցինփնձ ու պառավին: աոիք ճպի մախ, տափաստանով սաճեցինամոծրի,ալեր հորը» Լոանի կապտավուն կոթով ողողված, նրանք ՛ դարձան ավելի թափանցիկ -

հ

--

ու

Փե

սաճում

մյուսները: Այնտեղ ոչ ոք չկայ-- ասացի ետ Դու ավելի կույր նս, քան ես, պառավա:նայիր, Հրե՛նչ է մքին տալի, վաղում է տափաստանով: ես կլի՛ նայեցի դարձյալ ոչինչ չտնսա, բացի ստվերից: Դա ստվեր է, ինչո՞ւ գու նրան կարրածս անվանում: Ռրովշետնայդ նա է: Հեմի նա արդեն ուրու է դարձել, տարիներ է ապրում, արեը դեՀ, ժամանակն է: նա Հազարավոր չորացրել է նբա մարմինը, արյունն ու ոսկորները, 7. ամին դրանքփոչիացրելէ: Ա՛լ թե աստվածինչ է անում մարդուն ճամար նրա Հպարտության Փատմիրինձ, Քե ալդ ինչպես է եղծա-- խնդրեցիպառավին, զգալով, որ լսելու նեմ տափաստաններում4յուսված սքանչելիճեջիաթներից մեկը: /ւ ինձ պատմեցալդ ճեջիաթը: պառավն

ու

--

էր

արագ

առաչ

դուք,

պատաճեք այս բանը: Հեռու-ճեռո՛ւ, ժովից դենը) արնաժագի տեղում, կա մնժ գետով մի նիկիր. այն երկրում ծառի ամեն մի տեին ու բույսի ամեն մի ցողուն այնքան ստվեր հն տալի, է մարդուն արնի, պաշտպանվելու ճամար, որքան Հարկավոր ն է: շատ կիզիչ որն այնտծղչտա Ա՛լ Թի ինչպես առատաձեռն է այն էրկրի Ճոզը' Այնտեղ մարդկանց ժի Հզոր ցեղ էր ապրում:հրանք ՓՈտեր էին արածացնում ն իրենց ուժն ու արիությունը վատնում գազաններ որաալու վրա, որսից ճետո բեֆ էին անում, երգում

արչունաժած-

Ժարգկային էրկլա-

ու

«

ստվերները

Հռ

՛

261, հայցի

ուպածո..

մարանէ գալիս: "բ ցույց տվեց պառավն իր դողդոչու, ժատները ծոււթիկձեռքով,ու տեսա ճետելալը. այնտծ ե «տվերներէին չարժվում, դրանք շատ էին, ու դրանցիցմեկ որ մյուսներից ավելիան ձր ճւ աչքի Էնկնող, էր Փուլրերից .

աշնան,

ավելի ԱՆՈ

ու

Հետո խաղումէին աղջիկների

Մբ անդամ, ջեֆի ժամանակ, արձիվը քրկնքից իչնելով մազեր ուներ, փախջրնց այդ աղչիկներից մեկին, որ «ն-սն նման: Տղամարդիկնետեր արձակեցին արժբնքուշ էր գիշերվա վի վրա, բայց այդ խղճուկ նետերը ընկան գետին: Տղամարդիկ գնացին աղջկան փնտրելու, բալը չգտան Ու մոռացան նրան, ինչպեսամեն բան էլ մոռացվումէ աշխարճում»: ՓառավըՀոգոց Հանեց ու լոց: նրա ճոմոան ձայնն այն դարերն էին ապեսէր Հնչում, որ կարծես թնե քոլոր մոռացված |

-ջն.-

|

աոատրտնջում,որոնք նրա կրժջում մարմնավորվելէին ԲԲՐՃ Հուերկյուղի բռնեց բոլոր նրանց, ովթեր տեսան այդ. ֆերբի ուրուներ: Ծովըմեղմիվ արձագանքուփ չին անգամն էր, որ նրանցըներկայությամբ այդոլնս սպահում էր թԹերեսիբ ափեբին ստեղժված նայծլով աղջկան, որ Հնագարչանառասպելներիցմեկի Կկզբնավո- ին կնոջը: ճտ.երկար լռում էին բոլորը, ու աղաբերանով էր բաց աչքերով արյունաշաղախ բնկաժ բովյանը: դեժ էր կողքին, բոլորի կանգնած աղջկա Հետո որ յին, «Քայց քսան տարուց աղչիկն ինքը նկավ, նա Հա Հպարտ էր, չէր ժռում գլունը, ասես պատիժ էր սպասում: լմաչ էր քհզել Հլուժվել, իսկ նբա Հետ փարժի ծրիտա. աո, երի խելքի եկան, բոնեջին նրան, կապոտեջին ու շարք, որ զեզնցիկե ուժքզ էր, ինչպես ինքը քսան տարի առաջ ն 7 ձրբ աղչկան իրենք չի թիչ է ձլ թողին, գտնելով, որ անմիջապես սոգանելը Հարցբին, Քե որտձղ էր եղել, նա պատմեց, որ բավարարի»: արժեվընրան տտբել էր լքոները ու այնտեզ աղիում Հր Էր ՀԵ, Ս ւ/ մ ւմ, լցվում տարօրինակ Գիշերն աճում էր ու ամրապնդվում, «ճա որան» էր քնոչ ԱՀա արծվի օրգին, իսկ այրն արգեն Հռւշիկ ճնչյուններով: Տափաստանումտխուր սվսվում էին գետՄոռուվ ՀՐիք հասկլուռները,խաղողի վազձրի սաղարթում անդադար բզզում ԲՈՑ ՁՈՎավ արի շոր չեն բզեզները, սաղարթըՀառաչում էր ու շրչում, լուսնի լրիվ ֆերծերին,ջարդուփշուր էր, ալժմ, Ճեսկավառակը,ոթ շեղբուք աիյունամաժ-կարմիր Բոլորի էլ զարժան վ նայում էին ին արծլի որդուն ու տծստափաստանի տրզճետեՀեռանալով երկրից, դալկաֆուժ էր նում էին, ր րոնցից ոչնչով ե լավ չի, ճիայն թն չրերը կապտավուն լույսբ--. առատորենսփողում իր ավելի ավելի վրա դառն ու - պարտ հն, կնլպեռթոչուններիԹազաղորիաչքերը: Ու աճա անեն, ինչ պաթն նրանը Հավաբվեցին, որ միտք շեվ խոսում էին նրա ճնտ, իսկ նա, էթե ուզում էր, պատասխանում տբժ տան, ոի արժանի լինի Հանցագործությանը... Ուզումէին իսկ ծրբ ձկան ցեղի ավագները, նա դրանց Հետ էր, նրան. արդ Է՛լ նրանց իչ էր թվում. մտաձիերովպատառոածլ ինչպես խո Հավասարների Հես Այս բանըվիրավորեք ժում էին միանգաժիցժեկական նետ արձակելնրա վրա, թայց Ք, ավազնքիը նրան անվանելով անպետք ու բութ մի դրանից էլ Հրաժարվեցին. առաջարկումէին վառել Ֆրան, բայց որ իրնեց ճրդում, էն ճնազանդվում նիա պես խարույկի ծուխը չէր թողնի, որ անսֆեին նրա տանջանքննրը. իր, նրանից ծրկու անգամ միֆ ժարդիկ։Իսկ նա, Հաչատ բան էին առաջարկում, բայց չէին ջանում մի այնպիսի արձակորհն՝ նայելովնրանց,պատասխանեց, որ չկան այնպիպատիժ, որ լուի վար խոլսթինւհսհ տղայի մայրբ ծունկ էր չոքել խեչպնսբնջն է. ու քթե բոլորն Հլ նն ճարգում այդ ծրանը առաչ ն լռում էր, ոչ արցունքներ ն ոչ էլ խոսքեր էի աա Էնջըչի ուզում յդ աներ օ... այն մամաՀամար: ծրկար խոսոսի ձինֆրանք,հ գանումգութաղերսելու աճա մի իմաստուն երկար մտածելուցճետ բարկացան ասք. Խվագները, Քարկայան լ Հարցնենքնրան, թն քնչո՞ւարեցայդ: նա տճզչունի -մէր մել: Ուր ուզում է, թոզ գնո : Այդ մասին ճարցրինտղային: նա ասաց. նա ժիժազմքու կնաց, ութ որ ուզում էր,-չեմ խոսի: Արձակնցեքիմ կապանքները:նս կապված մի գմզէցեկ | մոռ, «լա հա որբ ավնապիչ ճարջրեց. արձակեցին, ծալում վր նրան. գնաք նրա մուռ, հոկերի նրա կապանքները ժոտեյավու գրկեք երան: Ազչի(» Հարքրել, ոբ կարծքա քմ ԽՐնչեք ուղում,-- այնպես նրանդատապարտող ավազ- | ներից մենի գուստրն էր Ու քէն աղան գեղեցիկ էր, ազջիկր | նրանքստրուկներ լինեին... Ֆրան գէն Հթեր, սրովեան վախենում : Դուլսեքիր:..«» առաց իմառտունը: էր Հորից: Աղջիկըգեն ճրեց նրան ն ուզեց Հեռանալ, իսկ տլան խվնք նրան, ու է ինչո՞ւ պետք է նս ձեզ քացատրեմիժ արարբենըը: ազքիկն Ընկավ,շտր գրեք նրա Որ մեղՀամար ճասկանալիլինես: Դո՛ւ, Ճպա՛րտտղա, կրծջին, այնպես, փոքերից արյունը ցայաքը գեպի է, դու ճո մծոֆելու ծս... Ուբեմե Թո՛ղ որ մէնը (սի՞ր։ Մինքնույն հթնինջ. աղջիկը Հեժկլտաք «48 «գեսգալարվերու Ի կենդանիենք մճաՀասկանանք այն, ինչ ռր զու արէլ էս, Մենքը մեռավ: ու

տացն ԻԻ

ու

որք

ո

Կոտա ո

որ

՛

Հանաաե ր ձղավ...

ե րն ե

ու

ու

աան

ր

"ւ

մո աոացին, թյա

«իեծրք,

ա

Բոլորօվին տային,

ոէ

՛

--

--

|

|

«2

ա»

«ր մկա

աշ

--

ճամար օգտակարէ ավելի չատ բան գիտենալ, ինչ ոի ուլննար: նրավրա նետերէին աիջան աղջիկներ, աուններ, կիտեեր... որ պաՀ ձակում, բայց նետերը չէին կարող խոքելնրա մարմինը, -- ավ, կասծմ, քէն իքս էլ զուն ախալեմ նա Տար» տաժ ծաժկոցով էր բարձրագույն Պասկանում պատժի աներնույք ալն, ինլ որ պատաճելէւ ինձ թվում է, սր ես աղջկան ճայ դեմ չէր մարդկանցդեմ պիկ էր, գիշատիչ,ուժեղ, դաժան նա տեսնում, նաչ նեցի այն պատճառով,որ միալինձ վոնդնց... իսկ նա ինձ Հարէին նրան Հանդիպում: Մրայն Հեռվից եվ Դու, մեզ

առ

ու

կավորէր' Քայցնա քոնը չէ,-- ասացին ավագները: ՄԵ՞Թնդուք օզավում եջ միալն նրանից,ինչ որ ձերն էի ծս տնսնում ձմ, շր ամեն ժարգ ունի միայն լնզու ձծոննր տաներ... Քայց նա տիրում է կննդանիներին,կանանց, ճոԳիր» ը որրիչջատ բաների, նրանասացին, որ այն ամենի ճամար, ինչ որ մարդըփծրցձում է, Հատուցում է փե ուննցածուի-իր Խելբով հ ուժով, ծրբեմն էլ հյանքուխհսկ տղանպատասխանեց, թե ուղում է պած. պանելիրեն ամբողջովին: ծիկարխոսեցին նրա Հետ ու վերջապեստեսան, հր նա Քրեն առաչիննէ Համարումաշխարում, իրձնից բացի ոչինչչէ տեսնում: Բոլորնէլ նույնիսկսարսափեցին, երբ Հասկաքան, քէ նա ինքն իրենինչպիսիմենակությանէ դատապարտել,նա ոչ ազգ ու տակ ուներ, ոչ մալր, ոլ անասուններ, ոչ կին, ու չէր էչ ուղում ալդ բոլորը: երը մարդիկտեսան ախս նորից սկսեցին դատողությունանել, Քն ինչպես պատժեն երախ Բայք այս անդամ նրանք րբկար խոսեցին, իմաստունը,որ ժյուսներինչէր խանգարում --

-

ու

ւ

մր

ասոց. Գատողություններ անելու, կա՛

.

կԱ:

արժանի

,

է ո ի ԻՄ

հր

Ճազար

Դ

տա

ւ

պատիժ: Ալ յո" Դա մի սարսափե

«լատիժըՀենք դիա սլատիժլ: եվ այստեղմեծ բան կատարվեց, պայքքց որոծրկեջից տը, Քեպճա այնտեղամպեր չկային, Երկնային ուժեիը Հաստատեցին իմաւոոունի խոսքը: էլ ու Բոլորն ցբրվեցին: իսկ Խրիտասարդը, որր Հիմա ստացելէր Լարրա անունը, որ նշանակումէ մերժված,գոնդված,--այդ 8րիտասաիդը բարձր ծիծաղումէր իրեն լքած մարդկանց Ճետնքը, ձիձաղումէր՝ Ժնալով մենակ, ազատ, ինչպեսիր Հայի, Բայց նրա մարդ Հէր».. իսկ սա մարդ էր: ծվ աշա օկսեց ապրծլ ազատչ ինլորե, Թոչուն, նա գալիս էր մարդկանց մոտ ու փախցնում էր անա

երկրպագեցին Հայրը

-98--

նակ, եբկար ժամանակ այդպես

պտույտ

էր գալի

մարդկանց

տասնլակտարիմուոյ շա՛տ երկաթ ժամանակ, տասնյակ երբ կեր, Բայց աշա մի անգամ նա մոտեցավ մարդկանց, ու

ու

վերջիններս ճարձակվեցիննրա վրա, տեղիք լշարժվեց ու բո» լորովին էլ ցուլց չտվեց, քն պաշտպանվելու է: Այն ժամանակ ժարդկանցիցժեկը զլխի ընկավ ն բարձրաձայն գոչեց. «.

Ձեռք չտաք դրաւ

/ւղումէ

մեռենլ:

չցանկանալովթեթնացնել այն չուզեցին որը նրանցըչարիք էր պատճառել, մարդու ոպանել նրան: հանգ առան ու ժիժազեցիննրա վրա, Իսկ նայ լանլով այդ ծիծազը, դողում էր ու ձեռները տանելով կրժքին, Ու

բոլորն էլ կանգ առան,

վիճակը,

վրա բքնչ-որ բան էր տնտրում: Ու Ճանկարժ նա մի ջար նելով, Հարձակվեց մարկկանց վրա: Բայց մարդիկ խուլո

չե ալով նրա Հարվածներից,իրենք րա

մի Հարված չճասքրին, Հոզնեց, քախծալիճիչով ընկավ գետնին, նրանք Հեռաերի ցան ու նայեցին տղային: Աշա նա վեր կացավ ու վերցնելով փր Հետ մղած կովում մեկի կորցրած դանակը, դրանով խփեց իր կիֆջին: Քայց դանակը կոտրվեց, կարծես թն քարի էր թրֆվել Ու նորից նա ընկավ գնանքն, պլուխի երկար խփում էր Քայցգետինը խույշ էր տալիս նրանից, նրա գլխի Հարվածների տակ փոսեր էին առաչանում: նա չի կարող մեռնել, -- ուրախացաժ ասացին մարդիկւ ու

ոչ

նա

գրան, --

նրան, Հեռացան: ւ 25 բողեելով

պառկել մեջքի վրա ու նման սուրում էին տեսավ: որ վերնում, նիկեքում սն քախիծ Բաթ» արծիվները: նրա այբերում այնքան մարդկանը: Այսպ կարելի էր թունավորել աշխաիճիս այն ժամանակից նա ժնաց մենակ, ազատ, սպասելով մաճվան ու

կետերի

բոլոր

Ր Սոր, »»

չրջում է, շրջում ամենուրեք... Տեսնո՞ւմ ծս, նա արդեն ուրու է դարձել ու միշտ էլ այդպես կմնա: Նա ոլինչ լի Հասկանում,-- ոչ մարդկանց խոսքերի, ոչ էլ նրանը արարքնեէ ժի բան, շրջում է Իր: Ու շարունակֆփնորում շրջում... նրա Հաժարկյանք չկա մածն էլ չի ժպտումնրան: նրա ճամարհզ

ԵՎ աճա

նա

ու

-ծ.29--

չկա մարդկանց եջ... դությանՀամար:

Այ քն ինչպես է մարդըտուժել իր ճպար-

ա

նրա գլուխը իջնելովէբբծօրորվեց: կ երպով ջին, մի քանի անկամ տարօրինակ ես նայնցի երան: Ինձ թքվաղզ, որ քունը Ճաղթաշարումէ ես Ու դիտեմ ինչու սաստիկ խղճացի նրան: Իր պառուվին: Հոգոց Հանեց, լռեց, Պառավը

ու

նա տալիս էր վերամբարձ, սպառ պատմածիվերջավորությունը ն այնպես նրա ձայնի մեչ նչ-որ հրկլուտ, նականտոնով, բայց ստրկականհոտա էր ճնչում։ ծովոաւբումսկսնցին ծրգնլ, տարօրինակէր այդ երգը: Սկոզու ճնլեց բում Հնչեց մի կոնարալտո։ նրգեց երկու-երեք նոտայ ժի ուրիշ ձայն, որ էրգը նորից էր սկսում, իսկ առաջին ձայնը Հեղվոսի..-- նրկիռթդղը։չսրրորդը, ճինչարունակՀեղվումէր Ս. Հանկարծ տղոգերորդը երգել էին սկսում քույն կարգով մարդկանց մի չարք ձայներ էլի սկզբից նրգնցիննույն երգը» կանանց լուրաբքանլյուրձայնք բոլորովինառանձինէր Հրնառվակներ էին թվում, ու էլ չուլնզդույն չում,դրանց բոլորն ու զրրեփոսերից,թոչկատելով կարժես իջնելովվերեից, դար ձայներիքավ, դեպի Վեր ճեղգոլով, լցվելով տղամարդկանց էին դրանում,դուրս պրծնում դրավող ալիջի մեջ, ընկղմվում ու

ու

կրկին մաջուր ն ուժեզ չնելելով մեկը էին դեպի վեր ետնից մյուսի Ձայներըմիչեց 14Րլսվում ալիքներիաղմուկը»..

գրան, նից,խլացնում

ու

թոչուժ: վ

լաէ՞լ ծս, որ մի որնէ տեղ այդպեսհրգենյ-- Դարցգլութը. նա ժպտաը անատամ բնց Իզերգիլը՝բարձրացնելով բերանով Չեմ լսել: երբեջչեմ լսել... Ու չնա Է՛լ լսի/ Մենք սիրումենք երգել: Միայն գեզեցիկեն կարող են լավ երգնլ-- գեղնցիկները,որոնք սիրում րը ապրել, Մենք սիրում ենք ապրել: Տե՛ս, է, մի՞քն օրվա բնքացեն այնտեղ: Արնաջում չեն Հոգնել այն մարդիկ,որոնք երգում են, լուսբնըժադեց,ու արժագից մինչե մայրամուրը աշխատել որոնքապրել լգիտեն, արգեն դեն երգում են» Այն մարդիկ, կպառկեինջնելու Այն մարդիկ, որոնց Համար «իրելիէ կլշնեն: Քիչ աՀա երդում --

ես: Քայց առողյությունը...-- փոիձեցիառարկել Հաժար:Առողչ միշտ էլ կՀերիրիառգրելու Առողչությունը չէիրձախի այեւ Առող» Մի՞քե դու, վող ունենալով, չությո՞ւնը: նս էի անում, նրբ չածել չությունը նույն ոսկին է: Փիւոե՞ս ինչ վեր չկննալով, Համարյա մինչե ժայրամոււթը, էի։ Արհածագից աշխուժ էի, պես ես ճառագայթի գորգեր էի գործում: արնի Ու այնքան էի ն աճա պետք է նստեի անչարժ, ոնց որ բար: ճոճաւմ էին: ոսկորներս հատում, հր Պետո շարժվելիսբոլոր մոտ, մարդու իսկ երբ գալիս էր դիշերը, վազ Հի տալի սիրածս Ու այսպես երեք աժիս գնում էի, Համբուրվումէի նրա Հետ: գիշերները ծրոս բոլոր թանի դնո սեր կար. այղ ժամանակվա է արեմ ցամաքել ճասել, մոտ էի լինում: եվ աճա թե ինչ օրի ու տռա ոիքա՛նճամբույրներ Քայմ որքա՛նսիրեցի» --

Դու

«-

-.

իի

վունու

տվի---

ողքերնայնուամեես նայեցի պառավի դեմջին։ նրա :էր աշխումացնում: կայնիվ անփայլ քին, «իշողությունը իրանը Ճաքճթված շուրքերը, սուր ձր երա չոր: Լուսինը լուսավորում |

սն

կնճոտտբիքը, որ ծռված էր բվի կզակը, Էնրմակածմազերը սե փոսը ն դրանջիցմեկի քնի նս: Այտճրի փոխարենկային լաքի տակից թափվող վրա ընկել էր գլխին փաթաքածկարմիր մաղերի ժի փունջ: Դեմքի պարանոցի մոխրագույն-ալեզարդ ու

կնճռոտված էր, ու ռլառավ ձեռների մաշկն ամբողջովին կարելի էր սպասել, որ այդ իղերդիլի լուրաքանլյուրշարժումից ծվեն-ծվեն կլինի ու իժ կպատառուվի,

ու

մաշկը ամբողջովին ոն աչքերով: առջե կմնա մի մերկ կմախչԻմարաժյ ճռմռան ձայնով. նա վերստին սկսեց պատմել իր

լոր

Բիրմորս Հետ ապրում էի Ֆայլմիիմեջձակայքում, երբ այն ծձրիտասարդը լատի ափին, ատսնչինգ տարհկան էր, նա բարձրաձամակ էր, Ճկուն, սն բեղերով, էկավ մեր գյուղո «ծս

ձր

ու դոչում է ղեպի ուրախ նստել է նավակին գի՛լ ձայնով նս նա«Հե՛յ, գինի չե՞ջ ունենաս... ուտելու բան»: ւզատուծանը.

էմ

Ճյուղերիարանքից, ի՞նչ Հացենիների յեցի պատուշանից, իսկ նա տեսնում. գնան ամբողջովինկապոսոկել է լուսնից, որի ծայինրը կախվել ապիտակչապկով ու լայնլաքագոտիով, մյուսը «իի վրա: էին կոզբից» կանդնել է մի ոտր նավակի, Տեսնելով ինձ, ասում Է Օբորվումէ, ինչոր երգ է հերգոսհ ու

-ծ- զետ չ Բիբլատկամ Բիոլադ

Ռուժինիայում:

էս

է ապրումալատեղ... «Ա՛յ թն ինչպիսիգեղնցկուծի

այգ

չգի-

ճանալում էր բոլոր տնի», կարծես քե մինչնինձ անսեելը խոզի եփածֆժի... ծս նրան գինի տվի ու դեզեցկուծիներին: ճանձեվնցիւ.. Ջորս օրից Հետո էլ ինքս ամբողջովին նռ գալիս էր էինք նավակով: հա շարունակզբոսնում ձս ու պես, իսկ ես նավակով ու կամացուկօուլում գնտնասկլուրի Ու գնում էինց... գետն էի ընկնումձկան պես պատուճանից ու Հետո երը վայրս ամեն բան Ֆա Փրուտգետիցձուկ որսող էր ՌԵ ձեո էր հր գնալԴոբրուջա փմացավոէ ծեծեց ինձ,Համոզում նա ինձ ավելի ճերու, Դանուբիկողմերը: Բայց այն ժամանակ ու ուրիչ ճամբուրվում, այլես դութ չէր գալիս. միայն երգում էր ժամանակ Այն էբ: ձանձրալի գույովները: արդեն ոչինչ: Արչ նա

ն գուցուլին,-- դագտավ... նրանց երկուռին էլչ-- ձկնորսին այն ես ինսդես Լին խաղան բարձրացրին: գնացի տեսիելույ Դա Դորրուչայում էր: Զկնսրսը ղեպի կախաերանց կախում: Գրում էր: ն զոաւնըզցաժ, իսկ զուցուլը դան էթ գնուժ լալով մի բեդր բնձեռները դրսլաններըդրուց, է

Գիշերները

ու այստեզ սիրածներ ամբով ման էին գալի այն վայրերում աղջիկ սպասում որնէ Մի ունեին... նրանք ուրախ էին առրում: կարձուէ է, քն նա ու սպասումՀ իր կարպատյանկարիճին, ճանու արդենբանտումնէ կամ սպանվել է տուրուղմբոցում, կարծ նա մենակ կամ թե երկու-երեքընկերովգալիս է սիրածի Մոտ, ասա երկնքից է ընկնում: Թանկ-քանկ նվերներ է բեբում, չէ՞ որ ամեն քնչ Հեշտությամը էր ընկնում նրանց ձեռսիրածի մոտ, նրանով պարծենում իբ Տը: Ու բեֆ է անում ընկերներիառաչ: հսկ սիրածինալդ գուր է գալիս: նս էլ գուշ տալ ինձ... փով ունեցող մի ընկերուծուսխնդրեցի նրանց ցուլը Ո՞նց էր ընկեթուշուս անունը, Մոռացել եժ... է՛4չ Հիմի «կսել ետ ամեն ինլ մոռանալ: Շա՛տ ժամանակ է անցել այն օրերից» ինձ ծանոքացրեց մի կրիտաէլ ո՞նց Ճիչես չա՛, բնկերուժիս սարդի ճետ. Մա գեղեցիկ էր... Շեկիկ էր, բեղերն էլ, մազերն էլ շեն էին Հրաչեկ զլովա: Ու տխուր էր նա, երբեժե սիրալիի: երբեմն էլ գազանի պես ժոնչում էր ու կովում: Մի անգամ հակծս կատվինման թո ֆրա կրծջին ու կժճեխփնը երեսիս... ցի թուշր... Այն ժամանակիցնրա թի վրա փոս ժնաց, ու նա սիրում էր, նրբ ձո ճամբուրում էի ալդ փոսը...) Քա ի՞նչ հզավ,-- Հարցրիէս: նա... նա ժիացավ Ցկնո րսլո Սկզբում դուքովներին: շարունակ ճորդորանջների էր կարդում գլխիս նե սպառնումէր չուրը գյնլը, իսկ Հետո՝ ոչին, միացավնրանց ե ուրիչ սիրած

ձգնորար

-

--

Քայլում

ու

ժում,

կախվել կրծքին: Տեռավ ինձ, ճաննց ծխաես տարի խղճում Կորճը ու գոչեը՝ «Մնաս բարով»...մի ամրողջ նրանք ուզում նրբ չք նրան: էճ, դա ալն ժամանակ սլատաշնը, գելի կաիպատյանլեռները,իրենը տնդերըոՀբչոչինՀեռանալ ռումինի մոտ, այհտեզ էլ ժեչտ տալու Համար Հլուր գնացին մի քանիսին սռլաննբոնիցին նրանց: Բոնեցին երկու Հոդու, մի Հետո ռումինաԱյնուամննայնիվ ցին, մնացածները փախան... ամբողջ Հացը ցուն Հատուցում տվին... ագարակը, աղացն վառեցին:նա ժուրացիկ դարձավ: Հարցրի նս: մյ դո՞ւ աբեցիր,-նս չքի" Գուցովները չատ բարհկամենր ունեքն, միայն հա էլ կատարնց նրանց Ով որ նրանց լավագույն բարնկաժեէր, կել է ուսին, մյուսը

ու

Հետաքրջրվելով

Ն

Լ.

մճռելոցը...

Հիվա պառավինարձանովի ափին արդեն լոնց երգը: գանքում էր ժիոյն ծովի ալիքների աղմուկը. Համալափյ,խոովաճույզ ազմուկը խոսվածույզ կլանքի պատմության պանժալի էր մեղմանում, ավելի արձագանքնէր" Գիշերն ավելի կապտավուն Հետզչետեն էլ ավելի էր պայծառանում լուսնի անչանգիստ փայլը, իսկ գիշերվա անտեսանելի բնակիչների էին, ալիքների կյանբի անորոշ ձայնորը Հանդարտվում չքանում էր քամին" ,աստկացող աղմուկում... որովչետն ուժեղանում Սկյուես մի Թուրքի 1 էի սիրում: կղա նրա ճարհմում, ձանձԲայը ՞չինչ... աւզրեցի, Մի ամբողջ շաբա բարիում: նաւ. ամմիշտ կանայք ու կանայք-:.ուք կբն ուներ ըւսցա... զամ ասում... ուտում հն, քնում ճիժար խոսքեր օրը բողջ նժան... նա, ալդ թուբջը, արդեն են, ճավերի կլկչում Հաշոլում ծանիաբարո էր ու Հաէր, Հասակով էր. ժամարյլասպիտակել Աչբերը շն էին... Շիտակ էր խոսում... իչխանավարի բուստ: նա չատ էր սիրում աղզոՀաչքերը...չենց Հոգու մեջ էին նայում: Ման է գալի շուկայում տեսա... թեր նս նրան Բուքուրեչտում ծր ժպտացի 1ոՐէ (որբ, սն որ արքա, ու նայում այո տաու նրան: նույն օրվա քրնկոյան փողոցում ինձ բռնեցին ու

ո'

ու

--

ու

մ

է

Գուցուլնե լձոմաբնակմի -- ուկրաքեական

բուժ, Ս.

Թ.)։

ցե ՓՈՂ

նելլան արյան

կ «արպատ եէ-

րան նրա մոտո: Ց

նա

ՄաքսիմԳորկի

սանդալենը ու արմավենի էր ժախել --9ֆ98.

ու

եկել

է,

«Այո,

այո,

«Գալի՞ս ինձ մոտ»,--

րան գնելու

ինչ-որ Քուքուրեչտ

ասում

ես

զալիսհմջ:«««մավ: Մի որդի ուներ, քուրքրս

Ու

հս

ոնչ

մեկնեցի' Հարուստ ձարպիկժի տղա...

էի նայ այդ Փաշիտ էլ ես փախա քուրքից ւ: Տասնվեց տարնկանէր« նրա ոմ-Փալանկա... Այնտեղմի բուլղարուճի դախա Քուղլղարիաը Թ ամուսնու Համար-- չեմ նակով խփեց կրծջիս Քր փեսացուի

Հիշում: չ ժ. Կ էր: երկար ժամանակ Հիվանդ էի մի վանբուժ։ կուսանոց ինձ էր մի աղչիկ, 15ճուշի. խնամում մոտ գալի. մոտ դոնվող ժի ուրիշ վաերից նրա լանկայի ենթ... ճիճ Սն նա... շարունակ լ իներ-.. որ ճիճու ց Լզրայրը: էր Ու նիբ աղողլացայ, նրա Հետ փապվա... չում ձր իմ առաֆ,.:

եմ,Արցեր-ՊաՃիչում

աբեղա

շո

նա

ենը Լեճասումնր: բ իննը Բա կա՛ց... :

--

-

ո՞ւր

մնաց փոքիիկՄուրբ:

Տ ՂԱ ոռա՞ն: Մե ռավ չհաչ

-

,

այնե

հ,

ախ.

մզ

Տան Տա

էր

սո

-

ե

ծառ,

ու

խա էր...

հռո այղ

առաջին անդամ տեսայ-

խալակեքնց, չոր շուրքերով ինչ-որ անդամ Է, Լեճառտան, զու

նրան: -

ու

նրան ափից չպրտեցի գետը: նա գոռում էրս Ծիծաղելի նա քոլլառումէր էր գոռում: ես վերնից նայում էի նրան, իսկ Հեղացա։ Ու էլ չոանգիապեցի ալնտեղ, չրի մեջ. եռ թողի ես դրանով երջանիկ էի. Հետո Տորք չէի Հանդիպում երան, երանց,որոնց ժի ժամանակ Ա27 էի։ Դրանը լութ Ճճանդիումներէն. ժիննույնէ, թե մնա ժի Հեւ ծանդգիպես: Պառավըճոգոց Հանեց ու լռեց: Ես պատկերացնումէի այն մ նա: ս ճա Ճրավարսյ որոնջժասին պատմում էր ժարգկանց, ձխածխելով երկարաբեղգուցուլը գնում է ժեռնելու Հանգիստ ամեն մորճր:եա Հավանորենսառնյ լուրք աչջեր ուներ, որոնք Աշա նրա շեշտակիորեն էին նայում ինչի վրա էլ խորաղնին ու

առա

ու

ու

կողքին Պրուտ գետի ան-րեղավոր ձկնորսը. լալիո է նաս, չի դունատվածնրա մաճացու տխրությունից ցանկանումմեռնել, ն արցունքներով են Քոջված ուրախ:աչքերը, դեմքի վրա մարել ԱՀա բեղերը տխուր կախվել նն ծռված բերանի անկյուններից, ու նա, ծերուկ, ժանրաբարո Թուրքը,-- ճավանորեն ֆատալիստ ու Թույլ բոռնակալչ--ու նրա կողջին հր որդին, Արեհլքի դունատ հ ԱՀո սնափառլեճը, ծաղիկը՝ ճամբույրներով թունավորված: Ու նրանք ու սառնասիրտ... դաժան, պերճախոս հրբաբարո ու

ու

լոն ղզժզույն ուրուննր են, իսկ այն կինը, որին նրանը ժամանակի բայց էին, կողքի» Խառելե կենդանի, Համբուրում անիղձ որով, անարյուն, ընթացքում չորացած, անմարմին,

բոլորը

անկրակալքնրով,նույնպեսՃաժարյաուրու:

Պառավըշարունակեց. Այնտեղսառն իշճաղտանում ժանրացավիժ դրությունը: ու կեղծավորմարդիկ են ապրում: Աս լգիտեի նրանց օձի ւնի՞նչ են ֆշշում։ Այդ օձի լեզուն ղուն: Շարունակ ֆշչում են... են. Այն աստված է տվել նրանց, որովճետն նրանջ կնդծավոր տնսնում էի ժաժանակ ես գնում էի, չզիտծնալովԹե որ, էին բունտբարձրացնելուձեր, թե ինչպես նրանք պատրաստվում Հասա Մի չճուդ գնեց ինձ. ոլ բազաքրչ Բնխեյա ոռւռների դեմ: Սս ճամաձայքն իր Համար գնեց, ալ ինձ ծախելու ճամար: 2»

Պառավը ձառայլեց նյ--

աղաս

«

կար ուդի5 չ Թ

շիրուց»:. մբայն քն սկսեց Հյուծվել, ոնց որ չամրապեղված որբ վրա չափազանցշատ արն | ենկնում... այխոլես էլ տկաՀիշում ձմ, պառկել է, ամբողջովին բանում էր, լուծվում» ու ոփրքնհլ կապուտկել,ոնցոր սառույցը: բայց իր մեչ դեռ վաոմում է ռերի... Ու շարունակխնդրում է կռանալ ու ճամբուրձչ էրեն... Ես սիրում էի երան, Հիչում էմ, չատ էի Համբուրում... նա արդենբոլորովին տկարացավ,Համաիլա չէր շարժՀետ ուզի, ինձ վու: Պառկածէ, ու ոնց որ աղքատը ողորժություն խնդրում է պառկել իր կողքին ու տաքացնել իրենշ ես պառնա իսկույն բռնկվում է կուժ էի: Արի պառկի նրա Հետ... ես Մի անդամ, հիբ արբնացոաւ,ետ արդեն Խառն ամբողջովին: մերած... նս էր... լացի երա վրաւ Ո՞վ դիտե, գուցե թե ե՛ս լողաՆեցի նրան, Այդ ժամանակ էս արդեն երկու անգում Ժեծ էի նրանից: ւ այնպես ուժեղ էի, լիքը... հսկ նա ի՛նլ էր որ- հրե-

էրեր

նա ինձ մի Մի անգամ մենք դնում էբնք գետի ափով, ն այա ես 0.օ՛, ո՛նը բարկացաւ խոսք ասաց: վիրավորուկան Հալարտ, եփման: ոնց որ երենրան Զէոքծրիս Մեջ Հաքացակպրի ու նա այնպես վեր բարձրացրի փոքրամարմին էրչ-Խայի,-ես նա թափ ամբողյջովինկապուտկեց: ոծղմեցի կողերը, որ

չկՁա...

շշնչար:

Ճետո՞,-- քելաղրեցի

մճկեենցիր

ու

Ալեփոքրիկ լեչի

Հետ.

նա

ծիծաղելի

ն

ստոր

մարդ էր: Երբ նրան կին էր ճարկավոր, հա որձ կատվի նման «սվում էր ինձ, ն լեղվիցն ուղղակի մեղի էր Հոսում, իսկ հրբ 84 քր ոպում, ձաղկում էր ինձ խոսբերով, ոնց որ մտբակուխ ..1.-

--865--

բան անել: ն դրա Հռմար էլ ձախումչի ո ի որ բթե մի Քիչ տաժազիչ այի ժամանակ փոածեցի,

չ նեցի: Ապրելու Համար պետք տնել ծս ոչինչ չէի կարողանում

որնէ կարողանալ

ինձ:Քայց կփշրքմշլՄաները, Քիրլադվերադառնալու Համար, ճարեմ փող Հարուստ ուժուրչլնճն:Ու ապրումէի այնտիղ: որբահ էլ դրանք

ինչս

քա

անում ինձ մոտ, Այդ նրանց վրա ու ջեֆ ձին ռլանքը էին գալի քին, կատաղուՀամար կովում քանկ էր նստում: նրանք ինձ ժամանակաշխատումէր ինձ իր թյան Հասնում: Մեկը երկար աճա քհ ինչ արեց. հկավ, ծառան ել ձեռքը գցել ն ժի անգամ ու շուռ վերցրեցայդ պարկը ձեռբին մի պարկ, Դանը ճետեից, ես ու դլխիս։ Ոսկեդրամներիբոիվեցին գլխիս փերնից: ոովեց ճառտակի լացի դրանց զնդոցը, երք դրանք ընկան Հրքվանքով

վոնդեցի պանին, նա Ճատտ, վրա: Բայց նս այնուամենայնիվ մեժ իարձ լիներ: նա պլպլանդեմք ուներ, փորն էլ ոնց որ մի ես թոպետն նրանվոնդեցի, կուչտ խոզիպնս էի նայում: Այո, ե աները ձիրը: Ճողերը։ է իր բոլոր նա ասում էր, որ ծախել ես այն ժամանակ սիրում ձի ժի արոբ ոսկի թափիինձ վրաւ էր: Ամբողջ էրեսը խաժանավորպանի,որի ծրեռը կտրատված

դրաէր Թուրքերիթրերովչ-- քուրքերի դեմ չաձն թրատված ճամար: Ա՛լ քե նից կարճ ժամանակ առաջ կովել էր Հույների լն" էր։ հոկ ինքը նրբ մարդ».. ծույննըընրա ինչի՞նէին պետք, Հետ թշնամիների քա զնացել, նրանց միասինկովել էր նրանց նա

էր ընկելմի աչքը գուրս գեւր նրան քրատել ձին, Հարվածներից ինձախձեռքիծիկու մատներըկարվել էին... Հույները նրա եա քե երբ նա լիճ էր Հ՞ճ չին է սիթյուններէր սիրուն հկ երր մարդը սխթրադգործություններ բում, միշտ էլ կարողանումէ դրանք կատարել դրա Համաբ ու

պետք,

ե՛լ

տեղ կգանիւԿյանքում, գիտե՞ս,միչտ էլ տեղ կա սխրադորժուքյունեերիՀամար: էյն մարդիկ, որոնք ձն գտնում այդ են, կամ չեն Հասկանումկյանքը, ռոսկ ծույլեր կամ վախկոտններ մարդիկ Հասկանալին կլանջը, ամեն ժեկը կուորովՀետնէթե ղենաի իր մաՀից ճետո ճիչատակ թողնել կլանքում: Այդ գեպ-

տեղը,

քում կյանչը մարդկանցչէր կլանի առանց Հետքի... 0՛, այգ բան անելուՀւամարնա պատՔրատվածըլավ մարդ էր: Ռրեէ ձերբոնը էր պնալումինչե աշխարչի ծայրի: ձավանորեն բաստ էիջ զալիս հսկ դուքինչո՞ւ երան սպանեցինբունտիժամանա ջարդելու: ԴԱՃ, դն4, սուս արա... մաջարներին ր

եմ

լոնմ, պառավԻդերդիլըՀանկարծինքր

մտածմունքիեջ ընկավ նռ Բանաոչում ձր եւանմի մաջարի: րի ի

լռեց, -ռ.

անդամ

Հե

զա

ձմռանն էր,-ժիայն զարնանի, երբ ուցավ ինձանից,-- դա զլութի գնդակովժակ» ձյունը Հալվեց,նրան գտան դաշտում, Տեսնո՞ւմ ես, սերը ավելի շտտ մարդ է կորված: ԱՀա՛ թե ինչ: պակա չի չինի...ի՞ջչ ժանում, քան ժանտախտը:եթե ալնտեղ ես Այո, ժառին... էի ասում. Հա՛յ էնշաստանի Ա՛յ Քն բժ վերջին խաղը: Հանդիպեցիժի չլաիխտիի-.նս արդեն ո։չառավ Գեղեցիկ էր տյդ կուտանան: իսկ էի: Հաա: Քառասուն Անշուշտ տարեկան կլիննի՞։ էի, ախ, պառավ էի, տաշ էինք ե՛ երես նա հ մենք, կանայք, Հալարտէր. կլիներ, հսկ նա... Այու նա ուզում էր միանլի նրան, ինձ Համար թանկ էր նվաճել ինձ, բոյը հս անձնատուր չեղա դամից, ճենց այնպես: ճետ արդեն Հւռես երբեք ն ոչ ոքի ստրկուշինչեմ հղել: ՖՀուղի Արդեն կրաչեվս վերջացրել էի, չատ փող էի տվել նրան... ամն ես ինչ ունեի-- թե՛ Ալե ժամանակ կովում էի արում: կառք,քե՛ ոսկի ե թե՛ ծառաներ... նա, այն Ճպարտ գնըչգալիս ես ինքս ընկնեմ իր գիրկ: էր ինձ ժոտ ու ժիշտ ուզում էր, ծի ծա նույնիսկ ճալումաչ չի եմ, Մենք վեճի բոնվեցինք... Հիշում ծս իմ ուզածն արձցի, նտ լինում դրանից: Դա նրկար տնեց... արծջ, իսկույն ձեկաչոք խնդրում էր ինձ... Հենց որ իր ուզածն էի... 0՛, ես որ ճասկացա, պառավել ինձ: Այն ժամանակ թողեց դառն էր... Ախր ձմ սիրում ազդ դառն էր ինձ Համար: Որքա՛ն ինձ, ծիծահսկ նա, Հանդիպելով քի նրան, այդ սատանային... ու

Հաչվես,

ինչ. սխրադործուղում ու

«-388..

ծրամայելով,որ

խաղացի գեղեցիկ

է՛չ էր ծիծաղում Բայց հա ինձ վրաչ ես այլ գիտի: հս այնուպմքնայնիվ ճաճույքով էի նա ճետ, դիպում էր երբ խա դնաց ձեր, ռուսների դեմ կովելու,հմ ուժ նրան: ինք Ջոպում էի ինձ, բայց չէի կարողանում Վիճակը նա Վարշաինձ Հաղքածարել... ՈՌ. որոշեցի զնալ երա ետնից թազա էրւ.

մարդ էր

սառր

իր

մվ Ութիչների է՛չ, ֆան էր վիճակ, մոտ

ճան-

ու

Ռւ

փատացավ

աամզ արնջարդ" ոք անաթ Մ. րուք ի ԳՆ բ ո ո" ան Հոիրան բ շ Ն աի , րաոր ւքիլ2Մուրացիկվեոլ չ ի , ի Սա '. ազ բ ձնացա, ոք կաղեջի գնացի այն կաղ 21 չր

ա

երան ր

է

,

ար

»

շոր

ուր

երէսռ

Հազա,

գտնվում էր

ՀԻ

ոք

մե

եա

Ամենուրեք---

գմ --

Պի

«-

գյուղը,

ու

կազակներդինվորներ... ու

՛

զոհվելը անկ Խորոնքբեճ բոռ: Այնթծեզ

Ոմոք:յ,

Բէ չիճերը

դժվար է այխաեղընկնել գիչերը սողալով մոտեցա Իսկ այդ Հարկավորէր ինն եվ Մողում եմ րբրանջարանոայն տեղին, ուր դտնվումչին նրանը: տեսնում հեմ, որ այնտեղ ժամաարանքով, քով, ածուննրի են ո սում եմ, թե փեչպեսչեչերի հրլում է կանգնած... սդաճ երգում են մի երգ... առտվածամորհ էն ոյլոսեղ

հատա,

ո

տիս յում

էմ,

որ

աճա

ու

Խոսում: բարձրաձայն Սիրո» երգում է այոտեզ»-. Ունա էլ, իմ Արկադին, ուղղված..էին իմ եանից ձրբ Մտածեցի, որ աոաչ ուրիշներն ղառնացավ, ե Հասավ ժամահակը, երք ինըս օձի սողում, Բայց աշա անսնելու Հաժար, այն ժարգուն

ն

պես

դուցե

դետեիվրա սողում արդեն կանց դեպի իմ մաճն իմ սողում: իսկ այդ ժամապաճն ես ի՞նչ անհի' վեր կաԴԼՀ, առաջ: է նում, կռացել է ղեպի ժամ ապատը: Դաֆակշմպնակչուգետնից քայլհըի դեսի չա լեզվից, ոչինչ լունեիս Ցավում եժ, նեի, բացի ձեռներիցս եմ

ու

ու

ե՝ հսկ նհա, այդ «Սոլասիր».. ոի դանակչԼի վերցրել:Շշնջում ես րոն շշնջալով ղինվորը, արդեն սվինը դեժ արեց իկիս: »ոՆէռ: 8չինչ առում Էմ «մՒի՛խոցիր, կաց, լաիր, եթե զու ոգի նա եմ իջեցրեց Հրաքեզ,» չեմ կարող ջեզ տալ, այլ խնդրում Հեռացիր, այ «կորիր ասաց ինձ. նույիպես շշնջալով ցանի ես ուղում»: ես նրան ասացի, թն որդիս բոնված է կնիկն, է՞նչ որդիս Է, Ախր դու էչ այսունդ։ւ: «Դու Հասկանո՞ւժես, դինվոր, ծս քեզ պիս ռիդի ունեմ, մեկի որդին նս, չէ՞: Մտիկ արա ինձ, ու նա Հրե՛ն ալնտեղ է: Թո՛ղ նայեմ նրան, գուցն թե շուտով ու

ժեոնի,.. գումն թե քեզ վաղը տանեն... մայրդ շո լաց կլինի՞ բո: վրա: ԶԱՐ հի քեզ «ամար ծանր կլինի մեռնել առանց նրան՝ իմ որդու Համար էլ Ճո ձանր է. Դքճ ուրեմն մորդ տնհւանհլու: Եղճաջեղ, հրան ը14՝մորի»: Անձրե էր դալի, երկարխոսեցի րա մոտ 0ֆ, ինչքա՛ն ու

քրջում մեռ Քամին ոռեում էր, սուլում, խփում միջջիս» կթրժքիոո ես կանգնել ու դողում էի այդ քարե զինվորի առաջ, հսկ նեա չարունակ ասում էր՝ «Ոչ»: Ու ամեն անգամ, երբ եռ լսում էի նրա սապռրբխոռրը, Է՛լ վելի էր բռնկվում Արկադիկին գինՆքլու ցանկությունա...ես խոսում էի ալքերբովչափում աճա նրա նա է ր, լղայո եվ կարճառասակ ճաղզումէչ վոթին, նս ընկա գետնին ույ առայ գրկելով նրա ձեկները, Թեժ խոսնրանիցցուք աղերսելով, նրան զզնցի գետնին նա րնտերով կավ ցեխի մեր ես նրան արագությամբ շուռ տվի երեսի վրա ու

ու

-.-.38..

նա լէր գոռում, այլ գլուխը բոքեցի լճակի մել, որ լզոռոո մեջքից: ես սցնլ իր միայնքպրտումէրս այխատելովինձ ջեն էի խոցում ցնխի երկու ձեռներովս նրա գլութը ավելի խորն երխեղդվեց." ես վսդ տվի դեղի ամբարը, սրտնը մեջ: Ունա մեղքիդ: «րառի շշնջացի գում էին լնոքրը: «Արկադիկ..::,-են, լսելով ձայն, մերդիկ ինկնող գլխի Նրանք, այդ չեճերը, կարո՞ղ եռ հրգը:Սճ2տաիժ դիմաց նրա աշթնրը: դադարեցին

ու

քու միջու ,-- ասադ ճակի այստեղից դուրս զալրու--«Այո, գովա ձկան այդ ամրարի «ԴՏՀ, արի»: ծվ աճա նրանցից չորսը «Ռրահ՞զեն ժամ առակից.իմ Արկադինըն ուրիշ ներեքՃոգի' 3. է..-»: պաշները»,-- Հարցրեց Արկադիկը: «Հրե՛ն, պառկած դետնին կուոցաժ:Ընձրեր դայիս նրանք քայլնցին կամացուկ: ու լուո, Մենք Հեռացանք գյուղից էր, բարձր ոռնում էբ քամին: գնում: Արկաերկար գնում էինք ակտառի Վիջով: Արագ էինք դողում էր: էր դիկը բոն:| էր ձնեռրիցմ նրա ձեռջը տաք եր ու

բրռեի ղեռ քր դգում քին դրանք, իմ աղամ կյանքի լավ լուռ էր: Վերջին բուղենելրի առա մի մարդազիտինու կանգ ժենը Հառպանք Քայց բոռենեիը: Հոգին էլ ԷՆ4 չնորչակալությունՀայտ0...

նա

ուանը:

հրամՖես,

չավ այնթա՛ն

բեձ

երանք,

լորս

առում

երկար ինչ-որ բան վին մեցին: երկա՛ր հայում իմ պանին: Ի՞նչ: պետք է անի չի ու

ու

չիչորեն զրկեց ինձ այնպես էր դուրա գալիս,

Նա

ու

ասացո,:

նա

լսում

նս

ինձ

ինձ: Եվ

Ջեմ Հիշում ինչ

ատա

բայց

ասաց:

իրեն իթրն շնորչակալություն Ունա ձունկ չոժոլյրաղով Համաք, սիրելու է ինձ... ազատելու «ի՛մ թաղուշի»ւ Ա՛լ Մն իորչպինիկնդրծ իմ առաց ն ասացկիփեի հա նրան ռտովս աքւսցի վի Հոյվորշուն էր... Է:, սվրքնած կանգնել շեմքին, բոոլք նա ղեն քով: Զոլրացկոտ են մռայլվել նե, էլ, երեբն մյուս կանդնած է իմ առաչ.:. Հիշում եմ, այդ պաին խիստ չարն էլ լուռ են, եռ նայեցի նրանց, ես նլունց մի տեսակ ծուլություն տիրեը ինձ... ձանձրացա որ

նա,

ու

ու

Իո-

ու

«Դու 0Վ1աաացի՝«Գնացեքո: նրանց, այն չները, Հարցրինին4՝ Հաջ. Ա՛յ կտաս ժեր ճամփան, այնտեղ ու ցույց րադառնում ես էլ Հեռաքուն: Թեզ ստոր մարդիկ:երանք այնուամենայնիվ շուտով բաց բայց ինձ, Մյուս օիր ձերոնք բոռնեցին գնացգիչ::

քողի

Այն ժամանակ

ես

տեսա,

որ

ժամանակն է

ուն

ու

տեղ

էի, ԹուԱրդեն ծանրիաշարժ լինել, Հճրիք է ապրել կկվի ժամանակն էր, այու մրել փետուբենըս.., լացել էին թներս, ու իրա եվ աՀա արդեն ես մեկնեցի Գալիցիա, այնոնդից էլ Դոբրուջա: նման:

39.

ապրում եմ այստեղ: Ամուսին երեք տասնլակտարի է, որ ն ապրում տարի տուսջ: Աշա ունեի,մոլղավացիէր. մեռավ մի աճա չնժ, նրանց ես, էմ Մքնակ հմ աղլրում.»: ո՛չ, մենակ մոտ

կմ:

ճետ

ամեն

ինչ ձովր։ Այետեղ Պառավը ձեռքը քափ տվեց դեսլի ձայն կարճ, խաբուսիկ Հանդարտէրս երբեմն լավում էր ինչ-որ

իսկույնմեռնում: ես նրանց չատ եւմ պատմում նրանք սիրում ձն ինք: Քոլորն էլ դեռ չաայլնայլ դեպքեր: Դա Հարկավորէ նրանց: էմ ճետ ինձ չավ զգում: նայում եմ Հել են... ես էլ նրանց ժատածում. «կար ժամանակ, որ ես էլ նրանց պենսէի... Մբայն ճամար ուժ հ կրակ կար իմ մեջ, ղրա թե այն ժամանակ չատ էլ ավելի ուրախ ու ավելիլավ էի ապրում... Այո--.5: եւս զլուլւն օրորելով հա լռել: ես տխրում էի նրա կողքին: հնչում ր նե կամացուկ ինչ-որ շշնջում... Ֆուցե աղոթում էր ն

--

ու

մի ամպ, ովից բարձրացավ

լեոնաչղթալիէր վագծերով,

որ

նան.

էր, ծանր, ժոայլ Աժպը սողում էր գեպի

սն

ուր-

սյոկվում,

նրա գագաթիցկտոր-կտորամպեր ձին տափաստանը: աստաէիս անցնում ու մեկը մյուսի չետնից Հանգցնում առաջ ղերը Սովն աղմկումէր: Մեղնից ոչ Հեռու, խաղողի վազերի

ձին,փսփսումՀառաչում: Հեռո՞ւմեջ ոմանք Համբուրվում 0գը գրգոումէր մի շուն էր ոռնում..: Հեռվում, տափաստանում մի բույրով, որը խտղտումէր քրածակերա ներվերատասիծիինակ ԱՎպերիցհրկրի վրա ստվերնքրի խիտ նրամակներ էին ընկնում ու սողում, չքանում էին Լշանի տեզ նորից ու

երեում...

ու

մնազել էր միայն պղտոր, դժգույնմի Բի, հրիեմն ւսյն բոլոտաբովին ծածկվում էր մի կտոր մուգ կապտավունամպով: Ո. ու որ Հիմա արդեն սե փաստանայինՀեռաստանում, ծր, ասես ղարանակալաժ, իր մեջ ինչոր թան թաքցնող, փոք-

աճավոր

բին, կապուլտ լույսեր էին բռնկվում: Մերք այստեղ, ժերթ այնտեղ մի ակնթարթ երնում էին նրանք փաբում) ասես մի բաայտն այնանղ նի մարգ տափաստանումցրված, միմյան յանցից «ղու բան ինչտր էին փնտրում վառում, որոնք իսկույն ո. ու

,

Դ Սր Տանգո ձին մութ Աոմի լե, որոնք ր ԱՀերիաքային ռլույտ մեղուներ ակնարկում: Բի Տեսնո՞ւմ հս Հ.

՞

Էր

բան

կայժերըյ-- Ճարցրեց ինձ հզերգիլը, -Վ0-

էին

տափասԱյն կապույտ կայծէ՞րը»--ցուլց տալով դեպի առացի եսս նն... Ուրեժե այնուամեկապոյտ, Այոչ այդ հրանք տեսնում ես էլ չեմ դրանը, Հիմա նայնիվ թոլում են. 0-Հո՛... հս չնմ կարող շատ բան սոնսնել: են այդ սղառավին: կայծերը,- ճարգրի -- Որտեղի՞ց ձաղդմանմաայդ ես լսնչ կալձերի էի բուն ինչ-որ Առաջ Իղերդիլնինչ կպատժի ոին, բայց ուզում էի լանչ, թն դառավ դրանը առին: են: Աչխարվիյդ կայժերը Դանկոյի վառվու արտիը եվ Է կրակով... անգամ բռնկվել ճում եղել է մի սիրտ, որբ մի նս թեզ կպատմեմ դրա մասին... աճա նրանիցծն այդ կալձերը: հռ Տեսնո՞ւմ ամեն է: ինչ Հին ՖույնպեսՀին Հեջիաք է... Հին է, Հնում... իսկ ճիմա ռչ մի այգպիսիբան ինչքան բան է հղել ոչ այնպիսի Հեջիաքներ, չկայ ոլ այնպիսիգործեր»ոչ մարդիկ ֆես. ասիս. հնւո՞ւա. ժապա, չպա: ճեմ... Ւ՛-ճե՛ դիտես որ: ի՞նչ դիտեք գուբ Բոլ»րզ։ երիտատարդներդ: կգտնվենբոլոր ձապա մի նայնք «նին սուր այշքով: այնտեղ ն էլ ապրել ճամար դրա հակ դուք չեք նայում ոհ աամեն 0՛, տեսնում ինչ կլանքը: չգիտեք,»: Մի՞քք ես չեմ էմ, որ մարդիկ լեն ես տեսնում նում եմ, թեն Թույլ են ալքերաւ ն այդպիսովվատեն Հաիմարվում ապրում, այլ Հարմարվուժ էն իրենք իրենց, Ու հրբ կողոպաում նում իրենը ամբողջ ժամանակը, սկսում են գանգատվելբախտից:Քախեռ վատնելով Ամեն մեկի բախտն իր ձեռքումն է. Հիմի տբն ի նչ է որ» մարդիկ իսկ տեսակ մարզից եմ տմոնում, պակասումհնս Որ են նրանք... Դեղեցիկներնէլ բանի դնում են կորել ուժեղ Փառավը միտք էր անում, թե կյանքից ուր չումիտք անելով, դիտում էր մքին դեղհիցիկմարդիկ, պատասխանէր ն լրում: էի, պատմ արոր ԳԱԱ նա դարձյալ մի կողմ կշեղվի, որ եթէ մի բան Հարցնեմ, եվ աճա նա սկսեց պատմությունը: ԲԱԶ

տանը, բ

աշ

Դու Է՞ն

առաշ.

լուծումները,"

ու

կյանջը'

ուժեղ

ամեն ու

չկան,

ու

արաու փաստանը,

փնտրում:

փախքն -

ելուն

րր ան-

«Հնում էրկրի Վրա ուրիչ տքսակ մարդիկ էին արում, էին այդ մարդերեքկոզմից շիջապատել

անտառները անցանելի իշկ չոբրորդ կանց թավփառախժբերը» Է

կողմում

աստա

ատա

էին: եվ

մարդիկ ու Համարձակ էր: Դրանքուրախ:ուժեղ որոնղ ուրիշ ցեղնի հրեացին ի որտեղից ժանը ժամանակ 1 կային ու խորքը: Այնտեղճաձիճներ ն նրանցը Փշեցինազիաուսոի ու նրա քյու: անտառը Հին Հր սրովճետն մբությունէր տիրում, միյից երէին իրար «ռավել, որ նրանց ղերն այնքանխխատ Հաղիվ չին

կարո-

նե արնի ճառագայթները ձրնում, Քայց երբ ճաճիճները: միջովթափանցել դանումխիտ ստաղարքի գաճրվրա, ֆրի ընկնում էին ճածիճների երոռճառագայքները մեռնում ն դրանիը ժեկիկ-ժեկիկ էր բարձրանում, շածոտություն

կինբը չէր

սկսեցին լաց

երեխաները քին մարդիկ:Այդ ցեղի կանայք ու տխրեցին: լինել, իսկ Հայրերըմտածմունքիմեջ ընկան ն կար երկու ճամար կավարէր ճեղանալ այդ անտառից, դրա ու

Հար-

այնտեղչար հ ուժեղ թշնամիներկածառեր էին կանցյին, Ժլուաը՝դեպի առաչ, ալնածղ վիքխարի էին իրար» Հանգուձա, որոնց Հուժկու ճլուլերը պինդ գրկել

մեկը՝ դեպի ետ, ճամփա,

մ. աուն թո ի Խոտի լի չի «իմի Այդ քարն ւ :էիչ Բաոաի յ Տ . ՆՐ բեկը, ոթ Բազ» ւ աա արա: վառվում, աաա

խոր արմատները

Լ

ր

,

էհ դրարք

17Աո Օշ 8

11111113

61 41

ու 4"Ի3Բ

:

մարդիկօղակվածէին անքափանց այգ միշտ, գիշչքր-քերձկ ասես ճզմելու էր նրանց, իսկ նրանք սովոր էին խավարով,որը է՛լ ավելի սարսափելիէր լինում, տավաստանին: Ո.

,

լայնարձակ

անտաչ

երբ թամին խփոմ էր ժառերի գազաքներին ամբողչ ու ասես սպառնումէր այն մարդկանց ռր խուլ շառաչում էր, նրանք ուժեղ մարդիկ ցաղման հրգ երգում: Այնուպմենայնիվ էին ու կարող էին գնալ մաճացու կոիվ մղել այն մարդկանց ու

դ... Նրանցմեջ վախ էոմմ մարդիկթուլացանմաաժմունիների էին աոաչ ջացավ,կաշկանդից երանց ամուր ձնոները, ուր սամի կանա յք՝ լալով յերչշա Հուությունից մեռսժների դիակու

բաքնում

անտառում ների վրա, վախով բոնվաժների բախտի վրա, կամաչսվեցին վախկոտխոսքեր,որոնը սկզբում երկչոտ ու» Արդեն Հեա... ավելի բարձր էին էչ ավնյի ցուկ, Հեռ

ու

գիչերնեճրկար

միտք էին անում Համար էլ բին, անտառի խուլ աղմուկում, ճաճճի թունավոր դարչաճոտուառաՀ թյան մեյ, նրանք նստած էին լինում, իսկ խարուվկննրից ջացածստվերներըլուռ թոլկուտումու պարումէին նրանց չուր ու չարունակթվում էր, որ ոչ քէ ստվերներնեն պարում, չր, կատաոգիներնձն Հազթաճանդգես այլ անտառի ու ճաշճի լար Հա՛ նստում ու մտաժում: էին Բայց ոլ մի բան՝ թում,.. Մարդիկ ոչ աշխատանքը,ոլ էլ կանայք այնպես լնն մաշում մտրդկանը ու Հոգիները, թեչպես թախծալի մտածմունքները: ժփարժիններն նրանք նատում

ու

-Վ4:.-

:

ու

ու

մոտ եվիրաբեիրենը ապատությունբ զում ձին գնալ քշնաժու ստըքչեր սալաափում մաշից վախնցամծ, ոչ որ: էլ բել նրան, մէու Դանկան նկավ երնան Բայց այստեղ կական կյանքից... հակ փրկեց Աղներն էր, որ պառավը Հաճախ էր պատմել Դանկոյիվառու նրա Ճթռվող սրտի մասին: ետ խոսում էր ծորուն ձայնով, անաառի ճրոան, խուլ ձայնը իմ առջե պարվ պատկերումէր մեռնում ապարախտ, էին շնչից ուր ճաժճի թունավոր սւ

ու

բոլորին»։

ազմովը,

մարդիկ... Հալաժֆված

«Գանկոն այն մարդկանցիը մեկն էր, գեղեցիկ ժի ծրիթտԼն ե 11/44 Դանկոն սարդ:Փեղերինիիրի միշռ էլ Համարձակ է նրանը, իր

ատում

ընկերներին-

Մտածելով, քարը ճամփից զեն չնս գցի. Ով ոչինչ չի անում, նրա «Հետ ոչինչ էլ չի պատած: ինչո՞ւ ենք ուժեծրս վատանտաղ նում մտածմունքների վշտի վրա: Վեր կացնք, ցզնանը ամեե նա աշխթարճում վերջ ունի, անցնենը երա ժիչով, չէ որ --

ո.

-

Ե

ու

ինչ74

:

էին նրանը,բայց Խրանքչէին դեմ, որոնք մի անգամ 2ճաղքել ունեին կարող մեռնել մարտերում,թրովշետն պատգամներ եվ դրա եցն մեռնեին, երանցճետ կկորչեիննան պատգամները:

-

ւ

ալ

Գքա՛ն Քո ՛ չ ճո

: րաի ԱԱ. քը,

վե

ք

լ

'

:

Ռ'"ՌԻՒՌԻՌԻ

տ եվՊԱՆ

նէ

րու

ԱԿԱ

Ա

ՍԽ. ԹոոՈՈՔՈ Ա

'

Բ

'

աու

Ահոչսխ,

մո

դրոն:

ը

ԲԵՄուծ

ԻՐ ՈՒՆ

չո

աան

բ

իրիր Ա "91 "լոլ

Արոն մաղի Ն

հւ

փոր

։ հու

Էտա:

ՈՒ

ովի

::

րւ

ճ

ւհ

լոււ ր

ով

-

թի

շիգի

տափատտանսուր Ոայց դառավը մի միոքբ լոտ. Հոու Տետվում բոնեվում բ խավարը: «արունակ քանձրանում ոս մի ակնթարթտոլոկ սրաի կայծերը վառվող (ին Դանկոյի կալծելով, օդային կապույտ ժաղիկներձին վում: «Դանկոն տարավ նրանց: հոքորն էլ միաճամուռ կերպով Հավատումէին նրան: Դժվար էր այդ գնացին նբա նտնից:։ ամեն լալլափոխում ճաչիճտըբաց էր ճամփան:Մուն էր, .

ո

ու

կլանումմփորղկանց, ծառձրը իր ադաՀ, ննեխաժհրա։խըյ նժան ճանակպարչը: նրանցծյուղերը էին փակում Հզոր սլարսպի նմո"ն ամենութեր ձդղվելէին արմատիբաբ էին Հյուսվել. օձերի անում

ու

..49-ծ-

շատ արչուն-քըր» մի բայլափոխում ները: ու այն Անտառն ավելի էին նրանը: տինը էին քափում:երկար գնում հվաղում էին: եվ աշա ժարդիկ էր խտանում,ուժերը գնալով ու որ նրիտասարգ արտնրալԴանկոլիգիժ, առմլով, աան տանում հսկ ով գիտի ուր' մարդն իզուր է իրէնց

մարդիկամեն

Վ

անփորմ այդ

ձր առջնից:կայտառ րե ուրախ: հո/քայլում պայթեց անտառիվրա, ժառերըխու, Մի անգամ փոթորիկ Անտառն այնքան ժլննց, որ բարձրացրին: աճավոր աղմուկ այնտեղ էին Հավաջվել քոլոր գիչծրները: կարծես միանգամից ժամւադրա ծննդյան ինչքան որ դրանք եղել էին աշխարձճում, մեծ ծառերի արանքով, տակներից:Փոքրիկ մարզիկ գնում էին վիրնրանք, էին գնում կայծակներիաշարկուաղմուկում, էին ցաոճոճոում, ե րգում շառաչում, խարիձաոնրը ծրորվելով, մի կոտ,իակփայլակներըթոչելով ծառերիդագաքներիվերնից, սառն լուլսովխ ու էին անտառը կապույտ, բուն լուսավորում չքանում նուլն արագությամբ,որով էրհում էին՝ վախեցնելով մարդկանց: կայծակներիսառն փայլով լուսավորվողծառերը ժՓուռումուռ, երկենդանիարարածներէին Թվում, որոնք իրենց փախչոզ կար ձեռներն էին տարածել խավարի գերությունից ու

փորմարդկանցչուրչը, այղ ձայների խիտ ցանցեր էբն 4լուսել՝ մարդկանցհսկ ճյուղերի մլությունիցքփեչ-որ ձելով կանգնեցնել խավար ցուրտ բան էր նայումգնացողների մի սարսափելի, վրա. Այդ դժվարին ճանապարՀ էր: ու Հոգնատանջժարդիկ իրենց վշատվեցին:։Բայց նրանք ամաչում էին խոստովանել ն աճա նրպեք չարալդաժու ցասկոտ Հարձականզորությունը, ի Ու նրանը առջնից: վրա, որը գնում էր նրանց վեցին Դանկոլի չի կարողանումկառասկսնցինկշտամբել Դանկոյին,թն ու աա թե ինչ արին: վարել իրենց, կանգ առան ն անտառի Հաղքական աղմուկում,երերուն խավարում, Հոգնած ու չարացած, սկսեցին դատել Դանկոլին: Դու,-- ասացին հրանք,-- չնչին ու մարդ վնասակար ես մել Համար: Գու մեզ տարար ն Հոզնեցրիր ն դրա ու

սա

--

Համար

կմեռնես: ես -- Դուքասացից՝ «առաչնորգիր», առալնորդնցի,-գոլեց Դանկոնկուրծքըդուրս ցցած, կանցնեցերանց առավ:-ու

ու

իմ մնջ առաչնորդելու

արիություն կա,

դրա

Համար էլ

ես

բնրի

ձեղ: հակդո՞ւք: Ի՞նչ արեցիք ձեզ օգնելու Համար Դուք միայն Փայլում էի ու չէիք կարողանումպաճպանհլձեր ուժերը՝ ավե-

-Վգ--

լի

Համար: Դուբ միայի զեում

Հանապ արի իրար ճե

իր

յո

Հոտի ավելի է՛լա

սլ տ մարդկանը'

'

ատն

խոսքերը

գնում էիչ

ու

կտառողեցրին

կմնոնձ՛ս, դու կմնոնե՞ս,-- գոտում:վին նրանք: շառալում,արձագանքում «իսկ անտաոբ շառաչում էր էին խտվարը: նրանց ճիչերին, կայծակները սրատառոտում | Դանկոն նայում էր այն մարվկանը, որոնց Հաժար չանջեր են նմանվում: Թեռնում էր, որ նրանք գազակների քուփելչ նրանը դեժբհրի բոց Շատ մարդիկ էին կանգնած նհրա շուրջը: Գու

Լ.

ո

ու

ու

չէր կարոզ դութ ասլասել այվ հռաց զայրույթը, մարդկանցիը: Մյդ ժամանակ նրա սրտում էլ

մրա

ե չկարաղնվություն։

նա

նա Հանդգավ,որովչետն նա կարքկցում էր մարդկանց: ու կարծում էր, քե առանց իրծն նրանք սիրում էր մարդկանց աոա նրա սիրտը բոնկվեց երանց փրկելու, գուցե հ կորչեն» եվ նրա կրակով, Հեշտ նանապարձչդուրս բերելուցանկության ճառադգայքները կրակի Հուժկու աքնրում շողշողակին այդ քէ նա կատաղել է, գրա կարծեցին, մարդիկ արս, Տեանելով են վառվել աչքերը: ու գայլերի պես Համար էլ այզպես պայծառ նա կովելո' է իրենը ճետ, չարեցինիրենց մոշբը, ուղասհլով, Ձե

բայց

ու

Հեշտությամբ սկահցին ավելի խվո շիջապատել նրան, որ միտքը, դրաբոնեին ու ողանեին Դաֆկոն Հասկացավ նրանց նիանց այդ որովճետնկ նիմ է՛լ ավելի բոցավառվեցնրա սիլրոը, ժիտքը իր սրտում տխրությունառաջացրեց: ձր որոԱնտառը էլի՛ ծհրգում էր իր մռայլ նրգը, թեգում յոր, անձրն էր քափվում... ուժեղ անեմ մարդկանց Համար,- որոտից էլ Բել ու

ւ

դոլնը Դանկոն:

այրաի ու շան ն

ց

Ս

գ սիրտք

Այն

պալժառ, մեժ ոիիո

Լ

ւա քարձրացի

էր վառվում ու

այդ

ն

էՑ

ձեռնե ռ Է

"8 ԳՈՑ

պալժառ,

՛

կուրծքը, այնտեղից յ

չյո:

0՞Ի

աթներ, ինչպես մաիդկանը ու

արնից էլ

նկատմամբ ամբողջ անտառը լռեց նրա լույսից Խավարը իսկ ջա՞ջովլուսավորված,

այնտեղ,անտառի խոբբում:երերալովնընկավ ճանճի

ցնդեց դարմանքիցջարացան: ննխած հթախը: Մարդիկ ու իր տեղը նետվեց առաչ, Գնանք,-- զոչեց Դահկոն լուսավորելով մարդվառվող սիլտր բարձր Հյաճած ն

--

ու

կանց

ճահապարձը:

-վմ-

նրանով

Այն ժամանակ գնացին Դանկոյի տնից: տոամի օրորել ժառնրի գաանտառթ էլի սկսեց աղմկել, զարմանքով դոփյոմը խլացրեցնրա աղգաքները,բայց վազող մարդկանց Համարձակ, վառվող մուկի։ Բոլորն էլ վազում էին արագ Հիմա է՛չ մեռնում տճսարանովզմայլված: սրտի Հրաշանման Դան ու անլաց էին մեռնում ձին, բայը առանց դանվատննրի ու նրա սիրտը բոցավառվում կոն է՛լ չարունակառչնումնէր, ու էր: բոցավառվում բաղառաջ, եմ աճա անտաորըՀանկարժբացվեցնրանց ու Դանկոն ի սկ ետնում, Համը, խիտ ժնաց նրանց լց ն անձընկղմեցինարեգակիլոյսի բոլոր մարզիկ միանգամից աննտնումյ բեովլվացվածմաբուր շգի ծովը: Այնտեղ, նրանը տառի վրա փոքորիկէր, իակ այստեղ շողում էր արնը, փոված անձինի աղաձին խոտաբույսերի էր տափաստանը,փայլում էր, ու Երեկ» մանդներով: ու ոսկու նման շողչողումէր գետը: ինչպես էր գետը կարմիր մառադայքննրիըց մայրամուտի սյատառոտէր Դանկոյի ալն արյունը, որ տաջ-տաք Հեղվում Հմայված նրանք րոոծ ո

ու

ցնցոտիներիտակից բացեց «եաղզշետն Փլեց քամին կուրծքը: ես ժաժսլինդ քուն մտնոլ պառավհզերգիլիչորացած գեւոնին, ինքս էլ սառկեցի կեցի նրա պադավածմարմինը ու երկնքում էլի էր լոտ խավար: Տափաստանը երակողթին: սաճում էին ամպերը... հուլ ու տրտումաղդանդաղ, ձանձրալի ժբկում էր ժովի' ու

ու

ՉՈՒԴՐԱ

ՄԱԿԱՐ

ու

ու

թվում, :

վածկրծջիջ։ ու ՀամարձակԴանկոնմի Հայացք դիտեց Սիգապանժ վրա, խնդաղինմի Հաչ դեպի առաչ, լայնարձակտափաստանի նետնց ազատ երկրի վրա ն Հպարտ ծիծաղեց:ճետո էլ լացը '

ինեավ ու Մեռսոի իսկ մարդին, բերկրանքով ն Հուլանրով լեցուն, լնկատեդեռ վառցին նրա մածը ու չտեսան,որ Դանկոյի դիակի կողբին մարդ նկավում է նրա Համարձակօիրոբ: Մբայն մի տեղ ալդ ու ինչ-որ բանիցվախքեալով, ոտը դրեց Հպարտսրրի վրա... եվ աշա սիրտը,կայծերցրելով Հանդավ...»: կապույտ Այըճ որտնզից են դրանը, տափաստանի .ժերը, որ հրհում են փոթորկիցառաց: Հիմա, երբ պառավըվերջացրբեր իր գեղեցիկ Հեքիաթը, տաէլ աճավոի լռություն տիբեց, ասես տավփասոսնն փաստանում ապչեց խիզախ Դանկոյիուժից, որ մարդկանցՀամար վառել Հր իր սիրտըու նրանցիցի տրիտուրոլինլ լէր խնորել: ՊառաՀե» Վը ննջում էր: ես նայում էի նրան ու մտածում՝ էլ ինչքա՞ն ն ճուլճր ձն մնացել նրա Հիշողության մտաՓիաքներ ծում էի Դանկոյիմեջ. վառվող սրտի ն մարդկայիներնակայության մասին, հիբ այլնջա՞նգեղեցիկ ն Հուզիչ առասպելներ էր ստեղծել,

զգույշ

կայ-

տն

լ

ճելՈւ

--40-

մեկ խոնավՔամի էր փչում, տափապտանով ն առափնյա Թփետարածումափինխփվողալիջներիճղփյունի մեղեդին: երբեմն-երբեմնբամուպոռթթի Խշլոցի մտախոճ տհրններ, կումները իրենց ճետ բերում քին կնճոոտած,դեղին բորբոքում նրա բոցը: դողում էի Մեղ դջում խարույկի մեջ ե վախեցածետ քայշաշնանայինդիչիիվա մշուշի շրջապատող անում ձախ կողմում անծայրավելոփ մի ակնքարքբաց էր անսաճման ծովը ն ուղիզ իմ ծիր տափաստանը,աչ կողժում՝ նա պաառաչ ծերունի գնչու Մակար Չուդրայի կերպարանքը. Հեռու տեղավորվածիր բաՀում էր մեզանից մի ճիսուն քայլ

ծովից

պաղ

ու

ու

ձիերը: փառախմբի

չեբԲանի տեղ չդնելով քամու պաղ ալիքները,որոնջ նրք ե կուրծքը մազոտ էին անոմենի օձիքը բանալով մերկացրել ն ուժեղ դիրջով թիկն դեղեցիկ նրան, ձ ին ղոիմաբար խփում տալիս իր աճագի ր տվել նրեսբ դնի ինձ Հանդարտ ձիգ էր ջովաներ ծխի քանձր բքից արձակո ծխամորճը, բերանից ոս

ու

ուտ իք ղլթի վիայով անշարժ Հայացքը չոափաստանի ու «ետ անվերջ Համած՝ խոսում էր ինձ մ

ե

խավարին

շարժում լէր

անում

քամու

Համար: Ուրեմն շրջում

սուր

ու

մեո.

ոլ

մլ

Ճարվածնքրիցպաշտպանվել

Այդ լա՛վ ե Փառավոր վիճակ կ. է. ընտրել դու քեղ Համար, բազե Այդպեսէլ պետք չրչիր ու դիտիր, ղիտնցիրսրտիդ ուզածի չափ, պառկիր մքոի՛ր-այս է ամբողջը: նա կասկածա կյա՞նք, ուրիչ մարդի՞կ,--շարունակեց էլ պետք է» մբտորքնլսելով իժ առարկուքյունընրա՝ «այդպես կրոնք խոսբին:-- Էճե՛չ Իսկ քո ի՞նչ գործն է դա: հակ ղու ինքդ ն են առանց կապրեն առանց թեզ 1է՞ա, Ռւրիչ մարդիկ ապրում --

նա դոս

ու

--

--Վ4--

ես, 96 բնգ կարծում

մաշակ լես

ն ոչ

դու

ոքի պետքչես

դու ասուժ

հսկ դու կարո՞ղես ասվորեցնի՞լ, Սովորել էրջանիկդարձնել:ՌՒ՛:, սովորել, քն ինչպեսկարելիէ մարդկանց ճերժակնն,Հետո ասա, քե ինչ չես կարող: Դեռ մի թող մազերդ Ափեն մարդ գիպետը է սովորեցնել: Ի՞նչ պիտիսովործցնես: ծ վերցնումէ ինչ որ տի, թն իրեն ինլ է Հարկավոր:Ով խելոք ն ամեն մոկը ի՛նքն է ստանում, կա, ով անխելք է, ոչինչ չի ու

սովորում: Ժիժաղելի

տխուր է բանէի ես թախիծով,-ու ճենց որ լուսամուտից տում, բազե է՛, ինչքա՛ն է տխուր, ոխրտոմտավ ու սերտո մով, թախիծը հայնցի դաշտերին, Ո՞վ կարող է ասել, Թե ինքն ճմլեց, ոնց որ աջցանովճմլես: կարող ասել, բաղե՛չ եվ կաինչի Համար է ապրում:Ռչ ոք չի ոա: Ապրիր: ինքն իրեն ճարը րիք էլչկայ որ ժարգ դրա ասին որ կտեսնես, նայիր, չուրջդ պրծավ գնաց: եվ քափառիր ժամանակ քիչ այն երբեք թախիծը մոտ չլի գա ջեր Հապա, ինչ մզաց գոտիովխեղդեիինքս ինձ, ա՛լ քն Հետ Խիստ Հե. Մի անգամ Խոսում էի մի մարդու

ախ

Վոչ Դու Հար չես, որնէ մեկին պե՞տց ՛

ես

են նրանց, քո այդ մարդիկ: կուտակվել ւոն ինչքա՛նտեղ մի տեղ ճզմում են իրար, իսկ աշխարում եվ բոդեւվիտափաստան:-կայ-- նա ձեռջը լայի տարածեց Ո՞ւմ Համար: Ռչ ոք չգիտե: նալորն էլ աշխատումնն, ինչո՞ւ մտածում ես, աճա սա իր լում հս՝ մարդի Հող է վարում, է ցջամում, մեջ ձետ կաթիլ Հողի կարիչ ուժերը Քրոինջի կփտիալնտեզ: Ոչինչ չի Հետո էլ կպառկիայդ Հողի մեչ ե կմեռնի Հիմար, մնա իինն, ոչինչ չի տեսնի իր Հողից դենը

2.

ու

նն

է, մարդ էր, ձեր ռուսներից:Հարկավոր

չապրել,ինչպես ինքդ ծոռուզում, յլ

ու

էր նայ այնպես

փնչպես ասված այնպես,

եղիր, ն նա կտա խոսքի նջ: Աստֆուն Հնազանդ մաշված, պատառոտքեզ ամեն բան, ինչ որ խնդրես:իշկ ինքը ես էլ նրան ասացի, որ իբ Հոմար նոբ չոի ված շորերի մեջ է, ու Խոիկ տվեց հա բարկացավ Հայճոլելով խնդրիաստծուց: հսկ

ու

է մարդառում էր, որ Հարկավոր առաջ ինձ: Այնինչ դրանից նքն իմ խոսսիրել, Դե թող ինքն էլ ի՞նձ ներեր, կանց ներել են է' Սովորեցնում Քիչ ուտեր ճեց նեղացել էր» Ա՛լ քն ուսուցիլ

օւ

'

ն

ինչպեսոր ծնվել է' ի՛նչ է, նա դրա՞ ճամար է ծնվել, որ Պողբ փորփիի ժերնի, նույնիսկ ժամանակ չգտնելովիր ճամար պերեվժանփոչէ տա» ձասկահո՞ւմ բն: բան է ազատությունը: րել: Ֆո գիտե" ու

Տափաստանի ալիքի ձայնը փաստանի լայնարձակությունը, նա է նրա սիրտր: ստրուկէ Հենց որ ծնվել է, ուրախացնո՞ւմ ամբողչ կյանքում ստբուկ է, ա՛լ թն ինչ: ի՞նչ կարող է անել նա:

Բողիր, կաիննի»: ու

-48--

ասում

է աստծու

առ

Միայն խեղդվել կարող է, եթե մի ջիչ խելջի գու հսկ ես, նայի՛ր,ախ ճիսունութ տարում այնքան բան ե անսել, որ քե ամբողջըըղթի Վրա առննս, քո այդ տոպրա« Գե Հիմա առա. պես Հազարտուլրակիմեչ էլ չի տեղավորվի ա ի՞նչ աշխարչներում չե եղել ես: Ջես կարող առել: Դու իսկի չգիտես էլ այն աշխար«նեիը,որտեղ եղել եմ ես: Այդպեսպետք պրծավ դնաց: Միտեղ երկար ժի՛ գնիր. ի՛նչ օգուտ մի տեղ կանգնելուց: Ա՛յ, ինչպես ցերեկն գիշերն են իլար ետնից վազելով պտտվում երկրի չուիջը։ այնպես էլ դու Հեղու վազիր կյանջի փոքրերից, որպեսզիչդադարեսսիրել կյանքը:իսկ քն որ սկսեցիր ժտածել, էլ կրանջը չեսսիրի. միլտ այդպեռ է լինում: ինձ Հետ էլ եղել է այզպես: է՞, եղել է, բաղե՛,հղել է " նատաժ փի բանտում, Գալիչինում. «Ինչո՞ւ եմ չո՞ւ առպրու

մտածում աշխարՀում»,--

,

տառն անգամ նն դուում: եսկ իրենք օրական մեջ ու չոնը ե նորից (գինը ծխամոիՆա թքեց խարույկի ու ողբագին,խավարիմեչ վրնչում քը: Քամին ոռնում էր մեղմ ու կաթոգին լովում էր մի մեղմ էին ձինըը, քափառախժբեց եռ դուստիր: եռնկան էր՝ Մակարի հիզմ երգողը դեղեցկուի տնսակ ժիչտ ժի որ ճանաչում էի նրա կրծքային քավ ձայնը, ու էր պաղանչկոտ Հնչում՝նրգելիս անբավական տարօրինակ, անփայլդեժբին լիներ նայ |Ա՝ (բարն ասելիս: նրա քուխ, եսկ մի ինչ-որ տովերով էր քարացել, դողոզություն թադուձու աչքերում չողում էր իր գեղեցկուսբողված մուգ դարչնագույն ն արձամարձանք դիտակցությունը թյան անպարտելիության ղեպի այն ամենը, ինչ ինբը չէ: Մակարըծիամորճնինձ տվեց' որ Կուլեի՞ր, ձուպա՞ս -- եխիր։մա՞վ է երդում աղջիկը: Հարկավոր էլ մեկը «իրեր քեզ Ո՞չ: Լա՛վ: Այդոլնս այգպիսի ն Հեռու կաց նրանցից: Աղջկան է, մի՛ Հավատա աղյլիկներին "ւ Համելի, քան ինձ ճամար ծխաՀամրուրելնավելի լավ է մեղավ քո Ք այլը բուրձցր ր նրան, կամբը մորճ քաշի 149 որ"Ր «ամբուրնցիր ի բա անտեսանելի իրենից ինչ-որ մի քեզ կկապի

/ մն

սրտում:

նա

Վ Մաքիմ Գոոկի

--49--

հոն

որ

չես կարող ն

փորլ

գու

նրան

ամրողջ քո կաս են Սոո՛ւմ

ճանայում էին նրան կամ լսել ըքազարախժբերը նա մասին միայն ձիեի էի սիրում նե ուբիշ ոչինչ, այն էջն էլ »՛չ երկար ժամանակով. մի բանի անգամ քշեց, բավական է, կծախի,իսկ փողբ ով ոպում է, թող վերցնի: նրա ճամար չկար ոչ մի նվիրականբան, իր սի՞րտնէ Հարկավոր քեզ, նա ինջը կՀաներ իր կրծքից ու կտար քեզ, միայն թի քեզ Համար լավ չինի այգ: Ա՛լ թե բնլպիսի ողա էր նա, բազե՛ Մեր քափառախումբնայդ ժամանակներըշրջում էր Բուբովինայում,դա մի տասը տարի սրանից առաջ էր: Մի անգամ գարնանայինմի երեկո, նուած էինք մենք՝ հս, զինվոր լոն, որ կռվել է կոչուտիճետ միասին, ծերունի նուրի, ե մյուս ն Ռադան՝ բոլորը, Դանիլոյի աղջիկը:

նրա

՛

ու

--

ոտ-

--

ու

ու

ԱԱւծ ան Ռազայի մանխա ոք.մբալն «- 4 ո ԵՐ

բնկած

.Եծ.8.

:

բոզ

Խգել:

աշ

ԴՐ -.

կմ։--

բերանն ջամու ամբոզչովին չէ քամբի վրաւ օրորվում

ի՞նչ կասես, Թե

հր

:

աղչիկ",խոռի՛րչ-- բեզի տակ ասաց

արծիվը իր կամքով ազգովի նա,-Հարջրեցմեզ Ռադան:

ի՞նչ կղառնար ու ԾիժաղեցԴանիլոն, |

ն

Վառվում է

ոյես միլախոտի մտքի ժեչջ ինկանց:

Մերը

,

ոլ

ճարումտ

չատ

|

Աաաա,

ն

րդագաթիկապուտակքավիլք երով, վակ փավփախի մէ՛ժ մարդ էր այդ ծերունին, այդպիսի կրնքի մի կտորը իներ. մի Համբուվր տուր, է՛յ, ասաց.-նայեց, նայեց Ռագային ու հսկ Ռադանշուռ ձավ մի կողմ մի քռակ փող կտամ քեզշդոնն քաղցր եթե ջեզ նեղացրի» ներիր» պատասխանչտվեց:-իչքցրեց ծերունիղհաչիի ինձ,-- իսկույն իր գոռովությունն ննտեց քսակը մե՛ծ, չատ նրվականըն նրա ոտների առաջ Թե պատաՀմամբ, մեծ քսակ, ախպեր: իկ Ռադան, որպես ն քով Հրեց, ցնթը գցեց ք«ակը ուրիչ ոչինչ: մորակեց Ախ, աղջիկ,-- ախ քայեց ազնվականը, պես" ձիուն, ն փոշին վեր դալարվեցամպի Ո՞վ է նրա ճայրը,-- կայերնաց։-նորից կ մյուս օրը առաչ Դաանիլոն ծակի պես օրոտում է ամբողջ թափառախմբում: Իսկ Դանիլոն ծկավ:--Սախիր աղջիկդ»վերցրուինչ կուղես:-են ծախում ամեն է.-- Այլ միայն պաներն երան պատասխանում կոես իրնեց խիղճը, ի բնչ, սկսած իրենց խոզերից մինչն Մոնչաց ն ոչինչ լեմ ծախում չուի Հնա կռիվ եմ արել վառվող մեկը մեզանից բայց րունին ձեթը տարավ թրին, ն կորիայդ ձին փախցրեց արեքը խրեց նրա ձիու ականջը, Գնում ենք ու գնացինք: Հին: հսկ մենք վրաններըպոկեցինք ետնից-- ձե՛ր դո՞ւքչ-մեկ օրյ երկու ծր, տեսնենց՝ճառավ մեր ձեր առաչ մաջուր է իմ խիղճը, ասում առաջ է,-- աստծու ամեն ինչ կկիոեմ ձեզ Հետ, ա կնության տվեք ինձ այդ աղջիկը,

դանի.

ճանալում ես իմ Նոնկա Ռաղան,է՛, նրա Հետ «Իվ կլնի նոնկալիճամար: նրա" այչ Փով պատմել չի լինի: նիա գեղեցկությունըզու բակով հվագել կարելի է, ալն էլ միայն հա ով ազ ջուքակըդիի ինչպես էր Հոգին:

քար

--

.

Ու բոլոր

Դու

ն

ասես ազալով,

սչ

ծերունի, այում

կտրեց: նա նստել էր ձիու վրա նա" անեդի մեջ լիներ Գեղեցիկ մարդ էր չր ոսկեկար էր: կողքից թուրքը սատանան տոն օրերին. " ինչպես ժե շոգու մ էր կայչարժյը, կախվածթուրը, Հենց որ ձին ոտքը ջաէր քանկադին ակի պես, ալդ ամբողջ քուրը զարդարված ասես

տեսավ նրան

էս: Կուզն՞ բաղ, մի պատդիտեմ:է՛, ինչջան բան գիտեմ ն 8Քէ Հիշէս, քո ամբող, շ Մուքյուն անեմ փեզ: հակ դու ճիշիր կյանջումազատ բոչուն կլինես: «Առրուհ էր աշխարչում նրիտասարդգնչու ՔոբարըչՎոյկ» ու ու Զոբարը,ԱմբողջՀունգարիան ֆեխիան, Սլօովոնիան ծովի ԻՂչ կարիճ էղած բոլոր ծրկրնհրիճանաչում էին նրան, Հուրը չկա մի զյոսմ հիտեղ մի «ինդ մարդ էր: Այն կողժերում հոլա նա ապրուժ էր էրդում տվաժ չլինեին սպանելԼոչկոյլիդբայց իր ճամար, ն էթն մբ որեէ ձի դուր եկավ նրան, թեկուզ զինվորներիմի ամբողչ գունդ պաճաան կանդնեցրու այդ ձիուն, միենույն է, Ջոբաբըկչեծեի նրան ն կարթնու է՛, կա՞ր Ժենի,

Սատանան էլ որ իր ամբողջ չբախմբով որից վախննարնո թե որ դանակըչխրծր երա սիրտը, գոնե նրա մուտ գոր, Լովլկոն էսկ որ դների մռութին մի-մի քացի մի քոմեող կշալչծոյէր, կշասցենի:դիահարդենխոսքլկա:

շա՛տ Մորա-

օ՛,

մի բլաբյուլավոր Վալում մի խոշոր ազնվականկար, ու

Ճոչ

միշտ: Սիաղջիկներից: սին ճի չտ է Ձգուչշացիր " ամքն իանից ավելի, Բոց բում հմ ջկզ, առում վ, աշխարՀում դանի «իրադ: աան Քորոցով Հազ: աակ որմի ք

սիրտ ձթ տոլորել նա, կարիննքրի

Շատ

որն

նրա

Հետ

Դա-

բույնը մտներ,

չի գալի եվ մենք առաչ

նրան ավելիմատչելի փնտրիր» Աղավնի

դնացինք: փոկ աչն

գետնովը վերցրեցփափախը, ւլարոնը

ավեց

.

ու

Ա՛լ քն ինչպիսիւս ջիկ այնպես սլացավ որ գնաինըդողդողաց: չր Ռաղան,բազե՛' լսում ենք մենք Այո՛, եվ աշա մի դիչեր նստքլ ենք հրաէ Մջանչելի՛ լողում: վրայովերաժշտություն տափաստանի հրաժըշայդ ժբչտություն:Արյութը էո էր զալիս նրակներումդ Ճեռո՞ւ ինչոր տեղ: Ձգում տությունից, որ ասեո կանչումէր ուզում ենք այնձեջ, որ մենք բոլորս էլ արգ երաժշտությունից Լէ, կամ, եթե պիսիմի բան, որից «ետո ապրելնէլ Ճարկավոր թազաառլրքո, ուրեմն ապրես որպես ամբողջ աշխարճի պիխոի `

՛

ու

վոր, բաղե՞'

պրծավմի ձի, իսկ նրա վրա նքստած է մի մարդ ն նվագում է մեզ մոտենալով: կանգ առավ է հալում: խարույկի մոտ, դաղարեցնվագել, ժպտալովմեզ նայ-Դանիլոն: ուրախ գոչեց ՔՀ, Զոքա՛ր, այդ դո՞ւ եվ աՀա նա, Լոյկո Զոբարիո այԲեղերնընկել են ուսերին ու խառնվել դանգուրներին, ասես մի քերը վառվում են վճի աստղերիպես, իսկ ժպիտը՝ է Ասես էրկաթից մի ձույլ ամբողջ արն լինի աստվածվկա, աճա խարույկի կոփված իր նժույգի Հետ միասին: կանգնել է ն ժպտում է որից մծզ, մել, արլան բոցերի դեմ, ինչպես չսիերան հն որ թե լինեմ, չողշոլում: նզովյալ ատաժներե ն էս խոսք կասեր, Բնցի ինչես ինձ, ավելի չութ, քան ինձ մի կնկատեր,որ է՛ս չլ ապրումեմ այս լույս աշկամ պաիղապես ԱՀա

խավարիցդուրս

,

--

խարճում:

լինում, բազք՛ ձենց որ ճա26դա ամենեին ամոք լէ ջեզ լեդ աչքերիդ, Հոդիդ կգերի, ճետ դո' ժար, այլ ավելի «պարտկզգաս նղ: Այդպիսիմարդու էւ այդբարեկամս, թվում ջեզ։ Քիլ կան, ինքդ էլ ավելի լավն պի«ի մարդիկ:Եվ լավ է, որ քիլ կան։ Աշխարճումլավ բան որ ք Դե լճիր շատ լիներ, լավի տեղ լեին դնի այն, Այդպեսէ, ԱՀա թն ինչպիսի մարդիկեն ն

շարունակությունը: Ռաղանառում

պատրաստելքո

չուն

--

իսկ

նա

ավ

ոյկո: ո՞վ

է

նվագում ու զգաայդ ջութակը, որ այդքան ճնչեղ է ես էմ եվ ծիծաղում է.-ինքս պատիառտել: է.--

ես

դույ

կրծքից: փայաիցչար մի չաչելաղջկաեժ Հրոիսկ լարերը նրա սրտիցն սիրում չի թեժ սիրով» որին ես ոչինչ, գիտեմ մի բիչ» բայ սեր թաբում է ջութակըղեռ կնանտոմիբռնելիմ ձեռքում: լում գցելկույսի չիքուղում է մեկեն չայտնի է, ջաճելը հրէն նրանք չայրնն իր սիրտը, այլ քաղ ալքնրին, սրպեսզի խփել» սխալ Այդպես էլ (ոյկոն։ Բայց նայեն անձույս Խճ Ասում էիջ բա. ասաց.-Ռադան շուռ նկավ, Հորանչեց, ասաց են մարդիկ,-մ՛յ Թճ փչում խելոք ն ճարպիկէ Զոբարը: Հեռու քաշվեց: ունես գու-ցոլացբն37 8Հե՛, դեղուծի, սուր ատամներ ն Աա եղբայրնե՛ր: իջավ ձիուց:-- Ողջո՛ւյն, աչքերը Լոյկոն

եժ ոչ քի պատրաստել

Գլութ պարո՛ն: կԽեցի՞ր։ կեցցք՛ս, աղջիկս: էնյ--

--

թախիծով:

ու

-.

ու

հա, ձեզ

մոտ

եկել:

եմ

ավեց նրան Դանիլոե: հկել,-- օրատասխան Աժուբ ջնհլու. ու պառկեցինբ Համբուրվեցինք,զրույց արինք գլուխը լաթ«վ Զոբարի իսկ առավոտյան լնսնեննք՝ ջնած ժաէ Այո է՞նչ է եղել: Դե, դա ձին էլկոլի «Հ.

Քարի

էս

բննցինք:

փաքաքած: մանակ

խվիել: սմբակով

սւ ժպտա» մենք, քն ի՛նչ ձի է այդ Հասկացանք է՛.է՛.8՛, ե Դանիլոն: Դե, ի՛նչ կա ոթ դինջ մեր բեղերի տակ, ժոզտաք է Բայց ո՛չ Ռրքանէլ լավն ժե՞քն Լլկոն չարժե Ռաղային: կա ոսկի ու փոքրիկ,ն թեկուզ ժի փութ աղջիկը,Հոգին նեզ է քե կտ է, ավելի լավ լի լինելու, քան խնս վզիցը։ ժիննույն Դե լավ, թողնենք: նույն տեղում: գործեր» Ու ապրում էինք մենք, ապրում էր մնոսխ ն Զոբարն էլ մեղ Հետ էին դնում, այդ ծինրին լավ ծերունի, ն բանաշ էր: Ա՛յ, դա բնկեր էր: եվ իմաստուն ինչոես Պաշ մաջարերեն: դուսերեն ն գրել-կարդալ գիտեր տեղյակ, քնիր: Հենը նրան լսիր: տածում էր, կսկածրխոսել, տարով մի՛ փնեմ, թե որ աշխարում մեկն իսկ նվազում էր-- շանքաճարԹե լաոր կնտետոցը մեկ քեր էլ գանվեր նրա պես նվագող: նրա այն՝ կկտրեր որ ջոնր, ջար րին, սիրտդ կթոչեր, մեկ էլ նվ (լացգ է ժպտում: է, քվագում լելով: իսկ նա նվագում ժլճաղդ է դալի էս նրան ն մբաժամանակ գալիս, երբ լում անդրումէ Է մնկը դառն, աղեկտուր, տնանում եռ, ու

ու

տնքում

ԱՀա,

օզնել,

ասնս

կամ սիրտղ է կտրտում: դանակով տխուր

է տպփաստանն

ու տրտում անը Հեջիաթներասում կապույտ հրկնքին, բայ կտրիճին: դնելով իր քամփու լալիս է կուլսը՝

Հեջիաքնելր:

8.

հսկ կարիճիայր

կարժ՝Հե՞լ-Ճե՛ր ու

աղատ,

Ուան կանչումէ կուլսին դեպի տափաստան: Թնդում է ծրգր ութախ ոնց ոթ ժի որուռ՝

էլ տեսար:

նկ

արնն է բնթը՝

պարում երկնքում

Սենի

այդ

նա

սեմ,

։

սխրոր, օ՛

ու

հրգը: եր

նակե իր շարունակեց

շատ

ՀԵ՛լ-Հո՛պ, կարող է լոապնալ ալստեն ճե: հսկ մենք ընել ենը իրար աժոքից ժամանակ լ. ճեր, այն

Մենք կայրգեեքայստեղ:

,

արչալույմ

Համար, Ձի

սղալում,

եմ

«ուտ

-թոթվում,

ասում

ուսերն է

չ

ու

ասաց է"Վ իր ձայնը կժանեցնել արծվի կանչինյ--

վրւս ձյուն բոլորի" Հ. է,

մաղ:

Գու,

ինչ

Ռադա:փտրոո՞կնս

նա

ու

կարծես

ուղում,-- դեպի

աղ-

իր Դանիլոն,Բայց Ջորարը զետնովըտվեց ուժ է. ւռ սնացած Փողի պես ամբողջովին

չիկը ձգվելով ասաց

փափախը ու

է Սպասի՛ր,Դանիլո՛ւ Խելառ ձիուն պողպատի Հարկավոր:Տուր ինձ աղջիկդկնության: ՔմՓիծաղտվեց Դանիլոն,-Գու էլ բա՞ն առատքիրչ-սանձ

--

ՐՐ

--

Վերըրու,

ր

թն

որ

Հապ-ճ8-յ,ապա, իմ բեկն,

արա "

ա փաստանի է վրա դաժանմութ է

ընել,

կարոզ ես'

նատ ավ,--

աղջիկներ կս

--Խ--

ինձ ծրամորձչինի իր ե՛ բնդերն է Մնրունիուրն էլ

Մի

--

,

ֆոլանու՞ն "

Դանիլոն,--կյանքումսալդ

Ասաց

բոլորիս որտին էլ գուր Ռադայինգուր չի գալի" գալիս Ջորարի երգը նտրիճի:Միայն բղզում` ցանկանաանգամ էլ ժոծակն էր այգիս ե՛

բարձրացավ արմունկի վրա։ երեսը դարձրեց-

է՞լ,

երգ է Հայլ"

սառանան պիսի երդ չեմ լսել դեռ. թող

Հե՞լ-Հե՛լչ կրժթումս վասմվումէ կրակ, ափաացանն էլայր,

ձ պես

Ա՛լ թե

--

ու

ն

այդպես երդի:

ու

չուքակը։ լալիս է, քաղում Ջորարիկամքր: հսկ մենք պառկում ձեք, ականջ դնում մյուսում. ի՞նչ անել: Գիտենք,ռի ձեթն ձրկու քար գլորվում են իրար վրայ երանց ժիչն կանգնեն չի էր: կարելի. կողմեն ցեղւ Ռ: այդպես էլ շարունակվում ու խոսում էինք գորՄի ջր Հավաքվել, նստել էինք ժենք ե Լոյկոլին. «Մի Խ նդրեց ինչ, Դանիլոն ձերի մասին: Տխուր էոյկոն մի մեր սրտերբէրգ ձրգիր, Ջորար, աբախացրու ճհռու մեջքի վրա պառկած որ քիչ Հայացք գցեց Ռադային, հալում էր էրկնթին, ե լարկնը լարերին: Եվ խոսհց չութակը, Ու (ոյկոն երգհց. առնես իսկապես կուլսի սիրտ լիներ դա:

ւ

որ

Լ.

փատան

՛

"

մրր,

է մաղում. հշկ Ռադանասում է, կարծեսքե ջուր 1"յկ", Մեկ էլ տեսար՝ մի՛ թոլի, Գու այդքանշատ վերն պնս Գազանի կելտոտեցիր:-ՔԹիգվրապեխնընկար բեղերղ տղան Համբերեց չառնայեց նրան Լոյկոն, բայց ոչինչ

ձլ էր նրան: Խիստ ու ինպն է ջաշքշում, խիստ: Ատամներնէ կրճտացնումԵլկոն սկ երբեմն էլ այնպես են փիայաչքերը մութն են անդունդիթ, ՃԱռու ասլում, որ մարդ սարսափէ զգում նայելբս: Գիշերը է թաշվում Լոյկան, ն մինչն առավոտ լալիս է նթա

"Գ ԻԱ

ր

մեկը, ինչպե՛սէր նիդում: Հիմա չկա

:

:

,

ի

՛"ո" ա Բրա ագոՀալա քե լայն չունին: գեղեցկու

Հե

ու

բազե: էր Ջոբարը: նվագի տակ Ա՛յ Թե ինչպես երգքրի նրա, հ ամեն մի ջիղ էր Հասկանում Մարմեիդ հրա ստրուկնէիր դառձում, եվ քն այդ պաշին վու ամբողջովին զենք կվերցմենթ բոլորս րշ. (ոյվոն գոչքր՝ «ի գ1՛8, բեվծբեք Ամեն ինլ կարող ոմ դեժ էլ առնր: եեինջ ու կովի կէլնմինք էին շատ հ նրան, ձին սիրում նա բոլորը մարդուն, էր անել

ե ր ԱԱ ԱՐ ԱԲաարի Ջոթարի էր ցավերրել

Իսկ այնտեղօռպասում ժո

է մճվ լուսաիաց:

Ո

չատ

ասաց

նմ

՛

տեսել, է՛,

ինչքան

՛

ջատ"

այնպես, ա

Քայք

մ ՌԴ Է՛Հ,

": ՛

անան

ինչպես մեկը իմ սիրտըէի շարժել Ի՛նչ արած: հնչ որ լինելու գերի էս դարձրելդու իմ Հոգին: սրին նստելով դու կարոնժույգ: ' ն նի, այնպ չկա այնպիսի քող փնի, ն...

,

Գ-՛,

դարձավՌադային.--

Լոյկոն ու

--Ֆ6-

Խ

Հեռու

ղանաս ինջգ քեզանից կ այս վի առաց, ջո ճոր

Աստծո

ալանալ:. .

բոլոր

ն Հեռվում երնում արծաթովէ ոդողել ամբողչ տափաստանը,

իմ :կատքեղ կին հմ

ադաջ:

մարդկանց առաջ

դու. չխանգարհս իմ ազատությունը ' եւ ի նքս կուզեւի-այնպես, ինչալես եմ, ապրելու աղատ ժարդ մոտեցավ նրան: եվ ատաժները անղմած, այբերը չողացնելով մտածում ԱՀա, ենք, սանձ նայում ձնք՝ձեռքը մեկնեց նան: ձանկարֆ տեսնում նժույգինՌադան: տափաստանի Հաղգցրեք ու' վրա ընկավ էնք ձծոքերը Թափաճարձց չրա՛խկ, ծոծրակի

Բայը վերցնում:

հս

տե՛ս.

դետին...

տղզալի սրտին, դիդլավ ի՞նչ Հրաշք է սս: կարձես դնդակը ոտքնբայց այդ Ռաղանէր երկարմտրակըչրխկացրել տղայի բին ու քայել իրեն. այ թե ինլու էր ընկել Լոյկոն: ժպտում է լուռ ել նորից պառկել է աղջիկը անչարժ է գետնին նատել նայում ենք, քե ինչէ լինելու, իսկ 1ոյկոն տանս վախձնում է, քէ «իմա սեղմել երկու ձեռցի մեր «եբ

Լ.

ու

ու

ու

Ի

ու գնաց տափաստան՝ կայքի այն: Հետո վեր կացավկամաց Հետնեի՛ր առանցնայելու որնէ մեկին: նուրբ չշնջաց ականջիո.-սսվացի եռ նրանո-- Ու զիչերայինխավարիմեջ տոաիաստանով

Ջոբարիետնից: Այդպեսէր, բաղզն՛ջ: թափ տվեց մոխիրը ե սկռձց նորից Մակարը ծխատմորճից ե պառկած ես ավելի պինդ փաթաթվեցիշինելի մել լցնել այն: եա ու քայում ձի նրա դեմջին, որ սնացել ր արնից խստությամբգլուխն օրորում ու ինչ-որ բան էր շշնջում ինքն էրձն։ Վերմակբեղերը շարժվումէին, ե քամին գղգզում էր նրա պխի մազերը նա նման էր դարավորկաղնու, որին խփել չ կայծակը, բայց դեռես զորեղ է, ամուր ու Հպարտ իր տաԾովն առաջվապես շշնջում էր ափերի ճետ, ն քամին էլի նոնկան նում, տարածումէր նրա շշունջը տափաստանիվրա՛ այլնս չէր երգում, իսկ երկնքում ճավաջված ամպերն ավելի

քամուց:

--

ոտ-

--

ուժով:

գիշերը: խավարէին դարձնումաշնանային «Գնում էր 1ոլկոնոտքերն իրար գցելով, գլուխը կախ,

էն

ձեո-

«ես

նստել: էլ

եժ պառկել

Փիչ

ճեռու:

Լուսավորգիշեր է, :

մնադել

քաջ

գնչուներ,(ոյկոչ

եմ Քեզ սիրում եմ. եվ մեկ էլ ախրում Լոյկո, ավելի հմ սիրում, ջան ազատությունը,Ազատությունը, ն դու՝ հս ապրել լեմ կարող, ինլպես քեզ: Բայց առանը քեզ կ Հոես ուղում էմ, որ դու իմը լինես առանը ինձ եվ աճա, լեո՞ւմետ-- մոյլկոնժղտաց: գով, ե մարմնով, է ջո խոսքը լալիս: Գե, էմ. միրտ« ուրախանում վսում

չեմ սիրել էոյկո,

ու

ու

ու

չէին,

մոտի թերը մտրակների պես ցած թողա նչ Հասինլով դետակի ձորը, նստեց մի քարի ու ախ քաշել: Այնպես ախ քաշեց, որ Քղճաճարությունիը սիրտս արյունով լկվեց։ բայց չմոտեցտ նրան: խոսքովցավին դարմանլես անի, ճիչտ չէ՞ Արդաքսէ: նաել է մի ժամ, երկու ժամ, երէք ժամ լի շարժվում. նբոռել Հ

ինչ է էմ՝ 2ւյռչ դալիս քավփառախմբից ձանկարծ տնսնում Ռագդան: է՛, լավ է,-- մտածում եմ,-- քաջ ազՍիրտս ուրախացավ: նա չի էլ լսում: ԱՀա նկա մոտեցավԼոյկոլին, իսկ չիկ է Ռաղանս ու ձեռքերը հտ քաշեց Զեռքը դինը նրա ուսին: 1ոյկոն պնցվեց, քաշեց: եվ վեր քով նա, դանակըդուրս գլոխը բարձրացրեց: ն արդեն ուղում էի մտածում եմ նայ Ու, մորթելու է աղջկան, հմ. ձեն տալ քափառտխմբին, վազելնրանցմում, էմ՝Հանկարծլսում Ռադայի ձնոջին Գլուխդ կփչրեմս--նայում ող, ճակատին ե՛լ նա ուղիղ Ջոբարի ատրճանակկայ որ բռնել է եմ, շիմա նրանք շաԴե լավ, մաֆում Քեղ սաստան աղջի: է վասար ուժեր ունեն: տեսնենք ի՛նչ լինելուս ասում է գոտինխրքց ատրճանակը Ռադան իր, Է8եկեր այ՝ Հաշտվելու Ջորարին.-- էս քեզ սպանելու չեմ է աղու մու յլ նայում տիբ դանակը: -- Լոյկոն դանակընետեց էր ղա, ախպերս: կանդնաժ ֆրկա այբիրին: Սքանչելի սլատկեր այնինչ երեն իրար գազանինման, եե հրկու մարդ ու նայում են նայում է մարդիկ ջա կուսն էլ այնքա՛ն լավ, այնջա՛ն ծս, ուրիշ ռլինչ' ն նրանցպայծառ լուսինը միկ էլ ասում է ես սիրում եմ Փեղ-Վե, լոիր ինձ, (ոյկո. ու կարծես ձեռքերն Ռադան քոյկոն միայնուսերը թոքվեց, էին: բեբը կաշկանդված ես, բայց Դ"" նրանցից ավեկարիճներ շատ եմ տեսել ամեն է՛ դեմքով:նրանցից գեղեցիկե՛ Հոգով, լի ֆալ ես ես ալքով նչան անեի, նրանք մեկը իր բեղերը կխուղեր, Քն որ ուզենայի այդր որ հս իմ ոտքերի տակ կբնկնեին,թե բոլորը նրանք առանց այղ էլ այնքան էլ փո Քայց ի՛նչ օգոս Աշխարչում քիչ կդարձնծիս կնամարդի իոկ ես նրանց բոլորին ես ոքի ռչ շատ Քիչ' երբնք

է ամեն

բայը

լուսինը '

ասա՛չ

էլի՛

առա: '

--51--

եռ իմ սրրդիշեր հայեցի նախկին Անա կյանբի ճամաբն տին հ նրա մեչ տեղ լգտա իմ ուրիչ ոլինլ: Ատա նա, գիԱյնահղ միայն Ռադան է ապրում, նա թր ավապուՌաղան։ ժպոում է թաղուչու պես: ղդեցկուչի հես նրան սիրում եմ ավեթյունն ավելի է սիրում, թանինձ, իսկ ն որոշերի խոնարճվելՌաղային, լիչ քան իմ ազատությունը, տեսնեն, քե ինչպես նտ, որպեսզիբոլորի

է, ինչ էլ ճբ աննս, փլի աճա թե ինչ, Սլո. միննույն ժամանակ մի՛ էս թեզ կճաղքեմ, դու մբ Կինո: Ուրեմնիզուր ն են իմ Համբույրիերը փաղզաքշանքնեկորցնի, թեզ սպացում ձմ բեղ, մոլկու հմ շամբույրննեն-Ղ Ամուր պիոի Համբուրեմ րբ-.. ն քո աշխույմ երրից ղու կմոռանասջո կտրիճայինկյանքը... են կտրին դնչուներին, այնմ գերը, որ այնպես ուրախացնում բնքուչ հրգեր դու կերգես աիրչովին, չճն Հնլի տափաստանում. ժամանակ ժի՛ իզուր փւրեմն ինձ Հոմ որ` Ռադայի Համար-»ինձ, կ.րցնի. էա ասացի այս, ուրեմն աղը գու կճնազանդվես Էնչամս պատանինավագ ընկնրոջը Ամբոզչ քափառախմբի ,

քրա

խաղում աղչիկնհրի ե նա կդառնաիմ կինթ ճնառ ճետ: հսկ բադերի ճախրաբավեն հալնս ար ես այրկաձե ճՀաինձ, կփայփայի ու կՀամբուրի ա

էլ չեմ ափսոսա: Այզիմ աղաթությունն ն խոր եայեց նքան» պեսչէ՞, Թա՛դաո-- նթ աչքերը բարձրաջթեց ն արեց էր ոտու խիստ գլխով արեր մատնացույը

մար երդել չեմ ուզի

--

ու

այղ

փշտալի:

քեր ճչաց, ռեց Մի կողմ ենտվեց ոլկոն ու տափաստանով ՑՏեցվեց Ռաղան,բայց ցույց չվել: եր կրժքիցվիրավորված: մնաս Գե, ուրեմն, բարով մինչն վաղր: հսկ վաղը կանծա այն, ինչ ես Հրամայեցի,լսո՞ւմ եւ, Լո՛ կու վաում եմ: կանհմ,--Հաաչեը Չոբարբ ն ձեռբը մեկնֆց նրան: Ռադանչնալեց էլ նրան,իշկ Լոյկոն երերաց քամու կոտրածծառի պես ն ընկավ գետին՝Հեժկլտալով ու ծիծաղելու:

գոչեց Ռազան Ջոբարին: ժիձաղնց էլ...-փՀե՞, մի՛ շտապիր: դեռ կճանձրանաս թ այդ, որ աքնդաոցն ե կարծես պողպատ էոյկոնն Ախիծաղեց, --

անէլ զլիհ բնկել, Թռ ինչ է աղում մինչե դաստակը դետնին, Զոքարը, իսկ Ռաղան արդենբեկա4 էր Մհնք ջար էինք դանակը: կճո Ջորարի րա կուրծքն էր խրված

ՀԱԱ

կորել

Ե

|

,

ամեն ինլ պատմեցիՀհմտածեցին ու որոշեցին սպասել, տեսեվ աճա. քե ինչ քզավ: ծրէկոյան, նրբ խարույկի չուրը, ծկավ ե Լյկոն։ նա Խիստ նիճարձլ էր ն աւորը Փած էր գ9ոյ ճայացջը կ առանց բարձ-.88.-

Մնում

է՛ր: դեք ինձ, եղբային Մեեջ դեռ չէինք էլ

սն

կիոբո, ւ" ԼՆցեր, շաց

արել:

է մնում

սիրտ,

փառախումբ ն Վերագարձա

է

հ՞նչ ընկերներ:

ամուր իմ Ռադան ունի` աւապիսի է միայն փորձել. արդյոք Դե, ուրեմն, կփորձեժ, նճրեինչսլես ցույց է տվնլ ինն

ես ճաԱ՛յ քե բնչպես եմլեՑ կարիձինանիծյալ Ռադղան: ՛ ԱՎ »-չչի բերի նրան, . էՀ5՛: ՏՐԻ գրողին ան, ւա իի Վարի ա ՄՈՒԿՆ լո Թե ինլպես գարդիը մորմոբվելով տնքում Դեմաւր ի՛եբդ մում 1 արգծային ։ սջրտր:

Ի ՆԱ Հար, բոլորս չիվ մոա ր ինո ներս լե բեկը հացը փաջնելու ժեզ

Էն ամբողջը,

Խճա

--

--

,-

ԳՔ՛,--

--

Հ.

Մ

ե

Ռադանլուռ նույնոչինչ չէինը Հասկանում: բերը: իսկ ժենք նայում էինք միալն քն չանսներյ էսկ մորդ ուղում էր Հեռանալ արդխեղից, ոտրերն է ինկքում, Թեկուղն բն ինչպես ԼոլկոՋորարը աղջկա ե՛ տնսակ, ե՛ դավայիչ աղջիկը Ռաղդանլիներ: Ամոթ էր մի

18ս կարող:

բունիներին

Զոբարին, ոթք

կորթճ ուկ» ճնաղանդեջըեց գեղեցկությունը «ետ կր այնպքս, ինչաե»

նրանից առաջ

ժա-

ր

Այս ընկերնե՛ր:

այդպես է Հրամայնլ

ն այն ինձ, կՀամբուրնսփմ աջ ձեռքը, կխոնարբչվես մանակ եւ կլինեմքո կինը: Դտ չտեսկ՛լ թե ինչ էր ուղում գրողի տարած աղզվիկը: ացում Ճին միայն էրե, որ նրվածչչլսված իան էր. ժերուհիներն մոտ է այգաք եզել, իսկ ժաժանակեծրումլիրն«գորցիների եռ ավելի դրանից հարո՞զ գնչուներիժոտ՝երբե՛ք. ԴԲ,բոռղե՛, տրարաջնես, ծիծաղելի բան Հնարեր Մի տարի էլ որ գլուխդ

առաջ

Այ թե ինչ,

--

ու

քաչեց դանակը, մի կողմ նետեց

իսկ Ռաղան ղուրս ժպտալովառաց մազերիփնջով կրծքի վերքի սեղմած՝

Հասկանալի: ւ.

Մհաս

կանքս...--

ու

բարով, Ալկո,

նս

գիտնի, ոթ

դու

ն

իբ

բարձր

այդաեա էլ

մեռավ աղչիկը'":

աղլկան, բազք՛, Աճա քն ինչպիսին այդ դու Հասկացա՞ր լինէժձայ նզովյալ Հավիտենից էր նա. թող Հավիտյանս սառտա-

Է`

զիաղյիկ էր

նա'

--Է9--

փֆաքաթվելով

ճետ

արեր

ոնարՀվեմնս քո ուռքերի առաջ, Հպարտ ն գետին ԻԻ մեկ գոչեց Լոյկոն գուշի,մեռած Ռաղալի ոտքերինանչարժացավ: Հպեց չուրթերը վերցրել ու կանգնել ինք լուո: Մճնք գլխարկները նուրն ուզում էր Ինչ կասեսալս բանին, բազծ՛: Հապա՛, չէր բարձրանա Ձեռք ասել: «Հարկավորէ կապկպելնրան... ԷՀ

Քնելու ժամանակ էյ-- ապա գլխիցը ԻԼ ջունը չէր վրա ու լռեց: դեւտնի չնքմենիժեջ սռարածվեց ն օդի մեջ աչքիս տանում: նայում էի տափաստանի խավարին, «ւզարտ ու ւրքալական էր կերպաբանքը՝ Ռադայի առաջ լողում սն նա ձեռքով իր կրծջի վերջին էր անդմել գեղեցկությամբ: ու բարակմատներիմիչողվկաթիլմազերիփունչը, ն նրա թուխ ու Հուր-կարմիր ընկնում դնտնիե ձորում էր արչունը կաթիլ աշ

քա-

աան եկ

թ.

,

ոքի ձեոքը չէր բարձրա. մի կողմ քաշնա, ն նուրը գիտեր այդ: նւս ձեռքը կփ սովնց մի կողմ էր Ռաղան որ հակ Դանին վերցրեց դանակը, լւ, բեղձրը, նետել, ծրկար նայում էր նրան, չարժելով իր ճերմակ ն նա այնարչունը, վրա գեռ չէր սառելՌադայի այդ դանակի Հետո մոտեցավ Ջոբարին Դանիլոն հոկ մուր-:: պես կեռ էր ն իսկ սրտի դիմաց: Դե, ն դանակը նրա թիկունքըխրեց ի«կ Համար, կապկպելու ԼոջկոՋոբարին

պես: ատողիկների

ոչ

լողում էր կարիճ 1ոյկո Ջորաակ նրա հտնից կրնկակոխ փնջերը, խիկ գանդգուրների ծածկել էին սն ու բը: նրա դեմբը ու Խոյոր արցունքներ-.: քին պաղ որոնը ակից կաքկթում Հիմն ու ն Հանդիսավոր մույլ ծովը էր, Անձրենուժեղանում Զոբարին դնչուների«պարտ գույգին՝էոյկո էր երդում դեղանի

ու

ու

ու

զինվոր Դանիլոն: Հայրն էր ժերունի պարգ է, Ռադայի Դանիլոն դառնալովպարզ ասաց դեպի Ա՛յ, այդպեսյ-Լոլկոն գնաց Ռաղայինճասնելոս հսկ մենք նալում էինք: Պառկաժէր Ռադան՝ ձեռքով կբրծն ջին սեղժածիր մազերիփունչը, նրա բաց աչբերը նայում էին մուտ փովել էր կտրիճ ոտքերի կապուտակէրկնքին, իսկ նրա հ Լոյկո Ջոբարը: Գանգուրներնընկել էին երեսին, նրա դեմքը

հսկ նրանք երկուսն էլ

ու

թ

օկանչնքլ էինք մենք

ու

Փճո՞ւմ

նս

դու,

ն

Լոյկոն

ԶԵԼԿԱՇԸ

էինք: Դողում էին ծնկիտվել էին նրա թավ Հոնքերը: նա մտածում

դն գնա

ճամփան

քո

ու

մի՛

չեղվիր'

է՛ Ուղի զնա, Գուցե ն իզուր չկորչես։ Աչա ամբո ն Մակարըլռեց ծխամորճըքիսոայի ոջ օձիջը կոճկեց:Անձրնէր մաղում, քամին մ Բո բար հեա ար

ոչ

էին գաչէր կերպ մի

դանիլուի բեղերը, ն լուռ նայումէբ էրկնջին, իակ ալեճեր նուրը պառկեց գետնին ծրեսնիվալրե այնպեսէր լալիս, որ ցնցվում էին նրա Փերունական ուսծրը: եվ լալու բան էր իսկապես,բազե՛ւ «.

ու

գեզեցիկ լիս գիչնրայինխավարիմեջ, Հասնել Հպարտ Ռադային: կարողանում

--

չէր ծրնում:

դստերը: ճին զինվոր դաջիլոյի Ռադային՝ սաճուն անձայն պտույտ

Հ ոչշուց

լէ մենի ոնեա

էջ, ծովը սաստկացել

ար բկինքը չզղտոր

մոխրագույն նհայումէ կարծես ջրի մեր: նա Հաժարյա չի անդրադառնում բարակչղարչի միչից։ շոգենավերիարոուբեկբեկվումէ Քիերի չարվածներից, ն որը թյ ֆելուզների նավերի տավնքրից,կտրտվում է քուրքական էն ամեն ակոսում նավաճանգիստն նհղվածք որոնք ցուկներից, Գրանիի միչն կաշկանդվածծովի ալիջները ուղղությամբ: ժանրությունիը քնշվելով՝ փբենը գաղաքներինածող աճադին է. քնժ արեր

:

, րարնած« Ճարավային կապույտ մթագնած

ծովին կանաչավուն

թոր հորի Իվան հավար ապրանք ռո յոր, ի թ ի ի մ բեքՀ ո միմարաատակի ժիա ան«եվ թի շրչապատելով թռնում, փայտիխուլ ՛

Վիր փրոնցԽոշոր, խելացի Արան աարի 5, : րը

քերով նայելով վեղ խվո

մեղ՝

չաթմ

գանգ էխ |

Մա-

ճո

բը

փեձ

ու

Բ:

.

ասաց.

.99.-

չ

արսախա

:

ակով Հոպ, էՀե՞,-- սիրալիր տվեց երանց «Ն իր «իրելի Թով"ձայն :-ն քփթփացնելով չա նժույգի վզին՝գարձավ :

աի

ի

ամ

Ց

ը ոցը:

չգիտես

որ

բե

ա

բին

քափ-

մետաղայինողբը, Քրխդոցը» թիթեղների սուլոցեերը մէրք սուր, շոգենավերի ճոինչը, սայլնրի բանքակիր րաբեռնող բանվորների» ականքժանող։մերք խով մոռնչաքող, «61 -վող

«ՎՐ

աղաղակները -- այս բոլինվոբների ժաքսատան վաստիների եհ աշխատանքային օրվա դառնում լոր ձայները միաձուլվում,

բարմացածօդում Հեշտ կլին

ու

ճում

ե ծփանքով կանգնւմ խլացուցիչհրաժչտությունը խոովաճույզ դեպիվեր են բարձչարունակ վրա իսկ գետնից նավաճանցստի

տվել

այդ

ու

ի

Ճաշի ժամն էր

աղմու-

խղճուկ:նրանց փոշուո,ցնջուսիապատ, բնոներիտակ կքաժ՝ դես ուսերինբարձաժ ժիր մարմբնները են ձալների ծովում, տոցի ամպի ժել, վազվզում փոշու դեն Համնմատաժ հ որքա՞նչնչին են հրանք՝ իրենց շրջապատող | եին, ժիժաղելի են

աղզմուկբ: վրա ու երկընայս

ու «քանչելի՞-' բուժ կլինի խաղաղ, պարզ զրթղուն ՃարՀեչեցին ղահգի տասներկու Համաչափ վայ աշխատանքի մանք, փածնծրը'Երբ Վճրչին պղնձե ձայնը անր արդեն մեղմացել էր: էլի մի րույն րի երաժշտությունն Այժմ արդեն նա դարձավ դժգոչությանմի խով բրքմեչյու: էին դարձելչ լալի մարդկանցձայնը ն ձովի ճղփյունը աղհլի

Բ

նն

այս

ու

ճասցնող քախծոտկատաղության զրդռող ծովի նհ այն ժամանակ քաղաքում, կանչեյտանայ

.

իրքնջ՝Ժարդիկէլ, որոնցսկզբումծնունդ

կտիրի, իսկ

ազատ

ու

մերք խուլ, որոտբեդուտ, ալիբներ բանումձայների նորանոր են շրջակայքը, մերք Կուր, չադղրդացնում որոնքաածեղորեն են տոքակել փոշոտ օդը: որոնք պատառոտում ռալող,

սալաճատաԳրանիտը, երկաքը, փայոը, նավաճանգստի Հիմնի կրքոտ ու մարդիկ -- ամենինչ Մերկուրիի կը, նավերն են շնչում: Սակայնմարդկանց ձայները, որոնք Հզոր Հնչլուններն ու ձն ծիծաղելի, Հենց Հազիվնն լավում ալգ ճիմնի մեչ, Քուլ

Հանդի»

թեքն, աչխարփոշոտ աղժուկը, խլացուցիչ»

չնչիլ

այդ:

-

ու

ու

ու

վագոնկուրթեիի, շառաչող երկաթնճականնրի,ապրանքների են իրհնք, իրենց ստեղն Հետ, սանդժել որ ների այն ամէնի ժաժը ստիկացրել,ղիմազուրկէ արել հրանց: սուլում Ուղնորվելու պատրաստ ժանր ճակա չոգենավերը նն, ֆշչում, թոր Հառաչում, ն նրանց արձակած ամեն մի ձայՖուժ արշամարձանջի ծաղր է զգացվում դեպի գորշագույն, փոէն նրանց տախտաչՀոտ մարդկանցֆիգուրները, որոնք սողում

քողաժ աղժկուո աշխատանքը բանվորները

ն մաֆրավաճառ կանանցից իմբնրով ցիվեցին նավաճանդստում

վրա, ատվեճ2էնցսալածատակի ուտելեղենդնելով՝ դանադան Գրիշկա ել: ճայնլու բախիտ անկյուններումնստեցին

երնաց

մարդկանցլավ հավաճանդստի կաշը՝ մի Հին,եփված զայլ նա գող: ն ճարպիկ ու խիզախ ձանոթ էր իբբն մոլի «արբեցող գլուխը Բաց Հադին չթե բոբիկ էր, պլիսն մաշված վարտիցով. օձիքի տակից երնում էին մի կեղտոտ չապիկ, որի պատված իսկ մեջբին կոու ռսկորները, մուրչճուր նրա չարժուն, չոր ալեխառնսե գգգված: մի կաշի: երա պած ուներ դարչնագույն երնում էր, "ր ճինց մազերից, Հժոքված սութ դիշատիչդեմցից բեղերից մեկի մեր ճարհոր է արքնացել բնից: նբա քխաքույր խճճվել էի ձախ այտի ոի մի ծեղ էր մնացել, մի ուրիչ ժեղ նա խբել էր «ինց նոր պո կոշտ մաղերի մեջ, իսկ ականջի նտեր ձր նա, ոսկրոտ, կած լորենու ժի փոբրիկ ճյուղ: ծրկարաշճչասակ էր քարերիվրա հիր փոքր-ինչ կորացած,դանդաղքայլում Պոու դեն շուտ տալով՝ սուր պատավորգիշատիլՔիթը դես նրա մոխրագույն, պաղ աչքերը փայէր գցում շուրջը, յացջ ժիչ փնտրումինչչոի եկին: նրա փբլում էին ն բեռնակիրների ցնջվում էին կատթավ ու երկար բեղերը շարունակ թի աքույր, ձեռքերը չփվում էին միմվի բեղերինման, իսկ մեջքին դրած մատները ջղայնորենմիածուռ կառչուն յանը ն երկար, իր նման խիստ ակՀյուսվում էին իրար: Մինչն իսկ այստեղ, նա ուշադրությունէր մեջ ներն ճարչուրավոր շրջմոլիկների ոի

:

| լցնելովիրենցստբի- ) նավամբարները վրա`խոր-խոր կամածների լափիծիծաղելի կականաշխատանջիարդլոմնքով:Արտասվելու ձն բձոնողների երկար շարքերը, որոնք իրենց ուսերով ճազարավոր փութ ճաց են կրում, լցնում նավերի երկաքն փորձրը, հրենց ռրապեսղի միննուլն ճացիը մի ցանի ֆունտ վաստակեն ծողնածուստամոքսիՀամար: Պատառոտված, քրտնաժխած, Քյումից, աղմուկիցու տապիցբիացածձմարդիկ ն արեի Ժակ փՓայլիլող վիթխարի:Հզոր մեքենաներ.մեքենաներ, որոնքվերչ ի վերջո շարժման մեջ են դրվում ոլ թե չոգիով, այլ Ճենց իրենց ստեղծողներիմկաններովու աթյունով,-- դաժան ճեգնանթիմի ամբողչ պոեմ է այս Համեմատությունը: ԱղմուկըճՃնչումէր, փոչին ռունգներըդրգոնլովաչքերնէի. կուրացնում,տոքը այրում էր մարմինը, ուժասպառ անում, ե շուրջն ամեն ինլ թվում էր լարված, Համբերությունի, Հանողչ պատրաստպայքելու որպես մի աեղ փոքորիկ, որից «ետո

երբ րե ոնող

`

| |

|

սա-

,

ի :

ու

| ։

-.Բ1--

գրավումիր վրա,

բազեինժանվելոլ իր՝ տափաստանի

այդ

քայլվածքով, դարանակալ իշարությոմբ գիշատչային Հանդարտ, բայց ներքուստ գրգոված սաճուն ու

"Բ

արտաքումտ էր քռիչքը,որինՀիինչպես այն գիշատիչ թռչունի սիատեստ: էր նաւ շեցնում մի խմբի, որը ու

ու

երբ Ջելկաշը Հասավ բոսյակ-բեռնողների ստվերում,այդ խրժհատած էր ածութով լե բքոցներիկույտի կապույո" երիտասարդ` մի բից նրա առաչը եկավ ամրակազմ ն չանգոռտվածփղով, որ դեմքով աղուչ բժերով ծաժկված նա: երիմի լավ ծեծ է կերել նոր Հենց էր տալիս, 9ն ցույց ն Ջելկալի կողքով Քայլելով կիսաձայն տասարդը վեր կացավ

ծրկու նավատորմ այինները

--

Քեզ

ան

կաժփա-

գնաց» Բոլորընրան դիմավորումէին կծու խոպես լավ ֆանոթիւ Բայց նայ որ միշտ զվարք էր ն քեֆը տեղը չէր ո '

ու

|

ԻԻապրանքիճակներիետնից դամի բ դից

պրծավ

պաճագ Կքմատան անը, էր կարնցՉելկաշիճամփան, կ որ

նա

մարդ

Կ

բա "՞

գիրք բռնեց նրա առաջ,

չոր-է"ր

աթ մի

Ու

ա

քայլ

ժպտաց:

զ

նտ

ու

կովի

սուսծրի կո-

Ն

բաշվեց,

աչթը

վրա: զցեց պաշապանի

«ՏՏ.

:

Գրտե՛սինչ,

`

լ

։

|

| :

|

.

ասայ--

լո՛նիչ։

|

սպաո-

ձախ ձեռքը գցեց իրո

աունա »Գո թվ ։,

Չելկ» լկաչը

ու

գուրս

ժուդ կանաչավուն,փռչոտ

--

ւ

բրտեղ

ժ

--

| պատասխաՀարցերին

-

դ

տիս

--

որ-

աոէլա Գոր

դնա վր » աի իոն ւ. գար եե, ԲՈ կնա իր կառչուն արիէո ո Ք» - այց "" այհպոս ն Զեչկաչը՝ շարունակեց Դու ինձ այն ի

՞

իր բնթաշվելով

կերներիմու Փելկաշնառաչ

Ր

տեսել-ո.

ու ձեռքը ն մաոնրմաբար Մեմյոնիչի մատներիցբոց չթողնելով ե Միշկայինչե՞ս տեսել: բարեկամաբարթոթվելովարոԳնա չեմ ճանալում: Միչկա՞նորն է: 8չ մե Միկա կտանի, նա ատի կառավարիչը կորի՛ր, ախպերս, թե չէ պա" ճո քեզ..ես աշխատում էի ճետ անցյալ անգամ Շեկոն, է՛ն, որի Ձելկաշը: «կռատրոմաչնավի վրաւ-- իր խոսքի շարունակեց անում, Բե ինչես այ գողություն Սրի ճետ ժրասին տարան.ուռջը չու Քո արչ Միչկայինճիվանդանոց պես ասա: Գնա, ախպերս,քանի քեզ ժարդավարի գունի տակ էր մնապել: տալով դուրս կանհժ... բան են ասում, գնա՛, քե չէ՝ վզակոթիգ նս՝ ասում Միշկա չեմ ըանաչում: Ա՛, տեսնո՞ւմ ես: Բա Մոմես ալղպես չարացած, Գիտես ուրեմն:Բայց դու ինչո՞ւ

--

նա,

ենք

--

կորի՛րգրողիծոցը: հտ դարձավ: Էնկծրը Ֆես, քն նախշել: Է՛լ, սպասի՛ր:Այդ ո՞վ է թեզ այդպես ալսհեղ: չե՞ս նստել սփաթը...Միշկային ոնց էն մուխբտառել Վաղուցլեմ տնսել,-- ձայն տվեց

էլի՞չ--

Հաւ ք գոռաց պաա աղին |

--

--

Հ.

դու

«ո

--

դտնվում:

իսկ

,

ժյոն

-ծ-

նրան:

պլաճեստնէր վոր կավատորմի

եմ, կփշչր

սպառ չ

Բարի Բ իւնիւ,Հաղ"ա, ա Հադար

ՎԽ--Հարցըեց Չելկաչլ՝ ալքով ճանգիստ չափելով

--

աչքերը չռելէր :

.-

|

ճակ կտորեղենիժասին

եմ: Ուրիշ ոչինչ էլ ի՞նչ է՛/ Փնտրումէն, ասում փ՛կլ է, ի՞նձ էին ճարցնում,որ օգնեմ գտնելու: եվ Չելկաչը ժպալով նայնը այն կողմը, որտեղ

ու

կ շատ

դարձել: ցլծաղլելի մտնելջ ճավածշանգիստ -ասված է՝ չՀամարձակվես

էե: գլխիհն բնկել-..փնտիում Ը

փքվել ուստի

էր, ետ Հժոնբերը շարժում կարմրատակել։

ու

ասաց:

էր դաժան տեսք ստանալ,

տոմ

։

:

դեմքնաշխար

«խորամանկ բարեսիրտ կարմիր, Փաշապանի էր, կլորացել

|

ղեց...

դու

խոսքը կտուրը մի գցի, գնա՛

այստե-

աշխատում

շուրջը հայելով սկսեց բարկանալ ՊաՀաղպանն ձեռքից: Չելկաչը իր պինդ Փելզաշի էր իր ձեոքը դուրս քաշել աղանց նիա նրանն նայում էր քավ Հոնքերի տակից Հանդարտ էր իր զրույցը» ձեռքը բաց քողնելու չարունակում կխոսեմ բեզ Դու ինչ մի՛ չտապեցրու Այ, մի կուտ առո՞ղջ ենինդ,երեխաներդ ո՞նը ես: Դե, ատա, 2Հեւո կ

Լ.

ու

կգնամ:

ծաղրականժպիտով ատամները աչբերը փայլեցնելով, ուկոմ եմ Հյուր գալ ջեղ, Բաց ցցելով ավելացրեց.-- միշ» մած եմ լինում... ժամանակ չի լինում, մի զխ են,--ն

մ Գօկի Ճ5 Մաքսիմ

-ծ- 45 ---

--

լա՛վ

ոսկրոտ

լո՛Ն

սատանաո

դու էդ

Դու Հանա բաներթող...

ես, ախպերս, իսկապես որ..-

թալան անելու միք փողոցներում տներում,

մի ան, Հը՛, չլինի՞

|

Քյամբ'

:

սալաճարոուկի Հեռու մայրի մու, Նրանից մի վեց քայլ նրիտասարգ ճատաժ մի էր դեմ տված վրա, մեջքը ժի բարի նույնպիսի զոլավոր վերնաչասիկ Հավին կասլույտ տղաչ ն ժի մաշվածշիկաոտքերինտրեխներ դլխեն անդրավարտիք: տոպրակն փոքրիկ դրվածէին մի կողքին երա հ գույնգլխարկ: որ փաթաթված էի ծղուռն պարանով դերանդի, անկոք մի լայնաթիկունք բարակթելով: երիտասարդը կապված դեմխնամքով ճողմաճար արնախանձ մազերով: չեկ էր» ամրակազմ, էին նայում Չելկաշին որոնք

ունե:

ու քեզ Հերիք է Իքչո՞ւ ռր Այստեղ եղածն էլ ինձ ինձ» ձլի՞ երկու Հերից:Աստվածվկա, Հերիք է, Սեմյոնիչ։ արիր կա, ես ծլկաջրել.. Տէ՛ս, Սեմյոնիչ։ վգու Հակ կատռրբեղեն

Է

Քուք շաղ տաչով Աճմյոնիչբ բարկացածցնզվելով նրա ձեռքը ն ուղում էր ինչ-որ բան ասել: Չելկալը բաց թողեց դարերկար ռտքերովդանդաղ քայլեք դեպի հավաճանդգստի ներա չշարժվեց ՊաճապանըկատաղաբարՀայճոյեհլով բաս:

՛ '

ու

ու

--

ինի քն բոնվես...

ու

հոնից,

|

է

ու

։

բով

ու

Փելկաշը: չվնասիմ,--ատասխանեց

Մոտեցանգարբոսին։էրկու զինվոր տնաղեցինՋելկաջին ն բնքեակիՀրելովգուրս գնեցինփողոց" անցավ փողոցիմյուս կողմր ն նստեք պանդակի Ցելկաչը դարբասիցդղբրդոան դիմաց ընկաժ քարին: Նավաչծանգստի դոցով գուրս էր գալիս բեռնած սայլերի երկար շարանը: նրանց ինդառաջ էին սլանում դատարկ սայլերի, որոնց մեջ գտնվով ռայլապաններըվեր-վեր էին թռչում, նավաճչանգիստըոռնաչ կժու փոչի էր արձակում... ցող որոտ Այդ կատաղիիրարանցմանժեչ Ջելկաշնիրեն Հիանալիէր

բայց

քիչ աշխատանք վստա: էր, ռր այդքան

նա

որը

քարպկությունէր պաճանյում ճարպկություն կունենա ինջը, ն աչբերըկկոցած գրպանը էր, Ք. ինչպես 1 բեֆ աներո վաղն Հետո լիրբ. կլինի զքադրամ»վ.. միտջն ընկավ բնկերը՝Մկան. նա ջատ պետքկգար ալս գիչնր, նքն թաքը կոտրածաներ: նվ ՀաոլԳոլնըքքի տակ, ժտածելով, որչ քերես, առանց Միլկայի չկարողանագործըգլուխ բերել: Ինլպիսի՞ գին մեժ

Չելկաշը

Հետո

Հանկարծջրբյաց

գեմջին

նա

ճամար

ալքերը քեզ

ծիծաղիմիջից գոչեք

ի :

կենալուանճոոՀետ փոդեպիՉելկաշի բարը: հր

քարերին գերանդին,

խփելովգերանզուկրունկ:

հրեռւմ է՝ լավ կոնծել Հը՛, ախպեր», ձիգ տալով նրա շալվարից: Չելկաշին՝

ես,--

--

Հա՛յ

Ը

«այ

առանց տեղից վեբ

եկավ Քաթարիր քարից քարշ նակ տուրակն ու տալով չու միջով Քարշ

տզա էդպիսիմի բան

է եղեր--

դիմեց

նա

ժպտալովխոծ-

դուր եկավ մանկական

նրան միանգամից Չելկաշը: տովանեց երիտասարդը:բարեճոգի աչբերով այգ քաչառողջ: պայծառ

Հնձի՞ցծս գալիս:

է էս մի վերստ, ձեռքդ մի գրոշ էլ ե՛նչ... Հեձում Քոլոր սովածէ' ինչքա՞նմարգ կա... ընկնում: Քանները վատ գինը գցել,ինչ կուղես 37 քափվել։ աշխատանքի ները դուրս էր ճա՛-.. աբառիչին տալիս: Ա՛լ քե բան արա: կութանումձրեք Հինգ անեք էին առում են, երեք, էրը» Քա

--

,

:

է

) ձրնակալում | առավոտյան,

ֆիր

սկզբում ծրիտասարգն կ

գիժ»:մոլա

ու

դզում:նրանսպասումէր մի կարդինգործ,

ն

արտաճայտություն դոարչուրելի տարակուսանքովԹարթեց։

--

ւ Լ. ոբրչեսկի

աչքերով, կապուտուկ

գցեց ատամները ցցեց, լեզուն դուրս Ջելկաշն տալով աչքերը ոնց երա վրա'

կամաց սովում էր ատամների Ջելկաշն արանքիցն ձեռքերը շալվարիգրպաններըխրա դանդաղառաչ ու ձախ" Նրան էթ գնում` կծու ծաղր ու կատակ նետելով աջ ձեով: էին նույն պատասխանում ՏԱԵսնո՞ւմէւ, Փրիշկա, մճժավորթ ոնց է պաշտպանում: ' միչի, հիոնք արթել-- ձայն տվեց մեկը բեռնողբանվորների յ մեկնվել էին գետնինՀանգստանալու դեն ճայր վերջացրաժ՝ Գն էս բոբիկ եմ, դրա Համար էլ Մեմլոնիլը նտեիցս դաոտս

խոշոր:

ն

դլուրաճավաթ բարհճոգի:

ուրախացավնա

Հ

ապա փողոցիհրկարուլինելու.:. նա նայեց երկնքին,

չեր է

է

. : լ

իսկավելի առաջ, տալի ս:::

տեսնե-

մարդու երես Հենց մենակ ռուս ծս ինքս մի տաք էին տալիս: ենց լու ճամար երեքանոց էս ստանիցա, Ֆջում ապրում էի սրանից առաչ դրանով էլ են, Են քեզ նայել, շոշափում ուս հմ, ասում քա: իսկույն սկսում Դեռ ուտաղնում-խմաց ու, երեք ռուբլինոոազիբ: զարմանում ուզի նում էլ ճն: Եվ առլրիրորքանքեֆդ -

Ատչ մռա՛շ..-

տարի

-

--

ֆելկալին լոում էր բերանը լայն երիտասարդի կլոր դարմանքիու Հիացմունքիարտաչայտությունը բացած, է խոչ որ ալդ գջլոտը դեմցին,բայց Հետո, Հասկանալով, բեզե ժպիտը ու Չելկաշը չմփացիեց բիքոց' սում, շրթունքները «կզբ ում

ու

:

սուտ

տեսք էր պլաճում: չուր տան քաջցրաժ' ասես էնպես հռ խոսում,

Խելա՛ո,

«-

ում, պատմ վր», առաջ

Զէ,

--

որ առաջ

ես

ու էլ ականջ եմ դնում

այնտեղ... ե՞ս

բա

գնա՛,ս--

դու, կակա՞ր հաւ

ճիտ բաներ Հավատում... է, աստված

ատում: ես էլ

եմ

այնտծղ..Դե ձեռքը ձս

մարդ

ինչ

քե

ու

ժի պաչ

մտածելով

եմ... ոսազ.--Ձկնորս

ես... Ա՛յ թե Հա՛ւ է՛, ո՞նց է,Հո ձուկ բոնո՞ւմ Ձկքո՛-ո՛-որս: ձուկ չեն մենակ ձկնորսները ձուկԱյստեղի Ինչո՞ւ

-

-

ֆրի

խեղդվածարդի, Հին խարիսխներ, շատ՝ Ավելի որսում: տենավեր: ամե՛ն բան: Դրա Համար առանձին տասկեանցած սակ կարթծրկան...

Փլիր։ փչի՛ր... ծթնի իրենց մասիներգումեն՝ --

տասարդից'

էն ձկնորսներից ես,

որ

իրենք

հրիտասարդը:-Վերջնենը Հենց ինձյ-- շարունակեց պառավկին փալբս աղքատ, Հալըս ժեռել է, տնանսությունմ՝ անեմ, Ապրել է պետք: Քայց է, Հողը ուժ չունի: Ի՞նչ պիտի գնամ մի Չորուժտ ԽԻ տնեվինսա ո՞նքը:Հայտնի չի Մտածում Բայց չէ՛. ն առղանձնայնեին... --

'

ասում,

եմ

քափ տվեց երիտասարդի:-- կոշդերձակ հո: հ՞նչ գործի տեր

ՓՐ՞այ--Գարը տվեց Չելկաշր

--

Հենց այն

կամ

ինչը

.

նս

որ

վզիդ էլ բնո չլենի, պածել րողանասջեզ մի բիչ կարգին ժիայն արո՝ ինչքանսիրտդ կուզի, դրանիցէլ լավ բա՞ն:Քեֆ թե աստծուն մտիցդ մի՛ գցիր: երիՔջեց ե երեսը շուռ տվեց 9ելկաչն արձամարձանջով

(ա՛վ։

տուն:

՝

ֆոնն

աղջկա բաժին

աղանձնացնի:Դե արի գրողիտարածաները չի

ու

հիկար

ժա-

ՏեսՀ

նրա 2ճամաղո մնջրդ կուտրիր մանակ...ամբողջ տարիներ կան: հսկ թե որ ժի Հարու նո՞ւմ նս, քհ ինչպի«ի բաներ ն ալդ ետ գցեիչ ձնռաց ոտի կկանգննի Հարյուրճիսունմանեթ 9չ՞, ձարես

Մարֆային: Տալի՞ս Անաիպինէլ» Դե ա՛ոյ կեր շար կաս եվ, ուրեմն, աստծու, ա ղջիկ գլուղում չի: Փառքը կավոր է՛Հ,-- հրիտաես կլինեի, ինքս իժ քեֆին... աղոթ բոլորովին էչ թնչ դուրս հկ ճեմա տնփեսա դիալուց սարդըՀառտալեց:-ճարՄտածուժ էի՝ կգնամ Կուբան, մի երկու կաթող ես անել: 18հա գլուխ Բայց ոճ պրծավ. աղա չուր մանեք կշավաքեժ իմ ուննքածով իտի գնաս... կավ... Ուղես,չուզես՝ բատրակ կարող: է՛Հ-է՛5... հս ոչ մի անգամ ուռի կանգնել չեմ տնփնսա գնալ երտ դեմքր Տղան ամենեին չէր ուղում էկավ գնտձր տխուր նա ծանրորենչուռ նույնիսկ խաժրածֆ ու

Մճնջ քոռ նն գցում Տամաջ ափերում, Համ աժբարներում, Նույնիսկտնքրու ո:

նի վրա: աշ

--

-.

Իսկ դու այդպիսիմարդիկ չոնսե՞չես,--

ա

9ելՀարցրեց

քաշը' ժպիտն ալքերում նայելով նրան: Է, օրտե՞ղպիտիտեսնեի: էսել եմ... -- Քեղ դո՞ւիեն դալիս: են էլի՛չ իրենը Այդպիսիմարդի՞կ Ո՞նց ասեմ... Տղեքք ճամարազա՛տ-արձակ... ի՛նլ է որ... Դու միրո՞ս|հս ազա-ՀԽոկազատությունն -

--

--

ռությունը: ինչպե՞սչես սիրի: ինքդ --

քեֆդ ուզի, ինչ ուղում :

ես՝ արա...

--68.-

քո

գլխի տնրն

նս,

հ՛նչ ասել կուզի: '

դնա՝ ուր

Թե որ

կա

ԴՈւ

ղը

Հիմա ո՞ւր ես գրում,-- ՀարցրեցՉելկաշը: տուն: Քր պիոի գիտու,պարզ է' ես

ի՛նչ

գնաղլ: --

Թուրբի

գուցեուղում ախպերս, կիմանամ,

ՀոԹուրքի

Էդ ո՞ր Հո՞ւո՞ղիո.--ծոր տվեց հրիտասարդը:-Բա՛ն դու

թուրբի Հողը քրիստոնյան ուղղավուռ

էլ...

կգնա:

ասացիր

ն ես Հա՛յ-Հոզոց Ճանհց Չելկաշր Ա՛յ թե անխելքն երիԱյդ առողջ գյուղական քորից երեսը դարձրեցզրուցակցից: նրա մեջ ինչ-որ միտք էր արքնացնում:-: տասարդր ինչ-որ սիտաժաշզգազԱնորոչ, դանդաղՀասունացող մի Էն կենտրոնանալ մունք շարժվում էր նրա ներսում խանգարում այդ գիշեր: է աներ պետց ու մաածել այն ամենի մասին, ինչ

գը

կիսաձայնինչ-որ բան էր արվածերիտասարդը Անպատիվ գկելով բոսԽեք ՀՃալացթ Քրքմնչումջքի տակ, եիրեմնծրբեմն 1ՐԹունքենրը փջվիցին, լակի վրա' նրա:լիրբ ծիծաղձլիորեն ժիժանհ սկսեցինխիստ արագ բացվեցին,նեղացաժալջեր նա լէր սպաԸստ հրնույթին, խուփլինել: դելի կնբպովբաց Պետ այդպեե մում, որ իր զրույցնայդ թավ բնղերովշրչմոլինի ու

|

ուզում էր անփեսա մի Հարուստ դյողացի նրան անցյալ ու ասլագա կյանքի նել. ատում էր նիա ամբողջ դարձ որ այդ ւեղանյ որը իր՝ Համար, բայց ավելի չատ նրա Համար

տունը,

է

էր սիր, Համարձակվում Չելկաշի Համեմատությամբնրեխա ն որը երան պետք չէր: որի արժեքըչգիտեր, բել ազատությունը, այն մարգը, որին դու ջեզաՄիչտ անձճաճո բան է տեսնել, որ ատում է նռվնը, ու նս Համարում, սիրում ցածր նից վատ նման: է քեզ ինչ որ դույ ն այդպիսովդաոնում նայում ե ռկսում էրի 9ելկաչին, էր կայում Երիտասարդը

:

,

ո"

կվերջչանաո վիբավորական

ու

չուտ

չէր դարձնումնրա վրա ծրչմոլիկնայլես ուշադրություն եստաժ տեղը իր բոբիկ» Ֆա մտքի մել ընկածշվչվացնումէր քեկքեկացնում: կեղտոտ կրունկով նրան: ուզում էր փոխճատուցել երիտասարդն էս այդոես Ճարբում։-" ՛լ, ձուկ բոնող, դու չուտ-չո՞ւտ ձկնորանարագ շուռ Տեավ Աոսէլսկսեք եա, բայց նույնբոպեին

.

ու

|

ու

ի

տեղ դներ նրանգոիծատիրոչ նաՀո Հակառակլեմյ--խոսնց Դէ էա, մոտ ինձ Համար մեկ լի՞ քեզ նմ

։

:

--

Շո՛ւտ

այս

դիչնր ինձ

ճետ

դգորժանն

Հարցրեցերիտասարդը: ի՞ն դորժչ-- վարանմունքով Ջուկ թոնելու ենք գնալոս կասեմ... փ՛կլ դործ... ինլ որ կթիավարծս... Հր... ինչո՛ւ չէ, կգամ: Աշխատելկարելի Է Միայն

տեսել... գեռքեզանիցէլ վատերը:..

ճամաձա՞յնհս,-- արդենփափլա՛վ, լա՛վ։ Ուրեմն կած ՀարցրեցՋելկաշբ Գինն ասաւ Ս՞տ: Պարզ է... մէժ ուրախությամբ: Տեսնենք ինչ աշխատանք Գինը՝ նայած աշխատանքին կարողէ պատաճել, կինի, ԱյսինքնԹե` ինչ որս կունենանջ»-ստանաս: ծասկացա՞ր: որ մի Հնգանոց էր փողին,իսկ գլոՔալյց այժմ արդենխոսքը վերաբերում ն նույն պարզությունը էր ուղում ղացին այստեղ պարզություն մեչ նորից անվստաՀ երիտասարդի էր վարձողիցը: պաճանջում

'

'

--

--

մեչ չընկնենք... խորամանկն քե... մի փորձանքի էս երեում... քիս մուք մարդ ն սառը Ջելկաշր կրծքի տակ այրուցքիպես մի բան զգո չարությամբկիսաձայնասաց: Հասնում: Թե չէ՝ իսկ դու մի՛ դուիս տա, հքե խելքդ չի գլխիղ։ ոբ ալջերդ պեծին կտան.»: այլնպեսկբամփֆեմ նա վեր քռավ բարի վրայից, ձախ ձեռթով իգ ավեց իր բեղբչ իսկ աջր սեղմելով՝մի ամուր, չլապինդիռունցք կազմեքչ ծատ

ես...

--

աչ-

--

հ

կասկած ծագեց: Այլղպես,ախպերս) ինձ ձեռք չի Ջելկաշնիր դերի մեջ մտավ:

Ճություն

ու

տա

--

աչքերը փայլասակեցին:

վախեցավ:նա արագ շուրջը նայեց ն աչքները ծրիտասարգը երկչոտ թարթելով՝նույնպես վեր թռավ տեղից: նրանք լուռ կանգնածաչքովչափումձինիրար: նա հոում ու ցեջվուժ ԳԷ՞,-- դաժանՀարցրեցՉելկաչը: Հորթուկը: որ Հասցրել էր նրան ալդ ջաճել էրվիրավորանցիք էր, իոկ այժմ ժամանակնա արճամարչուէ որին խոսակցության կամիանգամիցսկսեց ատել նրա Ճամար,որ արլպեսչինց ու. ու կարճ արեախանձերես, պուտակ ալքեր ունձը, առող լ իր ուներ ամուրկոնիր, նրա Համար, որ մի ինչ-որ գյուղում է --՛70.. ն

.

ու

|

Սպասիր,մի՛ խոսիր: Գնանք գինետուն: Չելնաշր՝գորեվ նրանք բայեցինփողոցով կողք կողքի, ծատիրոչ Հպարտ տեսքով, բեղերը ոլորելով, հրիտասար արտանալպատրաստակամության Հնազանդվելուչիակատար փ: ե այնպես վախով ու անվստաճությամբ բայց տությամբ, Չելկաշը: հականունդ ի՞նչ է,-- Հարցրեց --

`

--

Գեյ,

-.

--

Գու

էլ ՞ենց

աշխատեմ,

եժ

ասա:

--

ես

փնտրում: գործ մարդու տեսք չուԱսձլս ալն է, որ դու աշխատող ուրիչխ Թե հմ, քս: Դե հս 4ո Հասկանում նո. մի տեսակ... չատ գչլոտն Տ եր է Ճեւռ պատաճել: ամեն մարդու էլ կարող հի այդպիսիբան եմ էնբա՛ն ւռ եսել: աստված, ես, ի՛նչ է, Ճարբաժ ժաբդ չե՞մ

--

ֆրակողմըն ճարքբեց: Վ՛յ, ժժկեր, ուզո՞ւմծս

ոթ

`

--

երիտասարդը: Գավրիլա,-- պատասխանեց Հասան մրոտ գինետուն,Ջելկաշբ կեղտոտ երբ նրանք մտաէրմությամբ Հառախոիգի մոտեցավբուֆնտին, մշտական «.

ու

«ո

զկ --

ամենը նախա, գլխով արեց: Այդտեղ Գավրիչան լուռ որինբուֆետապանը Ժեժ Հարգանք դեպի հր գործատերի, հիր, զգաց միանգամից ճանաչվածէր ն վբսայդքան չնայած խաբեբա մարդու տնաքին, տածությունէր վալելում: Դու մի Դետ, Հիմա ժինջ կուտենք կարդինկաոսեննքւ Քիչ նստիրայստեղ,ես Հիմակգամ: մի չիչ օղի: շչիչ տապակաժմիս, թելնայս պատվիրեց ճառ կարմ հնտնց՝ օբոլթրը բուֆետապանին լելու,

ու

--

նա

դուրս դուրս

սն Գա վրիլան

գնաց: գնաց

շուրջը 927ու

նայեք: Ֆի ւնը նայեց: Փիննտուն

օղու, մուք սուր ճեղձուցիչ ուրիչ ինչոր կի ձյոֆի ժիախոսի, ձին, դիմաց ժի ուրիչ «եղանի մոտ նըսՀռտով լցված: Փֆավրիլայի տած էր նավաստու Հազուստովմի Պարբած մարդ չեկ մորուամբողջովին սնացաժ: նա կուվրից քով, ածուխի փոշուց զկոտալովմի երգ էր գոմոում, որի կազմված էր շուո-ջուտ էնչ-որ աղճատվածու աղավաղված,մերթ զարձուրելիշաչող,

գտնվումձր մի նկուղում Այնտեղխոնավէր

ու

ն

| -

-

՛

ա

|

տ

Լ.

խի...

։

Տը...

կոնծժիր: լա՛վ լթ փառ՛ու մեկն էլ լրածի Հասավ այնտեղ, խմում էր, ն վերջապես Գավրիլան ի , օրոր վո Հավասար սկշեց ամեն բնչ նրա ալքի առաչ Գա անդուր բան էր հ սիրտի խառ նման

:

ալդ

ռուս ռուս

զարմանալիդգջլտված, բոլորը

անձանդիուո...

Գավրիլալիսիրտն աճ

ճղճդան կիսաճարրքաժյ

ընկավ: Գոնե

շուտ

ու

Հախլուրավեիբազմապիսիձայներ է արձակում ն զայրացած կուլտի պես ղես դեն է կմավում, որ դուրս պրծնի այդ քարի փոսիք,բայց ելք չի գտնում... Գավբիլան զգում էր, թե ինչես մբ ինչ-որ շշմեցնոլղու ժանը բան է թափանցում իր փարժինը, է դալիս ու մթնում նն աչքերը, որոնք որից գլուխը պտուրո ու Ճետաջրքրույյամբ վաթով ճածում էին գինետանը...

ցանալով էր արտաճայտում: գուշցնծություն էր 2Էրչփլփացնում նա ֆիծաղնլիորեն ինչ-որ մի բան առել՝ ասես ինչ-որ Մի բան Հիշելով ն մոռռումմ Ձելլաչը թունեբննրը ն մույլ ժո տում: ոլորում ակնապիչնտյում էր նրան, բեղերը Շնհկ նաաղմուկով: էր Հարբած ժոնչում հսկ գինետունը Հենված: քնել էր ռնղլանին Ջելկաչր վեր կենալով: ՌեՀ, Դ գնա՛նք,--ասաց ավ ն մի բայց չկարողաց Գավրիլան փորձեց Վեր կննալ, անիմաստ 46ԴարբաՑ մարդու րդ աղեց տալովժիառեց թունդ Հայճոլանը

վաստին

:

Ն

ծիծաղով:

:

Հ.

ու

ուզում որը,»ա՛լ

էր մի որնէ դուրեկան խոսք ասել իր տիրոջը, բեզ Հոգի մարդ,-- այսպես անուչ-անուշ Փլուրասի» րեց իրեն: Բայց բառերը, ալիք-ալիք կուտակվելով նրա կովեց

ն

-- 12.

Քանդ

ծ:

բուրդ

է,--

աթոռին: դիժացի

ասաց

Ձելկաչը

շարունակքրքջում էր Գավրիլան էրեսին:Չելկաշն էլ յում գործատիրոչ նա

:

ն

հորից նսատհցնրա

բութ Հայացքով նայում էր նրան ակնահւ-

ու

իր առաչ տհսնում էր մի մարե մաախո'։ նա զգում էր։չ ոբ յին ճանկը: որի կյանքնենկել էր իր դայլա Նա կարող էր

պիշ, ուլադիր

կարող է

ու

Չելկաշքեկավ, ն նրանցսկսեցինզրուցելով ուտել խմել երբորդբաժակիցարդեն Գավրիլան Հարբեց: նրա քեֆը բաց-

ալիքա-

չարժումնեիու:

իր վերադառնար

գործատեիը: Գինետանաղմուկը խառնվել, միաձուլվել էր, ն թվում էր, թն այդ մի ինչ-որ վիքթարի կենդանի է մոնչում, որը

որ

ա էր: նրա դեմքը

:

բոլորը

ԲԱ

|

ու

որ

՛

՛

Դե

-

.

ու

չէ էր, չեւ փ որ ճգ ժա րդը Բ մերթ դղրդացող խոսքերից:ծրնում երա հտեր նոտա էին երկու մոլդավուճի նրանք ցնցոտիների մեջ էեն, սհաչեր, արնախանձն նույնպես ճարբած ձայնով ով ինինչոր երգէին քոճռում: Ապա խավարիմեչ երնացին էլի ուրիչ կերպարանքներ,

գալիս Հանկարծ ծանրացած կորդում,չգիտես ինչու, պոկ չէին լեզվի ծայրիջ: ասում. ն խայում էր նրան Հեգնաբար ժպտալով Ջելկաշը է... է՛. Է՛Հ, դմբո՛,Ճինգ բաժակով կատարը տաքացել գորժ անես... Խելջդ կով տվիր, բա ո՞նցպիտի մ.մ-մի վաՔարեկամս...--թոթովումէր Գավրիլան,-քեղու ես... ես... ինչ ուլես կանեմ...եկ մի Համբուրիմ...

ճմոթել

՛

|

շուռ

այդ

ու

տալ

այդ

ինչես կյանքը

խաղաքղքիպես կյանքը

ուզենա: կարող քր

բայը

ե

օգնել

շրջանա-

իտնելուգյուղականկանոնավոր հրան՝Հաստատորհն Չելկաշը մոռ-

թրեն՝

տէր զդալով կի մեջ: Մի ուրիշ մարդու երբնջ չի խմի այն բաժակը, որ ձում էր, ոբ այդ ձրիտառարդը եվ նա ստիպել է ճաշակել իրեն՝ Ջելկաչին.. ճակատագիրը կլանջը» ծիծաէր ու ափսոսումայդ եռրաբողբոչ

նախանձում

մտածելու,քե նա ն նույնիսկ վշտանուփ: ղում էր նրա վրա այնպիսիճանկեր, ինչպիսին կարող է կրկին անգամ բնկնել ի վերլու Ջելկաշի իրենն էն... Եվ այս բոլոր զգացմունքները» --48--

դարձանժի տեսակ Հայրական, տիրական մեջ միաձովվելով. նրիտասարդը | բայց դգացմունք:Նա խղճում էր երիտասարդին, Գավրիլայի կիոսլետք էր իրեն, Այն ժամանակՉելկաշը բոնեց բերեց գիննտան ն դուրս Հրելով ժունկով ըճքնակի հատակից մէչ, իկ ստվերի բակը, պառկեցրեցդարսած վառծլափայտի ու սկսնց ծխամորճքայել: Ֆավրիլան ինքը նստեց երա կողքին մրթմրթացու քնեց: ի ժի Քիչշուռումուռ եկավ, :

'

.

մի լուլսռվ, կապքաֆոսֆորային փայլփլեջ մակույկիանից: ու

ձգվեց գոմ, ժապավնն ցավո՞ւմէ,Հլ ո՞նք է, գլուխդ --

երկար,

չողշչո-

Հարցրեց քնքջշանջով

Ջելկաշթ: չր"Վ' Մի ջիչ քրչեմ Սաստիկ... դժժումէ չուզունիպես: ավելի ա՛ո, թրչիր» ներսդ է: իքչո՞ւ որ։ Դու: ավելի լավ կնա մի չեշ մեկեքց Գավրիլային: շում կանցնի,-Տե՛ր, զու օրչնիր:"Գրո՞ւատ: Էշ

Է.

-շ

եը

"

::

է,-- կիսաձայն ճարցրեցՉելկաշր Գավժբ՛, պատրա՞ստ էր զբաղված: որք Քինր»ով բիլային, Այս րողնին: Ա՛լ, այս ցին է չարժվում, Կարձլի՝ է Քիով մի Հատ խվիեմգլխին: եղը 9Է՛ չէ Ձայնչլինի Ձնոքով պինգ Հող տուր,

ռլացավ՝անչղմուկ ճորից ակումը ժիչե... անկարծ նեա նավերի

9ելկայր: ֆրան ի

՛

-.

|

--

կինկնի'

խիտ ամպերի ճաստ

Խավարգիշեր էի. հրկնքում լողում էին շծրտեր, ծովը խաղաղէր, ձլուքի պես սե ու թանձր Այն խոնավ ւ աղի բուրմունքՀր շնչում ե նավակովերին ափինխփելով Փնջչանջովճզփում՝ քնթնակի «րորելով Ջելկաչի մակույկը Ափրց շատ եռու ծռվում բարձրանում էին նավերի ժթին կմախքները,ծրկեջի մեջ խրելով սրածայր կայմերը, որոնց գաու

գաթներին գուլն-գույն լոոպտերենրէին կախված: Սովն արտացոլումէր լապտերներիլույսը, որոնքցրվել էին նրա էրեսին, որսլես բազմաթիվդեղինբծեր: նրանջ գեղեցիկ դողդողումէին

-

ա.

ու

ժեանք--

--

պբր"

դուրս

ու

ու

միաձուլվելով, դույներն ձերը, իրենց

ն սկիզբ կլանելովիրենք իրենը նոթից ինչ-որ ու մռայլ... վեՀչապանծ առննյով նոթ գծագրությամբ, այդ ղանու

: ,

. :

բան կար անչունչպվանգվածների ճակատագրական ձովի եղերջինրանք էր, թե այնտծղ,

չարժժանմեչ: Թվում պիտի անւուսրինր են ն միչտ էլ այդգալես շատ անսաՀմանործն Քուլ երբեք ունննալով չար նպատակ վեր սողան դէպի երկինք, հսկե

դաղ

ննչացող ծովի վրա փայլի իր ժիլիոնավոր ու չողչողում "րոնք ապրում աչբերով՝ գույնզգույն առտղծրով, մեջ: մարդկանց այլն ձն Ֆրավուն,բարձր իղձեր Հարուցելով անաղարտ փայլը: որոնց Համար թանկ է դրանց Իո Լա՞վ է ծովը,-- ՀարցրեցԶելկաշը: ԳավբիՈչինչ,ժիայլն քե աճայլի է,-- պատասխանեց նրան,

չտալ

՝

ծովի փափուկ,սն-փայլատքավիչի վրա: Ծովը քնաժ էր օրվա ձողնած մարդու առողջ խոր քնով: ասաց Փավրիլան՝քիերը ջուրն իջեցնելով" փե եք-- եվ զեկի մի ուժեղ Հարվածովմա. Զելկաչը Խույկը «Հիեց նավերի միջն եղած չրի չերոր։ Մակույկն արադորհն լողաց սածուն չրի վրայով, ե չուրը քիճրի ձարվածներիը

աշխատանջից

քեքե

ու

ու

օւ

կոճղեր» Համո «Համւո

առաջ

գործելով պաուլտնիր Հզոր միջից, ն ծովը, անծայրածիր բազմության նավրի փվ գեպի կապուտակ 48փովելով նրանը առայ, ծավալվեց ծովը» չին բարձրանում երկինք դ եպի քրա չրՔբիը որտեղ հուները: նրիզներովկապտամանուամպերի լեռնձր՝դեղին,փուբուկ ամպեր ն այն կանաչավունծովագույն ամեր, չակագույն այնքան Թախծոտ ծանր ամպերբ,ոթոնք ժոայլ,կազրբոագույն մերք օածում էին ամպերը՝ ստվերէն գցում: դանդաղ: դանզա՛ղ էին խառնում մերթ միմյանց առաջ բեկնելուվ:

--

նրանջ երկուսն էլ սուսուփուս ղբաղվաժ էին մի մակուշմեկի նավախելին: կով, որ կապված էր առագաստանավերից Այդտեղմի աժբողզջնավատորմիլկար կաղնի տախտակբարե Թուրքական ձած բազմաթիվառագաստակավեր խեչոր նավեր, գերաններ նոճու սանդալի որոնք բարձած էին արմավենու,

պոս որախացա՞ր:

գ,

Ը |

կլելոց:

ժեղմ

որ

ԺուրիՀագբվ

ե ուժեղ թափելով ջրին: լան՝Քիերով Համաչափէր ն չաՀարվածներից Քիհրի ձրկար լաելի զնգումճղփում լույսի տակ: ու

անակ

կապուտակ չերմ ֆոսֆորի փայլփլում նս ճա՛...ծաղրանքովմրիմբթաը ու

ԱՀալի՛ է... չիմարն

Չելկաշը»

-Դ5-

անը նի,

Բ

"

ար

:

ավորություննն ,

ագ

Հ

--

աիլարն չէր նոն Տոր մթին տա ալ անձայրաժիր աի ի

"Ր

ու

.

ունդ

ու

։

ու

--

-.

արիացի գիտե՞սինչ, նստել ես,

Գու, նստիրքո տեղի եվ ինչ գործը ի, ՏԻՔ մճչբ մի՛ Խոքիր, Քեզ վարձճլ են քիավարելու Համար, դե քիավարիր: հսկ քն որ լեզվիդ զոռ տաս, եզ կլին --

Քո

Մը Հոտ Հասկացա՞ր: ված մաին եա տթ ի աթարրոնի «Լարեր "

-

անճանցիստ շուռումուռ դալ նստարանին:

Գավրիլանքավ ոո" Մակույկըկարժես աց անո Աաաա արաց,

ըը:

ով

առաջ

վախեցավ

ծ-ծ.26--

ն աղժուկով

.

չո Բը

վեց ոոեղքե-

ա

մա

է

չ

աէքնրը

պաղ

'

ների

Դե

ւ"

Ծ

Լոկու...

,

լ

ն

-

պատա

չ

ւ

.

ր

է

,

Փավրիլան՝

վուր, աստվածաին»..--Հոմ արորը ն դողդողալով: վախից քափածջանքերիցթուլացած նա գնաց դեպի նավա» Մակույկը սաճուն ջուռ եկավ լովսերը ճՃավաքվել,բազմնլապածըների Հանգիստ սյուները: էին կազմել, ն հրնում չին կայմերի ի մին էբ. ո՛վ գոռում, նորից լսվեց մի ձայն: Հեռու էր: քան առաջին անդամ: Այժմ այդ ձայնն ավելի էր

ու

ում

Ջելկա (

ու

արեզ խումբ է

Հանգստացավ:

աակբնքդ

ծս

գոռում,--

առաց

ուղղությամբ, կանլերի

նա

էր մժրժեչուժ.-դարձավԳավրիլային,որը դեռ աղոթք Թե չէ, այդ գրողի բոքո վախտնէր: այս էր: ՀասՓո բանը ոլիծած ընկնեին, ճքե մեր ետեից ժթնները մուտ պիտի ճամկանում ես: Ես բեզ իսկույն այնտեղ, ձկների

Դե՛«, ապեր»,

ապա

չ

ամ

կ նույնիսկ բաձրբ Չելկաշը խոսում էր Հանգիստ Փավրիլան, որ դեո դողում էր վախվց, «կանց

ձնով, ԱՀոդի

մղացել: ,

թող ինձ, Քրիստոսիսիրուն, բաց թող' ուզում է լինի: Վայ ինձ, վայ ինձ, կոչ եմ արել հս աստծու նմ եա... Դե, սիրուն, բաց թող: Ի՞նչ եւ չեմ հղել... ԱռաՋեմ կարող... էս տեսակ գործերում էմ. ձո... է, էւ. Տ1-ր իմ անված, Ախը կորած

վաիր,արի բաց Ափ Հանիր ինձ, որեղ աժ

"լ ոացամ, ,

իո Հոգու ՔիՄ8ք Հանքցիր փորձա Քե

ինչպե՞սեղավ, ախպերս,որ Խելքից Հոդիդ կորքնումհս ախր..-

աաա

ԱՆ

Թիավարի՛ր... Մչ Հայծոյանքցնցեց օդր։

--

ր

։

առանցթիերը բաց թող»

Աոա ա. փորՀաա Մ ախարան Իմառան ԱԱ կչխկոց: ների ի ա նի։ , Աա» արանոթ եբսամաշ... Ր դւ՛« արար ձեունդ, թբավարի՞ր... է. «լես... ր... » .. Ա ։արա Իրի թա2: պրի չ

ւբ

յ

որ

նավախելից, զացավ

նելու ձեռքից, ն իր

էր այդպիսի պաբաժությունը:եվ նրա Համար վիրավորական սփրաժ տասխանլալ այն Հարցին, որ վերաբերումէր իր նստաժ՝ նա ղեկով ճեղքում նավախելին ժովի գեղեցկությանը: ի Պարե Հանգիստ ու խաղաղ նայում առաջա̀յդ թավիչ ր ջուրը ու Հեռու գնալու փաիագովլցված: Քրնար ն էր առնում մի ծավամիչտ էլ որ ճամակում էր նրա ամբողջ ճոգին ջերմ զգացմունք, լուն Խար աու" Դ աաա անվա ն տեսնել այդտեղ, լավ Հատում սիրում էր իրեն ավելի էր այդ ն «Հենցինջը՝ օդի մեջ, որտեղ խոճերը կյանքի մասին ջրի նեե՝ սրությունը, առաջիններնիրենց կորցնում կյանքը, միշտ է նրա ջընձրկրորդը՝արժեքը: Գիչեըներըծովի վրա աճում ե ձայնը անբնդգբկելի այդ կուռ չնլառության ժեզմ չյշունչը, քնքշարարվբ"Խաղաղությունէ պեզումմարդու Հոգու մեջ ծնում նրա մեջ... է իզձեր զորնղ ելով նրա պոռթկոսքների՝ Քա թո՞ռը որանղ էյ-- անկարծ Հարցրեց Գավրիլան՝ անճանդիստ նայելովմակույկի մեջ: . Ջելկաշըցնցվեց: մոտ է, | նավախելում: Քո՛ռը, ինմ առում եա աուսչ է այղ տղայի | Քայց ինքն էլ ամալեց, որ ն ասիսոսացիր խոճերն ու զգացմունքները, որ ոչնչացրեցայղ երիտասարդնիր Հարցով, նա բարկացավ:Կրքի ու կոկորգի ծանոք սուր այրոցի դիդոնը նրան, ն նա խիստ ու կծու ասաց

ա հար

ւէ Ամ

Հ

ո

ր

:

Աթոո

,

յ--Հը"

ՀարցըքցՋելկաչը:--Հը» աջը

վախը, հ

եր զվարճացնում նրան հայաց

նա

ճրճվում

ե՛ էր կ՛ Գավրիլայի վախով, ալն մոջից, ՔԷ՝

աճա

ամաժք,ի՛նչ

ածեղմարդ է Չելկաշր: Բաց Ժող ինձ, աստժոլ սիՄութ գործերեն, եմ, Հոգիս... ես Քճղ բուն... միվնաստվե՞լ Գի լա՛վ, ձայնդ կտրիր Թե որ պետք էլիննիր, նս քեզ Դճ ձայնդ կտրի՛ր' չէի վերցնի ծձասկացա՞ր: լան: ված,-- 4 առաչեցէլ Գավրիլան -ծ- Տ8՛ր ՛ իմ ատված,-.

ախալծրոս::

--

տես, ք8 որ ծպտուն գրիսիբտչես անի, Սպապիբայստեզ: Քայց ես Հանել, ծովի Հատակը կիջնեմ... եվ Հանկարծձեռքերովմի ինչ-որ բանի կառլելով՝Ջելկան վրա անչայտացավ: շը օդ բարձրացավ պատնեչի նա այդ." Գավբիլան ցնցվեց,.: Այնջա՛ն արագ կատարվեց սաճում, ընկնումէ այն նղովյալ ծանզգաց, թն ինչպես իրենից վախը,՞»ր զգում էր նա այդ նրկարաբեղ,նիչաի րությունն

-

--

Րա

Դն

--

- այք

կարԼոնաառոլա- Մ իրեր ոտաին արիան, սրիում, շոււումուռ

Դե՛,

դե՛,

մի՛

նվա,--

ընդմատեց նրան

Զե

'

գողի

լալիս էր մեղմ Հեծկլոոցով, Քիթը ու կագալիս նստարանին,բույց քիավարուժէր ավելի ուժեչ առայն նրա սլանում:Նորից Մակույկընետիպես էր տաղարբար: եկան նավերիմթին իրաններ, ն մակույկը կորավ նրանց մեբ չուռումուտգալով նավերի ժիչն ընկած չրի նեղ չերտնրովը 4՛լ, դո՛ւ լօիր' Թե որ բեզ բան ճարցնող լինի, ձայն -

նում

ն

--

եթե չշանես,

ապրել: Հասկացա՞ր: ճառտաչեցՓավրիլան՝որպե ե դառնությամբ խիստ «Հրամանի ավելաց-

ուզում ես

Ա՛խ-ա՛խ.-

-

ճասաճատ

պատասխանայդ իմ բանը պրծած է... Մի՛ նվայ-- խոտությամբչշնչաց Ջելկաչը: Փավրիլանայդ չչունջից կորցրեց օրեէ բան մտածելու ըն ն փորձանքի սառն ճամակհախազգացումով դունակությունը նա վաժ՝ քարացավ, մեջննալաբարթիներնիչեցնում էր չուրը, ճանում, նորից ջուրը գցում ն այգ էր թեքում, թիերը դուրս ծտ չարունակ ակնապիչիր տրեխներինէր նայում: անելիս մլիջների բնկոտ աղմուկը դժժում էր մռայլ ն սարսասի ազդոսն ԱՀա նավաճանգքատը--. երա գրանիտն ոլասի ալն կողմը լ«վում էին մարդկայինձայներ, չրի ճողփլուն,երգ բարակ«ուլոցներ: Կա՛ց--լշնջաց ֆելկաշր-- Քաց թող թինրը,Ձեռքերդ դեմ տուր պատին:ԳԿամա՞ց, գրողի բաժին... Փավրիլանձեռները ողորկ թարերինդեմ արաժֆ՝' մակույկն տանում առաչ էի պատի երկարությամբ: Մակուլկըքարերին առաչ էր գնում անձայնյ բուսա լորձինբ«վելով անաղմուկ: խա՞ց...Թիէթըտո՞ւր,Ալս կողմը տուր: իսկ անձնագիրգ

ըեց.--

:

լ

:

--

Ս

Մե՞ջՏո՛ւիտոպրակդ: Դէ տո՛ւր,շում Տոպրակիղ

նյո Կիրելիս,երա ճամար եմ անում, որ չիախչես: Առանցթբեկարող էիրփախչել, բայց աղանցանձնաճի ու էլք միկերպ

ջուՄի

բ առանց բարձրա տանս վիքխարիդագաղ ռ

սն

կմախջը,

որ

:

-

Ս

ու

ոդ

ՍՄԱ

ողմը

ու

--

ԱԾ մո

ախ

-

նծը՝ անմարդ Ֆ՝ առա կողին՝ նրա ու գատարկ...Ալիքի լուրաքանչյուրճարվածը Աջ նման մի խուլ արձագանք: չացնում էր ծանի ճՀառայանքի տանս որ կողմբ րրիցբարձրձգված էր խոնավարն պատնեշը, ռեչսե ես ետնում ինչ-որ էին օ4 երկում ու լիներ ժանր պաղ այդ դաղաղիկողի միչի պատնքչի առջեում, իսկ կմախբներ, ամսե-սկ հրնում էր ծովը՝ լուռ ու ամայի իր վրա կախված առաջ պերով։ Վիքխարի ու ծանը այդ ամպերը դանդաղորեն հ պատտարածելով էին չարժվոսԻխավարի մեջ սարսափ Ամեն ինչ պաղ բաստ՝ իրենը ծանրությամբ ճնշելու մարդուն: Այդ սարսափն էր, սն չարագուշակ,Գավրիլանսարսափզգաց: վրա Ֆելկանրա ավելի վատ էր, բան այն վախը, որ ազդել էր Նա ամուր գրկեց Գավրելալե կուրծքը» քմլեց, մի էրկլոտ չը. կծիկ դարձրծցայն ն մեխեց մակույկի նստարանին... փոկչուրջք ամեն ինչ լուռ էր։ Ոչ մի ձայն չէր լսվում բաջի դանծովի Հառալից: Ամպերը սաչում էին երկնքում նույնքան ու ավելի չատ նրանջ ավելի բայց դաղ ու տխուր, որքան առաջ, ՔՀ էր կարժել, ծովից: ն երկնքին հայելով՝ կարելի էին ելեում է տված որ շուռ ժով, այն էլ մի ծով է, միալն թե խոռովաճույվ նման չին մյուս խաղաղ նիրձած ու ողորկ ծովի վրա: Ամպերը ճերմակ կատարներըխոյաաղեքների,որոնց գանգրագագաք նման էին անդունդների» նում էին դեպի ցած, ղեպի երկիրը ն նման էին 8Հ որոնցից քամին դուրռ է կորզել այդ ալիքները, աժնունդ կոճակների, որոնք դեո չեն ծածկվել կատաղությա

Նավի

:

՛

նայեր: նայհց

չի

`

ու

:

| |

|

ր ա" կանաչավուն փրփուրով:

Գավրիլանիրեն ճնչված էր զգում այդ խայ խաղաղուշ ե էր, ոի ուզում է չութ տես» թյամբ ու գեղեցկությամբ զգում տիոջը: իսկ եթե նա այնտեղ Ւնա՞... ժամանակը դան ավելի դանդաղ, քան սաճում էին էրկնջի

" էրանցնում, յազ

ե

"

.զց-

չարագույլմձր գարչ ամպերը... եվ լռությունըգնալով ավելի ձեր լսվեց մի ճողփյուն, խշլոց ճում... Քայց աՀա, պատնեչի

թվաց,քն ՀԵնը ժիմա ինջը ջշուկինման մի բան Գավրիլային կմեռնի... ես: Քոնի՛ր.. Զգույշ" -- լսվեց Ջելկաչի խով Վ՛ք քնա՞ծ

էր թոչելու կնչ-ոբ պով ն կման էր բոլունի, որ պատրասովում էր մակույկի առաջ, խավարի տեղ: նա բազեի աչքերովնայում դեն դարձնելով Քիթը դես սապատավոր մեջ ն իր գիշատիչ ձեռքով քաշմյուս ղեկի բոնակը, մի ձնռոքովպինդ բոնել էր որոնքժամում էր ժպիտներից։ ֆոշում էր թեղբ» որը ցնցվում Ջելկաշը գոճ էր իր ճաչողություէին նրա բարակչրթունքները: ծր ն «րին այնքան խիստ վախեցրել նից, իրենից այդ ջաճելից, նա տեսնում էր, թե ինչպես է Բնջբ ե դարձրել իր ուսթուկը: ու կամեցավսիրտ տալ' ն չանումԳավրիլոն, խղճաց նրան նաւ-հ՛նչ է, առաց քմծիծաղտալով կամացուկ գլ ու

է

ե

--

ձայնը:

ծանր բան էր Փատնեչիվրայից մի ինչ-որ խորանարդաձն մեջ առավայն:հջավ էլի մի այդժակույկի խլում:Փավրբիլան լայնքովձգվեցՋելնաշի ծրկար իրապիսի բան: ետո պատնեչի ոտքերի նը, որտեղիցորտեղ լույս բնկան թիերը, Գավրիլայի նստեց ն ծանր չնլելով Չելկաշր Ժռտ ընկավ նրա առպրակը,

նավախելին: էր նրան նայելով ժոլտում Փավրիլան նաս --

ՍԱԼ

ուրախ

ու

աու

Ջոռ

տուր

ունես:

՞

Փավրիլանաշխատումէր ամբողջ ուժով, չքուդուրծքը՝ոնց որ փուքս, ձեռքնրը՝պողպատեղսպանակներ: հտնից ձգվող բբ կլթկլքում էր մակուլկի տակ, իսկ մակովկի ամբողյոԳավրիլան էր: երկնագույնշերտը Հիմա ավելի լայն ամվին ջրոնաժխել էր, բայց շարունակումէր թիավարելիր բողջ ուժով: Ալդ գիշեր երկու անգամ սարսա, ապրածլինելով այժմ վախենում էր ձրրորգ սարսափիցն ցանկանումէր միայն մի բան. շուռ ավարտել այդ եզովյաչ գործը: ամար դուրս գալ Հեռու փախլել ալդ մարդու, բանի դեռ նա իակապեսչի երքն կամ բանա:չի Հասցրել, սպանել ետ որոշեց ոչ մի բանի ժասին չխոսել Զելկաչի Հեւոյ չճա..

Փունե-ե՛մ.--

տուն

`

կառակվելերան, անել բան ինչ կճրամայլի եթե «աբաժանվել նրանից, Հենդ վաղն եկեք մաղջողվի ողջ-առողջ անջ կատարել նիկոլալ Հրաշադործին։մերմ աղսքջբ պատհաստ էր ղուս ճոիդելու նիա կրծքից: Բայց նա զսպում էի իրեն, փնչում շողնեմեջեխայի պես շարունակում էր լոհլ՝ աչՔի աակովնայելով Չելկաչին: իսկ ֆելկաշնառաչ էր քեջվել էր լորոզ ու երկարՀառա-

զոռ

տնքաց: տա

ունենա:

Հանելու ժամանակ էլ չնս վրայով սածում Այլփէ արդեն մակույկը չրի

ու

:

ու

աղաջ: --

ե

`

ու

..ձ0-

ճիմա էլ քինրին շատ

մի

էր գողեգող» էին կաթիլներ Համարյա անձայն:Միայնթերից կապտավուն կապտանույնպիսի քափվուժծովը ն նրանց կացած տեղումգնում՝ ավելի լուռ Գիշերը քանի վուն բծեր էին առաջացնում: նման չէր արդձնձրկինքը ու ավելի խավարէր դառնում: Այմմ ծածկել էին երկնջի երեսին ալեծուփ ծովի, ամպերը ցիմել վրա չրի անշարժ չ էր ռր իջել այն միալար ձանթ վարագույրով, ե ավելի ուժեղ էր բուրում մթնել Իսկ ծովն աղզելիէր խաղաղվեն լայն չեր Քվում, ինչպես ն ճոտ այնքան արդեն աղի ջերմ

`

ու

ամեն

ու

--

ու

աակ

Գավրիլան նչ...-- Հառղալեց

Արդեն պրծանց: մի Քիչ... Հանգստացիր Մէ տեղ է միայն մնացելչանցնելու.» սրբեց թեջով առավ, շապկի Գավրիլան ճնազանդկանդ ն ջրի մեջ Սողեց: ճակատիքրտինքը նորից թիերը Ալնպես, որ ջուրը ձայն չանի: Դել կամաց քիավարիր: ցու: Թե չէ, կամա՛ կամա՞ց, Մնացել է, որ մի դուռ անցնենք: են... Մեկ էլ եսար աստեղ մարդիկ չատ Խիստ ախպերս, որ ծրպդեմ ավին:Այնպեսկտրաքաջնեն, մակատիխիչ Հրացանը Դի

--

տեսնեմ,

է՛2,

լի

--

։

ախպերս: ինչքան Հիմա արդեն: ենք արել կեսն Գործի լավ վաստակունեքաի Հբտո՝ կենալ, իսկ անց մնում է ալն սատանաների ջքի տակով մոտ իսկ դու Մաչկա ունե՞ս, ստացիրփողզդ գնա քո Մաշկալի ձնոքդ Թիները

ուժ

ճա՞' շա՞տվախձցար,

երկչոտ:

Հողնհցի՞ր,-"Հարցրեց Առանց դրան չի լինի, Հորքո՛վ. Դն՛Հ, քեզ

--

--

Է

Ա՛խ,

քն մի անձրն

գար.--

շշնջաց Ջելկաշչը:-- Այն-

ետենից:

ինչես վարագույթի պես կանցնեինք, սն չրի միջից բարձրանում ա չ ՓՄակույկի ու ձախ կողմում ու հույն ես սն, անշարժ մոայլ: բարժաներ, էին ինչ-որ չենքեր՝ շարժվում,մեկը շրջում էր այնծրանցիցմճկի վրա մի լովս էր էր նրանց կողերը շոյելով Հնչում տեղ:լապտերըձեռբին։ Սովը աւ էին խուլ պաղ աղերսալիու խուս իսկ նրանք պատասխանում

ՄաքսիմԳոշկի

--81.-

քա փռվեց, նորից երնացին նվ այնտեղ, ուր սալգուքյամբ» էին: որոնք մին) այգ անտեսանելի կմախքներ, վերի

կաշ

ասես վիճում էին Ճետբ՝ չուզենալով ինչ-որ բան Խրձագանքով, լ

էր րի հրէ սիր Վ ն օրորվում Չոլկաչի մակույկը կանգ ծաժկած մեջ: Գավրիլաներեսը ձեռքերով ասես նրան Հրում էր Չելկաշը ուռքով պառկել էր Հատակին, իօկ 8չլում կատաղաբար,բայց կամաց: էլեկտրական Հածանավն է գրո ժիմա՛ր, մաքսատան Հիմա վերկա՛ց,դղո՞ւմ' է արձակում::: լոլո ինձ ավանակ, կգցեն մեզ վրա... քնզ էլ կկոիծանես, ույս Դե՛, վեր կաց--" 8 եղ Հհտ: մեկը կրունկիՀարվածներից եվ. վե ապես, երբ կոշիկի նա վեր մեջջին, չ. է ի ուժեղ իջավ Գավրիլայի մՏ խանալ աչքերը, նսանը խատարանի մակույկն առաչ շարժեց: գոոնելով՝ քիակնծրը տխմարնես, կամաց: Կսպանեմ,դե՛ կամաց... Այքե Մռո՛ւք... Ինչի՞ց վախեցար ախըչ «ե՞' տաստռանա,» քքված ցո". Թիճրդ կամա՛ Ի ոչինչ:

գիչել'

առա

վարանմունքի

Փաճակնե՞րը...--ճաղիվ լսելի շշնջաց Քելկաշը: Այն պաչից, երբ ՋելկաշրԳավրիլայինպատվիրելէր կավիճակէր պաշարել մաց թիավարծլ,նորից սուր սպասողական նա խավարի մեչ, ն առաջ էր ձգվել ամբողչովին Գավրիլային։ ու աճում է, ոսկորներն չղերը բում բան թվում էր, թե ինքն ձգվում էին նրա մեջ, գլութը միայն մի մրոթավ պատճառելով ջով լցված'ցավում էր, ելքի մաշկըցնցվում էր, իոկ ոտքերը անս կավծմանը, սուր ու պաղ ասեղներչին ժակժֆկում: Աչքերը հեա ամեն ն րոպե կրլտում էին խավարիմեջ լարվածնայելուց, աղասում էր, Քն ամա մեկը դուրս կգա իրենը առայ ու կգողե. «Կացք՛ք,գողե՛ր...ք ւ-

«..Մաղույկիառաչ, Հոիիղանում,ծովթ չրից վեր բարձրացավժի վիքխարիՀրակապույլտսուր: վեր բարձրացավ, ճեղջեց գիշերայինխավարը,իր սութ ըէրանովաճեց երկնքի ամպերիվրայով ն որպես մխ լալն ու կապույտ շերտ՝փոռվեջ ժովի երնաին։Փոռվեց,ն նրա փայլուն շերտի վրա խավարի միից դուրս ծկան մինչ այդ անտեսանելիմոայլ նավեր, լուռ դիջրրային փարքամ մշուշով պատած, Քվում էր, Քե դրանցերկար ժամանակեզձլ էին ժովի Հատակում, ուր մղել էր նրանց փոՔորի ճզոր ուժը, ն աճա այժմ ծովից ծնունդ առած ճրեղնն սրի ճրամանով դուրս ձկան այնտեղից, վերն բարձրացան,որ«եսզի նայեն էրկնքինն այն ամենին, ինչ չրի էրքաինէր գատֆըվում... նրանց պարանները էին կողմերին ը ասեց փաքաքվել կպչուն ջրիմուռներլիննին, որոնք այդ սն ՀոկաներիՀեա Հատակիցբարձրանալով՝խճճել էին նրանց իրենց ցանցի մեչ, եվ որից ծովի խորքերիցվեր բարձրացավ հա, այդ ղարձուրելի կապուտակսուրբ, վեր բարձրացավ չոզշողալով, հորից ճնղքեց «իշերայինխավարըու հորիցփովեցալս անգամարդն մթ այլ

լապտերի

ու

:

Խր

վախենալով պարու ան

ր

աար"

» անի ".

ա.

Հեռու ենք Մեղ չեն Հասնի, ոը րանա, փնտրում: ՋԸնք.:.-- Ջելկաչք չեմ չեն Հասնի: յ վախենա, Թո՞ւճ... կիծանք... ո չէ նայեց:--իՀարկե, դանդալոչ զմբո՞-. 1Դ

ք

մեն

՛

դուրս

աթ:ախտավորա՛լ ուիջը

մարդ

սն

-.82--

ձիր

--

Այժմ, երբ Ֆելկաշի չչնչլաց. «պածակները»,Տավրիլան ցնցվեց, սուր այրող մի միտք անքջավնրա միջով, անքավ ու դիպավ նրա պինդ լարված նյարդերին:նա ուզում էր աղաղզակել, օգնության կանլել մարդկանց... նա արդեն բացել էր բեբանը, տեղիցմի փոջը բարձրացել,կուրծքըփքել, օղ առհլ նրա մեջ, բնրանի բաց արել, բայց Հանկարծսարսափաչճար եղած, կարծես մարակաճար՝ փակեց աչքերը ն ընկավ Ֆատարանին» Հեռու

ու

Գավրիլանալուռ

ես

դու,

էր ն ժանը շնչելով խեթ-Խրք քիավառրում իջնում էր այն

զեռ բարձրանում . գո որտեղ ճավատալ Չելլէր կարողանում ու

նո մի կերպ Գազ կապտավուն ապտեր է միայն ը կաշիԱա ձովինարծաթի դույն էր տալիս,իբ մեջ մի որ Գավրիլաննորից ճոգմմաշ ուներ, ատելի մելընկավ: թիսվարումէրէրմեջննարար ԽԻ Հիպնովի մ

հր

ու

շողը:

որ

|

Ր

ն

բան

ն

Նա.

ն

ն

Հարվածի ապաճում կուչ գալով՝կարծեսվերնից րունակ լկար նրա մէչ: նա դատարկ մի ցանկություն

ալինլ,

էր

վերչնակաՀուզմունքները է,Հոգի չոքել:Այդ գիշերվա ասես բան ամձն մարդկային կապես

ոչ

էին մղել նրանից եջ ցուկաշը

ակ,թ նլա

րա

դուրս

վարժված ցնծությանէր: Ցնցումների ցրեց» էին,Գոչունակությունիը խաղաղվել արդեն նա էր

բորբորվում: աչքերի մեջ կրակ չու նն . բեղերը, ատամներ ի մեչից, Ի" էր տ ավ էրզգում իրեն, սուլում կողմն էրհալում, Բար" ժովիխոնավ ներելու մ

ն

օղը» էր" -Ց-

ճ

օրտությամբժպտում՝ նրբ Հայացքըկանգ էր առնում Գավրիչ լայի վրա: ն արքնացընըծովը, որի վրա ճանկարժ Քամի բարձրացավ | մանը կոճակներխաղացին:Ամպերըասծս բարակեցինու թափանցիկդարձան, բայց ամբողչ ծնրկինքըդեռ ծաժկված ձր նրանցով:Ջնայածոր քամին, թեպետդեռ թերն, ազատ սուրում էր ծովի վրայով, բայց ամպերն անչարժ էին ն ասես ինլ-որ տխուր ու տաղտուկբան Լին խորճում: Դե՛, ախպերս,ժամանակն է, ուշքի արի: Սրա՛ն նայնչ եե ասես քեբ. կաշին սեղմել ամբողջ ճոգինդութ քամել, ամեն ինչ, է՛լ... ուկրով լի մի պարկ է մնացել: Դե, պրծավ ՓավրիլայիՀամար, այնուսմենայնիվ, Հաճելի էր ժարդկային ձայն լսել, թհկուղն այդ ֆելկաշր ձայնը լիներ ծո եմ,-- կամացուկասաց նայ դառել...ձաղա՛,կատիրզեկի մու բեմ. ճոդնել էս երնի' ժեջննաբարիր տեղբ փոխեց: երբ Չելկաշը տեչիս եայլեց նրա երեսին ն նկատեց: որ նհա երերում է | կրա ավելի չատ խղճաց հրիտամարդին: ու յիմեջքին ասաց, Դք ( Վ, ի վախենա: Բայց քե վաստակեքջիր, «ո, Ես 1" թոլ փող կտամ ջել: Մի ցսանձինգնոցիճետ պերս, ի -

--

էր ամպերը, ե պատովածըՏեղ-տեղքամին պատառոտում մեկպատառները ների միջից նայում էին երկնջի կապույտ այդ մհչջ՝ ալեծուփ ծովի երկու Հատիկ աստղերով:Արտացոլելով վրա՝ մերք անճայ փոքրիկաստղերը ոստոստում կին ալիջների տանալով,մեր նորից փայլելով Ջելկաշը:-- Շուտով կճառԴեպի աջ բոնիր,-- ասաց Տեսնո՞ւմ նս, ինավ գռիծ ոնսանը: կենք: ծը՛«բժ... Պրծանք: Հաղար չանքնցի' չեր են լինում... Մե գիշերվամծջ կես --

լսում

-

բ աաա իոկ հավրիլան զատո

ն

րա քփրփա արլ կավ, ի

լ

ատ::

'

--

՛

թի Ջ

--

օթ,ի:

Են

ի

,

. քափ անք Քց Ջելկաչը

Միայնթե ափ դուրս գայի..: ու 9, «զածց քիամարել՝իր հրկար եւոՂելով թիերը: Ն Ծովը արթնացավ: Անա դր մաբ ալիջներով,Գնուն բան ան

"

Վեռթերով չատմ

չբ տալի

նրան, ղարղարու խաղում փրփուրի քրիզով,զարկում իրար իանց,

փոշի դարձնում,Փրփուրը Հալվելովթշլում էր ուճ ամեն ինլ լի էր շուրչը ներդաշնակշշուկով ու չրի Խավարըասես այխուժաքելէր: ու

--

Դն,

ասա

տնսնեժ,

խոսհ

առա

աա

1չ

ճամ

պիտիլինի,-- երկչոտ Փ անձը Պավրիլան։

անձը

-ա..

ու

,, ո կա Տամ -

ն

բայց

Ճարքրեց.-- իսկ սա Գա չատ

--

ի՞նչ բան է

որ.--

ծախես, Ճաէ: թանկ գին լեմ ուզում... Ո՞նց

թանկ րան է, Իսկականգնով

որ

նս զարից էլ կանցնի:Բայց Թե որ -- Հըմ-Ճա"...--Հարցականձռի տվեց Գավրիլան:-նա՝ իսկույնՀիշելով իրենց գյուղի: իմ ձեռն ընկնե՞ր,-- Հառալեց ն այն բոլոր շեռավոբն ու աղքատիկտնտեսությունը, իր որը եր դուրս եկել, սրի ճարազառը» ծիի Համար ինքն աշխատանքի ճամակնց«իչ»նրան Հաժար այդպես տանջվելէր այդ գիշեր: ԲԼրիջ ղություններիալիքը երենջ գյուղի մաին, որը զառիվայր որ թաջնված քր կեիջնումձր դեպի ցած,դելի աչն գետակը, մեջ...-- Ք՛5, սպիտակ ուռենու ն վայրի բալենու անտառի չու, նա՛ կ՛նչ լավ կլիներ,-- քախիծով Հառալեց ու տունս. ծըր՛ժ...կարծումէԻ ձնուսց վագոն կնստնիր ո՛ւճ... կուզնո" որը Վերցրու Իսկ ո՛նց կսիբեինքեզ աղջիկները, թուն շինելուՀամար Տուն կշինեիր քեզ ՀլղՄ Բայց,ասենք, աար.». --

: լ

|

փողը մի քիչ պակասկլիներ... մ Մ Դրուստ է... տան Հաժար պակաս կլիներ: նզանու -

|

ջատ կամ: փալտեղինը

Դե, ինչ կա

--

Ո՞նըէ, ունի Ջի՞ Ջի

ռր:

իսկ ձի, ժին տունը կարգի կբնբենրը։ -

0:

'

Հե, լոն12ո: ,

Պր

ոմվ

ճո Դփուշո:

կպսահվձս, կսկսես ճող վարել, Հաց խաներ կբերի, ուտելիքը չի Հէրիթիու այդպես, ամբո քումդ պիտի կաշվիցդուրս գաս: Դե ինքդ առո. Ի, գլու:

է

ժոր տվեց Գավրիլան, կասկածանքով Հազա՞րս-նե ոտքով խփելովՀակին՝ շտապ իսկույն վախեցավ

կիր

-.

ու

--

լ

Դե,

:

-»

Հավ

ու

սազ."

ունեմ,

բայց

շատ

Լա՞վ ձի: գով... Ոչխարներ:.ուրեմն,ձի կառնեիր: -

Հբ՞:

ասի... 0-4, տեր իմ աստված, ո՛նց կապրեի... ես ունենա... Ժի՛ժ, ոչինիչ ախպերս վատ կլանք չէիրհս եմ: Մի ժամանակ էլ իմ բունն էլ դրանիցմի բիչ Հասկանում էր... մ եկն ճարուստներից ունեի... Հերս գողի առաջին --

վյ մլ

Հ

ցնցվելովպատասչ ւ

/

պառավ է գրողի տարածը:

էր դանդաղ: Մակույկը ճոճվում էր Չիլկաչբ թիավարում էին երա կողերին, ու ճազիվ էր ալիբննրիվբա, որոնք խփվում առաջ գնում բին ժովի վրայով իօկ ծովը քանի գնում ավելի մարդ յրի երեսին օրորվելով ծրազում էբ աշխուժանում:ծրկու չուրչը դիտում: ֆելկաչն սկսեց Գավրիչ մտախոճիրենց էին լային խոսծցնել գյուղի մասին, ցանկանալովմի քիչ սիրտ տալ ֆրան Հանգոտաջնել:Սկզիում նա խոսում էր բեղի տակ ծիՓաղելով,բայց Հետո զրույցի եչ խոսքեր ննտելով ն Գավրիորոնլային Հիշեցնելովգյուղականկլանջի ջաղցրությունները, ն միայն այժմ ցիտ ինքը վաղա ձիասքափվելէր, մոռացել եբիշկսեց Հիչել,-- նա աստիճանաբարոգնորվեցե, փոլսրանակ ու մադործերի անելու զլուղի կյանջի տասարդինՀարցոսխորձ սկսնք ինքը պլատմծել ներանչ ռին, իի Համարէլ աննկատելիորեն Գյուղացու կյանքում, ախպերս, գլխավորը ազատուՔյունն է: ինթդքո զլթի տերն ես Քո տունն ունես, ճիշտ փ, մի

Ռր բախտ մարդիկկան աշխարձճում...

անտե...

ի |

Ր

մեկից կարող ես պաճանչել,որ թեզ ճարդեն... Այդպմ իր խոսցնավարոնը Ջելկաշը: ոզնորվաժ 4ետաջրքրությոմըհալում ձր նրան ն ինքն էլ ոզներվում: Այդ խոսակցությանմամանակ նա արդեն մոռացել ձր, քե ում Հետ գործ ունի ն իր առջն տեսնամ էր իր նման մի գյուղակի, որբ բւսղում սերունդներիքրտինքով ճՃավիտենապես կպած էր Հողին, մանկության4իշողությումներովկապված էր նրա Ճետ, բայց ինքնակամանջատվելէր Հողից նրա 4Հոգանբից, դրա ճամարէլ իբ արժանիպատիժնէր կրում' Այդ մեկը, ախպերս, ճիշտ ես ասում: Շատ ճիշտ Այ, ճիմա բեզ նայիր: Ի՞նչ ես դու առանց Ճճողիչժողը, ախպերս, ոնց որ Ճարազատմայր, երբեք չես մոռանա նրան: Ջելկաչըմտքի մեչ ընկավ... Նա նորից զգաց կրծջի այն | ամեն անգամ, 4նեց ծր որ երեն գալիս գրգոսզ այրուցը: էս Ամեն

լի Գավրիլան --

ու

--

Մեկը դիպչումէր իր անսանձ ինքնասիրությանը, մանավանդ, լ էքծ դա իր ալքում արժնք չունեցող անձ էր լինում: նս նե, Դուրս տալիս...-- ասաց նա քասումով,-- դուցե կար» ձում հս, Թե այս բոլորը ես լո՞ւրջ առաքի... Ո՞նց չէ, գրպանդ .

`

լոյն

բաց

արաչ

նո 4 Ա՛լ թեզ մարդ...-- նորիցվարծցավԳավրիլան-լան:-մասին ձմ առում: Քէզպքաները չատ... էճ, ինլքա՛ն աե--

Ք»

Սո

..Տ6--

՞

Ր

Մ

տալու

այժմ նույնիսկ բայց արք խոսակցությունըդագարեց, Ն» Ճուտ էր առնում... ԳավրիլայիլռությունիցՉելկայը գյուղի մակուլտալ մտարձրումր անցյալը, մոռանալով ուղղություն քշում էին գեպի ծովի խորքը: կին, որին ալիքները լեղել մակույկը կորցրել կարծես ալիքները Հասկանում էին, որ այդ ու ավելի վեր նճալով նրոն՝ ճեշտուէ իր նպատակը,ն ավելի ու թինրի տակ բոնկվումկապությամբ խաղ էքն անում ճետը արագորենանցտակ նրբին գույներով: հակ Ջիլկաշի առջնով անցրալի, սրբ Ներնում էին անցյալի պատկերները,Հնռավոր կյանքի կայից բաժանված էր տասնմեկ տարվա բոռյակային նա Հիշեց իր մանկությունը, իրենց գլոմի ամբողջ պատնեչով, փափլիկկնոչը, որ մոխրագույն ղը, իր մորը, այն կարմրաթույ, խիս» չեկ մորուքով բարի աչքեր ուներ, ճիշեց իր Հորը, որ սնալընոչը՝ իր փեսայությունը, դեմքովմի ճակա էր: Հիշեց իր ծամ ուներ, փափլիկէր ու զվարք, ա ոբ հրկար Անֆիսային, զինվոր էր: Ու թն ինչպես ինքը գեղեցիկ գվարդիական ու

գբոչ

ձա...

գալիս անտուն-

Չելծկ, թինրբ վերցրո՛ւ Հեմա՛ր։-- կարճ ճրաժայեց ամմի Հայձոլանքի քունդ կաչը։ չզիտնաինչու իր մել դաղելով կոկորդը: բողջ ճեղեղ, ոբ 18Վելէր ն Հակի վրայով գնո Նրանք նորից տեղները փոխնցին, մի սուր ցանկություն ավախելն անցնելիս Չելկաշն իր մեչ նա չուրը որ Փավրիլալին, " Լիա Մի Քորի "

--

էլ չարժի, րայց քոնն է: Դու քո «ողն ունես. մի թիզ է, բայց փոննէ... Դու թագավոր ես քո ճողի վրա... Դու մարդաճաշիվ

են

--

ու

ու

ման

Ճո

ւ

ու

«ծը,

կորացած, աշխատանքից նորից ճիշեց իր Հորը՝ արդեն ծեր ինչո թե գյուղն Հիշեց, Հիշեց ե մարի կնճռոտված կռացած: ինչվերադարձավ, անս դիմավործցիրեն, երբ ծառայությունից իր ԳրիգոՀպարտանում պես էր ամբողջ գլուղի առաջ ճայիր էր" Հիշողուզինվոր ճարպիկ րիով, որ էրկարաբեղ,առողջ Քոանցյալի իսկ մինչն այդ խարազանը, թյունը` դժբախոոննքի ու

ու

տալիս, ե անցյալում խմած թույնի բերին է ըննդանություն ժեջ մեղր է փաղաքուշ Ձելկաչն զգաց Հայրենի օգի Հանգստացնոլ կ՛ սիրակեզ խոսքերը: մայրական բերում էր Հովը, որ իր Հե 4նչյունմոռացված շատ «որ խրատները, կ՛ իսկականդլուղացի այն ժայր ճողի» որք ճենց ներ, ն մայր Ճողի անուշ բուրմունքը, աչնաաշնա ն շենց նոր էր ծածկվել ծածկվել էր Հերկվել նորէր Հալվել,նորի ձր Հավել,

կաքեցնոտ... եա

նոր

ԱՐ

ու

նա իրեն զգում էր մննացանիզմրութւագույնմետաքսով... Հեռու նետված այն կլանքի հղած ն ընդժիչտ նակ, արմատաճան մծչ չոսող արերակների էր իր ընթացքից,ռրի մեջ ժլակվել

յունը:

4,

Հ

այս

ո՞ւր ենք գնում

--

բիլան:

Չելկաշր ցնցվեց

ն

կողմընայեց:

իշտ

--

որ...

գիողբ

ճանկարծ ճարցրեց

Գավ-

կարող մի ջիլ

եք... --

ի

տանի... Հապա,

կոռ

--

կաշր: -շ

--

ու

կատանամ,..Հըմ.»

--

ժինգճարյո՛ւր...ՑՋակաս չի լինի: Ա՛լ թէ փող է Հա՛..

Թե

որ

իմը լիներ... Ի՛նչ կյանք

--

Է

ու

աան էր ալլմիմիա

կանգնի՛ր:Կամա՛ց,--ճրաման տվեց Փիքը դիպավնավի կողին:

հողույի --

Քնա՞ծեն,

Չելկաշը:

Հետո

բ

տա

Լ

ճող

լիբները

ԱԴԱ: 1:2

էր

Ամեն կողին զարնվելով...

Ի

երկինքը նորից ծածկվել էր ամպերով,տեղում էր մանր անձրն, որ ալիքների կատարներին Ր զարկվելով ուրախ ճլքոջ էր Հանում:

կոշիկն

ու

|

գոլ

--

կարճ առաք ժինչն առավուտ։-Փողերը պատրաստիր ձմ քնելու Գնա՛նք, Գավրիերան Ջելկալը:-- հսկ Հիմա գնում եմ: լա: Ուտել ուզո՞ւմ Գավրիլան,ն ճինգ րոՔնել կուղեի...-- պատասխանեց նստած ելկաշր նր» կողքին պի անց՝ արդինխոմփումէր, իսկ ն ընկած էբ փորձումիր ոտջին մտքի մեչ ինչ-որ մեկի միջից: ատամների մթ կողմ թբելով' տխուր տովլում էր ն ձեռքերը գիխի տակ դնելով նա մեկնվեց Գավրիլայիկողքին բեղերը շարժեց: բոշ ինչՆավը ժեղմ օրորվումէր խայտացող ալիքների

՛ աեր ՎՆ Դունթարմ խաա Էա բաւ ինչպես ինլ թախծու:

տ

ու

Փավրիլա,-դարձավ

--

կյանք: Փյուղակա՞ն Փարզբան է, Ջեռացկգնայիու... անձնատուրեղավ ցնորքներին:հսկ Չելկաչը ծվ Գավրիլան լուռ էր: նրաբեղերը կախէին ընկել, աջ կտլքը Քրչվել էր ալիքփարը կորցրել: ննրի ցայտերից, աչքերը ներս էին ընկել երա կերպարանքիմնջ բոլոր գիշատիչ կողմերը փափկել էին սքողվել նվաստացուցիչմտախոչությամբ,որը դուրս էր նայում Ֆույնիսկնրա կեղտոտչապկի ծալքերիմիչից: ետ կարո ուռ ղլէ8 գոզի Մի իոչ-որ --

բան,

մռնչաց Ջել-

--

կսկսվերինձ ճամար...

շն

0՛,

-.

--

--

մլաչ Սելկա՛չ, դո՞ւ ծայ-- լավեց վերեից մի փաղաբոմ

հս եկել այսօր:"' էլո՛ւ բարկացած Ջելկալը իր ընձերոչը' Քարձրացի՛ր, վրա ծին, որՄը րոպե լանցաժ՝նրանք տախտակամածի օրվտարօրինակ մթէն կերգլարանբներ տեղ երեք մորուքավոր ներքեչ Հետ աշխուլմխոսլով նավեզրից սխվացողլեղվով իրար կնրարանքը երցճլկաչի մակույկի Ժեջն էին դիտում:Ջորրորդ նրան, լուռ սեղմեց կար վերարկուիմեջ փաթաթվածմոտեցավ նայեց Փավրիլային: ձեռքը ապա կասկածանքով

թինրին:

Մտքիմե՞ջ էիր ընկել-- ժպտալովճարցրեցՊավրիլան: փոզնելեմ... Աաում նա, ուրեմն, մենք էլ չե՞նք բոնվի սրանցով,-ոտքը խփեց ճակին: Գավրբիլան փողը ՋԱ... չանգիստեղիր: Այ, Հիմա կճանձնեիմ --

ի՞նչ քանի է՛լ, դո՛ւթ, փալասնե՞ր,..

խանձածսատանա,-Սանդուղընիջեցրո՞ւ,

շշ

--

--

գալ":

դե, սանդուղքնիջեցրո՞ւ: կալիմերա,Մելկաշն է:

--

անձանգիստՀայացքով չորս գիչշատիչլի տուր

վոց:

առաջ

ն

ու

ամա

ճնլում էր

բախտիվրա." օրոր, որը Հույս չէր դնում իր զավակի Ժայրական իր գլոխը բորձրացբնց։ ցելկաշբ ատամները կրճտացնելով նա ոոպառկեց... նալեց ն ինչ-որ բան շշնջալովնորից

ա... Ք8րը 1ոնք, "ՈՒՄ եմանվոց Խուոք աաա |

|՛

չոր

քշ-

Անձրեն կերիչ--Սանդուղջն իջեցրեք... րեն էլ սկսվեցչ թցրձ Ք կարծես լէր Ր

`

Ս

/

ու Գավրիլային, որ դծռ լեց, բայց իսկույն խաղաղվեց նայեց ն իր հրազի ժել ժպտում էր Վմաժէր նա անուչ խափփացնում

--89--

ափիդեղինչերոթ, փ»կ է ՔքեվրալովՀեռվում հերկում ավազոտ ծովը՝ ակոսված ճեռուն է տարածվում կավախելիճանում դեպի փարթամ սպիտակ, ոբոնք զարդարվել2 ծրամներով: ալիքների հն Հեռու բազմաթիվ ծրնում փրփուրով:նույն կողժը։ ավելի ն քաամբողչ մի անտառ նավեր, իսկ դեպի ձախ՝ կայմերի ծովի վրալով գալիս ղաքիտներիճերմակ կույտերը: Այնտեղից ու ալիքներիճողփյունիՀէ» է մի Խուլ դժժոց, որ դղրդում է կազմում... մի գքզեցիկ,զորեղ երաժշտություն միախառնվելով

ամբողջարնակեզ,առողջ, մանկական դեմքով: Չելկաշր Հոզոը Հանձ, ն պարանէ նել սանդուղքովվերն բարձրացավ:նավամբարիմուտրից հայու էր կապարագույն երկնքի մխիկտորը: ույսի բացվել էր, բայց աշնան կման տրտում էր ու գորշ: Չելկաշը վերադարձավմի երկու ժամ Հետու նրա դեմքր կարմրածէր, բեղերբ կտրիճավարիվերն էին ոլորված: նա Հագճլ էր ձրկարաճիտամուր կոշիկներ,մի բաճկոն կաշվե չալվար ն նժան ձր որսորդի: նրա ամբողջ Հագուստը ճնամայ էր, բայց ամուր ն չատ էր սազում, ծածկելով նրա նիճարությունը ու

ե

կերպարւսնք տալով նրան: Քայատես էյ,

ճորթո՛ւկ, վե՛ր կաց...--

--

Բի

ոտքով Հրեց

նա

մշուշի մբ նուրբ է ոխրուգույն եվ այդ ամենըղարչված դով, որ առարկաներըՀեռացնումէ իրարից:--

Գավրք-

Չելկաշը՝գլիով ֆովը ցույց տալով: Փավրիլան՝ամբողչ քափովալիֆՓոթորի՞կ,--Հարցընց

Գավրիլան վեր թոավ տեզիցն ջնաթաքախերան լճանա-

չելի

վախեցած պղտոր

այքերը ճառնեցնրան

Ր

ա

Տը

թրջված էբ արդեն ոտից-գլուխ ցայտերից, որ քամին չաղ էր տալիսծովի Վրա" ՒՀԵ՞...-- Հաստատեց Ջելկաշը: մի փորձողճայացք գցեց նրա վրա»: Գավրիլան նւս վերջասքես, Հբ՛, էնչքա՞նտվին քեզ,-- Հարցրեց խոսք բանալու: տեսնելով, որ Ջելկաշբմտաղիրչէ ու Ջելկալր, գրպանիցմի բան Ճանելով ասաց Ը:

Ջելկաշը Քբր-

Քն ինչ է դարձել,-- վերջապես չայեոինն ժպտաց Բավական ազա» Մեզ Համար դա ձեռացբան է. Քայց վախկոտ հս դույ ճա, Երեկ գիշեր քանի"անգամ ժաճվանդուռր Հասա

Բամիա

Հ.

-

--

Գե, ախր, ինքդ դատիր. առաջին անգամն էր, ոի այդպիսիգործի մեջ էի ընկել, Ախր մաիդ կարող է ճողին կորցնել: -. կավ,մեկ էլ որ չիներ, կզնայի՞ր, ճբ՞: Դե... ինչպես ասեմ... Մծվ է՞լ... նալած թե մեյը ինչՔոն ճգուռ կո, ալ քէ ինը' Դէ, ասենքթէ` երկու Հաթլուրանոց: --

ՐԻ

մեկնելով Գավրիլային: ներսաչքում Քղթերը» տեսավ գույնզգույն Գավրիլան ստացավ: ծիանգ ամեն ինչ պալծառ ծիածանի հս 0... էի խարում ես ինձ... Այդ իԻնչկարծում հսկ --

քա՞նէ

--

--

-Է

երկու Ոչինչ...կարելիէ... Հարյուրանո՞ց,.. մպրասի՞ր։ ՀապաՀոգի՞դ:Որ կորցնե՞ս... կարող է Թն չի կորչի,-- ժպտաց ոգիդ չկորցրիր,մարդ կլառնաս մարգաչ-

-- Ն Բ արա միչում, աա

Լ

|

քՐ83""8:

ն

՝

Հնտ

ծո

Ք

գնո

ուրաչխ. ուրախկիտում -

էն

են

նկ

--

ճնչված Ճառաչեց: չլինե՞ր...-անքդուշ աղա՛չ ո՛նց ենք բեֆ անելու հա ննը Քեֆ գոլեց Ջելկաշը:-- 0՛, Հերիթ կանի... Բայը լոււ-- ոգնորված թ Քեզ կՀանեմ... մի՛ անի, ախոլերս, դարդ ես տամ: շիա «ենց կտամջեղ։ ճՀի՞ Գոծ կլինե՞ս, Կուղե՞ս Թե որ չհա նեղակա.,. ինչ կա որ: նվերցնեմ. որ սբի պեց դողում էր սլպասումիք, աժբողչովին Գավրիլան ծակծկումէր նրա կուրծքը» հ հա

ու

-"

ամա

բաժին

են,

չ ցայտծիի

ժինգ4արյուր թառասուն: ազաճ աչբերով նա» ըյնջչացՓավրիլան' կլ թե Հա՛...-98լռրոնք նորից թաքնվեցին յելով Հինդ Հարյուր քառասունին, Թե որ այդքան փողը իմը կաջի գրպանումԱ՛յ-ա՛յ-ա՛լ.. --

--

Արի ափ գնանք... եզ րի Ի Հարաքեճթը մեջ ղեկի մոտ, ավրիլան՝ Ն հոգոյմի Քեն բեր քիկինջնէ՝Չելկաշը մոխրագույն, ամն, Հավասարապես ժածկված մակույկի խազոժ " ոն վեր-վեր կանաչավուն աղմուկով նձածլով նրան ալիջներիվրա, որոն "նմանր իթենց պայծառ, ազի է պղտոր

նա Թինրով: ակոօելով

ներն

ո-Ը

ի՛նչ փոթորիկէ լինելու-- թռսեց իրիկնապաճին

Ռ(,

-.

քո-

--

լ

-

ժեր Մավույկի մակույկի է

մ. կվերջնե մատանի կրունկ, դո՞ւ: -

--

կխ

-9:-

Դե

վերցրու

ախպեր, շատ

ծմ

ինչ պիտի անեմ

ինձ...

ինբո էլ քեզ՝վերցրո՛ւ խնդրում

Նա Չելկաշի Փավրիլայինմեկնեց մի ջանի թղթագրամ։ ձեռբով վերցրեց դրամները, թինրը բաց թողեց ն դողդողացող աչքերը կկոցելով, ծոցոսք,ադաճորեն սկսեց փողի թաքցնել բոն ձր օդի: կարծեսժի բնչ-եր այրող ազժուկով ներս քաշելով նրան: հսկ նայում էր ժպիտով ծաղրական Չելկաշը խում: ե թիավարում էր էր առել թինրը ձեռքն ճավրիլանարդեննորից

վախենում էր աչքնրը ցած գցաժ, շտապ, նրարդայնորեն, ականջներըցնցվում էին: ինչ-որ ժի բանից: նրա ուսհին ես Հա՞՛... (ավ բան չի... Ասննը՝ինչ... ալքաժակն թե Ա՛լ ԴՃ գյուղացի ես...-մաախոճասաց Չելկաշը: Ախր ձեռիդ որ փող լինի, ինլե՛ր ասես չես անի...Հուզմունջի բռնկումով: եվ Հանկարծգոչեց Գավրիլան՝սպաստիկ ասես

ու

--

չնչասպար, կարծես իր մտքերի ետնից վազելով ու բառերորսալովսկանցպատմել,թե ինչպես է դյուղական կլան-

փող

ուննս

ուրախությունը».

ե

լ

ծրբ փող չունես Պատիվը,լիությունը,

Չելկաշըլսում էր հրան ուշադիր, լուրջ դեմքով, աչքերը մի բնչւոի մտբիը կկոցած: եվ մերք բեդ մերք էլ ժպտում էր գոՀունակ ժպիտու, -- ձասանք,-ընդճատեցնա Գավրիլայի խոսքի: իր մեջ առավմակույկըն Հարմարխրեց ավազիմեջ. Ալիջն Ռե՛, ախպերս,իմա արդենպրծանք: Հարկավոր է ժակուլկը մի քիչ Հեռու քաշել, որ ալիքը չտանիչ կգան կվերցնեն, Իսկ ես ու դու՝ մնաս բարով... Այստեղիլ բաղաք ուք վերստ է: Դու էլի քաղա՞քնս վերադառնալու Չելկաչիերեսին չոլում էր մբ խորամանկբարքչոզի ժպիտ, ե նա ինջն էլ ամբողչովիննման էր ժի մարդու որ մտածում է իր Համար ժի չատ Հաճելի ն Գավրիլալիճաժար անսպասելի բան անել: Ձեռքըգրպանըխրաժ՝ կա այնանղ թյխչացնում էր Գէ...

ւ

լ

:

չնմ գնա... ծս...-Գավրիլան չելասպաս էր լիհում, ինչ-որ մբ բան խեղղում էր նրան: Ջելկաշըհայծց նրան: -

ծս

|

-. -

Այդ կ՞նչ ես տրորվումյ-ճարցինցնաւ Ճին.ԲայցԴավրիլայիդեմքը մերթ կարմրում էր: -92:--

գես...

-

--

թղթադրամեձրը...

:

Էշ

ու

Քը՝ երբ

ն նա

Հ-

--

չտապ

ճմռթվում էր տեղում, ոչ այն է ցան«յն Ի դրդված մի ուրիչ կանալովնետվել Ջելկալի վրա ոչ ւքարս դժվար էր նիա Հաս որը կատարելը ցանկությունից, վիճակը: գրգոված Չելկալին դուր չեկավ նրիտառարդի այս նա սպասումէր, Թե ինչով կվերջանաայդ" մի այնպիսիտարրի» սկսեք ծիծաղել Հանկարծ Գավրիչան նա էր նման էր Հեկեկանջի: գլուխը կախել ոբ նակ ծիծաղով, չէր ցած, Չելկաչը երա դեմջի արտաձճայտությունըտեսնում, ականջները»որոնք մեձրք Հազիվ երնում էին միալն Գավրիլայի կարմրում էին, երք դունատվում: Ջելկաշր:-Դե՛, գրողը տանի քեզղ-- ձիոքը քափ տվեց է ազջկա հս ինձ: Տրորվուժ Թէ՞ինՒ՛նչ է, սիրաճարվե՞լ Դե ասա՛, ի՞նչ ես դժվար է, է՛ր խոխա՛: ձանիը բաժանվելը Հա՛... ուղում: Թե չէ՛ գնում եմ, Գքում ե՞սչ-- բարձր գոչեց Փավրիլան: ն ծովի ալիքենԱմայի ավաղոո աիը դողաց իա կանչից, Հուղվեցին: 8րնցկարծես բով ողողված ավազի դեղին շեղչերի նետպոկվեց հր տեղից, ձանկարծԳավրիլան վեց ն Չելկաշը: ձեռքով ու քաշեց իրեն: Չելվեց Չելկայշիոտբերը, դրկեց երկու ավազի վրա ն ատամները կաշը երերաց, ծանրորեն նստեց շարժեք բոռունըք արած հրկար օդի մեջ թափով կրճտացնելով ձեռջը կանդ առավ Գավձեռքը: Բայց նա չշաժցրեցՀարվածել, ու շչունչից: բելի ամոթխած աղերսական կոո: ինձ առւի ալդ փողերի:ուր -. չոգյա՞նո, անուշի են սիրուն:Քո ինչի՞ն պետք." Ախրենժի գիշերինձ,Քրիստոսի պետք. միայն մի զիշերվա-.. հսկ ինձ՝ տարիներ վա եյ... Սրեր էկեղեցում մինչե Տուր ինձ... Աղոքք կանեմքեզ Համի... Համար... Մխր դու մառս աղոթք կաննմ քո Հոգու փրկության հս' Հողին կտամ... Դե տուր ջամուն էս տալու դրանք..- իսկ է որ դա... Միայն մի ինձ...հնչի՞դգէ պետք... Քեզ ճամար ի՞նչ զործ արաւ Ախրդու եկ մի բարի է դու ճարուստ կլինես: օո: Տո՛ւի ես հս..: իսկ Սուռ ճաիիի վրա էս...

գունատվում,

մերը

չգիտեմ, քե Ա՛ո, ազատիր գու վերցրու փողը։ այսքան

,

գիչեր՝

կորած մարդ ինձ, աղաչումեմ:

ու չարացածնատել էր զարմացած, 9ելկաջը վախնցաժ ձեռքերը 4ենած պետեիե, ետ քեքված ու ավազին,մի փոքր զրա, չռել ծրիտասարդի նստել էր լուտ ն ալջերը զարձուրելի աղերիր շնչասպառ լինելով մեջ թրաժ՝ որը գլուխը նրա ծնկների Ջելկաշը նտ րեց նրան, վեր սանքն էր շշնջում: Վերջապես

98.

Քոավ տհզից

փաքաքվեցնիան... Լսվեց պատովողշապվրա՝ խելացնոր աչկի ճոռթց. ե Գավրիլան պառկաժ ավազի կառչում ոտքերըքաՓերնէր լոլ, ձեռքի մատննրովօդին էր Չելդիշատիչ տեսքով կանգնած" Ուղղաձիգ,չոր փաճարում: չաէր բեկ-բեկ չարությամբատամներըցցած ծիծաղում

Դիոքն էլ օձի

ձեռքը գրպանըխրքլով՝ Փավրիլոմիհիեսին

ն

չպրոնց քղքագրամները:

ու

սուր Ա՛ռ, խժոլ՛ր...-- գոչեց նա դողալովվրդովմունքից, տածաժ ատեն դեպիարլ ագաճ ստրուկը խղճաճարությունից նա իրեն ճերոս զգաց: եվ փողերը --

ու

նծտելով՝

լությունից:

կաշը

Մտածում էի՝ արի օգնեմ այս աղլալին: Գյուղըմիտքս ընկավ».

ոսկրոտ ու

ու

ա

Մի

ձարո 121:

Քժ...--Տվում

փողը ռլածելով ծոզում:--

ա ամ" բյանքոորը

մոանոք

ա ա,

ու

շուռ

է Հր

հրա ագաճության ն պղում, որ ինքը գող էչ չրջմոլիկ, ամեն մբ Հարազատ բանից չ երբեք չի չինի ալղպես ագաճ ու մոտոր, բալք արդ, կաջֆվա ծրրեջ ինքն այդպիսինչք լինի» զգացողությունը:Համակելովնրան իր ազամիտքն այզ պաչում էին երան Գավրիլայիմոտ, տության գիտակցությամբ,

ամար

|

դու իհձ,-- գոչում էր Գավրիլան ն Քախտավորացրիր բոնելով9ելկաշիձեռքը`թռուք էր իր զեժբինչ Չելկաշը լուռ էբ ն գայլի նժան բացքլ էր ատամները: իսկ չարունակումէր իր զեղումները: Գավրիլան ծս էլ ի՞նչ էի մտածում: երբ գալիս էինք այստեղ, մտածում էի՝ քիակով մի Հասցնեժ սրա գլխին, այսինքն ԹԵ՝ թո ԳիԼխին,ու փողերի վերցնեմ, իսկ «րուն, այսինջն՝ թեզ, ծովր... Մտածում էի՝ ո՞վ պիտի իմանասհակթէ գոնեն էլ, ո՞վ ճապա՞ս պիտիՀարցնի,Թէ ով է արել. Այնպիսիմարդ չի, որ սրա ճամար ազմուկ բարձրանա...8՞ւմ է Հարկավոր.Ո՞վ պիտի աշ-

պրծենլ,

բաք

Չճլկաշի ժյոա

Աշա

ա նա

ոտ

աւ իրա ցեցվելով աարձրացնել

ժե ոտքըշարժեց,

ը լարի պես ձգվեց: Այն "Է գլո փոինք Հեռու, որտեզ մառախլա ժամանակ Գավրիլանսկսեց փախչել ուսն մի ամպ, ե որվրա կաեվել էր Քա պատ տափաստան նետվելով ավազիվրա, տեղ մութն էր' Ալիքներ: Քշչում էին՝ հտ ճ լ. լոխ .Փ ՓրզուրըԹոէ5է, հոր դի: ոչ էր, ն չրի շիքծրը մեչ շուժ Սկլբում բարակ, բայց Պետո ՀորՍկսեց անհձրնաղե բարակշիթերով: Ճիի դացավ, ն կաթիլներըիջնում էին երկնջից ցանց, որ միանգամիցծածկեց գոյացավ մի ամբոզը անա ե՛ Հեռավոր տափաստանը,ն ժովի Հեռաստանց: Բայց էր որ անձրնի ՄոտճնալովՋելկաշին ինկավ նրա առաչ թոլունի նման, ձեռքը քսվեց սկսեք շուռումուռ տալ նրան գետնի վրաւ նրա ետ նետվեց նա յեցվեց ու կարմիր ու ջերմ թանձրՀեղուկի... խելացնոր,գունատ դեմքով: նա Ախպերս,վեր կաց,-- անձրնի աղմուկի մեջ շշնչաց |

րատի»Ժաք

--

ասկանչին: Չելկաշք

Փելկաշն ուշքի եկավ ձայնովասաց.

փողնրըյ-- մռնչաց Ջելկաչը՝ Փավրիլայիկո-

գուիս փորձեց Գավբիլաւն -պ-

ձր նրան:

քարացած նայում

առ վաղու ամա ֆավրիլան, 78385

սրանով: խարչում Հնտաջրրվի բոնելով: կորդից

|

թելձրից

--

փ՛տ տուր

կող» քայլեցթաղաքի դարձն ելո նրան՝

օւ

խուլ

Հ»

--

մեջքը

հրերաց առաչ, Ջելկաշր ճչաց, երկու ձեռքովբոնեց գլոխը: բնկավավազի վրա" հկավ դեպի Փավրֆլան էրձանիվայը

ամրան

ամայի ծովափին:

այդ

ն

Ա՛ռ քեզ...

-

աաա Դաո

ային չայ

Գավրիլանկատվի մբ, Քալց դեռ Հենգ քայլ էր 1էր արել, երբ ն ուժեղ քափ առնելովնրա վրա նլ. ոտբիքով պես կռացավ, ու գոչեց: տեք ժի խոշոր կլոի քար

Ա Անեմիա Աննանցնծությունիցաղավաղված ը չողչողուն գեմքին -

այդդեմքին:նրան երբեք էր ամբողչկյանքում

--

Եա Գա

--

հոս

սուր

նա այդպես զայրացած չէր եղել: հ պեսխիստչէին ծեծել, նրբեք ես Հիմա,-- ծիծաղիմիչից ճարցրեք քը", բախտավո՞ր

Սպասումէի, թե դու է՛նչ կանես, կխնդրես, թն ոչ' հսկ դուս. է՛47 փալաս Մուրացկան...Քա կարելի՞է փողի չամար այդպես տանջել իրեն..-ՏխժաԲ' Ալքածակ չներ...Գլութննրդ ծախումեց ձեզ... կորցնում,ճին Փեզ վրա... Ախր Աղավեյա կս... Քրիստոսիօրչնանջը

կուլեկով ճիմա էս է՞նչ ն Հիմա իմ ձեռին... դողալով ցնծությամբ էր Գավրիլան

նման

--

ի:

ժեռու

կորի՛՞բ».-

ն

Վավրիլային հտ Հրելով խոպոտ

-.95.--

կիապերս,ներիր ինձ...

ալդ

չես աշխատել: Վերցրոժ օպաննիր: Սի՛ վախիր: Մի՛ աժալիր, որ ջիչ մնաց մարդ պիտի Դեո շնորճակաինձ սես մարդկանցով ո՞վ պիտի ճետաջրքրվիչ Գե, վերցրո՛ւ: լություն էլ կասեն, եթե իմանան:

սատանան մղեց ինձ...--

դողդո -.

տեռավ։ Գավրիլաան

--

--

Թո՛ւ,--Թքքց

--

բերին:

--

ն

վեթցրել, ախպերս: ժարկավորչի

լան՝ զլուխն օրործլով:

շշնջաց-

ալիքները

երկուսնէլ Դք՛,

--

լուռ մնաս

կանգնածէին: ու բարով,-- ծաղրանքովասաց Ջելկաշը

ս

ճար-

ընկավ: հապարձ ն գլովխն այնպես Նա րերում էր, ոտքերը գողում էին, ձնով էր բոնել, որ կարծես վախենումէր կորցնի Թարօրինակ ալն:

ինձ... փորձանը

-՝

Ջելկաչը ձեռքը տարավիր բաճկոնիգրպանը,ճանեց քուկապոցը: մի Հարյուրանոցնորից գրեց գրպանը: ցադրամների իսկ մնացածը նետեց Գավրիլային. Վերցրու ն գնա՛' ցեմ վերցնի, ախպերս... Ջեմ կարող: ներիր ինձ եմ. ամո պոռաց Չելկաշբ՝ զարծուրնլե | ըրու Ի ոլորելովալքերը: ն ասաց Գավրիլան երկչոտ Ներիրս:. նոր կվերցնեժ...-փալեց Չելկաշի ոտքերի առաջ, անձրեիցառատորենթրչված խոնավավազիվրա: Սուտ ես ասամ, կվերցնես, գարչելի՞՛,-Հվստաճ ամուց նրա Չելկայը ն մազերից բոնած՝ դժվարությամբբարձրացրեց գլուխըու փողըղեմ արավգեմբին: --

--

Հ

|

Հառաչեց Գավրիվշտաբեկ

Փելկաշբ նրա առաջ կանգնաժ ժպտում էր տարօրինակ առ րոն կարմրելով ձնով, իսկ նրա գլխի փաքաքանըրոպե ֆեսի' նմանվում էր քուրքական շեզեղի պես Ծշվը թուլ մռնչում էր: էր Անձրնը թափվում կատաղաբարու ցասումով զարկվումէին ափերին:

'

--

արցունքն

ետ

84, ախպերս ախպերս...--

է փոզը»

Թնթնու-

ու

--

Ջեմ

ե

Հարավա՛տս...--Փավրիլայի եղանակովպատասխանեց Քան ծիորվելով-- Ի՞նչ է եղել որ..: Փոլկաչը՝ ոտքի ելնելով հս չկա: Այսօր դու ինձ, վաղը՝ քեզ..-

--

--

է, Չելկաշըծիժաղում

-.

Ը Ֆավրիլանչեղարար բեքով չեմ Հանի: ներիր ինձ, ն ինչ կուլես` արաս.. նպտ սերՓրիստոսի: արՑողո՛ւն... շնություն անել էլ չես կարողանում...-պատոնց իր Համարչանջովգոչեց Ջելկաչը, բաճկոնի տակից «կըչապիկըն լուս, ժերք ընդ մերթ ատամներըկրճտացնելով, միատամների ոնց փաքաքելիր գլոխը:-- Փողերըվերցրե՞ր։-չից նետեց նա.

նա

էր խնդրում աչքերին

Ֆելկաշը Գավրիլայի լայն բացվաժ աչսրբեց քոթը

որ

Հո զուր

փողն ամուր սեղմեց ձեռքում: ՉԶ8՞ս ուզում,Ախպերս, կներես ինձ, Հը՞։

ուն զգաց:

ու

սազիածար:

Վերցրո՛ւ,վերցրո՛ւ

--

Ջելկաշի ձնռթը' Համբուրելով ղալովշշնջումէր Գավրիչան՝ նայ էր Գրաս ժեռացիր::.-- խԽոխոում ներիր ինձ..շ` Թողությունտուր Պոգուս-": չարազատը... Հանչշ զիողի ծեռցը գնա-Անքծ... կորիր այստնզից":: ն ավազիվրա: նրա դեմքր գուկարծ գոչեց Չելկաշը նոտեց էին) ասես Խլստ Քնել աչքերը փակվում հատ էր, չոր: պղոոր ես ուզում: Անելիքդ արիր::. դե գնա՛, կոէր ուզուխ-- էլ ի՞նչ վշտաբեկԳավրիլային, բայց բիր-- եվ նա ոնց ոտքովխփել չբբոե նորից գետինկընկներ,եթե Գավրիլան չկարողացավ, Գավրիլայի ու պածնր: Այժմ Չելկաշի դեմքը նեթ նրա ուսերից սարՀետ կողք կողքի էին երկուսն էլ գունատ էին դեժջի Լ

--

..

Ներիր ինձ, ախպերս...-- կրկին խնդրեց Գավրիլանչ

Ռւի՛ն:,--

ընկնելով: եա

սառն

Ջելկաշը՝ճանապա պատասխանեց

բիոքայլում էր օրորվելով, ձախ ձեոքի ափով գլուխը բեզը: գորչագույն նած, իսկ աջով՝կամացուկձիգ տալով իր նա անճետաԳավրիլաննաչում էր նրա ետեից, մինչն որ ո. քափվուր ավելի ճորդանալով՝ ցավ անձրեիմէլ, որն ավելի ն շիթերով բարակ անվերչանալի վր ամպերիցանքափանցելի,

մշուշով: անքավփանը պողպատագույն սլարուրում տուս վխաստանը

Հետո Փավրիլանվերցրեց իր թրչված գլխարկը:Խաչակըն-

ազատ քեց երեսը, նայեց բռի մեջ պինդ սեղմած փողերին, Հաստատ ու ն քայ խոր շունչ քաշեց,փողերը ծոցը խրեց չայն կողմին Դա լերով առայ գնաց ձովի ափով, 9ելկաշի գնացած

ու

կառակ:

ՄաքսիմԳոՒկի

ծ

: Սովը ոռնում էր, ծանր ու խոշոր ալիքները լւփում առափԱնձն արձակում, | քյա ավազին, փշրում փրփրում, ցայտեր : ոռնում ու էր քամին... ջրին... գետնեքն էր խփում րեր ուժեղ Անձ. Ամեն ինչ չուրչը դժժոցով... : լի էր շոնոջով, մոնչոցով ե՛ ե՛ երկինքը: : ժովը, թեր ժաժկել էր ալիքներիցայտերը լվացին կարմիր | ծուտով անձրեն բիժն այնտեղ, հրտեղՓելկաշն ձր պառկաժ, վարինՉելկաշի | Հետքերը ե երիտասարդիճետքերը առափնյա ավազի Վրայից: ' եվ ծովի ամայի ափին ոչ մի ճեոք չմնաց այլք փոքրիկ դրա| մայից, որ տեղի էր ունեցել երկու Հոգու միջն: ու

ու

:

ն

առողջապաճության րապետության, նն

էլի ուրիչ

չատ

Ժեժ-մեժ

գեղեցիկ ճագնված նրանք մտե անչուվբարիհն քաղզաբավաիինրանք մարդիկ. են տալիս ձեզանից, որպեսզիչնկանայն զգուշությամբԽուլս տեն ձեր ցավալի գոյությունը... Աստված վկայ քաղցածմարդու մարդունը" Հոգին ավելի լավ է կերակրվումմիշտ, քան կույտ է սրամիտ հեղզրակաշատ Աշա ձեզ ժի դրություն, որից կարելի

բաների մասին: Զեզ պատաձում

տաք

ն

ե

բերել կուչա մարդկանցօղզտոին« հ մորեէր Անձրն էր դալիս, »լուսիսից նա կատաղիչվվոց էր բարձրացնում չալով փչում էր քամին: ն ծեծում էր Հլուդատարկմնացած փայտաշենխանութներում նրա ալիքները Գետի բանոցներիտախտակածպատուչանները: ն կատազի արադուփրփրումէին Հախվածներից«ւոչում էին անձճայտանում Թյամը,միմյանց վրա թոչելով:շտապում, ժոտէենում ձմնոր թության մեջ... Կարծես գնտը զգում էր, որ էր սառույցի կաշկանդող շղիաներից» է, ե վախեցածչփիախլում գիշծր կարող էր գցել նրա վրա Հյուսիսային քաոր Հենց այդ տնխավար, այնտեղիցանընդճատ ժին, Երկինքըթանձր էր կշմարվող երդում էին անձրնի մանր կաթիլենը... Քիչ Հեռվում ե նրանց մոտի՝ կողքի վրա ընկու չորացաժ ու ծռված ծառերը ընդգծում էին բնության այդ տխուր կած նավակըլրուցնում,

ցություն

դուրս

մոտենում ս..Ֆիշերը

ու

ՄԻ

ՍՆԳԱՄ

ԱՇՆԱՆԸ...

...Մի անգամաշնանըես մի չատ անձչարմարու անախորժ դրության մեջ ընկա Մի շտարթ քաղաք էի եկել. ոչ մի ծանոթ չպատաձնց, զրպանումսէլ փող չկար. ն հս մնացի այդպեշ աղանցբնակարանի ու առաց կոպեկի'

Առաջինօրերը

ծախեցի ճագուստիս մի մասը, որ կաՀ ուղնորվեըի դեպի նավաշանդիստ, որ փոնվում է «Գեռաբնրան»կոլվող ճեռավոր ջաղաքամասում: նավագնացության ժամանակ այնտեղ կլանջը եռում է. ժարգ Հեյտուցյամբ կարող է իր ճամար գործ գանել: հսկ այգ ժամանակ ամեն ինչ դատարկ էր ե խաղաղ, որովշետն արդե Ճոկտեմբեր ամսվա վերջերն էին ես քափառում էի միալնակ դատարկ չինություններիու փոքրիկ տախտակամածխանութներիմիջե ո ճաղիվ էի չարժում ճոգեած ոտքերս: Ալքերսգետնին Հառաժյ ուզում էի այգ մեջ ուտելիքիորեէ մնացորդդտնել ն մտածում էի մինցեխերի նույն ժամանակ, ինչ լավ բան է կուչտ լինհլը... Քաղաքակրթուքյան ներկա պայմաններում Հոգեկան քաղցն ավելի ճնշտ կարելի է Հագցնել, բան մարմնականը:Դուք քափառում էջ էրվար փողոցներով,ձեր շուրջը բարձրանումեն գեղեցիկ չրնություններ, որոնը մասին ամենայն ճավարձակությամբ կարողեք ասել, որ նրանբնույնչափ դեղեցիկ են ն ներսից. նույնչափ ճաշակով ու շքեղ կաճավորված: Այդ բոլորը կարող է ձեր մեջ քաղցր միռածմունընեիառաջ բերել ճարտանս

։

։

ու

'

։

բելի էր ծախել: չետո

-Ց-

տմաարանը:

եկած նավակ ն սառը քամուց կոՀատակըկոտրված չու ծառեր... Շուրջս ամեն ինչ ծեծված ծերացած ղոպտված, շարունակումԷ սզալ, ավերվել ու անապատ է դարձել. էիկինքը ամեն ինչ: կարծես ամեն բան արտասվել: Մռայլ Էէ ն դատարկ ես պետք է մնամ «կսել Է մեռնել. չուտով միմիայն Իմ չուրչը մաճը... կննդանի,իակ Հետո ինձ էլ սպառում է հույն սառը ժամանակ... տարէկան էի-- հրանելի Արլ ժամանակ հս ատու սառն ես երկար թափառեցի խոնավ սվավներով, պատվին, իտի սովի ներիս կրճտոցովչատ նրգեր ծլուսնցի մնի նանը տնսա մի փոքը Հանկարծ փոբրիկխանութներից ԱնձրնիցՔԸՐԼբիկ, կծկված գետնինկպած կանացիմարմին: կո մոտեցա նրան ուսերին: ված շորերը կպել էին հրա կռացած ն ուզում ու սկսեցի դիտել: նա ձեռքով փորումէր քաց ավազը էր, ըստ նրնույթին, անցք բանալ գեպի խանութիներսը... Հարցրի ես, նատելով կդ ինչի՞ Համար հս փորում,-ու

:

|

ու

|

ու

)

ու

--

|

կողջին։

-99..

նա, դիմացս մի ճիչ արձակեցն վեր թոավ: Այժմ, երբ բացաժ կապույտ կանդնաժ,վախեցածնայում էր ինձ իր լայն է։ վերին ալքերով,ես տեսա, որ դա իմ Հասակակիցմի աղջիկ աստիճանիգրավիչդեմքով, ծիր, դժբախտաբար զարդարված Այղ մի փոբր կիչացնում 1ր էր երնք Հատ մեժ կապույտ բծերուր չատ կանոնավորէին ղաքեն կառպտածները տպավորությունը, ճատ չափի այքերի տակը ն մ։ ճավասար մի-մի պավորված՝ Հատ ճակատի մեջանղդը:նկրհումէր, որ խփոդի ձեռքր կատաէ մարդկայինդճմբեր փչացնելու արձեստումն բելագործվել

է տո՞.. Ավելի լավ է կողպեքը կոտրենք... Թույլ կողպեց էրե-

նա

երա աշքերումփայլող երկչուղի Ագջինընայում էր հեձ։ ձեոՀետզչնտե մարում, անճայտանումէր... Աշա նա ավազու ու ասաց. Քերը թափ տվեց, ուղղեց գլխի չիթ աղլուխըչ կծկվեց ն

ինչպես տեսնում եմ, դու էլ ես սոռված,..դեյ մի փոնն Այնտեզղյ- նա գլխի չշարբիր տեսնենք... իմ ձեռքերը ճոգնել ժումով ցույց տվեց խանութը,-- անպատճառ ճաց կլինի, գուցն ե հրչիկ։ Ալախանությումղեռ առնտուբկա...

վում...

բայց Լավ մտքերը շատ սակավ էն ծագում կնոջ դլխում, ծս միչտ դնաձւան այնչլես, ծագում են, ինչպես տնսնում նք եմ չափ օգավել կ կարելույն աշխատել տել եմ լավ մտքերը

`

: |

է : լ

.

կողքին ն սկոնց օգնել... աշխատումէինք:

ճետո նստեց իմ

Մէն

լուռ

է միքիչ կանգնեց,նայից ին

ամմա կարող Հիմա Ն ճաստատ ասել, ձիչում էի արդյոք ժողովածուն. Հաստափոր այդ ժամանակ բրհական օրենքների ն քարոլագիտություն, սեփականությանիրավունք այլ այսպիսի են մարդիկ, երբեջ բաներ... որոնք, ինչպես ասում փվմաստուն

'

.

|

Արդենմքնում էր: Թաց ցուրտ խավարըճետզճետնքանձրանում էր իմ չուրջը։ Ալիքներիաղմուկը Հետզճչետնխլանում էր, իսկ անձրեր ավելի ու ավելի ուժգին ծեծում էր նավակի տախտակները... Հեռվից լավում էր գիչնրապաշի ճլանակի տխուրու մելամաղձոտձալեի... Հատակը տախտակած լի՞ լինի արդլոք--կամացճարցբեց ինձ իմ օգնականը: նս լճասկացա ինչի մասին է Հարցնում

բ

1,

ճո»

:

.սՔայց ՀանկարծՖա ուրախ բացականչեց, Աճա... ա՛լ որտեղ մ։ ՛

:

ա

Ո՞Վ,

ա

' ,

Հացը... մի բոժբի... ժիայն թրջված է, վերցրու. Հետո Հայտնվեցն Բոմբին ընկավ ոտքերիս մոտ, իսկ ջիչ մաս-մաս արի Հացի ն ինքը՝ Հարգելի ինկերուծիս։ նս իսկույն սկսեցիագած-ագածուտել... ճնդի ինձ էլ տուր տեսնենք... եվ պետք է այստեղիք Լ.

--

ռանալ... ո՞ւր գնանք...

.

-- Գուցե է... Այդ ժամանակփեր չարչարանտախտակաժ Պեիզուր կլինի, Հողը կփորենք, կճասնենք տախտակներին,

Հ

Ի1

Մմինրգաքնգուլ». Հենա Դրանցից ոչ մեկը չէր կարծլի ոսոծը: ես զգում էի, որ Հուվսերս չքանում են:

..

լռեցի:

ա

կա"...

միապաղաղձալնով սկսեց թվել իր գյուտերը: մի ր տոպրակներ». բ 22" Բոթով,Դ դատարկ Մի զամբլու

Լ.

--

Փը

Քաջ

Ֆա

ու

ն

ու

--

։

ողա 11մ

Ռրեսգի կա. ոչ մի դիպվածում... չորեք է մոռանալ կյանքում, եմ ես, մոտ լինեմ ճշմարտությանը» բելույն չափ խոստովանում կարծեմ, այնքան տարվել էի փորելով, որ ամեն բան ժոռացել էի, բաջիշ., այն բանից, ինչ ոբ կարող էի գտնել խանութում

ճետ ե կոլպեքջըգտայ թաշեցի դուրս պոկեցի իր օղակներիսոու ներս միասին... Ընկերուշիսիսկույն օձի պես զալարվեց անցքով: ղաց խանուք՝բացվածքառանկյունի կա ներսից: կեցցե՛ս, տղայ-բացակահչեց ավելի արժե,քան Հաժար կնոջ մի փոքրիկգովասանքըինձ կուղեք լինի այդ տղատղաժարդուերկար գովաբանությունը, Հոնհքան բոլոր ճին ու նոր մարդի նույնիսկ ավելիպերճախոս, տորներըմիասին վերցրած: Բայց այն ժամանակ տրամադրու թյունս այսքան լավ չէր: ե հս, առանը ուշադրությունդարձնելու Հարցրի վրու, կարճ վախեցած սիրախոսության ընկերունյւո --

--

ե Փա սկսքցի փորել. իսկ նա

նրանցից:

նա ա

ուշադրությամբնայեց չորս կողմը:

մյ, ինչ-որ

կառնենք: հրնու,գնանք նրա տակը

հավակ է

Գնանք: եվ մենք ուղեռրվեցինքդեպի նավակը: երկուսս էլ ագաճուչ էր, անձրեը թյամբ լափում էինք մեր ավարը: Գեր ժոնչում ու սուր շվվոց Ճետղճետեմեժանումժ... Մի ինչ-որ տեղից երկար ու ոչ ոքիցչվախքցողմի ձր լսվում, կարժես մեկը։ ինչ-որ «վոր --

--

--

անՓաղրումէր մեր ալխարչի կարգերը, այդ երեկոնն մեղ: այդ նրբեկոլիերկու Հերոսպիտան աշնանային նվում ձր այդ շվվոցից: Այնուամեներիս... Սիրտսկծկվում ուտում էի Հացը: Քարեկամուծիս ես մեծ ախորժակով նայնիվ,

անչարժությունն լությունը, զգում էի, կամաց-կամաց ես վախենում էի իմ Հարկանուինչ-որ աճ էր գցում սրտիս մեջ. ինչպես սկսել: ճետ, չգիտի բայց 4ուց.. Ուզում էի թոռել նրա

ու

ետ

լէր

ինձանից,

մնում

վակին:

ն

մենք այդպես մոտենում

էինք

նա խնջըխո«ծց:

: :

| Անունդի՞նչ 4,-- լգիտեմինչու նա անտարիհթ նատաչա,-- պատասխանեց հղանակով: ծո նայեցի նրան ն սաստիկցավ զգացի սրտիս մեչ, Հետո ե ինձ Հայացքս ուղղեցի դեպի իմ առաջ ընկած մքությունը, --

է ու այլանդակ դեմբը խորճըրթվաց, որ բախաիսմիչտ ճեղնոտ : ժպտում... գավորկերպովնայում է ինձ ն նրա | ճմնձրեր չարունակումէր ժեժել նավակի կողերը, մեզմ շփշփոցը տխուր մտածժունջներէր առաջացնումիմ մեչ, Քամին չվվոցով ներա էր խուժում Հատակիմի ճնղքից։ "րազ անչանժթ փոբրիկտաշեղ, քամու շնորճիվ, շարունակ ինչ-որ | Հանում: Գետի ալիջները ճողփում գիստ ողբալի ձայներ էր Հաէին ափերըն նույնպեսողբալի ճատակտուրձայներ էին հում: նրանքկարժեսմի ինչ-որ բան էին պատմում,որ վաղուց ձանձրացրել,զզվեցրել է նրանց, մի սրտամայուկբանյ որից .: նրանք կուզենային փախչել, բայց որի մասին դեռ անձչրաժետ էր եիկարխոսել։ պատմել... Անձրնիչշփշփոցըմիանում էր ալիքննրի աղմուկի Հետ, ն նավակի շուրջը, զորչ մթության մքչ, ժի քբկար Հառալ էր լսվում. դա՝ բնության անմիտ կատակներից անձրեի զզված, աժառվա ալնան, տաքի ու ցրտի, արնի ու հրկՃոգնաժ'ժերուկ անվերջ փոփոխություններիցնեղացած ծանը Ճառայն էի... Քամին էլ իր չառաչյունով բազնդիերկար երգեր էր Ճճորինում ու տարածում գնտի խուր, Հուսածճայո ու

|

ու

ու

.

ու

ու

ու

ալիքներին նրա սն անբնակափերիվրա... Մեր տեղը, նավակիտակը, զուրկ էր ճարմարությունեերիցեքղվածքէր խոնավ. կոտրվածՀատակից մեզ դիպչում էին անձրնեիցուրտ կաթիլները. քամին անտանելի էր. Մենք լուռ նատել, դողում էինք, ժոգնածությունից այքերս փակվում էիս նատաշանմեջքը դեմ էր տվել նավակի կողջին ն կուչ եկել, մի փոքրիկգունդ էի դարձել, Անկնեերը կզակը ձեռքերով գրկած երանցվրա, նա անքարը նայում էր գետի կողմը, ն նրա լայն բացած ալբերի ավելի ես մեծ էին երհում իրծնց տակիկապտածննրի չնորչիվ, նա բոլորովին չէր շարժվում, ե ու

Աա ու

--

--

պարզ կյանք-..--

'

որ"չ

--

ու

ու

վճոնցիխոսել: 8՞վ է քակել թեզ,-- ճարցրի ես, որովճետնչկարողացա խոսք գտնել: ուրիչ, ալելի մարդավարի ու ճանգիստ պարզ Փաշկեն, ուրիչ ո՞վ պիտի լինի,---

--

եա պատասխանեց

Գաշկանո՞վ է' իմ սիրեկանը... մի Հացթուխ: Շա՞տ է ժեժում ջել. նա ամէն ծա... ճարբելիՐ ծեփում է:-- Եվ ճանկարժ ե սկսեց Փաշկի, իր հրենը ճարարնրուավելի մոտեցավԷ14 Թյունների մասին երկար պատմությունանել. ինքը «փողոցն է, որոնք... ն այլն», իսկ նա մի չեկ բեղիբնկած աղջկերանցից նա Ճաճախ այցելելիս է բով, լավ Հախմոնածող երիտասարդէ: ու գեեղել «Հասարակացտունի» նիր ուրախ բնավորությամբ ու ոոտլիանոց ղեցիկ չորերով։ իր «դարսովի» կոշիկներով վերարկուվ գրավել է նատաչայի «իրտը' Ալդ ժամանակվա«2

--

-.

։

ու

ամռանըկեղժելու, այժմ, ե որին նս չէի կարող պատասխանել նա կարծեսչէր էլ նկաառանց Հակասելու ինձ: Ես լուռ էի, իշկ տում ինձ, առաջվապես անշարժ նստած էրս նատաՄարդ չի էլ սատկում, պրծնի...-- նորից խոսծց ե ժտաղբաղ: եվ դարձյալ գանգատի չան, այս անգամկամաց մարդը մտածել է կյանքի ոչ մի նշույլ: Դարձյալ էրնում էր, որ է այն եհզրաասին, նայել է իր վրան Հանգիստ Հոգով եկել ազակացության, որ իր անձը կյանքի ծաղրից կատակներից --զաաոկել».-ածլու Համար նա մի բան միայն կարող է անել ն սիրտս լցրեց պարզությունը Մտքի այդչափ ճշտությիոնը ն ես զղում էի, որ: եթե շարուզզվանքով, անասելի ցավով մի նակեմ լռել, լաց պետք է լինեմ... հակ դա ամոթ կլիներ աճա լաց չէր լինում: ես կնոջ առջե, մանավանդոր կա ինքն

-.

ու

ու

նա: արտասանեց չէր բախտից: նրա ձայնի մեչ այնքան եվ դա գանգատ տեղ կար, որ չէր կարելի ասածը գանգատի անտարինրություն է կյանքի մտածել ընդունել:երենումձրչ որ ժարդն ուղղակի ն Հայտնում է որ մասին ե եկնլ է մի «րոշ եզրակացության,

Ախ, անիծյալ

--

նա-

ճարցրի ես:

--

ու

այչ

էակ, սուլում ու

ու

--

.-

Ճաս-

հիբ նից Փայկենսկսծլ է մչտապես«նիսիաօգավելո... է իր Համար դարձրել սովորություն տատվել է այդ դերում, ն

վերցնել նատաչայիցայն փողերը, որ ուրիշ Հյուրերը առանձին նկ Ճետո տալիս հն հղել նրանիբրն նվեր, ճարբել այդ փողերով նա սկսել էր Քայց այդ գեռ ոչինչ. դաչ ծնել նատաշային... աղջկնրանը, ճետնից ֆատաչայի առաջ «բարձը փոխել», ուրիչ

օեննծլ"».

Ռւրիչներիցես սլոիս չէ՞ր դիպչի այդ» նշանակում է նս նրա ճամար խաղալիք ինչո՞վ էմ պակաս. էի, ծաղրի առարկա... ստոր արարած: Անցյալ օրն խիրավունք վերցրիխազելկայից։որ դնամ զբոսնելու. եկա նրա մուտ: տեսնատաժ է նրա «ննչակում: ինքն նեմ ԴունկննՀարբածֆ-տրաջված ԽԻ Ասում է ր: ա՛լ ստոր աբարաժ, ստոր, էն իշարկել Հարրբաժ ու նա սկսեց ժեժել.է՛Քչ մազերից խաբեբան: վրա ընկավինձ մի ջարչ տալ ճատակի վրա, ինլ ոտքերի տակ գցել, ջարդել. ոչինչ, շորերս ամբողջովին սաղ տեղ լթողեց... նվ այդ դեռ էլք պատառոտեց...ԱՀա, նայիր սրանք: Հիմա ես ո՞րքարովի ոամ գլուխս, ինչպէ՞սձրնամխազելկային:Քոլորըպատառոտեց,չոչ: բնրս էլ, թիկնոցսէլ. բոլորովին նոր էր քիկնոցոյ Պինգոուքլի էի տվել... գլխակապա էլ պոկեց... Ախ, աստված, Հիմա ես ի՞նչ անեմ,-- վալ տվեր նա ճանկարծ վշտացած ու խեղդվող ձայԴէ դու

--

ասայ

|

չի մբության մեչ տեսնել նրա փալլող աչքերը: ինլ գարշելի բանեբ էր բոլոր ատղամարդիկղ,-խոսհց նա նորից: Ոբձրիս տակի կզցեիձեզ բոլորիդ:.. Որ մեկը առաչիս սատկելիս լիներ ձեզանից, էրեսին կթքեի, չէի զմա... կեղտոտխոզեր... Վնդսաումեբ, վնգստում, պոլենրդ ժաժ տալիս շան նման, ն ճենց որ ինձ պես մի անխելքը ձեւքներդ ընկկք, պատրաստ եք իսկուլն ոտնատակտալ... զժում անասուն»

:

նրա ճայճոյանքննրը ուժ չկար չատ. պեսչ«պեսքին, բայց ե մճչենրի, ոչ բարկություն ոչ ատելություն դեպի այդ «դծուժ անասուննեիը»: երա խոսակցության քնդչանրապձս տոնը շատ ճանգիատէր, բոլորովին լէր Ճճամապասոս խանում ասածների ժոջին ն շատ աղքատ էր ձայնի ելնեէջներով: ,

-- 104--

ու

ու

ամենաստույգ

ու

ցնցող քան մաճշվան ամենագեզարվեստական

եկարագրությունը:

ճարնաՍիրտսչատ վատ էլ, գուցե ավելի ցրտից,բան քե տանքոց էրկար նս ծանր նուշուս ակամայից մի ճառերից: արձակեցիու տտամներս կրճտացրիս Հենց նույն վայրկյանին հրկու ձեռք փաթաթվեցինզլիչովոլ ն նս լսեցի մի քաղցր մեղմ կարեկցությամբճնչող ձայ ժը, ե՞ն:պլատաճեց Քեզ.:: ես պատրաստ էի ննքադրել։ որ այգ Հարցը տալիս է ինձ

.

)

ու

'

ու

լ

--

ոչ

քե նատաշան,--

որբ

մի րոպե

առաջ

Հայտարարեց գարշելիարարածներ :

|

ու

բոլոր

տղամարդկանց

այնքանՀաձոլնը

բո

ն այս

նորից սկսնց խոսել, մի ուրիչը. բայց անգամ ավելի չուտ-չուտ: հռ,.. ա՛լ անպիԻ՞նչ կայ Հր", Գո չ6՞սժրսում.սառել նռ, Դե առում, ես որ մրսում տան, նստել լոնլ. ինչո՞ւ չէիր ։լառկիր, ձգվիր... ես էլ կպառկեմ: չա, այսպես, Հիմա գրկիր Հետո մեջք մեջքի ինձ, օվ գրկիր: Տեսնո՞ւմ էս ինչ լավ է. ես տվել գինու երնի կոլառկենք, այսպես գիչերի կանցնի... Բան հն չկա... արել... ռլովթդ.:. թե՞ տեղից դուր» նա ինձ մխիքարում ձր սիրո ձր տալիս: Հեզնություն 0՛, հրիցս անդամ նզովյալ լինեմ ես. Որպիսի նա ամնեողութջ ժամանակ կյանքի կողմից: կրնակայեցեք. այդ խնդրով. ես երակերով զբաղված էի մարդկության ապագայի Մեծ-մքժ քաղաքական ղում էի սոցիալականբարենորոգումների, մասին. խոր-խոր զրքեր էի կարդում, Հեղափոխությունների լավ որոնց մեջ ճայտնած մտքերը, թվում էր, լեն կարողանում ես էի պատրաստվում ըմբոնիլնույնիսկ իրենց ճեղինակները..: ն ինձ ում» դառնալ, մի «խոշոր ներգործող Հասարակական հմ իմ նպատակին,Հչաթվում էի, որ մասամբ արդեն ճասել ես երեակայում իչ որ հս մենայն դեպս այդ ժամանակները մի բացառիկ իրավունք ունեմ աւզբելու, որպես կյանքի Համար մի անչրաժեչտ մեծություն, որպես պատմության մեջ խոչոր

լորին,--

նա

այլ

--

ու

:

:

--

նձրո»:

ե

ավելի ուժեղ

։

նուն

Վայ էր տալիս նույնոլնս Հետղճետեըաօտկացողքամին... Ատամներս նորից սկսեցին սլար գար նա էլ կուչ էր գալիս ն ցրտից արդեն այնքան մոտեցել էր ինձ, ռր ես կարողանում

մինչն այնպես դա ինձ վբա ավելիէր աղդում, քան կարՀոռետնսականճառերն ալդ ժամանակ իմ լսած բոլոր էչ ավելի բնական մի ճիգր է, մեռնողի դաջած գրքերը: Այդպեա Բայց

:

-

դեր կատարելուընդունակ մի մարդ". ծաեվ ինձ էր, որ տաքացնումէր իր մարմնով պատիվր ու տիորված էակ, որը խաժֆմի կին, ժի անբախո, ջարդված -

105.-

ոջ

դին, հ որինճո գլխի չինկա օգնելու, օգնում էր... իսկ եթե գլխի էլ նկե,

ոչ տեղունի կյանքում,

աճա

այնինչ բնթը ինձ 12: կերով օգնելնրան: ճազիվին կարողանայի ես մի երաղ լիներ, մի Հիմար որ այդ բոլորը կուղեի Ա՛խ, ու

ճնշող երազ.

նար

լ ԱՐՄ Ն ԱՈրգանար

Է

որո»

նում էր նավակի կր, անձիոր ժ8ծում քամին տնում 4նում էին: Մենք հղել աղմկում տախտակները,ալիքները էինք միմյանց, բայց զարձյալ դողում էինք ցրտից: եվ այյ բ"-

րո/

,

|

ու

ու

լ չհտո

:

|

նս

տ Ն

մ կացրի այդ գիշերը, միանգամ արդեն, ԵՔ: նա մեոծլ

է

որ շատ

տանջանք... անպտուղ

ու

ՔՍԱՆՎԵՑ

հսկ նատալան գեռ ինչ-որ խոսում էր, ն այնպիւք քաղցի կարձկից ձայնով, ինլպես միայն կանայք կարող են խոսեր. Այդ գդվող ու շոյող խոսքերից կրծքիս տակ մի ինչ-որ տաքություն առաջացավ, ն այդ տաքությունից մի ծանը բան ճալվեց ընկավ սրտիսվրայից: Այդ ժամանակ արչոասուքիմի ճեղեղ Քավվեց իմ աչրնրից, որը «իբեց, տարավ այն բոլոր կեղտը, վիշտն որով լցվել էր սիրուս այդ գիշերվաինչարությունը,

ն

աշնանը"

լավ կլիներ նրա ճամար, էքն դեո կենդանի թող Հանգչին Հանգիստ նրա ոսկորները, խակ ն երբեք նրա ժեջ թող է, խաղազություննրա տանջվող Հողդուն. --. որովծետկ ալդ կլիչարքնանա իր անկման գիտակցությունը ներ նրա Համար մբ նոր, ավելորդ

իրակունությունէր:

լորը...

անմեքեն միմ. ւ բաժանվեցինք բարկվամաբար

նատաշին, այնս երբեր չեւ պատածել մութ եժ նրան քաղաքիբոլոր թեն ափբողջմի կես արի փֆնտրել կս ճհ անց իմ աննման նատաշին, որի նրան, շի էրում:.. խորշերու Հետո դրանից

'

էր

քաղաջս

յանջցից:.-

՛

Բայց, ավաղ... Անձրեիըութտ կաքիլները շարունակում էին մի ուրիջ տաթ կրձքի, ծրեսս կպած ան ափվել 934 վրա. կուրծքս ԱԱ Բոց Իր չորությունը.» Ւ Միքիչ «ՂՈՒ,

Բր

ջնացինբ

.

ՏՂԱՄԱՐԴ

ԵՎ ՄԻ

ԱՂՋԻԿ

ու

Պոեմ

ու

ու

քացքումի:

հսկ նաչտաշան խոսում, Համոզում էր ինձ. Գե, բավական է, սիրելիս, ինչքան լաց լինես. բավական է. Աստծով, ամեն բան կանցեի, կլավակաս, նոր գործ --

կգանես,..

բոլորբ

կանցնիչ..

եվ շարունակ Համբուրումէր ինձ... Փամբուրումէր անթիվ:

ո քո: :՛որ7"։ լո, որ մատույանում էր ինձ կյանջը, պետ վ «զէ ացել ամքնալավծ , անձամար

ջերՀամբույրներով:

ու

րի

,

ն, անն

լացնել,

այդ

։ ներն էին իմ կյանթում, որովչետն բոլոր իմ ճոգուն, լնալածոր շատ ու

«ի, ո ատու «.

փե

է"

ճամբույր-

մնացածները ոչինչ շատ ավելի թանկձին

..

ատաժով անը առաատազը ճոր ինը բծերով». թվա ի ր ա

Խսուփ

ես

վաղը քեղ Համար ժի տեղ գործ կճարեմ...-- կարծեսձրազուժլսում էի նրա քաղցր փուս,

եմ...

ԽորոՄ, 12":

ավ

է

Քսանվեց Հոգի էինք, բսանվեցկենդանի մեքենաներ,փակմոր վա մի խոնավ նկուղում, որտեղ առավոտիցժինչն երեկո ու Մերնկուշինելով: կրենդել չորաբլիք էինք Հունցում,նրանից որ փորված էր վրա, փոսի մի էին բացվում ղի պատուճանները ե ներսից պատած էր խոնավությունից առաջ պատուշանննրի պահանաչագունաժաղյուսով:Գատուճաններիֆեղկերը դրսից տած էին երկաթն խիտ վանդակով,իսկ ապակիներիվրա յեբան ալլուրի փոշխ էր նատել, որ արնի լույսը չէր կարողանում երանց ժիչով թափանցելմեր եկողը: նր տերը պատուճանննիր Պամենբ չկարողանանք րբ պատել էր երկաթով, որոլեսզի որոնք, ցից մի կտոր տալ աղքատիկամ մեր այն ընկերներին, էր ժուլիկ մեզ տերը Մեր էին, աշխատանքչունենալով, քաղցած Հոտած փորոտիք: անվանումն ճաշին մսի փոխարենտալիս էր Մենք խանղդվում էինք այդ նեղ քարն տուփի մեջ, ռրի ցար ու ոստալնով: Մեզ ճբնու քր պատճիր, որոնջ Հասա ապատփճառուի ն ան կելեր բորբոսի ն բթացած ջում առավոտյան ժամր Հինգին՝քնից չկշտացած նատու կրենանտարբեր: ժամր 6-ին արդեն ոնղան էինք լիչին դելներ շինելու խմորից, որ մել Համար պատրաստած ամբոզչ նում մեր ընկերները դեռես ժեր քնած ժամանայը եվ

1ը:

«.Մինչն լույս մենք այդպես գիկված, պառկած էինքբ: Իսկ երբ որ լուսացավ, դուրս եկանք նավակի տակին աա

ու

-:1-

չ ոՖ

մինչե Խինկոլոնժամը տառը, մեզանիցոմանք օրը, առավոտից ժ ն ժ՝ ձեռքն օրորչ նատաժ՝ լավում իչՄ ձեռքերով սեղանիասալ ժամանակ փկ ժլուսներեայդ վում, ոթպդնսզիչփայտանան, մ: Եէռացող յուրն ամ... շաղախում: էին լցնում չուր վրա ալլուրի որտե ար մոլտում 4՛ կաքսալում, ր միօրինակ տխուր արարով :

.

"

իի

"1.

ու

-

ու

օրի

արագ կրէնդելնհիէին խաշյվում,ե Հացքութբ թին չարացաժ էր փոան ցածի գոգին՝ խմորի խաշված լպրծուն ցոքստացնում ու

բոթփոնՀիաարի էր Աի. տորնենրը

աղյուսնե

տաք

հետելոի

ա

ու

ու

աի,

Առավոտից

մինչն

արտափայլը թրթռում էր արչեստանոցիպատի վրա' կարծես | :

նման էր Թե անխոս մեզ վրա ժիժաղելուր ԱՀագին վառարանը ՀեքիաքայինՀրնչի այլանդակգլխի, որը կարժես թե դուրս էր եկել Հատակիտակից,բացել վառ կրակովլի իբ չայն երախը, օդանցջների երի կողժբ ե իր տապ էր շելում կու սն թոռոչներովնայում էր մեր անվերչ ալխատանջին:մգ. երկու թոր խոռոչներնասես աչքքը լինեին, Ճրծշի անողոք ու անկիրք աչքեր, որոնք նայում էին միշտ նույն մռայլ «ալացջով, կարծես ստրուկներիննազելուց Հոգնելով ու նրանցից ո

ճակատագլթի

ԱԱ մե

ար, աաայաթ

մարգնային

բան

լսալասելոլ

իմաստուն, Մ

սառն

ամաոո

| '

փոշի Խուզու լողում ախոռ մի Հանկարծ միանգամից էին Ման » Աո Քորի ուժմղանում, ո փրփրում էր։ ինլպես ալից, մղում ժեր քարն բանտիխոնա, էր Հոր կոխ մեր նեղ

երկու ձայն էր

ւ

րգը,

բարձրո-

որբ

ն ասես

անը

սատորըո

կտ

հ

վա» հրգում էինք բոլոր քսանվեց մարդիկս. բարձրաճնչյուն, էին արչետտալցնում ձայները դուց միմյանց ներդաչլնակված հոցը, ն այն նեղ էր լինում րգի շամար, երգը զարնվում էր կենդանացնումէր մեր սիրլալիս պատերիքարին տանջում, ցավով, նորոգումէր մեր Հին մարմանդ, խտղտձցնող տր մի հ երգիչներըխոր ն ծանր քակարոտ վարթեցնում... ցավերը

,

ու

`

ռանչ էին արձակում, որեէ մեկը անսպասելի կերպով ընդծաչ տում էր երգը հ հրկաիրլսում, թե բնկերներն ինչպես են ճրդում, ապա նորից էր իր ձայնը խառնումընդճանուրալիքին: Մեկ ուրին գուցե շը կարուռովէ՛Հ կանչհլով՝ երգում էր ալքձրը փակած, երգի Հնչյունների բանձր, լայն ալիքը հրան պատկերանումէր վառ արնի լույիբրն ինչ-որ Հեռու տեղ տանող մի ճանապարձ՝ ու ա իրեն լոհսնում էր սով լուսավորվածմի լայն ճանապարտ, այդ

ընթանալիս... ճանապարձճով վադարանիբոցը չարունակումէր Թրթոն

Քե Հաջ ուեի րոն աղյութի չուրը

Հր վրայ էր բստքստացնիլ կաթսայում, ն կրակի արտափայլնառաչվա պես թրթռում ձր լուռ պատի վրա ծիծաղում...իսկ մենք ուրիշի խոսքերով ղրկվածկենդանի մարդ» ձրգում էինք մեր բուք

Բնաւ

ու

'

--108--

ու

ցածր

-

Օրի օրին, աղյուրի փոշու, դրախցմեր ստրերիճետ բնրաժ ցեթի մնջ կորաժ,թանձր, գարշաճուտ,խեղդող օդ շնչելով, մէնջ օխլավում էինթ խմորը ն կիենդելներ չինում, դրանք ժեր բըբտինջովթրջելով, ն ատում էինք մեր աշխատանքիխոր ատեայն, ինչ մեբ լությամբ,որովճետեմենք երբեքչէինքու ոու ձեռջերովէինք լինում, սն Հացը կրննդելից գնրադասելում Երնստած կար սեղանի շուրջ ինն Հողի իննի դիմաց՝ մենք երկար ժամանակ մեխանիկորենչարժում էինք ժեր ձեռքնրն ու մատները ն ալեքան էինք վարժվել մեր աշխատանքին, որ երՀետնում։ բեմն արդեն մեր չարժումներինչէինջ էլ եվ այնքան ձինք դիտել իրար, որ լոփաջանլյուրս զիտեր մյուս ընկերների երեսի բոլոր կնճիռները,Մենք խոսելու բոչն չունեինք, վարժվել էինք դրան, ամբողջ ժամանակլուռ էջնք՝ ջ՝ ե եցնիրար չէինք ՀայՀոլում, որովչետն մարդու, մանավանդ ընկերոջը Հայճոյելու առիթ միշտ կլինի: Քայց իրար Հայճոլելն է մեզ մոաո Հազվադեպ էր լինում. ինչո՞ւմ կարողէ մեղավորլինել մի մարդ, էքե հա կիսամեռվիճակում է եք ա Կուշի պես բուք է ու անչասկացող,եթե այխատանքի ծանրություն, ճնշել է ֆրա բոլոր

ու

|

,

ու

ովջ

ծ զգացմունքները:Սայց լռությունը սարսափելի տանջալից աժեն են էլ ինչն միայն նրանց ճամար, ովքեր արդեն ասել ասելու բան չունեն, իսկ այն մարդիկ: որոնք իրէնց Խո»քը գեռ է... չեն ասել, նրանցճամար լռելը չատ Հասարակ ճեշտ բան հ այսպես: էր մեր հրգն սկսվում երբեմն մենք երգում էինք, ճանկարծ տնքում էր ճոգնաժ ժամանակ մեկը աշխատանքի ձիու ծանր տնքոցով ցածրաձայներգում Մեկն այն երկարա նղանակըմիշտ ձիգ նրդերիը, որոնց մղկտալի-փաղաքչական քեքնացնումէ երգողի ճոգին: երգում էր մեզանից մեկը: իշկ մենք տկզբումլուռ լսում էինք նրա մենավոր երդը, որը մարում խլանում էր նկուղի ծանր, ճնչող առաստաղի տակ, ինլպես փոքրիկկրակն աշնանայինխոնավ Թավփաստանային խարուկի է ծրկրի վրա ինչպի» կակախվում ռիշերին, հրր գորչ երկինքը ե արգեն Հետո նիդողին միանում էր Ժեկ ուրիչր պարետանիք: ու

:

.

Թեո արի ՈՐՐ

հանց ժանր քախիոլը

Թախիծր, ԱՀտ «տրուկմարդկանց

մենքՔ «ես էինք Ք ապրում ե կյանջը մել նկուղում,

ՊԲ

տան բոլոր

այգ

«"

ուսերի

միջ սուն

քարաշեն արդիկս Բորո4 բսանվեց 8 մԿրո

ՔոոԳ ր"ծանր կր, Համար"այնքան

ժեծ որ

այս. տան ասես

նրեք ճարկերնՀլ կառուցված էին ուղղակի մեր

վրա...

ացի

մննք

ունեխեք

ոո

է

մ

Ն ՊԱՆ ամ,

մե

ոռ-

տեղավորված էր ոսկեկարի մի արն

այնտեղ, բաղմաքիվ աղչիկ վարպետներիշրջանում, լա սլասուծիՏանյան: չաչտից գեպի ապրում էր տասնվեցամ մեր արձեստանոցըտանող դոան մեջ բացված պատուշանիկի ապակուն ամեն առավուր ձպվում կր երկնադույն ուրախ աշքերով մի փոքրիկ, վարդազույն դեմը, նե նրա Հծնլեղ փաղաքէր մեզ. ջական կրենդելիկներտվեր: Քանտարկքալն՛ր, Մենք բոլորս դառնում էինք դնպի ալդ Հատակ ձայնն խնդագին,բարնեսրտորեն հալում աղյկական այդ ժաքուր երե սին, որ այնպես լավ էր ժոլտում մեղ: Մեկ ճամար ճաճելի էր տնոանելապակուն սեղմվելուց ճՇապաղածայդ քիթը ն մանը, սպիտակ ատամները, որոն փալլում էին ժպիտով բացված վարդազույնչրքունքներիժիլից։ ՄիմյանցՀրելու՝ մենք նետվում էինք դուռր բաց անելու ն նա այնպես ուրախ, այնքան սիրալիր էր մտնում ժեր նկուղը. նա բաց էր անում գոգնոցը, կանգնում ժեր առաջ՝գլխիկը մի բիչ կողքի թեքած ու շարունակ էր: նրա չագանակագուլնմազերի Հաստ ծամը ուսն ի վար իջնելով, Հանգչում քի կրժջի վրա: Մենք՝ կեղտոտ, խավար, անճոռնիմազզիկացածից վեր էինք նայում նիան.-- դռան չեմքը լորս աստիծանբարձիէր ժեր նկուղի Հատակից.-- մենը՝ գլուխներսվեր բարձրացրած, նայում էինը նրան կ բարի լույս ինչ-որ Հատուկ խտոքնի ասում նրան, ալդ խոսՔերը մենք պաչում ենք միայն հրա Համար: նրա Հէ խոսել, մհր ձայնն է՞լ ավելի Մեղմ է Հեչում, :ւ քեքն էն լինուփ Մենքամեն ինչում Հատուկկերպովհեջ վերաբնրվումնրան: Հացթուխը վառարանիցՀանում է ժի թի ամեհալավ հփված, կարմրած կրենդելու ճարպկորենգցում Տանչայի գոգնոցը, անոց

--

,

հ

ձայնը կանչում

ժպտում

մաղթում,

4.

ք

"ւ

-

նա

կանչում է մեզ: Մկաբ բարով:բանտարկյալննբ--ու մկնիկի պես

|

--

| է

արագ

է

անշետանում

Այսքանըմիայն... Բայց նրա գնալուց ճետո մենք դեռ հրԽոսում ենք իրար Հետ նհրամասին, կար ժամանակ Հաճույքով ասում ինը որ ասել էինք երեկ ն ավելի առաչ- որովՀետե

էնքհույնը, մե՛րք էլ,

նա՛

էլ,

մեր ավելի

եղաժ

շուրջը

ամեն

ինչն էլ նույնն

ծանր ե տանջայիը առաջ... երեկ էր ն բան է, երբ մարդ ւս րում է, իոկ նրա շուրջը ոչինչչի փոիո|ում, է քն այդ վերչհականապես չի ապանումհրա ճոզին, ապա ոիքան երկար է ապրում նտ, այնքած ավելի տանչող է դառյիում կանանցը երո ճամար շյրչապատիանչարմությունթ..: մասին էլ մենք ինքներս որ երբեմն այնպես էինք խոսում, մենք միչ ն անպատկառխոսքերը. ն զղվանքով էինք լսում մեր կոպիտ Հասկանալի է, որովշետն այն կանայք, որոնց ժենք դիայդ է, ինչ

ի

լ | `

որ

Շատ

տեինք, գուցե այլ խոսթերի արժանի էլ չէին: Բայց Տանլայի ե մասին մենք երբնք վատ լէինջ խսաում. Ժեզանից ոլ մեկբ ծրբնք ոչ ժիայն իրեն թույլ լէր տալիս ձեռք դիպցնել նրանյ այլե հա էրբեքթհույնիսկ ազատ կատակ լսած չէր մեզանից: Գուջն էր այն բանի, ր նա ձրբեք երկար չէր մնում միզ դա ճետնանց ժոտ՝ կերհար ժեր աչքին, ասես երկնքից ինկած աստղ, կանճեռանար, զուն ն դա Հգտնանքէր այն բանի, որ նա փոր էր ն շատ գնղեցիկ, իսկ ամեն ժի գեղեցիկ բան նույնիսկ կողի»

|

ու

մարդկանց առիպում է Ճարգել իրեն, նա նան այն, որ թնպնետն մեր տաժանակիր այխատանքի մեղ գարձրել էր բութ էղներ,

:

մենք այնումենայնիվ մարգ էինք մնացել, ե ինչպես բոլոր մարդիկ, չէինք կարող ապրել առանց որնէ բանի երկրպադելու: Մեր շուրջը չկար ոչ ռք ռր նրանիցլավ լիներ, ն նրանից բացի ոչ եբ ուշադրություն չէր դարձնում ժել՝ նկուղում ապրողներիս վրա, ոչ ոք, քնն տանթ աասնլակ մարդիկ էին այրու: էի -- մենը բոլորը Լր անշուշթ գլխավորն ծվ, վերջապես,-որն իր զոլումերը, ժի այնպիսիբան, էինք նրան Համարում շնորժեր կրենդելների է կարժես թն ժիայն թյունը սպաՀպանում տիվ. մենք մեր պարտականությունն էինք դարձրել նրան տաքտք կիենդելներ տալը, ն այդ մեզ ճամար դարձել էր ամենցրյա բայց

ե է

ավելի կատակները

-:

ւ

նում ենք Տանյային, հսկ

|

.

ան ԻՆ, Տամար սիրված, էիկրորդ ճարկում Բայցճրդեր

տիրոչ աչքովը չրնկնես, ճա՛,-- հախազգուշաք» ծիծաղելով,ուրախ Տանյային։ հսկն չարա 66 խաբարծիծաղն

Տե՛ս,

--

'

աա

այդ ղոճաբերություն կուռջին, --

դարձել էր

|լ

--

ճամարթյա սրբազան

ավելի էր կապում հրա Հետ Քացի կրենդելննրից,մենք Տանյային տալիս Հինը շատ խռրՀուրղներ, որ հա տաք Հաղնվի, սանղույքով արագ լչվազի, չվերցնինա մներթորձուրդեձճրի չում փայտիժանըշալակներ ձր ծիժաղով ն ժեր էի ժպիտն երեսին, գրանց պատասխանում ժնեք դրանից լէինք բայց խորձուրդներըերբեք չէր կատարում, վիրավորվում.մեղ ճարկավոր էր միայն ցույց տալ, որ ենը ժես

ն

օրրոտօին մեզ ավծլի

ճող ենց տանում

նրա մասիս

ձաճախնա մեզանիցզանազանբաներ էր խնդրում. օրի-

ծանր դուռը, փարո ճղել, նակ, խնդրում էր բանալմառանի մենք ուրախությամբ, մինլն անգամՀզարտանալովէինք անում բանները,ինչ նա ցանկանում էր: բոլոր ալդ ն յուս Բայց երբ մեղանից մեկը խնդրեց իր միակ շապիկը կաբհ

փնչաքնելովլասաց. կատել, նա արձամարձանքով Ա՛լդ էր պակաս:Դա ի՛նչ իմ բանն է... Մենքչատ ծիծաղեցինքՀիմարիվրա ն այլես էրբեջ ոչինչ չէինք խնդրում նրանից: Մենք սիրում էինք երան-- օրանով ասված է ամեն ինչ Մարդ միշտ ուղում է իր սիրով կապվել ոինէ մճկի Հետ, քեն երբեմն ալդ սիրով ճնշում, երքեմի էլ աղտոտում է նրան. մարդ կարողէ իր «իրով թունավորել իր ԺերՍււ իր ձավորիկրանքը:որովչշետե չի Հաբսիրելիս սիրեցյալին դուխ Մենք պետքէ սիրեինքՏանլալին,որովճետնէլ չկար մեկ ուբիչը, որին օիրեինց: երրեժն մեզանից մեկեումեկըՃահկարծ սկսում էր չգիտես ինչու այսպիսիդատողությունանել. ինչո՞ւ էնք ժենք այոպես ներեստալիս այդ աղջկան: ի՞նչ մի առանձինբան կա նրա մել, Հր"չ Մճնք ինլւոր շատ ենք զրաղվումնրանով: Մենք արագ ն կոպտարարսանձաշարումէինք նրան, ով Համարձակվումէր այսպիսի Խոսքեր ասել. մենք որնէ բոան սիրելու կարիք ուննինք. մենք զտել էինք այդ բանը ն սիրում էինք, իսկ այն, ինչ սիրում ենք մենք, քսանվեցս, պետք է անխախ» լինի յուրաքանլյուրիճամար, որպես մեր սրբություն, ե ամեն ոք, ով դրանում դեմ կղա մեզ, մեր թշնամին կլինի: Մենք սիրում ծնջ գուցե ն ոլ այն, ինչ իրոք լավ է, բայց չէ որ մենք Փսանվեց ճոգի ենք, ուստի ն միչտ ցանկանում ենց, որ այն, ինչ թանկ է մեղ Համար, սրբությունլինի ե ուրիչնծրիՀամար: Մեր սնրըպակասծանը լէ, ջան ատելությունը... հ գուցն -- 112.-Վ

պնդում են, բ Հենց ալդ է պատճառի,որ որոչ զոռոզ մարդիկ սերբ... ժապա (: մեր ատելություննավելի չոյիչ է. բան մծր մեզանից, եթե ղա այդպես է... ինչո՞ւ նրանք չնն փախչում

ու

) ի :

'

-

Ջ ի

վռից։ մեր տերը ուներ նան բուլկուփուռ. Բացի կրենդելի ն ժեր փոսից բաժանվածձր էր նույն տան մեջ դա գտնվում -- նրանք լորս ոգի միայն մի պատով.բայց բուլկիագործները ժեզանից,դտնելով, որ իրենց իրենց Հեռու էին պաճում էին իրենց մեզամերից մաբուր էլ հ այդ պատճառով աշխատանքը չէին գալիսն նրանք մեր արձեստանոցը նից լավ Համարելով, ծիծաղում երի բակում պատաճումէին մեզ, արձամարճանքով մուռ այդ արմեզ դնում. չէինք ձին մեր վրա: Մենք էլ երանց կաքնակսկսենք մենք ո ր գելում էր ն մեր տերը, վախենալով, Ժենըչէինքսիրում, Ճունց բովկի գողանալԲովկիագործներին աշխատանքըմերից նրանց երանց: էինք նախանձում հրովչճետեն էին ստանում, Հեշտ էր, նրանք մեզանից շատ աշխատավարձ բննրանց ավելի լավ էին կերակրում,նրանց արձեստանոցե չին, մաքուր դարձակկր լուսավոր, ն նրանը բոլորն էլ այնպես էլ մի տնբոլորս իսկ մենք Համար: որ ատելի էին մեզ առողջ, հրեջը Հիվանդ էին օիֆիօակ դեղնած էինք ու գորշ: մեզանից ծոփռնլ էր Ղիւքչո.քոսուվ:մեկին էչ բոլորովին ոով, ոժանցք՝ Հազտիզժբ: ՏոներինԿ աշխատանքիցազատ ժամանակ նրանք ճոճոան Հոգի ճարմոն ն ունեին, երկու նում էէն պիջակ կոչիկներ, ն նրանք բոլորը զբոսնելու էին գնում քաղաբային այգին, ե մեր ուտ» այնինչ մեր Հագիննինչ-որ կեղտոտցնցոտիներէին, ոստիկանու Փերին՝ Հնամաշ ու պատոտված ոտնամաններ, էինք կարո՞ղ մենք թյունը բալաբային այգի չէր Թողնում մեզ. էլ սիրել' բուլկիագործներին եվ աշա ժեկ անգամ մենք իմացանք, որ նրանց բուլկի է տվել, տերը նրան աշխատանչ թխողը իրեն Հարբեցողության ե զինՔից արձակելէ ե արդենուրիչի է վարձել, որ այդ որիչը ժիլետ է Հագնում կ ոսկե շզքայով ժամացուլը վոր է, աթլասն էր այդպիսի պճնաժոլին կրում։ Մել ճամար Հետաքրքրական սկսեցինք մի տեսնելը, ն այդ Հույսով մենք մեկա ժլուսի ետնից --

| :

|

:

|

:

)

|

լ

ու

--

|

,

՛

|

| է

գլուխ

դուրս

Բայց

լով, նա Քի վրա

բաց ու

գնալ բար ինքը նկավ ժեր արձեստանոցը:Աջացի խոինարեց դուռբ նյ այն բաց թողնելով,կանգնքցչեմ-

նա

ժպտալովասաց

ՄաքսիմԳոոկի

մեց.

--

118 --

ԲարիՀաջողում: Քարն,ողք՛րբ:

--

է .. հարերի ԱՄ լարվում մաղ

ախխուժելով,

նձր,

-

կանգենլ էր շեմջի ի վրա, վերից վար նայում էր մեղ, նրա չիկավուն, «մառրեն ոլորած բնզերի տակից փայլում քին նրա խ»չոր, դեզին ատամները: նրա Հազի ժիլնոն իսկապես մի ինչոր առանձին տհսակի բան էր. կապույտ, վրան ծաղիկներասեղնագործածայդ լետն ամբողջովինփայլում էր, իսկ նրա վրայի կոճակներն | ենչ-որ կարմիր բարից էին ժամացույցն չղթա էլ ունձր... Գքղեցիկ էր նա՝ այդ վինվերը, տյնպես բարձրաձասան, առողջ, կարմրաթուշ,ու մ8ժ, պայծառ ալքերը լավ էին Ֆալում՝ ու | փաղացքշաբար վճիտ Հայացքով: նա գլխին դրած ուներ | տակ քանձր օոլայած քասակ, իսն մաքուր, վրան ոչ մի բիծ չունեցող դազնոցի տակից նայում էին պայծառորեն փալլեքբոոժ կոշիկների սուր բթերը: բ կինենդել քխողր Հարգանքով խնդիեցնրանդուռթձաժ, կել. զինվորն առան չտտրելու կատարեցայդ խնդրանքը ն սկսնց Հարցուփորձ անել ժեր տիրոջ մասին: ՄԵնթ թրաբ խոսք կորձլով աԿացինընրան, որ ժեր աերը շատ հտ հկած, ժուչթն, արա Հար է. ամնն բան, նլ վաոչ ժասին, բայց այսանզ ուժ գրել չի կարքլիւԶիՆՎ» էր մեզ,շարժում բնղերը ն մեզ դիտում մեղմ, ա

'

ու

|

|

ժի- յ

|

|

աը

:

էրա' էէր եւ տապա խ հր --

ասաց

Վա կայծար հսկ ազչիկեե ԱՔ ր

վ

նա:

Մե զանից

ճռտ

| |

յ

կռհ...--

չատ

Ճանկարժ

ոմանք Հաիզալից ժպտացին,մյուսները իրեն»

կերպարանջին անուշարտաճայտություն ժեկն էլ պարտվեցին,

ԲԱ

զարանն

-

նմո

անր

աղջիկ կա:

անելու ԿոՐԲ» ուք» հանա ամաշ« անկան Հոչր, / Էայր ղերը, ա ց. մ Եոմանց չՀկարոլացավանել, լակի մեկն էլ խոստովանեց կամացուկ ոմ Մենքի՞նչ Մենթնորիցժիժաղեցինք -- ոչ կո» ժիժաղով...Մեզանից շատեր տալ իբրն նույնպիսիկարիք ոչ

ոջ

--

կարողեն... Է-4ա՛, ձեզ Համար դա

Ցուց

ասե 174:

զժվար է,--

Համ

ռլաճանջվագ Աա --

1լգ.--

քե ոո

ալն "

ու

,

--

ն ցույց տվեց մեզ... Ջնոքը սպիչե արմունկըմերկ աջ ձեոքը տակ էր, ուժեղ, ուկնվայլմազով ժածկված: ամեն ինչ պինդ պետք է լինիԹտը, կուժը ինչն» Հետ ժեկտեղ, որ մարդ չնորքով ճագած լինի... --

--

դրա

ինձ կնանիք սիիրերի գեղեցկություննէ պաճանչում... Ա՛յ, հրանք իրենք նս չե Հրառլուրում, երանց չեմ կանչում, րում նն, եր Հինգ-Ճինգկախվում վվիցոս.: ու բարակ նա ատեց ալյուրի պարկի վրա ն սկանց նրկար ն են տիրում իրեն, այն մասին, թե կնանիք ինլպես

պատժել

Հետ:

մնտո

նա

խնքն ինչպես կտրիճաբար է վարվումնրանց մենք Քրգնաց ն, երբ դուռը ճռճղալովձածկվեց նրա հտեից, ել այնպես նրայ ինչպես կար ժամանակ չոնցինք,մտածելով

մասին: իսկ Հետո, չգիտես ինչից, բոլոր նրա պատմածների նա բոլորիս էլ միանգամիցխոսեցինք ն իսկույն պարզվեց, որ ու Հիանալի մարդ ձր. եկավ երսգուր է եկել Այնպիսի պարզ մոտ չէր գալիս, ոչ սք մեզ «Բո չէր ոչ ոք տեց, խոսեց: Մեզ խոսում մենք բոլորս ել խոսումայդպես քարեկամաբաի.. Հաե այն մասին, թե Հետագայում հա ինչ մասին էինք նրա

ժոտ, չողություններ է ունենալու ոսկեկար անող աղջիկների կամ վիրավորականձնով սեզորոնքբակում մեզ Հանղդիպելիս ժնզանից իրենց ճանապարձը, մում էին շրթունքները, փոխում մնզ վրա, Հեռու տեղով անցնում կամ քայլում էին ուղղակի վրա միկարծես թե մենք բոլորովին էլ իրենց ճանապարչի քե բաէինք նրանցով Հիանում եինք, իսկ մենք միչտ միայն

մճր կոմ, թե այն ժամանակ, երբ նրանք անցնում էին

.

-ճաններիմոտով

ԲՎյջ

ԱՆ Դա դետծլով

Հինվորը՝ անեռուն ճայացքով ձերք չեք... Դուք չունիք

,

Լ

այդ

արը

--

:

նա շիրում է, որ պարանք... նչանակում է` տեսք: Իսկ կինը՝ նա ցանկանումէյ որ տղամաոունենա: տղամարդըլա՛վ տեսք ամեն ինել շնորձքով լինի... որ նրանում գու իրանը չճննք նտ է ուժը... Հարգում լինի, Սրա Հետ մեկտեղ կանոնավոր Ըը: լինի ձեոքը Ուղում է, որ տղամարդու 4ինԶինվորըգրպանիցգուրս ջայեց շապիկի թներքլտաժ,

ձմեռը ինչ-որ

պատու-

գդակ դրած ճոտուկ տնսակի

ն ձնոմուշտակ ճագած, ամառը՝ Փաղկազարդչլլապա դրած փոխարննայդ բերին գույնզգույնշովանոց բռնած: Բայց դրա որ եթն նթանք աղջիկներիմասինմեր մեջ այնպեսէինք խոսում, ու

'

բոլորն էլ կկավիրավորանքից

ու մեր խոսածը լսեին, ամոթից

ատաղեինս

ո

Քայջ էլինի քն

--

նա

Տանյուչկայինէլ... փլացնի՛,--ճան-

կարծմատաճոգված ասաը ճացթուխը: Այդ խոսբնրից զարմացաժ'մենք բոլորս էլ լոնցինք:Մենք կարծես քե Տանյայինմոռացել էինբ. զինվորն իր խոշոր, գեղեցիկ կերպարանքովկարծես թն ծաժնել էի մեի ալքից Տան. լային, Հետո աղմկալիցվեմ սկսվեց, ոմանք ասում էին, թն Տանյանայզքան լի ստորացնիիրեն, ժյուսնքրը պնդում էին, Ձե նա զինվորի Հրապույրներին չի դիմանա, հրրորդներն էլ վերջապես, առաջարկումէին այն դեպքում, երբ զինվորը Տանքայի պոչից կպչի, նրա կողերը չարդել: ծվ, ի վերչ», բոլոր»

կարողաէր: Տեսնես ինլո՞ւ այդ կնանիցազնվաբարկովել չեն

| |

| |

|

ու

ու

`

-

:

Գթա ոի Մոր: քերել»ա կաւ ՑՐԱՄՔՎ. ՛

,

չ՛

|

:

|

`

|

. այց

մեկ անգամ զինվորը մի բիչ խմած եկավ մեզ ոտ,

մենք Հարցրինք,քե ալո ո թր իժաղում, բացատրեց. ինձ Համարկովեցին... դկան Գրուշչ աւ Ե «աինայլանդակեցինիրենը, Հը՞չ Հա՛«Ճա՞՛ ւ

եռք

ծիծաղել, իսկ հրբ

այդ

նա

մո

Ան

ԻԱ

ար

ՊԻ ջին...

չ

ոմ

վրան...

յ միմյանց շոր

նախասենյակում հրար մռութ

Հոյ«Հայ՞« Շա:

գետին դկեք

-116--

--

տանի:

է: Ս-սատանան

բարձՓայլուն ժաղերով ծածկված նրա սպիտակձեռքերը Հանա այնպես ծնկներին: նորից ինկան բրացան չրմփոջցջով կարծեսքե ճելիորեն զարմացածՀայացքովէր կայում մեզ, որ էր, քն կանանըշետ գործ փեքն էլ անկեղժորենտարակուսում ճատ կարմիր ունենալիս իր բախտնինլպես է բանում: նրա նա ե անվերչ երչանիկ պապղումէր, մռութը խնքնագոչ |զմվոսմէր իրշրթունքները: ախորժանթով բարկացածքստացրեցթին վաՄեր Հացթովանուժգիե ասաց: տարանիկրակարանին Հանկարծ ծազրանքով մեծ բան լի, տղամարդհս, սռցին արԺլուռ պոկելը մի ու

ու

ու

ու

ու

--

Մատաճան

աու, արա

անան

ալ

՛

յու

տար

մատ» Բո

Հասա եաե

Հենց բեղ».

Է. լ

Իան: Է` ինչո, 26, ժն ասաց

--

"

անցավ անցավ թ.

ի ոԱա ո: թէ տարա Մեջ. խաշած րեեդելները վառարանի էր բանիցն հփվածները ճարպկորենիի վրա նի " փոջրիկ տղաների գետին, որոնֆ օք «ո աղմուկով ճլոպաթելիՎրա' կարծեսթե ժոռացել թե -

ձե

ղ

՛

Բանն Լյ

տասխանում"

արա

ւ

առնում

Ժէչն կՎ, էր ոպ գցում, մ շպրաոսք

ների

,

մ

ու

մոտ,

էր

դրանքշարում էին Բայց զինզինվորին,Թե՛ նրա Հետ ուննցած խոսակցությունը: ու դեպի դնաց ելավ վորը ճանկարծ Խնձանգստացավ ոտքի այն րանին, որ յչղայչդարձնելով ուշադրություն վառարանը, հտ շարժվող թիի կոքբ աոռւջ նացած Հացքուխի ձեռքին կարող է դիպչել իր կրծքին: Դու իմ սրան դիպա 9չ, դու էն առաչ թե դա ո՞վ Է, չէ՛-Է: չի պրծնի, իմ ձնսիը ոչ մի աղջիկ ասու Ինձ էս Հ

ու

այդպես

չանգ-

պատոհցին...ժբժաղիցմարդ թուլանում

նատած

ու

նե

զ բից բոնեց,

մաքուր այնպես առողչ, էր նատարանին՝ գիտես էինք: ուրախ. նստել ու մի գլուխ քրքջումէր: Մենք լուռ ինչու, ալս անգամ նա մեզ դուր չէր գալիս: Ջ-չէ, զարմանքբան է, թե կնկա ճարցուսմիմ բախոոն ու՝ պատ» ես անում ինչպես է բանում: Սիծաղելուբան է. աչքով նա

բաս

վճռեցին չՀետնելզինվորին Ֆանյային, նախազդգույչացնել աղջկան,որ զիիվորիըց զգուշանա... Սա վերչ դրեց ժեր վեճին: Անցավ մոտավորապես մեկ ամիս. զինվորը բուլկի էր Քխում, զբոսնում ոսկեկար անող աղջիկներիճետ, ճաճախ էր մտնում մեր արձեստանոցը,բայը թե աղջիկներինկատմամբ թնչ ճաղքանակնիր էր տանում, մեղ չէր պատմու, այ անվե7 բեղերն էր ոլորում ախորժակովչրբքունքները (գմզուի: աճն առավոտկրենդելիէր դալիս մեզ ոտ, ե, Ւ ի Փաղցրաճայաց դնպի մեռ ի աո անո ո ամ ՍԻ քերով ճորքո ու նրան տվեց էկի ուրիչ ծիծաղելիմականուններ,կ դա մել ճՃանդկստացրեց։ | Մճնք Հպարտանումձինք մէր աղչկանով, տեսնելով, Թե ոսկեկար անող աղչիկեերնինչպես են ձ փոում զինվորին: Տանյամի ա 4Դ ե մեզ բոլորիս մի տեսակ բաիրձչմ 8 Վ6վարվելով, էլ բշամարքանքով վորաբերվել զինվորին,իսկ Տանյչային Սարա մաման վոտներնէ՛լլ ավելի ավելի ուրախ ու քաղցրությամբ էինք դիմավորում աար

Նանյան ". իքսիրալիր .» ե պիա փԽրան խակի

ճը": ինչո՞ւ Էն չանգոատում,

նում:

|

չ

խոսքեր ես ւղսում: հսկ դու ինձ էդ տեսակ դիպչողական վիրավորվելՔ Թվում էր, Բն նա իսկապիս անկեղծորեն :.

--

լ17--

նա ո՞վ է որ: Ֆրկուչաբաք ժամանակ: ես ցուց կտամ: Տանկա՛ն։Թո՛ւ ես... ԳԵ, Հեռացիր էստեղից... խանգարում երկու չաբաթ, պատրաստ կլինի: Ա՛խ դոս»: եմ: ասո կռորի՛ր, Մեր Հացքութը Հանկարծկատաղեց թին նրա վրա բարձղարմացածետ ու հտ գնաց, նայեց մեզ, լոց Զինվորը րացրեց: ու ու կամացուկ, չարագուչակ եղանակով ասաց «ղե ավ նկուղից գնաց: մենք բոլորս էի. այդ ընթացքում վեճի ժեղ Հետաբրբրել էինք: Բայը երբ զինվորը գնաց, ժեր մեջ աշխույժ, բարձլուռ բարձրացավ: սկսվեց աղմուկ խոսակցություն րաձայն Մեկը բղավեց Հացթուխին: վավ բան չէր արադ, Պավե՛լ: ճացԴու քո բանին կաց,-պատասխանեց Ժոլեգնաժ քուխր: ամեՄենք ղում էինք, ոբ Հաջթուխը դիպել էր դինվորի հանուրբ տելին ե, որ Տահյային վտանգ է սպառնում: Մենք զգում էինք այդ ն ժիննույն ժամանակ բոլորիս էլ ճամակել էր է վերմը բուռն, ճաճելի Հետաքրքրություն,Թե բանն ինչո՞վ Տանյան կղիմանա դինվորի ՀրապուրանքնեջանալուԱրդյո՞ք Ու Համարյա բոլորս էլ Համողվածդոչում էինք. բին Տանկա՞ն։նա կդիմանա:նրան Հեշտությամբչես ճաղթի' ամՄենք անչաղիուղում էինք փորձել մեր աստվածուճու ոբ բությունը: Մենք լարված կերպով ապացուցումէինք իրար, ն Հազէ այդ բնդճարումից մեր պաշտածը կուռ կամքի տեր քանակով դուրս կդա վերջապես ժեղ սկսեք թվալ, թե մենք նա կմոռանա վեճը ն քե մեղ վինվորինքիչ ենք դրգոնլ, թե Այդ անչրաժեչտ է մի լավ վիրավորել նրա ինջնասիրությունը: լարառանձնաճատուկ, օրից սկսած մենք ապրեցինքժի ինչ-որ ապրել" ված ն ղային կլանքով, ինչպես մինչ այդ գեռ չէինք Հետ, մի իրար էինբ Մենք օրեր շարունակվիճում ու ավելի լա լոքացելէինք բոլորս էլ, սկսել էինք ավելի շատ խաղում խոսեր Մեզ թվում էր, քե Ժենք մի ինչ-որ խաղ ենք Տանյան փ եվ սատանայի Դետ ն մեր կողժից դրվածթաղչեքը իմացանք, որ զինվորն «կել է երբ մենք բուլկիագործներից «փեր Ցանկայի հտնից ընկնել», մեր կյանքն այնքան դարձավ, որ մճեք հույնգին լավ ն այնբանՀետաքրջրական --

չուներ մի այնպիսիարժանիք,որի ճամար ինքի ճարգեր իրեն, բացի կանանցզայքակղնցնելու իր «մտությունից,

երեի նա

ընդունակությունիյնրա մքչ կենդանի ոչինչ ն միայն այդ ընդունակություննէր նրան թույլ տայիս չկար, իրեն կենդանիմարղ զգալու ամենաքանկ Ջ:՞ որ կան ժարդիկ, որոնց Համար կյանքում ն ամենալավ բանը իրենց ճոդու կամ մարմնի որեչ Հիվանդուգուցք բացի այդ

Ը.

լ

--

ու

Ն

կյանքի ընթացքում դրանով նն կ միայն դրանովձն կենդանի. նրա պատճառով տա զբաղվում ռապանքկրելով նրանք դրանովեն սնվում, ուբիչներին վսնզատվում ենե այդ Հիվանդությունիցու դրանով մերձավորնծիի ուշադրությունը դարձնում իրենց վրա' Դրա Համար իբին 4ատուցում մարդկանըկարհկցությունննն վաստակում ու դիանից բացի ոչինչ չունեն, Վերցրեք նրանցից այդ «Հիվանդությունը, թյունն է: նրանք իրենց

ոզչ

ու

--

--

բժշկնցեք նրանց, ե նրանք կդժբախտանան, օրովչետն կզբկվեն ժիակ միջոցից: տռզրելու այն չմամանակնրանք ներքուստ գաՀ է լիտարկ կլինեն: երբեմն մարդու կյանքն այնքան աղքատ կում, որ նա ակամայից ստիպվածէ լինում դնաճատել իր արաչտը ն նրւնով ապրել. ն կարելի է ասծլ, հի մարդիկ Հաճախ եՆ ձանձրույթից արատավորդառնում:

Զինվորըվիրավորվել էր, վրա էր քշում ժեր

մռնչում. --

վորը:

: : )

եկավ դեպի զին» |

ի

խոսա

--

Տանյայինճանաչո՞ւմես

--

փետո՞ւ

--

--

Հետո էլ ալդ: Փորձի՛ր: ս,

-

իԵ

Ռու

-.

--

--

ԳԱ ՞

ոՒսնԷ՞,,

Է

--

--

--

:

ՒՂ Հացթուխին

--

Ջէ՛, դու ասպ՛, դա վ Ե Աաե՞մ,-- Հացքութը «Հանկարծշուռ

--

նա

ու

--

թեզ,»

'

Համար Քյու `

՛

Հա Հը՛-

Հարաո

:

Մի աժիս ժամանակ դինվո՛ Ի՛նչ գլուսգովանն էս, դինվո՛թ

,

ԳԱ-

չ

է

Հակառակմենք լռությամբ դիմավորեցինք ժտավ, սովորականի նրան։ Աչքներս չորս արած վրան հայելով մենք լէինք իժաՈւ մքին, լուռ նում, քէ ինչ լոսննք երա ճետ, ինլից ճարցնենք: նա, ինչպես հրնում բազմությամբկանգնել էինք նրա առաջ:

քն ինլպես մեր տէրը, մեր ճուզվածությունից իսկ չնկատեցինք, օգտվելով, մեր օրական մշակած խմորի ջանակը տասնչորմ փքով ավելացրելէւ Մենք կարծես թն այխատանջիցչէինք էլ Հողնում: Տանլայի անունն ամբողջ օրը ժեր բերանին էր, Եվ ամէն առավոտ մենք մի առանձին անչամբերությամբ էինք ն ետ կգա մել մոտ, | սպասու նրան: ծրբեմն մեզ քվում էր, քն ուրիշ մի լինե, «յլ հնչ-որ չի Տանյան նախկին արդեն այդ |

ն մենք էր, զարմացավիր Համար անսովոր ընդունելությունից, կանգանձճանգստացըուվ, Հանկարծ տեսանք, որնա գունատվեց, ու Հարցրեց: ճնշված ձայնով նած տեղում իրար անցավ

Տանյա Քայց մենք նրան ոչինչ չէինք ասում

տեղի ունեցաժ վեճի ն ասին, Իրեն էլ ոչինչ չէինջ Հարցնում առաջվա պես սիրաչԼիր ու լավ էինք վերաբերվում:Բայց այդ վերաբերմունքիմեջ մի ինլ-որ նոր քան էր մտել, այն անճարիրէր գեպի Տանյան ն այդ նորը լարված 48Ետաժաժ վեր նախկինվղացմունցներին էր, հի պողպատե դանակի պեսմուր ձր ւռարրբքրություն Կաբո

Դուք այդ ինչի՞5ք... այդպիիե' սկ դո՞ւ-- մռայլ նեաց Հացքութը՝ աչքեիը նրանից

--

--

չՀեռացնքլով:

ի՞նչ եմ որ: 8-ոչինչ... Գի՛, շուտով ավքք կրենդելեերը.-.

ծս

--

--

--

մեզ հիրեք էր շտապեցիում... ուշանա,-- ասաք Հացթուխը՝առանց տհղից շարժդելու ն առանց աչքերը նրա ձրեսից ճեռացնելու: դուրս Այն ժամանակ ՏանջանՀանկարծ չուռ եկավ, դոնից եա Առաջ

Ջես

--

ժամկձաըլրանում է/-- առաց մեղ ճացՖլԱ՛րք: Այսօր սկսելով: քուխը Վի պոավոտ՝աշխատանքն այ" Առանցճիշեցմանէլ մենք այդ լավ գիտեինք,բայց :

--

նուամենայնիվցեցվեցիեք: Մտիկ տվեր Տանյային... «իմի կգա,--առայարկեց ճացչ ։ մեկն քուխը։ Մ Մեզանիկ բացականչեց. -Քյց դա աչքով կտեսեվի Ռ. նորից մեր ժել ալխույմ, աղմկալի վեճ բորբոջվեց: ։ Այսօր մենք վերջապես կիմանանը, քն ինչքան է մաքուր ն կեղտի Համար անմատլելի այն անոթը, որի մեջ մենք ամվփոփել ենք այն, ինչ լավագույնն է մեր մեջ: Այդ առավոտ մենք միանգամիցն առաչին անգամ զգացինք:որ իսկապեո մեժ խաղ այդ փորձումը ձենք խաղում,որ մեր պաչտածի մաքրության լ օրերը, է բոլոր ոլնլացնել Համար: Մենք այդ կարող նրան մեզ | է Տանլալսում էինք, որ զինվորը Համառ կերպով Հնտամտուժ լգիտես ինչու ու: յին՝ առանց նրանից ձեռք քաշելու, բայց մճկս էլ չճարցրեց Ֆանյային,քե նա ինչպես է վերաբերվում ի ի զինվորին: հսկ ֆանյլանչարունակում էր կանոնավոր կերպով | ամեն առավոտկրենդելիգալ մեզ մոտ ն դարձյալ նույնն ձ, :

--

ափառսանքով '

՝

ինչպես միշտ:

Այդ օրը ես մենք շուտովլսեցինք նրւսձայնը. ես եկա... Քանտարկյալնե՛ր: Մենք չտապեցինք նիան ներս թողնել, ն երբ

:

ե

.

անճայտացավ:

`

Հացթուխը թին վերցրեկ ն դեպի վառարանըչուս գալով Հանգիստտոնով ասաց է... Կատրին զինվոր... Սրիֆշակակում 4՝ պատրաստ ՛

--

կԻր

-

Մենք ոչխարի ճոտի պես հրար ճրճրելով գնացինք դեպի ն սկսհցինք Թուլ-թույլ աշխատել: սեղանը, լուռ նառունցինք Շոսոով մեզանից մեկն ասաց: կարող է պատաճել,որ դեռ... Գե-ղե՛, Մի խոսի՛,-- գոչեց Հացթուխը: գիանինք, որ նա խելոք մարդ է, մեզանից Մենք բոլորս խնլոք եվ նրա գոչյունը Ճասկացանց իբրն ճավաստիացում, --

--

որ

նա

Մէնջ տխրեՀավատացած է դինվորիճաղթությանը»..

անձանդատացանք... նա, ինչոլես ժամը 12-ին, ճաշի ժամանակ, զինվորիեկավ ն, ինլպես միչոչ նայում ժիչտ, մաքուր էր ումի քիլ պճնված էինք զգում էր ուղղակի մէր աչքերին: հակ մենք անճարմար

ցինք

ու

նրաննայել:

տամ

Հը, ազնիվպարոններ,ուզո՞ւմ եք, որ ձեզ ցույց նա ճպար» քմծիձաղտաշ ղինվորի կտրիճություն-- առաց --

--

--320--

եկավ

նա

ներո

`

)

--121.-

լով--

ԹԼ

«զում էջ,

դուրս

եկեջ Հաչտը

ու

ճեզթով նայեր...

Հասկացա՞ր: եկանք իրար վրա ընկնձլով՝կպանք ճաշի Մճեք ու

դութս

տախտակեպատի ճեղքերին, որտնզից բակն էր երհում Մննց էրկար չոպասքցինը: Շուտով շտապ քայլերով, մտատոգ դեմբով, բակով անցավ Տանյան՝ Հալված ձյան ն ցեխի լճակների | վրայով ոստնելով ջա մաուսն ատենողդոնով ննրս գեաց, ժաժկովեց մեր աչքերից: Հետո, առանց չտապելու ն մովելով, նույն անղբ գնաց զինվորը: նա ձեռքերը կոխել էր գրպանենրը,բեղնիր շարժվում էին... Անձրն քր դալիս, ն մենք տեսնում էինք, Ա նիա կաթիլհնթն ինչպես հե ընկնում լճակների մեջ, ն լճակները երանց ճարվածներիցկնճռոտում են իրենց երեսը, Խոնավ, գորչ օր էր, ջատ ձանձրալի օր. Տանիքներինդեռ ձյուն կար նատածյ իսկ գետնի վրա արդեն ցնխի բուխ բծեր էին գոյացել, Տանիքննրի ձյունն էլ պատած էր թուխ, կեղտոտ փառով: Աեձրնը դանդաղէր գալիս, մոայլ ձայն Հանում, Մենք մրսում էինք, ն սպասելըտճաճություն էր պատմաղում ժողո: Մառանիցառաչյինը ղուրս նկավ զինվորը, նա դանդաղ գնաց բակով՝ ձեռքերը գիպանները դրած, բնղնրը շարժելով, ինչպես միշտ էր, այնպես էլ այժմ: Հետո դուրս եկավ Տանյան: նրա աչքերը... նրա աչքերըփաղլլում էին ուրախությունիցու երջանկությունից,իակ չրքունջները լ ժորտումէին, եվ քայլում էր, ասես Քնի մեջ օրորվելով, անճասշ | տատ լ քայլերով... այդ Մենքը բանը Ճանդիայտչկարողացանքտանել: Բոլորս | միանգամիցնետվեցինք դեպի դուռը, դուրս եկանք բակ, սուվենրա ա` Ցենջ, բղավեցինք քո ա ՀՄՑ րը լրա քլ աման Քուր Բարձրագայի, վա-ալ Լ

իննաբար: Մեզտհսնելո՝

:

:

ցնցվեց ու մեխվածի պես կանգ առավ : էր ոաջերիտակիցեխի մեջ Մենք շրշապատեցինքնրան ն չարախնդությամբ, անզուսպ կերպով Հավշոյում էինք նրան անպատկառ խոսքերով,անամոքբանեը էինք առում նրան, Մձնք այդ անում էինք ոչ բարձրաձայն,առանց լտապե- ։ լու տեսնելով, որ նա միննույն է Ճողոպրելուճանապար4 չու։ նի, որ մենք շրչապատելենջ նրան ն կարող նք ծաղրել ինչինչու բայը մենք նրան չծեժեցիեր: ջան ցանկանանք: Ջգիոնմ կա կանգնած էթ մեր մեչ ն մեր վերավորանքնքրը . լսելով զլոլ --Է25.. նպ

իսկ մենք դնա խը այատումէր մեկ այս կողմ, մեկ ույն կող: նրա գլթին լով ավելի չատ ն ավելի ուժցնորէն էինք տեղում ու թույնի տարափը. մեր խոսքերիկեղտի թոն էր: նրա երկնագույնայքերը։ որ գույնը Ֆրա հրեսի բացվել էին, դրանիցմի րոպե առաջ եիչանիկ էին, այժմ լայն ե չրթունքները դոզդողում էին: կուրծք ծանր էր չնչում, ատ մոծչմեր վրեժն ինը լուծում իսկ հեք, նրան 2բջոմ նա կողոպտելէր մեզ: նա մեզ էր պատնրանից, որովչետն մեջ եղած լավաւկանում, մենջ նրա վրա էինք ծախսում մեր ունեցած փբշմուրացկանի գույնբանը, ու թեն այդ լավագույնը

Հոգի ձինջ,իսկ նա` մինակ, մենք քսանվեց էին,բայց բանքներ նրա ժեղքն ավե-

էլ որ տայինք նրան, ուստի ն ինչ տանջանք նրան...եա վիրավորում եմ ինչպե՞սէինք էփին է արժանի: իր վայրնեի էր " լոնլ, շարունակ մեզ էր նայում Տոր աչքերովն չարունակդողումէր».. ինչ-որ տեղից Մենջ ծիֆաղում էինը, գոռում, մռնչում... ժեկը Մերոնցից ուրիշ մարդիկ էին վաղում, միանում մքզ... քաշեց Տանլայի կոֆտայիթնր..: նա առանց Հանկարծ Տանյայի աչքերը փայլատակեցին. նչ մազերը կարշտապելուձեռքերը դէպի զլուխը բարձրացրեց մեր երեուղղակի Հանդիստ, բայց գի բերելով, բարձրաձայն, «ին՝ ասաց։ Ա՛խ դուք, ողորմ ելի՛բանտարկյալներ»: ասես մԺենք մեր վիա, այնպես քայլեց, եվ քայլեց ուղղակի ասես հրա ճանապարճըփակած նրա առաջ վիննիեք» ճանապարճիվրա Այդ պատճառովէլ իրոք մեզանից ոչ ոք երս

ակում

--

միք,

որմեբ շիչանից

« ւռոնսվեց:

նայելու,նույ ն՛

ասաց

այս

նս

դալով

նա,

առանց մեր կողմը

Հպարտ բարձրաձայն,

ու

արճամարՀելով

սո-ղուննե՞ր..սրիկա-անե՛ր...

գնդեցիկ,«պարտ: գնաց՝չիտակիրան, իսկ մենը մնացինք բակում, ցեխի մեջ, անձրնի

Ու

դորչ

ետ

խոսքերի:

վ1՛խ դուք,

--

դուրս

երկնքի տակա.

ու

ւռիարհ

փոսը: Ինչմենք էլ լուռ գնացինքմեր խոնավքար բա ներս արհը երբեք մեր պատուճաններովչեր պես առաջ մոտ չեկավ... փանցում, ու Տանյան էլ այլես ձրբհր մեզ Հետո

95.

ԻՄ

ՈՒՂԵԿԻՑԸ

|

Նա

0դնռայի նավաճանգստում:Մի երեք նրան պատաճեցի գրավում էր հրա Թիկնեզ, ամուչադիությունը օր չարունակիմ բակաղմֆիգուրանն գեղեցիկ մոբութով ջրջազծվածաինելյան ես տեսնում էի, տիպի դեմքը: նա ժիշտ ալքովս էր բնկնում. Թե ինչպես ամբողջ ժամերով կանգնում էր պատնեչիգրանիտի վրա՝ ձեռնափայտիկոքը բնրանը կոխած ու թախիծով դիտելով նավաչանգստիպղտոր ջուրն իր սն, նշաձն աչքերով. օրը տասն անդամ անց էր կենում իմ մոտով անճոգ մարդու քայլվածքով: Ո՞վ էր նա... ես սկսեցի «քտնել նրան, նա էլ, կարձձս դիտավելի Հաճախ էր ալմամը ինձ գրգոնյու Համար, ավելի ես

ու

սովորեցի յոկնլ ճնովից նրա քովս ընկնում նչ վերջապես, բաց գույնի Հագուստը ն սն չլյապան, նորաձն, վանդականախըչ, նրա ծույլ ֆայլվածքը ն բուք, տխուր Հայադբի:նա միանդաես

հավերի 4ր այդտեղ, մայն անբացատրելի նավտճանգատում, շոգեչարժերի սովոցների,շղթաներիչառալի, բանվորներիաղժուկի, մարդուս ամենն կողմից շրջապատողնավաճանգստի կատաղի-ջղայինժխորի մեջ: Բոլոր մարդիկ մտաճող էին, Հոգշ նաճ, բոլորի վազվզում էին փոշու, քրտինըի մեջ, գոռգոռում, էին... Այդ տարօրինակկերպարանինաշխատանքի Հայծճոլում ժխորում դանդաղանց գարձ էր անում մեռելատիպտխուր դեմքով, անտարբերդեպի ամեն ինլ, բոլորին օտար»: Վերջապես,արդեն չորրորդ օրը ճային, նս ճանդիպեցի հիան ն վճոնցի, ինչ էլ լինի՝ բմանալ, Բե ով է նաչ Նրանիցջիլ Ճերու տեղավոիվելով՝ սկռեցի Հաց ձմերուկ ուտել ն դիտել երւսն՝ Հնար փաածեչով, քե լնչոլես անեմ, որ` որքանկարելի 4 Բ ցաղաջավարի ձնով, նրա ճետ խոսակցությունքանա: Նա կանգնածէր թեյի արկղիկների կուլտին կոթնածն, աննպատակ շուրջը նայելով, մատնքրով թակթխկացնում էր ձեռ» նափայտը,կարծեսֆլերոս նվադելիսչիներ: Հագուստով, բեռնակիի թոկը մեչքիս ն ածիխոս- ի Քոսյակի փոշով կեղտոտված փարդուս ճամար դժվար էր նրան՝այդ լ ֆրանտինինձ Հետ խոսել տալ: Բայց, ի զարմանս իմ, նս տե| ռայ որ նա ինձնից կի ճնռացնում աչքերը, ու | վառվում նրանք ձն | մի անդուր, ազան, անասնական կրավով, ես վոնց, | որ իմ դիտողությունների ն առարկանքաղցած է արագ շուրջս դիանլով՝կամացուկՀարցրինրան. ու

ու

ու

Քաղցա՞ծեք: ցերվեց, ազաճորեն բաց արավ ամրակազմ,առողջ կասկաժանատամներիՀամարյա մի Հարլուրյակն նույնպես -.

նայեց: ժամաՄեզ վրա ռչ ոք ուշադրությունչէր դարձնում:Այղ նբա ձիոնակ հս կես ձմերուկ ու պորննճացիմի կոր կոխեցի

քով

շուրչը

բոլորն ու անչետացավնկատելովապրանջի նրա գլուկույտի էտնում, եիբեմն այնոեղից դուրս էր գալիս ե էր ըրոբնխը՝ շլլապալով, որ դրված էր ծոծրակին ծաժկում ն էր լայն թուխ ճակաոլո նրա դեմքը փայլում քոտ, այքով էր անում ինձ ոչ մի նա, չգիտեմ ինչու շուտ-շուտ ես նրան նշան արի՝ ոպասել վայրկյան Հղաղարելով ծամել: նրան ն կանգինձ, գնացի միս գնելու, գնեցի, բնրեցի, տվի իմ խեղճ ծածկեցի նեցի արկղներիմոտ այնպես, որ բոլորովին ու նա ուտում Մինչն այդ ֆրանտինկողմնակի Հայացքներից։ ծնում է ասես վախենու բ էր դիտում, անդադար դիչատլաբար շուրչն ուտքլ, Բայց նա Հանգիստ «կանց կխլեն. այժմ Ք. պատառը հռ ցավ վղացի այղ սուվիալ» ու սր ագաճաբար, այնոլես չտա նրա կողմի: դարձրեցի մեջքս ուստի նալելի», լո. մարդուն հժյ--նա քափաՀչ Շնարձակալեմ. շա՞տ շնորչակալ անոնույնպես սկսեց ձեռք բոնեց ապա Հարեց իմ ուսը,

Քը։

նա

խլեց

ալդ

ժպիտից»

շ-

ու

գորմարարթոքվել Հինգ րոպեից չետո է

արդեն ինձ պատմումէր, Թե վ

նա

ինքը:

Վրացի իչխան Շաքրո Պտամեն, Քուքաւյիսի "արուտո կուլվածատիրոջմիակ որդին, կովկասյան

քրկաքուղ"»: վայարա է մի ապրելով

ծառայող չինում ներից մնկում գրասենյակային Հետ: Այդ ընկերը Հանկարծ անճետանում է, Հափչտաբնկերոջ ու արժեքավոր կելով ե տանելովիր՝ բչխան Շաջրոյի փողերն նա Գատաչմամբ Հետա է նրան: հերերը, ն ածա իշխանը գնաչ է, որ ընկերը տոմսակ է վերցրած եղել Քաթում

իմանում է այնտնղ: Բայը Բալու. իշխան Շաքրոն նույնպես ուղնհորվում է Օդեսա: Այն ժաշ է, որ ընկերի գնացել քումումպարզվում Վանո Սվանիձնի փոանակիշխան Շտջիոն վերցնում է ինչ-որ եր, իրեն ճաանձնագիրը,-- մի սափրիչի, որ նույնպես ընկեր նման չէր,-- ու ճանապարճ է տակավից,բայց նշաննքրովիրէն դոնա Հայտնումէ ռատիկանությանը ընկնում Օդեսա: Այստնղ հա ազա են մասին, նրան խոստանում գողին զանել. զության

5.

է երկու շաբաթ, ժախսում է թր բոլոր արդէն երկրորդ օրն է, որ բնրանը պատառ չի

պում

փողճիը, դրել:

ն

Հավարտիջին,չփծց կուրթկան, մտածեց, մի քանի անգամ աճա մենք միասին ռաչյեց ն, վերջապես, Համ աձայնեց: եվ ուռով ուղեորվեցինք0դեսայիցԹիֆլիչ'

աճա

ՀայձոլանջնրիՀետ թառը պատմություե նը, նայում նրան,Հավատում խղճումտղալին, որ քսանենատարին նոր էր թնակոխել, բայց իր միամաությանը բորդ է նրա

ծ. լում

նա

շ

ճանաչեցի իմ ուղեկցին ն տինա միամիտ-վայրենի, չափազանցանդարգացած,ուրչւխ է՝ հրբ կուշտ է, լքված է՝ էրբ քաղցած է, Բահաչեցի հս

երբ ճասանք Խերսոն,

Հաճախ խոյաժ՝ նրան կարելի էր ավելի փոքր Համարել: բին զալրուլթով շիշոմ էր այն սերտ բարեկամության ժասին, կ

սայ

որ

մի տղա բին ուժեղ, բարեճոգիմի կենդանու: Բանապարձիննա ինձ պատմումէր կովկասիմասին, կալն վրացիներիկյանքի, նրանց զվարճություններիղի-

Հետ, որի գողացել կապում էր նրան իր ալդ գող ընկերոջ դաժան ճայիը ճոՀամար Շաքրոյի էր այնպիսիիրերչ որոնց վանորեն թի որդուն «խանչալով կմորթքի», հթե ռրդին դրանը չգանի։ եւս մաածեցի, օր եթե չօգնեժ այս տղային, անկուշտ քաղաքը նրան կկլանի, նս գիտեի, թե երբեմն ինչ չելին դիզհսկ այստեղ վածներ են Համալրում բոսյակների դասակարգը, ալդ շանսերն բնդունելու կային բոլոր իշխան Շաքրոյի ճամար կս ուզեցի նրան օզնել: Շաքրո Հարգելի, բայց չճարգվող դամը: տոմս խնդրել, նա յին առաչարկնցիգնալ ոստիկանապետից որը

վաժատեր մասին: երա պատ» ունեցած վճրաբնրմունքի ։ի գյուղացիներն էին, լուրօրինակգեղեցիկ, ությունները Հետաքրքրական էին իմ առջն չափազանցոչ գովելի կալն պատմողիննկարում նան: օրինակ,այսպիսիմի դեսլք: կողմից: Պատմեց ջեֆի են ճաՄբ Հարուստ իշխանի ժոտ նրա չՀարնանները խորովաժ: ուրուք վաքվում. գինի են խմում, չուբեկ ուտում սա-

ու

տանում է ախոՀայտնեց, որ լի դնա Ինչո՞ւ հանիք զուրս նկափխ են լավաշ ու փլավ, ն Հետո իշխանը ճյուրերին են, իր բնակած ճամարներիփողը չի տվել, իսկ նրբ նրանից իչխանն իր Համարիվերցնում է ամէձՁիերը թամբում ռր: ծետո ճանջե նա ո էչ են, թաքնվել ինչ-որ մեկին խփել փողի պ նջել նալավին ն քշում դաշտի միջով: կրակոտձի է լինում։ Հլուր ն այժմ է, որ ոստիկանությունը ու կերով քնթադգրում վժմ արդարացի րերը դովում էն նրա վալելչագնղություններն արազավազուն խփելու ճամար. ճա, նրա բան բուրգ ք րբա բանը կանի այդ փողը չտալու ժի գջուճանկարծ հչխանի հորից է սլանում, բայց

կմկմաց որ

ն

նա

ւ

ք դեպ, ,

ւ

նա

էլ

չատ

--

ամր չի Հիշում -- մի՞ Հարվաժ է Ճասց» բարդանում էր նս բո՞չոբաս Դրությունը

Հաստատ

բել՝ թե՞երկու 22

թյունը:

|.

աոան (այան ԱշաՀԵ աՀԼԿ վԻւ ճռեցի

այն

,

ոի

իսկի էլ

այդ

Շաքրոնուտում

Կ

մ

ւեր

շուտ

էր

գլուխ

գալու

մարդո

երքք բնք

ո

չիս

,

,

սովալլուկ բան չի, որովտնետն

չափ ն

ւ"

լի'

ավե

|

այա Նոնան Քենոթա

ւրս" որԻԴ ուտում էինք: Բացի կոպեկ վաստակից վաթսուն կոպեկըերկուսս դճո մինչն իշխանին Հանդիպելո նս որոշել էի Ղրիմ ն ժամա գնալ, ուստի չէի ուզում երկարմնալ 0դեսալում: Այն ,

րանք:

հան էս իշխան Շաբրոյին առաջարկեցիինձ Հճեո ոտով գնալ այսոիսի պայմաններով. եքն ես հրա ճետ Թիֆլիս գնացող տել կճասցնեմ,իսկ եթե

աի ԿԱ իրանը ,

:

թ

որաաիրք"

իրեր

րաժեշտ

կտանք:

ւ Խարց ի, աճում, վաշիլեքրին չ րին, զլխարկին, անդրա:

|

--128--

|.

լ:

|

'

լ : : Է

լ

լ

աոԲո"ամը ժն

`

նրա հանան աճի վիտ հրամ արեր ն

-

ԱՓ

Իը չրի, որա Վնասի մ Պե նշանով ն Բո" մ թունյամբ կիտում է 1» Քերը, մճոքի քչանով է, իշխանը արի մի ճարվագյուղացուն, ն ծրբ նա մոտծնում ծով կտրում է նրա գլուխը, ատրճանակնարձակելովնրա ձիու մոտ

,

ո

Խար» չհշա ուա աւ Եվան բր արարբըմ

"

իան

տաժանա

ի

աշ

տանք

դա-

տապարտում... Շաթիոնայդ Հաղորդումէ ինձ՝ իշխանին ափսոսող տոնուր «աես փոբձում էմ ապացուցելնրան, որ խղճալու բան չկայ եղանակովասում է ինձ. կալն նա խրատական Մի գյուղացու չատ: խշխանենրքիչ կան, դլուղացիներ՝ Ի՞նչ է գյուկշխաններին, Համար չի կարելի դատապարտել հունդ Պողյ-" ճձ մ մի գունդ Է "ող ե Շա է տալիս ինձ ն, քույց քրոն զային: Այ,-Այ,-շ

իշկ իշբանը՝ ոնք ոի

աստղ: աար:

Բ

բարկանումէւ նրբ նա բարկանում անում հրեսը «րվում է՛ գայլի նման, է, ատամները բաց է Ռու էՔս ճանաչում կովկասյանկլանը -- Լռի՛ր, Մաքսի՛մ' հմ նա անզոր էին է պատճադաբանությունեերն դոչում Քի-ն ինչ որ ինձ ճամար պարզ այն առաջ, նրա անժիչականության Մենք վիճում էնք,

նտ

ու

էր, նրա ճամար ժիծաղիլի էի" նս իմ Հայացքներիդնրաղանցքու-

առանց երնրան փակուղիէի գցում, թյան ապացույցներով ասում էր ինձ. կար մտածելու կտեսնես որ նս ձշմաԳնա Կովկաս, ապրիր այնտեղ: բիտ եմ ասում: Ամենքն այդպես էն անում, նշանակում է` ալդ նա

Հ-

պիտիջեղ Հավատամ,քանի ասում այդպեսչէ, իսկ ճազարավորներն

Ինչո՞ւ էս

պքս էլ պետք է: նակ դու ծս առուվ՝ 22 այսմ այլապես է:

այդ

որ

ժե-

լռում էլԲ Հասկանալով, որ պետք է ոչ թե խոսքերով, այլ փաստերովառարկել այն մարդուն, որը աՀ վատացածէ, Թե կյանքն ինչպես որ կա, լիովին օրինականէ նս լռում էլի, իսկ նա Հիացմունթով՝ ու չրթունքներբ արդարացվիւ լի ճպճպացնելովկր խոտումկովկառպանկյանքի մատին,որը ու է վայրինի գեղեցկությամբ, կրակով խնքնատիպությամբձ Այդ պատմությունները,ինձ Հնտաջրքրելովու գրավելով՝ մին» նույն ժամանակվիղովում ու կատաղեցնումէին իրենց վայրալ Մի գությամբ, Հարստությանն բիրտ ուժի երկրպագությամբ: անգամհս Հարցրինրան,Քն նա գիտի՞արգլոք Քրիստոսիվար-

Այն ժամանակ

ես

դապետություծնը: |

Աա

է հեղել, որ Քրիստոս

Ան իԲՀոոմ հայն |

Ն

աոաք զիոի, ի նա:

այսքանը

մ

ճրնական օրենքներիղեմ է դուրս եկել, Հրեաներըդրա Համարխալել հե երան խաչի վրասԲայց նա աստվածէ հղել, ուստի կ խալի վրա չի ժեռել, այլ ճամբարձվել է երկինք ն այն ժամանակմարդկանց տվել է կյանջի եռր օիննք... Ի՞նչ օրենը,-Հարցրիես եա նայեց ինձ ծաղրական ե ճարցինց: տարակուսանքով Դու Տիիստոնչա՞ ծս: Դէ, եւ էլ հմ քրիստենարԱշխար«փովրաՀամարյաբոլորը քրիստոնյա են: Դե էլ ի՞նլ նս Հարցկ

--

ա.

Տեսնում ես, Թե բոլորն ժենըդա Բնչե՞սեն ապրում,.. Քրիստոսիօրենքը: ես Հուվված սկեցի նրան պասոմելՔրիստոսիկլանջքիմաշ

հուժ:

է

-59.

Մ

ճետո այդ ուշա" յում լսում էր, ռին, նա սկզբում ուշադրութ վերչան, վերջապես, գրություննսկսեց «ետվճնտն թովանալ

Հորանջով: վորվեց

.

ես սկսեցի նորից Տեռնելով, որ նրա սիրտն ինձ չի լաում, ն օգնությանօգուտների» դիմել նրա խելքին թոսել փոխադարձ

օգուտնեՀօգուտների, օրինականության օգուռների» գիտության ԵՀ Իմ պատճառաբանություն մազն... րի,շարունակօգուտների փշրվում փո պարսպին, դիպչելով նրա աշխարՀբմբոնման չիանում էին: է նրան պետք Ով ուժեղ է, նա ինքն իր Համար օրենը ծուլորեն ճամփան,-չի սովորել, նա կուլբ-կովբ էլ կգտնի իր «ավաչ իրեն նա կարողանումէր ինքն առարկեց ինձ Շաքրոն: գեպի հաս էր ղարթեցնում տարիմ մնալ: Դա իմ մեջ Հարգանք ն ես զգում էի, քե ինչպես Բայցնա վայրենի էր, խստասիրտ, դեպի Շաքրոն: Սաիմ եչ երբեմն ատելություն էր բոնկվում շփման կետ, գտնեկայն Հույսս չէի կորցնում գանելու ժեր մեջ

ըըչ

--

ճամաձայայն Հողը» որի վրա երկուսս էլ կկարողանայինք նության գալն իրար ճասկանալ:

լու

ն ժոտենում էինք ձալթային։ եռ Մճեջ անցանք Պերեկոպը ատամնճրի րաղում էի Ղրիմի Հարավային ափը, իշխանը Մեր ամչ էր' երգերը քրգելով՝ մոայլ արանթովիր տարօրինակ տակավին: փողը վերջացավ, վաստակելու տեղ էլ չկար բողջ նավաժամանակ այդ Քեողոսիա, որտեղ Մենք չտաւպում աշխատանքներէեն սկսվում: Հանգատիշինարարություն ն ասում էր, որ ինջն էլ կբանի, փող աշխատծիշխաննինմ նա չատ ծանոթ» լով, մենք ծովով կգնանք Բաթում: Բաքումում կամ աճա ենր ունի, ե անժիչապես ինձ ճամար դոնալանի ն լեզուն քաղցր նա ուսիս էր թփրքացնում պանք տեղ կզանի,

էինք

ասու. Հովանավորաբար ծպծժպացնելով՝ --

Ես

քեզ ճամար

կյանք սռնղծեմ: Սժբ՛։ աշայնպիսի

ուլեսս

Գինի կամքս՝ինչքան ուզես, ոչխարի միս՝ ինչքան , Հետ, մի Հառլիկ վրացու՞ույժժը՛չժժը վրոցունու կպսակվես կծնի, շատ ծծը՛... նա քեզ ծամար լավաջ կիի, երեխաներ

ծը

հրեխաներ, ժծրո ժժլը էր» Հեւոհ սկրինձ զարմացնում Ադ «ժծը»ժծը»-նսկղբում կատաղուսեց գրդոնլ, ապա արդեն Հասցնում էր թախծալի

բյան:

Ռումսաստանում

Ց ՄաքսիմԳոոկի

են կանչ այդպիսիՃնլյունով խոզերին -:39-

էբ՝ մասին,պատմում Ճորկումնհրիե գիտելիքների բոնոմիական բաց ատամները աչքերով, վառվող չմփացնելով, շրթունքները աղմուկովներս քաքաղցածությունից անելով կրճտացնելով,

բոում Հիացմունք, նրանովարտաճա Կովկասում վիշտ: բավականություն, ափսոսանք, ե կողգեստը, Շաքիոնարդենխիստ Ժաչել էր իր նորաձն են

չում, իսկ

նե 1 ատ շիկները

Զեսնափայտն էին ճաբքճքվել:

ու

էինք Խերսոնում,Շլլապայի քղ մի Հին գլխարկ աստիճանավորի

նա

ու

ծախել շլլապան

շ

դնել էր հրկաքուղային

անգամգլխինդրեք ավգ երբ ճա առաջին Քէբ դրեց,-- ինձ ճարցրեց. Ինձ սազո՞ւմ է. Գեղեցի կո

Կ աի Դ

,

գնում էէ

ն

"ՈՐուղնորվե-

պես դարձել էր անտանելի, բայց ինձ ավելի չատ մուսՀոգում էր իբ առասպելականախորժակի վերաբերյալ ռյատմություննաներով: Բանից դուրս է գալիս, որ նա ժամը 12-ին իբրն ժումբ խամաչզմի գառնուկ» ուտելովն երեք շիչ գինի խմելով, կարող էր առանցՀատուկ ճիգեր գործ դնելու Քաշին սսոծվ

2.ին հրեջ ափանինչոր «չախոխբելի»,կամ «լիրթվա», մի Եփ փլավ, մի ամբողջ շամփուր խորոված, ւինչքան ուզես՝տոլմա» ե դեո էլի կովկասյանչատ խորտիկներ, ն ընդամինխմել գինի՝ «ինչքանուղեծրո:նա ամբողչ օրերով պատմումէր ինձ իբրգառո-

Համոզվեցի,

հիա էր բ նր

ցարթում առատությամբ մամբ ջոյ

«ետո

վերադառնալով՝

որ

ոու, (որի քմրահոն նկատելովիմ նռի՝

ժ

ն

ինչպե ինձ- փորդ իո

աթրոն,

ձեռվ: Այլ

դար

ԵՐ մ

եց ճէ

լոությունը, դրանից օգտվեց իր

ժամանակից սկսվեց մի բնչ-որ անչեքնք

Ք

բան

ես

աշխատումէի, իսկ նա զանազանպատճառաբանություններո ն ինձ աշխատել Հրաժարվումէր բանելուց. ուտում էր, քնում ն Տան մ. Ինձ Համ ցավալի էր նայհլ նրան, ծիծաղելի ամար աոիպում: հս գործս վերջացրած՝Ճոգնած վերատղային, երբ արե առողջ դառնում էի երա ժոտ, նա մի ստվերոտ անկյունում սպասելիս էր շոշափումինձ ճաձր լինում ինձ ն այնպիշի ազածությամբ վիրավորականէր տե»նել, յացջով: Բայց է՛լ ավելի վշտալի նս աչխածիծաղում էր ինմ վրա այն պատճառով,ոի ոթ ֆա տում եմ, նա ծիծաղում էր, որովճետն սռվորել էբ Քրիստոսի անունով ողորմություն խնդրել: երբ նա «կանց ողորմություն մուռեՀավաքել,սկզբոսմքաշվում էր էնձեից, բայը "ետոյ հբբ նում էինջ մի թաթարականգյուղի, նա սկսում էր ալքիս առաչ ու

ու

-- 199 .-

որ

Շաքրոն իր ախորժակի մասին Թոսելիս՝ ս չէր եկել ճշմարտության սաճմաններից, իմ գնածից ոլ մփ Բ ես փշրանքչէր մնացել: Դա ընկերական վարմունք չէր, բայց ես

ու

Լ.

որ

(լով. թե գլուխը ցավում է: Մի ժամից

Հողի այչ կատրիբնուքյան գեղեցկության Ճողակտոր,որին փաղաբչումէ ծովր: ԻչՀամր օքանչացումով, կ տխուր Հայացքներ խանը Հառաչում էր, վշտանում շուրչը տարտելով չացում էր լցնել իր դատարկստամոքսն ինլ-որ նրանց սննդարար ՀատկություննիօրինակՀատաղտուղներով: ոչ միշտ րին ծանոքանալընրա ճամար բարեչաջողէր անցնում ասում ն Համախ նա չար Հումորով էր ինձ. անի, ինչպե՛ս պետքէ շարուվրա տակն Եք փորս նակեմ ճանապարձս, Հր: Ասա՛չ ինչպե՞ս: Ոբնէ բան վաստակելու Հնարավորություն լէր ներկայանում, ե մհեք, լունենալով ոչ ժի գրոշ ճացի փող»սնվում էինք մրգերով ապագայիվրա դրած ճույսհրով: իսկ Շաքրոն սկսել ծուլության ե, ինչոհ» ինքն էր էր արդեն ինձ «Հանդիմանել «բերանքացությանչՀամար: նա ընդճանրաՀարտաճայովում, թա

ուքր, Փր

տալո

ու

Տինք ին

կուլ՛

Մի անդամ Ցալքայք մոտ ինձ վարձեցին մրդեղենի մի այես գի կտրտաժ Ճլույերից մաքրելու: իմ շրավարձի կավօրոք ն ամբողջ «իսուն կոպեկի Հաց առա միս գննցիչ Երբ գնաժս ն ինձ կանչեց, դնագի՝զեափո «աւնձնելով բերեցի,այլգեպանն պատճառաբանեէր աշխատանքից, Շաքրթոյին,որի Հիաժարվել

օտ

--

ոմ

ու

պերճախոսշրթունքներից:

խ գլխաթկը,--

Սիմֆե Սեֆորոգոը էեցանք քեր Անցանք մումննք

ելով

|

սլատրաստվելժուրալու: Դրա ճամար նա Հենվում էթ ձեռնափայտինն ոտը գնանովքարչ տալիս, ասծօ քե ցավելիս լինձը, օղորերիտտսարդին իմանալով, որ ժլատ թաթարներն առողջ չետ, տտ: Ես նրա տալիս ցույց էի հրա վիճում ժություն չեն այպիսի զբաղմունջիամոթալիություծը..Ես լէ կարողանումբանել,-- հարճ առաթկումէր նա: նրան ողորմություն բիչ էին տալիս: ես այղ ժամանակ «կալ օրեցօր դառնում էր ավելի զըժէի «իվանզանալ: Ծանապարձչն --

| ։

--

|31--

նա երգ էր երվորներ,ես մի ժարդ էի ճանալում, մի վրացու, գում: Այ, դրանք հրգեր էին... որ չէր նրգում- ա՛լ ար աքա

նա Շաքրոյի Հետ՝ ավելի ժանը: վարչ ն իմ Հարարձրությունները էր, որ ես նրան կերակրեմ: այժմ արդենաստիվսածաֆջում եմ ոտով հա Տար: Մի"քե նս կտրող Գու ինձ տանո՞ւմ ԵԺ նս սովոր լեմ: ես դրանից կարող այդքանճեռու տեղ զնա ես մեռնեմ, բաոր մեռնել, հ՞նչ 1օ ինձ չարչարում,սպանում, ընկերնհրա չերս լաց կլինի, եր ո՞նը կլինի:Մերս լաց կրինի, կանի' արցունք լաց կլինեն» էգ ինլքա՞ն ես այդպիսի խոսքեր էի լօում, բայց դրանք ինձ չէին բարտարօրիԱյլ ժամանակ իմ ժել սկսել էլ' ծազել մի կացնում: Փատածում բոլորը" նակ միտք, որ ինձ դրդուժ էր տաննլ այդ նստած, գիտելով ետ քնաձ էր ինում, իսկ ես նրա կողքին

կոխել մէ Սիբիր է գնացել... ավիԱմեն անդամ երա ժուռ վերադառնալիսես ավելի ն նա չէր կարողանումայդ Թաջցըաչքից, նրա էի բնկնում լի նհչ ինձնից: Մեր գործերը շատ վատ էին դնում: ես Հազիվ էի չեարաՀ վորություն գտնում չաբաթական մեկ կամ մեկուկես ռուի Հասկանալիէ, որ այդ ավելի քան աշխատել ե, ինքնըստինքյան Քիչ էր երկուսիս ճամար: Շաքրոյի մուրալը սննդի խնայողություն չէր բնրում, նրա ստամոքսը մի փոքրիկ անդունդ էր, ոբ կլանում էր անխտիր ամեն ինլ՝ խաղող, սեխ, աղ դրաժ ձուկ, Հաց: չորացրած մբզեր, հ ժամանակի ինթացբում այն կարծես ն ավելի ավելի վլոշքր պաավելի էր մեծանում ծավալով ու

ու

էր, էի ինքս ինձ, զարձն» նրա ճանգիստ, անչարժ դիմբը, կրկնում մշ բան կոաշելով: իմ ուղեկիցը»: ուղեկիջս... Մնջ երբեմն ազոտ միտք ձր ժազուք, եվ գիտակցությանս րբ այնպես ին Շաջրոն միայնօգտվումէ իր փրավունքից, ՀԸ

է ինձնից օգնություն Համարձակսլաճանջում վատաճ էր ուժեղ բնավորություն: արտաճայտոււէ Մյդ պաճանչն խնամքը: էս էի ն ուսումհնթարկվում նրան ուժ Նա ինձ ստրկացնում էր, դողոցին։, այասիրում,Հետնում նրա գեմքի յուրաքանչյուր զավթն ուրիշի անձնավորությունը սյատկերացնել, խատքլով նա ութ կ հնչի՞վրա կանգ կառնի իշկ քելու այդ պրոցեսում ու իմ ծիծաղում նա իրեն շատ լավ էր զվում.հրգումէր» քնում էինք վրա, երբ ջեֆը տալիս էր" երբեժն իրարից բաժանվում էս նրան ճաք ու Քրկուշհրեք օրով, գնում զանազանկողժեր. ասում ն էի, Քե փող էի մատակարարում,էքն ունենում էի, նայ որ ապա որտեղ ինձ սպասի: երբ կրկին Ճանդիոլումէինք, ու չանձ ճանապարճդիած էր լինում կասկածանքով տխուր ն միյտ րությամբ, դիմավորումէր սաստիկուրախ, ճրճվանքով առում էր ծիծաղելով» ես կարժումէի, թե դու ինձ մենակ թողեցիր, փախար:

ու

տանջում:

ու

ու

--

ժա՛, Հաչ

Հա

:ս:

տեսած նրան ուտելու բան էի տալիս, պատմումէի իմ գեղեցիկտեղերիմասին, ն մի անգամ, Բախչիսարայիմասին խոսելիս, Է դեպ, պատմեցիՊուշկինիմասին ն ասացի նրա չարեց Այդ բոլորը ոչ մի տպավորություն ոտանավորներից: ես

նրա վրա Ի-

է՛,

.

ԴրանքՖրգերեն ռտանուվորնծր, -- |լ12.--

ն ռչ

քն ոտանա»

էր երդում: Առես կոկորդի խենչալ էին խառնչտորումէին... նա մի գինեձվաճառմորթեց, Ճճի-

բա՛րձր...շա՞տ բարձր

շա

Շաքրոն սկսեց շտապեցնել ինձ Դրիմից գնալու, խելացիոէ, իսկ ճանապար: դեռ բեն ասելով ինձ, որ արդծն այուն ճեւու Մանավանդ, որ ես կալել, շատ կաս ծս Համաձայնեցի նրա մասը, ն մենք ճանպպարձվեցին վերջացրել էի Ղրիմի այլ գեպի Թճռդոսիա այն Պույսով, որ «այնտեղփող էլ կզցենբ որիը էլի զուրկէինք: ճանկերս»:

.

Ալուշտայից բոան վերոտ Հեռանալով մննք կանգ առանը զիշնրելու: Ես Շաքրոյին Համոզել էի ծովափով գնալ, քեն այդ ես ուզում էի մբ կուշտ երկարագույնճանապարծե էր, բայց ֆովի օդ շնչել: Մենք խարույկ վառեցինք ն պառկեցին երա մոտ: Երեկոն Հրաշալի էր, Մուգ կանաչ ծովը ննրքնում, ժեզնից փոքր-ինչ ցած, զարկվում էր ժայռերին. կապույտ ծձրկինքը Հանդիսավորկերպով լուռ էր վերնում, իսկ ժեր շուրջը մեղմիկ ժառձրը: կուսինիգուրս էր դալիս: Մռոխշխչում էին թվերն սիների ճամկավոր սաղարբքիցստվերներ էին ընկնում: Մի ինչու ճնչեզ ձայնով: նբա արձաթաոր քոչուն երգում էր չարաճճի էին ալիքների ժեղմ ու փաՀալչում Հնլլուն դայլայլիկները էին, աղմուկով լի օղի մեջ, ն երբ նրանք անչետանում դացչող լսվում էր մի միչատի ջղային ճոճռոցը, Խարույկը զվարթ էր ու դեղին ծաղիկների վառվում, ե նրա կրակըթվում էր կարմիր Խա Հչ Հր ստվերներ առաջացնում, հ տյդ ժի բոցավառ փունչ: ու

.-

1.--

լա

լուսնի էին ժեր շուրչը՝աժի ատվերենընուրախ ցատկոտուվ պարծենալով: աշխուժությամբ խրծնց առաջ ձույլ ատվերների անչ Ծովի լայն Հորիզոննամայի էր. նրանից վեր՝ երկինքն էր տարադիտելիս ծայրին՝ ամայ ե եւ ինձ զգումչի աշխարճիս մեծ բանի խել-որ առեղծվածը... այդ Հոգի դյութող ժությունը՝ ն ոիրոս մոտ լինելու երկչոտ զգացումի էր չցնում Հոգիս: Թռբր-

խոսում էր չարություն արած ծրեխայի երկլոտ տոհուվ ը կա, չնայելով Հուղմունցիո, չկարողացա չտնանել նրա խղզճաչ կնրոդով Գբոչ վախից ծիժաղելի լի դնժբը, ոբ չիոքմունքիը նա

ս

դալկանում տալով էր...

ու

:

մբովել էրս

Ինձ լես

ոնց

|

(4

Ճի՛շտ ո՛ւ մի ժամանակ:

աա

քափաճարեց գլովար:

ատանսխումեմ,

տի ղու

Մտածում ատիպում:

Հան

ետ`

դիուտմարդ

ծս:

Բանում

ինչո՞ւ,/ւրոժն ձիմժուրէ

եւո

նա,

ոչխար»

մբասին, երա դեժքը զարձնում էին մանկական, երկչոտ, զարփացած։ Շնլում էր նա լիաքոց, Հանգիստ, բայց երբեմն դեզառանցում էր՝ վրացերեն խոսելով աղաչանքով գերում Մնր չուրջր թագաղորումէր այն լարված խաղաղուփութկոտ: թյունը, որից միշտ մի բան հս սպասում, ն որբ հրե կարողանար երկար չարունակվել, մարդուն կգժվեցներ իր կատարյալ անդարբրությամբՀնչյունի շարժման ալդ ցայտուն ստվերիբաճանում մեզ, ցակայուրյաժբ: Ալիջներիմեղմ ճողփյունը չէր մենք գտնվում էինք մի ինչ-որ փոսում, որը պատած էր կալչուն հրախ մացառներով ն կարծես քարացած կեեղանու բրդբրդոտ ու Ժտածում. ես լիներ, հալում էի Շաջրոյին Սա իժ ուղեկիցն է... ես կարոզ եմ սրան այստեղ թողջել բայց չեմ կարող րանից Հեռանալ, որովճետենրա ւռնունը Նա ինչն գելգիոն է... Սա իմ ամբողչ կյանքի ուղեկիցն է... ու

ու

'

|

| |

| է

'

|

--

ոք չեմ

ու

նա

աո

որ

ձն

ներել

-

Լամ

քեղ

Այդ նա ինձ մխիքարո՛ւմ էր Այդ նա ննրողուցյո՞ւն էր ու խնդրում ինձնից: իճարկն, այդպիսի ժխիթարանքներից Ք"մնում Հետո ոչ անել, հրե ինձ ոչինչ չէր ղություն Հայջելուց անցյալը, այլն ապագան: րան'»՛չ միայն կես ժամ Հետո նա խոր քնած էր, իսկ ծս նստած էի նրա կողքին ու նայում էի նրան: Քնաժ ժամանակ նույնիսկ ուժեղ իշկ Շաքրոն մարդն անպաշտպան ու անօգնական է թվում, ճետ ողորմելի էր։ նրա Հաստ չրքունքները, կիտած Հոնքերի

--

սա-

Ք

--

2անկարծՇաքրոն բարձրաձայնքրքջս:-: Հա՛«Հա՛«Հա՛... ի՛նչ Հիմար կերպարանքունես ՈւղղաՀԱ՛, Հա՛-ճա՛-ճա... կի ոնց որ ոլխարիկերպարանք: նս վախեցա. կարծես թն դլխիս ճանկարծակի աժարրո յ Դա ժիժաղելի էր ավելի վատ այո, Բալը այդ էր, ճայթեց: բայց ինչքա՛ն վիրավորականէր... նա, Շաքրոն, լալիս էր ծիժազից. ես ինձ լալու պատրաստ էի զգում՝ուրիշ պատճառով: կոկորդում կարծնաքար կար, Խս չէի կարողանում խոսել ն վայրենի ալջնրով նայում էի նրան, որով ավելի էի «ասակացճում նրա ծիծաղը: նա, փորը բոնաժ, թավալվում էր գնանք վրա. իսկ ես դեո չէի կարողանում ուշքի գալ ինձ ճասցրած վիբավորաէջից... հնձ ժանր վիրավորանք էր ճասցված, ե այն որովջիլ մարդիկ, որոնք, Հուսով եմ, ռի կճասկանան այդ-Հետն Են գուցե իրնց էլ զգացել այդօրինակմի բան,-- երանք նորից կզգանիրենց Հոգում այդ ծանրությանչափը" կատաղած գոռացի նս: Վձ՛րջ տուրյ--

նից: ծս երկարգնում էի առանց ժտածելու, Համարյա առանց գիտակցելու, վիրավորանքի այրող թույնով լցված: ես գրկում էի ամրողջ բնությունը 1 լոտ, ամբողչ Ճոգով սերմ ճայտնում ձրան,-- վառ սերը մի մարդու, հիի մի բիչ բանաստեղծէ... իսկ բնուքյունը, Հանձին Շաբբոլի, բրքջաց իմ վրա' Հազչտակոքլանս Համար նս Հեռու կգնայիբնության, Շաքրոլի ե կյանքի բոլոր կարգերիդեմ մեղադրականվճիռ կայացնելու ժեջ, կայն ետնիցսարագ քայլեր լովեցին: Ն: Մի՛ բքարկանա,--ամոքաճարվածարտասանեքՇաքրոն կամաց դիպջնելովուսիաւ-- Գու աղոթո՞ւմ էիր Ֆո չգի-

էլ

նա թացասաբար

|

վախհցավ, ցնցվեց, բայց դնո էլի չէր կարողանում իրեն ղապել. ծիծաղբքբոնկումնեխբը դեռ բոնում էին նրան. ետ ուռցնում էր արտերը, ալքնրբ չլոում ն ճՃանկարծնորիք բուռն կերով ջրքջում: Այն ժամանակնս վեր կացա ու ճեռացա նրաչ

նց

--

| |

--

թեզման կուղեկցի ինձ... Թնողոսիանի դերն Հանեց մեր սպասելիքները: նրբ մենք տեղ Հասանք, այնտեղ կար մուտ չորս ճարյուր մարդ, որոնք Մեզ պես գործի էին սպասում ն նույնպես ստիպված էին բապասննչի կառուցման ճանդիսավականանալ եավամատույցի

տեսը լինելու դերով, Աշխատումէին քութթեր, Հայներ, վրացիներ, սմոլէնսկցիներ. պոլտավացիներ:Ամենուրեք, Թն՛ քաղա-

-.ԽՏ-

բումԹե՛կրա ն

թույլ չր աալիսերան սննղառությանը՝

խմբերովշրջում ձին «առվյալքերիսգորշ: ն դեն էին գայլի արչավով դես

շուրջը,

բնկճված կերպարանքներ, ազովյան տավրիկլանշրչմոլիկները: քափֆառում Մենջ գնացինք եերչ» ԻԺ ուղեկիցըկատարում էր իր խոսքը ն ինձ ձեռք չեր տանա սաստիկքաղցում էր ն ժեկի ուտելը տեսնելի՝ չիս, բայց նման ատամները՝ինձ շարէր կրճտացնում ուղղակի գայլի

ն

ու

ու սափեցնելովզանազանկերակուրներինկարագրությամբ քանա էր կլապատրաստ նակի մառձանչումով, կերակուրներ,որ նա սկսել էր ճիչել կանանց նելու Մի քանիժամանակիցի վեր Հառաչանքենրով, ավփաոսանքի մասին, Սկզբում Հարնանցիորեն, նա, ապա ճաճախ, մարնելցի ժարդում ընչաքաղց ժպիտներով. վերջապես, Հասավ այն աստիճանին,սր երբ ժռտովն անցնում

ռուս

առարկում էր, գլուխնռրորելով՝ բելով,եա անվատա:ությամբ մոտ, 01...

Մեղ կարելի չեն լինում: ճիմարություններ այդպիսի Վրատոանում, ն ստիպվածեղանք գիՄՏնք կերչ Հասանք ուլ երեկոյան ժու|. նավամաույցից դեռլի ափը ձգված կամբյակների --

եվ

խա տա-

տոտություն երա այս կամ այն Հանգամանքիառթիվ: ռում էր կանանց մասին այնպես ազատ) այեպիսի առարկայի ճանաչողությամբ ե նայում էր նրանց վրա այնպիսի զարմա-

Ֆալի ուղիղ տեսակետով, ոի հս միայն քբում էի... Մի անգամ փորձեցինրան ապացուցել, որ կինը նրանից վատ արարած չի, տմնանելով,որ նա ռչ միայի վիրավորվումէ ընձնից իմ բայց է կատաղության Հասնել Հայացքների ճամար, այլե պատրաստ ճւ Համար, որին։ նրա ստորացման այն ենքարկում կարծիքով, երբ նա կուշտ ժամանակ, էի իրեն, թողեցի փորձերս մինչն այն

կլինի,

Մենթ ներչ էին գնում այլնս ոչ քե ծովափով, այլ տաշ ն փաստանով ճանապարչբ կարձացնելու դիտավորությաժբ, փերպարկում կար ընդամենը երեք գրվանքանոցմի գարծ բոռր գնել էինք մի քաթարից մեր վերջին ճինց կուղեկանոչ ցով, Շաջրոլի՝ դլուղերում Հաց մուրալու փորձերը ոլ մի ճե չին, տեսնքի չէին Հասցնում, ամենուրեքկարճ պատասխանում

«Ձեզպեսնքրչատ կան...» Այն մեծագույնճշմարտություն էր: իրավ, այգ ժանր տարին սոսկալի շատ էին մի կտոր ճաք որո'

Է

ուղեկիցը տնել չէր կարող օսովյալներինո» ողորմություն ժողովելու մեջ իր մրցակիցներին,նրա կենսական ուժն բի պաչշարը՝ չնայելով ճանապարտի դժվարությանը ե վատ

Քիչ

չից

կլիներ,

որ

Ին չե՞ս

թաքնվքինց. մենք գիանինք,

մեր

գալուց

-- կեր-- չիչմոլիկներին ավելորդմարդկանց

առաջ

բոլոր

դուրս

էին տարել,

վախենում չինք, օր ոատիկանատուի էր ուրիչի Շաքրոն ճանապարձորդում մենր վիճակի ձր կարող ճանդամանքը

ե

քանի կինկեննք, անձնագրով, ուստի այս մեջ լուրչ բարդություններ առաջ բերել: Մակընքացալիքներն ամբողջ դիշէր առատությամբ ցայն ժենք դուրո եկանք լուսաբացին տեր էին տեղում ժեղ վրա, փետացած։ Ամբողջ ցերեկը կամրջակներիտակից թրլված ինչ Հաջողվեց ժեղ վաստակել, չրջեցինք ծովափի, ն բոլորը: ն

որ

ու

կոպեկանոցէր, որ ես ստացա մի տնրանըակնոչից: տուն տարա: ռրի մի պարկ աէխբշուկայից անցնել Թաման։ Ռչ մի մանեղուցով է ր «Հարկավոր Այժմ լուս ժեզ իբրն ընդունել չՀամաձայննց կույլկատեր ծս զԻՐԲոլորը խնդրեցի: ափն անցնելու Համար, որքան էլ որ ջիլ առաչ գրոված էին շրջմոլիկներիդեմ, որոնք մեր գալուց էին կատարել: սխրագորժություններ այդածղ չատ ՃՀերոռական դամուի: երբ էին կարդն Հիմբի, նրանց հոկ մեղ, ռլ առանց ողչ աչխարճիզրա Հասավ երեկոն, էս անչաչջողուցյուններիցս անել չարացած լինելով՝ վճոնցի բավականվտանգավորմի բան աժեցիս կատար կպիշերը Հասնելուն պես՝ ի

մի

տասը

:

--

--

որ

քիավարող՝

ոն,

նողները: իչ

Հասկանում

Չե՛մ

չերել

ինչ էր կանանց սեռին պատկանող որեէ անձնավորություն,-նա ն ինչ արտաքինի չէր այլնս ոի տեր էլ (ինքր,-«արիք, կեզժի որեէ գործնականփիլիշոփայական կարող

չասելինձ

ընդունելուայնպիսի կաարդարն, ռրով ժուրացկաններն,

Հչուծվաժ Խղճալի տեսք, ն նա տեռակ կատարելությաժբ. բող էին պարծննալ որոհս մի ասում էր. դեռ Հեովից տեսնելիս նրանց են են. Փո՛ւ, փու, փո՛ւ ի՞նչ են շրջում: Ի՞նչ -- էլի գալիս է: Ջեմ Ի՞նչ էն Հեռվից գալիս: Մի՞քե Ռուսաստանը նեղ չրջում: Ռուսաստանի ժողովուրդը շատ Հիմար է' Հառկանում: որոնք ես բացատրում էի նրան այն պատճառները, եվ էրբ ճաց փընտշրջել ժողովիդին Ղրիմում առխպելէին Հիմար

ու

--

.-

մաքսատան ՀրբՇաքիոնկամար մուռնցանք մոտ երեք մակույկ կար: դրանը շիղորի շեջ պաճակակնտին, ժովափնյաբարե պարսպինամրացրած էին կ ապած կաններով ընգձարօղակնքրից:Մուքն էր, թամի էր փլում, մակուլկներն ինձ ճամար ճարէին... վում էին իրար, չվրաները չառայում

Գքշերը նա

ու

:

օղակն Հանել փարից: ժար Հր տարուբերել արշինաչախբարձիության վրա, ման Պինգ Մեղնից փեր: ն էր գալիս մաքսատանպաճակզինվորը ատամներիարանջով եւ աոնում, |է սուլում էր: երի՞նա ժեղ մոտիկ տեղում կանգ էր ընդյատում էի աշխատանքս,բայց գա ավելորդ զգուշություն էր. եա լէր կարող քնթաղրել, թե եերքնում մինչն կոկորդը ջրի ու

է շրղժել խրվաֆ մարզ կա, իսկ ինչ վերաբերում շառաչին. էիհ։ թաները առանց իմ «գնության էլ անընդձատ չառալում ե Շաքրոն. արդեն ձգվել էր մակույկի Հատակին ինձ ինչ-որ

թան էր ըչնջում, որը

ետ

ինձնից

ես

էինք նավակի միչով մի տեղից մյուս տեղե անցնել: նավին, ն նա, բարձր ասում էի նրան, Թե ինլ դիրք ամեն անում էր բան այնպես արազ, կույն ինձ Հասկանալով փոոր կարծես թե Հենց ժովային ծնված լիներ. Թիակնճրին փլում Քաժին օդնում։ բնձ թիչ էին խարինող տախտակները էի մեր նավախելին, ն քս ջիչ էի ճոգում այն մառին, թն ուր է տանում մել, աշխատելովիայն, որ նավաջիքը նեղուցի լայԴա Հեշտ էր, օրովշետե դեռ հրկում էին Կերչի նությամբ ե եճրը ա նավ ղեպի մեզ էին բարձրա կրակները: կները, Ալիջեճրընավե տա

1Ոի րայ

իս-

-

ամպերն ավելի էին ցած իջնում, քինացող կրակները կորան խավարի Նավախելի Հետնում ե դարձավ: Թվում էբ, թե այն ժամանակ սարսափելի մեջ, սաճժաններ չունի: Ժչինչ չէր դասկոտ ջրի այդ տարածությունը Թոչող ալիքներից: ճյզ ճրնում, բացի խավարի միչից դուս էլ ինքս Գջքցի տախտակը,մյուսն մի ալիքները ձեռիցս խլեցին էրկու ձեռքով ամուր բռնեցի

բից"

Հասկանալալիքներիաղչկարողացա

հում:

ն

ժակուլկի Հառտակբու

ժա0ղակն իմ ձեռջերում էր... Ալիքը խլեց ժուկի պատճառով: նս «նռու, բոնել էի չղքակույկը ն ժիանգամիջՖետնց ափից ն մտա Հետո նյու Հետ, ն բարձրացա լողում ձի ժակույկի լից ն քիերի փոմեր Մենք Հանեցինք նբկու ֆաժկույթատախտակ խարեն ամրացնելով քիտտեղերում, ճանապարձ ընկանք... նստած: խազում էին այիջները, ն Շաջքթոն,կավախելին էր ալբիցս՝Լավախլի ճետ միասին, մերք բարձորք Աոլո | թանում էր վեր ն գոռալով՝ Հաժարյա ընկնում ինձ վրա, ես նրան խոր"Պուրղտվի լգոռալ, եթե չի ուզում, ոի սլաճապանը տնսնա լռեց: նս նրա նրեսի տեղ իրեն լսի Այն ժամանակ նում էի մի ճերմակ բիծ: նա ամբողջ ժամանակ զեկն էր Վա- | բում: ՄԼեք ժամանակ չունէինք մեր դերերը փոխելուն վախ»

եի"

պայրագինաղմկում էին. քանի չատ էինք դեպի նեղուցը Հեռշարվում,այնրան ալիքներն ավելի բարձր չին ղառնում: ն հոկ ածեզսշ: փավումէր մոնչյուն, որ վայրենի չր վիցաիխդեն ու ջատ արագ, ավելի մակուլկը չարունակ տարվում էր ավելի դժվար էր ընթացքի ուղղությունը պաճպանել,Մենջ մի գլուխ ն այնտեղից քոլչմ րային դլորվում էինջ Խոր վիչնրի մեչ նան ու ժբճում, էր ավելի բլուրների վրա, իսկ գիշերն ավելի

Ֆում

| : :

ոռնում անգա, քրբ էր Շաքրոն վայրենի ձայնով չրչապատտարեհրբով Հ վակը Զայրացած վեր-վեր էր թռչում, քա ինձ խղճալի անզոր էի քած ն նրա աղմուկից խլացաժ, մեջ/ Սիրտս անճույս, չար Հուաաճառղուախ տեսնում միայն այդ ալիքնքրը՝ էի ջուրջս յամբ ճամակված՝ էին դառնում, ցաջտնր քերմակ բաշերով, որոնց փշրվում, աղի ու սն քանձր՝ նույնպես ն ինձնից վեր գտնվող ամպերը խիտ ես մի բան. այն միայն նման վի Հասկանում ալիքների... էին էր լինել անչափ կարով շուրջը: ամենը, ինչ կատարվումէր իմ ն նս ն բարկանում ձի, որ նա ավելի աճռելի, ավելի ուժգին Մաշ անխուսաիրեն պաճոմ է հ չի ուզում այդպիսինլինել, ճամաամեն ինչ է անաչառ, փելի էչ Բայց անձրաժեչտ այչ աժեն

ու

զգում խավարի

"որքոՂ օրենջը մի որնէ բանով գեզեջկացենլ, որովճնտնչաբիրտ: եթե ինձ վիճակվածլիներ այրվել փազանց ծանր է նս կաշրատեի ընթրել կրակում կամ խեղդվել ճատճճուտում, է առաջինը -- էլի մի տեսակ ավելի վայելուլ գոլեր Շաքրոն: Առագաստպարզենք,-ճ«' Հարցրի է Րւբ զայ-իյ չեքժենն) շինենը.»առագաստ Ֆջի՛ր այստեղ: Ղեկը բաց լքողնես..Շաքրոն լու խլրոաց նավախելի վրա" ու

--

--

։

նավեգին-

--

-.

թ»

Է

վէրեազգնատ. (0- Բ): կովկասյանլնոնականծերի -

Վ48.--

»-

Քոնի՛ր...

եւս դեւի էնձ

նետեց իր

ավելի ուժգին սկսհց գլխով ճարու տալ կրծքիս: Հառղլաղելչէր ժեկը լուսի հոնիը կարելի ես ինձնից պոկնլի նրա ձեռքերը նա քոկն իլր ձեռու որ աշխատելով, Հրել, նրան ջուրը սկանցի որ ինձ ամենիը ավե» Քը զցի: Եվ այդտեղ կատարվեց մի բան,

վրայովմբի Հատակի չեցմենը:

պոկեցի մի տախնավաժաժկույթից Հագցրի

կերպ փորսող տալով` ճազուստի թնր ես, ամուր գործվածքունեցող

տակ

հս

ուռներսդեմ տվի նավակինռտարաններիտնկեցի, նրան, մի բոլորովին ու փեշը,երբ Հանկարծ վճրջրի Մյուս քնն սովորականից բան պատաձեց... նավակը ջա" անսպասելի ն ես ինձ գտա չրի մեչ մի ցատկեց,ազա ցած քոավ, բարձր բոնաժ թոկից: որ պատ իսկ ժյլուսով ժուռ

ի վախեցրեց

ձեռքիոպաճաժչեցմենը,

ցատկում աղժուկով

գիշեր:

:

չշնեչացՇարիոն հ նայնը գն:մքիս: Այդ իսկապես զարճուրելիէր: Զարճութելիէր նրա "արջը, ե՛ ավէլի դարճուրծլի՝նրա ճարցի տոնը, որի մեջ Հիչում էր ե՛ վերջին հրկչոտ Հնազանդություն, ն՛ խնայելու խնդրանք, -

ու

այդ

հս Խեղղո՞ւմ

ինձ

--

Հառալանքըմի մարդու, որը կոթցիել է ճակատագրական վուխԱյն ն ես կուլ չի տալիս ջուրը: դառնաղի ռանիը (լռուսավիելու Հույսը:Քայց ավելիաարսափելիէին աչքե. էին դչխիս վրայով, քողի ամուր բբորը՝ մեոնլատիպչ գունատ, Քրչված կրեսին... Քիթս...Ձեռքերով բերանս, լ9Վեց անանչներս, գլութս ու ջրի նավեզբթին ես գոչեցի երան. վբա՝ նած: էս բարձրանում բջնումէի Ոտա ալխատում գցելով՝ Գինդ կաց,--ն իբնջոջուրն իջա' թոկից բռնած, քրեկացնելովն չեբժենը նավակիճատակը իմ ճիզերից մեկը Պաջողդիպավ մի բանի ն, առաջին վայրկյանին պավիը ոչինչ չկաէի բնքս էլ քուել նավակը: տասնյակ ն իակուլն տեսա Շաբրոլին, որ թաՀասկանալ, Բայց Հետո ճասկացա, Մես ժի ջերմու բոպացա վեց, էս նավակին Հնծա բռնած նույնպաիանք յուն բոնվէց, ես Հարբիցի ն Ղազի ինձ ավելի ուժեղ, քան վալզլորձր դալիս չրիմեջ՝երկուձեռքով նրնաց, որ դրանք ծրբեԼ... երից, »ր ես Հենց նոր բաց էի թողել Բանից լինելով անցկացված Գետի՛նչ-- գոչեցի ես: շուրչը՝ էին ամբողչ նավակի փաքաքված Գուցե մեժ ծովաղզնացները,որոնք նոր նրկրննը ձն Դայտաչ ծզիերին ամրացվածերկաթնօղակներիմիջով: մեծ ցզգացբնթել, դրանցտնանելիս՝այս բառը ճլացել են ավելի կննդանի՛եմ,-- գոչեցիհս կրա: ճաքս հեմ, նավակբ ոի նրանք կարոկասկածում մունքով, քան ես, բայը նա վեր ցատկեց ջրից ն նույնպես շրմփաց լինել: Շաջրոն իրար: բարձի գոռացած ն նլանք ինձնից ավելի լինեին գացած նո: տակը: ես նիան բոնեցի, մենք դեմաոդեժ Հագցրած ն «իասթափվեշուտով ոտներ» ննտվեցինը: Բայց մենք ջուրբ ոռնաց, ատա էի նավակի վրա՝ ինչպես ձիու վրա, ե ճչ էր: ճասնում, անճուսալի այդ բայց ցինք երկուսս էլ. ջուրի դեռ մինչն կրժքննրս էր թոկերիմեչ, ինլպես առպանդակների, այդ մի տեզ չէին հրնում ցամաք ափի ավծլի էական նշաննքր։ Ալիջամեն մի ալիք կարող էր Հեչտաթյամբ վայր գլորել ինձ ն գլութը դեմ ներն այստեղ ավելի թույլ էին ն արդեն չէին ցատկոտում, այլ Քամբից: Շաքրոն ձնոքերովպինդբռնեց ծեկներս հս ես կ թե էի, զգում ծուլորեն գլորվում էին մեր վրայուի Քարեբախտաբար ձեռղտվեց կրծջիս։ նա ամբողջովինգողում էրս էս աշա նրա մի կողմի ժու Գետք էր մի բան անել: բիցս բաց չէի թողել մակույկը: եվ ինչպես էին դողդողումերա ծնոտները: ես Շաքրոյին փրկարարթոկերից Շաքրոն ժլուս կողմի, կանդնեցի. լպրծուն էր, կարծես լուղ քսպծ լինե Հատակը ն նավեդրի բռնի ժանի թոկից, սկսեցինբ զգուշությամբ գնալ ինչ-որ մի տեղ, մակույկը մեր ասացի, ոթ նա նորից չուրը նա տեղ էտեից քաշելով: իսկ նս նույնր կաննժ ժփյուսկողմում:Փատասխանի 26պարով : ծիծաղում էր Մտաճոգ վայրծնի Շաքրոն ինչ-որ փնթխնքում «կանց զլխով Հրճրել կուրձքս: Ալիքները կան էինք աչակողմումալիջնիէր' Մեր ետեից, Մութն նայում էի շուրջ: րունակ ցատկում էին մեր վրայով, ժենք ճազիվազ Թոկը' ոտս էր սաստիկ կտրում թի աղմուկն ավելի ուժգին էր, առչնից, ձախակողմուԻավելի րողանում տեղներս մնալ. ժի Գետինն ամուր էր, ավամեղմ. մէնք գնացինք գեպի ձախ : Մեր տեսադաչտումամծնուրեք գոյանում էին ջրի բարձր բլուրոտքերս ճատակին անչետանում: Քրբեմն փոսչփոս. զոտ, բայց ամբողջովին ներե աղմուկով նա ու տոնով Հասնում ն թիավարում էինք ոտքերով մի ձեոքով՝մյուեւ ասածս կրկնեցիՇաջրոլինարդենՀրամանի չէին -- 141 --- |40-դրսի կողմից: Աչիքներն էր տված հավեզբի

-

--

`

--

:

|

բոնած,

ու

լ

ու

`

) հիբեմն

միայն մինչե ծեկներս էր իսկ ես գողում էի

րդերում Շաքրոն վայում էր, րա1աք

տով

շոնաժ.

նավա

կրակ փրկություն -- առչհում Հանկարծ

եվ մարսափաձաի:

շողաց... Շտքրեն

իմանում,

չուրը

գոռաց

դրքան

ում

ուննր,

բայց

նո

շատ

շող-

ինչ-որ քանձր ձյուն մոխրագույնալիքաձե, արդեն ճալ ընկնող դարնան անընդչատ նաշ Հիշեցնող մի բանի շերոսվ: Մլայն նբկաի աան Հ էր չոկել իրար կիպ սեղմված ոչխարների ցելովկարելի մի Հաղար քանի ձին կերպարանքները: Այդտնդ նրանք էին, էին կիպ սեղմելդարձրել որոնց քունն ու գիշերվա խավարը Հաստ կ ժաժկել էր ռրք երշերո, տափաստանը: Խիտ, տաբ ձա չնով,.. բեմն նրանք մալում էին խղճալի ու երկլոտ ես չնքմենը չորացնում էի կրակի վրա ե Հովիվներին ասում ամեն բան՝ առանց քարցնելոււ պատմեցին այն միչոջի բհրի նավակը: մասին, որով ձեռք Հապա ո՞ւր Է նա, էն նավակը,-- ճարցրեըցինձ խոտաւոես ալեոր ծերունին, որ աչքն ինձնից չէր ծեռացնում: Լ

Հեռու`

ժածկվածէր տարածությամբ

Ճողը մեծ ն

Լ

լ

ու

լավ էի

է, ե իսկույն Հաիկադրեցի որ նավակն արքունական

Հեսոմ Հիշել այգ' Նա լոնց, բայց ժի քանիբողնիը Հաքրոլին ես չկարողացաներուն Ճաղզստացլսվեցին նրա Հեկեկանքեները:

նել. միջոց չկար

քանի գնում քչանում էր: Հասավ ծնկներիս... կոճերիա... էա ու Շաջրոն քարչ էինք տալիս արքունական նավակը, բայց ուժեներս Հատան, ե մենք մակույկը բաց թողեցինք: ընկած էր Փարի մի սն խթխքոտ բուն. մենք Մե, ճանապարծին ցատկեջինք նրա վրայով--ն կրկուսս էլ ոտաբոբիկ ընկանք ուրի

լ

--

ես

ն անինչ-որ ծակծկող խոտի մեջ: Այդ ցավ էբ պատճառուք էր գնտնի կողմից, բայց մենք ոլաՀրորընկալ վերաբերմունք նա ժեզեից ն գրություն չղարձրինք վազեջինթ դեպի կրակը: ասես ժի վերստ Հեռավորությանվրա ձր ե, ռվարը պլոլալով, ծչժաղկուտզիժավորումէր մեզ...

-

չ դեպի

ասացի: Գնա, Միխալ, ժոիկ

ԻԱ

այջ

զ

տուր...

սնամորուքը,

փայտն ախն դրեց

ն

գնաց

ժովտասին

ցրտից դողղոզում քր, ինձ խնդրեց իրձն տալ դեռ Մազ չնքմենը, սակայն ծերն ասաց. բայց աւք, Դճո կա՛ց. առաջ մի վաղվզի, ռր արչոնդ տացաջնես: Վազիրխարույկի շուրջը. Հաղպա՞: Շաքրոն սկզբից լճասկացավ, բալց չետո Ճանկարֆ պոհ քնավ տեղից ն մերվ՝ սկսձց պարել մի անձրնակայելի վայրենի խաղլագեդակինմահ ոստեելով խարույկի վրայով, պրոտով մի ակում, ոտները ջետնին դոփելով, ամբողչ ուժով Դա ժի չափազանց ծիծաղելի քափարարծլում ձեռները ճչալով, ամտեսարան էր: երկու ճովիվենրը գետնին քավալվուժ էին` անճույզ դեմքով Քոզչ կոկորդով ջրքջալով, իսկ ժերը լուր, աշխատում էր ձեռքի ափերով ծափ տալ պարի տակտի Ճամեմատյ բայց կարողանումՀանգըզանել, խոր նայում էր Շաբ-

Շաքրոն.

որ

--

..նրնջ աճագին բրդոտ չոմը, խավարի միչից գուրս ՊԸՐՑամբողչ նելով Հարձակվեցինմեզ վրաւ Շաքրոն, որ մինչ այդ մոմանան

տինՏա

ե ցայ աի տանել

ունեի,

ես

էր,

աո

սարսափքլի

թը

ճչաց 1

ն

գե-

ռացա՞

կամ փայտ: Ռչինչ չկար, միայն խոն. մեր վրա նե ննե մրգա երկումատուբերանսդրա սովեցի որքան ուժ

ձեռքով որոնելով Աու, ԱԱ

"գրժն ու:

Հենեկում

չՀդաձռարա

երանքետ

բար

ցատկեցին,հ իսկույն հեք լսվեց վաղողմարդ-

կանց ոտներիդոփյուն խոսակցություն: Մի ջանի րոպե Հետո մենք արդեն խարույկիմոտ էինք, չորս Հովիվների շրջանում, որոնք Ճաղած էին բուրդը գրօի4"Ղմը դարձրած ոչխարննիներ: Երկուսընստած էին գետնին ն ծթում էին, մենը բարձրաՀասակ, խիտ, սե մորուքով ն կազակիփափախ դրածֆ՝կանդԽաչ էր մեր ձտե' Հենված ծայրին աճագին արժատազունդ ունեցող փայտին. չորբորգը՝ ժի չաշնել չեկ տղա, օգնում էր

-

| :

ու

Հինգ Հանելու Մեզնից շորերը Չաբրոյին՝ լաջոզ Բ

Զկ.

սաժենալափ

|

|

ձեր

րոյի պարին՝գլուան օրորելով բեղերը շարժելով ե թանձր ոճ հավ ձայնով շարունակգոչում էր. Հայչճա՛, էդպե՛ս, էղպե՛ս: Հայշճա՛: Սա՛փ, ֆաս Խարույկի կրակով լուսավորված, Շաքրոն օձի նման գա» լարվում էր, ցատկում մի ստի վթա, մանր դովիլուններով երկու ոտով դոփում դնաինը, ե կրակի փույսիցփայլոդ հրա մարմինի պետ ռրոնք ւարյան էր քրտնքիԽոշոր կաթիլներով, ժակժկվութ ու

--

կարմիթէին երեում:

--

443.--

էլ ծափ էին տալիս, իսկ Այժմ արդենբոլոր հրեք ճովիվն ե ժոտ էի ինձ խարույկի ցամաջնցնոսմ քս, ցրտիը դողալով՝ դուշ կդարձներ բախտավոր արկածը մտածում, ոի իմ ապլրաժ ն՛ նավաբեկա ն մի որեէ երկրոլադուի:

պերի ժյուլ-Վեռնի բնիկներ, ե՛ վայրենու պար կություն, ե՛ Հյուրասհր

շուրջը»:

արդեննստած է

ու

)

խարույկի

չեջմենովփաքաքգետնին՝

Շաքրոն ոն աչքերով, որոնէ՝ մերթ-մերքնայելով ինձ իր անաիմ մեչ մի բնչ-որ ցում կայծկլտումէր մի բան: որն նրա շորը չորանումէլ խախորժ զգացումէր արթնացնում: ն կախված: հնձ էլ Ճաց բույկի մոտ ճողում ցցած փայտերից Աշա

ված ն ուտում

աղի ճարոլ տվին ուտելու: կողքին: Մեխալինկավ ու լուռ նստեց ժերունու

ձերը:կարճ Հարցրեց Հբ",-այնտեղ

լա

Ը- ֆավանկն

բիր հատի

ա

9է

Եվ Հ

կարճ

է,--

ց բ պ պատասխանն

ուղղա Ղ1

Քամ

աղայռ

"18

ուր

Հանդիստուտում

Շաքրոն Միխալինչպատասխանեցին: տանել." կարելի է ատամանիմոտ մուռ... էլ է «Ն Մեկն սային ծառայողների

ուս-

էր:

ն Ժաք» նույնպես մեկելն էլ,--

--

ԻՐԵպապի...-- սկսեցի

ասաց

րայց

--

--

--

ա՛ց,

եար

դարձը

մի

ԲՀը՛, էնտեղ էւ Հը"... ջուրը չի Փշի՞: ցծր՛... լի ջչի' Դա քող էնտեղ էլ

Հ»

չգրացնքաՒ Ես

կացա էլի ուտել չե՞ս -

ոն փ4,

ուզում շարունակեցժորբ: --

ուզում`ժի ուք: կվերցնես:

ժի կեր: Չու

Բայցկարհլի

է ճա-

նադարչի՞ Համար Հաց ինչ չմատնեցի: ես ուրախությունիցցնցվեցի, բայց ասաքանապարծի «ամար կվերցննի,..-- Հանգիստ Լ.

ՈՂ

ու ճարպ տվեք ուրեմն սիանց էնտեղ ճաց էլ կա. ինչ է բան ուրիչ Բանապարծի Համար..- Բայց կարելի

ԸՀը՛...

--

որ

Դէ,

`

կա, նրանից էլ տվնքս

Քայց մի՞թե դրանք գնալու ձե,-- Հարցրեց Միխաչը' Մյուս երկուսն իրենց աչբերը ծերի վրա բարձրացրին: ապա էստեղ է՞նչ պիտի անեն: մոտ տանելու: կամ Ախր ժենք ուզում էինք առտամանի Միխալբո սաց Թե՞ մաքսային ծառայողների...--Հիասքափված ն "հատբրջըՇաքրոն խարույկի մոտ իրար եկավ գլոխը եա Հանգիոտ ձր: րությամբ դուրս Հանեք չեքմենի միջից: աննն: Արանց -- Մրանքստաժանի մոտ ի՞նչ պիտի մոտ Հետո նրա անելու մանի մոտ, Հավատա, բահ էլ չունձն --

--

--

ուշադրությ") իմ վրա ոչ է: Ուրեմն էդպեսլ Միխա՞լչնավակնձնտե՞ղ նա

--

--

։ |

ի՞նլ,-- Հեյաքրբրվեց ծերը: Գի՛, ի՞նչ կա, որ ինչ լինի: Բա էդ կա՞րգ Է ջեզնից մեծին կլ ի՞նչ ես ջգրացնում: ժետո

--

ԾԱ

արորոռ"ԳուԱ Մար» ւաքսա

բարկացած:

Միխալը: խալը

ի

1ա

--

--

լոնջին՝ ինձ դիտելու նրանք մնկնումեՀը"յ-- Հարցրեց Միխալն՝իսկապես առանց ի

-ե

սուս

Բոլորը

մ չսԱա

1.

1:

Երկուսդ էլ տակը ՊՐնչ կանեիք, թե որ ձեզ ծովի գցեր: Հը գնաց: կսկերքկայնի պետս: կԿխեզդվեիք չդրծա՞վ Հեգնական ժիր: ն հայեց վբաս՝բնղդերում Ծերը լոեց նում, ա՛լ ողա' Ի՞նչ էս Սուս ռրոնք,չճասԻնձ ձանձրացրելէին նրագրոտողություննեիլը, Համարումէի ժաղր մեր Հասցեին: կանալով: ն թավական Ա՛յ, ականջ էմ դնում քեզյ-- առաջի

ե:

աու

կգնան... եթե կուզենան:

ժակուլկավարները խալը: Դատարկնավակնընչի՞

կննաւ իսկ վաղը

կգնանկերչ ն իրանց ճետ կտանեն: տկլոր չպետջ է տանեն տր։ ՉԷ՞: էդպես... հսկ ճիմի դուքս» բ: Ջ4՞: յողերք»..իքը... էնիք չեզա՞ ք... երկուսդ էլ չվախեցա՞ կիննիք: ծովոսմբ լինեից, անցած Մի կես վերս էլ Բոբո. -գ-

Հ

Քա

Մինավակի բանը օ՞նց կլենի,-- ձեռք չէր բաշում

ժները:-նավակի |

Նավակի բա՞նը,-- նորից Ճարցրնց է՞նչ կլինի որ" Իր ժեղո՞ւմն Է Միխոլը' Քր տեղումնէ...-- պատասխանեց ւ

Հ»

ՄաքսիմԳոբկի

--տ--

ՎՀ, թո՛ղ էնտեղ էլ մնա:

ւշ

լինենք, մարող է պաէ գնո էլի կպատածննք,ուրեմն ժանոք կլինի իրար օդնել... ձեզ տեսություն

Իսկ առավոտյան ա՛լ հվաշ-

տածել,

էնտեղից էլ կվերցնեն կտանեն կան կտանի նավածանգիստ... կերչնավակի5նտ էլ ուրիչ բան չունծնեքանծլու

(ցտծսռություն).::

չի կարողանում ակնդետ նայում էի ծեր Հավվին ֆլեգմատիկ, նրա արնոո պոնել մի ամենափոքրիկշարժում ոստոստում ու էին խարույկի քամճար դեմքին, որի վրա

ատվեր`

երի

Միխալ: Թե

լքվուղ քեզ դաչշես, Հավատայփորձանքչի պաես տաի, հակ հթե որ սրանց տանես ատաժանիժառ, դա, Ք1՛ մեզ, թե՛ սրանց: Մեզ Վարկարծում հմ, կանճանդատացնի կավոր է մէր զործն անել, սրանց՝ դնալ: է՛յ, Հնտու անը եջ գնալո՞ւս--Ճաիցինց ծերը, քեն հս արդեն ասել էի նրան, թն որքանՉեռու է այդ: Թիֆլի Ֆրկա՞րճանապարչ է: Ա՛յ, տեսնո՞ւմ հս, իսկ ատամանը ետ կգցի սրանց. իսկ որ նա ետ գքի, սրանըքե՞րբ տեղ կշասնեի։ Ուրեմնթո՛ղ գնահ իրանցՀամար, ուր ուղում են: իչ կա որ, Թո՛ղ գնան,-- Համաձայնեցին ծերի բներեերը. երբ նա, վերջացնելովիբ դանդաղխոսքերը, չրքունքկերն ամուր սեղմեց ն Հարցականնալհց բոլորին, մատներով

արավ ինձ

աչքով խորամանկությամբ Շաբրոն ես էլ էի ժպտում՝ լսելով նրա ուրախ, ուժգին քրքջաց:

Հբ՞չ

` |

կրկնեցի եւ: --

բան»ես

--

ինչո՞ւ

-49--

եր

--

Աթթ ինչի ճամար նս չնորձակայ, Ա՛յ զարմանալի ասում էմ ձեղ Հէ փոկ սա ոճ գնացեր, աստոված չնորչակալ էմ: Մէ՞թե դու վախենումէիր, ռի է. Քեզ սատահայիմոտ կուղարկեի:Հբ՞: Մեղքս ինլ թաքցնեմ, վախում էի...-- առաքի էս կ ծերունին վեր թաչեց Հոնքերը-- նս պետք է մարդուն վատ ճանապարծի վիա նեմ» Ավնլի ավէ ծս նրան այն ճանապաթքը պրիմ, որով ինքս ձմ գնում:

մոտ

ու

փր գորշ մորուքը ոլորելով: ՌԵ՛Հ, ուրեմն, աստված ձել Հետ, գնացե՛ք տղերը,-4ճռքով արավ ծերը:-- հսկ նավակըբի տեղը կուղարկենք:էն-

Շնորճակալությո՞ւն, պապվի՛--գլխարկ Հանեցի հս: Ինէի՞աժար ես շնորձակալ: Շնորճակալեմ, ախպեր, շնորձակա՛լ եմյ-- ուղված

ավելի

առողջ

անցկացիած երկու ճանապարճոդնեցջուցիչ Քարպը հրեք ժամը ն Համեղ Հացն ժի քոթն Հորդությունից«ետո թողել էին միայն ոսկորների մեր ուրախությանը: ցավ. բայց ալդ զղացումըչէր խանդարում եոյ որ կենդանի քս ես Ռւբա՞խ Թե՛, ի՞նչ ծիծաղում:

Խարույկի ծիծաղը: Հովիվնեքրի

--

ոչեց1":

ես

ու

--

--

ժիծաղում,-- ճարցրինրան: հեձ Հիացրել էր ծեր Հովիվը ն երա կենսականմորալը: որ փչում էր ուղիղ ինձ Հիացրծլ էր ն՛ լուսադեմի զով քամին, ե՛ երկինքը մաբրվել էր ամոլերիը, որ մերկրծբին) այն, որ փայլուն, գնշուտովարնը պայծառ երկինք էր բարձրանալու եցին ցերեկն էր ժնվելու.: ն ՞

հնլիր վրա

-

--

վրա«.»

ր

ռր

--

--

ու

Մի փորձանջչպատաձիՀանկարծ...-- սկսեք տնդի տալ

--

--

ն գյութ տվեց ժեղ. վերցրեր իր բրդոտ ոչբարննի գղակը Ճասգլութ տվին ն հրա ինկերները: Մենջ ՀարցրինքԱնապայի բանի էր ինչ-որ գնացինք: Շաքրոն ծիծաղում հապարչն

Նա

ն

ես

Հարկավոր

որ

կարելի

նան կուշտ: մնացել, Հա": կննեդանիու խփեց արՇաքրոն բացասաբար չարժեց գլուխը, կողքիո արավ,նորքց քրբջաց ն, վերջապես, մունկով, ծամածոություն ասաց իր կոտրտվածլնզվով: Չչ՛, Հիմի 9կ՞ս ճասկանում, թն ինչի է ժիծաղս գալիս: Գիտծ՞ս,ե ինչ պետք է անքի, նքե Մճգ մոտո Չե՞ս խանում: ես քոռ ժասին ատամանչտամոժանհի այդ Ու կսկսի լաց լինել: Այն կասնի՝ սա ուզում էր ինձ խեղդի Հասբանտ չէին նստացնի: ժամանակ ինձ կսկսեին խղճալ --

տանեին

կիմանաս"

ու

կանում քու բայց, ես սկզբում ուզում էի այդ իբրն կատակՀասկանալ: ինձ ճամոզել, որ իր մտադրություն ավալ: նա կարողացավ Դանա այնպեսՀիմնավոր պարզ կերպով էբ էր եզել' լուրջ հս փոխանակ միամիտ ցիայդ մողզումինձ ալդ բանում, որ լջվեցի Իշրին խղճաճանիզմիճամար նրա վրա կատաղելու, --ու

Ուրիշ ի՞նչ կարէլի է

սրամիտկատակի: ես սկսեցի տաքացած ապացուցել Շաքրոյին իր մոանա չատ արղզորեն դրության ամբողջ անքարոլականությունը: մոռաէս լիմ Հասկանում իր օգուտը, առարկում էր ինձ, որ ն հում էն նրա ուրիչ անձնագրովապրելը այն, որ գրա ճամար

ղում...

(ուսանում

ոսկուռն

ուղում էի քնղ խեղդել Փա նրբ դու

ինձ ջուրն էիր ճրում չճավատացի: ձրբդուփնբղմտար ջուրը՝ Ը

-շ

Փա՛ռք

ասածույ--

--

բացականչեցի ես,--

որ

|

|

կ

դրա

ես

տանում է,--

ասաց

նայում էի ծովին: լի էր ղոր նա ապրում էր իի չայնարձակկյանքուս «րի չին թավալվում

Տ որբ

ջով

ն

4ին ափին իրեց կըրժժղվելով,իսկ նրանց արդեն դինրանից նաճանջում՝ էին դալիս չին ութիշ ալիքներ, որոնք օգնության քափ տալով, աղմուկովիում ետ

մաավորում փրփրուն Աժուրգրկախառնվելով,

Հա-

ժար էլ չշնորճակալեմ. ե՛ս թեզ կասեմ չնորՉ1՛, շնորչակալություն մի ասա: ճակալություն։ Այնտեղ, խարույկի մու դու էլ մրսում էիր, ես էլ միսում էի... Չեքմենըքոնն է -- դու չպաճնցիր քեզ ճամար: Դու այն չորացրիր ն ինձ տվիր, հսկ դու ոչինչ չՎծիցրիր: Ա՛յ, Եզ չնորչակալություն: Դու չատ լավ մարդ էս, ես Հասկանում ծմ. Կզանջ Թիֆլիս, ալդ բոլորի փոխարենըկստանաս: մուս Հորս կտանեմ քեզ: ժորս կասեւՐ այ մարդ: Ռաւեցրու սրան, խմնցրու սրան, իսկ ինձ թշիր էշերի մոտ, ախոոը: ԱՀա՛ Թէ ինչ կասճմ, Մեղ մոտ կապրես, այգեպան կլինես, գինի կխժեւ, սիրտդ ինչ ուզի՝ կուտես... Ա՛խ, ա՛խ, ա՛խ... Շա՞տ լավ կյանք կքաչնս: Շա՛տ պարզ... կե՛ր, խմիր ինձ Հճտ մի ավանից. ետ երկար ու մանրամասնորեննկարագրում էր այն կյան Փի սբանչելիքների, որ պատրաստվումէր ստեղծելու բնձ ճաշ մար Թիֆլիսում՝իրենց տանը, իսկ եռ նրա ղրուվցի ժամանակ մառածում էի այն մարդկանցմեծ դժբախտության մասին, օրոնք զինվելով եոր մորալով, նոր ցանկություններով, մեն-մենակ առայ էին գնացել ե իրենց ճանապարչին Հանդիպում են իրենց ճամար խորք, իրեեց Հասկանալու անընդունակ ուղեկիցներին". Շանր է այդպիսի մճնակների կյանքը... նրանք երկրից վեր են, են այնտեղ, ինչպես բարի օդի մեջ,.., բայց նրանք ծածում -- Վ8--

վարդադույն

աղժուկով երամներն շարժումով:Ալիքների իսկ ավազը թույլ ընդծարվելով, ավազին դեպի ափր, փշրվում՝ ալիջներն իրենց ճերմակ Ք.շումէր` ջուրը ժծելով Առաջավոր

ճավատում: էի, Դէ՛

էր, Մովի Հեռաստանըփայլում էթ

նա

երս բանըվատ կլիներ... --

ճոփտում արգավանդ

Շարոն: մի իոռում, սբ քամին պառկեց Մենք կանգ առանք: ե գլխովին ԼլեջՀեռու, չոր ավազի մեջ փորել էր ծովափիցոչ շուտով բնեց: նս նստեցի նրա կողբին Ժենի ժեչ փաքաթվելով՝ Քունս

-

ու

ծանկարձդլթումս մի դաժանմիտք փայլեց: կա՛ց,-- ասացի հս,- մի՞քն դու Հավատում էս,

են

սերվեր, թեպետնսակավ բույսեթի

զգալ գեպի բության զգացումովդեղի ն ամենաանկեղծ տոժպիտով ամենապայժառ որն մի մարդ, նով պա.մում է բեղ, որ ինքբ մտադիր էր քնղ սպանել: ի՞նչ մի անմեղ անելնրան, երբ նյո նայում էր այդ արարքին ռրավես

նաս

ծածկված' ցայտուններով ձեժում ձգտենրան՝ գեպի ափը գլորվում ու

նրանք հորից էին

-.

ու

Հորիզոնից մինչե իրենց կյանքիսածմանենըն բնդլայնել: վրա, ծնվում էին այդ ճկուն ափը՝ ծովի ամբողջ տարածության էին, գնում իբրե մի ու կորովի ալիքները ն շարունակգնում «րտ կապնպատակիմիասնականությամբ խիտ զանգվաժ՝ ու ավելի պայծառ էր լուսաՀետ: Արեն ավելի ված միմյանց Լ ալիքների կատարները, վորում նրանց կատարները, այն Լին թվում:ՌՈ: որոնը Ճեռու էին, Հորիզոնի վրայ բոսորագույն

ով

|

տիա չէր կորչում ջրայինզանգվածիայդ ասես թն ոգեշնչվածէր որը նականշարժմանմեջ, դանկգվածի, Հասնում էր նրան լայն նպատակովն աճա մի գիտակցական

մի կաքիլ

անչետ

գեղեցիկ առաջավորների

ժրապուրիչ էր ոիթմիկվարկերով: թոչսւմ էին բաջությունը։ալիքների, որոեք ըժբոստությամբ նրանց ետնից խաչ լոկ ավբ, ն Հաճելի էր նւյել, թն ինչպես ծղոր ծովը, որին աբեն ժիաբանգալիսէ ամբողչ ծովը: ղաղ կ Գեու

գույներոժ արդեններկել էր ծիածանիբոլոր դեցկությանն ուժիգիտակցությամբ»

որը

լի էր իր

պատռելով, ետնից,ալիքները Հրվանդանի մեծ ծովի

շոգենավե ծանր Հակայական

վրանսուրաք լանջի վող

ու

օբոիվելով,

Իր եզրերի վրա կատաղությամբ

քերով. Այդ նավը՝ գեզնցիկ

ալիքների կատար --

ժի Հուզվաժ

լողաց

դուրս

ն

Հարձակճուժկու

կաորի մետաղը պապղումէր արնից, մի ուրիշ անգամ գույն ուժի ստեղծագործ Հպարտ րողանար մտածել տալ մարդկանց են սրկաց թարերքն նում... Քայը իմ կողքին ասին, որոնք պառկաժէր մարդոաթերքը:

ձեռքնրի ավնրին արճիվանդացավ՝ անգամ մենք մի Մբ ուրիշ լունալիցՀարուկննր առայացնելով: ե

կեսօրից

Հետո

ան դժնիկ էինք արմատաձանանում, ե նա բլունգով կաին պլուճջ" Գնում էինք բավական դանդաղ, երկու օր բանում էինք, ն շնօրմի շր գնում: Շաքրոնլափաղանըանզուսմսյէր ուտում, հս ոչ ժի կերպ չկարողացա Հիվ նրա ռրովայնամոլության, այնքան փող էտ գցել, որոլնսզի Հնարավորությունունենամ կոստյումի որեէ մաս առնել նրա Հաժար։ իսկ նրա կոսայումի բոլոր մասերը մի բազմություն էին զանազանակերպժակերի, ռրոնք մի կերպ կապակցված էին գույնզգույն կարկատաննեչրվ

Մի անգամ մի ստանիցայումնա իմ պարկից Հանեց իիհնից ծաժուկ մեժ դժվարությումբ իմ նտ գցած Հինգ ռուբլին նս այխահրեկոյան դարձավ այն տունը, որի բանջարանոցում ու

էի, Հարբած ու ինչ-որ մի ճաստլիկ կազակ կնոջ ճետ, որն ինձ այսպես բարնեց. Քա՛րկ, անիծաժՀնրետիկոս: հսկ երբ ես այդպիսիմակդիրիցզարմացաժ՝ Հարցրինրան, Թում

--

ինլու եմ ճերհտիկոսյ նա ապլոմբով պատասխանեց: նրա Համար, սատանա՛, որ տղալին արգելում ես կանանց ահոր սիրել: Մի՞թե դու կարող ես արգելել, երբ օրենքը թույլատրումԷ... Անե՛ժքբեղ... Շաբիոնկանդեաժ էր նրա կողթին ն դրականապես գլխով անում նա տատիկ ճարբաժ էր ն եիբ որե շարժումէր: էր անուժ, ամբողջովինստուձեռիցընկած օրորվում էր, նրա վ»քե

ես --

.-190--

դո՞ւ,

--

:

գոռաց

վը,--

քաչ

րել

կինը:

Հ.

փՐելփող,-

ը

Տո՛ւր,

Տուր չություն:

Մենք անցնում էինք Թերնջի մարզով, Շաջրոյի մազերը ն սաստիկ գզգզված քին, Հազումտն անվարը, պատառոտած ինջի տատանայիպես չարացած,քծն այժմ արդենքաղցած չէր, նա որեէ աշխատանքի ռիովշետն բավական վաստակունհինք: անընցունակդուրս եկավ Մի անդամ փորձեց մի կալում ճարդ տրմղել

Անփալ ալբքերընայում էին երեբի չրքունքը կախ էր ընկել: Հայացքով: սիս անմիտ-Ճամառ սրա վոի՞նչ ես ալբերդ վրաննրս չոել' Տուր 4,

ես

ապշեցի նշ"

Թե լէ տո՛ւր:

այն ճարչուր

վարքեզ կտանեմզինվորական վերցնրանից ոբ Հիսուն ռուբլին,

եռ

Օդձսալում:

Իր,

կարող էր անեի: Սատանայիկինը Հճարբաձ-ճարբաժ ժա-

խրճիթը, վարչության գնալ ղենվորական իսկապես է ն

այն

զանաղանքաժեզ' ով կկալանավորի փառաշրչիկմարդկանցվերաբնելոամբ, գար այդ բանտարկուգիտե, իմ ե Շաքջբոյիճամար ինչ դուրս այգ սիրաչածել էա սկսեցի դիվանադիտորնն քլունից, ն աճա ԺԷՑ ինձանից:Մի ճիգեր չղլաճանջեց ռբը,կՀարկք, կնոջը, որ խիստ մանակ գլուղական իշխանությունը,

երան խաղաղացրի: բենց: ես Շաջրոյին պառընկավ գէտին ձմերուկների մնջ նա դուրս ես հկանթ կնցրի, իսկ մլուս օրը վաղ առավոտյան մոտ: թողնելովկնոջը ձմերուկների ստանիցայից՝ տրորված ն ուռաժ դքժբով խմած լինելուց կիտաշիվանգ, Հառաչում: ես փորձում Լի Շաքրոն րոպեն մեկ քքում էր, ֆանի հմիայե եա ինձ չէր պատասխանում երա ճետ խոսակցել, բայց կերպ, նրեթ շիշ գինու

Եա

ես օգնությամբ, ու

ու

ոչխարիպես թր քավ զլուխն էր շարժում: նտ Լին առաջ Մենք զնում էինք մի նեղ շավղով, որով տայ հանձրի մեր սողում փոքրիկ կարմիր օձձր՝ գալարվելով ու

ՀՐՏրշուրջը

փեղ գցում էր մի նրաանդորրությունը թագավորող ծրկնքով դանդաղ

գալին-նիրչունվիճակի մնչ, Մեր անից միանալով՝նրանք չարժվում էին սն ամպերի երաժներ: իրար եր-

ետնում, ժինչդեռ առաչներս ծածկեցին ողջ հիկինջը մենր արդեն ամպերի պատառներն կինջը պարզ էր տակավին, թեն ն կայտառ առաջ սլացան՝ մեզնից առաչ այնտեղ էլ վաղեցին ն հրտ էր որոտը, անցնելով, Հեռվում մի ինչ-որ տեղ թնդում

Անձավելի էին ժոտենում: ավելի ԲրթմեջացողՀելյուններն Խոտը մետաղաձայնխշշաց: թեի կաթիլներնսկսձցին թափվել: ԱՀա մթնեց, ն խոտի խշշոցը Տեղ չկար ապաստանելու: ձայնով: ծրկինջը որոտաց, վախեցած Հնչեց ավելի բարձր» կրակով բռնված: Խոչորտան կապույտ դողդողացիի՝ ճայթյունՀեղեղի պես, հ աժպրույի քափվեց անձրեր կաթիլ ու

ամպերը

--

|տլ--

«Հնչել ամայի տաններըմեկը ժյուսի ձնից օկսծցինանընդմնջ ն անձրնի Հարվածներիցկռացող խոտը Քամու փասթանում: Շանպառկում էր գետնին: Աժեն ինչ դողում էր: ալեկոծվում: պատոումքին քերը, որոնց լույսը մարդու աչք էր կուրացնում, հրնում Հեռվում մեջ փայի երանք խորաթոարանց ամոզլերը-.. ու կրակիեկապույտ պաղ, աիձաքագույն էր մի լնոնաշղքա՝ նա անհչետանում շանքերը մոչրումէին։ երբ բով շողալով։իսկ Ամեն ինչ որուռում էր, կարծես խավար անդունչը գլորվելով: Ասես ե ծնում քՔրնրանց: ետ մղում Հեչլունները ձր։ ցնցվում, իր ձր սրբում վրայի փոկրակով պղտոր հւ զայրացամ՝ կինքը՝ էր դեպի բարձրացել ամեն որ մի աղտեղություն, շին երկիրը թվում էր թե Փեցվում |՝ նրա ցասումից սարսա-

երկրից

ու

ե

շուն, հակ նռ Շաթրոն մրթմրքոա էր, ինչես վախնհցած դիտծուրախ էի, էս մի տեսակ բարձրացելէի «ովորականից՝ չրաժռայլ Հզոր, մրբիկի այդ պատկերը: լով տափաստանային էր ն Հերոսական տրամադրություն չալի բառաը Հրապուրում Համակելով Հոգիս». ներշնլուի աճավոր

ներդաշնակությամբ

եվ շանկանումէի մասնակցել դրան» որնէ բանով արուժն ունկցած Հիացմունքի տաճայոնը գեպի այդ խորճրգավոր դգացումը, որը լցրել էր ճոգիա: կապույտ բոցը: որ բոնել էր նս

ինչո՞վ

ն՛ իմ կրծքում. երկինքը, թվում էր, թե վառվում է ն 11ծ իմ Հրճվանջը բնության Ճուղմունքը իմ արտաժալանի ես երգեցի--զի՞լ, ձայնիս այգ փառաճեղպատկերիառաջ... ամբողչ ուժով: Ռրոտըթնդում էր, չանթերբ չողչողում էին, էր, իսկ ես երգում էի ն ինձ լիովին Հարազատ խոտը շում ննանում. այդ ղգում այդ բոլոր ձայներին... նս գժություն էի թելի է, որովչէտն ոչ որի վնաս չէի ճասքնում, բացի ինձանից: Փոթորիկըծովում ն մրրիկն աժայի դաշտում` բնության դնջ ն

ավելիփառաձելհրեուլթներես չեմ տեսել:

ծվ այսպես, ես դոլում էի, ՀաստատապեսՀավատացած լինելով, որ իմ այգ վարմունքովոչ ոքի լեմ անչանգստացնի ն ոչ որի չեմ ստիպի խիստ քննադատությանենթարկել իմ ոտիղս ամուր քաշեցին, ն հս վարվելակերպը:Բայց Հանկարծ մեջ... ակամալիլ նսռեցի մի ֆրափոսի երեսիսնայում էր Շաբրոն՝լուրջ հ կատաղիաչքերով: Ռու խելքդ թոցրե՞լ էու Չե՞ս քոցրել։ Չէ: Դե, ուրեմն լռի՛ր Մի՞ գոռա: նս ջո կոկորզըկպատոհմ':ձասկանո՞ւմէս: --

.-

192.-

եմ խան. ապշեցի ն սկզբում ճարցիիչթն իրեն ինչո՞վ դարում... ես: -- Վախեհցնում Ամպերըորոտում էն՝ ձառկացա՞ր' ես... Ի՞նչ եշ մաՀ աստված է խոսում, իսկ գու գոռում ալդ

ես

ծում:

նրան

ես

ունեմ հի իրավունք Հայտնեցի,

իմ, ինչդեռ ցանկանում

խսկնս

--

Մի՛

--

Գու

--

լեմ ուզում,-- կտրուկ ասաց

Լ

եքե

նա

ե.. երգիր,-Համաձայնեցի էլ

աժ մա:2բ գիր, -- խատուք մի՛ երգի

ինձ Շաքրոն Ռ՛,, ավելի լավ Ի

նում

երգելու,

ինքը:

ե նա

ես

է5բ

անքն լադրանքի է ԻՐ քելա

կերգեմ...

Շաջխոսծց կարծում -- այրացածո՞ւնես: Հա լբ" բոն:-ուննինչացոմայրդու աշխար"գու ունք Աղգականներոնք ". եմ մարդ: ես ո Հող կարծում ես՝ ղու մա՞րդ ես: էդ է՛ս

Խի՛ր, Ո՞վնս

զու

-

ի՞նչ Դու

ս

տուն

ս,

դու

ւ

ո

րիշ էրեսին,

հմ.

եա ծեծեց իբ իշխան գութծթը:-մ.--ունի ին ճանաչում հոկ ինձ ոչի նլ Իսկ չ լուն Ռչինլ Գու մի Հակառակ ինձ չժասկանո՞ւմ Քուքայիսը,Թիֆլիոը»": կլինես: ես քեզ տաշնապագնա: Դու ինձ ժառայո՞ւմ ես

ամեն

դո՞ւ.

դու

քո,

ո:

ես:

ծա,

Գոճ

ինձ էղպե՞ս ես անում: Դու ուրիչ քան անել տիկ է ծաչես կարող. դու ինքդ էիր ասում, ռր աստված Հրամալել եշ կպարգի« քեղ առանց պարգն ստանալու: ռայել հս ես Քանծր սովռինեքչարլարում։ ինձ դու վատրեմ: Ինչու քա ինչլինեմ, ես: նս, էլ որ Ուզում նում, վախեցնում էնպես Ս ֆո ֆո՞ւս:. պես գու ես: Դա լավ չի:.- ա՛խ, ա՛խ, ա՛խ... Հառաչում... Ես խոսում էր, չմփչմիացնում, ֆոքացնում, արած ծւ, նայում էի նրա նրեսին՝ զարմանքիցբերանս բաց

կվճարեմ: Դու

ամքնջին,

նա, ինչպես ձինում է,

առաջս

էր

թափումբոլոր

վրղովժունք-

գիզծերը, վիրավորանքներըանքավականությունները, ժամանաամբողջ մեր Մեջ վել էին իր ճանապարծճորդության եա մատով խում Ավելի խոր Համողելու Համար ն

որոնք

կամիջոցում: իր տեղերոսԻ էԵ կրծջիս ն ուսերս ջարժում, իսկ ավելի ուժգին մհր անձրեր, էր ամբողջ մարմնով վրաս էր գալիս: Մեզ թրջում ն Շաքրոն, որպեսզի վեբնն անընդճաթ ռրոտում էր երկինքը: կոկորդով մեկ: ձայնը լսելի գուրձնվնգոռում էր իր '

--|53--

ամենից ավելի պարզ դարչ գրության տրագիկոմիզմն ուժ ունեի՝ քրքջալ... հ ոիջան ինձ սաիպեց, ձավ ինձ Համար երեսը դարձրեցինձանից: Շաջրոն թքելով՝ Իմ

.

:

քինջ իրար. վերջապեսՇաքրոն

Մենք Հիմնավորապեսծեփում գոռաց զայրուվթով

Հերի՛քէ...

--

|

մենք երկար ժամանակ լռեցինք իրար դիՉարչարված՝ Շաքրոն Խեղճ-խեղմ նայեց այն կողմը, ուր մար նռտաժ.::

առաջ: չպրտել էի կարմիրմարմաշը, Վաճ. վա՛տ, վա՛տ... Շա՛տ կովեցինք: խնչլի՞ճամար Ի՞նչ է, դո Հիժար բան է. Մի՞թե ես թեզնից էի գողացել... գողացա" ճամար էիր: Ես քեղ էի խղճում, դրա ափաոսո՞ւմ ես ի՞նչ անեիս Ուպոմ Դու բանում ծս, ես չեմ կարողանում... ու

--

Թիֆլիսին, այնքան Շաջսոմրքան ավելի էինք մոտենում էր դառնում, ինչոր նոր մոայլ րոն ավելի կենտրոնացած բան էր ձրնում նրա նիչարած, բայց այնուպմենայնիվանչարժ Հեղու մտանք ժի լերքեզական դեմքին, Վլադիկավկազիցոչ ն աիմինդըքաղելու առլ այնտեզ վարձվեցինբ երկուօր բանելովչերքեզների մնջ,-- ործեք, Համարյա Հարէին մեզ վբա տուսնրեն լխոսելով անդաղար ձիձաղում Հեռանալ՝ առվից ժենք վճոծցինք լեզվով,-Հոյում ժեզ իրճնց առլցիների դեւի մեզ ավելի ու ավելի աճող Ձշնամական վեբաբերմունքիցվախեցած: Աուլից տասը վերսւտաշավիճեռարել էինք, նրբ Շաքրոն Հանկարծ դուրս քաշեց ծոցից լնղզիական տվեց ինձ, բազամարմալի մի փաքեթ ե Հրմվանքովցուց ու

`

ու

կանչելով.

փլ Հարկավորչի բանել: Կծախենք, ամեն ինլ կառնենք: Հճրիբհանի մինչն Թիֆլի: Հասկանո՞ւմհտ եշ վրդովվեցի կատազելու աստիճան ն մարմաշը խլելով էտ Ֆալեցի'ԶերքեզներըՀանաց չեն ահում: եհանցըիմի կողժ Դրանիցքիչ առաջ մենք կազակներիցլսել էինք այսպիսիպատմություն. ժի չրջմոլիկ՝ Հեռանալով այն աուլից, ուր բանել էր, իր Հետ տարել էր մի նրկաթն գդալ: Չերքեզներբ նտնից Հասել ն փորը խանձին, խուզարկել, գտել նրա մոտ այդ գդալը չալով պատոհլով՝գդալը խոր գրել էին վերքի մեջ, ապա ճանոիւտեղից գիատճեռացել էբն՝ քողնելով երան տափաստանում, նա՛ էր կազակներընրան տարել էին կիսակնեղանվիճակում: Կաալդ պատմել նրանց ն ստանիցայիճանապարճինմեռել էր' ղակնճրը Հաճախ ե խիստ զգուչլացնում էին մեզ չերքեզներից, պատմելով այա ոգով խրատականպատժություններ, ն ես Հիմբ չունեի նրանցչճավատ ալու: եւ Հիչեցրի Շաքրոլին այս մասին, նա առաչա կանգնած լ«եց ն Հանկարժ լուռ, աչքերը ատամենիը կրճտացնելով կկոցելով, կատվի պես Հարձակվեցինձ վրա: Հինդ րոպեի լափ --

ու

ու

-- 154.-

էի բեղ օգնել.». ես

փ աշխատեցիբացատրել նրան, թե ինչ բան

գողու-

գլուխը կինտինիան

է...--

թյունը».

ժուշթ՛ւռ Խնդրեմ,

-

աբոռ

Քո

թացատրեց,-- որ մեռնեձեռվ առաց ինձ արձաժարձական սա կյանք է' Ձենդ լիս լինես, կգողանա"ս:Հր": հռկ մի՞թե ն

կտրի՛ր:

ես լոնջի' Այդ Վախենալով, որ նրան նորից կգրգոնմ, Դեռ երբ մենք առաջ, գողության երկրորդ դեւպքն էր: արդեն նտ Քոցրել էր ույն ձկնորսներիըմի Սղ ժովի ափերինէինք, կովեինք: գրպանիկշեռք, Այն ժամանակ էլ բիչ մնաց մենք նա, եիր սեհք անաց -- Հը»շարունակե՞նք Հանապարծի,-Հաշտվել ու Հանդատացեր էինք, խաղաղվել փոջր-ինչ

Մենք առաջ գնացինք: ն նայում Նա օրավուր դառնում էր ավելի ու ավելի մռայլ տակով: Մի անգամ, երբ էր ինձ տարօրինակՀարացբով:աչքի ն իջնում էինք կիրձը Գուդառւրից, արդեն անցել էինք Դարլրալի նա այսպես թոսեցՄ8բ՛, վրէկ-երկու օր էլ անցնի՝ Թիֆլիս կչշասնենք, ե հա չեզվով, նրադեմբր պայլծառացավ:-ծծբ՛,--Հրձքացրեց էի Բաղնիս ճանապարճորգում կգնաժ տուն,--որաէ՞ղ էիր:-շատ կառնի Մորս Պուտեմ չա՛ա: ա՛թ, չատ..կգնամ... ըՀա՛: ծմ տեսել: ծս շատ դարդ սոված եմ: Հորսկասեփ՝ներիր ինձ ջատ չավ մարհմ տեսել... տարբերտեսակ Քոսլակները Ը

կյանք կտանեմգինքտուն, ոին քն, ծրբ պատաճեք,մի մանեք տամ, մաես ինքս էլ նմ բոսյլակ եղել:Հորս բո կասեԻգինի եճվ՛ր, մեծ եմ առում, նղբոր պես է ձղել սին կասեմ... Ա՛յ մարդ Մեել է ին4, շունը... կերավ" ինձ Համար,» Խրատելէ ինձ... --ՎԵ0--

նստիր այստեղ, սպռաիր։ կամուրջը:

սրան դրա Համար: Մբ տարել է: Հիժի,կասեմ, դու կերակրիր Լսո՞ւմ նս» Մաքսի՛մ։ ա՛լ թն ինչքան: բի կերակրիր» նա մի ծս սիրում էի լսել, երբ նա այդպես էր խոսում. այգպիսի ձր ստանում տեսակ պարզ ե մանկականՀատկություն Արչպիսի խոսքերն ինձ Համար Հետաքրքիր վայրկյաններին: ն՛ այլն պատճառով:որ ես Թիֆլիսում ոչ մի ժանոք մարգ էին էր, Գուդաուրուժ արդեն բութ չունքի, իսկ ձմնոր մոտննում դիմավործցժեզ: Ես Շաքրոյիվր մի ջիչ ույս ուննի' Մենք արագ էինք գնում: ԱՀա ն Մցրեքը՝ հրերիայի «ին

Գու չուտ

ՀԸ

Քուք

ֆնա՛կքչ-- տեղից բարձրացավՇաքրոն՝վճռական դեմ-

Մքենկ: Քաղաքըվառում էր ճրագների: Այդ գեղեցիկ էր" կրակներըՀետզճետե, մեկը մյուսի նտնից, ինչոր մի տեղից դուրս Լին ցատկում խավարի ժել, որը պատել էր այն «ովի-

որ

չես

գտնիիժաստուն-

որովճետն կյանջի իմասների գրաֆ Հաստ ֆոլիանտեերում, ավելիլայն ք մարդկանց իմաստությունը միշտ ավելիխոր ու

տությունից:

ԲՈԼԵՍ

ժի ծանոթն ոսա քճ ենչ սատմեց ինձ. ինձ վիճակվեցուպրել «երբ ես ուսանող էի Մոսկվայում, կողջի ահնյակում մէկի կանանցից չէ՞-այեպիսիս-- գիտես, Խիստ Լինելով բարձրաճչասակ, նա լէչուտի էր, անունը Թերեզան մմ, կոպիտ, սն ճոնքերով քուխ մազերով, իրար միացած նա էր ազդում ինձ իր թուխ սարսափ ասնս կացնակուի երեսով՝ փայլով, Թանձր, քավավուն ձայնով, կաԻմ

ու

Համժեմատամ:

կգա՞մ:

ուրախծիծաղով: քան, շատ ԼՈՑ ինձ ռոռվորեցրից

--

--

ընկե

խկո՛ւյն։ Մի մոմենտ... անչճնա արագ խցկվեց մի մութ ու նեղ նրբափողոը ն տացավայտեղ ընդմիլտ: ուղեես այլհս երբեք չճանդիպեցիայդ մարդուն, որ իմ ընքացամսվա չորս կիցն էբ եղել կյանքիս Համարյա աժբողչ հ եմ Հիշում երան՝ վզացմունքով ծս բարի Հաճավմ ջում. բայց

բոնելով, Այդ նրանից էր, որ նա անզգուշությամբգազար էր կերել, որ ջաղել էր ճանապարճին: Գու կարծո՞ւմնս, էս՝ վրացի ազնվականս, կգնամ իմ

քափառականկյանքիճետ

մի տուի,

--

բը

նա

մտնեմ

Մորս մասին... բոջիցսՀարցննժ ժերոնը ժասին, Հորս,

մայրաքաղաքը:Վաղը Թիֆլիս կշասնձենջ: ես տե. Դեո Հեռվիղ, Հինգ վերստաշաիտարածությունից: սա երկու սարերի միչն սնղմված: կովկասի մայրաջաղաքը՝ եւ չի չի ինչ-ոի բանի,Շաքուրախ վերջն մա Ձանապարչի նա բուք ճայացքովառաջ էի նայում ն քաղզբոն անտարբերէր: ցած մի կողմ քջում, ցավագինծամածռությամբչարունակփո-

Հագուստով քաղաքն օրր ցերեկով այսպես, պատառոտված կեղտոտ:ՋԷ-է՛... Մենք կսպասենք երեկոյին, կանգնի՛ր: Մէնք նստնցինը մի ինչ-որ դատարկշինության պատի տակ ն մի-մի վերին ծխախո փաթաթելով,ցրտից դողգողաճանապարձիցփյում էր սուր լով ծանցինք: Ռազմավիրական ն ուժեղ քամի: Շաքրոննստել ատամների արանքովմի թախէի մի տաբ սենյակի ե ծալի երգ էր երգում... ես մտաժում նստակյաց կյանքի ժլուս առավելություններիժասին, ոի ունի

նս

ու

|,

Ը

|:

աչքերի կննդանական կնոջ իի ամբողջ ռապանի շարժուձեերով:շուկայիառնետրական ես առբում էի ձեղկերպարանջով".: Հսկայական,մկանակուռ ն հրա դուռն իմի դիմացն էր. նս հծրբեջթաց ծասննյակում, նա տանն է: քայց չէի անում իմ դուռը, երն իմանում էի, որ երբեմն ինձ վիճակվում դա, իշարկեչ սակավ էր պաստաձում: ն նա ժպտում էր էր Հանդիպել նրան սանդուղքիվրա, բակում, ես Համարում էր զիշատլական ցինիկ, ինձ մի ժպիտով, ոքը ես շատ ե տեսել նրան ճարբած) խոնջ ալքերով, քափքնիվաժ Հատկապես տգեղ ժպիտով ժպատալիճ»..Այղգի»ի ո'

քաղաջն էր թաքնված: ժաղզերով, ղու ինձ տուր ալդ բաշլըղը, որ երեսսս ծածկեմ... նա ինձ ասում էթ. է դեպքերում թե չէ ժանոքենրսինձ կարող պատաճիճանաչեն... ու Հիմարաբար ձեղ, պանե ուսանող,--- Առողչություն ե, բաշլիղի տվի' Մենք գնում էինը 0լգինսկայա փողոցուխ ես «Հանդեպ: իր էր: ավելացնելովիժ Հակակրանքն Քրքջում ռուլում էր ինչ-որ վճռական բուն: Շաքրոն այդպիսիճանդիաղզատվեի որպեսզի -ծ- Մաքսիմ:Տեսնո՞ւմ ես ձիաջարչի բնակարանս, Վեներայիկփոխեի կայարանը՝ չոր, ուր --

սի՛թ,

-« |50--

-

--

տր

իմ փոքրիկ սենյակն այեբայց ռլումներից ողջույեներից, բացվող լայն տեսարանով,կ բան Հաճելին էր՝ պատուճանից ծս Համբերում էի այդ փողոցն այնքան խաղաղ էր... եվ մի անդամ առավոտյանես պառկած ձի ժածճակալի ճղնում էի որնէ Հիմք գանել, որպեսգի դասախոսուվրա Թեթյուննքրինչդնամ, Հանկարծ դուռը բացվեց, ն այդ զզվելի ու

ու

բձզանչեմբից գոչեց թավ ձայնով: Առողջությունձեղ, պանն ուսանող: "նչ հեջ կաժճնում,-- ասացիչ Տնաննեմ՝ դեմջն ամաչկոտ է, խնդրողական...նրա սովորականդեմջը չի: ինչ, անե, էս ձեղ մի բան պետք է խնդրեմ... Գիտե՞ք արե՞քալդ ինձ ճամար --

--

-

ես

պառկած եմ մնում,

լռում

ու

մտածում

եմ.

Սոնձգությո՞ւն էչ չանցափորձիմ մաքրության դեմ,-ո՛չ ավելի, ո՛չ ոլակաս: Պինդկաց, Եզո՛ր: ինձ Հարկավոր է, գխտե՞ք,նամակ ուղարկել իմ չՀայայնպես աղերսագին, կամաց, երկբենիքը,-- ասաց նա--ն --

--

Լոու

ատաժեցի, սատանան քեզ Հետյ Համեցջի՛րՎեր կանառեցի սեղանի մոտ, քուղք վերցրեցի ն աշացի' Անցեքայստեղ, նստեցեք ու քնլադրեցեք...

է՛, ցա, --

անցավ, զգուշությամբնատծցաթոռի վրան մեղավորի Հայացքով նալեց ինձ, Դե՛, նամակն ո՞ւմ եք գրում Ֆա

--

'

Սիա

Ցահապարծ,Սվենցյանի

Քոլես-

բաղաջ,

Ր"

ԷՐնլգրեմ, Ասաջն՛ջ..

-.

ռիրձլի Բոլես... սրտիս ճայեր... իմ Հավատարիմ «իրքցլալ: Թո՛ղ պաճպանքջել մայր աստվածածիեր: Իմ ոսկեսրտիկ,ինչո՞ւ այսքան երկար ժամանակ գու լնս գրում բո կարոտակեզաղավնյակ Թերեզային.., --

ԽՄ

.

քիչ մնաց փոքկացնեի... «կաբոտակեղ աղավնչակո, որն ունի տասներկուվերշոկանոցՀասակ, փքանոց բռունցք ն ես

այնպիսի սն ժոութ, որ կարծես աղավնյակնիր ամբողչ կյանջում ժխնելույղ է մաջրել ու մի անգամ էլ լի լվացվել Մի կերպ զսպեցիինձ, Հարցրի, նտ ո՞վ է, այդ Բոլեստր: --

:

--

308.-

վիրավորՔոլեսյ պանե ուսանողչ--կարծես Թերեզան նա է... անունն նչանաժն ես իմ աղավաղեցիս-վեց նրանից, որ --

ծ... նշանս"

--

.

հս՝

փակինչո՞ւ պանն այդպես զարմացավ:Մի՞քե

--

աղ-

չիկոչ չէմ կարող նշանած ունենալ: նա' այդ աղջի՞կըո նա վաղո՞ւց 9՛, ինչու չէ։ Ամեն ինչ պատաձումէ... հսկ 1 ձեր նչանաձը..: Վեցծրորդտարին է... 0Հո-Տո՞յ- մտածեցինտ: Դե, նամակը մենք դրեցինք: Այնօիրաճարականնամակ, պիսի, պետք է ասծմ ձեզ, քնքուշ Հետ, ելե նաւ որ ես ինքը թերես տեղս փոխնի այդ Բոլեսի կագրուժինլիներ աչ թե Թերեզան, այլ մի շրեէ ուրիչչ նրանից .

չա

--

ու

-

փոբբբան:

Լ.

Համար,-ճառայության Հլ կարող Միգուցե

ասաց

եմ

ե՞ս

Տել ձեղ:

ձեր մատուցած պանք, ինձ Թերեղան՝ գլութ ւոալուվ--

ւն ձեղ, չնործակալությո

Գե,

--

որնէ բանով ծառաչություն

Ժատու-

խորասլես շնորճակա՞լ եմ: -գուցե պանի շապիկը կամ անդրավարտիքըպաայց ատ ծ

ոէ.

տրովա է Զգացի բեք ինձ

|

|

ու

որ

արդ

մաստաղոնոը զարորաք` շրջազցեսաավոր

բավական խստորենասացի, որ նրա ծառայություն-

Հա չունքժ։

նքրի

նստած էի պատուԱնցավ ժի էրկու չարաթ.. նրեկո ձր: անեմ, Հանի տակ ու սուլում էի, մտածելով այն մասին, թե ի՞նչ եմ, ձանձրանում որ ուշադրությունս ինձնից Հեռացնեմ: Հիշում չէր ուզում գնալ տեղ էի. հղանակը շատ վատ էր։ ոչ մեի Այլ էլ բավական ձանձրույթից զբաղվում էի ինջնաանալիզով, Դուոը ձանձրալիբան է, բայց ուրիշ ոչինչ անել չէի ուզում: մուոս մարդ է գալիս... աստծույ-բացվեց-- փա՛ռք դորժով չի՞ պաուսանողը 4ո որեէ չտա ..Հը՛» պլան ու

իտպում: Թերեզա՛նէ Հըմ... --

--

շե

-.

Ր

8՛չ... ի՞նչ կա որ: Սպում ի պանին խնդրել, որ մի նամակ էլ գրիս": ժաժեցեք..: Բոլեսի՞ն... 58.-.-

Ռ՛չ, Հիմա արդեն նրանից,ւ.

--

հ.ի՞նչ: 0՛, ի՞նչ Հիմար կին ծեմ: ծս սխալ ասացի, պանեյ նն. բնցե՛ք: ծիժա արդնն, գիտե՞ք,Հարկավոր է ոչ թն ինձ, այլ այլ:": մի ծամի ընկերուճուս այսինքն ոչ թն ընկերունուն, նոթ տղամարդու» Այդ տղամարդնինքը չի գրում... բայց նշանած ունի, ինչպես աճա ես եմ... նույնպես Թերեզա Այսպես ուրեմն, գուցե պանը համակ գրի այդ Թնրեզային: նայեցի եո նրան,-- շփոթվում է, մատները դողում են, ենկա, լի իել-որ չփոթ բան է ասում, ԱՀա թն ինչ, տիրուծի՛չ--ասացիչ- դուք ոչ մի Բալես ստում ու ծեք: Իսկ այչ պոչ Թերեզա էլ չունենք ն այդ բոլորը --

--

ոն

ու...

խաղացնելուց

դուք

օգուտ

չուննք,

ք: Ջկա ո՛չ մի Բոլես, ի՞նչ կա ռր: Ի՞ն): Այդպե՞ս Ձեզ Համար դժվար է հսկ ձեզ ի՞նչ. էլ չկա' չքա՛... Թերեզա Ա՛խ, դո՛ւք Ռւ դեռ այդ տեգրիչը շարժել ՔղԺի վրա, Հա մե՛ն սակ, սպիտակն է: Ռլ-ու լկա,-- ո՛չ Քոլես, ո՛չ Թերեզա. մենակ ես կամ:-- Դն, ի՞նչ կա ռր Ի՞նչ, եմ ես` այդ ընդունելությունիցշը1Կացե՛ք,-- ասում է, մած,-- բունն ինչո՞ւմն Բոլես չկա՞ս

ն

ձեղ

ճետ

ժանոթություն

Հաստատել ես չեմ ցանկանում...Հասկացա՞ք:

տարօրինակ կերպով վախեցավ, Հանկարծ ինչոր ն շփոթվեց, սկսեց կանպնաժտեղը դոփդոփել ժիծաղելիորեն ոչիել ջարժել շրթունքները՝ցանկանալովինչ-որ բան ասնլ ե տեսնում Թե դրան ինչ է ճետնելու, չասաց: ու կարծեմ ժի ջիչ սխալվել ձմ, նրան կասկազգում սր նա

ու

ոն ո ապանուն շմ,

ժելով ինե գալքակղեցննլու առաբինության ճանապարձից լա ե կությաեժ եջ: ն լստհզ կարծես 22 ինչ-ոի ուրիշ ն

էոե ջեղելու

բան կար։

ուսանո՞ղ,-- սկսեց նա ն «անկար ձեռքը թափ տալով շեշտակի չրջվեց դեպի դուռր ու գնաց: ծս մնազի՝ Հոժածժդումս մի չատ տճաճ զգացումով, լսեցի, որ նրա դուռը Հ սկայամար մարբնի րեի, պես ուժգին բարկացավ ժգին,-46169 էց,--այնոլե ն այստեղ ու գնամ հրա ժո որոշչեցի՝ մին կինը...Մտածեցի կանչելով, գրեմ իր Համար բոլորը, ինչ Հարկավորկլինի: Մտս նրա սծնլակի, տեսննմ՝ կա նստել է նդանի մոտ, արժունկննրը Հենել սեղանին ն ձեռքերով սեղմել գլուխը:

:

--

վյո՛, չկա: Ի՞նչ անենք որ: իսկ Թերեզա նույնպես չկաս Թերեզաէլ չկա: նս եմ Թերեզան: եմ նրա վրան այ/ւէ՛նչ չնմ Հասկանում: Աչքերս չռում խատում որոչել, 2ն մեզանից ռր եկն է թելքը թոցրել: Իսկ --

--

--

գնացել սեղանի մոտ, որոնում է այնտեղ Քղթերի ասում. մեջ, գալիս է ինձ մոտ ու վիրավորված աճա: թե ձեղ Հաժաի այդքան դժվար էր գրել, ապա նա, ձեր գրվածքը, վերցրեք, իսկ ինձ Համար ուրիշներն էլ նա նորից է

--

կգրեն... ՏեսնխԻ

դութ ալնէնք ուղարկել: :

-ծ-

«Լյ,

Հասհում

--

,

ոնցե՛ր,--ասացի...

ու միշտ, երբ ես այլս պատմությունն եմ անում եժ այո տեղին, սարսափելիվատ զգումինձ... այդ-

պիսի Հիժարությո՞ւն:Հըր-րմ».. վսեցե՛ք,-- ասացի... նա տեղից վեր քոավ, աչքերը փայլեցնելով՝իժ կողմբ չշարժվեց ն, ձեռքերնուսնիիս դննլով, սկսեց չշնջալ, ավելի ճիչտ՝ մոնչալ իր քավ ձայնով... ՛

--

360--

.

ը. չք"

--

ի

-

ձեռքիս Բոլճսին գրած նամակն է:

-- կսե՞ք,Թերեզա:Այս բոլորն Ի՞նչ է հշանակում։ Ջեր աճա նս նմ, իսկ պետք ուրիչնն գրել իլ ուրիչ մ"րի ԴՐ քն, եթե հնչ՞ն է պլետթ

Պան

--

Դե

ա.

ԵՆ

Այ, դրան... Քոլեսին: Բայց չ չէ որն "է

կա",

Հասկանում: Մնում էբ միայն թբել ու Հեռանալ: Քալց Թերեզանբացատրեց: ջկա եսս, խոսեց նա-- ի՞նչ անենք,--վիրավորված թո՛ղյլինիւ-- Ու ձեռքերը տարաժեց, կարծես,չշասկանալով, էս թե նա ինչու չկայ-- հսկ ծա ուղում եժ, որ նա լինի--: Մի՞թէ ես գիտեմ... Բայց Իճարկնյ հս. էլ մարդ չեմ, ինչպես բոլորը: դ»

ւ.

ոչինչ Թպղղակի

:

չեմ

եժ դրում մի մարդու վնաս չկա գրանից, որ ծս նամակ նրան... կացեք: ո՞ւմ, Դե՛ Բոլեսին,Հլե՞ Քայց չէ՞ որ նա չկաս Ա՛խ, հճդուս-Մարիա:Դե ինչ անենք, որ չկայ Հը՞' ու դուրս է Ջկա՛, բայց իբբ թն կա՛: Սս գրում եմ նրան, դե, ոչ

--

--

--

ՄաքսիմԳաբկի

-« 161 --

չալիս, ոնք որ

նա

կա... հսկ Թերեզան նս հմ,

ու

նա

էլ՝ նորիցնրան... է կե Հասվացա.. այնպիսի ցավ

խանում ինձ,

ե էս

այնպես վատ, ա հմ կողքին, ինձանից լիսի ամոթ զգացի ինչ-որ բանի չամար։ վրա չունի է որ ազխարծիս մի մարդ, ապրում էրեջ ջայլի վրա վերաբերվել քենը, ավ կարողանար նիրողաբար,սրտագին իրքն, ն այդ մարդը իր ճամար բարքկա՛մ է ճորինում' -- Ա՛յ, դուք ինձ Համար նամակ հք գրում Բոլեսին, իսկ ես այն կարդալ կմ ւալիս Ժեկ ուրիշին» հն երբ կարդում են ենձ Ու խնդրում Համար: հս լսում ու մւտաժում եմ, բե Բոլեսթ կա՛. ոմ Բոլեսի կողմից նամակ գրեն Թերեզային... ինձ: երբ ինձ Համար այդպիսի նամակ են գրում ու կարդում, ինձ արդեն բոլորովինթվում է, քե Քոլեսը կա: հսկ չա թեթնացնում է իմ նս

կյանքը: ժի,

թերես, մինչն անն գամ շատ խորն ընկած... կատարլալ փեծամաության այն Համողմունջի անդունդը, Թե ժեր ներվերը ե ուղեզը գերազանց ձն այն մարդկանը ուղեղից ու ներվերից, որոնք միայն նվազ

իսկապես,Ժենջ ինքներս էլ ընկած ննը,

պատաս

լ

խորամա՛նկնն, ան մենք, ավելի վատ նն կարողանումլավ բավականէ այս ջան մենք ձեջ ձն անում...Սակայն, ձնանալ, ոի մինչն ահգամ ասելն ժասին։ Ալնքան չին է այս բոլորը:.ամոթ է»...

ՄԱՐԴՈՒ

չո

լ

յեց նրկեքին ն եզրափակեց, «Հրմ... Մարդ ինչքան շատ է դառնություն ճաշակել, այնՔան ավելի մոլեգնաբար է ծարավում ջաղցրի: իսկ մենք, «նացած առաքինություններիթղամիղ ճագած ն մեր մեժամտության կատարյալանմեղանլականությանՀամողմունքիմչելու

ճասկանում:

շի միջով ժիմյանց վրա նայելով այդ բանը չենք Դուրս է զալիս մի բավական 4իժար ն... շատ դաժան բան' իբրն թե՝ ընկած մարդիկ են... իսկ ընկած ժարդիկ ի՞նչ են Ամենից առաջ` մարդիկ, նույն ոսկորը, արյունը, հույն միսը ն նույն ներվերը, ինչ որ մենք ունենք: Այս մասին ամբողջ դարերէ, որ օրը-օրին ասում են մեղ, իսկ մենք լսում ձեք ե... սատանան գիտի, թե ինլքան անձեթեք բան է այս բոլոր

.-Վ02.-

ն թիվն էր, «ովի տարին, Սուաումիի 0չեժչիրիի միջն, վճիտ գետակի կոդոր գետի ափին, ժովից Քիչ 4եռու, լեռնային է ժովի ալիջների լսվում չրնրի ուրախ կարկաչի միչից որոշակի խոզ ճողփիյունի: մեջ պտտվում, նինԱշուն Հի կոդորի սպիտակ փիփուրի աեինների՝փոբդեղին դափնեկեռասի էին վուփ-անծետանում ես նաել նման: չի գետափիՓարմբի, ճարպիկ լոսոսների ու էլ ջրագռավներն որ Հավանորեն որորենըն թին ն մտաժում, ձն ընդունում ն խաբվում են. աճա ինչու ձկան տեղ տերեները ծաայդպես վիրավորվածճչում են այնտեղ՝ աջ կողմի վրա, ռերի ետեում, ուր ճողում է ծովը: Գլոավերնիս չագանակենիներըպճնված են ոսկեճամուկ Հագուստով, իսկ ոտքերիս մուտ սփռված նն անձամար տերեներ, որ նման են չգիտես ում բազուկներից կարված ձեոքերին: Դիմացի ափի բոխու ճյուղերն արդեն ժերկ են ն պատառոտված ուռկանի պես կախված են դից. դրա մեջ ասես ծուղակ ընկաժ՝ ըառոատում է լեռնաին դեղնակարմիրփայխիորիկը, սն ջիքը թխիկիխկացնում է բնի կեղնին՝ դուրս թշելով միջատճյուրծրը ճարպիկ նրապչտաաՀեռավոր Հյուսիսի իսկ ները,

ժամանակից ես

հոփ եվ երա ճամարյոբ հրնակալականԲոլեսիկողմից իրեն դրաժ նամակներով ես արցունք էի քամում իր աչքերից, ԹԵծղան ձրի կարկատում էր իմ գուլպաներիչ շապիկների ն այ շսրերի բոլոր պատովածքները...Հետո, այս պատմությունիցժի հրեր ամիս անը, ինչ-որ բանի Համար նրան բանտ եստեցրին: իշկ Հիմա նա Հավանաբարարդեն մեռած կլինի, անանոքս փլեց գլանակի ծայրի մոխիրը, մտածկոտ նա-

ԾՆՈՒՆԴԸ .

սկրտանի... գրել անգամ նամակ երկու չաբաթը անեցիկանոնավորկերպով ես ն էի գրում լավ Թերեզային: Բոլեսին Քոլեսից պատասխան՝ Թերեզան երբեմն լսում էր այդ պաՀ րգ պատասխանները... ն դառը ողբում էր... ողբում մի տեսակ քավ ձայտասխանների սատանան

Դե այդ

ն

|

է

վերն ու մով ծովաճայերը կտցաճարում, կուլ էն տալիս դրանց: իմ ձայ կողմում լեոների գագաթներիցծանրորեն կախվել ն անձին են սպառնում ձխացող ամպնիը, նրանը ստվերները մարգում են կահաչ սարալանչերի վրայից»ուր աճում է այլ եէ

մի տեսակն է, վարզանման թուի կամ Ռափեապզիների

-- 183 .-

ժտու

ճաճարծնու ու դնրից ջնջված չշիժյատ ձառը, իսկ «ենավուրց մեղի), ոի լորհնու փչակներիմէջ կարելի է գտնել «ճարբեցնող կորստյանմատՀնում բիչ մնաց իր ճարբեցնողքաղցրությամբ ոտից գցելով նիկարե ճոռնճր Մեժն Թոմալնոսիգինվորներին՝ մեղրը պատփայեցինքրիժի ամբողջ լեգեոն: Մեդուներն այդ «անբաստում էն դափնուն լեռնավարդիծաղիկներից, իսկ ե մարդիկ ճանում են փչակից ութում, ցորենի այլլուրից քխած բարակՀացին:

ցորդ»

թափել նրանց Համար,

լ

Կովկասում աշունն

Քիչ չեն անշուշտ ն լավնրը. սակայն դրանց պետք է նոբոդել կամ ավելի չուտ՝ նորից կերտել: ծե «ւ.Թւինրի վերեր, իմ ձախ կողմում, «ե գլուխներ օրորնն վում Հ-Փովի ալիքննրի խշչոցից ն գետի խոխոյից Հազիվ են դրանց, որ չսվում մարդկային ձայները «-ոսովյալեերն» Սովխումիից,որածղ խքուղի էին չինում, գնում կին 0չեժչիրի

քսելով լավաշին՝

աշխատելու:

դանաչում եմ էս նրանց. Օրլոլի նաչանգից են. միասին էինք աշխատում նրանց Հետ ն ձրեկ միասին էլ փակնցինը մէր Հաչիվենրը։ ես նրանցիցչուտ ճանապարճընկա, գիշերը, որպեսզի արնի ծագումը գիտեմժռվափից' Չորս գեղջուկ ն ցցուն այտոսկինրով մի դեռատի, «ղի գեղջկուծի՝Հակալական,դեպի կզակն ուռած փորով, կապտաեմ սարսափաձարչուսծ աչքերով: Թփերից վեր տեսնում դորչ, նրա դեղին լաչակով փարքաթվածգլուխը, օր օրորվում է քամում տարուբերվող ծաղկած արնաժաղկիպնս: նրա ամուսինը մեոավ Սուխումիում անճագորնն մբրգ ուտելուց: ես ապրում էի բարաքում, այղ մարդկանց Հետ. ռուսական բարի սռվոբարձրաձայն ն այնքան այնքան նրանք ւթյամբ էին բարձրաձայ յնքան րությամբ նրանք այնքանչ ցավից, որ հրանց տրտունջչեերըճավանաիար խոսոսէ վիշտ լսվում Լինչ Հինդ վնրստ շրջապատում

Ցի

» էլ բեր

լք

Մ մի սպճնապարդ

ասծս

ե

: ՄԲԻ -աղավորներ մեհ, իչշթ Ա ՈՆ իրենց առ երից անցյալը մբողիլու ամար ի ոո" Բիրուից, րի խղճի

ամեժ

ա

ԽՐ

սրատ

զ

կառուցել

ներից

են անողը

տաճար,

է

լեռ

Քուրջմենննսի հրկրում, Սամարզանդում,Շամախիում մետաջնն սաթելերից գործված ամենալավ գորդնրը, կողուտել "2 աշխարձճն ամենայն ինչ, բերել այստեղ, դեմ արել արնին ու

):

զան

չատ

ատոլ Կրա" ալով որդիներից' Քոնը տեսնում ցա եմ, քե ինչպես ուրախ երեխաներիխոշոր

կարծծսուզ ր -

Քեզ՝ քո

ու

.

ոներիմ՝ Ֆե լեռներից ե ալեչնր, ներկարամորուքՀականեր իյնելով ալքերով առատաձեռն սփռելով զարդարում հն աշխարճը, ամենուրնք | են արժաթի : գույնզգույնգանձեր. լեսնադագաքները ծաձկում ու բաղմազան ճատ ծերպերք չերտնրով,իսկ նրանցխորշերն ֆառներիկենդանիՀյուսվածքու,եվ խելածեղ գեղեցկությունէ պատառ բա բարձբնը ը ստանում նրանց ճողի չող 1 այս տակ բարոքքեր ճեռքքիի տ իրանց ոյ ձեռքերի : լ «շրջան լինելը. է մարդ այխարձումս պաշտոն Սրանչելի | ձա ահսնում, քաղցրությամբ ինչպիսի տանջագին ճրաչալիքեեր լուռ այած Հիացմունքի ճի լուռ է Հուզվում զգացած գեղեցկուքյունից զվում սիրտդգեղեցկություն :

`

ակ

ւ

ս

:

:

որաԴին:

դրանք ընկճված իրենը վիտ ո" պոկել է նրանը Հայրենի ճոգնած, անբնիրի Հողից,

Տաղտկալիմարդիկ

ցավից,

որ

ուր ինչպես քամին աշնան չոր տերեները, քշել է այսատածղ, անծանոթ բնության պերճանքը աղչլեցնելով՝ կուրացրել է, իշկ «

ծն աշխատանքի ծանր պայմանները վերջնականապես փշրել ամեն ինչին խամայդ մարդկանց: Այստեղ նրանք նայում էին հած այքրը չփորաչար թարթելով, ողորմելիորեն ժատալով :

աԱասելով Լ է կամացուկ Փո

եԲո»

հճվ-

1:22:

Տես

Է՛, ,

կանաչը

Հաա...

ի՛նլէ Գող"ոլ է... ուղղակի խեղդում

է

գգ.

ւ

նն

ն

սիրտդ

38, իժարկե, քրրեմն դժվար է լինում, աժբուչ կուրծ ծծում է լցվում է այրող ատելությամբ հ թախիծնագածորէն արտիդարյունը. թայց միչտ այդպես չէ չէ՞ որ արնն էլ երբեմն խիստվշտանում է մարդկանցնայելուց-- այնքան շատ է չանք

անձճաչողակմարդուկենր են

ստացվել...

նստած չագանակենիՀենց գրանովէլ զբաղված էբ հա խայքոցներով անքիվ մեղվի ների տակի ջարքրին. գազաղած կա Հացի կտորներըքաքախում էի մեղրով լի կաքպատա, սալիկի մեջ ն ուտում, Հիանալովաշնան Հոգնած արհի ծույլ

խաղով:

բայց

-.

բայց

էլ Է...

ԱնչարմարՃող է, խոսք լկա.» եվ Հիշում էին Ջամբիկի ձորակը, Չոր որսանոցը, Թայ դաշոր՝ Հայրենի վայրերի, որտեղ Ճճողիամեն մի բուռն իրենց --

|

Էէ

ախր ջարջարոտ

վո

աճյունն էր, որահղ ամեն ինչ Հասկանալիէ. ծանոք, պառպնիի ն ողողված է իրենց ջրտինքուր ռիրելի ԱյնտեղնրանցՀետ մի ուրիչ գեղչկուճն էլ կար՝ բարձրաՀասակ, ուղղաձիգ, տախտակիպես տավխակ,ձիու ծնոտներով

աժուխիպես սե, շիլ աչբերի ահիայ ճայացքբուխ Հետ դուրս էր դուերձկոյան նա այս դեղին չալակավորի ն նստելով այնածղ՝խճակուրոի վրայ բաիձր չիս բարաքից բարկացածձայետվհրդոսէ էր. ն

յ

յ

ու

|

ինժեներն՝ ինչպես մուխումիամբարտավան դգաստնները, Ֆգիտես ենչու Ձշերի' իր ուղեցնում լրջագույն մարդն էր նա ասում փոխարհն' ճշուսն, սթեն»-ի էր «աուս»-ի փոխարեն ալդ

ու

ժաի

«թան».

Մոտո»

այգու

:

աաա մեր

--

ի

ես

անուլ լարին...

ոտԲա" Կնա Հանկարժ ծուլորեն գեղջկական թավ. կերկեր ձայնով մասնակցում էի ծիզին լալկան բառերով. լռում էր՝ կոացնելով վիզը

ԽԱ

Բը

:

ն

ՐՔ

|

' |

նխ իմ սիրելի, իմ յար քանկացին... ծս է

բախտ չունեմ՝

Անել

Հարավայինզիչնրվա

սե,

ջո

կողջին...

Հեզձուցիլ խավարում այդ

ող"

ձայների Հիչեցնում էին Հյուսիսի, ձյունածածկ անապատները,բուքի ոռնոցը ն գայլերի Հեռավոր կաղկանձր..» Հետո չիլ կինը Հիվանդացավտենդով, ե բրեղենտն պատ» գարակով նրան տարան քաղաք. պատգարակիվրա նա ցընցե վում էր մոնչում՝ շարունակելով իր երգը ժամի այդու ավազի մասին, «Դեղին գլուխը սուզվեց օգի մեջ ե անչետացավ: ես վերջացրիիմ նախաճաշը, տանրեներով ծածկեցի կաթսայի մեղբը, Հավաքեցի կապոցս ե առանը շտապելու ճանաչ պարձՀըեկա մեկնածների Հետքերով՝ Հոնի ձեռնափայտը տրկտրկացննլովշավղի կարծր ճողին: բասաց

:

ու

՞

ես էլ աճա

ճանապարչշի նեղ, ժոխրադույնչերտի վրա --

166--

արայ

քան

կտրիճ ես,

դու

բայց

նս

թեզ

րոպեատ-

նրան ոսկորներնեն միայն թողել: ես օղում Հաճելի խոեր, չեշտ է քայլելը, ասես լողում են Հագնված վերչուշերփաղազիկ շուրջպար խայտաճամուկ մեջ է, ինչպես բոնել Հիշողության մնչ, ալդ շուրջպարը Հոգուղ ծն, իսկ այնսալիտակկոճակները ծովում. նրան վերնումն են ձրիատել խորքում անդորր է. այնտեղ խաղաղ լողում արծաթազօժ պայծառ ու ճկուն ճուլսերը, ինչես աարդությլան ձկնէրը՝ժովի որջում: ԿոՁանապարՀծըձգվում է դեպի ծովը, գալարապտուրո վաղում նն ալիջները: ուր ղում-Մոտննումէ ավավզաչերտին, են ճանաքփէրն էլ նն ուղում նայել ալիջի երեսին, կռանում անաասհռ գլուխ տալով ջրային պարչի ժապավենիվրայով` կերել

կգաՔիրքլիո... նողչուննժթորիե-..

ն

ծում

պես կՃանձնեմուտիկանությանը».: ն ուղարկելոստիկանություն, Սիրում էր նա մարդկանց որգերը Հաճելի է մտածել, որ Հիմայ Ճավանաբար, գերեզմանի

Սպիտակքաչկնինակ...

Ու կսպասեմ

անտեսա» կողմում ծփում է ժուզ կառլույլտ ծովը, կարծես եհ նրան. տալում ռանդաներով նելի Հլուսներ Հազարավոր Հալածվելով սպիտակտաշեղը վազում է դեպի ափը խշիչալով, ինլպնս առողք բուրումնավետ, ջամուք: որ տաք է, խոնավ կնկա շնչառությունը:Տաճկական մի նեղ ֆելուգա թեբվելով ուռեցնելով առաձախ կողի վրա՝ սածում է դեպի Սուխում, աջ

եժ.

|

| | | |

| |

են

ու

սորտիկապուտականեղրությանը:

կեռներիցբաժի է փչում. անձրն է գալու: տբնութերի ժիչից (ովեց կամացուկտնջոց՝ մարդկային ցնցում է Հոգիդ: բոք, որ միշտ էլ Հարազատորեն տեսնում` ն կողտաոնուժ եմ Մեջքը ընկուզենու Թփերը ետ իչել գլուխն մը Հենած, նստել է այն դեղին լաչակավ կինը: հն ետ լայնացել է, այլքերը է ուսին, բերանն այլանդակորեն փորին խելացնոր են: Նա ձեռբերը գրել է Հսկայական ընկել փորը ամբողջ որ առսկալի է չնչում, ն այնպես անբնական, ն այն պաճելով ղաձղորնեոստոստում է, իսկ կինը ձքոքծրով մոնչում է: դեղին։գայլի ատաժներբ՝ ցուցադրելով նս կոանալով երա վրոո քն,-Հարցրի Ի՞նչ է, խփե՞լ ու

--

--

-

սրունքներըճանճի պեռ պոտում է մոխիագույն փոշու ն Խուպութձայնով առում. ժեջ ծպնրգլովոն օրորելով՝ անամոթ... գր-նա ա՛... Հնեղացի՛ր... ես Հասկացա բանի էությունը մեկ անդամ արդեն տեսել ետամերկ --

--

դա--

իճարկն վախքցա, ետ նետվեցի, իսկ կինը բարձրաէի նիա այքնրից ձայն, նրկարաձիցոռնաց. պայքնլու պատրաստ ոլղտոր արցունքներցարոեցին ն Հոռեցին չառագզունած,ուռաժ,

:

| | :

Ավազակ...գն... Բովլացանձեռբրերը. նա ընկավ, դեմբը դիպավ գետնին ն հորից ճչաց՝ ջղամղորենձգելով ոտբերը: Քորբոքված տենդի մէջ արադ փերճիշելով այլն ամեեր, ինչ դիտեի այդ գործի մասին, նս չրջեցի նրան մեջքի վիա, ճկեջի ուռքերը,արդեն դուրս էր եկել պաղափուլիկը: Զառկիր,Հիմա կավատվես... Վազեցիդեպի ծովը, քշտեցի թներս, լվացի ձեռքերս ն վե-

ալիս: --

բաղառեալով՝ սկսեցի մանկաբարձություն աներ նա գալաթվում էր. ինչես ծառի կեղեր օջախի մեջ, ձեոռՓերբ խոիում գետնինն պոկելով քառամաժ խոտերը՝ ուղում էր կոխէլբերանը,Հող էր շաղ տայիս արնակալաժվայրենացած աղքերով զարճուրելի, ոլ մարդկային դեմջին. իսկ փֆուչիկնարդեն պայքել էր ն երնուժ էր գլուխը: ես պետք է վսպեի նրա ուղբերի ջղաաձղությունները,ոզնի երնխային հ Հետհննի,որ նա . խոտչկոխի ծռված, մոնչացողբերանը... նա Մենք ժի ջիչ նախատում էինք իրար, ատամներիժի. չից, ձա էլ կամացուկ, նա ցավից ն երեի ամոթից, ես էլ շփոքմունքի ն նրա նկատմամբզգացած ցավագին խղճայարությու|

նա.

կապույտ

փրփրակալած, իսկ արնից ՒԶ ճանկարձզունաքափված ալքերից անվերջ Հոսում են մոր անտանհլիցավի առատ արցունքները,կ նրա ողջ մարմինն ասես

շրքունքնեիր կծոտված

ու

երկուսիբաժանված՝ է... կոռտրաովում

-- |08--

եժ. աղաղակելե աղաղակում

շումու

Թեն

ԱԼա՛,չ

պ

առ

ձնոՍաստիկ լպրծուն է. մեկ էլ տեսար դուրս պրծավիմ ն «ոտռում. խիստ ուրախ եմ երից. ես չոքած նայում եմ նրան նրաՖ տեսնելով ն մոռացել եմ, քե ինչ պետք է անեմ, կտրիր...-- կամացուկ շշնջում է մայրը. նրա աչքերը փակ ձն, դեմջը սմքել է, Հողագույն, ինչպես մծեռելինը, իսկ էն ձրերում: կապույտ շրթունքներըՀազիվ --

--

են

եմ

արեվ աշտ ի ձեռքերի վրա է մի կարմիր մարդ: նա տեսնում եմ, ամբող» որ ունքների միջից, բոյը ն սյնոլես է, գժուն թպրտում զժգոճ. արդեն աշխարճից ջովին կարմիր է է նրա մորի ե պինդ ճչում էչ թեն գեռ կառված թյուն անում ծ կաբաչքերը կապույտ են, քիթը ծիծաղելի կերպով ճմլված ն ծոր են ժիր, տրորված դեմբի վրա, շրթունքները երերում

-

Աետ-վա՞ժ,-- խոխոալով արտարերում է

ֆե

--

ու

--

--

խիձից, ուղում

փքված այտերիվրաս Դա ինձ վերադարձրեցնրա մոտ. ցած գցնցի կապոցսյ Ձեչամանը, կաթժսայիկը, կնոչը հնճանցի մեջքի վրա՝ գետնին ե ուղում էի ծնկները ճկնլ. նա րեց ինձ՝ ձեռքերով խփելով դեմկրծքիս, շթջվնց ն էգ արչի պես ժոնչալով, խոալով՝ չոքիս բեջքաք Հեռացավ,մտավ թփնրի մէջ,

նից...

կորի գնա՛չչա՛րք»:: ձեռքերով հա շարունակ ետ մ ժզոժ Թույլ, ճոդախախատ ասում եմ, ինձ, իսկ էս Համոզող չնշտով Հիմար, չարունակիրծնունդը, շուտ -ն Ցավագինկերպով խղճում եմ նրան, քվում է, որ նրա է արցունքներըցայտում էն աչքերիսմեջ. սիրտս սեղմվում թա --

--

Դանակով»... կորիս։

դանակը բարաքումգողացել էին. ատամներով կտրեցի սլորուսլարբ:երճխւսնճչում էր օրյոլյան քավ ձայնով:իշկն ժայրը ժպտոսմ: ես տեսա, քն ինչպես զարմանալիփթթում աչբեիի, բուխ ձեռ. կանաչ կրակովվառվում էին ժոր անձատտակ փնտրումգրպանը»իսկ կծուտած, քի շոշափում էր շրջազգեստը, Ի

արյչունուտչրքունքները սվովում էին.

չունեմ... հրիվր գրպանում... կապելու պորտը» նքո Հանհջի երիզը, կապեցի. մայրը գնալով ավելի վառ է եմ այդ վառ, ռի ես 1212 կուրանում ժղտում, այնքան չավ ժպիտիդ: Գու վրաչզլուխդ կարգի բեր, նս էլ գնամ, լվանամ Ուժ...

--

ու

Հ»

սիան... -

ֆա Հ

անչանցիստ մրքմրքում է.

Տես, զգուվշ...

տես

Հեռ...

բնավ էլ կարմփրմարդուկը --160--

չի սաճանջումմ զգուչություն

է բռունցքը ն ճչում, ճչում՝

«եղել

ԻԱ

ասես

կանչում է,

որ

իր

ճետ

ա.

Հայ ճայ պնդացիր, ախպեր,

«շ

ամուր կաջչ քն չէ Ժճձրձա-

Վորննրդիսկույն զլուխգ կպոկնն».. Առանձինլրջությամբ ու բարձր ճչաց նա, երբ առաջին անգամ ժովի փրփրունալիքը ցողեց նրան՝ երկուսիս վրա ձլ ուրախ Հետո,

քա

կրանս --

Գեղա,

ուժ օրյոլցի, ոիքոան

ունես`

Ս

:

| ի

ճչա...

մոր պառկել էր, նորից երբ մենք վերադարձանք ընկերքը գուրս նեռելու այլքերըփակել, կծոտում չշրթունքները՝ գալարներով բռնվաժ. սակայն չնայած երան, չառալանջի մոտ,

|

կոնակը՝

երբ սկսեցի թակել նրա կուրծքն կկոցեց աչքերը, սկսէց ձեռքն ու ոտքը Բավ տալ ն սուր ճչաղ, իսկ ալիջներն իրար ետնից շարունակում էին ողողել

շաչելո,

ու

նա

ու

`

| |

տնքոցի ժիչից նս լսում էի նրա նվաղուն չչունջը: -- Տուի...տուր ինձ... Փորասի: Տուր, Է՛' ծվ դոզդոչուն անվտտաճ ձնոքերով արձակեց կոֆտայի կրծժքամասիկոճակները: ես օզնեցի նրան ազատելու ստինքը, | ռր սլատրաստումէ բնությունը քոան մարդ-օրվա Համար, գիժ Հասամեն ինչ . օրյոլցունդրի նրա տաք մարմնի վրա. մանկիկն : կացավն ձայնը կտրեց: ցնցվելով Հառաչում էր լ Անարատմայր աստվաժածին,-ծննդկանը ն դիսախոիվզլուխը, որ իր կապոցիվրա ձր, արս ու: այն կողմ էր ննտում: եվ Հանկարծ կամացուկ Տչալով լոնը, Հետո նորից բացվեցին նրա ծայրաստիճան դեղեցիկ աչջերը ձենդկանի սուրբ, դապուլտ աչքերը ն նայհցին կապույտ երկնքին. երանք մեջ վառվում ու Ճալչլում է ազնիվ, ցնժագին ժպիտի"Բարձրացնելով ժանր ձեռթբ՝ ժալրը դանդաղխալակնթում է իրեն ու երէխա- -

|

--

|

--

լ

չին...Փա է

Ն" ն աո «Արա ալր.-ԱՄ պոմ ոո"44 որ"

ար 1" ' --

ի

փա՛ռք քեզ... ա Խրկարլռել, Հազիվ էր Հարգարժդորժնափանորմ, ավելի Հառոթոա ոջ...

,

Տաթ

Քր

Է

Քաց արաչ

տզա

չան, իմ կասզոցի-..

լ

չեշտակի նայեց ինձ, քույլ-րույլ ժստալով. կարծես Հազիվ նկատելի կերպով շառագույնր փայլեց նրա ու ԿԱ ջրտնաթոր ճակատին:

Բաց արինք,

'

:

լ .

,

նա

ամորի» ՅՈ"

Շատ մբ գլուխ դնի

--

Դե շուտ,

դենը

դրա

ետա:

գնա...

, Հեռացա բիչ այն կողմ քֆերի մեջ: Միրտս կարժես Ճոգերգում են ինչ-որ կիղեցիկ Թբոկամացուկ նել է, իսկ կրծքումս եհ գա ժովի անվախճանճողփյունի ճեւտ այնքան լավ չուններ, է, որ կարելի է մի տարի ունկնդրել. է խոխոջում, կարծես մղՄոտակայքում մի տեզ աղբյուր չթկն իր սիրածի մասին է պատժում ինկերուճուն... արդեն լալակով Թիձրի վրաբարձրացավդեզին ու պատչանկառլված: պարտ Գ՛, ք՛, քույրիկ, չուտ սկսեցիր ման գոլը: Թի ճյուղը բոնաժ՝ նստել էի մայրը ասես խմած, դոր) դեմքի վրա արյան նչույլլ չկար, ալքերի փոխարեն Հսկայական չշնջում էրկապույտ լճեր էին, նա խանդաղատանքով Տե՛ս ինչպե՞ս է քնել... ամե Լավ էր ջնել, բաջց իմ կարծիքով ուրիշ երեխաներից եին ոչ լավ, իսկ եթե տարբերությունկար, ապա դա վերաբերում էր շբչապատին. նա պառկել էր աշնանային վառվոուն աճում Օրյոլի տեթնների կույտի վրայ մի թփի տակ, որբ չի

գլուխը՝

--

--

նաճանգում:

'

վավկանէիր պառկեիր, այ մեր: նա՝ է՛,-- ասաց օրորելով գլուխը թովացած վզի Հասնեմվ՝ ո՞եց են ամում.., է ճանապար: ընկնեմ պետք վրա---

--

91,

ու

0չեմչիրի՞... Հենց էդ է: Մերոնք տեսնես բանի վերստեն անքել...` -ծ- Բայցմի՞քէ դու կարող հս գնալ: նա կօգեի: Քա աստվածաժի՞նը։ Դե իճարկէ, եքն նրա գործն աստվածածնի ճետ է, էլ ոչինչ --

--

Է-

չ8ս կարող առձլ:

դժգոճ ուսած Նայուժ է նա թփի տակ պառկած պատիկ, Ճադեմբին՝ ալքերից ցայտեցնելով փաղացչող լոյսի տաջուկ ն ձեռքի դագաղ ռագայքներ, լիզում.սրբում է շրթունքները շարժումով չոլում կուրծքը: «լ...

ես

օջչախեմ վառում, քարձր

Համար:

քնյամանըդնելո' շարոսՐ

զարզանդ են էստեղի մարդգիկ,--կամացուկ առաց օրլոլցի զեղջկունին: ես գնացի, Քարերի վրասցատկոտում էյ խաղում սնդիկի պես չողշողուն ու աշխույժ առվակը, որի մեջ ուրախ գլուխկոնծի են տալիս աշնանային տերնները. սքանչելի է, ԶՁքոբերսչ դեմբս լվացի, կճյամանս լիջը չուր (Տրի, վերադարձան քփերի 4իչից տեսա, ռր կինն անչանդիստ շուրջը նայելով ծնկների վրա

ժիմայմայր, ես քեզ թեյ կճրամցենմ,.. ձո մա, Տոր, տուր խմեմ, կրջերս մաքուր ցամանել թողեցին շեվ: գնացին: Այդ ինչո՞ւերկրացիներդ : ետ մնացի, նրանք Եշ ինքս ֆրանջլթողեցին, չէ: «ո,

--

-.

--

--

կոնծելէին, ազատվեի... ու.

մոտ ել լավ էլ եղավ, թն չէ նրանց

ինձ, արմունկովժաժկեց դեմքը, պաա: Քջելով՝ կդ է Աոռչնե՞

Ֆայեց նա

ապա

ինչոլն .

ՍԱՆ

-

ւ

աչ

ո՛

իարես » կվա" ց 2 չ.յ "8 աին ո՛՛ Մ երմ ռ

կա

--

ր

դում է գետնով, քարերով:

արյուն

փՐնլէս անում: Վախկցավ.կապանցն մի բան քաքջընց իր տակ. --

ի

--

8:

չէ՞

ու

--

--

--

:

--

վվացվել է պետք, բայց չուրն անծանոթ է... Այդ է՞նչ ն է. աղի ն դառն... ժենը դրանով էլ մաջրվիր, առողջարար չոր էւ

լ

մտածելով:

«ի՞նչ դազանայինուժո: Հետո մեղրով քէլ բմեիցինը, իսկ նա կամացուկ չարցրեց. Աովորելուցձե՞ռ ես քաջել: Այո, ձեռ եմ քաշել: Խժծյո՞ւ ես տվել թեղ, ինչ է: խմելու եմ տվել, այ մեր վերջնականապես

--

մատու

--

միշտ եմ ասում: Աղբյուրի ջրից էլ ասես սառույ չինեն... ճոլիջուրները --

--

Դի,

դու

.-

ժանրըփաքեք տալով ինձ Շրջվեց մի կողմ հ մի խոնավ կամացուկ, ամոթխած կերպով թւնդրեց: Աղաչում եմ, ի սեր Քրիստոսի, ինչքան կարող ես լավ թաղի, թոր... խղճա իժ բալիկին, իմ ասածի պես արա... ւծրբ վերադարձա՝տեսայ որ նա երերալով ն ձեռքն առաջ սլաբզած՝դալիս է ծովից, շրջազգեստը մինչն գոտկատեղըքաց, իսկ դգեմբը.մի ջիչ շառագունել է ե կարժքս նհրքուստ լուսա-

Հ»

--

՞

ա

խոնարձեցալքերբ, ժտածեց: Քա ո՞նց ես կեկա գործերնիմանում: ժիժաարդենկստեմ։ եվ ասացի, Սովործլէմ: Ուսանող եմ. լոն՞լ ես ԻՀարկկլսել եմ, Մեր անրտերիմեծ տղանէլ ուսանող է սովորում... է, տերտերություն ես էլ դրանցից նմ: Հիմա գնամ ջուր բերեմ... Այ, կինի գլուխը թոնարձեց դեզի տղան, ականջ դրեց՝ շնչուժ

չուր

էս

Ք,

ՀԸ

նա

--

Տուր ինձ,

--

ՈՎո"

Հ

Հաս-

կքաղեմ: փատաղքեզ, ախր ինչպե՞ս կարելի է. 0րենքով բաղնիքի նախասենյակում,Հատակիտակ պետք է... Ինչպեսլէ, շուտով բաղնիքկշինեն այստեղ: Գու Հանաք հս անում, իսկ ծս վախենում եմ. Բա որ հենքով Հ Հողինպիտի տրվի չանկարծ անկարծ զաղաննեն ուտի... չէ՞ ոթ օրենքով --

լ

«ՑԱԿ:

-

էս

կացա:

ոո

է

-

ու

սո-

։

ամոքխած

--

Ինչ գեշ

--

.

գիրքս...

տաբ

է. իոն

այստեղիւ

անցավ մի Գլուխը կրժջին խոնարձած, նիրչած, Քայլքով ականչձիուկը ճեծվոր աբխաղ. փոքրիկ, ամբողչովին ջղային սն շեղեց ժել վրա, փոնլաց. ալքր կերը թաղացնելով կլոր, փափախովզովը տվեց նրկարամազ Թափ ճեծվորը զգույլչ ն հույննս նայեց մեր կողմը նորիը խոնարճեցգլութը:

--

--

լ

--

քե ինլ մարդ հս, Ախր ես եզ Հիշում էմ, Սուխունկատել եմ, երբ դու ռոճիկի պատճառովմեծավորի Հետ կովում էիր. Հենց էդ ժամանակ էլ մտածեցի՝ երնում է, որ

--

Այ

:

մում

|

Հարբնցողէ,

| '

|

ղրա

է... Համար էլ բնչ անվոաւխն

եվ Հաճույքովլիզելով

օտա

շրթունքներինջսված ժեզիր՝

անկապուլտ ալքերը չարունակխեթում էր Քիի տակ, որտեղ խոով բնել էր աննանոր օրյոլցին: Հառաչելով ասաց նա Ինչպե՞ս պետք է ապրի սԿայեմ... բայց լզիֆնձ վենելով:-- Դու ինձ օգնեցիր, շնորճակալ տեմ՝ դա լա՞վ է նրա Համար, Թե ոչ... հս ն կուշտ 17 խմեց,կերավ, թայ Հանեք եթեսին, երբ նա բեկոտ երերալով նիրիմ տնտեսություննէի Հավաքում, մփոտածոււբ զունաքափ աքերով Հում նորից էր, մի բանի վրա Հետո սկսեց վեր կենալ: գետնինհայելով: Ցի՞շտ որ գնում եստ

շ

,-

ՄԱՅՐԲ

ա.

:

: )

--

Գնում

-»

եմ:

Ար, ազ մեր,մի չե, Ւ, Բա աստվածածի՞նը... ձա, տուր ինձ

.ւ

ՄԱՍ ԱՌԱՋԻ

ղրան)

լ

կտանեմերան... Վիճեցինք,նա զիջեց ն ուս-ուսի տվաժ ճամփա ընկանք: Ջլինի Հանկարծ գլորվեմ,-- ասաց նա ճանցավորիպես ես

--

-

ն դրեցուսիս: ժպտալով ձեռջը

ՍՏ

)

Ռուսացերկրի նոր բնակիչը անճայտՃակատագրիմաիդը ձնոքերիս վրա պառկած, կարգին ֆսֆսում էր, ճողփում խշլում էր ծովն՝ ամբողչովին սպիտակ, տաշեղանմանժանյակ ննրով զարդարված,փսփսում էին ըիերը, չողշողում էր կնաօրն

Ամեն

:

|

«.

Է

անցնող արհը: | Գնում էինք դանդաղ.երբեմն մայրը կանգ էր առնում, խոր | չուն) բայում, գլուխը փեր գցում, նայում չուրչը՝ ծովին, անչ ատռին օւ լեռներին, Հետո էլ՝ տղայի գեմջին: Ամբողչովին արցունքներովլվացված նրա ալքերը նորից ձին տապանքների էին անսպառ սիրո կապույտ կրասկով: փքքելն վառվում Մի անգամ էլ կանգառնելով, ասաց. Տէ՛ր աստված:Լավ է, էնչ լավ Ե նրանիթե միչ» գնայի այսպես, գնայի մինլն աշխարչի ծայրը, սա ձլ՝ որդիս, աճեր մոր կրծքի մոտ, իմ անուլ բալիկը այսպես ազատ,

«Մ»

լ

-

մերս "«Մովը իշշում

է, խշշում...

շր

օդում դողում

է ) |

| '

ու

բանվոթական ավանի վրա, ծխալից, լուղոտած մռնչում էի գործարանիչչակը, ն, այդ կանչին

Հնավանդ՝ փոքրիկ զորշ ներից վախնցածուտիճեերի նման փողոց էին վազում մոայլ մարդիկ: որոնք ժամանակչէին ունք» ցել ջնով քարմացնելու իրենց մկանները: ձուրտ աղչջամուջջին նրանք չսալած փողոցով գնում էին դեպի գործարանի քաբն բարձր վանդակները.գոիծաիաննանտարբեիվատաճությամբ սռլատումէր նրանց՝ ցեխուռ նանապարձըլուսավորելով տասելակ ճարպուտչքառակուսիաչջերով: Քեխը ճլմփում էր ոտքերի տակ: Լսվում էին քնա ձայների խոպոտ բացականչություններ, կոլիտ ճայճոյանքը լարությամբ ճեղքում էր օդը, իսկ մարդկանց ընդառաջ լողում էին այլ Հնչյուններ՝ մեքճնաների ժանր

նիշխստորեն խողովակները, որոնք բարձրանումէին ավանի

աղմուկը,դոլորշուվրքվրքոցը:Մոլ

հ

մարվում էին վրա Հաստ ձեռնափալտերիպես: ծրիկոյան, երբ արեր մայր էր մտնում) ե տների ապակիների վիա Հոգնած չողում էին նրա կարմիր չովերը, գործարանն իր քարի ինդերքիը դուրս էր թափում մարդկանց, աւանս մշակ վաժ մետաղի խարամլինեին, ն նրանք նորից գնում էին փոմխուտված, դեմքերըսեացած, օդում մեքէնալյիյուղի դոցներուՐ մածուցիկ Հոտ տարածելով, քաղցիը ատամները պսպղացնքլով: Այժմ նրանք ձայներում աշխուժություն ն նույնիսկ ուրաԽություն էր 4նչում,-- այղ օրվա տաժանալից աշխատանքը վերջացելէրյ-- տանը նրանց սպասումէր ընթրիք ն ճանգիստէ ւն

--

|75--

որը նուլնքան «ին էր, որնեցգավոր լարության զգացմունքը, Մարդիկ ծնվում քան ն մկանների անբուժելիՀոգնածությունը: ժառանգելովայն իրենց ճայ

մարդկանցմկաշկլանել է օրը, մեքենաները Գորժարանը է եղել իրենց: ուժ են ծժել, որքան Հարկավոր ներից այնքան մատլանից, մարդ էլի մի Այդ օրն անձետ չնչված էր կյանքի իր առչե, մոտիկ, բայց էր արել դեղի իր գերեզմանը, թայլ տեսնում

կա

գինետան ուրաէր Հանգստի Հաքույջը, ծխրոտ

խոզլուննեիըն գո" էր: քնում էին մինչն ժամը Տոներին

տասը,

ապա

սոլիդ

-

ցուց

տուն

էին

ճամար

ուտում

կարկանդակ վերադառնում:

ն

ծկեղենորից

բնելումինչն երեկո: սրաոկում մարդկանըզբրՏարինքրովկութակվածՀոգնածությունը շատ ձին հ որպեսղիուտել կարողանանյ կում էր ախորժակից, գրգռելովօղու սուր դաղոցով: խժում՝ ստամոցքսները ով

երեկոյան ծույլչծույլ զբոսնումէին փողոցներում, չոր ուներ, Հագնում էր, նուլնի«կ ձթե գետինը կրկնակոչիկներ Հետ, ունեցողը վերցնում էր այն իր Լէնքր, իսն անձրնհակալ լիներ» թեկուզ արեր փայլելես մասին, մէխոսում էին դործարանի իրար Հանդիպելիս խոսում քենաներիմասին, Հարչոլում էին վարպետներին, էր աշխա» մտածում էին միայն այն մասին, ինչ որ կապված Հետ: Տկար, անուժ մտքի Հատուկենտ կայծեր ճաղիվ ն

Թյամը:

ու

լավագույնզգեստը ամուսնացածմարգիկ Հագնում էին իրենց ծետն էլ Հայճոյելով երիտասարդն գնում պատարագ լսելու նելու կերին, եկեղեցու Հանդեպ անտարբնթ

էին ճողու այղ Հիվանդությամբ՝ ձր նրանց մինչն դգեբերից, ն դա մութ ստվերի պես ուղեկցում ճանժի շարք կյանքի ընացքումգրգռելով նրանց ըծղզման՝ աննպատակ դաժանուցանքների որոնք զվելի էին իրենց

ու

Տոներին

Հաղուստով, ցեխոտ շերը պատառոտված

։ լ

| :

:

|

|

մի գրգիո: Ալդ զրգիոը ելք էր փրնտՀիվանդագին անըմբոնելի, զգացմունբում իր Համարս Ամուրկառչելովայգ տաղզնապալից դամարդիկ ամեն այղ մի Հնարավորության Քի Թովացնելու գաղանի աարկ բաների ճամար իրար վրա էին Հարձակվում հրորոնք Արյունաճեղկոիվներ էին ծագում, կատաղությամբ: սպաէլ՝ մեկ-մեկ բեժն վերջանումէին ծանբ վնասվածքներով,

--176.-

կար

դիժՀարբած թշչվաս, աչքերում, արտասուբներն թավորանքի տուն իրենց բերում էին զզվելի, Տղաներին երբեմն բախտ ու

էին որնէ տեղ անվզդայուցանկապատիտակ, փողոցում կամ գինետներում տալի, էին ճայճոլանք թյան աստիճանիճարբաժ, զազրելի

գանում մայրերը,ճայրերի:ննողները երանց

մեղկացած, օղուց բիեեց դավակների բռունցքներովծեժում ետո Հողաժությամբթ քիչ Թն չատ քուլացաժժարմինները, վաղ, երբ առավուը սզի էին քնելու, որոր երանք պառկեցնում մունչյունը, օդի մեջ պղտոր ւսռվի պես ճոսի շչակի բարկացկոտ

.

:

լատ

ֆոչոտ, դեմքերը

ու

'

.

ամենից

ու

ընկերներինՀասցպարծենալով չարախնդությամբ չարդված, բարկացածկամ վիՀամար, կամ վշտացած, րած Հարվածների

տանքի մեջ Տուն վեմիօրինակության ձին ցոլցլումօրերի ձանձրալի ն ճաճախ ժեժում Հետ կովում էին կանանց բագառնալով՝ նստում էին քրանց՝բռունցքներըլխնաբելով:ծրիտասարդները մետ, կամ երեկույթներինՀավաջվում իրար պանդոկներում տգեղ երդեր, էին անպատկառ, հիգոսք Հարոն էին նվազոսմ, կ խմում. Աշխատանքից Հոգնատանջ պարում, զազիախոսում էր ն բոլոր ա րքնանում կրծքերոսմ մարդիկչուտ էին Հարբում,

ջությամբ: մեչ Մարդկանց Հարաբերությունների

ուշ գիտուն էին վերաղառեում ձրիտասարգնեիը

, '

լ

գործի գնալու երանցարքնացնեն ե Փեժում, բայց ծրիթիստ էին Հայճոլում Զավակներին հ ժիանգաժայն կռիվները Հարբնեցողությունը

տասարդների Հայրերը երիտասարդ երեույթ էին թվում ծերերին,-օրինական էլ էին ծեծել կովել էին, երանց այդպեսէ եղել,-երճնց մայրերն այրերը: Կլանջըմիչ պես քիկար ճեղեղի ն դանդաղ ինքացել է պղտոր ածուն ժամանակ նույնպես խմել

ու

ու

բիներ

ն

եվ

ոք

նա

տա-

է հղել մտածելուե օրեցօր աժբողչովինկաշկանդված

վաղեմի սովորություններ»: միննույնբաննան քչու անթախու, փոխելու ժի ոչ

'

ցանկությունլի

Փորձ կատարել: երբեմն ինչոր

ունեցել

այդ

կյանքը

մի տեղից ավանն էին գալիս կողմնակի ուշադրությունէին Հրամարդիկ: Սկզբում նրանք իրենց վրա ձին, ադա նրանով, որ օւուսրականներ վիրումպարզապես էին զարՀետաքրքրություն քեքե, արտաքին իրենցնկատմամբ աշխատելէին: պատմելովայլն տեղերիմասին, որտեղ թեցնում՝ նրանց վարժվում Հետո նրանց վրայից նորությունըջնջվումէր, նրանցպատմածնքթիջ էին, ե նրանք աննկատելիէին դառնում: -171-142 ՄաքսիմԳոռկի

նն գալիս, եսնում էր, որ մարդիկ իր վրա Վլա«ովը երբ բանվորի կյանջը ամեն տեղ միատեսակ է, երկաթիկտոր ե ոտները տապվխոռակ, ձեռքն էր պոնսւմմ քար, հկ էքե ղա այդալէսէ, ուրեմն էլ Ի՞նչ Աչքնրիյ լայն դրած՝ լուռ ու էունջ սպասումէր թշնամիներին: Քայց երբեմն նրանցից ոմանքխոսում ձին ավանում Հլրս- վ երա դեմքը ն մաղ սն ված ինչոր բաներ, նրանց Հետ չէին վիճում, րայց նրանց մինչեականջները մորուքով բոնվածժ ներշնչում: Մանավանղ մբզոտ ձեռքերն ամքնջին երկյուղ էին տարօրինակ խոսքերին ունկնդրում էին թերաճավատությամ»։ ծա-չչնլդ մանըչ սուր աչքերը էին նրա աչքերից. վախենում Արդխոսբերը ուանց մեջ կույր ցրգիո քին արթնացնում, ե իրա Հապես գայլիկոնների պողպատե կում էին մարդկանց Է մեջ տարտամ մի տագնապ, հրրորդներին անճանդստացնում առչն վայրի, ամեն էր իր մարդ զգում լացքին Հանղդիպելիս քր մի ինչ-որ անորոշ ճուլսի թէթն ստվերը, ն նրանք սկսում Հարվամոլու է անխնա անընկրկելիմք ուժ որը պատրաստ էին ավելի չատ մէլ, որպնաղիվանեն անձարկի, իրենց խանասում է հաչ նրա դեմձայնով խով Գե՛չ, ցրվեցե՛ք,-գարող այդ տագնապը: դեղին աճամմազերի միջից պոպղումէին խոչոր, քին եո 0տարականի մէչ արտասովորբան նկատնլով՝ավանիրնանրան երկչոտ ու նվաները: Մարդիկցրվում էին Հայչոլելով կիչները ծրկար ժամանակ չէին կարողանում մուանալ այդ է ծող Հիշոցու: իթնեց չեմանհող այլ ժարդուն վերաբերվումէին նրանց Հետնից,ե կարճ ասում էր ե .Խուժաննե՛րչ-կան հիկյուղով: ժա կարծես վախենում երանք թե չին, այդ Հեգնականժպիսուր, երա աչքերը փայլում էին մախաքիպես կլանջի մեչ մի այնպիսի բան կնետի, որը կխախտինրա՝ նա գնում բարձր պածած' կերպով տուի մա գլուխը գրգտիչ ծանր,բայը Հանդարտ, ուղիզ Թախծալիորեն էր նրանց Հետնիցեհկանչում. մարդիկ սովորել չին, որ կլանջի միչ» Տնշի իրենը -- Հը՛:ո՞վ է քր աճեն ուզում, ն ուժով, լավբ ոչ մի դեւվի Ոչ սք չէր ուզում էին, ՔՔ բոլոր փոփոխությունները ընդունակ ծն միայն ավեհրա սիիած բառն էր: նա բիչ էր խոսումն «խուժանըդ ճնշումը: հա

պարզվում (ր,

որ

խոսել:

ոմանց

--

անգիտակցաքե

ընթացքը: Այո

միատեսակ փոփոխություն չապասելով՝ գանում

լացենլու

-

նոր բան

ն

մարդկանցիցավանի րնակիլները լու: խույս էին տալիս: Այդ ժամանակ արչ մարդիկ անձետանում էին՝ կրկին գնալով ինչ-որ մի տեղ, իակ զորժարանումԴզած ժամանակնրանքքաշված էին ապրում, էթէ չէին կարոզ

ի ժի

ասող

ձուլվելավանի Հես... միապազաղ ժասսայի

Այսպիսիկյանջով ճիուն

տարի ապրելով՝ մարդը Մեդ-

հուժէր:

|

ե պես

էր ապրում նակ

փականագործ Միխայիլ Վլասոմանըաչջերովմի Ժարդ' Այդ աչքե

վը, մաղզզոտ,մուսկլ եւ Քավ Հոնքերիտակից նայում էին կասվածանջու, ձաղրանքումՓորժարանի լավազույնկիականագործ ամենաուժեղմարդը լինելով, նա մեժավորների Հետ իրեն կոուստի ն փողՔիչ էր վաստակում, ամեն տոն

տարնկա

Լ"

անում

|

առավ մի ծանր մուրճ ս... -Ձեռքչտա՞

ն

կարճ

առաց:

բարձր, բարակ Քքկ-- Հարցրեց Հայրը դեպի րդու մի օւովեր ասես գնացող կեչու վրա կերպարանքըդիմելով, ւ

լիներ:

4երի՛քէ,-

--

ասաց

Պավելը'-- էլ 114

Քողնի-«.

եվ մուրճըբարձրացրեց: Հետնը դրեց Հայրը նայեց նրան, մազմզոտ ձեռքերը

աւ նդույմվանԹմծիժաղովարտասանեց:

վանի

Հա

ամենքնէլ նրան չէին : րա Նաի էին, Փորձելէին նրան էլ ծնժել, կ

ր

հնում

-178-.

սխրում, նրանից

բայը

ապարդվուն: |

ոստի-

իշխանությանը Ալդլես էր նա անվանում գործարանի նա դիմումիր կնոջը: այդ Խոսքովէր կանությանը, է, լիս տանում, չալվարտ պատովկլ Գե, խուժա՞ն, Մի անգամ, ծրի նրա որդի Պավելը տառնչորս Քա էր,Վլասովն ուղեցհրա ժազերիցքաշել: լց Պավելըձեռքն

2»

Հետո ժանը

ավելացրեց: Հառալելով

Դրանիցքիչ

նտո

պառԷ՛Հ,

խուժա՛ն,.. նա

իր կնոչն --

|10.-

ասաց.

ւ

էլ ինձանից փող լուզնսԳաչկանթեզ կոածի... հսկ դու ստացածը դգինո՞ւէս մտալու--ճամարձակվեց ճարցնել կինը: Քո գործը չի, խուժա՛ն: եւ աիրուժիձմ աճելու... Սիրուչի նա չպաճեց, բայց այդ օրվանից ճամարյա երկու , ժա, տարի շարունակ, մինչն նա որդու չ աճը վրա չէր նայում ն ի նրա նտ չէր խոսում: նա մի չուն ունքը, փր նման էծ Շունն ամեն բրգոսս շր ուղեկցում էր նթան գործարանկ ամեն ձրեկո նրան սպաւում էր դարբասի մոտ: Ֆոն օրծիբ Վյասովը գնում էր գինետներըշրջելու նա Ժան ձր գալիս լուտումունջն կարծես մեկին գանել ուգելով՝ աչքերով ճանկութում էր Շունն էլ, փր մեծ ու բրդոտ պոչը կախ զցաժ, ամբողըօրը լրջում էր նրա «էտնից: Հարբած տուն նա վերադառնալով լ --

--

--

,

ու

շանն բեթրելու քախծալի,

էլ

ժարդկանց դեմքերը, աա էր դավաթից: նա խ կերակրում

ազան

նր չէր ծեծում, չէր ճայճոյում, քայց ն երբեք չէր Բեքրիչիցետո ա սեղանի վրալից ամանը գցում էր Հատամին, եծ կինը ժամանակին վերցնել չէր կարողանում, առաջն էր դնում մի չիշ օղի ե մծջքբ պատին 4Հննելով՝ բերանը լայն աչքծրը փակած խով ձայնով մի երգ էր ոռնում: ախժոսո, տգեղՀեչլունեերն իրար էին խառնվումնրա ընչացքների ժեյ՝ նրան

թան

աԱ"

երգի պոր

ՀացիՍչրանջը»

անի Յ8Նա

ների մազերն ու երգում: էյ: ւն էէ ձ Մեղեդին գայլերի ձմռան ոռնոց էր Հիշեցնում: Րգու քանի դեո չշում օղի էր լինում, իսկ Հետե կողբի լ

էր

եւս

ԻՒ"

ո

Մկնդէ՛ղ չոուր,Թունավորի՛ր...

բերանը բաց էր պառկած խատանըիէր կանչում: դագաղում կիտվածէին: Երան թաղեցին բարկությամբ նայ բայց ճանքնրըը ե

առաց,

է

: է

|

աչ

գող

--

Ոմանք ուղղում էին,

Ջի մեռել, սաթկել է... ն մարդիկ Հեռացան ծրբ զագաղը Հողով ծածկեցին, ֆաւտաժ՝ երկար չունը մնաց ն քարմ Հողի վրա ճհտո ինչ-որ Տոտոտում էր գերեզմանը: Մե թանի ծիից

ի»ն

Գվել

շաբաթ անց, մի կիրազի «բ ձոր մաճվանից ծրորվելով նա անցավ Վլառովթտուն էկավ սաստիկ ճարրած։ : Ն սճղանին խփելով ինչպես տան աոջեի անկյունը ն բոունցքով |

մոր վրա անում, Ընթրիք բեր

Հաեյրնէր --

րոԻ ԵԿ ՀԵդնելու: Որդին, ձեռքը մոր ուսին

արո ան,

յ արարո գութն

Մ

նրա

գոռաց:

ժոտեզա

Խուռհց

էր ե գոռում. ընդդիմանում նելով, 2. -- Մ այրի՛կ, ե -

--

կողք ու

ւտ...

ժիմարիկ,-- տխուր

քեքչորեն

ասա

Հաղզթաճարելուի ժագրությունը ինձ ճռրս

յ

երա դիմայրը՝

ծխամորճը: :.-- չՀնատուր Փիտի ձրեմ էլ: շարժելով՝թոթովեց Պավելը' գանդվող լեզուն դժվարությամբ էր նա առաչին անգամ էր ճարբել' "" Գ սրա չեր խամրոն մարմինը, բայց գիտակցությունը թակումէր այս ճարցը: --

Սղոց Քոզացիլ բո

ն

ո

-

խոռաջըեց Միխայիլը:

Դանիլո Վճսովչլի-

կինը. «րդին, շունը, Հին Հարբեցող ն մի ջանի մուշ ավանի կովը, ոի վոնդվածէր գործարանից» ն վուսպ, Պավելչէր բացկաններ:կինը լալիս էր կամացուկ Հանդիպելիս դագաղին փողոցում լալիս:էվանի բնակիչները ասում. իրար ն խալակնջելով՝ երեսները կանդ էին առնում է». մեռնլ մարդը երնի Պելադեանուրախացելէ, "ր

չրկու

տաք

նույն օրն նեթ ճիվանդինտանել Հիվանդանոց: պաա հիա փորհ՞ր,8 ինքս կլ զարող եմ մեոնել: Խուժա՛ն,--

Քե՛ղՀամար վատ կլինի: կառողջանամ, երք շչակե աշւսյն բուլեներին, մեռավ առավոտյան,

մ

'

-- փարգադրեց Միխայիլիփորին թրչոցենր դնել, 7:48Թն անճրաժեշտ վիրաՀատություն կատաբել

--

սպանեցչանը...

Լ

`

կնոջը. ժ

ր

ասաց»

:

Վլասովըմեռավ աղեԶ քաֆությունից, ՄԵ Ժ ի «իլՀինգօր ամբողջո շուռումուռ չր զալիս անկողնում՝ աշչքծրը ատամներն բն էր կրճտացնում ճ. Եթբեմե ւում

ԱԱ ն

աչքերին արցունքի

ամունսուն, վիրաճչատություն որ կաՀամաձայնի Հոիդորել ն կնոջն սպառնալով սեղմեց բռունցքը Միխայիլը տարելու,

չն

Աա

կինն սկսեց

լոտ ժամանամ մեկ

: ԲԻՔանն վրա լ նստարանինկամ զլութըբ դնում սեղանին խաթ- ԱՐինչն չչակը: Շունը պառկում ձր նրա կողջին: լլ :

հ

--

ու

Բա փականադործը

Բայց երբ բժիշկը գնաց,

|

-8:--

նմ. Հարբա՞ծէմ» «Հարբա՞ֆ նրան շփոթեցնում ն ձուղում էր մոր նրա գգվանքները, աչքծրի տրտմությունը: կացը դալիս (ր։ ե այդ ցանկությունը , դապճլու ճամար նա աշխատում էր ավելի ճարբած ձնանալ, |

բան էր:

հակմայրի ձեռքով շոյում էր ջ Ժա ր հ հրա Տ նած, աճճված Բոված գերը ն մեղմաձայնառում. վավ չնս արել... սիրտն սկանցխառեքլ: Փախուժի Փավելի կատաղի նոպացից Հետո Ժայրը նրան անկողին դրեը՝ դունատ ճակատիծաժդելով Քաց սրբիլով Պավելըմի թիչ զգաստացավ, բայց չուրջն ամեն ինչ ալեձն օրորվում էի, նիա կովերը ծանրացելէին, ե բնծրանում զղվծլի, կառե ճամ զգալով նա արտն րտնանունքների ջոր ձր մոր մէժ դնմջին ն անկապ Ժտածում: Ն

Հ

բս

սիրտր

Մի ինչ-որ

«րր

զ

է...»

խառնում

Հեռու

տեղից ականջինէր

պիտի «4 "էո" աա էբոան նան ինչես

Հասնում

ւ

մորդ

խսղձայիր:

ձր

կար-

ՀՐ

ն

,

մ

սառույցովչուր կբերեմ...

քեղ Համար

ֆս

որդին արդնն չած: էր. շերեփը ր խավերնում, էր Թիթեժեղմ զարկվում

ե նիա դլ

կանգնած

է

ե սառույցը

սեղանին գնելով՝ երեփը Դին, Փատուշանների ,

նա

Ն

ծունկի իչավ սրբապատփինզար ն էին ղարկվում ապակիներին լուռ

կ. աակ Հարբած կյանքի Հնչյունները: Անան ին

|

էրեկոյի խավարում էբ, մեկը բարձրերգում Ր ո"

ախաաոոն աաԱ ձայնքըը-.. Հոգնաբեկ գրգռված, ին կանանց " իքն մտան անքնսկսեցբնքանալ Է ա, հո ո Կ ւ փ Ան ավանի, ալա

ԲԱՆ

խմել...

Հարմոնը,

ճյում

։

ավե-

0 է րավավանալաի տանջել.

Ժա կո Խա Հ Ն խթա աաոն րում,"ո աան րանից ԱՆ անոր Ա ՛ Ե ո մայրն մի փորիկ «նյակ, րաժանված Տո րմա բար սինլակ ժի քառակուսի մածճակալն Պավելի Բո աաա տ.միանկյունում Մ,

ավա

զուն

ուր

ացած

Մայրը բարձրաճասակ էր, Քիչ կորացած. էրկարատեաչ» ' ն ամուսնու խատանքիը ժեծից ջարդված նրա փարժինը շարժ» լ վում էր անաղմուկն մի շի Հ քեն կողքի վրա, ՛ կարծես : րունակ վախենում ձր որեք բանի հմբը, որ Դոմքըչ ակոսված էր կնճիռներով,ն մի բիչ ոտած էր, լու, | -- 182.-'

-

|

հո ճեր

ԱՆ

Գավելն արձց՝

նա

նից գնեց

կապ, «

Հարոն, Հարմռն,

ա

հրրորդը

եղանք ղենիԱԻ

Գո

չս բաղատկեր -- Վառ Բր

|

:

երկու

անկ է

բանի աթոռ, ժի չորի ար,

վերջերս ջիչ էր նա Ժորիցխորթացել էր, ն այժմ Հետզճետե սկեռուն զգաստանալով՝ ճայացքով նայումէր նրան:

րձ

բ

ր

էր, առջեի

լով: Հորի վինում տանը,

՛

ե

:

աա րոն» ՄոզՄ «Քշեց, որ դանության ժամանակժՄայբբտանն աննկատելի էր, ր ունջ ն ապիում էի ժիշտ ագնապաչճար՝ եփի սպանե.

ա» իիի

"

կամացուկ

տղու

ն

կե Բաոծրը, որու Հանգիպելուցխաուսափելով՝ Փավելը

Հռ բ

այ

դժի ջի: վեր էր բարձրա է. զա ն Վլ էլ ձախից բարձր ականչե ը ՔԸ

էին արցունքները: խնդրեց որդինչ-- Ջուր տուր

լար,--

ժ

--

դո

Տե

որբ

րիկե յ վ Արագա մնաց Մոլըաո աին

աի

թոր եչի

ռ

էր տալիս, այնպիսի արտաճայտություն թի» մած ժես ք: նա միշա վախեցա ականը է դնում: Թուխ նա այնքա ե Հհ "4 դերի մնջ ալեզարգ փնլեր էին պապղում։

-՝

յ

ա ի

նոտ.

խոր"

Մայրը ծանի ճառաչեք: Որդին հիավացի ՀրոՄայրը ինքը գիտեր, որ բացի գինծտնիցուրիշ տեզ չկար, որտեղից քարդիկ Քաղեին: Բայց ն այնպես ասաց. ուրախություն Իսկ դու մի՛ խմիր, Քո փոխարենՀայրդ խմել է, որ» ա

ր: խոր սպի թվում էր, քն նրա

մի վերնր

Մէ՛

մոր ցնքուչ

ս«պլաճնեսյ եթե տկսես Ց

էն,

րո

ԻԶ

տրտում, Հլու-Հնաղանդ»-: եվարնրա դանդաղ Փոմու այտերով :

--

խմում

էինչ

նապալից

ձր

-

մա

նայում լեե,իփարաի րաժ:Ռւրիշնձրը

«խուր Հոնթի

Տրա րոնաար/թ Կար, ինչպքս ավա

Հավով"

ն

էրկու

զան

անձր օսլաջածկիժջով շապիկ, վառ

այն

ա

բե, զչար

կորն

որ կրկնակոչիկներ,

իր ՀառակակիցԲ

Ն

անում

ԱԻ

թը,

առարան երկար Հայելի

Հրեն

էրկու

որր»

ղան, ածել դով

աոա

նի փողԸ

իակ, ի եինա արատ

ն լետչականպար, ա ե էր կադրի «ովորել Ց

տո

երե

եծր,

վերադառնում ն միշտ սաստիկտառապոմ էր օղուց: Առավուտնճրը գլուխը ցավում էր, նրան տանջում էր այրուցքը, դեժբը ղունատ էր, տխուր: Մի անգամ այրը նրանՀարցրեց. քդ ինչպէ՞սէր ծրէկոյան, ուրա՞լ անցավ, Ռրգինմոայը լղալնությամբ պատասխանեց. Սաստի՛կձանձրալի էր: նս ավելի լավ է կարթով ձուկ որսալու գնամ: կամ՝ ինձ Համար Հրացան առնեմ: նա աշխսոում էր հղռախհդադին, առանց ռպլախաուրդների ն տուդանքների, լոսկյաց էր, ն նրա կապույտ,մորաչքերինման Ժէժ-մ1ժ ալքերը նայում էին գժգոճււ նա իր Համար Հրացան ն չգնեց ձուկ որսալու չգնաց, բայց նկատելիորեն սկսեց թեջվել ամենքի գնացած ճանապարձից, ավելի սակավ էր լինում ձրեկույթներին նե թոն տոներին ինչ-որ տեզ ձր գնում, բայց զգաստ էր վերադառնում, Մայրը, աչալուրջ ճետենլով նրան, տեսնում էր՝ որդու թուխ դեմքը սրանում 4. աչքերն ավելի ու ավելի լուրջ են նայում, շրթունքները տարօրինակխստությամբ սեղմվում են. Թվում էր, քն Խա լուռ պայրանում Է մի բանի վրա, կամ ճիվանգությունըմաչում է նրան: Առաջընկերները դալիս էին նրա մու, ւայժժնրան տանը չգանելով՝սկահցին այլես չգար: Մոր Համար Հաճելի էր տեսնել, որ իր ռրդին «կրսում է չնմանվել գործարանի մյուս երիտասարդներին, բայց հրբ նա նկատնց, որ որդին կենտրոնացածե Ճամառորեն կյանքի պղտոր Հոսանքբիցդուրս է լողում մի կողմ, մի ինչ-որ այդ աղոտ հրկյուղի մի դգացումառաջացրեց նրա Հողում: Գու դուցե առողջ չե՞ս երբեմն Հարցնում Փավլո՛ւչշայ-ահա Է

--

տեղ,

--

.-

8,

է.

Շատ

առողջ

եփ,-- պատասխանում էր որդին:

նիճարել,-- Հառւսչելով ասում էր մայթը: Պավելն սկսեց գրքեր բերել տուն ն աշխատում էր կարգալ դրանք աննկատելիկերպով. բկ կարդալուց Հետո ինչ-որ մի տել թաքցնում էր: Երբեմն նա գիքույկներից ինլչոր բանձր արտագրում առանձին Բոթի վրա կ նույնպես թաքցնում... Մայր որդը շատ Քիչ էին խոսում իրար շետ ն իրար բիչ ձին տեսնում, Առավոտները որդին լուս թեյ էր խմում ն գոմ գործի, կեսորին գալիս էր ճաշելու, ճաշի ժամանակ աննչան խոսքեր էին փոխանակում,ն որդին նորից էր անձետանում մինչն երնկո, հոկ Ֆրեկոյաննա խնաժբովլվացվում էր, ընք--

հս

'

|

ապա

տնից դուրս չերը: Մայրը

Տոներին երկարժամանակ կարդումէր իր գրքերը: գիուշ վերադառնում եր գալիս առավոտվանից, թատէր գնում, այնտեղ գիտեր, որ նա քաղաք

քազաջիցնրա մռտ հչ օք չէր գա րոն էր Հաճախում, բայը ու գնում` որդին ավելի լիռոչՄորե այնպես ձր թվում, Թե ջանի որ ն միննույնժամանակ նկատում էրչանավելի բիչ է խոսում, Համար նոր բառեր է գործածում, որոնք իր երբեմնինչ-որ

դարձաժկոսովորական չէր գործածում: այլհս արտաճալտությունները

Հասկանալի հե, իսկ պիտ

նկ հուր

.

զարթեցնում

բանը չէր անում: Մի անգամ Պավելը բերեց

դրուցելով՝ թնթն

էրեք մարդ գնում:

Սա

-Զ`

ե

ու

պոոիը կախել մի եկար-

ժի ինչ-որ տեղ էին

առույգ

է Հաբությունառած Քրիստոսնւ, էժմաուս գնու,--

բացատրեց Գավելբ:

եկավ նկարը, բայց նա մտաժեց. ժա մ չնս գեում...ջ Փբր» պաշտում ես, բայց «Քթիստոսին դարակիվրա, "րը բերն ավելի ու ավելի էին շատանում բնկերը: Մքնվելի Համար զեզեցիկշինել էր իր ատաղձագործ յակը Հաճելի տաք էր ստաջել' ն նրան անվանում էր էր ասում Պավելբ ժոբը «դուք» Մորը

դուր

Գա-

երբեմն 48կ կլ հսար,

Գ/ւ,

Մորն

լ լուրջ

ե

ջնջչանքովէր

շի-

հս ուշ կվեեմ չանճանգատանաս, է, խնդրում Ժայրի

տուն.-: բաղառնամ

ի

նա

տանել

--

չ

ճամար

որդու

ար էին քրո երա վարբուրարիիմնջ ջատ մանր բանր Հո ռրոնք իրենց վրա էին դիավում մոր ուշադրությունը: ա Հոգ սկսել էր ավելի չատ չր պճնամոլությունը, մասին, շարժվում էր ավելի ազարու ն զգնիստիմաքրության ավելի պարզ ն մեղմաբարտդառճարպկորենն արտաքուստ էր հալով, մոր մեջ անչանգիստ Հետաքրքրություն էլ մի ինչ-որ մեջ Մոթ նկատժամբունեցած նրա վերաբերմունքի Հատակը, նորություն կար. նեռ ձրինմն ավլում էր սենյակի ւշ» ընդճանրասյես իր անկողինը) տոներինինքն էր Հավաքում Ավանում ոչ ոք այդ խատում էր քեքնացնելմոր աշխատանքը:

«մայրիկ», բայց մում նրան,

ու

-վՎ.

բում ն

այղ

ղուր

ր

գալիս,

Հաստատուն բան էր

Քայց

որդու

զգում:

հա ինչ-որ խոսքերում

ժամանակի ընքացմոր տադնապնավելանումէր'

-186--

աեր ահա արա |

Քում չփարատվելով, վելով, ա

աոա նրծում

մար

էր»

տի: Շատ

ն տաղնապե ավելի

մ

սիրտը

ավելի

ու

էր

սուր

-

դուջ

նրան արա Քի

Քրլոր

Հ.

այդ

մա

նման, իսկ

մա

երբեմն նա մտածում

սա՝

ճամեմատ

մտաժում

ու

.

վարդապերան լի

2ճեչեղ: նրա ձայնիուրիշ էի, ավելի ցածր էր, բամբ կ տարորեն, աչջի քով բնչացբքեերը էր բարակ, ներով փետում Մորը երկյուղ պատեցորդու

էր.

«Գուցե որնէ աղջի՞կէ դատել իր Համար»: փոզ է պաճանչում, իսկ Տր հրքն: Այդպես չին ր ւ ամիսներ, ն աննկատելիորեն անցան լուռ կյանքի երկու տարի, լի աղոտ խոճնրով ե ավելի ու ավելի աճող ներկլուներուվթ

խն որմ

Ժոեկնելբ Սարաաար երն արն

ասաց նար այդ բանն անում, Փա՛շայ-Իսկ ինչո՞ւ ո նե մո ալեր չ բարձր, որք արձրացրե նայոց գլովխը Գավե ավելը ուխ բարձրացրեց,

Հանգիստպատասխանեց-

է

միզում եմ իմանալ ճշմարտությունը: Հաստատ, ալքերը նրա ձայնը Հնչում էր կամաց, բայց Հասկացավ, որ Հոմառ փայլում էին: Մայրը «րտի խորթում է ինչ-որ մի խորճբրիր որդին իրեն ընդմիշտ դատապարտել ամեն ինչ նրան քվում Կյանքում բ անի: սարսակիելի դավոր նա սովորել էր բնթարկվել առանց մոտաժեձր անխուսափելի. եղավ միայն՝ վշտով ու քախծովսեղմբլու ն այժմ կամացլոց -ա

Պավելն իջեցրեց լուսամուտի վարագույրը, նաւտնցանկյունում ն սկոնց կարդալ՝ զլրավերն պատից նախելով թիթեղն ճրագը: Մայրն ամանեղենը թեց ե, խոճահոցիցդուրս գալով, զգուշությամբ մուտն ավ դուն: ավելը գլուխը բարձրացրել ն Հետո

ու

Հավա. ված սրտում բառեր չգտնելով: ին Հարցականորձն էր Գավելը բնքլորնն Մի՛ որ-

ժոր

Բար չկա,

դեժբին

ո

-.

Պա՛չա,

Հեռացավ նոցում մի րուն ե

Հոն

նա

ի

նս

այնպես...--շտապ

«են ց

ու

աո քուր

ն

բրակաիՏԱՆ հ

-

ի՞նչ ծս Գորան Ռրդինգիրքը ծալեց. նստի՛ր, մալրի՞ն.. Մայրը անը հատեց ն թյունը լարեց՝ ժի Մոր վրա չնայելով, ոչ բարձր, խիստ գաժանորձնՊավելնասաց:

կամաց

ասաց

ն

չտկվնց,

ես, բալը

կս

կարդում

եմ

ի

որ

--

Մյս

նա.--

|

Ի"-- |

տպաչ

էի»

էս

Հիմա

|

իր

իր յան,

նրա

այդ

շր արտու-

ո,

նա

նա

նա

լէր

Դաս-

կանում, քն որտեղիցէ ալդ ժամանակվանից, երբ ամբողչ տարի, սկսծլ էր աշխատելայն իսկ ճիմա չոք էր երկուկորպուսում, տեղավորված դորժարանը կորպուս է դարձճլ' ն ագաձաբար: Որդու Մայրը նրան լսում էի սարսափով «նղանին կուրծքը պայժաոաչքերը վառվում էին գեղեցիկ ե ականց խոսնլ ուղղակի, Հենաժ' Գավելն ավելի մոտեցավմորը բառն այն ասելով իր առաջին խրա արքունքով թաց երեսին էր ինքը' երիտասարդա ճլժարտությանմասին, որ Հասկացել որբ Հպարտ է այն ն ավյունով: աշակերտի կան ամբողջ ուժով Հավաօրբությամբ գիտելիքներով,րոնք ճշմարիտ լինելուն -- 184-ու

Է

ծեծում

էրէրՔոփոա Բո սկ փուրին ցավը խեղդում Համգանում, ցավը. որանքի էր երեսուն այխածլ ցավը:

ճայանի չէ Քճ ինչու

են

էս: ՀՃայրս Քեզ մի՞թն դու ապրել ոթ

օլադրու-

արգելված գալն արգելում .. 2 իի 7 նրա ճամար, դրան թյունը մեր բանվորականկլանքի մաշի, ո գրքնրը Հ-

կամաց, իսկ

մխոա-

ՀՇ.

ի կարնոր բանի ԼՀ

ն

ասաց

գուրս

մոտ,

ոգու

առում

լար,--

է տալիսւ-- Մտածիր մի մորը քվում էր: քո որդին Հրաժեշտ Դու քառասունուսրեկան Թե ի՞նչ կլանքով ենք մենք ապրում:

Քայց խոծչամնալով Կարոլ": կանգնած անչարժ, խոճուն Հոգված,ձեռներըբվաց կրկին եկավ գնաց

ժայրը

ԻՐ

հս

--

տարօրինակ,

Մի անգամ բնթրիջիը

ն ինձ մոտ գոնին, գրվում էն ծածուկ, գաղտնի, եթէ «րանք ե առո աշ ոն յրա արամ լելու, ծասկացա՞րո ճշմարտությունը: ուզում եմ իմանալ ժանրացավ Աչբերը լայն Հանկարծ մոր շնչառությունը նա էր թվում իրեն: օտար թանալով՝նա նայում էր որդուն, ծա մայոն

է, հա խոսում

ռում

խոսո Համժար,--

էր այն մասին, ինչ որ արդեն պարզ էր իր էր ոչ այնքանժոր Համար, որքան ինքնիրեն

ստուգելով: Մի պաշ Ֆա կանգ էր առնում բառնը չգտննլով ն այլն ժամանակ իր առջն տեսնում էր այն վշտացած դեժբը, որի վրա աղոտ փայլում էին արցունքներով մբագնած բարի աչՔերբ' Այդ այքերը նայում էին ծրկլուղով, տարակուսանքով,

Ռրդինխղճում չբ մորը, սկսում էր նորից խոսել, բայց արդեն մոր ժառին, կրա կյանքի մասին: Դու ի՞նչ ուրախություն ես ւոնսնլ,--Ճարցնում էթ թիդին:-- Քեղ ի՞նչը կարող է Հիշեցնել անցած կլանթղ: --

Մայրը լսում էր

կապույտ որդու Մոր Համար քաղցր բան էր տեսնել, հր էին խիստ էն, այժմ վառվում որոնք, միշտ լուր) աչբերը» վրա գոճունակ, այնպես մեղմ ե սքրալիր։ Մոր շրթունքների ղեռ դողխռորչոմներում ժեղմ ժպիտ էր երնում, թեն այտերի տատանվում ձր երկակի դողում էին արտասուքներըՄոր մեջ էր առաջ բնբում «րմի զցացմունջ, նրա եջ Հպարտություն նա տհսնում կյլանջթիվիշտը, բայց դին,որն այնպես չավ էր ն այն, չէր կարողանումմոռանալ որդու էրիտասարդությունը մէն.մեինչես ամենքը) որնա որ նա խոսում է ոչ այնպես, Համար, ն «ենց թր՝ մոր նակ է որոշել վեճի բռնվել ամենքի նա ուզում էր աժել որճետ: կյանքի

գլութը տխուր շարժում՝ զգալով մի նոր, ալդ Համար սովորական ես անելը) փրքն անծանոքբան, վշտալի ե ուրախալի, որբ քնքշորեն փադու ի՞նչ կարող դուն.«Սիրելի՛ս Հիանալու որղաքշում էր նրա մորմոքված սիրտլո Այդպիսիխոսքեր իր մաշ Քայ նա վախենում էր խանգարելիրեն իրեն այդպես նա բերել սին, իր կյանքի մասին լռում էր առաչին անգամ, հ դրանք դով, որի Հանկարծ իր առաչ Հանդես էր իր մեջ զարթեցնում էին վաղուց նիրչաժ, անորօչ խոչճեր,մեղխելոք... թեն ժի քիչ խորք իր չամար ոշադրումորեն արծարժելով կյանքից ունեցած իր աղոտ դժզոծության Պավելը տնանում էր ժպիտ փոր շրթունքներին, ե նրան թվում էր, .ք խամրած զզացումները,-- վաղուց անցած երիտասարդտարիթյուն երա դեմքին, սհր նրա աչբերում, կ խոսքի Խերիխոշերն զգացմունքները: հիան իր ճշմարտությունը Այն տարիներիննա իր ընկեձասկազենլ կարողացավ Հպարտությունը բուճիներիՀԵտ խոսել էր կլանջի մասբն, Խոսել էր երկար, ամեն ուժի Համար ղդղաքածիր պատանեկան բռնված խանիմաին, բայց ամենքը՝ ն ճենց ինքն էլ միայն գանդատինքը: ժուղժունքով րացնում էր նրա Հավատը գեպի երկ իտելով: «Հոռնքիրը վում էին, ոչ ոք չէր բացատրում, Թե ինչ»՛ւ է կլանքն այնպես նա խոսում էր մէրք ժպտալով, մէր ն երբ ժայբբ յո էր ելում, ծանր դժվարիեւ ծվ աՀա այժմ նթա առջե նստած է իր որատելությունն բեմն երա բառերում հրերում դին, ն ալն, ինչ առում էն նրա ալքծբը, դեմքը, բառերը,-- այդ լսում էր նրա "նլեղչ շեշտակիխոսքերը, վախենալով՝ բոլորը դիպլում է նրա սրտին՝ այն լցննլով Հպարտության էր գլուխը ն կամաց Հարցնումորդուն: զգացումովորդու ճամար,որը Ճիշւո է ճասկացել իր մոր կյանջը, է արդլոր, .- Այդպե՞ս Դա՞շա՛' նբա Հետ խոսում է հրա տառապանքներիմասին, խաղմումէ էր որգին Հաստատապես է,-պատասխանում Այդպես մասին, որոնք ե ուժգին, ծվ ժորը պատմումէր այն մարդկանց էին ճմարտություն մեչ Մայրերինչեն խղքում, նրա ժողովրդին բարից ցանկանալով՝ ձին բոնում Մայրնայդ գիտեր: Այնբոլորը, ինչ օրդին ասում էր կեոջ իսկ դրա ճամար կլանքի թշնամիները սերմանում, | տաժանակրու՞ կյանքիմաին, դառն, ծանոթքլմարտություն էր, ն մոր կըրժնստեցնում, նրանը ինչպես գազանների,քանտ Քում կաժաց թպրտում էր զգացումների կժիկը, որը է՛լ ավեի. քյան ուղարկում... տաքացած բացաէր ջֆերվացնում նրան մբ անժանոք գգվանքուը տեսել եմ:ար փարդիկ այդպի»ի մարդիկն են աշխարճի Բայց գու ի՞նչ եռ ուում աննլ-- Հարցրեց նա' ընդկանչեց Պավելը-- Դրանք ամենալավ ն

'

ու

բարձ-

-

նրան,

|

--

ճատելովորդու խոսքը: Սովործլ, իսկ Հեոո՝ սովորեցնել ուրիշներին, Մել, Բանվորնծրիս, սովորել է Հարկավոր:Մենք պետք է գիտննանք, «յետք է Հասկանանք, Թե ինչի՞ց է, որ կյանքն ապես ժանր է --

ժել Համար:

--|լ0գ..

.

հրեսին:

Հարուցում, նա կրկին Այդ մարդիկ մոր ժն երկյուղ էին է ուղում էր Հարցնել որդուն. «Այդպե՞ս արդյո» ն նվաղածլսում էր պատմությունանում Բաց սիրտ էր մարդկանցմասին: թրոնք իր ռր ներիրեն անչասկանալիայն -- 189--

)

ճամար, ոմանց' չգիտեմէնդատել սկսեցի. ոմանց ստորության մտածել երա ճամար արդջան են Հիմա աժենքն թեձ Համար ուրիշ բան իսկ նա որդուն Հենց այնպես: չի, վտանգավորձնով: Վերջապես ասաց, եմ -- Շութով զլուսանու, բոլորին,Թէ՝ ի՞նչ է. չեմ կարողանում դարձել,խղճո՞ւմ լավ կանձիր՝ պառկեիրթնելու: երբ իմացա, որ բոլիիք սիրտս քնքշացավ, -- Այո՛, է. իսկույն Հասկանալ, բայք կզառկեժ,-Հավաձայնեց որդին: եվ մեջ են... ռր կեղւոի գեպի ժալրը չեն մեղավոր, կունալովԻ Հարցրեց.-Հասկացա՞ր ինձ, դնելով իր մեջ ժի բանի,Խզբւց ականջ Նա -- Հասկացա՞յ-լոնց՝ կարժես Ճառաչնլով պատասխանեց մայրը:երա նէ խոչուն ասաջալքծրիիցնորիը գլորվեցին ցածրաձայն արցունքները, ե հա 44Ժկլտալով ԱՀա թէ ինչպե՛սէ շելում ճշմարտությունը: ավելացրեց.-- կկորչե՛ս գու ն Մայրը կայեց նրան կամաց պատասխանեց: քայլեց սենլակում, ապա առաց, կացավ, աստ-

դուն սովորեցրել էին խոսել

ն

,

Թրգեն վերուի --

անում,

Գի ուր

նան

,

եմ

Քոզ։ մա՛յր, եք --

գնում, գու

հոյ դու Հիվա գիտես,քն

ծս

քեզ Քոլորն ասացի: նս խնդրում բնձ ռիրում ես, չրանգարծս ինձ...

Սիրծլի՛ս-բացականչեց մայրըԳուցե

կլինճըըոր

1ո

ինլ էմ

հս

թո

--

՛

բան իմանա

եմ

ավելի լավ

Որդին եռնեցժոր ձեռջըն ամուր սեզմեց իր ձեռքերում, նրանցնցեց «մալր բառը, որ որդին ասաց ջերմ ուժգնու» թյամբ, ն ձեռքի այդ սեղմումը, նոր ն օտարոտի Ես բան չեմ անի,-ասաց մայրը: Միայն թն պաճպանի՛ր ղու քեզ, սաճապանի՛ր: 04 ինչից պետք է պաշտպանվել,մայրը թախՀ

ընդճատվող ձայնով

--

--

Զիմանալով,

ծժազին ավելացրեց.

'

Գու

նմ... քանիգնում' նկիճարում եվ գրկնլով որդու ամրակուռ, վայելչակազմ մարժինը, գրվող, չերմ ճավացքովխոսեց շտապ-շտապ ն կամաց. Հետ, կատվա՛ծթեզ Ապրիրֆնլպնա ուզում նս, քա քեզ չեմ խանգարի:Միայն մի բան ծմ խնդրում, մի՛ խոսիր մարդկանց Հ8տ առանց էրկրուղի,Մարդկանցից ղգուջաւնալէ պետք բոլորնիրար ատում են: Ապրումձն ագաճությամը, ն ապրում նախանձով: Ջարիքդոիժելու ճամար Հոդի ծն տալիս: Հենց «կծա նրանց արարքներըբաց անել ու դատապարտել,ն Հանց Քեզ կատէն, լով է՞ն, Որդին կանգնած էր չեմքում՝ ականջ գնելով այդ տխուր խոսթերին,իսկ երբ Ժայրը վերջացրեց,նա ժպտալով ասաց. Մարդիկվատ են, այո՛ւ Բայց երբ ես բմացա, ռր ով Խարծիս նրնսին ճշմարտությունկա, մարդիկ լավացան... ժոտաց ե չարունակել, --

--

անք ո

կու

չ

--

աշ-

եւ, --

Հոն հնքսէլ չեմ

կությունից«կռած աժենջից -ժ-

ված'

թե

Էնպես

է

-

տեր

օյ

աաա մար նջ, երբ «րդն պառկեց ն մոտեցավ նրան: Պավելը պառկաքավիր անկողնից կամաց էր ն քնրմակբարձին պարզորոշ նկատվում կած էր մեջքի վրա, ն Մայրը ձեռքերը կրծքին երա թութ, կամակոր խիստ դեմքը, ազին կանգնել էր որդու «եղմաժ, բոբիկ ե միայն շապիկը էին, իսկ ալջեանկողնիմոտ, չրքունքներնանձույն շարժվում Հոսում էին խոշոր, Հետնից րից դանդաղ ն Համալափ իրար դուն

ու

արցունքները"

պղտոր

իրարից եվ նրանը նորից սկսելին ապրել լուռումունջ իրար Մոտիկ: է

3ե-

տոն Պավելը տնից օր, Մի անգամ, շաքաթվա մեջ մի դութս զալիս՝ մորն ասաց: են ղալու քաղաքթից: Շաբաք օրն ինձ մոտ լուրեր ամար ԳԱՐ Քաղաջի՞ց,--կրկնեց մայրը, անում, ապական 8՛, իելո՞ւհռ այան կանչեց Դավելը: ճառապատասխանեց Մայրը, երեսը գոգնոցովսրբելով, --

--

--

չելով. --

Ջգիում, «ոնց այնո» ես։ Վախքնո՞ւմ

Ա վախքնումԽմ,-- խոշոովանոք ն բարկացաժ՝ կարծես Ռրդին կռացավդեպի մոր դեմքը '

--

Հայրն էի,

աաա աան որարար

Հականում,

ծա. փոխվել կերպով վտանգավոր

Գու

--

»-

արտասանեց.

Դե

Հճնց վախից է,

որ բոլորս աա

կորչումենք: իսկ նրանք,

ոի

մեզ վրա իշխում են, օգտվում են մեր վաթից

ն

է՛ւ ավելի

վախծցնումմեզ: պաղատեց. Մայրը քախածագին ես կյանքս չվախենա: Ամբողջ -- Մի՛բարկանչո:ինչպե՞ս եմ է պատաժ: անց կացրել, ամբողջ ճոդիս վախով վախի մնչ Ռրգինկամաց ե ավելի մեղմ ասաց: Դու նճրիր ինձ. ուրիչ կերպ չե կարելի: եվ գնաց: երեք օր մժոր սիրտր դողում էր ն ամեն անդավ տապ նն

--

Հիշում էր, Թն իրենց սարսափելի մարդիկ: Այդ նրանք այն ճանապար«ը, որով նա գնում է...

անուժ, օտար,

վել

տունն

ճենը

որ

են

ինչչ-որ իր որդուն ցույց հն

գալու

շաբաթ երեկոյան Պավելը գործարանիցեկավ, լվացվեց, աոանց շորերը փոխեց ն նորից ինչ-որ տեզ գնալով՝ ասաց, մորը նայնլու. տր պան, առա՛

հս

-.

եվ խրնդիսկույն կբվերադառնամ:

բոսմեմ չվաւիչնն աոա... Մային ուժասպառ ընկավ նստարանին:Ռրդինմռայլ նալեց նրա ն առաջարկել, Գույն դուս, որնէ տե՞ղկգնաս Գա.պքբուվոբեցմորը: նա բացասաբար պլովխըշարժելով «»

ասար, --

:

9է՛: Ինչի՞Հաժար:

էր: եվ Հանկարծ

տակ՝ չքացավպատուճանի

կարծեսպատիփայտնրիմեջ խրվելով: մայրի ցինցմեկի ստերը բատքստացին,

նախասենյակում վեր Հոնքերը բարձրացնելով կացավ" վեց ն լարվածությամբ գլութ` մեժ, արին: նախ սենյակը խցկվել մի Հետո կռանալով ներս թայվեցմի ծրկար գլխաբկով, բրդոտ ե աջ ձեռքը շոկվեց,տռանը շտապելու բարձրացրեց մարմին, քավ,կիֆբայինձայնու| ասաց: Ռուտը թաց

շնչելով, աղմկալի

Քարի հրեկո՞։ Մայրը լուտ գլութ տվեց: փակԳավելը տանը չի՞

--

Հանեց մԺորքճբամկոնակը,մի Այգ մարդը դանդաղորեն քափ տվել: կոշիկի Վրայի ձյունբ գլխարկով ոտը բարձրացընց, անճնտ, գլխարկը ննտնց մի նույնն արեց մյուս ոտի ապա ճոճվելով սծնյակ կյուն ե հրկար ռտեներիվրա աՎուր

մտավ: Մոտե-

Համովյել կամենալով ցավ աքոռին, տնտղեց: կարժես ճոնստեց ն բերանը ձեռքով ծաձկելով է, Քե ոլ, վերչապես կլոր էր ն Հարք խուզված, նբա գլուխը կանոնավոր բանջեց: ցած կախածիլվածէին ն երկար բնչացթներիծայրերը այտերն մետֆ-մեժճ, ուռուցիկ մոխքբ ուշիուշովդիտելով ված'Սենյակնե նա ոտը ոտին դրեց ն աթոռի վրա

ճոճվելով

թագույն աչքերով Հարցրեց» Սա Ճե՞ր խրճիթնէ, թե՞ վարձու է Մայրը, նրա դիմաց նատնլավպատասխանեց: Վարձուէ: Մի բան չէ,-- նկատծցԽորեկը: սպառնցեցք,--կաՓաշան շուտով կգաս, զուք մի բիչ մաց խեդինց մայրի ասաց երկար Գի հս էլ Տենց սպասում եմ,-- Հանգիոտ -.

գետնի վրա ցերեկը չոր: այժմ լսելի էր, Քն ինչպեսէր ձյունը անը ձյուն էր եկել, Ճոճոում Հեռացող որդու ոտքերի տակւ Պատուճանի ապակիննրին անչարժ կոթնել էր թանձր խավարը՝թշնամաբար ինչոր

Նոյեմբերի վերջն էր,

ժոտենում

նում,

Սառա

ն

քան Հսկելով Մայրը ձեռբերը նստարանինՀենած՝ նստել ն դռանը մափիկ տալով"սպասումէր... երան թվում էր, քե խավարի մել ամեն կաղմից զգուլությամբ: կոացած ն դեսուդեն նայելով, գաղտագողի ուտն նում էին տանն ինչ-որ տարօրինակճաղնված, ոչ բարի մարդիկ: Աշա մեկն արդեն ժան է գալիս տան չուրբջի, ձեռներով շոչաԳո ԳաԴԸ ինչ-որ սովոց լսվեց: Անդգորրի մեչ ալգ սովոցը ոլորվում ու էր բարակ, տխուր ներդաշնակ շիթի պես, մտազբաղ թափառում էի խավարի ամայության մեյ, բնլոր բան էր որո-ԱԶ-

--

-.

--

--

մարդը:

բնքուչ ձայնը ե դեմքի պարզունրա Ճանգատուցյունը, առանց էին մորը: նա մոր վրա նայում էր քաջալերում թյունը մի խորքում նրա Հատակ աչքերի բարլացակամորհն, ջաջվելու, կոր» կոլիտ, ն կոշտ ուրախ կայծ էր լխաղոսք,իր աժբողջ՝ ե Համակրանը մի մեջ զվարճալի նջի հրկար ոտներովկերպաիտ ն սն անդրանա Հագել էր կապույտ շապիկ կար: բան ազդող մեչ էր խրած: Մայրն ուղում էր Ճարցվարտիք, ոբը կոշինննրի է, արդյոք վաղո՞ւցէ նել, Թե ո՞վ է նա, ու

լտ ՄաքսիմԳոռկի

ո՞րոծղացի -

199.-

ճանալում

անկարծ

մարդն ամբոլջ

շշ

Հետո

հից

աշ

սառը

ն

ցավ մայրը:

նորից ուռնաձայներլսվեցին, նախասենյակում

'

փ՛Հ, ձեր ի՞նչ գորժն է, եղբայր

լրարդն ամբողջ մարմնով ձգվեց գելի մայրը.

նրա ճամար

նայն -լոն-- Ռտո՞վ հք եկել: Մա՞յրնն Բարն իջա՞րկեի:ԴուքՊավելՄբխայլովիչի

Ռ՛1,-

--

--

ա.

.-

Վաղո՞ւըէ,

այստեղ եք: Քաղաքումապրել եմ մոտ

ն

կարմիր

.

մտավ «ծնլակ՝

արադ

մաջով: Այո-ո՛--

"

ո

ցանկությանը

ւք, ծ

գալիս»,-- անցավ մորի

-- Մառել եժ...

Փոր տվեց ազջիկը ցնցվելով

եմ վառել: ինչպե՞ս

կդնեմ,-«շթաղպ

խոոուն իորնարոը սկույնո": ՇԱՐքա Գարա գնալով:-խոԳո նրան աին

թրի

աւոծ

քվաց, քն վաղուց --

|

Հատակը կրունկներով կոշիկների

ծ ման կրկնակոշիկների

«Առանց

ձել մոտ`

ն

Քխքխկացնելու: բարձր

քաղաքից:

հի

ժի մայրնառաջարկեց. Հնազանդվելով՝

ու

րով

մի տարի, իսկ չիմա :իոգորժարանի,մի աժիօ աոաջ: Այոտեղ խադրվել եմ լավ մարդիկ գտայ ձեր որդուն ե ուրիչների, Այստեղկմնամ,-ուսում էր նա՝ ընչացջներիցձիգ տալով: նա ղուի էր դալիս ժորը, ն որդու մասին նրա ասածֆխոսբանով վարձաճատտույը լինելու քերի ճամաբ --

Գաշտում՝շա՛տ: Քամի է..Աղջկաձայնը Հյութեղ, Հատակ էր, բերանըփոջրս փափլի նա թարժ: ՎերարկունՀանելով կլորիկ ինքն ամժբողչովին ձեռնեթշերն ամուր շփեց ցրտից կարմրած փոքրիկ ա».

ոչ:

Հյուրո--

Մենք,

ԼԸ

Խոխոլն Ցո՞ւթտ է:

--

ասաց

ՓելադեյաՆնիլովնա: ուրեմեչ արդեն ծանոթներ կեք: -է ժպտաղեմ կլո՛-- ասաց մայրը խեքն չուն, ջաշելով Հայացքովդիտելովաղջկան: ն ճՃարցրեց: օգնեց աղջկանվերարկունՀանձլու --

Ձեր արտասանությունըկարծես ոռատկան չիչ-- հրա կատակը Հասկանալուժպտալովբացատրեցմայր Դա ոռասկանից ավելի լավ էյ-- ուրախ գլխով անե. լով

վասիլենա:

--

Հ-

կանն

է... նառաչա Հարցրեցմային: ճայրանո"ւնդ,-իսկ ձե րը'

ձեզ հմ անունը հակ

միանգամից...

կս խոխոլ եմ,

զաց Սալի: դուրս թոթոլը՝օենյակից պատասխանեց

-

լայբն իրեն զինաթափվածզգաց նրա սլարզասրտությունից ն մտածքց, քն գուցե Գավելն իր վրա բարկանա, օբ այդ տարօրինակմարդուն ոչ սիրալիր պատասխանէ տվել, Ամալկոտ ժպտալովնտ ասաց. հս չբարկացա, բայց ախր Հենք ղութ Սա փարդս է Հիշատակ թողել, Հողին լո՛ւյս դառնաս Հարցրիք։ Գուջ թաքար չե՞ք: Մարդը ոտները քափաշարեց ե այնպես լայն ժպտաք, որ ւսկանչներիդեպի ծոծրակը քուն: Սպա նա լուրջ առաց: Դեռ

կամաց

Հարցրեց.

Վախիցլեղաճաք չի լինում... ճոգեփորս:

--

չյուսով մի աղչիը,

գույնի մազերի չաստ

եհ բաց

Հար-

«Ը

դուռը շտա

Բայց ի զարմանս նրա՝ բացվեց,ե մայրը էլի վեր կացափխ Հասարակ դեմքով գենղդջնուշու խոտանոցմտավկարճաճամակ, նա

Հարքրի,

է՞ն) կաոոր -- ՄԷ՛ բարկացեք, էլ էր արգպես պյատոված, ճիչտ այդգլովան Հողեմոր որ իմ պնս, ինչպես ձերը: նրանը, զիտնջ, հրա կենակիցն էր պատռել կոշիկի կաղապարով,կոչկակար էր: Հոգեժայիս լվացաբարուճի էր, իակ կննակիցը՝կոշկակար:Հոզեմալբս,արգենինձ որդեդրելուք ճետո, մի ինչ-որ տեզ դտել էր նրան, ալդ ծեծում էր նա բեցողին, որպես իր զլխրինփորձանք: Ա՛լ թն ես

կճավաքվեն

բոլորը

այն ժամանակ պատիվտվնք.." ֆա մորը Հիչեցրեցիր երկյուղը: ջերմորենքանկալինեինը,-«երանիթե բոլորնարսոպես

կարճ լոությու-

Հարցիեց. քաղաքավարությամբ

պատասխանե Հլուրասիրվեմ,--

Ա՛յ, երբ ճյուրը ուսերը բարձրացնելով:--

|

--

փիրավործցկնոջը. նա շրթունքները սեղմեց

Գուցե թն՞լ կիմ: Խո ժենչմենակ ի՞նչ

--

մարմեով`

իր որդուն, բալց ռրորվել ն ինքը Հարցրեց մորը. նա Այլ շ՞վ է ձեր ճակատն այդպես պատռել,ժայրբոՃարցը Հարցրեց սիրալիր, աչքերում պայծառ ժպիտ, բայց այդ այդ

է ճանաչում այդ

աղջկանհ

՝

195.--

սիրում է մայրական լավ, սրտացավ «իրով: ականջէր դնում սենլակիխոսակցությանը: Դուքինչո՞ւ եք տխուր, նախոդկայ-- Ճարցրեց աղչիկլո --

խոխոլը:-վՀյ Հենց այնպես,- կամաց պատասխանեց ես աչքերն գուցի մորս որ էլ մտածեցի, Այրին ավ աչքեր ունի» եմ մտածում, հռ Հաճախ էլ նն այդոլես: Գիւոե՞ք, մորս մասին ն ժիչ» ինձ թվում է, քն նա կենդանի է՛ Դուք ասում էիք, Թե մեռել է, ժա Հողեմայթս է մեռել:իսկ ես Խոսում եմ ճարազատ --

:

որեչ մի ածղ մինում

եվ օղի է խմում, Հարբածէ, իսկ ոստիճավաքում: ՝ են երտ ատնրին: կանները խփում

--

Հարցրեք մայրբ' քեց սրանք ծն,-Ը.

--

նելով: շա

է՞չ ավելի դժվար է...

|

--

՛

ու

--

ուրախացած: Ապա ծնկան էրկու երիտասարդ, գրեթե դեռ երեխաներ: Դրանցիցմեկին մայիը ճանաչում էր,-- դա գործարանի ձին. բանվոր Սիզովի թրոջ որգին էր՝ փեռղորը,սրադեմ, լայնաճան

--

Պավելը'սենյակ մբտպատասխանեց

ուղեկցեց մոչրը

նրան սիրալիր

բացականլու-

մտածեց.--«հերեխ ներողամտորեն

է դեռ»:

:

|

:

Վճ

թյամբ, իսկ ինքն իր ժել

ււ | դին, ամբողջ ավանումՀայտնի մարդախույսը: փարդկանն Համար նրան դրա ցից ժիշտ մոռայլորնն խույս էր տալիս, ծաղրում էին: Մայրի զարմացածճարցրեքնրան. փՐնլես ուզում, նիկոլա՛ր նիկոլայը ձեռքի լայն ափովսրբեց եր չելու, այտոսկրերը ի գված դեմբը ն առանց բարնելու խուլ Հարցրեց. Փավելըտա՞նն է: -- Ւ՛չ: ներս մտավ առծլով. Նիկոլայի նայէց սենյակի խորքը : Քարկ՛, ընկերնե՛ր... «Սա՞ էլթ,-- Քլնամանքով մտածեց մայրը ն շատ զարմա. ցավ, տնսնելով, որ նատաշանձեռը մեկնում է նրան սիրալիբ --

ժի

լափամոռածեց, թե որդին դիտմամբ Մայրը Հանկարծ առնի խթրենձեռք զանցընլ է ժողովի վտանգը, որեսզի մարդիկ,-- կամաց են Հենց այղ արգելված Սրա՞նք

մտածեց մայրը հառաչեց: «Խե՛ղճ տղաջ,-են կամաց մի ինչ-որ բան նատաշան չատապ, տաջտաք պսաջ։ նորից ճնլնց խոխոլի Հնչեղ ձայնը" է՞, դուք գեո չաճել եք, ընկե՛ր, սռխ քիչ եջ կերել. ծրեխա ձնելը դժվար բան է, մարդուն բարի բան սռվործցնելը

ներքուստ բացականչեց մայրը ն ուզեց բան ասեր Բայց դուհի դանդաղ բացվեց, մի սիրալիր խոխոլին

առնեինը,--

Լ.

ողոր-

էնս»--

ն Համեստ,

նրան իր շնորչակալությունը նալով,ինչպե՛սարտաձայտի Հասկանոսխ չէր բանիճամաի, որ դնո Պավելը՝ԲարյացաՔչ, դա ավելորդ է,-- արձազանքնց մոր հրեսին: կամորենժպտալով

մություն է

«Տէսչո՛ւմ

0ղի, դուցե օղի

--

նա

ու

--

մորս մասին, Ինձ թվում է, քե

սանրված էր

գանգրա" եր: Մ լուռը, որ Հարք չէր: վերջապես նույնպես սարսափելի ծանոթ չէր, բայց որբ մարդիկ. մայրը Հետն էլ երկու երիտասարդ ՀայտնվեցՓավելը, (ինս բանվորներ գործարանի ճանաչում էր նրանց, երկուսնէլ Ռրդին մորը սիրալիրառաք: եմ, ես: փնքնաեորզցե՞լ Ա՛լ շնորչակալ առաջարկեցմայրը՝չիմակատ

ժնզտալով՝նա

ո

եռաք: մարի հնքնանհոր

սենյակ: ծյուրերը

իսկ նատաչան գիրշրջանաձնխիտ նստել էին սեղանիչուբջը» էր անկյունում ճրագիակ: թը ձեռին տեղավորվել է, ոբ մարդիկ այո ծ-. Ռրոլեսղի «ասկանանք, թե ինչից պես վատ --

--

են

ասում ապլրում...-»-

էր նատաշան:

են,-խոխոլը: ավելացրեց ծվ ինչու իրենը էլ վատն են սկօծլ ինչպես Պետք չ նայել, տեսնել,թե նրանը ւ

առլրել.::

Տեսհ՛ր, սիրելիներ, տեսծ՛քչ-- մրմնջաց մայրը՝ դեժ տալով Ամենջը լոնցին: Պավելը՝ Հոնքերը Ի՞նչ նք ասում, մայրիկ,-- Ճարցրեց Թեր

--

--

կիտելով: --

։

ներս բերեց

իրեն են

ե տնսնելով, որ բոլորն եք Մայրը չուրչը նայեց նայում,շփոթվածբացատրեց-

կ՞ա--

յց.

--

Մոլ

ծս այնպես,

ինքս ինձ

ճետ

խոսում, ուղում էմ ասել

եմ

ին,

թոլ

|

ամաց:

էյի ծնորձակալությո՛ւն

ե

տում:

--

խանգարուի պատասխանեց: նատաշան

կարող եջ» ինչի Դուքտանափիկինն խանգարել: ծվ ծրեխայի պես աղերսագինխնդրեց: ս

-

Սիրելի՛ս, ինձ շո՛ւտ քնյ ձմ, ոռենրս ցարսափելիսառել են: --

-

ւ

եջ Հյուրերին

տվեք: Ոտից գլուր

դողում

մայրը: Դանի բացականչեց իսկո՛ւյն»-հսկո՛ւյն,

Մի գավաթ թել խմելով նատաշանաղմկալի շունչ աշե, Հյրար գցեք ուսին ն սկսեց կարդալ դեղին չապիկովնկարազարդ մի գիբը: Մայրն աշխատելով, որ ամանեղենը չզնգզեդա, թեյ ե

նայում էր իր գլութը Հաճելի էր, Մայրն զգում կերպով ինոր անսովոր ակում բանը ե նատաշայի ձայնի իրեն անծանոր ալդ անսսվոր ժամանակվա աղզմըաակ Հիշում իր ձրիտառարդ

:

: .. կալյունի

։

:

|

որոնտղաների, կոպիտ խոսքերը, տղաների երեկոները, վալից կաէր փչում,երանց անպատկառ ցից միշտ Թունդ սիրտ ճժմլող խղճածարության Հիշում ակները: «իրը: Հուլում Հուր

օղու

էր,

զ42:3-

ն

էր նրա ընկավ Հանգուցյալ

մունքը մեղմ

կերպով: որդուք նրանցիը աննկատելի Հյուրերին՝ նատած, Պավելը բոլորից նատաչայի կողքին էր Պավելը գեղեցիկ էր: Նատայան գրբի վրա Հակվաժ, Հաճախուղղումէր իր բունքերին իջնող մազերը: Գլուխը քափաճարելով ն ձայնն Բջեցնելով, նա խրենիցինչ-որ բան էր ասում առանց գիբին նայելու, սիրալիրՃայացքը«աճեցնելով ունկնդիրներիդեմքերի ե

ափովշոլում

բացգույնիկարճխուղած ժազերով, ղբ.ժյուսը, չէր երեում: ՍննՀատակին. հրա ղեւմքը ն

:

խումբին: երաՃնչեղ

վրայով: Խոխոլը (այն կրժքով ընկել էր սեղանի անկյունին, ծռում էր` աշխատելով տեսնել իր բնլացքննրի ԳՎՎԸՎալքերը ված ծայրերը: Վեսովշչիկովն աթոռին նստել էր ուղիղ, կարծես փայտե լիներ, ափերը ծնկնձրին ճենած, ն նրա Հոնքազուրկ: բաթակաչուրթ չեչոտ ղեմբն անչարժ էի դիմակի պես: նեղլիկ այքերն առանց քարթելու, եա Համառորենհայում էր իր դեմվ-

Հետ էր: Գավելի աչքեր, նա ծրնի մաղեր ուներ ն ուրախ, կանալազույն կատած տեն անճամբեր շարժվումէր էր մի բան ասել

ղում

ուր

ականչ դնում աղջկա էր ինքնանոր բարակ,խոշուն երդին, սենյամանում ձայեր կում գճղեցիկ ժապավենի պես ձգվում էր մի պատմություն ե վայրենի մարդկանց մասին, որոնք ապրել եհ քարայրնիերոաի նման Դա |: ծեջիաքի բարհրով գազաններ են սպանել բանէր։ ն մայրը մի բանի անդամ նայնը որդուն՝ կամենալով ճարցեել, նա շուայդ պատմության մեջ արգելված ի՞նչ կա որ։ Բալը ։ | նե սկսեց դիտել տով Հողնեց այդ պատմությանըՀետեելուց էի լցնում

սաճուն

ո

ժբպափերին Ճենաժ' մատախոճ այտոսկրերն րած, Տեկենրին գանմեկը կարմրաշեկ, եկած տղաներից

Համար, մա՛յր" Դեռ եք Հայտնում,--պաչխմաժ շնորչակալությո՞ւն ձա 4ռ չե՞ժ ն Հարցթեց.-նայելով որդուն աասխաննցմայրը -:

ե

։ Բ լելու ։ ընելով գրքի բարձրը:

արճթ:

Նատաշան ծիծաղեց,Պավելը նույնպես ժպտաց» իսկ խոչ

թվում մեչ էր ինքնահոիփայլուն պղնձի արտացոլվել ականջ բնքերցանությանն չե շնչում: Փոջրիկ Ֆեդյան՝ իրեն ինքն կարծես անձայն չարժում էր շրքունթները՝ ձեռքերը էր՝ իսկ նրա ընկերը կռացել

:

Միան

Մի երեկո

նա

աժուսնուՀարսնախոսությո

իրեն բոնքց ժուք

խուլ սեղմելով՝ պատին մարմնով

ն ամբող) նախասենյակում ու

բարկացկոտՀարցրեց.

կամուսնանա՞ու

ա"

իսկ նա պատին,

էր դճում վիրավորանք ինքը ցավ փնչացնելով,տաբ մաստիկ արորում էր ստինքները Փորձեց ղուրս ոլրծնել նրա նավ չնչում էր իր դեմջին: ժի կողմ նետեց: ր իրեն Փատասխանտուր, է՞ս Ռ"ւը,-- գոռաց նա-ած ինքը չնչասպառ եղ Մժոթից ե վիրավորանքից այդ

ու

ու

խո-

ու

ձեռքից,

Լ.

Մեկը

դուռր հախասձնյակի

պելու բաց թողեց

ասելով: իրեն՝ նմ

պիրակիօրը

Լ.

բաց

Հարսհախոս

արեց»

նչ

լուռ

առանք

էր:

չտա

ուղարկելու-.-

եվ ուղարկեց: ճառաչելով: Մայրն ալքերը փակեց՝ծանբ ինչպես էին այիմ պետք վ իմանալ ոչ քե այն, քն պետք է ապրել,-- «ենլակում բում մարդիկ, այլ՝ թն ինչպես Վեսովշչիկովիդժգոծձայնը, կարժրաշիկըվեր կեիսկ որ,-- պաշտպանեցնրան Ը

«վե ր

.

լ "

նալով: «ե

Ֆեղդյան: ժամաձալնչեմ,--գոչեց 499.

Վեճ բոնկվեց, խոսքերըշողացին, ինչպես կրակի լեզուն բը՝ խարույկիմեջ: Մայրը չէր ճասկանում, թե ինչի մասին են

ձեռննըը Քանի որ կովելու ժամանակը եկել է, ուրեմն Վենսովչչիկովը: բժշկելու ժամանակչկա,-- խուլ առարկեց սկսեցին ցրվել" նրանք երե Արդեն կեսգիշերիցանց էր. չե. հ գա նորից դուր կարժրաշեկը, Վեսովշլիկովը --

գոռում, Բռլոր դեմքերըվառվեցինվրզովմունջի կարմրությամբ, չէր ամու հրեն ծանոթ ուի խոսոլ ոք չէր բարեանում, բալը

Քերը:

«Օրիորդիցեն քաշվումշ,-- վճռեց մայրը: դեմբը, որ ույաերան դուր էր գալիս նատաշայի լուրջ դրությամբ զիտում էր ամենքին, կարծես ալդ տղաները նրա Համար ժանուկներ լինեին: ընկերնե՞րչ--Գանկարծ ասաց նա: եվ բոփոլասեցե՛ք, լորի լոնցին՝ նրան նայելով: խրավացիեն նրանք, ռրոնք ասում եր՝ Մենք պետբ է ամեն քան իմանանը: Մենք պետք է մեղ վառենք բանականության լուլսով, ոլաղեսգիխավար ժարզիկ տեսնենք մեղ. մենք ազնվորենհկ ճիչ: Գետք պետք 1 ամեն ինի պատասխանենք ։ է ճանաչել ամբողջ ճշմարտությունը,ամբողջ կեզծիքը».: ե տմբոամբացեում գլուսը նատաշայի | Խոռխոլիլսում էր խոսքերի տակտով: Վեսովչչիկովը, կարմրաչեկը հ Պավելի ճծտ կանդեել էին ե կած բանվորը, երեքով սեղ խումբ կազժաժ' :

նախ գնացին կավ մորը:

գլութ տալով՝մտածեց Դուք ինձ

:

Հայտնի11՝ինլո՞ւմորը դուր չէին գալիշ:

երբ Սատայան լոռնց, Պավելը վեր կացավ

ն

ճանգիտ

ճարջրեց:

,

նատաչան:

Ինչպե՛ս 1է,-- պատասխանեց խոխոլը: ծր, մայրը Հագնվում խոճանոցում նատաշան երբ

ա

դրանը,

նիլովնա:Ծակում են Պելագե՛լա Շնորչակալությո՞ւն, նատաշան ժիբրդե

Տաղելով այդ

ակ

Լ.

վ

նա

պատասխանեց դուրվաները,--

այնպիսիներըկզործեմ,

չեն ծակիյ--աճաց

որ

Վլասռվան:

նատայան նայեց նրան ալքերը մթ ջիչ կկոցած, սնեռուն Հայացքը շփոթեցրեցմորը"

ն

այդ

եժ

ասում

ես

Հ.

՛

սենյակ: Մայրը նայեց որզուն, Թոռ)

որ

աննյակիշեմքում կանգնածժըպ-

էր»

Ինչ կս ժիժաղում,-- շփոթված Հարցրեց մայրը: քմ: Այնպէս, ուրախանում ծռ Հիմար, բայց լավ բանը իՀարկե, ես պառավ եմ հկատեց մայրը: էլ էմ Հասկանում-- թեքն վիրավորված րեմն չատ լա՛վ էյ-- արձագանքեցորդին-- հավ կանէիք, պառկեիք,քնելու ժամանակնէ... -գ իսկույն կղլակեմ, ամանեղծեր ճավանա դնսուղնն ընկավ սեղանի չուր --

--

ու

Լ.

--

-- 200--

են այսպիսի եղանակիՀամար Գուլպաներդ բարակ Թույլտվեք ձեզ Համար բրդե գուլաներ գործեմ: --

-

բան տեսնում

ժանակիր կյանքը, որը հրանք մեր վզին են փաթաթել, մեզ չի խանդարումխելբով Հավասարվելու իրենց ն նույնիսկ իրենցից բարձր կանգնելու... Մայրըլաո էր նրան, ն նրա կրծքում թրթոում էր ճպարտությունը. տես ի՛նչ կանոնավորէ խոսում: կուշտերը թիչ լնն, աղզնրվեն՛րչկան,-- ասում էր խոխոլը:-- Մենթ պետք է այդ փտող կյանքի Ճաչճճի վրայով կա-. մուր: անցկացնենքդեպի սրտի բարության ապագա քագավոբությունը, աճա՛ ժեր գործը,ընկճրնե՞ր։

երան

ապաց.

--

.' Մփ՞թե մենք ուզում ենք միայն կուշտ լիներ 0Խնա՝ նայելով երեքի կողզիրեն անճողղողդ ինջե պատասխանեց մժլո-- Մենք պետք է ցույց տանք նրանց, ովքեր նստած են մեր

միայն ուտել ձնք ուզում, մենք ուղում ենք ապրել, ինլպես վայել է մարդտականց: Մենք պետք է թքշնամժիներին ցույց որ մեր տանք,

2.

ձեղ,-ներեցե՛ք Հիմարությանս,սրտանց կամաց ավելացրեց մայրը' նույնպես կամաց արձագանքեց Ի՛ել լավն նջ դուք,-նրա ձեռքը արագ սեղմելով: ֆատաշան՝ Բարի զիչնը: ժա՛յրյ-- նրա աչքերի մեջ նայելով ասաց նկավ նախախոխոլը, կռացավ ն նատաշայի Հետնից գուրս

:

--

վզին ե փակում էն մեր աչքերը, որ մենք աժեն ենք, մենջ «իժար լեն,, գազաններ լենք, ոլ

նա:

Հարդրեց նախողդկա,-ըղնե՞ք, ճանապար

`

--

--

նրանց են շտապում»յ--անբարյլացակամոր ինչպե՞ս

«Տես

-.

|

--

Ք՛չ,-- քնքշությամբ Չի անցնի, կարող:

նա ուրախ քելով։ գոճ, նույնիսկ Հաճելի վրդովմունքից քրտնած. հ խաղաղ վերջացավ էր, որ ամեն ինչ այդպեսլավ ասում ես էր նայ-- Խոխոլը մտածել, վավ Փավլո՞ւչայ-սիրալիր մարդ է: Իսկ օրիորդը, ա "խ, ինլ խելոք է: Ո՞վ Լ. շատ Պավելը՝ սենՎարժուճի է,-- ճակիրճ պատասխանեց

--

ժայտաց: Պավելը Մեկ

ւ

նմ

--

--

սումը, որի մասին այնպես Հանգիոս" ու վատաճխոսում: էր ոբչին: երա աչքերի առջե կանգնքց տափարակ, ձլունն Հարթությունը, Մառն ու բարակ սուլելով քոչում, քպրտում է սպիռակ ձլունախառն քամին: Հարքուցյան մեջտեղով ։տարուբերվելով ժիայնակ գնում է ազջկա փոբրիկ, մոք կերպարանքը:

մորն ապշեցրեց: նա կանգնել էր սենյակի մեշտեղը ն 2Հոնթերիզարմացած չարժելով՝ լուռ նայում էթիորդուն, Աղա կամաց չարցրեց:

Քաղա՞քէ գնալու մյո՛: վա՛յ: եվ չի՞ վախենում: Ա՛յ, տեսնո՞ւմ ես, չի վախեհնումյ-- ժպտաց Գավելը' Քայը ինլի՞ Համար Այստեղ կգիչերեր, կպառկեր ինձ

--

--

Հ

Հեու

'

"

։

է: Վաղն առավոտյանֆրան կարող էին Անչճարժար

--

անզ տեսնել, իսկ

դա

այս-

ժեղ ճամար լավ լի:

Մայրը, լուսամուտով մտախոճ նայելով, կամաց Ճարցրեց.

--

Լ 12)

շաղիվ կայծկլտում են բաղաքի լույսերը: Տե՛ր, գքա՛ մեղչ-- շշնջաց մայթը, վախից --

Պա

որ ոլ

նա դրան վստաճ չէր,

ուղում էր

որդուց

ղիական պատասճառտատաՀ

այլեսասաց,

վում բանա է վիճակված: Դէ՛, զու այդպես էլ իմացիր:.Մոր ձեռջերը դողացին, նվաղաժ ձայնով նա չչնջաց. Քայց գուցե աստված անի, մի կերպ անցնի՞...

.

ցնցվելով.»:

մի վատբան չկա, «բ:

խան լսնլ։ Որդիննիա աչբերին Հանգիստ նայելոլ

.-

է

ուռղցնումշրջաղգեսՔաժին խճճվում է երա ուռներիարանքում, նետում ձյունի տառցակալած փաթիլները: տը, նրա հրեսին Փնալը դժվար է, փոքրիկ ուռները խրվում են ձյունի ժքջ: Ցուրտ է ն ծրբկյուղալիչԱղջիկը կռացել է, ն ասես աշնան կայտառ քամու բերանն ընկած մի շյուղ լինի աղոտ այդ շարթության Աղչկա աջ կողը, Քաշոիը վեր, մութ պատի չես մեջտհղում: անտառն է կանշնաժ։ Այնտեղ ըախժապինսկսվում էն բարակ, մերկ կեչիներն ու կաղամախիները: Ավելի այն կողմը, Հեռվում

արինչ վտանգավոր, ծասկանում, չու, այստեղ

գերվածբան կաո98՞

կամաց չշնջաց ժայրը'

էին զալիս արտասուքները,ն գիշերային Ֆրա արտում թիթեռի պէս կուրորեն ու ողբագինթրթռում էր այն վշտի սպա-

նակշ». Գա --

Ի6՞" Հիսուս Քրիստո՛ս,գթա՛ ժեզ,-եռ

բակի Մ6չ

-

ու

Քամին

,

վառ է Հագնված, ախ, շատ ախր՝ խեղճ է: նրա ժնողները որտե՞ղեն. իսկ վատ: Մրսնլը դժվա՞րբան Մոռկվայում,-- ասաց Պավելը ն, մոր դիմաց կանգ առնելով,Լուրջ: կամաց12աաէըԱ՛յ, տե՛օ, նրա Հայրը ճարուստ է, երկարի առնտուր ճաունի, մի թանի տուն ունի: նրա ճամար, ոի աղջիկն այս նապարչով է գնացել, Հայրը դուրս է արել նրան: նրան բամէն պածել, ինչ «ր բեֆն ուզել է, տվել նն, իսկ ճիէ գնալու, մեն-մեմա, ա՛յ, գիլերի ա 2 վերոո ճակնապարձճ Ասո՛մ

մայրի՛լ.

Փառկի՛ր։Ջ1՞

--

--

--

որդին:-- ես քեզ թաբել լեմ

Քարի զիչեր: որ Դողնել հս, պատուճանինկւնգմնալով, մայրը մուռեցավ նեց նքա աոռչե՝սղոցը նայելով: խաղում:էր՝ Լուսամուտից դուրս ցուրտ էր ե մովո փորիկ, բնած տենրի տանիքների ձյունը ցած փլելով, զաիկվում էր պատերին ե շտապովինչ-որ բան էր շշնջում, ընկնում ձյունի փաթիլների ամչ գ հտին ն փողոցենրու|քշում չոր

ս

յակում շրջելով:

ասաց

էին իրար Հետնիը ՀափմրիչիՀատիկների Օրերը սաճում պ պես՝շաքարներ, ամիսներ կազմելով: Ամեն շաբաթ օր Փավելի Մուտ էին գալիս ընկերները, ամն մի ժողով ճանդիսանոմ էր ժի աստիճան, սանդուղք, որը մարդհրկար,Քէջ մանդուղքի ռանում էի դեղի Հեռավոր անը դանդաղորեն բարձրացնելուրՐ մի վայր:

--204--

թի ՖԱԷ դուք իմանայիք.": երն դուք Հասկանալիք, ի՛նչ մեծ գործ ենք անում մենք... սիրոր: ՀաՎլասովայի նախանձինոտ մի բան շոշափեց ասաց. տակիցվեր կենալով՝ետ տխրությամբ

Հայանվում էին նոր մարդիկ" Վլասովներիփոքր սենյակում նեղվածք էր լինում ե օդը Հեղդձուցիլէր դառնում: Փալիս էր անսաճման ուրախ նատաշան սառած ու Հոգնած, բայց ժիչտ նե իր ձեոն կայտառ Մայրը նրա Համար գուլլաներ ձր գործել քով Հագցրնլ նրա փոքրիկ ոտներին, նատաշանսկզբում ծին կաժաց ծաղումէր, բայց Հետո անկարծ լոնց, ժտաժեց ր-

Հժ

մի դայակ

նս

--

--

չ-.Սավելն ավելի

ռում, ավելի

ժողոբանվոր Ի՛նչ տւերօրինակբան է, Գելագեյա՛նիլովնայ-կյան գրկված այսպիսի է այսպիսի դժվարին, վուրդնԿողբում նա ավելի մեծ ունի, ավելի բարի է, տես, սիրտ որ բայց քով, տալով ինչ-որ

ծվ ձեռբը շարժեց՝ ցույց մի տեզ:

Հեռու

Ժ՛լ թե ինլպիսին եք

--

դությ--

Ճեռու,

իրենից չատ

վել էք ծնողներրից ն ամեն ինչից,--նա լկարողացավավարտոլ իր միտքը, Հառաչեց ն լոէց՝ նայելով նատաշայի դեմքին, են թքուստ լինելով ինչ-որ բանի Համար նրանից շնորճակալ

Հատակին աղջկա առջե, իսկ աղջիկը ժտախոտ ժպտուժ էր' գլուխը կախ' Դ մա զնամ ջու կրկենցնա»-դառ էմ,-կրկենց «ՐԱՎ զրկվե՞լ Ծնողներից ի եա ա

բե:

էլլ է է,

թի

«Բ

է

քույրս

,

ԱԱ,

դժբախտ

ԱԱ

ա

`

ծես

Հ

է-ոբ Թեը՛ղճ աղջիկ,-- գլուխը տխուր օրորելով

Աղչիկնարագ վեր ինչ-որ քան

ետ

նձանց գլուխը ձրելով:

ն

ես

նկուսերին գնելով Ցե աաամեր վառվի ՝

ռ

կամաց

ն

հմ

Տ

՛

ն աղդու

որթը

եմ

զգում,

պայծառ բոկապույո աչքերը նա

ասաը:

.- 204.--

'

խոր ձայնով

ԿՆհլոթութ էր Քազարից

'

՛

՛՛

մարզ էր։

ասաց

ձեռքը մեկնեց, կար-

ո՛չ ձրբեմն այնպիսի ուրախություն 0՛, այլեպիսի երջանկությութ:

-Ն

'

յ աա

նում: էր։ մտածում էր մայրբ' Եվ ժաոլտում «Աստված Հաջողիջ,չափից սկսում էին Միշտ ժողովներումճենց որ վեճերն Վեր էր կեստանալ, խոխոլը ն բնույթ փոթորկալի ավելի տաք գողանուն գիլ թում, ն. գանգիլոգվաղի ո" ն քարի ձայնով ինչ-որ պարզ «Ասովոլիվոը Հին ու էին առնում, լորչ ավելի Հանջիստ մի տեղ, նա ն ինչչոր շտապեցնումէր ամենքին, ժոռայլորեն էին որին Սամոլլով էին անվանում, առացինն կարմրաշնկը» կլորաՀէր վեճերը: երանց «Հէ» Համաձայնում սկսում բոլոր Բուհվան լվացված, զրոխ, խարտյաշ, կարծես ժոխրաջրով ու Ժաբուր, խոսում էր բիչ, կակինը, Յակով Սոմովը, կոկլիկ նա ն լայնաճակատ Ֆեդյա Մազինը վեւեժաց, լուրջ ձայնովազան Ա հ Գալի» ատաշայի փոխար րր մորուքով մի Իվանովիչը, սն ակնոցով, բաց զուլնի փորիկ լալ ձնվածյ--եւո խոսում մարդ, մի ինչ-որ Հեռավորկածանգում ծ օ տառը չեչտից աո էր մի առանձինարտասանությոժբ՝ մի ես ընդճանրասյեստեդովըմեկ օտարութի արտասանելով: բաներ ընտանեկանկլանջի նա պատմում էր պարզ

նաԱ»

արգու

է...

է, ւ քնում ամննքից

նրան,

:

Բմ.--

նույնպես: Հարբեցող է գնացել, ծր շամ. մեֆ է իրենիղ».. Շատ ճարուստ, ձանձրալի, ագատ փարդ ւ. Մորս նման: եմ խղճում: Մայրս պարզ էյ Այնպես փոՔ». չ ձեզ կին ե ձեզ նման չ քայլում կարձես մուկ լինի, նա էլ: չմ ուղում տեսնել ՐԲ ո ոո փոխ նի: Հա

նրչարում:Մորըթվում

ու

՞

ն նստել էր

-

էր վիճում

տաբչտաբ

իր տատանվում անր որից Կ Մ Խոր

ԶրրկՎլասովանո--

ասաց

ու

է նֆատաշայի«ետ կամ նայում է էր, քե երբ որդին խռսում են փայլում, ձայնն ավե նրան, նրա խիստ աչքերն ավքլի մեղմ ավելի պարդ է գաոչ Հնլում ն ինքն աժբողչովին չի սիրալիր

բարիէր: ուննի,նույնպես զարմանալի

քան նրա՛նք:

ճամար, անգրագետ... ավելի Հաճախ ե ավելի շատ էր խոչ

ես արդեն ծեր եժ դրա

--

Հացի

մսի

մասին, մանուկների ժասին, առեւռիի մասին, ապրում են ամեն դեերի մասին, այն ամծնի' ինչով մարդիկ բանի մեջ նա գտնում էր կեղծիք»խառհաչփոթուօր: եվ ամեն որոնք միշ" թյուն, ինչոր տխմար, երբեմն ժիաղելի բան, էր, Թե թվում Մորի ձնոնատու մարդկանց չէին ակնչայտորեն

.---ծ0ծԴՆԿ--Օ տառը Ի

տից ուի

գրական լէզվում ն շատ նաՀանգներիբարբառներումՀծ-մոտավորապես ա է Հեչում, կան բացառությունկազող չրջաններ, ոուց

առաջ

օ-ն

ու

ժիչյտ Հնչում է

7.

բ" ծ..

200--

էկել է մի չատ Հքռու տեզից, մի ուրիչ թագավորությունից: Մեզ դա ճարկավորչի՛ կ իսկ այստել ամենքն ապրում եք ազնիվ Հեշտ կլահբով, ուր նս նրկուր ժամանակ խաղաղ լուրջ ձայնով մորն ինչնա չի կարողանում առվործլայս ամենի ինչ խորթ է նրա Հավարյ ե ասում: Մայրը նայում էր երա դեմքին մտաժում: որ բան էր այս կյանքը անջրաժեչտության, իբին դիան վարժվել կյանքին, «եա ոչ մի վատ բան չի անի, չի՛ կարող»: ն հրա նջ Հանգիստ, Համառ ցանկություն դուր չի գալիս երան խոսքն սկսեց ավելի Դրանից Ճեւոռ այն սարսափելի ամեն ինչ իր ձնու: նրա դեմքը մ ղարթնեցնում վերակառուցել ջնջվեց ն նույնպիսի : ավելի Հաճախ կրկեվել, նրա սրբությունը կնճի ճառադայթանման բարակ, չուրջը ալքերի էրլ դեղնավուն ճամար» ինչպես սովորական բան ղարձավ մոր ականջների միշտ տաք ներ կային, ձայնը ձանդարտձի, իոկ ձեռները գուր չէր Սաշենկան տասնյակ այլ անչասկանալիբառեր: Քայց նա ամուր մատներովընդգրկումէր նրա անշ Վլասովային բարնելիս՝ անՀչանգիստ Հետո մարդու սիրտը դալիս մորը ն երբ նա գալիս էր, մայրբ ամբողջ ձեոքի, այդպիսովձեռք սեղմելուց Ա Հարմարէր պգումխրեն... քնքնանում էր, Հանգստանում: Մի անգամ նա, ղժզոչությամբչրքունքներըսնղմելով,Խ»Քաղաքիցուրիչ մարդիկ էլ էին գալիս, ամենից շատ ժի խոլին ասացօիիորղ, նիճար, գունատ դեմքով, վայելչակազմ քարձրաձասակ, ՃրամաՍաշենկան մի տեսակ շատ խիստ է: Մբշտ նիա քջայլէին Սաշենկաւ աշագին աչքերով: նրան անվանում պետք է անեք. ւ նա յում է. դուբ այո պետք է անեք, դուք ա՛յն կար, բան հ մի մեջ վածցջի շարժումների տղամարդավարի Խոխոլը բարձրաձայնծիծաղեց: բարկությամբ կիտում էր խիտ, քուխ ճոնքերը, իսկ երբ իխոեք ՀայնԻնչ ոթ ճիչտ չ՝ ճիշտ է' Մա՛լը,չովդինչ լավ էի սում էր, նրա ուղիղ թի բարակռոմդները յ ցնցվում ոնց է, Հբ՞ւ ն խատությամբկացելԳա՛վել, Սաշենկանառաչիննէրչ ոի իաիձրաձայն ասաց: նա

--

ու

ու

ու

--

--

եվ աչքով անելով մորը` քմծիծաղով

ասաց.

ենը սոցիալիստներենք... «եներբ մայրը լսծը այդ բառը, լուռ երկլուղով Հայացքը : են ոհը օրիորդիդեմքին: նա լսել էր, որ ստոցթալիստներնսպանել ցարին: Գա մոր հրիտաստիդ ժամանակն էր. այն ժամանակ ասում վրեժխնդիրչենել կամենալով էին, քե կալվածատերերը ազատելէ, ուխցարից այն բանի Պամարյոր նա դյուղացիներին որ նրան ժինչե տեցին մազերը չխուղել այնքան ժամակակ, «ոցիալիստչսպանեն, դրա ճամար էլ նիանց անվանում էին ա.

ինչո՞ւ Հասկանալ ներ: եվ չիմա մայրը չէր կարողահում ն Եք իր որդին նրա թնկերնեիը: ցիալիշտ ` ծրբ բոլորը ցրվեցին, նա Պավելին Հարցրեց.

սու

Պավլո՛ւջա ժի՞քե դու սոցիալիստնս' Է Սրոչ-- ասաց եա մոր առչե կանգնածինչպեսմիշտ է ի՞նչ կա որ: ուղիղ ն Հաստատուն:Մայրը ծանր ճառաչեց ն այքնրը ցած գցելով Հարըրեց: փւզի՞զէ արդյոք, Պավլո՛ւշառՉէ" որ նրանքցարի ղեմ են, չէ" ռը նրանքՄեկինսոլանել են: Փավելըքայլից սենյակում, ձեռքով այտը տրորեցե քիմ--

-.

:

--

"-

ծիժաղովասաց.

--

Ազնվականությո՞ւն:

նկատեց: Սաշենկանլավ մարդ է՛ Դա ճիշտ է,-- Հաստատեց խոխոլբ:-- Միայն քե ուզում ձնք ա Հասկանում,ոի ինքը պետք է անի, իսկ մենք

Փավելը

սառբ

--

--

իտ

կարո՞ղենք անել: բանի մասին: Ֆրանք վեճի բոնվեցինինչ-որ անչասկանալի խիստ ամենից Մայրը նկատել էր կան, որ Մաշենկան նա էր որդու նույնիսկ գոռում վարվում է Պավելի ճետ, երբեմն ն աղչկա դեմբին այում էր լոում վրա: Պավելիքմծիծաղով նատաչայի դեմայն մեղմ Հայացքով,օրով առաջ նայում էր քին: Դա էլ դուր լէր գալիս մորը" ուրախության երբեմն մորն ապշեցնումէր աղժկաշույզ ն միատեսակտիրում Հանկարծակի որ այն տրամադրությունը, Դա սովորաբար լինում էր այն ձրեկռները, հրը էր բոլորին, բանվոր ժողոերանք թերթերումկարդումէին արտասաձճմանի աչքերը փայլում էին վլրդի մասին: Այն ժամանակ բոլորի հրեկարծես էին տարօրինակ, ուրախությամբ:բոլորըդառնում ծ իծածիծաղումէին ուրախ, պայծառ խաների պես երջանիկ, ղով, սիրալիրկերպովիրար ուսի էին խփում: ն

--

204--

գոռում էր կը՝ կեցցեն ենկեր դերմանացիները,-Հարբած: կարձես իր ուրախությամբ դոլում էին մի ուրիչ բանվորների,-կԿեցցե՞ն իտալիայի

այնպիսի՛ սիրտղ, Մակում են

ոէ

.

եվ

վք

կ որոնք իրենը չէին ճանաչում չէին կա

բող որ

իրենց անծանոք այգ

ճրճվահքըը:

չսում ժարդիկ

ե

էին Հաուսկանում

մի մոր պավակներ բոլորս ուրախանում եզբանվոր ժողովուրդների բոլոր երկրների հնք, աշխարձճիս նս տաքացմեղ բայրությանանձաղքելի մտքի զավակներ:

Է

ի Սիր» ընդգրկող զգացմունքովլի ալջերը չվսպղացնելով՝

խոխոլն ասում էր. Ռրպեսզի վավ կլիներ նրանը նամակ գրեինք, Հի նն իրննց բաՌուուսստոաւնոսք ապրում րանը իմանային, որ հն պաշտում, ն բնկամներըչ որոնք Հավատում նույն կրոնն ուննինչ-որ հրանք, այստեղ ապրում ծկ հույն նպատակներն ն ուրախանում նն նրանց Հաղքանակներով ցող մարդիկ երկար խո- ՛ եվ ամենքը երազկոտ, ժաիտները դեմքերին ն մում անգլիացիների շվեղների մասին, էեն ֆրանսբացիների, իրենց սրտին մոտ մարդկանց ինչպես իրնեց բարեկամների, են նրանց օուրախումասին, ռրոնց Հարդում են իրենք, ապրում --

թյունր» Բոլորի

արեն է

վրա, հսկ երկնքի արդարադատության նա էլ իրեն այդ

լինի» ենչ է, ե ով էլ որ որչոումն երկինքը բանվորի առ ի ոգվո, այժմ միշտ մեի հղբայրն է սոցիալիստը

անվանի, Հավիտենից: հմբշչտն Հավիտյա՞նս

ու ավելի ճավատն ավոլի Այս մանկական, բայց աժուր ն տնում էր վսեմանում Հաքմախէր ծագում նրանց մեչ: ավելի նա տեսնում էր այդ Հավատը, կրա Հզոր ուժը: եվ երբ մայրը է ժի ծնվել աշխարշչում Խկամա զգումէր, որ ճշմարտապես չ նման, տեսանելի որ ու մեժ չուսավոր բոն, երկնքի աինի

Հայտնի ամենքին ծանախ երդեր էին երգում: Հասարակ, էին երգում ն ուրախ, բայց ձրբոմն էրզքրը երգում էին բարձր ուրախ օչ բայց առանձնապես ներդաշնակ, նորերը, մի տեսակ երդում ձին կիսաձայն, սովորականեղանակով:Դրանք դեմքերը զոծրգիչների ինչպես եկեղեցական երգը: լուրջ, ում ձր մեժ ն Հնչուն բառձրում հատվում էին, վառվում էին ի

ոչ

գացվոսն

ն Ճուանչձանգատացնում

"Ֆոր երզերիը Հատկապես մեկը ն չսվում վիրավորված դառզում էր մորը: Այս երգի մեջ չեին

.

ու

:

նա

իրեն:

:

Հուսաչի իր ումուր ժի անգամ ասաց նա խոինոԴԽԴԻՊՒ Ի՛նչ մարդիկ եբ դուքթ»-- են՝ Թեծ՛«ճայ, քե՛ Հրեա, քո՛ լին։-- Ամճեջբ ձեր ընկերներն ն ուրախուավառրիացի,ամենջի Հաժար է ձծըրախրությունը

է,

ուժ

իրենք

թյուններով, ղդում նրանց վիշտը: Նեզվածք սենյակում ծնվում էր ամբողջ երկրի բանվորննբի Հոզեոր ազգակցությանզգացումը: Այդ դգացումե ամենքին ձր ժի Հոգի, Հուղելեվ նան մորը. թեն ներա ձովում գարձնում Համար այղ վզացժունքնանչասկանալի ձր, բայց դա չտկում, աբբեցուցիչ ուժ էր տալիս երան ուրախ ն պատանեկան

է տիբում կրծքիդ տակ քե՛ գերֆրանսիացին,

են

ժի ինչ-ոի Հեռավոր ուղարկելով աղաղակներն

բարեկամներին, վայր, կարծես Հավատացած էին, լեզուն, նրանջ Հասկանալիրենց

տոն

մանացին, երբ նրանք նայում Մենը ե՞ փտալացին:

--

անգամ:

ժեժ

զգումթո՛ ն Հենց արըպես Մա՛լը։ է կյանքի վրա, Հենց այդպես

-

)

մեն-մենակ մում շավիղներում նակակիծ տարակուսանքների կարիքից ընկճված, ծրկլուղի դեգերող ՞ո գու տխուր մտորում, անգույնճոդու ծեծեժանք: ել նրանում անդեւ վախեցաժ, իր ծարավն զգացող չէին շնչում աղոտ կերդով ազատության ու

ետրիճությանմարտա-

ուժի թախծոտ ծառաչներ,քաջակորով

պատՀավասարապես

կարիճություն, աղաղակներ, Ճրւսվեր Չկար նրանում վրեժի որթ

.

թծ՛ բարին: որն ընդունակէ խորտակե կույր զգացումը, հ վիրավորանքի բան,-- այդ երգի մեջ չէր ամեն ինչ, անզոր Է ստեղժել որեէ մնացած ոչ ժի բան: լովում ճին, ստիկականայխարձից մոչ կերնէրն են, թոլոր ճարուստները, բոլոի կառավարությունները՝ ն խիստ եղանակըդուր չէին գալիս բառնիր կծու Երւս ծս գցում երկրի մեր քլնամիները. երբ բարի աջով Հայացք տակ մի ավելի մեծ բան կար. բն եղանակի բառնր բըչ բայց չատ տեսնում հս, բանվորներս մենց՝ քե ինչպես վրա, երբ Հելյունը ու բառը ե սրոռի Հաէր, որ խր ուժով խլացնումէր ա՛յդ : է ուժ կա մեր մեջ, այնպիսի՛ութախություն ենթ, որքան --Չ09լձ ՄաքսիմԳորկի

բոլորի՛,-- բացականչեց : չկան, ցեղեր չկան, կան միոյն խոխոլը:-- Մեզ ճամար ազգեր մեր իենմիայն քչշնամիներ։ Բոլոր բանվորները ինկերներ, --

ճամար է

մայրս,

-.208--

րաստ

է

կործանելԹե՛

չարը,

Մեջ արքնացնումմտքի ճամար անքնդգրկելիինչ-որ բանք նաչ լր երիտասարդների կյազգացում. Այդ բանը մայրը տեսնում

նա գզում էր դա նրանց ղեմջերին, աչքերում, ժեջ ուհրիՀեչյունենրի չպարփակվողերգի ուժին աեգնատուր

կրժքերում ն բա-

չինելու՝ ժբշտ ականջ էր դնում նրան առանձինուչադրությամբյ ւվնլի խորունկ Ճուղմունքով, ջան բոլոր մնացած երդերը: Այդ երգը երգում էին մյուսների, ավելի կամաց, բայը 4Ճնչուէէր բոլորից ուժգին ե մարդկանցընդգրկում, ինչպես արտ ափսին'վերածաս գարնանառաչին օրվա օդ: ժամանակնէ, որ այս երգր փողոցում երգենք--մոռայլ մշսուժ էր Վեսովչինովը: երբ նրա ճայրը նորից մի ինչ-որ բան գողացավ ն բանտ հատեց, երկոլայն ընկերներին ճանցիստ ճարոարարեք.

երկուսիդ Արի լոխոլինժճզ ճաշորդ վերցնենք մոտ չեք վազի: մար էլ լավ կլինի: իրար

:

իիյո՞ւ ձեզ

Հ.

Հարցրնց Պավելն պատճառենց»նեղություն

թոթվելով: ուսերը

Է

նեղություն ասացիր դուէ Ամբողջկյանքումս կարելի է' Հաժար մարդու լավ ինչու. մանալով, թե քաշելչիմանալոզ, ն.-- երն որդին: հքչպես ուղում Ձք՝ արք՛ք,-- արձագանքեց Հ

ել

'

Ր

եմ

Բա՛ն

Ն

--

նա գայ ես :

հա

եվ

ուրախկլինձմ...

նրանց մոտ փոխադրվեց: խոխոլը այն

--

Ավանի ծայրի փոքր ւոունը մարդկանցուշադրությունն արդեն շոշափել գրավում:տասնլակ կասկաժավորՀայացբննր սե անճանգիստճախրումԼին էին նրա պատերը: նրավրա էին վախեջթները.

։

-

աշխատում մարգիկ կոսեներիխարոաբղետ գլխի տան պատերի ձորակի բերել երնան նելով վեր քոցնել, էին պա՞ ժի բնչ-որ բան: Գիշերներընայում Հնտնոմ քաբնված ն շալ: երբեմե մեկը զարկում էր ապակուն տուշաններից,

Գրեթե ամեն

երեկո աշխատանքիցՀետո Պավելիմոտ երօէր լինում ընկերներից որնէ մեկը, ն նրանք մտաճոգված, լվացվել չճասցնելով, կարդում էին, ինչոր բան էին արտացրում գրջներից։Ըեթրում ն Բեյ էին խմում վիբերի ձեռքներին, ն մեխ Համար ավելի ավելի անճասկանալիէին Հնչում նրանց տա

ու

խութերը: Մեղ թերք Հարկավորյ-- ճաճախ

ասո է էր Պավելլո կյանքըդառնում էր փութկոտ ու տենդային, մարդիկ ավե--

լի

Փր.

«-

ավելի արագ էին մի գրքից մյուսին անցնում, ինչպես մծղուներն հն անցնում մի ծաղկիցժլուսըո Մեր մասին խոսում ենյ-- մի անգամասաց Վեւովչչիկովը։- Մեզ շուռով բռնելու են, Արո «ոնց կրա ճամար է ատեղժված որ ցանցն ընվնի,-- արձագանքեցխթոխոլը: Քանի գնում, նա այնբրանչատ էր դուր դալիս մորը: Երբ ասում էթ «մայրն, այդ բառը կարծես փաղաքշումձր իր ալտերք փափլիկ,մանկականձեռքու կիրակիօրերըՓավելը երբ ժամանակչէր ունենում, խոխոլն էր փայտ կոտրում, մի անգամ ֆա հկավ ոտին մի տախտակ ն կացինը վերպնելով արագ ու չմտությամբ փոխեց փոքրիկ սանդուղքի փտած աստիճանը, ժի ուրիչ անգամ նույնպես աննկատելի կերպով նորովնը ընկած ցանկապատը:Աչխատլիսհա սուլում էր, ն նրա սուլոցը քախծալի գեղեցիկէր: Մի անդամ մայրը Խիդուն առաց»

՛

'

Հեռանում:

|

ու

--

-9յ0-

:

|

լ

|

|

:

վախեցածփախչում կանգնեցրեցպանդ»Մի անցա, փողոցում Վլասովային ժերուկ, որք միշտ «ն մ Քոտքմի բարետես ՔԲեդունցովը, կառղետ ն բաց մանուչասե վզնոց էր կրում կարմիրքորչոմած վզին, ն փայլուն քթին բազՃառտ ժիլետ: նրա սուր կագույն պլլուլի ն դրա Համար նրան անակնոց, ժաժ էր կրեոսկրեշրջանակով վանում էին Ռսկրե Աչբեր: ժի շնչով ե տռանըքպատասՀ կանգնեցնելով, Վլասովային ն չոր խութեր ճոճոան խանին ապատելու,նրա վրա այսպիսի սկսեց թափել. ինչպե՞ս Է Փելագէլա նիլովնա, ինչպե՞սեր. Որդիդ Ճասաժ Հառար լավ Հես Ամուսնանալու Չե՞քամուսնացնում) ամուսնանա տղան, այնքան ժնողների աղա է: Որքան չուտ թե ավելիլավ է սլաճում մար Հանգիստ է: Ընտանիքը մարդուս «ունկի մարգԲքուդրաժ ժաընտանիքում Հոգով, քե՛ մարմնով, նրան: Մեր ես կամուսնացնեի լինճի, է, Ձեր տեղը մարգիզ է խիստ Հսկել մարդ արարածին, մանակը պաչՀանչում խառհամտքերը Մարդկանց սկսում են ապրել իրենց գլո գովականչեն. երիտասարդներ էն, ն ՞

--

Հա-

ւան

' 27. փոքվել

արարքները .21Լ|--

եկեղեցինբանի անզ չեն դնում, Հանրային տեղերից հ գաղտնի, անկլուններումՀճավաքվելով Հեռու են մնում փբոինչո՞ւ37 փբսում ենւ Ինչո՞ւնն փսփսում, թույլ ռւվեքեմանալ: մարդկանցից Հեռու փախչում Այն, ինչ մարղ չի ճամարձակվում ասել մարդկանց մու, պանդոկումօրինակ, դա ի՞նլբան առաքելական է: ԳաղանիքՔ հակ գաղտնիքիտեղը մեր սուրբ, աստծու

էկեղեցին է. կյուններում

բարով

որ բոլորգաղտնագործությունները, ՄՏացած

ան-

են

կատարվում, Խելքի Ժոլորությունից

են:

Մճաք

ու

--

ենե, Հասկանում նն,

,

:

«շ

լ '

աշ

| :

Փավելը մի բիչ

լ

| ։

:

նբ

|

|

--

ժնաց,

լուռ

պատասխանեց: Հետո ժի ման

ասլա

գալ: աղջիկզույլգ-զույԴ կվերջանա ձլ բանը դրանով կաժուսնանան, ջանիսը խստությոկուսակրոնային Պավելի սկսեց: Մայրըխորճել որդո խորճուրդ-

կակսեն

տղա

ու

ները լսում

են

տնսնում

նա

էր նրան: շվարեցիում

էր,

որ

պէս որոնք խոխոլի այն ընկերները: նույնիսկ թվում էր, քե բոլորը մեժ

իրենից տարիքով են նրանից վախենում

են,

բայց

ն

տք

ոլ

մոիբ

երան չի սիրում

այղ

Համար:

չորության

էր ջնելու, իսկ որդին Մի անգամ, երբ մայրը պառկել նա բարակ միջնորմիմիջով ականչ Խոխոլի դեռ կարդումէին,

--

--

որղին։ արձագանքեց էյ-- չորչչոր անձարմա՛՞ի խոխոլը' Հարցրեց Քակեթե փարձե՞նք,--

Դա

--

--

--

Ա ախր ո՞ր գնան, բացի դրանից

բայց

տեղ չունեն: կգտնքին,-ԹԵ չէ ճանապարձը Վատ են Հասկանում, նկատեցավելը: տ Մայրը նայեց նրա խիստ գեմքին: մոտ հի՞նչ կլիներ՝ ձեղ նրանց: հակ դուք սովործցիե՛ք Ժեջ եղած խելոքներին: կանչեիջնրանց --

Սեթնեթաքարկորացրած ձնոքով նա գդակը վերցրնը, օդի մեջ չարժեց դնաը՝Ժորի տարակուսանքիմեջ թողնելում կորսունովան,մի դարբվյասովներիՀՃարնհանուճի Մարյչա մոտ ձր վաճաեի այրի, որ զորժարահի ուտելչեղեն դարպասի ոում, մորը շուկայում տեսնելով, նուլնպես ասաց. Ռրդուդ«հանի՛ր, Պելազե՞լաս ի՞իչ կա ճր,-- Հարցրեց մայրը: Խոսում էն, Մարխործրդավոր կերպով ճաղորնջ նա է արել իբր քե այնպիսի յախ-- ավ չեն խոսում, մա՛լրո: Դա է: մի ազանդգ հրար կժեթարքում, ինչպես իլիստներինն է: ձեն, ինչպես խլիստներն են անում... Հերի՛ր է, Մա՛րլա, ճիմարություններ դուրս տամ Հոր, տվողը չի ստոռղզի։ այ ինբը՝Հնարողի,-- արձա գանջեց առետրականկինը: Մայրըռրդուն Ճճաղորդումկի այս բոլոր խոսքերը, որդին լուռ քոթվում էի ուսերը, իսկ խւոխոլը ծիծաղում էր իր թավ, Մեղմ ծիծաղով: Աղչիկներնէլ են ձեզանից նեղանում,-- ասում էր մայըը։-Դուք ամեն մի աղչկա Համար նախանձելի փեսացու նջ» է բոլորդ լավ բանվորներ, վրս ուշ եմչիժոզ, բայց աղջիկների դրություն լեք դարձնում: Սսում էն, քե քաղաքիցձել մոտ են գալիս խայտառակբարքի տեր աղջիկներ... ժ՛, իճարկն,-- դեմքը զզվանքով կնճոնլով բացականչեց Փավելը: Ճածճում ամեն բանից վփորածի ճոռ է զալիս,-- Ճառռր. չելով ասա խԽոխոլը--հսկ դուք, ժա՛լր, բացատրեիքնրանց. այդ Հիմար աղյիկներին,թե ի՛նչ բան է ամուսնությունը, օբ 1չտապեին ջարդել իրենց ոսկորները... աս է՛Ճ, սիրելիս,-- ասաը մայրը,-- նրանբ վիչշտբտեսնում -. 212.Ը

՝

|

ու

խոսակցությանը: դրեց նրանց կամաց կաՀանկարծ նատաշան ինձ դուր է գալիս, դիտե՞ս,-խոխոլը: մաց բացականչեց Չավելբ: պատասխանեց ոչ իսկույն -- Գիտեմ,-ն վեր կացավ դանդաղորեն Վելի էր, Թե խոխոլնինչպես Վ էին նրա բոբիկ «տները, կանց շրջել: Հատակին քիքփում Ապա նորից ղողանչեց նրա մնղմյ թախժալի «ողոջ'

`

| |

|

Հնչեց

ձայնը:

։

--

իշկ

Սս

ինքը

Գավելը լուռ էր:

։

2.

|

խոլը'

|

--

'

--

Ինլ

էս

է: նկատո՞ւմ

ճարցրեցխոկարծում,-- ձայնը ցածրացնելով՝

Ֆկատո՛ւմէ,--

Փավելը:-պատասխանեց մոտ...

էլ

մեզ պարապել Հրաժարվեց

ն

սենլակումնորից էր դողդողում

ձանը-ծանըքարշ Խոխոլի

Ճարցրեց» իսկ եթե ւ»

ես

Հր աալի« ոտները ճատակիվրա, Ապա նա նրա Մեղմ սոզոցը։

նրանասե՞մ...

--

Դրա Համար

--

չա

Ի՞նյց

--

կամաց

ա՛լ..-

.

ն ղդաց,

խոխոլը փղտում էչ

այսպես...

որ ։

գիտք՞ս, կարծում եժ, էթն ռիրում ես մի ազ իկա, Հարկավորէ նրան ասնլ այդ: թե չէ ի՞նչմիտք ունի: Պավելըբարձր շրխկոցով փակեց գիրքը: (ավեցնբա Հարցը. իսկ դու փ՞նչօղուտ ես սպասում դիանից: երկուսն էլ եիկարժամանակլուռ էին: -- Հբ՞,--Հարցրեցխոխոլի:

.

:

Մայրը լսեց, թե խոխոլն ինչպես կանդ առավ, --

հս,

--

Անդրե՞լ, ճՃաիկավոիէ պարզ պատկերացնել, քե ին ուղզում,-- դանդաղ խոսեց Պավելը:-- Ասենք է սիրում, հս չեմ կարծում, բայց ծնթադրենց՝այդպե՛ս է. եվ

ւ ա. իշ

--

քս

երան մի՛ Իա

ո

դու

այդ

բանից

ձե՛ռ

|

է, Հա՞:

Գրքիէջերը

սա

-.

լից, այդոյնս ոտներդ կմբսեցենք: Ռոջճիկ ստանալիս ես նորի կգնեմ,յ-ն Հանկարծ իր երկար ձեռքը Անդրեյր, ծիծաղից ճննց իմ դնելով ճարցրեց.-- բայց Գո ԱԷ դուք --

եր Միայն Թե չհք ուզում

առաջ,որովճետնես

չխչխկացին, -

այնքան

մար,Գր Մարոն

ժում

--

ա

ի

Խոսում Ավանում

էին

մասին, սոցիալիստների

լգ.

Գավելը:

ր

| :

.

:

ր

նք ոռրսեք

կա-

են Այդ թոուցիկնեթանաքովգրվածքոուցիկներ ցրում: կարգերիմատիրող բում զայրույթով էին գրում գործարանում Ռուաաստանում բանվորն սին, Պետերբուրգում Հարավային անում միակոլ էին մասին,բանվորներին ենրի դործաղուլների ճամար: նալ ն պայքարելիրքնց չաճերի մարզիկ լավ վաստակունեցող Հասակավոր Գործարանում Հայշռյում էին: ԱյդոլիսիբաներիՀամար պետք է ձեր Խոովարարնե՛ր։ պույտ

:

Ը.

--

աա

արդկանց խոստովանել

ւ

է ավելի -- կամաց ասաց ազնիվբան կլինի,--

ներա

ձեռքին:նա ուզում էր շատ սի Մայրբ լոտ սիրտր խղճաճարությ բալիր խոսքերասել խոխոլին, բայց չէին գալիս սեղմվել էր, ն բառերըլեզժից ցած

էր.

ի

տգեղ եմա:

անի» թար ո

խփեց նրա

«Սիրձլիշ...» ՀանկարծխոխոլըՃարջիեց. ։

չորտ

բանը

այդ

սիրտ

հրեի Գավելը նորից սկսեց կարՄայրը պառկել էր աբերը փակած ն վախենում էր շարժաե էր հլճում խոխոլին, որ թիչ էր մնում լացը Բա էԼ «վոլ էր փողմումորդու, նա որդու մասին դար

ն անձայն լաց եղա" Մայրը զեմբի խրեց բարձի մեջ ն առավոտ Անորելն վոտյյան մորը թվաց ավելիկարճաճասակ Գրեյ ն միշտ՝ նիչար» ուղղաձիգ Էլ ավելի «փրելի,իսկ որդին,ինչպես Օնիշիէր լռակյուց Մայրը խոխոլինառաջ նրան. ասաց մԺովիչ,իմն այդ օրբ՝ առանց նկատելու՝ ո , կարկատնլու կլիներ կոշիկներդ Անդրյուշա, լավ

անվանում Աոդրոյ

:

քաշիր,Անդրեյ:եվ

մի՞քե

խ"-

խոլի'

'

կոնցին։Որոշակիզարկում է ժամացույցի ճոճանակը, Հա-

--

՝

-շ

մաչափանջատելովվայրկյանները: Խոխոլնառաց: Սրտիսկեսը սիրում է, կեսն ատում,--

Համար արդենդժվար է...

ժամացույցիՃոճաՔամին տան պատերինէր զարնվում: ժամանակը նակր որոշակիՀաշվուժ էր անցնող լինիչ-- դանդաղառաց չի ծիծաղել Այս բանի վրա

`

ամուսնաքաց: Հետաքրքիր ամուսնություն է, ինտելիգնեԹուճի ն բանվո՛ր։ Սնվում ծն ձրեխանձը, մննակ ինրդ պետք Հ աշխատես... հ շա՛տ: Ձեր կլյանըը կդառնա մի կառթ Հարի ճամար, երեխաների, բնակարանիՀամար վարած կյանքը.գործի ճամար դուք արդին չկաք: Երկուսդէլ չկա՛ջ։ հոություն տիրքց. Ապա Պավելն սկսեց խուծլ կարծես Մեղմ. -.

թնձ

Լ.

ղու.

ավելի Ալելի լավ է՝

եվ մբ էլ հգնանք,-- ասաց խոխոլը' Այդ ճաոնապարճով ու կամաց։ Հետա չարուխակեց քախծոտ անի վայրկյանից ինքդ այ երբ Պա՛ջա, Քեզ Համար դժվար է լինելու, --

սկտեցխոխոլ» 8բ հո, Ինչո՞ւ,-- ինդճատքը նրան Գավելը: |

--

մռութը ջարդել:

ր-

նա

ճում էր աջը` բութ մատը չռած: նորությունը իմանալով, ծվ քոուցիկնեիրբերում էին գրասենյակ: ծրքտասարդները արագ վեր թոավ, դեմբբ դունաովեց: Հավշտակությամբէին կարդում. նու Այջեղ փորձա՛նք,»-- մրժնչաց ճի՛շտ էւ ձեռքով դհժբից ջր»ին:

--

--

այխատանջիցճնչված ն դեպի ամեն ժույլ-Գույ| արձագանքումէրս բան անտարբեր՝ Քան չի դուրս գաս ժի՞քե կարելի է' Քայց թռուցիկներըՀուզում էին մարդկանը,ն էթի մի չաբաք թռուցիկ չէր լինում,մարդիկ արդեն ասում չին իրար: Ֆրնի ձեռք են քայել տպելուց": Քայց երկուշարթի օրը քռուցիկեերի նորից էին ճայտեվում, ն բանվորներըեոբից խուլ աղմկում էին: ,անդովում ն գործարանումնկատվում էին նոր, ամենքին անժանոք մարդիկ. նրանց Հարցուփորձ էին անում, գիտում, ամեն բնեչ ճուռտոտում ն աժենքի աչքին ինկնում, ոմանք կասկաժելի վգուշությամբ, ոմանք էլ ավելորդ տեղի մարդկանց Մ եծամասնություն

տր

ճշդողջ Ֆեդյան՝ ժի՛ վախրնցեք,--պատասխանեց -- կացե՛ք, ձհոքով զանդուր մազերը չոլել»մ մազբրը: բացականչեց -- Ինքներդ էլ եք վախենում,-ի նա Խ՞ու-- Ֆեդլայի այտերը շառագունեցին, ամոթասատահա՛ն... Պետք է Պավելին Հաա, Հար ժպտալովասաց.-մուս Դուք դնացե՛ք, ասել: ես իսկույնմարգ կուլարկեմ նիա բանչկա՞Հո չե՞ն Փեծելու:

--

աշ

--

գիքերը ն տանիը՝մոտիկտակրծքին սեզմաժ՝ երկար փումւնակ չրջում էր ն Ֆույնիսկ ջրի տալով վառարահիմեջ, վառարանիտակը գործը կթողնի կառի ժել. նրան թվում էր, քն Պավելն իսկույն հա Հողնաժ նրսնա Վերջառղես լոուն կզայ բայց չէր գալիս: դրքերը տակըդննլով ն երկար նոռարբանին՝ Տուն

կոլչելով:

Մայրը Հասկանումէի, որ որդու կառարած գործն է բարձձր, թե ինչպես են ժարդիկ բառրել այղ աղմուկը: ոս տեսնում ն Հավաքվում հրա շուրջը, Գավելիվիճակի Համար ուննցաժ

նրկլուղը միանում էր նրանով ճՀպարտանալուզզացմունքի Հետ Մի անդամ էրեկոյան Մարյլա Կորսունովանփողոցից ծեժեց պատունանը,ն երբ մայբբ փեղկը բաց արավ, կջրսունովան բարձրչչուկով ասաց. Ձգում, Պելադե՛լա, ճոտն առե՞լ են։ Որոշված է գիշերս խուզարկություն կատարել ձեզ ժոտ, Մազինի մոտ, Վեոովշչինովի մոտ... Հատտ շրթունքներնշտապ-շտապ իրար էին չըրՄարյալի մսոտ պում, քիթը մշմշչում էր, աչքերը քարքվում ն ժի կողմից մուտ կողմն էին անթվում, փողոցում ինլ-որ մեկի Հետնելով: Քսկ էս ոլինչ չգիտեմ ե քեզ ոլինչ լն ասել, ե նույնիսկ Քնզ չիմ տեսել այսօր, լսո՞ւմ ես: նա անճճտացավ: Մալբբ պատուճանը փակելոբ զանդաղ ինկավ աթոռի վրա: Քայլըորդուն սպառնացողվտանգիգիտակցությունընրան արագ ոտի կանդնեցիեց, նա շտապ Հաղզնվեց,Հայտնիլէ, քն ինչու՝ պլուխըշալով ամուր փաքաքեց ն վազեց Ֆեղյա Մաղինի մոտչ-- հա ճիվանդ էր ու չէր աշխատում: երբ մայիը եկավ, նա ճոպատուճւսնի առաջ կատած գիրք էր կարդում ն ձախ ձեռքով

բոլոր

խոճանոցում

ոնց

մոմանակ, վախենալով վեր կենալ այդպես նկատերայնքան մինչն որ գործարանիցեկան Գավելն խոխոլը: գիտե՞ք,-- բացականչեց մայրը՝ վեր չկենալով: ես: Վավխքնո՞Ււմ Գիտենք,-- ժոլտալով ասաց Փավելր:-եմ վախենում: Այնպե՛սէմ վախննում,այնպե՛ս խոխոլը Դա ոչ ժի Փետ չի՛ վախձնալ,-- ասաց

)

ու

:

--

--

-

--

-շ

|

չի

օգուտ

տա

ֆույլնիսկ ինբնահոր չես գլնլչ-- նկատեց Պավելը: Մայիը վեր կացավ ն, գրերը պույց տալով: ափոքաճար ւ

բացզատրեց.

Ախք էս, ա՛յ, շարունակորանքէի... Պադա մորը ջաջալնրեց Որդին ն խոխոլը ձիժաղծջցին, ն քաջցնելու, իսկ վելը վերցրեց մի բանի գիրք տարավբովում ասում էր" խոխոլն ինքնածորգցելով չկայ, մա՛յր, միայն մարդ բան սարսափելի Քոլորովին բաներով նն ցրաղամաչում է նրանը փոխարեն,որ չատարկ կողքնհրից կախ, վում, ժասակե առած մարդիկ կգան ժուրը աժեն տեղ տակնուվրա կանեն: Մաճկոշիկներինխքաեներու կար ն վառարանի տակը» մառան ճակալի տակը մտիկ կտան Այնտեղ նրանը ռեխմառանը կմտնեն»տանիքը կբարձրանան: --

--

216.-

մայիը ժողովեց վծրադառնալով՝

ու

--

-.

Ի՞նչ պետք է անելչ-- դողացող Հարցրեց Վլասովան: արբելով՝ Ը.

ի

--

։

--

--

Անդրյո՛ւշա Սատվածձեղ երջանկությունտա, արեց դեպի ինջնանոը, հորից պպզեց Խոխոլը լայն քայ նրա առջն ե կամաց մրմնչաց' քո տան չեմ Հրաժարվի,բայց ինքս երջանկություն

է ներին սարդի ոստայն կնստի, կփոշտան:Ձանձրալի նրանց ամաչում են հ այնպես նն ձկնացհում,քե շատ լար ճաժար:, էն ե ձեզ վրա բարկանումեն Զաղրելի գործ էյ նրանք մարզիկ արին, Մի անդամինձ մոտ չուրննհնչ տաննուվիա ախր գիտեն: անդամ ն Հեռացան ուղղակի, ուրիչ մի ին ամորաճարվեցին Բանտ նստեցզրին, մի չորտ աժիս նըս. ինձ էլ ճետները տարան:

-

չեմ նորի: ավելը բակիցեկավ, վատաճասաց. ե սկսեց լվացվել: Փեն գտնիչ-ասաց. Ապա ամուր ն խնամքով ձեռքերը սրբելով վախեճել Մայրի՛կ, եթե դուք նրանց ցույց տաց, ն կա, որ մի բան տանը է այս եք, նրանք կմտածեն՝կչանակում բան վատ մենք Հո եր, Ճասկանում է։ դուք հա այսպես դողում ն ամբողջ կյանչենք ուղում, մեր կողմե 1 քշմարտությունը, ճամար, աճա՛ մեր ամբողջ բում մենք աշխատելու ենք ղրա ժեքը: էլ ինչո՞ւ վախենանք: խոստացավմրոյիի'եվ Փաշա, հս ինձ կչավաբեմ:յգաբերանից դուր թռավ վշտագին.-- դոնն չո՞ւտ

այնքան, մինչե որ կանլում են իրենց ժոտ, փողոցով տանում ղինվորննրով,որնէ բան Հարցնում: նրանք հն ասում, մի քիչ խոխելոքմարդիկ չեն, անձչեքնթբանք տանել: Սյդսում հն, նորից զինվորներին Հրամայում բանտ են քսիշ մագիս,Հէ՞ որ ղրա ճամար էլ այստեղչայետծնղ նս էն թողնում, ուրիչ «մտո ստանում: են աղատ բաց հսկ ռոճիկ անցի:

նստում

--

ես

--

ոչի՛նչ:

ինչպես նք միշտ այդպես խոսում, Անդրյո՛ւշայ-- բացականլեցժայրբ' Ինքնանռի փո ծունկիիչած՝խոխոլըհոանդով փչում էր այչ րոպեին բարձրացրեց լարումից խողովակի մեջ, բայց կարմրած դեմքը ն, երկու ձեռքով ընչացքներն ուզզելու, Ճարց--

Հ

գիչէր չեկան, ե մյուս օրն առավոտյան, ծաղիը եր երկլուղի ճամար, մայրն երիտասարդների

Բայց նրանը

առաքեն սկսեց իր վրա կատակել, աշն առա Գելը չտնսաժ՝

հեչպե՞սեմ խոսում, որ: որ կարծեսձեզ երբեք ոչ ոբ չի վիրավորել... -- Այնպես, ասաց ժոլտախոխոլբ կանգնեցն զլուխը թափաճարելով --

ա

գեմ.

Քայց մի՞քե աշխարճումս որեէ աեղ չվիրավորված եե վիրավորվելուց մարդ կա: ինձ այնքան են վիրավորել, որ արդեն Հողենլ նմ: ի՞նչ կարող եռ անել, եթե մարդիկ ուրիշ կերպ վարվել չեն կարողանում, Վիրավորանջներըգործ կատարծլուն խանգարումեն, դրանց վրա կանգ առնել՝ նշանա- | հա, | կում է ժամանակ կորքննլ վուր տեղբ: կյանքն այդպես է. Ի առաջ պատաճում էր, բարկանում էի մարդկանց վրա, Բայց մտածեցի տեսա՝ չարժե Ամեն մեկը վախճնում է, որ լինի ծելէ թե Հարեաննիրեն խփի, ն աշխատումէ ավելի շուտ ինջը --

ի է կյանքը: մայրու ականջին: Այսպես փելՃարկանի ։ Հեռու Հոսում Խ ուզար»էր եխաճառը: վանելով ծանդարտ

--Ք|8--

այլ

կանխելով

բճջ-

կության սպասելուց առաջացած տագնապը, նրա օւռուցիկ աչթերը պալծառ վառվում էին, ն նա՝ տեղովը ժեկ, թեկուզ ճէ: անքոռնի,բալը Ճարաարէր: Հառալեց ե չհրմազին մաղթեց ֆրուե. Մայրը

նհրա

«ողա

` , .

գիշերվանիցզոնիե Մեկ ամիս նրանք եկան տագնապալից Վեսովչչիկովըն Անդրեանց: Փավելի մուռ կատած էր Նիկոլայ թերթի մասին: 1ւշ լր Հետ միասին երեբով խոսում էին իրենց ձր ն քնելիս մոտս պառկաժ արդեն Մայրն էր, կեսգիլէրին ձայները:ԱՀա Անֆդնինչջիմիչով լսում էր ժտաձող կամացուկ դուռն իր թեյն զգուջությամբ ջայլլով անցավ խոճանոցով, զնգաց Քիթեղն դույ Հետերց կամաց փակեց: նախասենյակում ցայլեց խոճախոխոլը Եվ Հանկարծ դուռր լայն բացվեց, ո նոց, բարձրշշնջաց:

ձայն է գալիս: Խքապեների ձեռներով զգեստը Մայրն անկողնիցվեր քոավ՝ դողացող երնաց Պավելը ն վերցնելով, բայց դռան չնմքում սննյակից ասաց, ճանհդիտղ դուք Հիվանդ 2 -- Դուքպառկեցե՛ք, -- 19 --

-

էե ՛ ,ախասենլակից վզզուլչ

ավ

ոո

Կո

խշխշոց էր լսվում: ավելը Հրելով Հարցրեց:

էրբ էր ոլորում. քայում էին սպային: հոխուն բնչացքներն օիրաիր գլխով քմծիծաղով մայրը աննյակ մտավ, խոխոլը արեց նրա" տ ման էր զալիս ոչ զսպել իր երկյուղը մայրը Աշխատելով ուղիղչ կուրծքն առաշ աղ Ք: կողքանց,ինչես միշտ, էր տալիս հրա կերն արժանավորություն դա ժիժաղելի փջուն ն

Վօտն-

: |

Տարօրինակկերպով

պատվելովդոնից ներս ընկավ

արազ

տված,

կերպարանք,նրա ճետնից մի ուրիշը, մբ բարձրաճասակ " հտ մղեցին Պավելին, կանգնեցիներա կոզերկու ժանդարժներ Քերինհ Հնչեց մի բարձր,ծաղրականձայն. Շա՞չ նրանքչեն, որոնց դուք ազասումէիքբարակ մի «պա նոոր սն բնԱյդ տսացը բարձրաչճամակ, ժոտ նրնաց ավանի ոստիկանՖեդչացքենրով: Մոր անկողնի մոր ձեորը ուպի զլիարկը տաներ» կակ մառ Ար տայով ասաց: դեմջը րույք տալով,աչքերին սարսափելիտեսք եվ Գաէ, ձերդ բարեծնություն:-նրա մայրն Ա՛լ գորչ

դոփում ֆա բարձրաձայն պարանքին:

--

|.

սա

--

իսկսա`

փելի վրա ձեռբը քափաճարծլովավելացրեց,--

ինջն է,

նա

ձա

պետք է բեղ

մոտ

ձաւ յեր: վկաներ նեկաներկու դուրս -- Հին ձուլող նախասեելակից ն նրա տնվոր օնոցապան Ռիբինը, ժի սպատկառեՏվերյակովը ե ձայնով ուց. բամբ ն բարձր լի սե մուժիկ։ Չեր

--

լսվեց ազգանո"ւնը)չ--

նրա

սս

Քարկ՛,նի՞լովնա:

-»

Մայրը ճագնվում էր, ե որպեսգիիրեն արիություն էր. կամաջ էն քնէՍա" ինչ է, Գիշերն են դալիս. մարդիկ պառկել են... նրանքգալիս լու, ձնյակում նեղվածք էր ն, Հայտնի չէ, Թե ինչու, կոշկան ննրկի սաստիկ ճուտ էր գալիս: Երկու ժանդարմները ավանի պրիստավՌիռկինը ոտներով բարձրաձայնղոփելոր դարակից լ առջե | իջեցնում էին գրքերը ն դարսում սեղանի վրա «պայի նայում պատերին) էին Մյուսերկուսը բռունցքներովղարկում բարձրանումէր ն ,4 ւա ծածկվել էր դեմքը լելոտ լայի , անընդճատ աշքերն կարմիր բծերով, երա մանբ, մոթրագույն տա,

առում

--

ն

ոԲ

, `

աան ր Կա աղեն մ Հա անկ, մում, նիկ:հո էին կանգնել Լ

ռ

ո

Է

է

:

ոլա

-240--

ար

|

) )

արագ

Փեորո Քարքոանբամ ումի ձր Հատակին: շրըմփում երբեմն գիրքի փափուկ կողմ շռլրտում: ժանը փբեժանդարմների Բոլորը լուռ էին, չսվուժ էր քրտնաժ մի էր ցամրաձայն խաաններըզնգում էին, երբեմնլօվում չոցը, Այլատեղնայե՞լ պատի մոտ, ձեռները կողքին Մայրը կանդեելեր Պավելի ն նայնպիս սպային էր անում, ծալել կրծքին, ինչպես որդին ն աչքերը ծածտակ դող էր բնկել, ձր նայում, նրա ծնկների կում էր մի չոր մառախուղ: ականջ ծակող մեջ լօվեց նիկոլայի եո

--

խուզարկություն կատարեմ, ՓաՀարցրեց նա, նայելով սնքո՞վ կա,-դավ, Վե՛ր կաց: Այնտեղ յակի կողմբ ն թափովքայլ արձց դեպի դուոը" եեց.--

ալրոնա-

վերցնում ր գըր» մի Թաթի ճարպիկ չարժումով

Գարց.

աչքերիկկոցելով, Փավել վլառո՞վքյ-- Ճարցրեը սպան՝ նա ընչացքը ոլորնլով ճայտերբ Փավելը լուռ գլխովարեց, --

ն

հունքների դողում էին... մատներով Սսլան ձեռքի բարակ

էր ոտները: իսկ

Հանկարծ լության

ձայնը:

չպրթտել: ղրքերըոլետք1 Հատակին իսկ ինչո՞ւ նլուսն ճոճեց, կարծձեռ գլուխը Տվերյակովը Մայրի ցնցվեց: նաե ուշադրությամբ կոնլաց ժոծրակից Հրեցին, իսկ Ռեբինը --

վեց

նիկոլային:

Հառեց խոսողի չեն կոլան աչքերը կկոցեց մի վայթկյան է՛լ ավելի արագ անչարժ դեմջին: նրա մատներն սկսեցին չոտ, անում նա այնպես չայն էր բաց թերթելգրքերիքչերը:երբեմե անտանելի որ կարծես իր մեժ-Մեժ, գորջազույն աչքերը, բարձր ճչոցով անուժ կատաղության չբ էր զգում ե պատրաստ

ցավ

այդ

գոռալ --

ցավի վրա:

Ջինվո՛ր,-- հորից

ասաց

Վնսովլլիկովը,--Բարձրարո«

զրջերը»..

Հետո նայեցին դեպի նա զարձան, Բոլոր ժանդարմները ն զննական ճայացք սպային, նա գլուխը նորից բարձրացրեց վրա՝ ջքի մճջ ծոր տվեց: ճաղթ կերպարանքի լ

'

գցելով նիկոլայի --

Ք-բայց:.:բարձրաջրքք».-.921--

Մէ ժանդարմ կոսցավ ն Վեսովշչիկովինխնթ-խեք նալի. լով՝ սկածց Հատակից Հավաջել քրքրված գրքերը»--նիկոլայը լոծր՝ լավ կաներ,- կամաց 1չլնջաց մայրը

Ռիբինի սն Ժորուքը

մորուքը: նա սկսեց ժատներով դանդաղ քորել ցածդցելով՝ փո՛ւրս ոուսրեք այս անասունին,-- առաց տղան: ձեռքերից,կոպատուերկու ժանդարմ բքոննցինՆիկոլայի

--

Փավելին: Պավելն ուսնրը քոթվեց: Խոխոլըկախեց գլուխը: Այս ո՞վ է Աստվածայունչկարդում:

--

քյամբ տարան խոճանոց:Այնտեղ

--

ե՛ռ,--

--

ս

սաց Դավելը:

Իսկ ո՞ւմն

--

էն այս

բոլոր

ամուր դեմ

գրքերը:

ցլատասխանեց Դավելը: Քա. Այդպե՛ս,-- ասաց սպան ախոռի մեջքին թիկնելով։ սկ. բակ ձեռների մատները ճքճքագրեց, ոտները առաչ մեկնեց դանի տակ, ուղղեց բնչացքներըն ճարցրեց նիկոլային. -- Այդ դո՞ւես ԱնդրեյՆախողկան: վ՛ք հմժ,-- պատասխանեց առաջ շարժվելով Նիքոլան' ն նտ քաչյեց: ուսից բոնեց նրա մեկնեց, Խոխոլը ձեռը Ֆա սխալվեց, ե՛ս եմ Անդրելի ձեռքը ն իր փոքրիկ մատով ՎեսովՍպանբարձրացնքլով ինովինսպառնալովասաց. ֆս քեզ ցո՛ւյց կտամ: Իմն ենյ--

ն աց Հոնքը վեր սողաց: աղիտակեց, աչքերը տարօրինակկերպովդողդողաց.

Մոր դեմբի սպին

--

աշ

--

--

բրքրել իր թղթերը' Փողոցի պատուճանից անչճոգիաչքերով նայում էր չուսընկա գիչերը։ Մեկը դանդաղ չրչում էր լուսամուտի ոտ, ձյունը Քոռում էր: Նա սկսեց

տալովՀատակինն

նհա

կանգ

առավ՝ոռներն

դողաց:

Հաղնվեմ: կաղե՞քոս: ն ասար: ոլրիստավը եկավ Բակից Քչինչ չկա՛։ Ամեն ինչ մտիկ տվինք'

--

--

Դի,

--

սպան էչ-- բացականչեց Հասկանալի՞՛

ժարդ կա..: ղոփ-- Այոտեզփոռիձված թույլ ցնցվող նրա էր Մայրը լսում

ու

բս

ծժիժաե

բեկբեկ ձայնը

էր, տր «յմ մարդն երկյուղով նայնլով գեղին դեմբին՝ գզում արձճամարճանաղայական անխիլմ թյնամի է, դեպի մարդիկ ն գրեթե բիչ էր անսել բով լի սրտով: Մայրն այդպիսիմարդին

մոռացելէի,

որ

նրանք կանո

են անճանգատացրել»,-մտածում «Ա՛յ թե ապօրինի նախոդկա, Անդրեյ0նիսիմովիչ Թեզ, սլարո՛ն էմ: ծնունդ, ես ձերբակալում ճարցրեցխոխուը: Հանգիստ ինչի՞ ճամար,--

էր մայրը:

ո՛ւմ

աշ

--

Այդ

--

ես

ձեղ.

Ճետո

կասեմյ--չար քաղաքավարությա

ճարցրեց»

դառնալով ծն ազան: Վլասովային արդեն սչատասխանատվությանպատասխանեց նախո՛՞դկայ Գու քս: դրագե՞ստ ես քաղաքականՀանցանքների Համարչ--Հարցրեց Քարկվե՞լ Պավելի տառ Ո՞չ,- չլատասխանեց Գու,

--

սոն:

--

ասաց սպան թեղ չեմ Հարցնում, խստությամբ երից Հարցրնց.-- պառա՞վ,պատասխանիր: տաայդ մարդը Մայրն ակամա անձնատուր լինելով դեպի ճանկարժ, կարծես սառը ջրի մեչ ծաձ ասոելությանզգացումին՝ ն սպին շառագունեց, ցատկելով, դողով բոնված, շտկվեց, նրա ճոնքը ցած իջավ: նա, դեպի սպան ուղղելով ասաց Դուք մի՛ գոռաքյ-ցավ չեր տեսել»: դուք ձեռքը:-- Դուք դեռ երիտասարդ եք: մայրի՛կ,-- ընդճատեցնրան Պավելը' Հանցստացե՛ք,

Մարատովում..:Միայն թե այնտեղ ժանդարմներնինձ Հետ ղութթչով էին խոսում... նեան աջ աչքը թարքեջց,սբբեջ ն մանր ատամները բաց ակելով ասաց: իսկ Հալտնի՞չի ձեզ, նախո՛դկաչՀենց ձեղ, թե ռվքէ՞ր են այն գարչելիները, որոնք գործարանումՃանցավորկոլեր --

ծնթարկվել եմ

որ

քրում, Հի՞' ուզեց ինչԽոխթոլի ոտներիվրա երերացն լայն ժեզտալով՝ բան ասել, բայց նորից ճնչեց նիկոլայի զրզոիլ ձայնը. տեսՄննք տառայինանցան էյ որ գարշելիներենք

Հ.

լ

--

Լռություն տիրնց,

բոլորը

մի բոպեկանց առան:

-ծ-.99.-

դեպի մպասի՛րչ Փավե՛լ,-- գոռաց ժայրը՝խոյանալով եք ինչո՞ւ բոնոտոսխ սեղանը:-- Դութ մարդկանց լոծ՞լ,-- գոռաց օպան՝վեր կեչի վերաթերում, ձեզ Այդ «2.

--

նում...

ն

--

նռ

ա

Ռոստովում կ

--

էն

ել

'

|

'

-.

վեսովշչիկովին: նալով:--Նէ՞րսբերեր ձերբակալված --

984.-

լրացա: ն խթանները զնգացնելոււ կախասենյակը բափվեց եվ սկսեց կարդալմի թԹուղք՝դեմքին մոտեցնելով: Հաես ուչադիր մժուդ աչքերի վերջինը դուրս եկավ Ռիբինը։ նիկոլային ներա բերին: ասաց: վրա, մւտախոՀծ գոռաց օղան՝ընքերցանությունը բացքե 12.) Պավելի փֆլխարկդ վերցբո՛ւ-Գ.գե՛», մնաք բարո՛վ, ընդչատելով: հկավ առանց շտապելուդուրս նկ եվ մորուքի եջ Հազալով՝ Ռբբինը մոտեցավ Վլասովային ուսով Հրելով նրան՝ կանախասհնլակ: մաց չրչում էր սենյաասաց. Զնոները մեջքին դրած Պավելը անդաղ Մի՛ տաջանար,մա՛յր... գրքերի ն ճերժակեղենի կում, բայլելովՀատակի վրա թափված Գլխարկսինչպե՞սվերցնեմ, բանի որ կոնձրիցս բանել ընթծրցումը խլացվրայովն ասում էր մռայլված: էնչ-- Հարցրեց նիկոլայրչ արձանագրության Տեսնո՞ւմ ես, քենալդ ինլպես է լինուժ... նելով: տակնուվիա արված «էնյակը, տնտղելով Տարակուսանքով Սպանթուղթը նետեց սեղանին:

--

-.

--

2.

Ստորագրել:

-

Մայրը նայում էր, քե ինչես

են

ահորազիում աիձանա-

գրությունը, նրա զրգոժունքը Հշանգավ,սիրտր քովացավ, «լթնբին վիրավորանքի, անկարությանարտասուքներ երնագին: Այղ արտասուքներովէր նա լացել իր ամուսնության քսան տաբին, բայց վերչին տարիները գրեթն մոռացել էր նրանց մաշող դառնությունը, սպան նայեց երա վրա ն ղեմջը զզվանքովկբնճ-

ռելով նկատեց: -- Դուքվաղաժամ եք ողբում,

շշնջաց: մայրիտրտմագին վարվեցնրա Հեւու նիկոլայն ինչո՞ւկուղիտ -»

--

յոարածելութ լ

Հետատիկի՛ն: Զգուշացե՛ք,

--

արցունք

մանա

ալդ,

ալո՛ս

Սպան թղթերն

շտապ

դարսում էր փայլուն կողզլեջով նոր

--

պոիաֆելի ժեք --

--

սկսեց ավելի Հանգիստ Ռրդին տանը մնաց, մոր սիրտն ն չէր կանգնել էր փաստի առջե զարկեր հսկ միտքն անշարժ կարողանումընդգրկելայն սպառնումէ... Ջեղքէ առնում այդ դեղնածը, Պավեասաց Վա՛վ մա՛լըչ-- անկարծ վճռականորեն այս բոլորը""' արի Հավաբենըք լչ-ինչպես ատում էր իայն նա մորն ասաց «Ժայի» ն դույ, Մոտ շչարմերբ մոտ էր չինում նրան: Մայրը այնժամանակ: ն կամաց Հարցրեց: դեմբին վեց դեպինա, խոր նայեց հրա Քիզ վիրավորեցի՞ն: Սա ձա՛նը քան է: Լավ որդինո-Սյո՛,-- ռ"լատասխանեց ե՛ս էլ նրանց Հետ... կլիներ՝ կան, ն կաՄորը թվաց, քճ որդու աչքերում արցունքներ նրա վիշտը՝ Հաշ մճնալով մխիթարել, աղոտ կերպով զգալով --

գայում ձեր արցունքներըչեն բավականանա: մային ասաց. նորից կատադելուլԻ ամեն Համար բավականաչափ բանի Մայրն աժե՞ն բանի ճամար: եքե դուք մայր ունեք, նա կիկունենա", --

Վախնցավերնի,-- կամաց ասաց Պավելը' ժրժեջաց մայրը` ձեռները եկան րոնեցին, տարանյ--

--

--

Մա՛րչ,-- ճրամալեց նաւ

նիկոլա՞լյ--ջեր« Ցտեսություն, Անդրե՛լ,պտէսություն,

մագին ն կամաց ասում էր Պավելը, սեղմելով ընկերների ուսչելով ասաց. նեքրը: քե՛զ էչ կտանեն»: -- Սսլասի՛ր, կրկնեցսպան: խսկապեսոր ցտեսություն --քմժիծաղով որդին: Կաանե՞ն,-արձագանքեց պարանոցն Վեսովչչիկովը ծանր փնչլոմ էր նրա ճատ նկատեց: ԽոՔիչ լոհլուը Հետո մայրի տիչուր-տխուր արչունով ձր լցվել, աչքերը չողում էին բուռն զայրույթով: Գոնե էրբեիցե ինձ միվքարհեր: ինլ խիստ էս, Պա՛չա» ն ինչ-որ բան խոլի պսպղում էր ժպիտնէրով, գլխով էր անում սարմափեՔո չէ՝ ես սարսափելի բան եմ առում, դու ասում. մորը: մայրը նրան խաչակնքումէրե նույնալես էր լին ես առում: | Աստվածտեսնում է արդարներին,.. ն Որդիննայնց նրան, մոտեցավ մեղմ ասաց: վերջապեսգորշ շինելներ Հագած մարդկանցխոսմրբդուրս ձեո-

«2

--

-.

ավելի՛

|

ասում --

ոգ.

165 ՄաքսիմԳուկի

-- 228 --

չեմ կարողանում մայրի՛կ Դու պետք նենընտելանատ: Հետո րկլույի ո քի ՐԾ Հ աոաջ ե Մ նս

-

պե

,

է

ա

7.6

բից

աշ

ամուր

Քաժց-

դողը

:

(

նն

,

մ

չ

այդ

Դա

են

--

մտածում

|

երբ Հոգին կեղտոտ ձեռներով»:

'

.

Հայտնի ղարձավ,որ ձերբակալվածեն Քուկինը, Մյուս Սաժոլովը, Սոժովը նե ուրիչ ճինզ Հողի: Երձկոլան վազելով : նրա մոտ էլ էր խուզարկություն եղեՆՈ: նկավ Ֆեդյա Մաղինը-ն գոճ՝ե իրեն Հերոս ձր զգում: դրանից յ Վախնցա՞ր,Ֆե՛դյաչ-- Հարցրեց մայրը: Ֆեղրոն զունատվեց,դեմքը օիացավ, ռունգերը դողացին: վախենում էի, քե սպան թղզվ: նա սնամորուջ էր Հատո, մատները բրգոտ, իսկ ջթին սն ակնոց, կարծես աչք չուԳոռում կի էր, ոտներով դուիո՞ւմ' Բանտում նեհար: առում ո՛չ մայրս, եռ է: իսկ ինձ երբեր չեն ծեժել, ո՛չ Հայրս, նրանց միակ որդին եմ, նրանք ինձ սիրում էին: Ֆա մի պած ալբնրը փակեց, շրքունքենրը ճուպ տվեց, ծրե կու ձեռքի արագ չարժումով խառնեցգլխի ժազծըը օրը

կարմրած

նս

Կկովե՞,-- կամաց պատասխանեցՖեդլան երը նա գնաց, մային ասաց Պավելին. Մա ամենքիցշուտ կկութրվի՞... Պավելըլուռ մնաց: Մի քանի բոպեից Հետո խոչանոցի դուռը ր ենրամտավ Ռիբինի' ԿՒՅ--ԱՀա նս Քարն ձեզյ-- ժպտալովարտասաննց

իս-

եմ ապրում: "եռու քաշված ալքերը կապել եմ նրանով, որ եսա ւսն ձեռ» էր խոսում, բայց աղատ եա դժվարումյամբ է ուշի-ուշով նայում Պավելի դեմջին: Քով չոյում էր մորուքը անվանում Քո ասին խոսք բացվեց: Տանտերերաքիզ ծետո այդ ես էլ չեմ գնոր էն Հերետիկոս, ժամ չես գնում: կս Հնարհլ: դուրս հկան: Այդ դո՞ւ

թռուցիկները Պավելը' ե՛յ-պատասխանեց .մայրը խոճաանձչանդիստ բացականչնը Հա՛յ դուՄենակ Հանելով:-պլուխը նոքիք

ավելը

չո

դու

ժպտաց: Ռիբինընույնպես:

չե՛ս

Այդպե՞տ--ասաց նա: ե Հեռացավ՝մի ջիչ Մայրն բթով բարձրաձայնօդ ներչեչեց չդարձրինիր նրանից: որ երունքուշադրություն վիրավորված

խոսքին: ժոլվ բան եք մտածել: Դրանք դուք Թղուցիկներ՝ են: Տառնինը Հար էր: անՀչանգստացնում ղովիդին Պավելը' Ալո՛,-- պատասխանեց Այդպէս:նրանց ես բոլո՞րնէմ կարդացել: է, -ա նշանակում մեջ բան,ավելորդ բոն կա, դն երի մարդ Հ2

:

--

--

կա

--

։

բաթվեց, կամաց լ ՛

ւ

--

նա,

ասաց

--

ի՞նլ կռվող արե

--

խոկարծեսընդճատված ճետ պարզ ես պետք է ջեզ չարունակելով:-սակքությունը ժամանակ ճետնել եմ: Մենք Համարյա խոսեմ: ես Փեզ երկար եմ` քեզ մուտ շատ մարդիկ տքնում իրար կողքի ննք արում, չի երնում: ու անկարգություն Այդպես ուրեմեյ--

Ք-

--

մորուքը չոյնց մութ Հայացք գցեց:

Ո

ժեկեն դանակի ֆթն ինձ երբնիցն խրելու լինեն, կկրժեմ, թող ինձ խփողի կողը կխրվեմ, ատամննրովս միանգամիցծեձելով սպանեն: հիշատ Գու բարալիկ, ես,-- թացականչիցմայրը" մե

--

ե

գցելու Ռիբինը նուոհց, սեղանին դնելով՝ Պավելի վրա արմունկները

--

նման

Դու

Նալբ

Լ

գալիս։ բայց Հարբեցողություն չեն անում, անկարգություն առաջինը: նթե մարդիկ են, ԱՀա: ես ինքս մարդկանց կույն երեում է, քն նրանք կ՛նչ

տացնե՞մ,

«.

աաա այլում: Ա Կրոն անակատ որր իաբարնինքնահոր

դա

--

ասաց. Գավելին նայելով՝

խիտ սկ չան ռեմբիը: Հայացքիմեջ ինչ-որ

են

:

--

սչքնրով

|

էր նրա քուխ, տնտղում

ԱԱ

--

կտա՞օ'

Թել

են

՞

եժ

:

րաց, մարդկանց: Մարժինը | նրանք տանջո՞մ տարա Սր լո պոկոթռ : ե Կի տառին, Գա՞լա, ավելի է ցավ տալիս, | չարդում... նրանք Հոգին հելու

եկել.--նա ինքս այսօր եկել երեկ ինձ բերին,իսկ ն ասաց: ձեռքը: բռնեց մոր ուսից Գավելի թավաճարեց

էմ

նո-

'

շտ

անՀձասկանալի

ասում...

է է խոսում, մի տասը բառ էլ ավնչորդ կ ամուր էին: սպիտակ Ռիբինը ժպտաց: նրա ատամները Դա ինձ ամենից շատ գանք, Հետո` խուղարկությանը Հ»

--

-

Մարդու

է տրամադրել: Դու էլ, խոխոլե էլ, նիկոլայնէլ,

Հայտնաբերվելեք...

նա բառը չգտնծլուը Հարկավոր

չոնը, նայեց

մատներով սձղանը թխկթակացըեց: Հայտնաբերելեն ձեր րոշումը:

Քշմարի տ է,- ընդչատեցերան Ռիբինը:-չ նն0 բ քռսոտացելի բ է Վերախոխել զարդավոր ար 1, հսկ ինչԱյս թ գցրու, չվա, մաքուրչոր ր

դուք

բոլորդ

կ Ի

պատուճանին Ի: լ

։

Ուզում եր ասել, թե: ձերդ բարեծնություն,ջո գործն արա՛,մենք էլ մե՛բը կանենք: Խոխոլն էլ լավ տղա է: Երբեմն ես ականջ եժ զնում, եմ՝ նրան դժվար է ձրբ նա խոսում է գորժարանում, ն մտածում | ջախջախել, սրան ժաճը միայն կճաղթի։ Ֆլո՛ւտ ժարդ Խ Պա. ես: լ վել, դու ինձ Հավատո՞ւմ քմ,-ասոց -- ձավատո՛ւմ Պավելը։զլխովանելով: ԱՀա՞: Տես, ես քառասուն տարեկան եմ, ես քեզանից երկու անգամ մէեժ եմ, քսան անգամ չատ բան ծմ տեսել: Ձինավեյի թայլել եմ, երկու անգամ վորության մեջ նրեբ տարու եմ, : ամուսնացել մի կինս մեռել է, մեկին էլ թողել եմ, եղել եմ ' --

լ

դու,

|

ե՞ս

"ւ

ԱԱչէնՀԱԱ լանջը

Հազթաճարի,

-՛

Սրանք, եղբայրս:

չէ:

Մայրն ագաճաքարականչր դնում կրա վատա խոսքե-

իր որդու մոտ է եկել ալդ ճասակավոր մարդի ե խոսում է նրա ճետ, կարծես խոստովանը է անում: Բայց մորը թվում էր, քե Պավելն իինն շատ սառն է սրաճում Հյուրի ճնտ, ն որպեսզի ժեղմացնի որդու վերաբերիթ Աա Փուցն մի բան կուտես, Միխա՛յլո հվանովիլ: Շն Շնռրճակալությո՞ւն, Այդպես մա՛լր. ե նս րբրնժրել եմ. Այգպն ուրեմն, Պավել, նշանակում է, դու կարժում ես, որ կյանքն անօրե՞նէ ընթանում: Գավելբ վեր կացավ ն սկսել սենյակում շրչել ձեռները Հետերդրած: կյանքըճի՛շտ է ընթանում,-- ասում էի նա'-- Մյ նա է ձեղ ինձ մոտ բերել բաց սիտով: Մեզ, որ ամբողջ կյանքներս աշխատում ենք, նա ջիչ-քիլ միացնում է. կգա ժամանակ, բոլո րին եմիացնի։ Մեզ Համար նա անարդար կերպով ձանը է կառուցված, եայը Հենց ինքն էլ բաց է անում մեր աչքերը, որ տեսնենք իր դառը միտքը, ինքն է ցույց տալիս մարդուս, թե նա ինչպես արագացնիիր կլանքի ընթացքը: բին. Համելի էր տեսնել,

որ

--

՛

զր.

--

--

"

Թուսականաղանգավորենրէն: -:48-

էչանավորն Բաս" Ւ ի

ե՞ս

ո

մանում

ր

ԲՆ

ե

Այդպետ

--

Ա

կամաց վատ եվ մբ անդամ ծիծաղելով թիչ ես հո Մարդկանց Վ՛-1՛, դեռ ջաճե՞լ լուրջ կանգնելով, Այն ժամանակ ԳՓավելընրա դիմաց առաց'

ճանաչո

--

--

:

)

մաքրել մարդուս ներքուտոյԷ ն խոսեց արաած ավե արտասածմասին, այն մասին, թե ար սն, գործարանի են իրենց պաշտպանում բանվորները էր խփում կարծես վերջա Ռիբինը ծրբեմն մատը սեղանին հռ բացականչեց. գնելով: Մի քանիանգամ

ել

:

`

տար, բաղնիս

կառողջանա՞: '

անց:Ջեոանն չաճլությանծծրությանասին: ու

|

կա-

Ավելի

մաթերն ավելի ճիշտ: ո աձանենք մեղ խաբել: ասելով: նշանակում աստծով Ա մեր կրոնը կեղծ էլ էր էրայտծու խոսում մայրըերբ որդին Ա, եաաեվե մայբը կալում էր իր ճաբնչ ի ժասին, քոնկ Հանդեպ, ինլ մասին ՈՏ ջր : Հայացէր բոնել վատի մայրը միշտ աշխատու էի Նաիրա անր Արոն, իշ աաա չ լաւն Քայց խոսքերով: սուրն խստաչունը Ո հբիանձավատության էր զգում, Հավասո անչավատությ

մ

ի

են

ում

յ

ք

ձ

Քո

Հ

էմ

ես

Է:

կարծում, որ

Դ

որ

բ

րոր

մ

Համար,

ար

մայրը այդ

որդ

ոոն

ու

ինչպե՞սկարող

էր մայրբ

եր Հում

ն

ճետնում

էր իրեն Հանգստացնում բանը Հասկանալ ծս

որ դու

որ

Ի

ա

՛

ե սուրբ

որ

աստծու

եմ

նրա մաքնրը»,-- խոր-

՛

առած

մարդու

այդ Համակն երան թվում էր, թն Ռիբինի, է լաք Պավելի խոսքձրը: ն վիրավորական Համար ես անձաքո չճամՀանգիստ Հարց ավեց, մայրը Բայց երը Ռիբինը ԳՓավելին ապճաջ' ճաստատամտությամբ բերեց ե Հակիրճ,բայց զգույշ" Դուքավելի մի քիչ Աստժու վերաբերմամբ ժեժ ուժով չանա Է՛լ ավելի ունենա առնելով վշտի բանչեմ Հեֆվելու հո, -

չունչ կուզեք,-ինչպես

պառավ, բունակեց,--բայց Խլեծ' տեր աստծուն ինձանից ժամանակ, եթե նում

դուք

նա

նրա ալքերը լցվեցին արցունքով: ն նրա մատները դողումէին: -- 99 .-

ամաններն էր լվա-

ժայրի՛ն-- մեղմ Դուք մեզ լեք Հասկացել,

--

Դավելը' ների՛ր, մա՛լը--

թոոծ

ե

լքոսվ ձայնով ավելացրեց լ ն ժպտալով նայեց Գավելին-- նս մոռացել էի, որ դու ՌԹիբինը լ է կտրտել բո այնքան չառավ հս, ոբ դժվաի գոիտնուկեերը..,. | ես խոսում էիյ-- շարունակեց Պավելը,-- ոչ ըն այն է ՛

--

դանդաղ

ն

Հ-

|

բարի ն ողորմաժ աստժուչ որին դուք Հավատուէ եք, այլ հրա մասին, ռիով տերտերներնսպառնում ծն մեղ, ինչպես ձնոնաչայե չմ կծու մասին,որի անունով ուղումեն բոլոր փայտով, մարդկանցստիել ենքարկվելքչերի չար կամքին...

| )

Ա՛յ, այդպես, ալո՛ւ-- բացականչեց Ռիբինը՝ շեղանին էլ են փոխել մել ճամար, մատով իոինչով-- նիանք աստճուն

խոսում էր խաղաղ, բայը նրա խոսքի լուրարանչյուր մոր զլխին էր ընկնում ձանը, խլացքուցիչՀարվածի վետ

ե

Մ՛չ, ավե ավելիլավ է գլուխը ավ

,

ԱԻ

շտապ

Ուժ

խոճանոը

գնաց

ցությամբ. լա

Հեյանասի,-ամ-

|

։

աո մ

ասաց

մ մայրը,

ժակն ինձանից:

Դա ա ժ ժարդու

Հոգու

՛

այլ

-

:

խանժիոլ կամբով բարի մ ւի ի մեչչարություն աք ա ցե

"

-

մեչ

«1

մի բան չի կարելի բուսցնել...

բանականություն կրային վն բանականությունը մարդուն, -կազատագիի Հաստատապես ասաց Գավելբ: ուժ լի տալիա,-- առարկումեր իրին. Քանականությունն բարձրաձայն ու Հաստատո-Մի՛րտնէ ուժ տալիս ն ոլ թե գլու-

ւ, հան ն

86 ինչ

--38դ.-

-

կրակիէ նման:

--

|

"

|

ապրումէ

նա

Այդպնսս

սրտում:մ:

վագրան է իսկ բանը՝ ոզի..-

ՏՏ

--

ա՛յ

ու

"

:

Ը

Խքչ

բաժան-բա

բիշքամարդկային"

8 ոզիգրը, ուրիչհ:

բնդույում էր կայսրին

այս

Աատված չք կարող

ընդունել, նա ինքն մարդկանցՎրա մարդկայինիչխանություն չի նա իր ճոգին է ամբողջ եշխանությունը: հոլ աստվածալին ծ, անում, թն սա էր: ընդունում էր, ամուսնությունն առար առնտուրն ընդունում նա էր անի" կամքով լ անտնդի անիծեց, տեն ւռալիս Թղենուն որ չէր ան պտուղ: Հոգին էլ ցան ես ինքս հմ երա ը ով մի՞քե ծեչում էր երկու Սենյակում ապնընդճատ : ավելը Քո գրզովածխաղի մեր հ իրար ճետ պայքարհլով տակ: Երբ նա խոճռռում էր հրա ոտների լում էր»: Հաուդակը խոսքերիմեյ, ւ ք Ճնչլուններըխեղդվումչին նրա բոլոր ժանի ձայնը, դանդաղճեչում էր Ռիբիջի օր շիր Հանգիստ ճան տան պաոբ ն տոր ճանկնրով վում էր ճոքանակի զարկը մեղժ չրթոջը: կրատո սաղնամանիբի ՞ աստված կասեմ ջեզ իմ խոսքն Հնոցապանավարիչ աստ-

այդ

հրտ Գաուն աարեաայնպիսի մշ մի տեզ է, որի վրա ո

՛

բացա

Պավելբ' բացականչեց առում է, բա-

Ա՛յ, Քրիստոսըկար,Անջբու, Քրիստոսը ճոգով արի չէր.

Լ.

բաները լսելու ոսքն նի ա արս Խուքնրի ողն հեՄփրիժի ՛

հկել, կամ նր լսելով:-- Վեր է կացել մաղը: ասում էր. ն իսկ Ռիբինըվատաճ ճանգիստ ութ ԲՅՈ չպիտիլինի։ -- Սուրբ տեղի դատարկ նա Հոգուց դուրս զգայուն տեղ էո են ված է ապրում,խիստ Հարկավորէ, կղոյանա, ա՛լ Քե ինլ: վերք եչ Հոգու ընկնի, քտեղծել,որը սլետք է աստված Փա՛վել, նոր ճավատ Հնարել... --

մարդու օորտումցավատանջ երկյուղ էր զարքնեցնում: --

էր ղարթեցնում: զգացմունք

.

եվ մորուքի սն շրջանակիմեչ առնված նրա մեծ, սգավոր դեժփը վախեցնում էր ժորը։ Աչջերի մութ փայլն անտանելի էր: նա

պատկառելի»

ն

Խառնակի 1,-- փատածուժէր մայրըխ̀րաձայոերնաթկո՞ս, աղն է պակաս, կամ

"

լինի: բարեկա՛մ մարդկանց

նրանք իրենց ձեռքում դանվող ամեն բան մճր դեմ են զարձնում: Դու Հիչը մարդուս ստեղծել է իր պատժա՞յրչամտտված կէրով ն նմանությամբ, նշանակում է՝ նա նման է մարդուս, հքն ենը նման, այլ մարդը նման է նրան: հսկ մենք ոչ քն աստծուն վայրենի դավանների եկեղեցումմեղ վախեցնող խրտվիլակ հն ցույց տալիս... Հարկավորէ փոխել առստժուն, մալի, օրիԲ4՞լնր:ս8: ֆրան աւությունկ բամբասանք են Հագցրել, աղզավազել նրա դեմքը, որպեսվի մեր Հոգինքըն սպանեն... բառր

ն,

մլ.

Այնտեղ,

լ

--

նա

ն անկողին մտավ առանց աղոթելու Մայրը Հանվեց ռր սկզբում նրան եվ Ռիբինը, ուր:ո քի գդում,տճաճություն: մեջ քշնաէ, խելոքէր թվոսէ,այժմ նիա նա

սիրալիր

Լ

Ասված Ասվածէ

է,-- Հա ստատակաժ Բանականություն աստված արտիեչ ատր

Է

ու ավելը:

է` է, նշանակում կյոպե՛ս Եկեղեցին աստծու

մմջ նականության

է բեզմանն էր

Մայրը բնել

ե ոչ ն

է

Թե եկեղեցում:

չիմացավ,քե րր գնաց Ռիբինը: -38:-

հ բա-

գե-

|

սկսէց Հաճախգալ ն եքե ընկերներիցԺեկնԲոյ Ռիբինը մոտ էր լինում, Թիբինը նստում էր անկլունում | ումեկը Պավելի

լ լռում՝ էրբեմն մբայն ասելով. ԱՀա: Այդպե՞ւո Իսկ մի անգամ անկլունքը քին Հայացքով նայնլով բո. : մորիվրա նա մռայլված ասաց. Գետքէ խուլ այն ժամին, ինչ որ կա, իսկ քէ ինչ է | լինելու մեզ չայտնի չէ, աճա՛ թե ինչ: նրբ ժողովուրդը կա- ։ զատագիվի, նա ինքը կտնանի, քե ինչպես է լավ: Քավական շատ բան են նրա գլուխը լցրել, ինչ որ ինքը բոլորովին չի ցան-. կացել, Ճերի՛քէ, թողեք ի եբր Հասկանա: Գուցե հա կուզի ամեն բան ժխատնլ, ամբողչ կյանքը ե բոլոր գիտությունները, գուցե հա կտծանի, որ ամեն ինչ իր դեմ է ուղղված, ինչպես օրինակ՝ եկեղեցական աստվածը: Դուբ միայն բոլոր գրքերը ճանձնեցեք հրա ձեռքը, ալնունտհկ պատասխաննինբը կտա, պրծավ գնա՞ց: Բայց մքէ զավելը մենակ էր լինոմ, նրան խկույն ն անվերջ, բայց միշտ Հանգիստ վեճի էին բռնվում, ն մայրն | անձանգլիստականչ դնելով երանք խոսքերին Հետնում էր երանք աշխատելով ճասկանալ, թե ինչ են ասում: ծրբեն մորը թվում էր, Թե լալնաթիկունք սնամորուք գլուղացին ն իր վավելչակազմ, ամրակուռ որդին երկուսով էլ կուրացել են: նրանք՝ ելք փնտրելով այս ու այն կողմն են խրվում, ուժեղ, բայց կույ ձեռներովբոնում էն ամեն բանից, քափաճարում, տեզից տնղ փոխադրում, գցում Հատակին ն բնկածր ոտներով ճրզմում: կպչում հն ամեն բանի, շոշափում ամեն ինչ ն դեն ննտում` առանց Հավատն ու Հույսի կորցնելու... Նրանք վարժեցրել քին Ժորը 1ահլու այնպիսի փուքեր, որոնք իրենց շիտակությամբե Համարձակությամբ սարսափելի էին, բայց այդ խոսքերինարդեն ալն ուժով չէին խփում նրան, ինչպես առային անգամ, նա սովորել էր վանել դրանք, եվ ծրնա ամուր Ճավատ բեմն աստժուն բացասող խոսքերի Հեռնում էր վդում դեպի նու Այն ժամանակ նա ժպտում էր խաղաղ, ամձն բան ներող ժպիտով: եվ քեն Ռիբինընրան դուր չէր գազ լիս, բայց արդենՔշնամություն Հր զարթեցեում: արանը մի անգամ մայրը խոխոլի Համար բանտ էր տախում ճերմակեղենե գրքեր, մի անգամ նրան քույլ տվին տեն

--

եա

ուր

Ռիբենը:-- Մենք է նկատեց ավոր ցույց

տալ":

Ը

:

դալիս: Երբեժն տպ

էր Պավելին Ապա, ղբա

ասում --

լրոչդուաստեղգրքեր

օրենքկարդում, ինձ... Ուրեմն բացատրի՛ր կամ գորժաէր ոստիկանության եռ

են ները քեղ լավ ճայտնի եվ Պավել պատմում մասին: Բարդ բանի վարչությանորեէ ւսնարդարության գրություն էր տալիս տանելու քաղաք բում Պավելը մարդուն իշկ երբ կարողանումէր, գործն ինքն

դեպքե

ձանոք փաստաբանին:

էր

հացառրում:

Մարդկանցժեջ ՀետղշճետեՀարգանքձր առաջանումդեպի ամեն բանի ժասին խոսում էր երիտասարդ,լուրջ մարդը, որն ե Համարձակ,ամեն բանի նայելով ն ամեն ինչ լալով պարզ Համառորեն քավանցումէր ամեն մի որբ ուշադրությամբ: մեջ ե միշ», ամենուրծք մասնավոր դեպքի խճքվածության անծայրԹել, որը տՏաղզաիա էր մի բնչչոր ընդճանուր, գտնում կասում մարդկանց: վոր ամուր Հանգույցննրով իրար էր մանավանդ «6 ՒՃ.բարձրացավ

աչքում մարդկանց Դավելբ ետու պատմությունից կոպեկի» ճային

չրչապատծլով ԲաՀիճ՝եղենիներովն կեչիներով էր մի ընդարձակ այն՝ ձգվում օղակով գրքե ԳործարանիձՀնտնը, փատած

ծածկված: Ես

զգացված պատմեց.

այհւոեղէլ այնպես է, ինչպես տանը:Ամձեբի Հետ -գ99::--

«ամ

ու

՝

գալով՝

նրա

տունն ավելի ավելի էր իր Վլասովներիգորշ» փոքրիկ մեջ ուշադրության Այդ ուշադրությունը: վբա դարձնումավանի քչնան անգիտակցական զգուշություն չատ կար կասկածավոր էլ էր առաչ ժություն, բայց դլուրաճավատՀետաքրքրություն ն նայքորեէ մարդ էր զալիս զգուշորեն շուրջր

.

նա

ուզում

անում:

ւ

ե տուն

կատակԷՆ

փակել,

:

:

`

Բակցելներաետ,

ա.

դժվար տառք

Հեւ

բոլորս

--

ւ

նրա

ցավով ենք շնչում, ցավի մէջ ենջ, վնչպես կաշվի մեչ, բան չկա: Բոլորի ալ Այստեղ պարծենալու ցավ ենք Հազնում: էֆ փակում, ա՛լ քե հնչէ իսկ ոմանք իրենք ծրը չեն լ բերի ր քէ Հիմար ե» Հաժբերի՛ր»..

--

,

է, ամենքը ոիրալիր

'

շիներով, բը՝ջերմ

ն ու

ճաճիքը շնչում էր խիտ. գեղին զոլորավանն էին քոլում մոծակների ամոպնայդաոհղից էր գործո Ռաճիճըպատկանում տհնդ սվփոհլեւ:

Աժառն

այդ

նրանիը ցանկանալով բանին:նոր դիրքկորը --953-ն

օդուտ

քաղել,

|

Է.

ի

Շարաթ օրը, ծրբ կախքցին դիրեկտորի ճայտարարությոմը կոպեկը քավաքելու մասին, Գավելը Հիվանդ էր, նա մր ալ խատում ն այդ մասին ոչինչ չգիտեր: Մլոա օրը, պատարագից Հետո, նրա մուռ եկան բարետես ժեր ձովող Սիզովը ն բարձչար Մախոտինըն նրան պատմե բածասակ ցին դիրեկտորիորոչման մասին: -- ծավաբվեցինք ձր մենք փեձերայ--ծանրաբարո ասում հ աշա մասին, այդ ընկերները մեզ ուղարԵնցին բեղ մոտ՝ ճարցնելու, որովճետն դու մեր միջի բանիմաց մարդն ես, թե կա՞ այհպիաքօրնիջ, ձր դիրեկտորըմեր կուղե-

Պազարագորը

ու

:

|

ճարկի անարդարացիությունը արդ գործի ակնչայտ օգուտը գործարանի ճաժար. երկու ւպզատդամավորները մռայլված գնացին, նրանց ճանապարճ դնելով այլ

էն

շկանլ բեզ

մոտ

գալ

սկանցինչ-որ բան դրել: Մի քանի րոպեից

Հետո

Խնդրում հմ քեղ, դնա Գա

թաղար,

այա

թուղթը

է,-- Հարցրեց մայրը: վտանգավո՞ր

--

-294.-

զալիս--- կամաց

Տանք:

եռ կգա՛ժ։ այնտեղ: սարքել

'

խելք .

նա

տուր...

:

--

ձն

կանայք վազելով եկել են, ճվվո՛ւմ ծս էլ կգամ,-- Հայտնեց մայրը:-- Մի տեսնեմ

--

Այոտեղ ժեզ Համար թերք հն տպում: Անչտրաժեշտ է, որ կոպեկիպատմություննընկնի ալս ճափարիմեջ... Հա՛յ, ճա՛լ-- արձագանքեցմայրրւ-- ես իսկույն... Ալո

դուր

մարդ է, կա-

ե Հոզնածությունից Հեալով Հաղորդեց: երջանիկ Քո եշ

Գավելը լուռ սկոնը Հաղնվեր

ասաց:

--

խանը բե

պարզ

տնից

.

Դավելբնրան չպաստասխանելով՝ մտաչոգ նստեց սեղանի

--

Ի

այնպես :"

որդուն:-Քեվբա-

Ամբողջ գործարանըուռի է կանգնել: ու Մախոտիենասում են, թե Սիզովն ուղարկեցին:

--

ն

ասաց: քմծիծաղով 8. Գա՛շա, ծերքրն էլ

աովորելու:

.-

ա

աժե

են:

ի՞նչ

են

Արի՛յ-- ասաց Պավելը: Փողոցով անցան արագ ն լուռ: Մայրը շնչասպառ էր լիբան 1 քում Հուղմունքից ն զդում էր, որ մի ինչ-որ կարնոր Փործարանիդարբասի մոտ կանգնած էին մի վրա Հասնում, Հոգին ժի խումբ կանայք`աղմկալից Հայճոյելով: երբ ծրեք ան, գրգոված կերպ մտան բակը, միանգամիցընկան խիտ, տնսնում զլուլաները էր, որ ամբոխի մեջ Մայրը դժվժացող ցեխի սլատը, են դեպի մի կողմ, դեպի դարբնոցային դարձաժ ն կարմիր աղյուսի ֆոնի Վրա կուտի վրա ուր Հին ճրկաքների Սիզովը, Մախոտիշարժում էին կանգնաժ'ձեռջերը դնսուղեն ե էլի Հասակավոր, ազգեցին բանվորներից մի նը, Վյալովբ Հինդ Հոգի: դայիսէ,-- դղոռաց մեկը: Վլա՞սովը:Այստե՛ղ բերեք...

--

Գավնլբ բացատրեց

առաջ

Խ/

իվանովիլն

նա

-

աի

կաները, բաղնիս չինելու «ամար փող ճավաքեցին: երեր դար ութ ճարլուի ռուբլի Հավաբվեց: Ո՞ւր է այդ փողի՛ Բաղնիսն

մորն

Մի Մ ծգոր

ասաց

Պավելը' պա՞րզ Պարզ ժարդիկ են, Պա՛շա Լավ է, էրբ մարդիկ են... լինում: եվ բոլորը ջեզ Հարգում չգնաց, նրա զլուերկուշաբթիՊավելի նորից աշխատանքի վազեվազ նկավ Ֆեդյա Մազինըք վում էր Բայց ճաշին չո

Հաշ

ն

ո ԽՆԱ

1: իում:

եե

:

նեղ-նեղ աչքերի ՄՇածիր,տէ՛սյ-- ասաց Մախոտինը՝ սրանից առաջ նրանք, ալդ սրիպոպղացնելով-Զորստարի

--

Սաշենկային տեսա՞յ--

--

--

-

մայիը

|

ասաց

.

նիզովը,--թոսեցինջ

էլ չկա՞'

Գա

Ր

|

Աի,չ'

անում էր առաչին Հանձնարարություննէրչ որ որդին իննա բանն ասաց, քե պար մորը: Մայրն ուրախացավ,որ չումն է: առում էր նա ճագնքդա էս Հասկանում նմ, Պա՛չա,-են: Ինչպես է ալդ ժաիվելով-- Դա արդեն նրանք թալանում անունը: եգոր հվա՞նովիչ: ու Բոն, հոմ ն ո Հոքած, բալը գան Ռա

Հանդգամանքիցօգտվելով տորֆ Հանել: մտածեց չորացնել, Քանվորներինմատնանչելով, որ այդ մղջողհ առողջարար .: | մաննե ն կլավացնի կյանջի պայմանեճըը բոլորի այդ վայրը լ կդարձնի «ամար, դիրեկտորըկարգադրեց Ճաչիճը չորացնելու հպատա- : մի կուեկ հւտ դեել: | կով նրանց վաւտակած ամճնե մի ռուբլուց : Քանվորները վրդովվեցին: Մանավանդ նրանց վիրավորեց նոր ճարկը վճարողների ձառայողները լին մանում ն

ա

Վլասովը

--

385.

--

միանզամից դողացինմի քանիտեղից: Հանդա՞րտ,--

եվ մոտիկ մի տեղ Հնչում եր ՌիբինիՀանգիստձայները Մչ թե ժի կոպեկի Համար պետք ք պինդ կանգնել, այլ արդարության,ա՛լ քն ինչ: Մեզ ճամար թանկ է ոչ Թե մեր կոնա «եկը, որը Ժլուս կոպեկներիցավծլի կլոր չի, այլ այն որ

իսկ

ի

| :

«2

ավելի ժանր Լ, նրա մեջ

արյունավելի ժարդգկային

շատ

կա,

մեջ, ա՛յ Քն ինչ ծվ ոչ Սե կուեկն քան դիրեկտորի ռուբլու հնջ քանկ գնաճատում,այլ արյունը, ճշմարտությունը,ա՛լ բէ

ինչ,

:

| '

կանց առչն գցելու ցանկությունը: Հրծվանք ե ուժ կրկնեց նա` այդ խոսքից կառուցումէն ձկիառնելով:-- Մենք այն մարդիկնենք, որոնք ու փող, մենք կռում նն շղթաներ դեցիներ ու գործարաններ, է բո-

:

մեջ

-.

Ուո՞ջ

ուշադիր Հարյուրավոր դեմքին

ոձրը:

:

լավ վիճակիլենք Հասնի, մինչն

ենը

որ

մեզ չզգանք,

"արեկամների կապված հուր ուցանկությամբ: կովն Ժոր հողբից ա կոլիտ գոռացին Է.

եկերնի՛

ժչա

հար

են

Տի

որք» ե նամ ավել,

ինչ-որ մի

խոսիր,-մասի՞ն

թեզից:

երկուձայն .

որոնք ընտանիք, բարձկամնքրի, մեր իրավունքնճըի մի՛ ցանկությամբ,

ՄԷ՛ խանգարիր,--ոչ

--

--

..930..

տեղ առաջիննենք աշխատանջի ՀաՈ՞վ է Հոգում մեզ ենք կլանքում: ուզում: Ո՞վ չ ժեզ հարդ Հաշվում:

մեկի ձայնր' 1, ո՛ք,-- արձաղանջիպես կրկնեց ավելի պարն խոսել սկսեց ԳՓավելնիրեն տիրապետելով՝ մոտենում էր նրան, դառնա Հանգխատ:Ամբոխը դանդաղորեն նա նայում էր Պավելի լով մուժ, ճաղար գլխանի մի մարմին ներժծում էր նրա իաաչքերով,

ու

չէր կանգնեցնում մորը. ուսեբով ն արմունկներով մարդկանց դեսուդեն գցելով նա դանդաՀ որդուն, նրա կողքին ղորեն ավելի ու ավելի էր մոտենում կանգնելու ցանկությանը ննթարկվելով:

ամեն

Ը.

,

դա

ն

ղվարճացնում

վերջինեղում Ո՞վ է Մեզ բարիք

ն

մսի

:

երան Հրում էին: Բայց

ու

որը

Մենք միշտ

Ը.

'

Ո՞ւրես խցկվում:

կերակրում

ենք,

--

-.

-

Ընկերնի՛ր,--

սկսած ինչն գերեզման... բարուրից լոբթն՝ գոչեց Ռիբինը՝ Ալդ է որ կա,--

նրա խոսջերն բնկնում էին ամբոխի վրա ն բուռն բացականչություններ առաջ բերում: իշտ է, Ռի՛բին' փւդի՛ղ է, Հնոցապա՞նս վլասովը չկա՛վ -դժվարին : Խլացնելով մեքեհաներիծանըրաղժուկը, գոլորշու ն միաձովձայները սոսափյունը Հաղորդիլների Հառալները վում, դառնում էին մի ազժկալիցժրրիկ: Աժեն տեղիցշտապով մարդիկ էին գալիս վազեվազ, ձնոքներք շարժելով, իրար բորբոթնլով տաք, ծակող խոսքերով: Վրդովմունքը, որ միչտ նինչի զարթնում էր, ելք էր պամէջ քաջշնվածէր Հոգնած կրծբերում, քոչում քր օղում, ավելի ու ավելի Հանջում,Հաղքականորեն լայն փուլով մուգ քները, ավելի ամուր գրկելով մարդկան, նրանց տանծլով իր Հետնից։ իրար ընդձարվելով,վերածվելով փոչո' բոցավառ ցասումի: Ամբոխի վրա օրորվում էր մրի ամպը, քրտինքովպատած դեմբծրըվառվում էին, այտերի ժաշ: կը չալիս ձր սի արցունքներով: Մութ դեմքերիվրւս պսպղում ` փայլում էին ատամները: Լին տ նտ ոմ Մախոթթ Մի Ընկհրեն՞ր: նրա դեմջըն էր, Թն ինլպես գունատվեց Մայրը տեսնում նա ակամա առաջ չարժվեց՝ ամբոխը շրթունքները դողացին. ասում Գրգոված էին նրան. դեսուդենՀրելով'

Արամե

այնկենդանիուժն

'

ֆա

զգաց, սովորել էթ խոր ու կարհոր միտք դնել ամխ« ի ջղաձգումը, սեղժում է մարտականուրախության » մարգհրազի կրակովվառվածիր սիրտը կում է ճշմարտության

ւ

|

այն իտոր,տրիմեջ Պավելըկրծքիդ դուրս նետելով

բարձր ճնլեց տարբեր

կարթովա ոՊավելի խոժոովու՝

Մրոռտվածդեմքերը տասնյակ ալքնր նայում էին

մռայլ,

անղէրի

ժտախոծ:

գոժջին

լուրն

նկատեց Ժեկը: ասաը է խռսում,-- մոր ուսը Հրելով վա՞43 Համարձակ շիլ բանվոր: այքը ժի բարձրաձասակ, Հասկանալու, որ, բացի ժելզժամանակն է, ընկերներ, մե ամենբի Համար:ամենքը նից, մհղ ոլ ոթ չե օզեելու: Մճկն

է, բայը Հիմար չէ։-Սոցիալիստ

-

աշ

--

--

--

Աա -

ոո

Մ8ր «րր,

Ծիշտ է բոսում, որը լայն Քա

բացականչությո

զգում ԴՈցճազքանթ

աղն՞րթ,-Պոլո

զոլեց Մախոտինը: ա ազան Բոոց

իը

ն մունը, ամոքաճար ժպիտներ ցածրաձայն

Ը

Գետք է դիրեկտորինդո՞ւր»կանչել -- շարունակեցՊւ-

որ

նա

Ամբովին կարծես մրրիկ Ճարվաժնց: նա տարուբերվեց, ն տասնյակձայներ միանգամիցդողացին. բերեր: Գիրեկտորինայստե՛ղ ճետեից: ո ւղարկել Փատգամավորնե՛ր ն հալում էր որդուն ցածից րելով առաչ անցավ վերե ճվարտությաժբլի: Փավէելիկանդնած էր ճին, ջարդված բանվորներիմեչ, բոլորն ականջ էին դնում նրան ն նրա շձտ : ճաժաձայնում: Մորը դուր էր գալիս, ոբ որդին չի բարկանում, դման: , այճոյում մյոաների էին ինչպես կարկուտըծրկաքի վրա՝ կցկտուր թափվում բացականչություններ,«ալչոլանքննր, լար խոսքեր: Պավելը ժարդկանցնայում էր վերնից ն լայն բացվաժալջնրով ինչ-որ բան էր փնտրումնրանցմեջ:

|

--

--

Մայրը

Լի

ի

Փատդամավորնե՛ր:

-

ԳԱ

սարսափեցուցիչ ատաժեքր ունի, լըսՀանկարծամբոխիմեջ ոչ բարձր բացականչություններ

Վեջեն.

թողել: ի՞նչ ճավաբույթէ: ինչո՞ւ եք ալխատանջը Մարդկանց լոություն էր տիրում: Մի քանի վայրկյան դլիարօդում Սիզովն զլութներն օրորվում էին Հասկերիպես: ն կախնցգլուխը: կր քափ տալով՝ուսերը շարժեց Սս Հարցնո՛ւմեմ,-գոռաց դիրեկտորը: ե Սիզովի Ռիբինի վրա կողջին Գավելի կանդնեց նրա ւմ աց. բարձրաձայն մփատնանչելով, մենջ երեքս լիազորվածենք պակողմից Ընկերների արած փոխեք մի կոպեկ դուրս գալու ձնր

Ի՛նքն է դալիս». -ծ- Դրիեն՛ կտռբբ».շ Աժբոխըհտ քաշվնց՝ ճանապարճ տալով ձրկարղեմքով բարձրաճասակմարդոմթ

--

ու

մ

-

Հանջելու,

Քողե՛քյ--

որ

դութ

կարգադրությունը: :: --

յելու

առանց Պավելի վրա նախիչո՞ւյ-- Դարցրեցղիրեկաորն

չենբ Համարում մեղ վրա դրված այդ քնեք արդարացի առաց Պավելը: Հարկր,-- բարձրաձայն չոթացնելու իմ մտադրությանմեյ է, ճածիճը ի՞նչ Գուք ցանկությո՞ւն, շածադործելու տեսնում եք միայն բանվորներին ճ ոգատարությո՞ւն: Այո' ոչ նրանց կենցաղըբարելավելու բայց Փավելը: Այո՛,-- պատասխանեց Գուք է՞լ,-- Ճարցինը դիրեկոռրը Ռիբինին: --

Է

--

սուբ

Լ.

մորուքով

ասում

Ը

11.

'

"42

վնա:

պեսժրպեվ գլուխը նռիից կախելով,Սիզովբ Հանցավորի

րծ,

աչքերը շուտ ածեց ամբոխի վրա, Դիրեկտորըզանդաղորեն տնտղեց Պավելին ե ուանրը թոթվեց, Ապա փորձող Հայացքով

ա Իռ Հաղացք

-.18.-

Ռիբինը: պատասխանեց Բոլորս միատեսակ,-Միղովին/ ղարձավդիրեկտորը Խկ դո՞ւք, սլատվելի՛,-քողենք կոպեկը է մեր որ Դե կա էլ եժ խնդրում.լավ

--

էր նա ձեռքի կարմ չարժումով իր առանց դիպճանապարճից «եռացնելով բանվորներին, բայց ւ մարդկան ն հդկա չելու նրանց, նրա աչքերը կկոցված էին, էր փորձվածիչխողիաչբերովհա փորձող նրա Վորնէրիդեմքերին: առչե զլխարկնքրըվերցնումէին, նրան ենե նա պատասչ գլուն ձին տալիս, գնում էր առան ց բարններին ն խԽանելու ժողովրդի մեջ տարածում անդորրություն, շփոթՀ-

Սա

--

--

ու

առո

ու

--

Վլա սովին:

նա Ռի՛բինին:

-

բարձրացավ,

--

մի՛գովին,

--

զղջումը 26:Ի բաԲո : որք աաա ԲԱՆ ե մեք ա լ կաթն Նոր շարոնեց, մարմի Անն մուրը պա», Սիզովի Պավելի կանգնեց ւ

|

|

'

նկատեր. --

ղութ

մարդ հք էրնում, մի՞թն Դուջ բավականփնտելիգննա էլ չեք ճասկանումայդ միջոցի օգտակարությունը: --.2949-

արձրաձա լը բարձրաձայն Փավն

պատասխանեց. Քի ԱՈ եքի գործարանըճաճիճԸ չորացն

--

ամք

լի

՛

Հ ԱԺ ն

«ո |

անա

Ամ

աղմուկ բարձրացավ

ո

ն ԲԻՐՑՐ միայնճեռու լոնցին,

չսկածք աշխատել, չսկածջ բոլորիդ վիա տուդանք գրել-- լոր ե որոչակի

կծրամայնմ

իխսխանեցդիրեկտորը: ի նորից անցավ ամբոխի ժիչով, եա տնից տրտունչ էր բարձրանում,

Վ

ռանում

աչխա

դուքՔ

։

այժմ նրա Հե. ե որքան ավելի էր 48լով նրա կերպարանքը, այնքան ավելի էին բարձրանում եկ խոսի՛րդրա

--

լով։

| ։

լ '

Հետ:

|

--

--

,

-

բան ջըն.

Լ

| | :

Ապա՛, Վլա՛սով, ի՞նչ անենք: երի աղաղակնեբն ավե ավելի պաճանջկոտ դարձան, Պավոլ

ի մթ

/

հոր ր

--

:

--

--

ԲՈՒՆ

Ռու

լավ

եռ

սրտիվրա չես ազդում,

խոսում,բայց

Հաժար:

ակ է , հե՞ղ ՂԼ1. էր Սիզովն

ուո՞ովըեչչէ

բա բար

մռրք.

ասում

գնալուչ եի՛է Հանդստարան վՄՔր՝ծերերիս ժաժանակն եկեր Մենք ի՞նչ ենք ապրել: է դուրս լովնա: նոր ժողովուրդ հսկ Հիմա ն միշտ խոր գլուխ տվել: Ծնկներիվրա սողացել ենք է՛լ ավելի թե գլուխներնէ եկել, մարդիկ, ասեմ՝ թե խելքները նա՞ն Ա Ի հրբիտաչեն 114 ժի խոսքով վատ էն սխալվում, են, Հավասարի

դիրեկտորի սարդները

Հետ.»

այոչո

րի

դուրնմի

ինչպես

Պա՛վել Միխայլով,լա՛վ

տա,

Ցտեսություն,

Ն Լ.

գնած: իր ա, մեոն՛ջ,

չիմա էլ

ելք ՛

Աստված բեղ

դուք

տոտվա գտնես,

կի

մարդիկչեք,

Գո՞կի Մաքսիմ

այ

ես

բա-

անի:

Բարբաչումէր

՛

,

՛

/

եղբա՛յրո' կանգնում, մարդկանցպաշտպան ժ

՛

-90.-

-

՛

՛

խոսում

Հետ

-

--

ալ

գցել, Քանամեջ, ուղղակի խորջը կայծ է սրտի Պետք Թե ինլ. Համոզել, այդ կոշիկբ երանց չես կարող մարդկանց կանությամբ

`

ւմ հ աշխատանքն : Բնկերնք՛ր, ես առաջա աժա կոպեկից»-: ր բվի եկ այհքանժաժանակ, մինչե բ առծրի գրգոված թոչկոտում էին: Հիժարնե՛րեք զտել: ԳորՓադո՞ւը Մի կոպեկի" Ի՞նչ կա որ: է՛, թո՛ղ գործադով 21 լինի Լ Դրա ճամար բոլորիս ԼԲ վ զակոթին տալով դուրս կանեն... --

Գավելին

ասաց Ռիբինը՝ գայ-Գործադուլը դլո՛ւխ չի Մի Յեն ադա է, բայք՝վախկոււ Ժողովուրդը մոտենալով:-ավելի, Աղբի մի քո կողմը, "1 էրեք Հարյուր Հոգի կանցնեն չի կարձլո-բարձրացնել գպիւի կույտ մի եղաճով օրորվում էր ամբոխիաճագին, առչե առչս օրոր լուռ էր: նրա էր ճրա Պավելը լը լուռ Սիրտը կայում էր նրա աչքերին: սն գեմքը ն պաճանջողաբար խոսբերն նրա թվում էր, թն խփումէր: վլասովին տագնապով սզես, նոսի կաթիլների անձրեի մեջ մարդկանց անձճետ չքացան վրաւ քրաշտիցուժասպառ Հողի են երկարատե հիոնք ընկնում էին գնում Հետեից Հոգնած:Նրա նա տուն գնեացտխուր» ն ականյին քայլում էր Ռիբինը ժայրն ու Սիզովը։ իսկ կողքից

--

Հայտնեց.

վիճելով, վրՂ"ՎՎԱ-

--

իրավունք: է՛4, կյանք է Հաս Դիմում էին ավելին" գոլհլով նրան. շն, օիենոգետ, ի՞նչ անճնք Հբմաւ Դու խոսհքիրր-խոսեցիր»հկ քանա է եկավ,ամեն ջե՞ց:

կողքին:

Հետ

ճչալով:

զողանչում:

'

ԱՀա՛ քեզ ն

--

-

բայց

աղաղակները:

մոր

Պավելը ցած իջավ կանգնեց իբար Շուրչն ամենքը քնդացին, ն

յ

ժի տեզից Հեչեց մի ժենակ

արմատ Թե մինչե տասնչինդ րուն

եա

ո

է

ղՂ

ձայն Ի՞ք

Մ

'

Բոնի կաի դիրեկտորըկանգ առնելով: աի :

Ր

Բոռ լորը

՞

մի

Ր

բարեգործությամբչի զրաղվում,-չոր-չոր անմ նս բոլորիդ ճրամայում եմ նկատե ատեց դիրեկտորը:-որթ» անցնել: աշխատանքի կա սկսեց ցած իջնել՝ ոտով երկաթն զգուշությամբչոեվ ն չափելով ոչ ոքի վրա չնայելով: առ

Բյ

-

նքը կՀասկանան,

:

խակո՞վ կալխատի'

--

Ռիբինը:-Հենջ

միոյն կարելիէ ծեփ, ձեղանով

--241--

ճեղքեր ձւփել:Տեսա՞ր դու, վել, թ: ովքեր էին գոռում, ոթ քեզ պատգամավորընտրեն: նրանը, որոնք ասում են, Թն դու | առցիալիստ,խառնակիչ նս, ա՛լ Քե ինչ, նրա՛նք: Այսինքնթե՝ քող վոռնդենբեղ, տեղե է, նրանքիրննց կարծիքովիրավացի ձն,-- ասաց Պավելը | Փայլերնկլ են իրավացի,ծրբ Հոչոտում են իրնց ըն1

|

--

:

1քրոջը».. դեմքր մու Ռիբինի

յլ

վում

ր

էր, ձայնն անսովոր կերպով Ջենը-

էր:

--

ՔոՔմզ ի՛նչ է

պատաճել, Պա՛չա, Հր"' Գլուխսցավո է,-- փոախոչ ասաց Պավել

յիֆ

գորշ

Մա

--

ա նա

Չէ, պետքչի՛:

եվ Հանկարծմեղմորեն ասաց. երիտասարդ: Թույլ եմ ես, ա՞լ Քե ինչ: ինձ չՀավատացին, չգնացին իմ քչմարտության ճնտնից, նչանակում է՝ ես չկարողացա՞ ասել նրանց այդ ճշմարտությունը... ավ չեմ զգում ինձ, ամաչո՞ւմ հմ ինքս ինձանից: Մայրը նրա մռայլ դեմբին նայելով ն մխիքարելկամենա. լով` կամացուկասաց. Դու սպասի՛րմի ջիլ: Այսօրչեն Հասկացել,վաղըկՀասՀ

--

ո

բուն

-.942.-

.-

օրնք

աւ

ասել ՎՐէ

Քայլը ինչ անվորներին:

որ

ասել էր

կողքինկանգ-

ել որդուն լաց լինել ւմ էր Գրկել Մոլայի չիր3 իրեն էր նայում:

բայց

էր սպան հ աչբերը կկոցա

վում

7, Վլասովային էին, Ընլաջջներըշարժվու գանռաադնսպառումվ նրա աո անքներին, ալխատծլուն: Բոլոր ուժերը Հավաբելով, ն չուչը պաճելով ձեռքը ը սնղմեց որդու

ուեն ո

մա բի աժ արՓա՞լաւՔողո՞րըվծրցրիր։ինչ պետք Է ր արարի Դ

ա

սէ

թություն,

Քոլորը: Ջտխրես: քեզ Հետս. Փրիստո՞սւը ն նատնցես թարանինաչքերը երբ որդուն չտարան,մայրը դեմ տալով աջն» ողբաց: Մճջքը պատին փակելով՝ցածրաձայն նեսվըշանում է ի ամուսինը, --

եռ

ու

զնա

կարժես `

ու-

գուրգուրանքը: Գիշերը, ձրբ մայրը քնած էր, իսկ Փավելն անկողնում որդու

առու

մեծ

2»

եվ երեսը նրանից դարձրեց:Մայլիիըցնցվելով, տանելով

ավելի

ատելությունը

Հասկանումէր

ՔՎ

չորեն

նա

հւէ...

Քունը ինք Ն

:

բացականչեցԳավելլո նույնիսկ ես տնանում էմ փե ճչմարտու-

մեղմ բառերիցւմ րված,ձեռը արտին

կատակ-

սարսափելիչեր» ինչես

ականում նրա Համար, որդունբանտ կնստեցնեն

ի

ժոտեջավերան: Պավելը Դու, մա՛յր,չավ մարդնս.

որդու

ե

նա ուզում

նած

Գքտբ Դասկանան,ոի, ա՛յ, է

ք է դիմանալ նրա

ինչա է նրան ոա էին ն ամենքը պետք նայ դրան ամենջը Ճամաձայնո Կ.Ր Լ նշանակում գ՝ նրան ձրգար Հանղիսանան, պաշտպան

ի

--

որոն

Համարդժվար

կտանեն... կամաց պատասխանեցգլուխըքեջելով

այդ

--

|

եր

էր, Պավելի ուժ էր, որ որդու

ժամանակ,

լուրերը,

ինձ

՛

-

ն 2 մայրնե 44

վրդովմունջը: տարործ մատները չ

չտալ

ցույց

նառվը: շլնջոլ»" նրան, Պավելը ժամանակ զտավ

-՝

ավ կլիներ,ես բժիշկկկանչեմ... Պառկեիր, Գավելըհաչեց մորը ն շտապ պատասխանեց.

--

ր

խուզարկության առաջին գիշեր ուռներին խրաններունեցող ո" տագ թյուն էր զգուժդեպի էր կլանում մեջ իր

ի

|

-

Լա էր: աչքերը որդու դեմբից

խատումէր

մա Հերն,

։

"

հատած լուռ

դժվար սլխանել ժանդարժին, այնպես մոի ճամար

:

,

մլ

երբ

էին, շարժվում

'

:

թ"

գտնելով , թյուն

առա"

էր էլի

ա Տիջաղում «անու:

Մարդիկլոկ խոսքին չէն Հավատա,Ճարկավորէ թանչի վել, ճարկավորէ խոսքն արյունիմեչ լվանալու Աժբողչօբը Պավելըշրջում էր փռայլչ ճոգնած, աարօրինակ կերպով անչանցիատ, նրա աչբերբ վառվում էին ն կարծես մի բան էին որոկում, Մայրն այդ նկատելով՝ դգուշությամբ Հարդ-

ա

ի

դեղնադնմ սպան

բայց

'

-շ

"7եց.

փԱՒ

Սրդին

։

հ

աով ր պածում այնպեսսինչպես րեն ծաղրական վիրավորավան, աի մեաղամ, ժեջ, աշրատ լով թան ձաղրուծանակի Մայրն անկյունում

|

--

ւ,

պառկաժ սկանցինտանո"

Փա

բարկացա) տանիքում: բակում,

ժանդարժներըէկան

'

ի

ե իր ատով

գիտակցությամբ վիրավորական տկարության -43-արութ

կաշկանդված զլութը հտ ցած երկար ժամանակ միալար ոզ» բում էր, այր ճնչլուծների մեջ քափելով վիրավորվածօրակ ցա-՝ վը' հակնրա առջե, ինլպես անչարժ բիծ կանգնել էր նոսր եՆ. չացքներով դեղին դեմքը, ե կկոցվաժ աչքերը նալում էին բափականությամբ:Մոր կրծքում սն կծիկի պես մորմոքվում էին կատաղությունն ու զայրույթը այն մարդկանց գեմ, որոնք մո. իից խլում են որդուն նրա Համար, ջր որղին ճշմարտությունն է լ

`

ալապես սպասելովմի ինչ-որ վարձը: վորել էր ապրերմլտապես աշխույժպաովումէին երիտաաղմկելով բանի, նրա շուրջն որդուս «յզ միշտ կանդնածէր լինում աշա սարդներըն նրա առչն ստեղծողիԼուրչ դեմքը: եվ բայց լավ կյանք

քարի

որոնում:

Ցուրտէր, անձրնիզարկումէր ապակիներին, Թվում ր" գիշերվա մեջ տան շուրջը ման են գալիս անաչք, լայն, կարմիր դեմքերով, երկար ձեռներով գռիչ մեկի ճետքի պաճելով: Ման են դալիս ն Հազիվ չելի ձայնով ի ճ. լ էն խթանները: լ գանում «ի նչ կլինծր ինձ էլ ուսնեին»,-- մտաժուժ էր մայրը: ճչակը ոոնաջ՝ մարդկանց աշխատանքիպաճանչելով, նր օրը նա ոռնում էր խուլ, ցած ն անվստաճ: Դուռըբացվեց, մտավ նա Ռիբինը։ կանգնեց Վլասովայիաոջն ն ափով անձրնեիկա- Է : թիլննրը մորուքից սրբելով՝Հարցրեց.

կնրպարանքներ՝ .

|

-

--

Տարա՞նւ

-

։

Տարա՛ն անիծվածները,-ճառաչելով

ժալիբ'

`

պատասխանեց .

Ռիբինըժպտալով էլ խուղար: կեցին, ման եկան, այլո-ո։ Հայճոյեցին... 1՛4, բայց չնեղացբին: Տարան՝նշանակում Պաղճլի՛ն։Դիրեկտորն ալջով ժանդարմբ գլխով արեց, ն-- ժարդը ոտով-գլխով կորավ նրանքիրարբարեկամ են: Ոմանքկքում են ժողովրդին, մյոաները՝ծղջյուրներիցբոնում... Փավելիճամար միջամածիք՝ի՞նչ կլիներ,-- բացական» լ' չեց մայիջ՝ վեր կենալու: ՉԷՐ որ բոլորի Համար է գնացեր -ա

Այդպնայ-Խսաք յ

--

Ինձ

:

արեց,

է

--

Ս

-.

8'վ միչաժճի,-- ՀարցրեցՌիբինը:

-- Քոլորդ: -- Մբա՞ն ահս:

նե բեյ չէր Իր Համար ճաշ չէր հփել ձէթ վառել, վառարանը էբ կերել ծվ 5րր մի կոոր "ց խալ, միայն ոզ քրեկոյան երբեք Փտածեց, որ իր կյանքը դեռ նա ս"պառկեցբնելուչ այնպես Վքրջին տարիները միայնակ,մերկ չէր նզել'

Նա

անձանգիստ, նա չկա հ -ոչ մի բան չկաս

ել7 ն անքուն գիշերը» է՛լ ավեԴանդաղ անցավ օրը, անցավ բալք մնկին, էի որեէ ազլասում մլուս օրը: Մայրն ն ի պա Հառաչում երեկոն: ԵՎ՝ գիշերը ոք լերեաց. եկավ ոչ սառն անձրելը խողովակը տհրն Լր քոտքատացնում ինկնու: կտրից կաբան էր դեսուդեն էր, Ճատակի տակ ժի տարօրինակ անկման քախծոտ ճնչլունը թում էր ն կաթիլների ակտկոցիՀիւու Թվումէր։ Քե էր ժամացույցի անկերպովմիանում է, ն չուրջն ամեն ինչ կամաց օրորովում -

դանդավ՝

ամբողչ ունք մեջ. պետք է, ժեոծլ է թախծի

կավ Արո,

մոր

'

ծեծէ՞ն, չարչարե՞ն... Հանկարծ Մայրի երհակալում էր որդու մարմինը ձեժվաժ, պատաՎ4 արլունաքացախ,ե երկյուղը սառբ Հողակուլտի պետ --

գա,

ընկնում էր նրա կրծջին, ճնյում նրան: Աչքերը ցավ էրն զգում:

241.-

Մայրը

կամաց խփեցին - ժեն,երկու". բայց այո Պատուճանը մորը: չէր վախեցնում դա վորել էր արդ թեկոցին, Հույս արագ

ծակոցից' Աղոտ մի անդամ ցնցվեց սրտի ուրախ նա նրան Շալն ուսնիին գցելով տքի կանգնեցընց

դուռը

սո-

Բ

արեց... ր

Հետեից մի ուրիչ մարդ, դեմՄտավ Սամոյլովը, իսկ նրա քաշած: Հոնքերին գլխարկը

ծածկած, »ձիջով վերարկու առանց բարեելու Հարցրեց Ջեզ

ւ.

ա:քերի "

արքնացրի՞նք,--

ն

Սա-

մոայլ էր"

ճակառակմաաճոգված սովորականին ժային ե լուռ՝ սպասսզ Խ։ բնած չէի,-- չզատասթանեց Հարեց նրանըվրա:

մոյլովը։ -.

Չէ, այդպիսի բան 1որի նեյ: Քմծիժաղըդեմքին հա դուրս վիշտը մեծացնելով իր խոսքերի զաժան անձուսությամբ:

զոզանջո

որը

ուղեկիցի ծանր նաժոլովի

կը վերցրեց

ե

խոպոտ Հառաչելով գլխարմեկնելով մորբ կարճ մատներով լայն ձեռը ինչպեսճին ծանոթիու

նրանբարձկամարար, Բարե, մայրկ՞կ,Ջքանաւեցի՞ջ: Հանկարծ մի Վլասովան՝ Այս դո՞ւքեջք,--բացականչեց եգոր հվա՞նովիլ' վրա ուրախանալով»քանի -- 20 -ծասաց է

--

ֆ՛ս

Էմ,-- պատասխանեց ՈՂ տիրացուի մազերի ւետ աղե ծ ե նրա, լիքը դեմքը բա. ձրկար բվար ժազերով իր Ժէժ Գլուխը թնքելուխ իքժտորեն ժպտում էր, մանրիկ, գորչագուլն այքերը մոր դեմ- : Քին էին նայում սիրալիր ու պայծառ նս նման էի ինքնաեռի, հույնպքես կլոր» կարճլիկ, ճաստավիզն կարճաբազուկ: նրա | դեմքի արբեզյում: ե նրա ) քր ու փույլում,նա չեչում էր աղմկալի, կուրծքնամբողչ ժամանակ խզզում, խոռացնում ձր... Անցեք սննլակը, էս իսկույն կճագնվեմ,-- առաջարկեց --

աաակմգան

Բ

ՐՆոշանոցից

մ Գարա:

եգորը ժպտալով Իսկ այխատող չկա ,-- ավճլացրեց ունենք, ինքս եժ պատբասԳերազանց որակի գրականություն աա հ. որ բնլպերաներս տանենք գործարան, --

--

ոո.Իա Իո :

` այդպես է արդեն սաճշվանել մեր Հոգատար իչխաՖությունը: Հետո, Ժայրի՛կ, ես դորձի կանցնեմ, Դուք գիտք՞ջ, ՝ Ք8 րեկ քանի մարդ ձն բռնել,

գ

լ

ալն

| ի '

քու,

իրենից ինչ-որ բան

ծն

ուղում,

սպա-

Հ-

կորսունովային,.. ռուՀչի Սանոք եմ, Հետո՞ւ Հետ ֆրա "

խոսնցեքտեսնենք,

նա

չի՞ անջ կացնիարչ-

ոք:

ավեց. Մայրը ձնռր բացասաբար թավ է, ոլ Որ իմանան,Ք1 զա նա կին շատախոս 0- ո՛ք տահից::: ո՛չ, ո՞չ" իժ միչոցով է եղել, այս նա կամի մբտք առկայծեց Նրա գլխում, Ը

կարողանանք փչացնելնրանց այդ պատարագը, նրանք միանգամայն ճիմար դրության մեջ կընկնեն Բանն այսպես է. նե.

Հ-946--

որ

ճարցրեր» Հը, որ ի՞նչ: ի՞նչ անենք Ճիմա: ն ասաց. Սամոյլովը շեմքում կանգնեց նիլովնա, ծանոթ եր մանրավաճաԴուք, Օելադե՛լա

Լ.

եգոր հվանովիլը,--իսկ նքն մենք

մենք Հիմա դադարենք դոիծարան տանել մեր գրքույկները, ողորմելի ժանդարմնէրի կկառչենայդ տխուր երնհույթիցե

ամաց բոլորին խուզարկել գարգասում,--

ն չտապ

--

ասաց

են

--

--

չագնվելով՝նա մտավ սննյակ ն աչխույժ ժպտացՀլուրինս Երնի ծրկար լեն պաշ, քանի որ այդքան չատ ճն

-

|

Սամոյլովը' Մալբն զգում էր,

|

Ֆա

բոնոտել...՝ ճիչ» էԽ--

,

չան

է լինում,

Է

բան նրանիցմիալն չնչին

՛

-շ

է,-- բնդճատեց նրան նգոր Փառացունինենրորդն ԻվանովիչըՀանգիստչ-- եվ աետք է սպասել, որ իշխանություձը մի Հոգի էլ կտանի,Ա՛յ, աթ պարոնինէլ... տասը Ալո՛, ինձ էլ,-- մռայլ ասաց Սամոյլովը Վլասովանզգաց, որ չնչելը Հեշտացավ, «ես մէնակ չէ այնտեղ»,-անցավ նիա գլխով...

ուս,

ասաց Հասկանում14,-- վշտանալով ժա ի՞նչանինք: -՛ մայրո»-0խ, աէր աստված: Հի ՀեչեցՍամոյլովիձայնը. սատանա՛ն տանի ամենթին բռնել ենչ-Համարյա առւաչվա շարունակենք երանց... Հիմա պետք չէ մենք գործը ազատելու այլնբնկերներին Համար), ոչ միայն գործի

--

որ

ՊԻ"եշՀասկանումեմ,

"

Դաշայից...-- բացականչեց

հա

ոլ

"ւ

Հանել,

ԱԻենք գործ ունենը ձել Հեա-մՄտաՀոգ ասաը Սաժոյ. լովն՝ աչքի տակով նայելով մորը ծցոր հվանովիչը«էնյակ անցնելով՝այնտեղից ապաց. Այսօր առավոտյան, սիրելի մայրիկ, բանտից դուրս էր եկել ձեզ ճայոնի նիկոլայհվանովիչը... Մի՞քն նա այնտեղ էրչ-- Հարցինցմայրը" կրկու ամիս ն տասնմեկ օր նատեց:-Այնտեղ ոոիսել էր խոխոլին, նա ձեզ բարնել է, ն Պավելին,որը նույնպես բաչ բնում 1, խնդրում է ձեզ չանչանգատանալ ն ասել ձեզ, որ հրա գնացած ճանապարճին մարդուս Հանդոտի տեղը միշտ բանտն |

Բայց մի՞քն րայի

էլ

1 կոկոքն բոլորի է՛ Հա-ան ողը, ծ եղնլ գրքույկներըարոոոզը: են այնպես մաջբրազարդել սիրում ժանդարժները Հոգին մեա: ր

Ա

--

Բոբ

գրքույկներնթղթիկներնկային, կար՝ Գավելբ է Ռւրեմե Թղթեկնե՛ր։ կան, ու

չ բբ

գոյնկա'«րթույկներ

այրը:

չ/

դեմ, ընկերների

բանտ են նետված... մայրը: թե,- անչանգիստգհչեց նգոր հվանշգիչը'ասաց Շատ պարզ է,-- ժեղմորեն Մտաժեցե՛ք, »եէլ են ուղիզ դատում: ժանդարմեերն

երբեմն

-

-

ալե

ք նչեւ

|

ժ

Գավելիէ ամանջը

ճետ

նրա

ա ոնք

|

Հան

'

մառ .

ծ Հանկարծ

ըովնթինձ, |՛նձ ովեր։ Դուք -ծ-ֆզֆ--

ասաց:

"ր

ու

Արդեն ծա ինքս գլով: կբե-

ն

նա, Այնտեղ մարդՀանգոտանում էլ ավելի լաՎ կլջրագառ ժամանակ մեզ նմանները սովորումէ, իսկ ազատու քյան մեջ նստել եմ ն

բեմ, ինքս ճնար կգանձմ: ես ճենը Մարյայինէլ կինդրեմ, Քոզ նձ վերցնի իրեն օգնական: ես Հաց պե՞տք է ուտե, Թ. չե | ուրեմն պետք է այխատեմ: Աշա ն նյ ճաշ կտանեժ գործա. բուն, ուրիչնծրի Համար, ես ինքս մի կերպ գործը պլովխկբերե, Չեոնձրը կիծքին սեղմաժ՝ նա շտապշտապ Հավատա. նում էր, որ ամեն ինչ կանի լավ, աննկատելի,ն վերջում Հբրճ-՝ վելով բացականչեց. նրանք կտհսնեն, որ Պավելի չկա, բայը երս ձեռքը մինչե անգամ բանտից էլ է Հասնում, նրանք կահսնե՞ք:

լին ունենում

..

աո --

Ն

է, մայրի՛կ. եթե Հրաչալի՞

ձեռների բո

ամ ամուր

-.

յ

ո: ե՞նչ հմանայիթ, սքան.

խավարի դարավոր կո ծ իսկ առայժմ ն կեցըն -՛ մոր սիթտբ: Տանսությունյ--ասացՍաժոլլովն՝

ձեռքը:--Իսկ,ա՛յ: --

տարաժում

ուրախությունից: --

Երբ Պավելինտեսության կգնաք,--

նրան, որ ասաքե՛ք

ր " ի

ցավ

հլ

լավ

ավելի

մայրունի:..

չուտ

ասում

|

| ։

էր Եգորը,-

կտնսնեմյ-- ժպտալովխոստա-

մաժոլլովը:

ՐԹ.

.-

ԱԵԱ: ,

չ

արած.Ժ

նրանջ երկուսով քրջյացին։

եվ մայրը ճասկանալով իր սխալը՝ մկանը ծիծաղել ցաժրաձայն ն շփոթված, մի քիչ խո-

բամանկորհնչ

ՄեփականիՀետնում աեոր աուը --

--

ուրիշր վատ է երնում,--

"րւ

բմլավ ղմել

որ

ար արող գ բանա

ժածրիմ ն միայնակ:

մուո: դնաց Մարյա կորսունովայի ոոոՎ վաղ վրա ո արական ինչպես միշտ, յուղաքաքախ ճվճվան, գինք, հա

ն

ձեոքով աոՀարարէց մյդցավ է՛նչ ար:

նա

մոր

ճարաոտ

Թո՛ղ: Վերցրին տարան, Դա աղդաջ էր՝ գողության Համար վատ բան չկա, ՀաԵն ճշմարտության կատնցնում,իսկ Հիմա սկսել

|

.

է'

մեծ

"ք Բոր ճի բանտ Լլ ԽԱ, ԿԱ աե, աները Հար ճատկա քն Ամենքը չեն կոա.թալ տ՛ եչանդատանաս պատրասվումէի Ե

մե

առանձին

բան

լասաց,

ե

Րւն

Դա բնական էյ--

ճամար դուք

էչ

|

ել փով:--

ասաք

բացականչեց եգորըւչ- հոկ Պավելի մի՛ անձանգստացեց,մփ՛ վշտացեք: Բանտից նա

սիրո

ԾԴ

Դուք այդպես էլ ասացե՛ջ նրան, փա ամենը, ինչ որ լ դետը է, կա՛մ: ` Թողհա իմանա՛ այբ -- իկ եքե նրան չնստացեք՞ն,-Հարցրեց եգորը՝ Սամոլ--

ա

չաճել: կողպեց հ սենյակի երբ երանք Հիրացան, մայրը դուռը տակ:Ազոաղմուկի սկտեցաղոթելանձրնի մել ծունկ չոջելով՝ այն մարդՀամակված մի մեծ խթոձճով թում էր առանց բառերի, մեջ: կյանքի իր էր կանց մասին, որոնց Պավելը ներգրավել արան ե սրբապատկերների կարծես անցնում էին իր Նրանը րա իրար տարօրինակ պարզ քով, բոլորն անցնում էրն այնպես

կէ

|

մոր"

հիան բեիանտ

մսաց ցանկանավլասովան՝ կՀասկանա՛1ո--

Խքենքը

լով նրա

։

ես

մոտ

ւե,

մասին խոսելու, ազո

ազսպիսիբանի

--

Մայրը ժպտաց: նրա Համար պարզ էր. եթե Հիմա գորՓարանում քռուցիկներ երկան, կշխանությունըպեաք է ճաս« կանա, որ իր որդի՛ն չէր դրանք: եվ իրնն ընդունակ կգայլով կատարելուալդ խնդիրը նա ամբողչովին ցնցվում էր

իր

-շ

՛

--

եգորը:

ւ

ւ

ինքէո

չելի բան է, Ուղղակիզմայլելի է: Փո բանտումկնստեմ ինչպես բազկաքոռում, չթե այի բանը չաջողվիյ-- ձեռները շփելով նկատեց մամոլլովը: Դուք գեղեցկուճի հք,-- թաղոտ ձալնով գոչում էր

քույ

աար

--

-

եդո ք

չա

մոգ ժգուտու:

ամեն

--

աշխուժաքան,

Քրնք անդամ բայց խելքի ով, ԲԱ

.ո

ու արի Հարով անգամ Քեն ոլ Համար անկասկած 21 մա բը՝ բարյացակամ,-- ասաց Դուջ դժվար ք ն մորեն նայելով ծգորի պարզ ո ն ունի,--պատասխանե աւա, Դա իր Հատուկ ԱԻ Սւբեմն վճռվա՞ժէ, մայււ բ էս մ Ի. եր բարձրացնելով ե աա նլութը, ն նորից կպտտվի բէ՛կ, Վաղը մենք ձեղ կչասցնենք ԺՏ» ազատ խոսքը» կործանմանսգոցը:

|

երեքով էլ

ս

Խոր

գրա

Ր

միշ Թե լավնո՞վ էւ բանե ա՛լ ժամանակ լունեցա:

ր 7 շո .Հանում ր ՛

Է»

մակա լաթ այց,

Այնպե՛ս աջիֆածնե՞ -.940ք

բայց

Ես

'

.

ասում,

" բ:

նն

ծաշ եփում ալք տաբար կրծոտում, այնպե՛ս: ու

ղցում՝ քէ ինչպեսուտիճները՝բոթոնը:։Մի տասը կ չե մճկ էլ տեսար ժի "հրետիկոս դուրմ եկավ փողը լիզե՞ց, Փորձա՛նքէ կին լինելը: Գարչհլի՛ պաշտոն է աշխարչիս նրեոուքլի

ետ

հա

նա

ծաֆկված պեպեններով

այ--

ն

ճառալելոլ

բանվորները էր տիրում, անչանզատություն Գործարանում բանի մասին ձիինչ-որ

Հավաքվումէին փոքրին խմբերով, մտաՀամէն տեղ վատումէին սաձույնխոսումէին իրար Մեջ» դըրերբեմն լսվում էին Հայծոլանքներ, Հոդված վարպետները, գիոված ծիծաղ: Սաժոյլովին. ֆրա մոտով անցկացրին երկու ոստիկաններ իր կարմժյուսով իսկ հա գնում էր մի ձեոքը գրպանըդրած,

Լ.

ա

դեմքին

գցեց:

սին, Մենակ ապրելը դժվար է, ծրկուսով էլ զզվելի է: Սա նվել եմ բեզ մոտ խնդրելու, որ ինձ օգնական ընառաց Վլասովան՝ընդչատելով նրա չաղակրատանքը ե ընկձրուծու բացատրուԻնչ ե" Հարցինը թյունը լսելով, դրականապեսգլխով արավ .ծԴՂկարհլի՛է: Հիշո՞ւմ ես, դու ինձ երբեմն մարդուցն թաքցնում էիր Դե Հիմբ էլ 8՛ս քեզ կթաքցնեմ կարիքից... Ամենջը պարտավորնն քնզ օգնել, որովշետն քո որդին ճասարակականդգործիճամար է կորչոսփ կա՛վ տղա է որդիդ, անխտիր, ե ամենքը խղճում նն նրան: ալդ ամենքն են ասում Փիտի ասեմ, որ այդ ձերբակալությունիցիշխանությունը խեր

գուննա,-

փչեց: մոր վրա մեռած սառնություն Այդ չար սպառնալիքից փոքրիկ, հրա իսային, միայն նայեց ոչինչ չպատասխանեց աչջերը ցած

Մարյան

մազերն ուղղելով: րաշիկավուն

բաղկա2Հոդուը էր դնում մուտ չճարյուր ն նրանքանապարտ ճետնից Հայձճոյանք ոստիկանների մի խումբ՝ ցած բանվորների խոսքերչարահլով..: ծաղրական կանչեց մեկը Լո"

չի տեսնի, մի տես գործարանումի՛նչ է կատարվում: Վատ են խոսում, սիրելի՛ս Ալնածզ նրանջ, պետերը, կարծում հն, թե կժեղին, էլ չի՞ հարող Հեռու գնալ՛ բայց բակրունկը մարդու նից պարզվում է, որ տասին խփել են՝ Հարյլուրներնեն բար-

Ջրոսնելու գնացիր, Գրհ՛չաչ--

--

շնից:

ՊաՀ

տվեց մլուսը:-Փատի՛վ մեզ նմաններին,-- ձայն ենք ժան գալիս... ճՀազաններով եվ քունդ Հայծձոյեց: չաիացածե բոնելը երեի ձեոնտու չէ այլնսԳրողներ ն բանվոր ասում էր մի բարձրաճասակշիլ բարձրաձայն տալ": Սկսել են ազնիվ մարդկանցքարչ կրկննը մնԳոնե գիչե՞րը տաննին,-- ամբոխի միչից Արիկանե՞ր: կը:-- Թե չէ դերեկը, անամորաբուր::: ոչինչ արագ, աշխատելով մռայլ էին գնում Ոստիկանները այն բացականչություն չտեսնել ն կարծես քէ չլոքլով նրանց Հանդիժան որոնցով ուղեկցում չին իրենց: Երեք բանվոր նե ռատիկանների վրա ուղղեմեժ շերտ բերում էին երկարի ժի --

կայել:

Խոսակցությունըվերջացավնրանով, որ 4ետնլալ օրը ճաչին Վլասովան գործարանումն էի Մարյլայի էփածների երկու շուկա էր գնացել առնտուր քաղարով, բակ ինջը՝ Մարյլան

անելու:

-

--

ւ

Քանվորներնիսկույն նկատեցին նոի առնտրական կնոջը: Ոմանցնրան մոտենալով Հավանությամբասում էին: հս անցել, նի՛լովնաո Գոռրծի՞ Ոմանք էլ մխիթարում էին, Հաստատելով, որ Պավելին շուտով բաղ կքրողնեն, ուրիշները վրդովում էին նրա տխուր : զայրացած Հայ» սիրտը կարեկրականխոսբերով, հիրորդները՝ Հոյում էին դիրեկտորին, ժանդարմներին, ժոր կրծքում պա: տասխանիարձագանք գտնելու: կային մարդիկ, որոնք երան իայ Գորբովն նայում էին չարախնզությամբ,իսկ Ճաժմարակալ --

:

ատափներիժիչից ասաց. եթե ե՛ւ լիննի նաշանգապնտ, ծա Թու մարգկանցչմոլործցնի՛, --

«..250--

քո

որդուն

կկախծի՛

|

|

չով այգ երկաթբ՝գոռաջին. Ջգո՞ւյչ, ձկնորսներ:

գիլ ցմժիժաղով՝ Սաժոյյլովը մոտով անցնելիս Վլասովաղի -.

խով արեց նրան կ ասաց: Քա՞րչ տյվին'

մորը Հուղում էին Մայրի Լուռ, խոր գլուխ տվեց նրան. ժոյիտր դեմքերինբանտ դնացող հիիտաայդ ազնիվ, ղգաստս սրբ էր ձագում նիա ժեջ մայրական խղճառարվող սարդները: դեպի նրանք: -շ

..984--

նալով՝ Գործարանիցվե Մարյայի մրա, աշխատանքիմել

ոէ չմ

նն

դնելով, իսկ

: ՞ րան ագենրով Մայրը "

երեկոյան եկավ իլ ` նա երկար ժա. : րնա րոնից անկյուն ընկավ՝ իր Համար տեզ չգտնելով, չիմանալով ինչ անել: Նրան էլ անչանգատացնում էր այն, ոբ աճա շուտով գիչեր կլինի, իկ Ե գոր ի հվանովիչը գրականություն / ի է: չի բերում,ինչպես խոստացել Պատուճանիցդուրս նկատվում էին աշնան ձյունի ժան, գորշ փաիլները, Փափուկ կպչելով ապակիներին՝ նրանք ան. ն Հալվում՝ բրենը ձայն յած էին սաճում Հետնիը քաց ճետ ' մուժում Մայրը էր քողնելով: որդու Ժասին... Դուռն զգուլչ խինցին, ժայրն արագ վազեց, կեռի դուրս դցնց, մտավ Սաշենկան:Վաղուցէր, որ մալրը նրան լէր տեսել, ն Հիմա առաջին բանը, որ նրա աչքովն ընկավ, այդ ազջկա անբնականչաղզություննէր: Քարկ՛ ձեղզ,-- ասաց մայրն ուրախանալով, որ մարդ է , | կել ն գիշերվա ժնացաժ մասն անց կկացնի ո՛չ է չնջ երեում: Ուրիչ տե՞ղ էից գնացել: ոՍ, բանտում նստած էի,-- պատասխանեց աղջիկը ժպտալով:-- նիկոլայ հվանովիլի «Հետ միասին. Հիշո՞ւմ եջ

ար

,

ցուրտ

ր, '

ն

:

ուշ

անձրապույր:

:

,

--

Վազուց

նրան: աի

նչպե՞սչեժ Հիշում,-- բացականչեցժայիլ:-- Երեկ Եգոր նն թողել, իսկ ձեր մաասաց, որ նրան բաց Ոչ ոք չի ասել, որ դուք այնտեղ եք... ի՞նչ ասել... Քանի նգոր հվանովիչըէէ Էլ Բշ փոխեմ,չիկը չուրջը նայելով: 120 արլ ՞

0 իւքի

հ/,ք

.

ձեւ,

ւ

Բիո» ս

ներս

էլ

ինչպես առաջ: ընկել,աչքերը

ծնտոլացել: ոեր ւ, 3 ակտուք Խոշոր Օ» ձեղ, կավոր է Հանգստանա Ն, են թողելնիան աան ժայրը' ղդութ-:.--

ճա

Հառալելով ն

Հարկավորէ--

Ը.

լոն

չո

:

ոՀԲ

իսկ

հ

,

վո վ

գլուան օրոր

":ասաց '

աղյիը պատասխանեց

ցնցվելով -

ոչի ել... Շատ Միխայլովիչը, Դ

էր ավել ինչպե՞ս Ասացե՛ք,

չվիր-

Դովվե՞ց: Սայձնկանմորբ Հարցնելիս

ն

նա

չէր նայում, գլութը քեքաժ էին, նրա մատները դողդողում 1204մառ

ուղղում էր ժազերը, մայիբ:--Ն Ռչինլ,-- պատասխանեց --

նողը չի'

նա

ա

լավ

ՆիՔ

իր

Հարցրեց ունի, չէ՞,- կամաց առողջություն

աղջիկը: ծրբնք: պատասխանեց Ջի «իվանդացել Ժեյ ծս ճիմա ձեզ մորու փուրաբալով ոտից գլուխ դողում նք: կիմացնեմ։ անճանգրաՓա լավ կլիներ Միայն թե արժե՞,որ դուք ես ինքս.:տանաք:Ռւշ է՛ Թողեք

մայրը»-Դուք

--

Ր

--

մայարձազանքեց Հանդիմանորեն ժոգնած-4ողնած,-մուտ: Սաշան էլ գեաց խոճաթը՝ չաիժվել սկսելով ինքնաեոի ե ձեռբ գլխի շնտնը դնելով, նոց, նստնց այնտեղ նստարանին --

առաք:

:

բանտը թուլացնում Ալնուաժքնայնիվ

-.

է:

Անիծվածան-

մի բան չկա:

Գիտես

գործությոմ» Դրանից ավելի տանջող ն եատտում եռ վանչ քենինչջան շատ աշխատելՀարկավոր» դակում զազանիգլես...

Մասին ք ամբողջովին... եքՔջված

ոչ

ո" դո --

ե

եսնում

ժիալնության |

--

էր, Հիմա նորից վալելլակազմբարակ են

Ֆա

`

ծս

լ

ջ

թափվում, վերարկութցՀատակի վրտ խշխշալով թափվեցին ղքի փաթեթները. Մայրը ծիծաղելով չաթում ւ էր դրանք Ճատակիցն ասով. էլ նայում տեսնում նմ այնալք՛սնջ լցվել կարնցի արդը հագել, սպասում եք, որ երեխա ծնվիչ 0Հո՛, ինլիդու եբ գնացել, թան շա՛տ եք բերել: Մի՞քե արա

Հավ ան ՛ --

Այո,-

բաներ

ԺՈ

-

ասա ննա

-.069.-

:

լ :

8չ

--

ՌԵ նրան ՀՈՄ

Լ

:

-

ոք,

բացի

ամտժուց. աստժուց։

երեի նրնի

դութ դուք

էլ21

չի ԷՔ

Հավատում

աղյիկը գլուխն օրորեԹղյ--ճակիլք պատասխանեց |

լ"վ

Հանկարծ գրգովելով սկ էս ձեզ լնմ Հավատում,-կեղտոտվածձեռները զոգնոցով չայտնեց մայիըի եվ ածուխով շարունակեցսրբելով՝նա խոր արագ ուի

Ը

Համոգմութոմ

մայրը:-- Բայց, ա՛լ -- Այո՞...--դանդաղ բձաղանքեց են... կանանցամբողչ կյանքումվիրավորում ,Հայտնեց եգորը՝ դուռը բանա կռ բճռնաթափվեցի է, Թույլ տվեք, ե. ներս կտա չով-- ինքնահոր պատրա

|

Գուք ձեր Հավատը չեք ճասկանում: հնչպե՞ս կարելի առան, աստծուն ճավատալու ապրել այդպիսի կլանքուժ 8, փնքփըն.։ մճկը ոտներիաղմուկով դուին նախասէնյակում ն քաց, մայրը ցնցվեց, աղչիկն արագ վեր թռավ շտապ չշնչաց, Ջբանաց, եքն ալդ նրանք կի՝ ժանդարժները,ձնացբնք, Քե ինձ չեք ճանաչում... որ իբր ես տունը շփոթել եմ, ձեզ մոտ պատաչճմամբէմ մտել, ուշաթափվել, դուք չորերս օանե ' եք: նք,դիքերըգել, Հասկանո՞ւմ --

ա

աան,"Սիրելիս,

-

լով

կարծեսթե եգորն է... Դ Դ -

`

"յ

է

ո

՛

աի

եր» աքնաձոը

նեմ... ն նա ինքնանորվերցրեց

Սա

Մ

չ

նա-

ատ

ՂԲ անելով` ոքրիկ խոշանոցըխոպոտ ձնչյուններովվ չեկան

ճանում ձր ժանրը-ժանը դաղործն

խոսում: աոննլու Ա՛յ ժայրի՛կ,

նա

դա1-

այս աղչիկը շատ անդուրեկանէ իչրաՀայտնեց նության Համար: Վիրավորվելով բանտի անսչից՝ է տեսուչն հրենիր : նրան, Թն սովամաՀ լինելու, ձրն ներողու» | թյուն չխնդրի, ն ութ օր բան չի կերել, որին քիչ է ժնացել | ոտները մեկնի, Ժեռնի։ Վատ չի՛ւ հիմ փո՞րսոնց է, Ճե՞: :

սա

կերպովկախ Շաղակրատ ելով ն կարճ ձեռներով անճոռնի Հնտնից ընկած փորը պաՀելավ նա անցավ սննյակը, դուռը նս ասել, ժածկեց, բայց այնտեղ չաբունակեց թնչ-որ բան Մ Մի՞թե ուք օր դուք բան չեք կերել,-րբել,-- զարմացած ճարը՛ : քեց մայրը: Հարկավոր էր, սր նա ներողություն խնդրի ինձնից.

--

եմ: Սճրյողիններից Ջր արեանն ենք: , հնձ անձնավորություն կաղ Ֆիլի աղջի՞նը: մանո ոթովճետնականջներսշատ է քաշել": ե իրար վրա Հարցեր քանրանք կանգնել էին իրար դեմ ն ժպտալովնայեց նրանց փելով ծիծաղում էին: Սաշենկան ԱմանեղենիչխչինոցըԺորի սքասկսեց էն ւ

փեցրեց:

շատ Համելի բան Վա՛ր ներեցե՛ջ,խոսջովընկա: Ախր տեսեելը::է Հայրենակից այստեղ ն՛ս պետք է ներողությունխնդրեմ, որ Սյդ անք էմ անուժ: Բայց արդենժամի մասմիը կարդադրություն

քւ

մերել"

մ մայրը ն

ո.Հաո'

-

| |

նորից Հարջրեց.--իսկ :

գնալու:

դնաբ:

դարմացածՀարցրեք Քաղա՞ք,--

Ի՛քչ եք

Է.

աաա պա

չ

իակ

էս

ասում:

Մու

Դ

:

թեք, Ծ-

լ

է, ծղանակըխոնավ, դուք

դուք

այմոնդւ

|

| է

Հոգ"

խոչանոցոմ փվանովիչը

ԱՅՐ

դիչերհցեր: ու

աղչիկը» Ոս, էս պետք է դնամ,-- ուղղակի Հալոնել ժ ճան էչ որ Հ ճն պաճանջվում օրիորդը .- Այո, Հաղրենակցում,, նա վաղը փողոէն: եքն եվ ճանաչում չջանա: նրան այստծղ եգորը' ցո ծրնա, դա լավ չի լինի,-- Հայտնեց Մէնա՞կ կգնա. Քայց բնչալե՞ս: Է.

՛

պատասխանեցաղչիկը:-Մ Մարդ չպետիվէայնուամենայնիվ ներողությունխնդրեց: գրեց: բողությ

բանը,

եմ

մայրը:

4՛ծ, չ՞նչ արաժյ-- կամաց ՛

--

նա

չ

փտածեց ժեր

տեղ

Ճեռու

Ռ"ւր պիոի

--

ճան նրա նրա Հան

նչ...ռ«չ

պատրաստել:

--

է, իսկ հս

աւ

-մյ Քն

նք: 2այրնկակցուճի՞ ս: Ուժոնցի՞ց Ես

--

--

ելով: ուսն թոթվելով: պատասխանեցաղչիկը՝ մրահլուը րահլուց ուսնիթ ն Հատտատամ մոր ճհգու գքոտություն, խոտասիրտ տությունը կման մեջ Հանդիմանության ժի չյան Ճարուցեցին:

ութ

բացականչեց

չա

--

| ե ոյուսն ը կանգ վերարկուն

խաղաղ

ն

Գուք Ճայր հվանի որդին ձք.գիտնջ այդ Հենց Խա Էմ: իսկ դուք որանեդի՞ց էմ: Ախը նս Վոսկրեսենսկոլեից

-»

.-

-

նա

տարի: առչրնըլոթանասուներեք ուներ հ սարկավագ էր վոսկրեսենսկոյե փուք ծանրություն դյուղում,ս: ժայրբ: գանալու

՞՛

ՄՍԴԱՔՋ ,

|

--

ն

պատրա

է

ասա

է տարավ՝ասելով: էր քսան րբաիմ Հարազատ Պայրիկըօրական խմում Հիվանառանը ն աշխարչիսերեսին ժակից ոչ սլակաս, ուոտի

շնչասպաո: Հոգնաժությունից Խ,-Քացականչեց կյանքում, մայրի՛կ: Դուք արդեն ար

Քրջվաժ

ամ բանից լավ

ամեն

"յ աո ԱԻ

«յա»

-

ստ

--

աշ

.

՛

--

--

-:55-

ասում:

ինչես ինքր Սաշան է են նրանքուլում ոբմուսնանավ:

եգորը ժպտալով: կգեա՛,Առրիննիր Համար քեյ լցիեց, վերցրեց մի կտոր ճաճարի Հազ ազ ցաննցվրան ն սկսեք ուտել մտախոճ նայնլով մորը: ձր Թէ գնում 2 Դո՞ւքէն նատաշա՞ն Այդ ինչպե՞ս -ծ-

ասաց

եջ, Մա՛չա'

Մայրը նայնը հրան,եգորին

կ

փացականչեց. կամացուկ

Ի՛նչ... խիստն եջ: Մաշան լուռ սեղմեց եգորիձեռքը: Թել խմհլուց Հետո գնակ խիճանոց, իսկ մայրը նրան ճանապար" դնելուՀամար եկավ Հետնից: Խոճանոցում Մաշենկանասաց, դուրս նրան իմ Միխայլովիչինտեսնելուց Հաղորդեցե՛ք

,

լռ

է ձեղ Համբուրել: արել՞ Մարի չուռ գրկեց

երան ե

Բողջ

շրջվեց: կամաց `

ջերմ Համրուրեց: կամաց ասաց ալքինը

որակալությո ելու ԱեԱթ ով՝ անձչանգստությամբ «Ե

բ4

մա 4Րը

/

դ

տուճանից, Խավարիմեջ

փաթիլները:

արքնայէ վ"

Գ

թափվում ծանը-ծանը

խոմ

"|

խոովարարներիս:

աչ

էին ձյան քաց

ու

բանտո՞ւմն Մոսկվայի արդեն

Քսկ ԳրողորովներինՀվշո՞ւմ քՔջ,- ճարցիեց Եգորը: ես էր ոտները (այն դրած ն ուժեզ փչում էր բաշ ժակի թեյին: նրա դեմքը կարմիրէր, քրտնած,զո՞: յ

նատել

ժիշո՞ւմ եմ, Հիշում,-- մփախոճ առաց մայրիկողքանց ծգորին նասեղանին: նստեց ն : ձայնը: ձրկարացըքծ. Տվ անդաղործն Սալքնկային բան չպատաձի՞չ Ինչպե՞ս բա՛լա՛ր

--

լ"

Գալով

չա

որ

մա

աչքերով տխուր ,

վ

։

կՀոգնի՛յ-- Համաձայնեց ենգորը:--Բանտբ նրան խիստ | Քայքայնլ է, աղջիկն առաջ ավելի ամուր էր: Մյուս կողժից լ էլ նա բնքուչ ապրած աղջիկ է... կարծես քե թոջերը արդեն | -

Հ.

Հ

ւ

ա--

աշ

կամաց Հարցրեց

մ

ռիկյ աեր ավագատիրու -- 250--

մտածելով այն ավ աղչիկ է,- անորոշնկատեց ժայրը՝ էր վիրավորական Համար մասբն, ինչ Հազորդնց եդորը: նրա մարդուց, ն նա շրթունքներն օԺար այլ լանլ այդ ոչ Քե որդուց, իջեցնելու ամուրսեղժեց տոնքերն Տեսնում եմ՝ խղճում վա՞վն է- գլի ով արեց Եգոթի:-" չի լինի, եթե սկծք եջ նրան, Ջուր Ձեր սիրոր բավական Մեր ամենքիս կյանքնէլ խղճալ մեղ՝ բոլոր վերաասած: Ա՛լ, վերջերս արբսորից այնքան թեթն չի, ճիշտն երեխան նա գալիս էր նիժնիով, կին, դարձավընկերս. երբ նրանք Հասավ, Մտոլենսկ ապասումէին Ամոլենսկում, իսկ նրբ է Սիբիր էին Այժմ կնո՛ջ Հերքն մարդ էր, Հինգ տարվա այսդեալու: նս էլ կին ունեի, Հրաշալի պիսի կյանքը նրան գերեզմանտարավ:.դափել: ետ ժի շնլով խժեց մի բաժակբեյն չշարունակեց աքսորի տարիներն ամիսնեքրը, --

ն

--

|

Դա

--

ետ

ը

"

փԲքչկլիներ ուղեկցեիքնրան... եգորը:--եռ Հանգիստ սչատասխանեց Ջի կարելիչ-են առավոտից սկստժ պետք է ամալատեղաճագին գորժ ունեմյ Հաճելի զբաղմունքչի ինձ Հրբ շրջեմ, շրչեմ, չրջեժ։ ունեցողի Հաժար--նման շնչարդելություն --

Պավել

բարե Խնդրո ւմ եժ, դոան կեռից բռնելով անկարծ

անբարյացակամությամբ ԼԸ

--

-

Պավելը:Քայ,

է--

աղջիկը: փՀարկե՛,-պատասխանեց

--

'

--

ա

Խո՞ւմ

որ

աթ 5չ մի կնրոյչի Հաջողվում. է, ն ինդճակառակը: երբ մեկն ազատ է, փլուսթ բանտումն Հետո պատասխա կարճ լռությունից ծս արը չգիտեի,-մուլում ու: չի բան Պաշան իր մասին ո մի նեց մայրը աղջկան ն ակաայդ Այժմ մայրն սկանցավելի շատ խղճալ Հյուբին նայելով ամաց: ժու նա ն

աա

չէի կարող գնալ, կվախենայի՞-- ասաց Վլասովան: նա էչ 4 վախեննում,-նկատեց եգորը:--Դուքվախե-

ես

Ովբե՞ր:

--

-

Դուք գիտե՞ք,մայրի՛կ,

մ85

Է ե ստաճակ

բանտարկության, Թվարկելով

ու

բանածրում էր ղանաղան դժբախտությունների, նայում էր Մայրը մասին: եղած ծքծերի, Սիբիրում տիրող սովի ու Թե Հ ասարակ մանում, ինչպե՞ս դնում հ ֆրան, ականջ տառաոր լի էր

գաղորդում

թթում1 ադՆոան, զա

`

ե

ներով, ծաղ

ուծանակով..-

ասին, ունքարժի Բայց գնմջը (ջացավ:

Հալածան Հ անքներուվ:

նա

ՄաքսիմԳոոկի

--Ք91--

Հարցնե գրքույկներ

կանց

Ֆրա ձայնը փոխվնց, տանի Դարից,քն նա ինչպե՛ս պիտի գործարան

) եգորը թիլ

մայրի դարմահում էր հրա՝ ղանաղան մանր-չմունբ բաները վրա: նրբորեն դիաքէեալու ճաԱյդ վերջացնելու նրանք նորից սկսեցին Հիշել իրենց հ

տծցավմորը

Եգորը հատակում էր, իշկ մայրը մտախոճքոփառում էր իր անցյալում, որբ թվում էր նրան տարօրինակ կնբոլով նման մի ճաճճի, որը միատեսակ ծածկված է դուղձեբարակ կաղամախիներով, կարճ բով, վախվխելով դողացող ն գուղձերի մեչ խճնված սպիտակ կեչիներուն նղենիննրով գնա. ե ժի Հինգ տարի կանգուն դանդաղ էին քում նքչիները փտում էին Լ12 լով երերուն, փտած ճողի վրա, ինկնում ե նայում էր այդ տեսարանին անտանելի ափսոսում ժի ինչոր ճաշ բան: Նրա առաջ կանգնած էր աղջկա կերպարանքըխիստ, մառ դեմքով, նա այժմ զնում էր ձյունբ թրջող փաթիլների միչով միայնակ, Հոգնած: հոկ որդին հատած է բանտում: Գուցն հա դեռ ջնա չի մտածում է ոչ Քն իր՝ մոր է... հայց մտածում մոտ մարդ ունի Խայտարխգետ, նա ավելի ի րենից մասին սիրտին | խառնիճաղանջամոլերի պես մոր վրա էին սողում ժանր մտքեբը ն ամուր պարուրում սիրտի... Հոգնել եջ, ժայրի՛կ։ Պառկեեքբնն՛նք-- ասաց եգորը . ու

-

ժպտալով: ՄայրըՀրաժեշտ տվեց նրան

կողքանցզգուլուցյամբան| ցավ խոճանոց՝ սրտում տանելով մի կծու, զառն դգացմունք: ' Առավոտյանքնյ խմելիս, նգորը ճարցրեց նրան. խկ եթե ձեզ ճանկնն, Հարցնեն, թե սրտեղից եք վծրց : բնլ այդ Հերնտիկոսականգրջույկնքըը, դուբ ի՞նչ կասեք: կասեմ, «Ձեր գործը չի՛2,-- պատասխանեց մայրը: նրանքդրս ճետ ոչ մի կերպ չե՛ն ձամաձայնի --տռարչ կեց եդորը.-- նրանջ խոր Համովված են, որ դա ճննց իրենց | ռորձն է, եվ կճարցնենհոանդադին,երկա՛ր: հսկ ձո չեժ ասի՛։ Իսկ ձեզ բանտ կնատեցնե՞ն: լ է՛ր ի՞նչ անենք: Փառբ աստու, գոնե այդ բանի Ճան

--

|

--

--

Եգորը:

նայեցնրան կ Մայրը կեօշրին

ենլով.

պետր: Ռչ ոքի, իսկ

տանչանջ չեն տա՝

:

Բայց

ԱՔ ա

ջանք --

շույիը

լեն

տաս

Ձեզնից ալդ

ժռրոալ-վ'

ասում

հն...

էմ

ում

:

'

ծգորի ուշադրությամբնայելով նրանչ-« լավ մարդբ պեռք է իրնե պաճպանի... ։ : բանը դժվար է աովորել,-չպատասխանեց -38--

Հանգիստ

ն

ժերոացի

(արեց Հարմաի կատարեց ալդ

կուրծքը բանիժացորեն ու

ինչպեսասում է բավ գերմանացին, երբ գուտ՝, ձեզ չի գրականությունը է ւմոմ' Մալրի՛ն, գարքջուր Բ

մի դույլ փոխել, դուք

կին, 1Իթո-լԻՔը ժնացել եթ բարի, Ճառսակավոր ձէր 4ոօրքնեն քող անքիվ աստվածներն

ք ապրատապակ,

նարկությունը:-

-

տակ կորացած, ժամից Հետո իր բնռի ժանրության դարպասի էր գործարանի Հանգիստ վատաճ,մայրը կանգնած գրգոված երկու պաճակներ ծաղրուժանակից Մոսո Բանվորների էին բոլոր բակմբ«երանց ճետ կովելով կոպտաբար շոշափում մի ոատիկանն կարմիր ողնէրին, Մի կողմում կանգնածէին բարակոտնմարդ: Մայրը ճբնսով, արագ պտտվողալքերովմի այքի ակով լձակը մի ուսից մյուսը փոլխադրելով՝ կես

ու

ամանների

Մի գոռում ւ.

քւ

մ

լրոոնսումէ: գլխարկը ծոմրակին, տղա, գանգրաչճեր

էր նրան, զգալով, որ

Հետնում

Հ-

Ճառաչելով:-- ես

նա

լուռ

Ջե՛ր

-

'

մայրը

չա՞տ դժվար ք

ն այնպես ճարպիկ գրթույկննրով լեզունժոլպացրնցայտ» բանը, որ Եգորը իավականությամբ

--

ասաց

եմ,

ժ"-

բ. է՛ն. էե ուզումլավ մարդիկ":» կանում, հշանաեք, մայրի՛կ, .- իսկ եթմ դուք այդ Հասկանում -- Լրջորենամաց եք, բոլորին, Հարկավոր կումէ դուք բոլորին

--

մար պետք կդամ,--

ն ասաց:

ապա

ձեղ Համար" պաՍՀ. Ամենքի Համար է դժվար,-«Գեռքը թափ տալով են, ովբեր Հասկանում տպախանեցմայրի-- Գուցե միայն ես եմ մի բիչ Հառէլ Բայց քիանց Համար է մի քիչ թեթն...

|

լ

մնալով՝«կնք ոննյակումշրջել,

Ձգում Գժվար է, Ճայրծնակցուշք՛:

--

գլուղբ"

րալատ

լ"

նա

բարձրաճասակ)

1 պածուկներին. էր իր են խուղարկո : ՐՐ արեեցերք, 6՛ Սատանանե՛ր, դուք մարդու գլո խը խուղ բկեցեր,6չ ՛

աննեթոս

ԻՆակներից եղը պատասխանեց. Լ.

ւ

Թո

Հոտ

բացի ուրիշ բան չկա... գլխում սարզերից

բարի:

աշ

ա»

փուք

արա սա

րդ

ւռ պիտի

ռոնհք, բռնեք,

էրտնսընրա վրա արագ Ի՞նչ կլինի ինձ բաց

ո

րդ ուք Ք մարդ"-,--

քողնեք,--

հք բեռս ծանը է, մեջքս կոտրվո՞ւմէ: Փնա՛, գնա՛,-- բարկացած գոռաց պաճակը:- Շատ

--

լբցլբ:

.

--

Մոմ

Եոօում...

Մորը Հասավ իր տեղը, ամաններըգետնինգրեց ն բըրհրեից արբելովնայեց շուրջը» աիփինջի իսկույե նրան մոտենան փականագործ Գուսկ էղբայրնեն ավաղը՝ Վասիլին, Հոնքերը կիտելով բարձրաձայն ճարը» ի բը,

կոպեկի

Ի"

ունե՞ս: Կարկանդակննր մայրը' Վա՛լը կբերձմ,-- պատասխանեց Դա պայմանականխոսբն էր: Եղբայրների ալբերը փալեցին հվանը չճամբերելով բացականչեց. Ի Մարդու բեֆ է գալիս, ճա... նույն ժամանակ Վառիլինպպղծց նայելով աժանին, ալդ նրա կոնատակըթռուցիկներիմի կապոց Հայտնվեց: ասում ձր նայ-- տուն չգնանց, հվա՛կյ-բարձրաձայն մոտ իսկ կոշիկների արի սրա ճաշենք:-ինքն արագ-արագ ճիտքերն էր խրում վրբուլկները:-- Պետք է նոր առնտրականին --

|

--

:

ոլա զնա՞աս Հաա մալտաց

խուբիդ

"'

երանմայրը: Հնոցաղանըգենը ցնալովփնքփնքոմէր: իկձ Համար մի քանկ բան չէ բարի խոոբը-՛' -.

վլասովանկանչում էր" Տաք շլի՞չ լապշա՞» 21ի՞-"-

--

--

,

ՇնորչակալությունԲարի

--

|

Ա է,-- ճամաձայնեցհվանը ե քրքջաց: Մայբնզգուշորենչուրչբ նայնլուիկանչում էր. Շչի՛, տաք-տաք լապշա՞ւ

շոր

աի նելով, իսկ է գործումնիլովնան: տարպի՞կ Ժ նկատեքժի -կստիպիմկներ Հլ կարքքը ը ո րձր խլել էնչ Արիա Հնռցապան,--կերակրողին Վնաս չունի մր ՐԻ լապչա "

ծս

ոզնել...

ն

չալ,

զավաքննոր Մար

Ժուսնն Կրո ո լ տ էր Հանձնելը Վլառովանընդճատում ՆՄ չին նրտ մէ Գուսենիրը կատակում

նրանք մոտ

թքեց, խնդրեց մայրըո--Ֆես-

-

էին բանվորները չին լինում, իան

քնում

ճայացք նետեց ն

--

նում

«Ա՛ո...»

պ պատասխա» խա

-.

կպատմիիր առաջին

որդուն 1 կանգնածէր սպայի "ո փոքվածշարժվում գեղին գեմջը, վարանոտ րր, աանշուրթի տակից մԱ խի էին ան ընլացքենըը, վորին,

ի: ել մտածում էր Թե փորձիմասին, իսկ նրա այրերի

ես

չ

ո»

ու

հ

«որե փալլում: էր ամուր սեղմված կրծջում քունի Կ15 մրգուն ցնցվում էին, ն բամանկորեն ինքն խրենասում էր. տարհլով՝

մ

--

-

ԱՀա՛,

իղ

ռակրը, Մոր աոխտակ խոՀոնքերը ո Քու

ոը

առան

ոռ

կաԲարպվոր

էլի...

ե1

: |

--

եվ աննկատելիորհե գրքերը ճանելով կապոց կապոցի ճետնից՝ կոխում էր եղբայրների ձեռքը Ամեն անգամ, ձրբ դիրչեբբ երա ձեռքից անչետանում էին, երա առչն ժանդարմային ապալի դեմքն էր բռնկվում դեզին բծի պես, ինչպես լուցկու դրակը մութ ս8նյակում, ե մայրը մի չարախինդ զգացմունքով ասում

էր մանդարմին.

գուրս՝ պատուճանից երեկոյան, երբ մայրը քել էր խմում, ն ծանոթ ձայն կների չփլփոց մի ցեխի մեջ լսվեց ձիու ոմբա դեղի ննտվեց վճր ցատկեց, էր արած գալիս Ժեկը նախասենյակով Մաչրը 4Ճելեց:

։

լ )

Հետելալ կասլոցի ճանձնելովդոճունակությամբ ավելաց:

"

է,

հր

Քնապրումպլխի միչասնքրից ն պերենսձկներիցկաղմվածբառախաղ

մեն, փոխեցինք սարդ

ն

մարղ բառերով, եիպքավիքէ՛ բառախաղօլագար»

մի, Ք8՛ առածիմիտքըտրվիչԾ. թ.

«.2600.-

. .-

Ի

:

Հենվելով դուսն շրջանակին Հնչեց ժա՞ յր: չեց հրեկո, -- Բարի ծ

դուռը

ոո

Հ-

:

'

«Ա՛ռ քեղ, տեր իմ...

Ե

նա

խոճանոց,

ուք

ժոր աչյքերըմքնեցքին, տո բեք: վ Հոե ծանոթբ ձայնը ն մոր ուսն-

երկար ձեռները:

քախիծը Հիտասքափության րծարն խառնվեցին Աաիրար Քոնկեցին, իրար խառնկան

չոր,

Անդրեյինտեսնելու ուրախությունը: որը դարձանմի ժէժ, այրող զդացմունը։ կ էլոձ մայրը Է ացինցը, չերմ ալիքի պես գրկեց,

ն

երվելով

Բոր "

«որք գոի8

դոժբը

զ"

փոտիկ այնպես

դեպի Անդրհյի կուրծքը: Անդրեյն ամուր գրկեց նրան, ձեռները դողում էին, ժայրը լուր կամաց լալիս էր. Անդրեյը շոյում էր նրա մաղերը ն ասում, կարժես երգում էր. Գնե լաց մի՛ ժի՛ տանչեք, Ազնիվ մա՞լը, էմ ասում կթողնեն: նրանջ ոչ մի շուտով բա՛ց ձել՝ նրան խոսք մնում են թլիած տղանձրը լուռ փատտլունկեննհրադեմ, բոլոր

քղեջ,

-.

ու

մազերիմուգ փեջերիցծիֆաղելի թվում: է: Սս գիտնժ, Ինձ բիչն էլ բավական էր

դութ

.

որ

--

ռր

լ

տղա ունք... այդպիսի

ն

Խոխոլը գլուխը տարուբերեց

րեց:

ծս

--

երկուձեռքով պինդ տրո

կամաց ասաց նա ինչ եմ արել,-- բացականչե չնչակտու՝մի բիչ դունավո-

էլ մայր ունեմ որնք մի տեղ...--

Քայց գիտե՛քեա

.-

այոօր

բավականությունից մայրբ տարավգործարան: բելով պատմեց, թե ինչես գրականություն Հետո քրքջաց չռեց զարմացած, նախ աչքհիի Խոխոլը ե Հրճվանքով դոչեջ. մատներով ծեծեց գլուխը նճրըշարժելով: Գա դործ է, Պավելն ինչպես 0Հո՛ւ է՛, դա կատակչի՛: Համար Փճա՛, Այդ լավ բան է, մա՛յր, քն՛ Պավելի ն

ո-

--

Ս ։

`

| .

Շուռով բաց կքունեն նրան, ասում էմ ձեզ... հ -ծ- Շուտո՞վյ--ասացք ժբասիրալիր Ւայիի Հանդատասցած տալով:--նս գիտեմ,չուտո՛վ' վա՛վ է, որ իմանում ծք: Առա ինձ Համարմի թէյ լբջ-

:

--

ժպտալով:

կուրախանա, ն

թե՛բոլորի: նա

Շուտով Պավելին էլ բաց կրողնեձն։Ամենից երկար Վեսովչչիկովը կնստի, նրա վրա շատ նն բարկանում: նա բարձրաձայն։: ճայճոլում է անդադար: ժանդաիմներընրա վրա մտիկ տաղ չեն նա էրնի դատի տակ բեկնի, կամ մի անդամ ծեժ ' կարողանում: : ճո ն րանք է. երանՀորդորում «Թո՛ղ, Նիկո՛լար կոսռի:Փավելը լնն լավանալու, եթե դու նրանըՀայչոյեսհ, իսկ նա բռռում է. «նրանց խոցերի նման պիտի պոկեմ երկրի հրձսից»: Փավելն ճաստատակամ| իրեն շատ լավ է պատում,Հավասարակշռված,

202--

երկարած

խոխոլը' վրա ճոճվելովասսց եմ սիրում,-զնդում էր մայ առանձնապես 8՛լ, ձեզ մարզիկնրան կնախանձեին ունենալիք, րը:'-- Եթե դուք մայր

ՑՓավելը բարնհումէ ձեզ, առողջ ե ուրախ է, որքան որ կարող է լինել: Այնտեզ նեղվածք է: Հարյուրիցավելի մարդիկ ` ձն բոնոտել քն՛ մերոնցից, թե՛ քաղաքից: ամեն ժի ծնյակում / են նստած: Բանտիիշխանությունը, վնաս երեձք-երեք,չորս-չորս ն է, գործ են դրել նրա չատ է էլ այնքան ճագնել չունի, լավ իշխանությունը վրա անիծված ժանդարմները, Այնպես որ, չի տալիս աղ միշտ ասում է, : այնքան էլ խիստ Հրամաններ դե լավ, պարոններ, մի բիչ Հանդարտ, ժեզ անձարմար դիու-

..

ճառալելով

ինձ օիբում եք, մեծ է,-- աքոռի 4նր սիրտը կարոզ եջ ամքնջին «իրքլ

--

--

թեր է՛, ասացեք տեսնիւԻ ինչպես հք անցկացրել: Անդրեյը նայում էր մորը, ասես ոտից գլուխ

սիիո նրա կլոր ալբերումշողում էր

Ը.

ձկներիսլես... Մոր ուսերըգրկելով՝ տարավ սենլակը,իոկ մայրը Ֆրած էր Հապվելովսկյուռի պես արագ ջարժումով դեմքից սրբո հ կլանում Անդրեյի արցունքները անճաղորեն, ամբողջ կիծջով

են թյան մեջ մի՛ դրեք: է՛2. ամեն բան լավ է գնում: Զրուցում են տալիս, ուտելիքը բաժանում են իրար Հետ, իրար գրբեր բեյը մեղմ 4 մի իրար ժեշ: վա՞վբանտմ, Հին է, կեղտոտ, են, մեղ մարդիկ է: էլ շատ լավ Քրէականներն տեսակ, քէն ե են չատ օգնում: Բաց քողեցին ինձ, Բուկինին էլի չորս Հոգու

ն

մի ջիչ թախծոտկայծը: խոր կա ձեզ չատ եմ սիրում, Անգրյուչա-որը շար մայրը՝ դիտելովնրա նիչար գեմքը, ասաց

քրտներգ

բառեհիիչ

լավ,

ւ '

ն ամ-

էր: սուլում Հբացմունքովմատները չրխկացնում էր: ժոր մեչ փայլում ճոճվում,ուրախությունից

բողջիրանով

առաջ բերելով. ուժգին:լիակատարարձազանք ասում էր մայրն այնպես, որ Անդրթլուչա՛,-Միրբելի՛սչ չին դուրս ն կարծես հրա սիրտը բացվելէր» նրանից խայտալով եւ մտաժում էի իմ լի բառերը:-ցայտում մեղմ ուրախությամբ էմ սոզրծլ: Սեծ... կրոնքի ժասին,Հիսո՛ւսՔրիստոս: է՛, ինչու իժաչեմ բան մարդուցո, ահսձլ, բացի բան չեմ աշխատանք... ո Քե ինչպես մեժացավ Պաշան՝լոքաա, ցել, բացի երկյուղից: էր, չգիտեմ: սիրե՞լ եմ նրան, երբ ամուսինս կենդանի արդյոք մի բանի մասին էին-- մճիմ բռլոր Հոդաձրը, բոլոր ժաեր Համեղ,կուշտ,ժամանակինսիրտը ատել, իժ դաղանին րակրել Չեմ խղճա Թեկուզ մի անգամ: ռր չխոժոովի,ծեծով չվախեցնի, նա ինձ այնպեսէր ծնժում, Հիշում, որ երբնիցե խղճացածլինի' ամենքին, ում վրա չաայլ է ֆեծում, որ կարծես ոչ թե կնոջն իսկ թե ինչ է եղել մինբացած է: Բսան տաբի այդպեսապրեցի, --

-.2904--

Հշմարիտչի: նա աղջկանսիրում չէ իսկ աժուսնանալ՝այդ չի լինի,

կուլիի պես ոչինչ չե ամուսնանալս,չեմ Հիչում: Հիշում նա մինքույն ես ու տեսնում: հվանովիչը, էր ծգոր Այստճղ չեմ ասում, իսկ ձա տները «իդլուղացիենք, այս էր ասում, այն էր ջում էմ, մարդկանց ճիշում եմ, իսկ քե մարդիկ ինչպես էին հմ

ե

վելբ չի

ու

նա

|

--

| է

են մարդիկ էլ ժողովրդի ճամար են տանջվում, քանտեր ճանաերիտասարդ աղջիկները գնում ն Սիբիրում մեռնում... են ցեխի միջով: անձրնի տակ, մենակ, գպիշծրը, դնում պարչ ։ ցաղաքիցլոք վերստ անցնելով՝գալիս են մեղ մոտ: նրանց ո՞վ մաշ է քշում, ո՞վ է այաջ մղում Նրանք սիրում են: Ա՛յ, երանք են: Հավատումեն, Անդրյուշաիիսկ Թուր են սիրում. չավատում հս այդպեսանել չճմ կարողանում: ես սիրում եմ ի՛ժը, մոտի՛կը: Դուք կարո՛ղ եք,-- ասաց խռխոլը ն դեմքը նրանից ի դարձեելով՝ըստ իր սովորությանձեռներով ամուր տրորեց գլումեծ են մոտիկը, բայց եը, այտր ն ալքեիր:-- Ամենքը սիրում Հեռո՛ւն է: բան կարող եթ. Ռուք շատ մոտիկ սթտի Համար էլ

լոր

։

,

--

։

չր Սոտվա՛ծ անի,-- կամաց ասաք զգում եմ, որ այսպես ապբելը լա՛վ է: Ա՛լ նս ձեղ սիրում ի Սա ծածկա» դուցե հս ձեղ սիրումէմ ավելիլավ քանԳաշային: Հետ, նա բայց ինձ, միտ է... Ա՛յ, ուզում է ամուսնանալ Սաչայի որ իր մայրն եմ, այդ մասին բան չի ասել... ես այդ գիոեմ: Ժշմարիտչի՛յ-- առարկեց խոխոլըչ-մժայրը:-- ք

--

եր

: ։

է

նստած

շատարակուսած բանտում»--

է»

է դա ինձ, երկլուղալի Անչճանգատացնում այնպես չի, ինչպես առաչ: Ամբողջ կյանքն ոչ աողնս, բայց Միրհս անճանգատանում: երկյուղն էլ է ուրիչ, ամննքի՛Համար ն է, տխրում նայում տն էլ է ուրիչ, ճոգին հր աչքերը բացել: ն այնպեսէ սիրէ: Շատ բան ես չեմ Հասկանում, ուրախանում դառնանում,որ ատոժուն լեք Հավաթում արա վիրավորվում, ե՝ եմ անել: Բայց տնսնում է՛, դա արգեն ի՞նչ կարող դութ: նեք Ժանրը ձեղ դատապարտել չավ մարդիկ եջ դուք» այո՛ս եվ ճակյտեքի՝ճշմարտության կյանքի՝ժողովրդի ճամար, ծանր եժ ճաՀասկացել. քանի որ էլ մար: նս ձեր ճշմարտությունն լի «ասեի, ո՛չ ճշմարբուստներկան, ժողովուրդը ոչ մի բանի նա ապրումծմ ձեր մեջ, ո՛չ ուրախության,ոչնչի՛։ Ա՛յ, տության, է հմ անցյալը, իմ ուժը, «ր կոխովել երբեմն գիչերը Հիշում եմ ինձ,

ինքս խղճում ուռի տակ, իմ ճնշված երիտասաիկսիրտը, ես ավելի լավացել էչ սիրտս դառնանումէ: Բայց էլի՛. կյանջս եմ

ինքս ինձ ավելի ու ավծլի շատ

տեսնուժ...

չքշտքօտացն աշխաթելովունները Խոխոլի վեր կացավ կերպարանւակսեքշրջել աննցակումիր բարձր: հիճար, խոչուն հ

քով --

նոս-կամաց բացականչեց

վա՛վ ասացիք դուք,--

կեիչում մի

ա՛փ:

Հրեա կար: ոտանավորներէր դրում երիտասարդ

ն

մի անդամ այսպիսի բան վրեց-

Հաաաաթո առ նվաժներին

ոպանեց, Հենըիրեն այնտեղ կերչում ոստիկանությունն ն նա ճանաչում էր ճշմարտությունը փարդբայց դա կարեոր 1ե՛։ աճաչ անմեղ տեղն այե Դուքէլ, կանը մեջ շատ էր սերմանել սպանվածմարդ եք".

--

թ

Ֆա

թունակեց մայրը'--

ասար

Մեժ է ձեր մայրական...

է՛ն::-

Հիժա, ա՛լ

--

--

Մաքուրլի՛ մեր այդ կանացիսերը... Մենք ա՛յն էնք անում ձե սիրում, ինլ ռր մե՛զ է պետք Բայց, ա՛լ, մտիկ եմ նա է բոՄյուս պետք: ձեզ ինչի՞ ձեք մոր կարուտննք քաշում,

Ա՛լ քե

--

չի տեսնում...

չունչ առավ ն րից Հանած ձկան պես ազաչարար օգ կլանելով առաջ բքեբվեցն ձայնն խջեցնելով շարունակեց. ճաշ Մարդս մեռավ, նս տղայիցս բոնեցի, նա էլ այս ն ֆապարչովգնաց: Աճա այդտնղ նա ինձ վատ զգացի սկսնցի հեչջո՞ն պիտի ապրեմ: խղճալ երան... երն կորչի, ես ինչպե՞ս եմ ես, ռիրոս պատովելէչ երբ էրկյուղ, անճանդաստություն կրել մտածել եմ նրա վիճակիմասին... նա լոնց ն գլուխը կամաց օրորելով նշանակալիցշեշտով

ուզում...

ն նրա ժաախոչճն կամաց ասաց մայրը, Այո, Այ թե պոռան խոխոլի դեմքի վրաաչքերը տխուր կանգ էն... ինչ: Մարդիկիրենք իրենցիցՀրաժարվում է,կամացարտասանեց մարդ Փավելը Հազվագյուտ խոխոլբ:-- երկաթե մարգ... --

եմ: ապրում,ինչ էին խոսում, ում ինչ էթ պատաճել,մոռացե՞լ ամեն բան Հրգեշնքրը Հիչում եժ, երկու ճրդեճ: Երնի մեջիցս է, կուրացել, լի ժեծով զուրս է Հանվել, Հոգիս անդարձխլացել

լսում

աղջիկնէլ նրան՝ ուղիղ է' Պա. Աղչինը կուվեր, բայը

է,

--

3288 --

նա այն Հանգիստ նկատեց կերակուրս կստոծցեե՞ք,-էին նրա զգնոտը: ժամանակ, երբ նրանք կոպտարար շոշափում -- կոի՛ր,--մռայլ ասաց մի պաճակ: ուսը՝ վստաճասաց: Մյուսը քեքնակիՀրելով մոր վրայով հն գցում: Առու էմ" ցանկապատի Սիզովը ն շուրշը նայեԱռաջինըմոտեցավրան ծերունի չով կամացՃարցրեցմա՛յր: Վանցի՞ըս

խոսում եմ ճիմայ-- չարունակեց մայրը,-- խոսում ինքս ինձ լսում, ինջո ինձ չեմ Հավատում: Ամբողչ կլանո դնեմ, հր ճրի մի կերպ մտածելեժ մի բանիմասին, ինչոլե՞ս անց կացնեմ, աննկատելի միայն թե է՛1ձ ձնոթ չոանւ հսկ Ճիմա ամենքի մասին եմ մտածում, գուցե ն այնպեսչեմ Տառկամոս նն նում ձեր բաները, ինչլես պետք էյ, բայց ամենքն էլ ինձ, ամենքին եմ խղճում, ամճնջի լավն եմ ուղում: իսկ ձեզ,

--

նս

--

հմ,

Հ.

ե՛ս... Անդրչուչա, առանձնա

--

Լո" րճագաւյ

Հ

խԽոխոլը մոտեցավ

նրան,

ասաք.

Ի՞նչ:

--

Մ

Թղթերի մասին նորի՛ց աղի պես ամեն տեղ շաղ են --

Վերցրեցնրա ձեռքն իր ձեռների մեջ, ամուր «եղմեց, քափ մազբն. խառնեչացաժ տվեց ն արագ դարձավմի կողմ: ժուղմունքիը ն լռում, նրա կրծջում , էր գավաթները լվանում առանցշտապելու ) կամաց տաքանումէր մի աշխույժ, օիրտը չերմացնողզգաց-

ներ

ո.

որին"ն ոմ յ"իԷ2244 տորումէ, ոգին Հիմի խուգարկունյուննը աղային ի՛նլ է՛,

մունք:

նրնացել, Հացի վրա ցանած

Քո՞

բ

տարան,

ֆրա՛նք Ֆա

ե-

ե

,

Ր

տարան,որ չեն: այդ

են

մորուքը ձնոթի մնչ ժողովեց, նայեց

կնոջըն

ռր

Հեռանա«

լով ասացԽոխոլըշրչելով ասում էր նրան. Ինչո՞ւ մեղ մատ չես գալիս: գուրզուրեիծ Մայրը չնորձակաղություն կերակուրն "ր Ա՛լ, լավ կլիներ,մա՛լրչՎեսովշլեկովին Հայտնեց է, նստած ծերուկ տիրող արէ մի պիղժ ւմ բանտում, էրր գործարանում մի անգամ: նրա Ճայրը ները կանչելով ուչի ուլով դիտո տեսնում է: Հեն ծիկ" է նրան, ԴայՀռյում 9 ոբ պատուճանից իկ"լայը Ամենջը ճուղված էին, Հավաքվում, տասովոր կենդանությունը: օդում մ Մբռ աղում: Դա լավ չի՛։ նա բարի է, նիկոլայբ սիրում է շներին, Ժկներին : ն ամեն մի արարածի,իսկ մարդկանցչի՛ սիրում: Ա՛լ թե ինչ |

Մրո ն Ա |

ի

Հռ

--

'

/

ա

Բ» ա երք

--

՝

ւշա

--

տորեն ԱԱ

Ն

րըի ԳՈշթր

Կնաո

՛ Շի

Ա՛1Վ

՛

ն

՛

մալր,

ջնորճակալ ծմ,

ւ

ժիծազ էին

-

Լ

:

|

Հետելալ օրը, երբ նիլովնան իր բեռով ժռտեցավ գործաերան, բանի դարպառին,պաճակները կապտարար կանգնեցրին եցին խնաժ ետնին ամանին դնել, խուզարկնցի քով Ճրամվայելուվ գնտնին դնել, րը լով խնա Տ

.-306.-

դանդազ երանց եկաատհլով բանվարները էին խոսակկամ տեղերում մնալով դաղարեցնում դեմթերին: ցությունը, լուռ նայում վալրացած, գրգոված Աչքի ձր մուքուրչվացված ձին երենում: ն

Բոլորբանվորները

նրա հղկերպարանքըընկնում ավաղ Փուսնիբարձրաձճասակ ն պես ման էր գալիս Քրքչում: բայրըբադիկի Մոր մոտով առանը շտառլելու անցան ատաղձաղարծա ն իսայը։ Փոջրիկ, վառ ցցքի վարպետ Վավիլովը Համարակալ ծոնց դեպի ձախ ճամարակալըզլութը վեր նետելով պարանոցը է դեմքին հնայհլով խոսնց արագ, ն վարպետիանշարժ, ուռած փոքիիկմորուքը տմլբտմբացնելով. Էրանբ րքջում նն, նրանց քեֆը գա-- հվա՛ն հվանովիլ, կործանմանըինչէ պետության գործը վերաբերում

հրախաագի

ՆԱ

ոլոր:

շրջում Մոտաձոգ տալիս:

վազվզում էին,

ի

,

-

նտե

էին | ոալու

Հարցուց» հարած Անդրյո - ԱՆ, ա" ը

Մեքառն աավոաի բացականչությու

ամնէին Հավանության զդուլությամբջըմՀասակավոր բանվորներն ոեր» արական ոստիկաննեէին պետերը,

: աստիճանկարելի է փլացնել մարդու: նրա մայրն անձետ կորավ, ճայրը գող է ու Հարբնցումտախոճասաց կինը: Երբ Անդթեյբբնելու գնաց, մայրն աննկատելիորենիխա- ։ Մի վու ժամ աման համեր հրա հակ հոր մար պակց Մր

մվ. աթ .

`

,

Լի» է, թեն

ԺՄ

-32:-

,

ծիծաղով,ն Փիծաղումեն քաքնված աչքերը

Այստեղ, հվա՛ն հվանովիչ,ռլ պես ասաց պարեն դիրեկտորը: ա Քաղձանել,այլ Հերկել է շարկավոր"ւ. Վավիլովըգնում էր ձեռներըմեջջին դրած, ն նրամատներն

ո

լ

ամուր սեղմված էին... --

--

լա՞վ կպցրեց... է՛Ճ, մայրի՛կ, շա՞տլավ էր: Մայրը սինալիի գլխով արեց նրան: Մորը դուր էր գալիս "ետ դազտնիխո- ի որ այդ տղան, ավանիառաջինչարաճճին, իր ահլիս«դուք»-ով էր խոսում, դուր 4ր դալիս գործարանումտիճուզումը, ն նա ինջն իրեն մտածում էր. թող ընդճանուր «Իսկչէ՞ որ եթե ես չլինեի...» Մուռիկ կանդ առան երեք սնագործ բանվոր, ն մեկը կա-

խոխոլիւ-- առածներ չոյտ անելով ասաց է պակատ Հանգիստ կջնի,-- Էնչո՞վ կան: Քիչ բան կմացողը սանձեր է հա առածնենրից ստամոքսը, Առաժներով է մւոսծում լավ ղեկավարինրան: Հլուսում Հոգու Համար, որպեսզիավելի իսկ սա" ինչ

--

շշնջաց Գուսնե՝ ու շշնջաց

ներգործում է,-նիլովնանուրախ տուն եկավ աշ

ալքով "

ի :

Է

է

| |

«-

ա բով շապկի մի տալովճարցրեցզո" ուի ր ժիծաղելով ժայրըո պատասխանեց ՛

ւ

-

տաղ

ցույց

Ն

.

--

։

`

| :

Բե,-

իսկ Այբ... Մալին ամալում էր

--

։

ւմ.

սա՞:

ծ--

ե

վշտանում: Թվում էր, քե Անդրեյի

--ֆ08--

լ

սաս

ինչպե՞սեն չովել: կավ, իսկ պոչերն մայրը Հոնքերը ծանր չարժելով՝ լարելով, Տեսողությունը ե Այդպես է:

Տես

անեկաստելի Հիչում էի մոռացված դժվարությումբ մեջ ընկափ մոռացության իր ճիգերի ուժին՝ րեն ենթարկվելով արՀողնածության Բայց նրա աչքերը շուտով Հողնեցին: նախ՝ թախծի իսկ Հեւոո օկսեցին արագ կաթկթել քունքներ երնացին, տաոծրը

Աե

կարդալ

Քա-

նայ--

ասաց սովորում,-- 4էֆկլատալով եմ օկսումկարդալ ոասունտարեկանեմ, բայց դեո հոր --

ծե, որ անդիագնտէն,-Այնտեղ մարդիկավփառսում Իկ ա՛յ երիտասարդ ժամանակս նա մեդրեյին-- եո,

մայրը:

ասաց

արջունքները:

հե անելով:

կարդալգիտեիյ բայց մողացա... Առվործ՞ք,--առաջարկեց խոխոլի: Ար ւմ. Մարզվան ինչո՞ւ ժիժաղեցնենք,.. ն բ այց Անդրեյըդարակիցմի գիրք վերցրեց դանակիծալ

է:

տառ

վյուն,--

--

--

Գնանք կաթռալանոց...

նայնլով սուրբ աւո8` արբապատկերներին

Լ

մաց ասաց ափսոսանքով:

ասաց

Քայց այն էլ է

չես դառնաս Վո--պլխով

--

-ծ-

Անդրեյը

Լ.

տեսնում

ճանգիստ»դնժծը

ն

ուզում եք ինձ կարՄի՞քծ դութ» Անդրյո՛ւջայիսկապես Ճարցրեց մային ակամա ժորոալով։ դալռռվորեցնել,-Քանի որ դուք Քն կա որ,-- արձագանքեց Թե Հրաշք չլինի, Վատ բան է: կարդացելեջ, վերՀիչելը Հեշտ աՎելի լավ" ագ էլ չի լինի, իսկ քէ Հրալց ճղաԻ

բեց-

լ մի տեղ չգտա... մխի լսել է պնտք: նս անգրագետ եմ, բայց հմ, որ նրանց սիի՞՛ն է դիլել...-- եկատեց մյուսր: չուրջը նալեց ն առաջարկեց. երրորդի

ձայնը ճելում էր քնքուշ

--

-»

«-

'

ա

տա.

:

էր։

Լուրջ

Գու, չա՛ն որղի: այնտեղ ինչ կուզես տպի՛րչ-- բարձրա-

ձայն առաց նայ-- բայց իմ մասին` չճամարձակվես: Մոոքցավ Վասիլի Գուսնը՝ ճայտնելով. իսկ ես էլի քեզ մոտ եմ մաչելու, Համեղ է քաշ: եվ ձայնն իջեցնելով, աչքերը կկոցելով կամաց ավելաց-

--

Ն

մայրը խույս է

նմ

ռռվոչ

ե մհղմ,-խոխոլը ըիրալիր տխ այքուամեՀնար չունեիք, բոյը: Դութ ուրիչ կերպ առրբելու մարՀաղարավոր նայնիվ Հասկանումնք, որ վատ էք ապրեր են տնասուն» կարող են ձեզանիցլավ ապրել բայց ասլրում --

Փեռթ չի՛

գիկ ների պես

լաց

լինել:--

ասաց

ծն ապրում: Բայց դեռ պարծենումէլ են, քե լա՛վ մարդն աշխատեց կեաալաօր Ի՞նչ լավություն կա դրանում, իր ամբողջ կյանքն թավ, վաղն աշխատեց կերավ. այսպիսով երեխաներ է աշխատում ե. ուտո՞ւմ է, Այդ գործի արանջում ենց է նրանցով, բայց բազմացնում ե սկվբում զվարճանում նա բարկանում 1չ Հայձոեն ոկսում շատ ուտել, որ նիանք էլ ա շխատելու ագածնք՛ր, լում երանց, ասելով՝ չո՛ւտ մեժացեք, ն

ու

ու

569.

զարձնել ընտանի զավակներին եհ հոն՛նց փորի աշրատել անասուններ, բայց նրանք սկսում են կլանքը: Միայն տալիս Համար, ն այդպես մի կերպ քարշ ժամանակն էւ եվ կուղենարիր

նոնց

Արիխոսծեջ... խորճրդավորկերպով նայեց մորն աղատ նշանակալից, նճրչելելով" անչանգատություն «կաց նա իր ձանը ձայնավ«Ամեն բան փող արժիչէլ, քոուԳրքույկներն քրի ոչ ձեվում են, ռչ մեռնում, ա՛լ ին ինչ: Դու գիտնա:Բն գրքույկների փոզերը ծիկներնէլ փող արժեն: որտեղի՞ցեն գալիս Տդիտեմ,-- կամաց առւսց մայրը ինչոր վտանգավո |

նրանք էն իսկականմարդիկ, ովքեր մարդու գիտակցության Համեմատ չղքաներեէն փշրում Ա՛յ, ճիմի գուք էլ Եք ձեր ուժի այդ գործինկպել: Վ՛, նս ի՛նչյ-- Հառալեց մայրը:-- նս Ք՞նչ կարոզ եմ

-

--

անել:

-

Ռ՞Ֆք չէ։ Դա անձրնի նման է, որի ամեն մի կաթիլը մի Հատիկէ չրուժ: իսկ ճենց որ սկսեք կարդալ». մանգար խոխոլըծիծաղեց,վեր կացավ ն սկսեց սենյակում 9է՛, սովարէ՞ք... Գապելըկցա, կոնսնի, որ դուք, ճն. --

--

բան զգալով:

չատանում,

՞

ծե գրքեր լարվեց, կարմբեց:--նշանակումէ՝ պարոններն աժ հոկդ պ ուաժանում: են այդ գրբ երումգրված կրանք բանք են բ կազժում, զ ունեն երանք ասա՛, օգուտ ի՞նչ րոնների դեմ է: Հիմի դո կնձ իրենց դեմ բարձրավժողովրդին "ամար: ոթ փող մսխել նրա ա

լ

նեքին, Հի՞: "ք

:

կ եստեց ծրնկոյան խոխոլը գնաց, մայրի ճրագը վառհց աե-՝ սեղանի մուտ գուլպա գործելոս Բայց շուտով վեր կացավ, վճռականորենանցավ սենյակով, դուրս հկավ խոճանոց, դռանի սենյակ: ուժգին չարժելուվ|վերադարձավ կեռբ գցեց ե Հոնհքերն -

նայեց, կռացավ շուրջը վերցնելով նորից նստեց քքները բը շարժվեցին երբ փողոցիցաղմուկ էր լսվում, ցնցվելով գիրքը ծածկում էր ափով, ուի-ոՎ"Վ |

Կնա

րոնք

դնելով...

ր

բա

-

եի... մի, ղա, Տու... Դուռբ բախնցին, մայբը վեր ցատկեց,գիրջը Դրեցդարա-. ն Հարցրեց: կին տադնապածաթ Վե ժ,

-

:

'

վր

արո"

ձանբ

օւ

լրջադեմ չփեց մորուքը

ՐԻ

.

Ր

)

16»էիր ներս թողՄով ռաջ արդնանցառանց Հարցնելու Ռիբինր,

նկատեց:

կարծում էի եճխոլը հկ Այդպես Մ1նա չի փչացնում: տեմա»ս, ժարդուս է: եր Բանտը Այսօր նրան ես

ան

ես

Ն. 210

"՞

լ

եկավ

աթոռի

աաբառացիչ

թն աը որնէ բա Բ խաբեբայություն է,-'

Ռիբինը:--Զգում պատասխանեց ւ, խաբեբայություն եմ, խարծրայություն են հսկ փնձ տալիս զոռ խելքներին Պարոններնինչոր բան եվ նես ճշմարտությունըճասկաՀարկավոր է ճշմարտությունը:

Ցելա 4 ղրա

`

ա

Մ

ւ,

Է

`

ն

չուռ

'

«Տ

ա

է պես

լ

Բ Ոչինչ չդիտնմ, բայց

,

նորից մերթ աչքերը փակելով, մերթ

վրա-.-

:

շոր Ռիբինը արջի մ: ո ծ. ձչ էրբ մտքին ճասա, ասաց

ա

ն զարակից գիրքը իչեջըծը Փատուժանների վարազույրներն

ւ

՞

`

սեղանի մու,

ճպմպացնելով՝վախնցաժբացականչեի.

աչոք Մայրը ծսփարծոա»:

։

նա

ասաց

--

Քբ

1:

ականջ

է

դազժուն գեմաթաանկը Փարոննեբր,-Ռիբինը» ն երա մորուքավոր

լ:

առնում եմ ինչ Հեշտ էչ հսկ մի ցիչ ոբ Հասակդ Ք8՛ ուժո է քչանում, իսկ Խելք քոլորո-

ԿԱՍ

ուր

ւ

: մայրը:--Երիտասարդների

չաաց Անդբյո՛ւշա,Ա՛խ, ամեն

,

«՞վ չգիտքմ: երկրորդ` զրգոակեքրն

Այդպեա,նս էլ

--

Համար թէ՛ ցավղ է վեն չի մնում...

ասաց.

նա

|

՞

մորն

ն

--

տանն

1յդ վ,

ին

աղա

Կրի մ

Հետ

են

ւպ

չեմ դնա նրանք, երե կարքջ այեն կորեծրի Հրո քիմ ոսկորնե Է Թո -

կկամուրջի վբայու։ նա կարծես մոր սիրտը կապկպումէր մոայլ ձո ինչպես

--

,

:

`

զոսքնրուի

Տե՛ր աստված,-- քախածագին բացականչեց մայբբւ--

որոնք: ջը: որոնք: չի Հասկանում: նվ ամենջը, Մվ՞քե Փաշան չ Նիկոլայ Իվանովիչի,Սաշքն» եզորի, որ աջն փայլեցին | նրա «իրտբ քարտաջ: դեմքերը, կայիլուրջ,ազնիվ

օրորելով -ծ- 8՛:չչ «՛:,-- առաք նա՝ բացառարաի զգլուխն ՁԱ կարող ճավատալ նրանք խղճով էն գորբժում:

,

: :

--

--

խոսումյ- մտախոչ ՀարցինցՌբբինը: ամենքիմասինլ Քոլորի մառին,., առանց բացառության մասին

Ում

--

--

ում ո՛ր տեսել Դու

--

եւի:

այնտեղ չես

հայիր,--

Հեռուն

հռ

ասաց

նախքանասհլը' չափելով,

հայում,մալր: ուր հբ սչեւոքէ, ավելի րանք, Ռիբինը՝գլովաբխոնարճելով--

-ծ- ես

Քիչ

որոնք մուռ են նկել մեզ, նրանք գուցե իրենք ուինչ չգիտեն: երանք Հավատում են, քն այդպես է պետք: Քայլը գուցե նրանց են միայն, որ օդոտ Հետերուրիշները կան, որոնք մտաժում

ի

Մարդվուր տեղն իր դեմ չի գնա... նա ավելացրեց. եվ գյուղացու ծանը Համովզմունքով Գարոններիցրբնք լավ բան չի դուրս զա' Խելթդ ի՞նչ է փլել-- ճարցրեց մայրը՝ նորից կասկածով --

--

--

մնաց

լուտ

ն

կրկնեց.-

կենալ, մյ Թե ինչ | կպա հորից լուց խուոովան Հեւո Միասին ծս ուղում էի տղաներինկցվել, որ նրանց լինեմ: ես այդ գործի Համար պետք կգամ, գիտեմ, թե ի՛նչ լեռը է ասել մարդկանց, Հա՛: հակ Հիմա ես կճձռանամ: նս չնմ կա|

--

բողանումՀավատալ:պետքէ ճնռանափ: նա գլուխը կախեց, մտաժիջ' Մենակ կգնամ գյուղերը, ժողովրդինխռովությանկգըենա ճասդեմ, Գետք է, որ ինքը ժողովուրգնսկսի գործել, եէ ԱՀա նս

ուի

գլուխը հվանովիչ,-Ռտով-գլխով կկորլես» Միթա՞լլ» օրորելովասաց մայրը: տխուր Հաթնայում էր նրան` Մութ, խոր բնկած էր առաջ մարմինն նրա ամբակազմ ցական ն սպացողական: դեմքը նստատեղին,քուխ Թեջվել, ձեռները Հենվել էին աթոռի մեջ գունատէր Քվոմ" մորուքիսն շրջանակի ճատիկի ես, թե Քրիստոսնի՛նչ է ասնլ խակլաե՞լ

Ռիբինը աչբծրով

մա-

ձնով Հարությունչես առեհիչ սին: Մբեչե չմնոնես՝նոր Հասկի մարգ եհ ժամանակ շատ կաս ես խորամանկ Մինչն մաս վեր կացավ: եա շարժվեց աթռոի վրա ն առանց շտապելու նատեմ: Խոխոլեն մարդկանցմնչ մի բիչ Գնամ

պանդոկ,

-.

Սկսէ՞լէ աշխատել: ուշացավ: չ Ալո՛,-- ասաց մայրը ժպտալով: Դու նրան իմ մասին Այդպես էլ պետքէ,

8"

ի

|

Ը.

ա

Լ.

սկսեց խղճալ նրան, նա այդ մարդու Համար վախ | նա, որ միշտ գուր լէր գալիսմորը, այժմ նրան Ճանկարծ

|

մոտիկ դարձավ.մայրը կամաց ասալ. : Քեզ կբոնձն... Ռիբինը նալեց նրան ն Հանգիատպատասխանեց. Կբոնձն,բաց կթողնեն»հսկ ես՝ նորից... Հենց իրինք մուժիկները ձեռքերդ կկապեն: եվ բանտ : --

|

|

--

--

կնստես...

:

գուրս էլ կզաժ։ Նորից կզնամ: հսկ ինչ վերաբերում է մուժիկներին, մեկ կկապեն, երկու կկապեն,վերջ ի վերջո կՀասկանան,որ ոչ քն կապել է պետք, այլ լսել: ծս նրանց : .-

:

կնստեմ՝

-

-.918--

:

-

Վերջացրել

եմ.

հկԷ՞րբգնում: ես

-

--

վգաք:

վերջացնում.

,

էլ աշխատե-

վինե

ատա՛..

դնացինխոճանոցկ իրար նրանք ուս-ուսի տվաժ դանդաղ փոխանակեցին: ՛ նայելով կարճխոսքնր Դե, մնաս բարո՛վ: -"ես Գնաս բարո՛վ Հաշիվ քիթ

ոչ միՀույս չունի, բացի իրենից, գիտակցությունչկա, բացի իր գիտակցությունից Ա՛ր ,

Լսել:

միչ Հասկացել եմ.-

ու

--

--

»

եմ

ԼԸ

պարոններից պետքէ ճեռու

Գար . աարՍԱ

շատ բան այստեղվերչին ժամանակներս

--

ստանան:

ճամակգած: ի՞մ.-Ռիրինը նայեց նրան, քիլ

դրեք:հսկ ականջ դուք միայն կասեմ, դուք ինձ մի՛ Հավատա, կչավատա՞ն, որ ականջ դնեն՝ չոբադր յուրաքանչյուր Նա խոսում էր դանդաղ, կարծես

փջուց: Առավոտ վաղ:

Մնաս

բարո՞վ'

կե

Հար րպով դ մ ւ արարոթբ Ռիքինը կռացավն ակամա, մնաց դուս Մայրը ժի րոպե կանգնած դնաց նախասենյակ: ն իր զր" ջում զարթնած առաջ, ականջ դնելով ծանր ջայլերին ն շրջվեց, գնաց սենյակը վարաԱպա կասկածներին։ Հետն անՐ Աոլակու նայեց պատուճանից"

Ր

ոս

կամաց

բարձրացնել: սե խավարէր տիրում: շարժ, գույրը

փոտածեց մայրը «Փիչերնեմ աղպրում»,-մուժիկին,-նա խղճում էր այդ պատկառելի է, ուժելը լայնաթիկունք ն եկավ Անդրեյը, աչխույժ ուրախ: լ8

Մաքսիմ Գորկի

Լ

.-348--

նա

այնպես

որ

երբ մայրի

ցակաեչնց.

պատմեցնրան Ռիբինի մասին, խոթոլը

բա-.

1՛, քող գյուղերը ման գսչ ճշմարտություն բարողիյ ժոզովրդին վարքնցեի: նա մեղ ետ դժվար է Հաշտվում: Նրա գըչխում իր մուժիկային մտքերն են գոյացել, մեր մտքերի ճամար --

նէզ է --

այդ

:

իփառալո

գլուխը

րը

--

սմենալավերըկգնան... ծափ ղարկեց ն ճաստատուն չեշտով

խոսքը:

--

էր.

ինչպե՞ս

Դո

նմա

է

թո

բոլոր

ես

տալ

իմ Մեջքը

է

» ուրիշներինծեժել

ծեծելով,

աա Հարոն

սառը Այժմ նրա ալքերը բոցավաովեցին ե սկսեց խոսելէ լ ավելի մառ կերպով գլուխըկախեց տուն չեչտով. , ծս չպիի Քո«1 Խամ որնէ վնասակար Ես չե մ: Այսօր ծրեսին ննակ նույնիսկ չվնասի ինձ։ Աշխարչիմ ն մի Քիչ դուցենմիայն ես թույլ կտամ, որ իե4վիրավորեն նա ինձ չի ծակի: իսկ գազը վրա`ասելով, ծաղեմ վիրավորանքի մի ուրիշի ուժն ինձ վրա փորձա լինելով կսկսի վիրավորողնիր մայր նս լինում մարդկանց զրա աջին թերքել, Եվ տտիպված Ճետնել. եշ լինում սրտիդ խվո տարբեր տնսակ, ստիպված օտարներ են, Արդարացիէ: բայը սրանք ձերոնք են, սբանց՝ չէ՛ մխիթարական ն Սաչենկաչէ քն ինչու Հիշեց սպային Հայտնի Մայրը,

բան, աի

մժի-

բան է եիրեմե մարդու սրտում ժի այսպիսի Գիտե՞ք,

լինում, զարմանալիբան: Թվում է, թե ուր որ զնում էս, ընկերնծրդ նն, բոլորն այրվում են ի՛ կրակով, բոլորն ուրախեն,

| |

ու

-

էպիտիՀավա-

նա

--

'

-- 974

կուղնիր միայն սիրել, Բոց

րբավորանքները ուղում,չեմ ուլում, որ սվորեն:

տարավիր

բարի, ճիանալի, Առանցխոսքերի իրար Հասկանում ծն... հոլորն ապրում են խմբովին, իսկ ամեն մի սիրտ իր երգն է երդում: Բոլոր երգերն առուների պես վազում, մի գնտ Են կազն թափվում նռի կյանջի մում, կ դնտի Հոսում է լայն ազատ լուսավոր ուրախություննքրիժովը։ Մայրն աշխատումէր շարժվել, որպեսզի նրան լխանգաբիչ նրա խոսքըլրնդճատի:նա միչտ Անդրեյինլում էր ավելի մէժ ուշադրությամբ, քան մյուսներին: Անդրելր խոսուէ էր ամհնջիըավելի անպաճույն,ն նրա խոսքերի ավելի ուժեղ էին ճուղում սիրտը: Պավելը երբեք չէր խոսում այն մասին, բն ինչ Է տեսնում առաչիկայում: հսկ սայ ժորը բվում էր, քէ իր սրի միշտ այնտեղէր, նրախԽոսջերում մի մասով Հնչումձր Հեջիաքն

շարունակքց-

ոբ

ն

նասպը։Խոխոլը շրջում էր սենյակում ձեռքով գլուխը տրորելով

Հատակին նայելով

գլուխը խոխոլը՝

է

նայում`ցուրտ միանան

է

Մինչեմեր տոնըդեռ չատ Հէռու է, բայց էլի, ա՛լ, մափոխմեկին մի փոքր տոն կաարքենք:Ուրաթալի՛կլինի' նբա աշխուժությունըվանում էր Ռիբինի սերմաանած տագԱտում

հռ

ասում

գալիսյ--

բան է դա, բայց մարդուս Վիրավորական ատել:Մարգս հրանիցն կույլնիակ ոլետք է վախենալ

է, Դու վանում

--

ե

նս

"4. է Բար վայրենիզազանի եքն մարդու, ներել Ինչպե՞ս է. չի ընդունում, մեջդ կենդանի վրադ Հարձակվում, (գիա մարդկայինդեմքին:ներել չի՛ կարելի: աջացիներ տալիս անձիս Հասցրաժ Ո՛չ Թե անձիդ Համար չի կաբելի, 4հրես այլ բռնակալներին կտանեմ,

տալ,

ի,

առաջ

աշ-

'

ճոգնել են, գազազել". նա Խորին տխրությամբ Հ.

--

նա

"

.- Բայը րբ ուչջի չութչգ քափաճարելով,--

նա, այդաւեղ մի բան մասին ձր խոսում մ՛ր պարոնների Հանկարծ կայ- զգուշությամբ նկատեց մայրը չխաբե՞ն։ Գիպչո՞ւմ է,-- ժիծաղելով գոչեց խոխոլը:-- է՛, մա՛յր, փո՛,լ է Հարկավոր: երն փող ունենայինք: Մննք դեռ էլի օւրիչի ճաշվին ենք ապիում: Ա՛յ, նիկոլայ հվանովիչնամսական լոքանասունչինը ռուբլի է ստանում, Ճիսունըմեզ է տալիս: Արչպես ձլ ժյուսները: երբեմն Հլ քաղցած ուսանոլներն էն մի ուլարկոսԻկոպծկ-կոպեկՃավաջելով:Իսկպարոնները,բՀարկեչ զակավան տեսակ են լինում Ոմանք կխաբեն, ոմանք ետ կ նան, իսկ մեզ 4եւտ

ամենքի Համար է լինելու

այկ ապազա տոնի մասին, էր ճամար պայժառեջնում վրաւ Ալդ Հեքիաթըմոր խարձիս աշխատանքի ն՛ նրա բոլոր ընկերների կյանքի, ն՛ նիա որդու

|

|

յին: ձառաչելովասաց. Ջմաղած ալյուրիցե՞նչ Հաց դուրս կգա." խոխոլը' Ցավն էլ Հենց այղ Էէ- բացականչեց Էշ

'

Այուո՞յ--

--

|

|

|

ամուսնու ղարթնեց քար,

րը

այո

նրա Հիշողունյանմէշ մոայլ: ծանր, ինչպես կերպարանքը,

առաց

ժայրը'

մ14

մամղակալել էւ Մայբը խոիչոչինպատկերացնում

էր

փբրն նատաշայի ամուսին

որդուն` Սաշենկայիճետ

ե

ամուսնաչ

զոժ:

-՞

է շճարցինք խոխոլի բորբոքված:-առ հոկ ինչի՞ց այոյը Դա այնպես լավ է ծրնուժ, որ նույնիսկ ժիծազելի է: նրանից է Դէ, եկեք,ուրեմն, միայն, որ մարդին ձավասարչեն կանգնաժ: այն ամենը, ճավասար բաժանե՛նք ամենքին Հավասարեցնե՛նք: է մչակէ որ ստեղծել, ինչ ձեռքով քնչ որ բանականությունն ն նախանձի ստրկության մեջ, ված: հրար չպաճե՞ն երկյուղի ն տխմարության կալանջիմեջ... ազաձծության նրանքՀաճախ սկսեցինխոսելազդե: նորից ընդունեցինգործարան.հա իր ամբողչ եախոդկային վաստակը տալիս էր մորը, ն մայրը վերցնում էր այդ դրամեիբբ նույնքան Հանգիստ, որքան Հանգիստ ընդունում էր Պավելի

ձեռքից:

ժպիտն ալջնրում առաջարկումէր մորը: երբեմն Անհդինելը Մի թիչ կարդա՞նց,մա՛լի։ «Ր, ճրաժարվումէր, նրան Մայրը կատակով,բայց Համառորեն ե իտապժում մի վիրավորված Քիչ ժպիտը: չվոթումէր Անդրեյի --

անք

էլ

ի՞նչ կարդանք: Քանի որ ծիծաղում էս, քե փ՛նչ Անդրելին, Հաճախ էր Ճարկնում ավելի ավելի է: Համար խորք որն իր գրջի այս կամ այն բառը, անտարբերէր մի կողժ էր նայում,նթա ձայնը դրեյը կռաճեց, որ մայրը կամաց-կամաց սովորում շասկացավ հրա ամոթխածությունըն դաղարեց շուտով ճայտնեց, կարդալ իր ճետ, բս թուլանում են, Ահդթյո՛ւշա: Ակնոց է ճարկավոր' օրը ի 2" մնդրյը:--մ փ կիրակի ւկ գաք կգնամ, ձեզ ցույց կտամ Բժշկին ն ակնոջ ք

--

ոք Հ Գավ իի :ոո: 11 խա աի ի ու

ւ

ա

։

Բ

ս

-

4.

ր

է,-

: կառնենք

Մայրը

ատամխանոք

ռն էր յոնսակցություն գնացել Մայրն աիդեն երեՔ անդամղամ հ ամքն ճետ, ժանդարժականգենեանդամ խնդրելու Պավելի հ մէ Բ2լը, էր շառաղունած որ մի ալեզարդ ժերունի այտերով Փիով, սիրալիր կերպովմերժում էր նրան: Մի շաբաթից «տոյ մայրի՛կ, ո՛չ ավելի վաղ Մի չադեռ կտեսնենք,իսկ Հիմա անկարելի է... բաթից Ճեւտո --

--20--

Գեներալը կլոբեկ էի, կուշտ

ե

մորը Հիչնցնումէր

Հասած

արդեն ծածկվել է մազ-

ե մի քիչ ավելի է մնացել

էր չրւնր» սպիտակառռամՆա մեզոտ բորբոսով: միշտ քչփորում չրերը փայտիկով:նրա ոչ չէէծ, ըանաչավուն կնիր սուր, դեղին ձայնը Հնչում ձր սիրալիր»բարեկամաբար քնքուշ ժպտում որը

սալոր,

լինէ--

էին,

ասում

է,-. մնռախո՞ Քաղաքավարի՛

էր մայրը խոխո-

է...

Ամբողջ ժամանակ ժպաում

.--- Սլո»

ամյո՛ւ»-

ամ:

սիխոխոլը--նրանք,վնաս չունի, նելոթ «Ա՛լ ազնրանց կասեն. ց

ու

սա

ժպտում են: անգավոր էյ ապա մի կախեցեբ նիվ մարդ է ն մեզ Համար վ իճ կ Ճետո՝ էլի կժոլոտնս նրան». նրանջ կժպտան կկախեն, էր եկել, ավելի պարզ նաչ որ մեզ մոտ խուզարկելու երբնումէր, "բ էր մայրը:-- Միանգամից էրյ-- Համեմատում շո՛ւն է... այ այնպես,մուրճեր Նրանք բոլորն էլ մարգիկ չեն, իջներ են: նրանցով 111 են,

բալիը

ու

թշ

աշ

են

Գործ Համար: մարդկանց խլացնելու

դառնանքս էն որ Հարմարավոր մշակում, այնպես նմաններին մեզ կառավաչ արդեն Հարժարավորդարձված Նրանք իրենք են չինել այն ամենը, ինչ որ երանի ձեռքի Համար, կարող թող ճարցննլու Քն զա ինչի կատիպնե,առանց մտածելու առանց Համար

Է:

կի-

իրավունքտվին, մի Վերջապեսմորը տնսակցության մի նստած էր բանտիգրասենյակի բակի օրի, նա Համեստորեն բացի սենյակում աղաստաղով անկյունում: նեղ, կեղտոտ, կածր էէն որոնք տեսակցության էլ մարգիկ կային, նրանից ժի քանի ն անդամը չէր, որ այդտեղ էին քւասում: երեի նրանք տոռաջին ն սաիդի ոստայնի միմյանց ճանաչում էին. նրանց մեչ կամաց ծուլորեն ու դանդաղ: էր 2լուսվում -

ե

սլեսկպչունխոսակցություն վահ՞լքջ,--

--

առում

էր քորշոմաժ դեմքով

ն

ճամպրուկը

ճաշի ժամերգությանըմայի ծնկին դրած մի չազ կին։-- Այսօր ականջը մե նՐԳԻՀերեխայի եկեղեցու երգեցիկխժբի Ղեկավարը

զոկել է...

Ճագաժմի ւ.

Համավզգեստ ղինվորական Փաշտոնաթող

|

Հասա»

Ճազաց ն նկատեց: կավոր մարդբարձր ձն,

Երգիչներըթոկից փախած դեսուդենէր վազվզում Գրասենյակում մի կարճաշասակ,ճաղատ ն դուրս չկբծաժ հարազուկ --

ԲԱՑ

Գա

աան

մարդ Առանցկանգ առնելու

նա

անչանցիստն ճբճջան ձայ

ձայնՀնչբ՝ ուժգին

լոլ:

ի՛նլ

ԱՀա քե

է

Ուժգին Հարկավոր:

էր. ձայն... Ամեն եկն դարձավենդճանութ,աշխույժ: խոսակցությունը Կյանքը ջանի գնում` թանկանումէր, դրանից էլ մար» մասին, բայց բոլորն էլ չաապում էր ասել իր կարծիքըկյանքի դիկ ավելի չար են Տավարի մսի նրկրորդ տեսակիգրվանքան ն մեչ մայրն իր ճամար խորթ արժն տասնչորս կուվնկ, ճացի նորից է դարձել երկուսուկես... խոսում էին կիսաձայն, ամենքի ավելիՀասկաՏանն այլ կերպ էին խոսում, երբէմե ենիս էին դալիս բանտարկյալներ,գորշ, միակերպ, ժի բան էի ղգում: կիսսաժութ սճնլաւկը մտնելով Խիասնըք հալի: ավելիոլարդ ն ավելի բարձրաձայն: կաշվե անը բոշերով: մորուքով մի Ճաստ վերակացու կարժրաչեկ այքներըճպում էին: Մեկի ոտննրին շառաչում էրն շղքաները: Քառակուսի, ն կաղալով նայեց նրան ուռից գլութ Աժեն բնչ տարօրինակչանգիստ ն անդուրծկան կերպով կանչեց մոր ազգանունը, են սովորնլ, ընտելաճաց՝ ասելով նրան. ոլարզ էր: Թվում էր, թե ամենքը վաղուց ԳՈ"ք նստած ձն, մյուսները -2ետկիցս ծկ... քել ալս դրությանը. ոմանք ճանգիստ ն մեջքին, ն ուղում էր Հրելվերակացուի ժուլորեն Հակում ծն, երբորդներըճՃշտապաճությամբ ճոգնած Մայրը ջայլլում է էթ կանգնաժ անճամսենրոկում են էր Մոթ սիրտը դողում փոքրին Մե բանտարկյալննրին: այցելում գնա: որ նա ավելի արագ ձեռքը, բոնեց նիա նայում էր չուրչն ամէն դողով, եա տարակուսանքով ժպտալով ձեռջը մեկնեց. Մայիը լգտնելովժեղբառեր բանի՝ այդ ծանր պարզությամբ զարմացած: իծաղեց աչջերն արագ-արագ ճպելով, առում էր. Վլասովայի կողքին նստծլ էթ մի փոջրիկ պառավ,նրա մաձայն' Բարակ վիզը չրրերիտասարդ: դեմքը կեճոուտէի, իակ աչքնրը բարե... բարն աք բոլո նում խոսակցությանը վրա նաթյանը ե բոլորի չելով նա ական ժայբի՛կ,-- Ֆրա ձեռթը սեղմելով ասում Հանգատացի՛ր, ամ Մ Պոր Քեզնիցո՞վ կա այստել,-- կամացՀարցրքցնրանվլա-

ճով

ասում --

ելը,

ինրուքյան

ՆԻ Կն

ոոո

ա

ն

՛

Ը

նչ

--

'

ր

սովան:

պառավըբարձրաՌրդիս։Ուսանող է,-- պատասխանեց հսկ ձեղնի՞ց, ձայն ե արապ-է: նույնպես որդիս: Բանվոր ի՞նչ է ազգանունը: վլասով: ֆեմ լանչ: Վաղո՞ւըէ նստած: Ցոքերորդշաբաթնէ... խկ իմը տասներորդ ամիսն էյ-- ասաց ծեր կինը, ձ բան, որ նման երա ձայնի մեջ վլասովանզգաց մի տարօրինակ --

Հ2

--

--

--

--

--

էր

ձպարբտության:

էր ճաղատՓեբուկը:-Ալո՛, այո՛չ-- արագ մուժ ՄարՀատնում հն, բոլոէ... Բոլորը զրգովում դու Համբերությունը ամեն է. բր գոռում են, բան քանի գնում բանկանումհսկ արէժանանում էնչ Հաշտեցնող ձայներ լեն դիկ դրա ճամեմատ --

լսվում: --

--

կատաիելապնս ճշմարիտ էյ-- ասաց պջնվորականը: է. Հարկավոթէ, որ վէրջապեսմի խԽայտառակությո՛ւն -Ֆ8-

որակա մք

Մայրն Խ-- Հառաչելով ամաց ձեր իրարից Հեռացեթ,այնպեսոի

--

այլթց

ի

տարա

մեջորոշ

-

լինի... թյուն Պավելը ճարջրեց մոր առողՀորանչեց: եվ բարձրաձույն չր սպաուրիշ Հարցեր տան ջությունը,

ժասին... Մայրն ինչ-որ

փնտրումէր դրանցորդու

սում,

ե չէր գտնում: Փաաչքերում

մի թիչ

միայն դեմքն էր վելը Հանգիստ էր, ինլպես միշտ, ե աչքերը կարծեսմի Քեչ մեծազել էի նովել, է,-Սաշանբարնում

մայրըո

դեմքի մեղմացավ, քնցվեցին, Պավելիալրտնհանունջները ծակծկեց, ժպտաց: Մոր սիրտը մի սուր դառնություն --

նա

ասաը

գու-

փայրբ վիկքողնեն քեղ սրանքյ-- ասաց ՉԷ՞ որ, են նստեցրել Ինչի՞ Համար բավորվածն գիգոված:-են ա՛խայն ՔղքերըԽոռրիը դուրս եկել:.. Պավելիալքերնուրախփայլեցին: նա նռրի՞ց,-- արագ Հարցրեց ժո էյ -Փույլ արզելվա՛ծ է, Այդ բաների մասին խոսելն Շո՞ւտ

--

բաց

"

աշ

յ

աշ

--

ծ.-219--

Վ կարելի Հայտնեցվերակացունչ--

մասին...

եվ տխուր

ընտանեկանգործի

է միայն

՛

ոլիսիբան չէր արել: Ով հշ ՎՇ, դութ էլ,--ժեժաղեց խոխջլու-

ընտանեկանչէ,- առարկեց մայրը: անտարբեր Գն էս չգիտեմ. Միայն արգելվում է,-պնդեց վերակացուն: գործիժասին,-- ասաք ինտանեկա՛ն .ծ- Մայրի՛կ,խոսիր ես անում դու փ՞նչ Փվելը,-ավյուն զգալով պատասՄայրն իի մեջհիիտասարդական իսկ մի՞թե

--

սա

--

ամեն

կուզի»: ուղի»Ժայրը միշտ դութգուրանք մարդկա՛նցտես,-- Հանկարծ դու մի Ջէ՞, Անդիյո՛ւշա, ի՛նչոլես են սովորել երեմայրի -բացականչել ղարմանջով են կնատեցըեթ իսկ նրանց իրենցից կտրելէն, բանտ խաներին են, Հբ՞՛ հն, խոսակցուժ փույքն էլ չի, եկել, նստել: սպասում են, ապա մեզ, Հ. մարդիկ այդպեսռովորում Դե, Երե կիքված ինչ ասել::. Համժա՞ր սարակժողովրդիս փը բմծիծաղով,խոխոլն Դա Հասկանալիէչ-- առաց ավելի սիրաայնուամենայնիվ, օրենջը նրանց վերաբերմամբ ն նրանց «րենքի կարիքնավելի լիր է, ան մեր վերաբերմամբ, է նրանց Այնդես որ, երի օրենքը խփում շուտ ունեն, քան մքնք։ կնճոում ջն, բայը ոչ շատ: նրանք քեն ճակատները --

խանեց. --

ուզում է

Ը

--

Փործարանեմ տանում աղննր... Դադարեցն ժպտալովշարունակեց. ն Շչի, կայա, Մարյայի ձփած-քխածը

Հառաչեց:

նա երբեք այզժասկացա՛վ։Թե չէ ինձ չէր փաղաքշի,

Լ.

տեսակ

քեթաշկուր».-

Գավելը Հասկացավ:նրա հրնար դողդողաց զսպված ծիծա" ն ղից, նա մազերը քրջրեը ոփրալիբասաց մորը մի այնպի ձայնով, որ մայրը դեռ է՛ր ածլ ֆրանից, վավ է որ դործ ունես, լես ձանձրանում: Իսկ ծրբ այն թռուցիկները նրեացին, ինձ էլ «կանջին Հայտնեց մայրը: խուչարկել,-- ոչ աղանցպարծենկուռության ես էչչ՞ այդ մառսին,--ասաց վերակացուննեղացած:-են, որ զրկել եժ՝ չի կարելի, Մարդուն ազատությունից ասում ես ասո՞ւմ: է ճասկաՓետբ նա բան չիմանա, իսկ դու ձլեիքոնն նալ, Թե ինչը չի կարելի: վա՛վ, թո՛ղ, մայրի՛կ,-- ասաց Պավելը:-- Մատվեյ հվանՃովիչըլավ մարդ է, պետք չի քարկացնելերան. Մենք իրար է ներբարէկամ ենք: Այաօրնա անաակցությանըպատաճարար է Լինո: օգնականն ներկա կայ քե չէ սովորաբարբանտապետի Հայրոնեց վերջացավ,-Տեսակցություն, հայելով:

Հ

ճակատին,

Հայտն իրենցնէ՝ թերն է լւփում-.-

--

ԼՆ

Ը.

սեղանի մոտ նստած` գուլոլա Մի անգամ էրեկոլանմայիի կարդում էր մի գիրք իսկ խոխոլըբարձրաձայն էր գործում, մասին, մեկը դուռը Հռոմեական ստրուկներիազատամբությաւն արեց, ներս մտավ ՎեԲ պինդ իփեց, ն երբ խոխոլը դուռը գլխարկը ծոծրակին Ք6սօվշլիկովըմի կապոց կոնատակին,

-

-.

Մութի Գկ՛Հ,շկորչակալությո՞ւն,

Մ Ան Գար: ա, աը Ր"

--

ժելով --

ն

կա' Մթա,

որ

բյո-

տարՀարոապրարնց

նա

եմ

:

Պավելը:ինձ

բարնումէ... Պավելի կատելով աթոռին ահնլակըտնտզեց չվա անվճռոականորհն իր մոայլ, կասկածոտճայացքով: գլխով, խուզած նա չէր զալիս իր անկյունավոր),

մայրը դրանիցՀուզ-

|

|

ժորբ

գուր

որ մորը միջտ վախեցնու Քաժանվեցն՛քյ--առաց վերակացունե մորը ճանադրաիծ հրա փոջր աչքերում մի բան կար, ն կթողբաց Բոլորին աիրալիր,ժպտալովաշմի՛ լար, բա՛ց կքողնեն: էր այժմ մայրն ուրախացել

դարի» րժնջաց--Մ

Համբուրեց,

տռաը

լութ

բնեմ։ Ուղղակի բանտի՛ց ղալիո,-թռնելու ուժեղ թափ տվեց օրինակ ձայնով ն Վլասովայիձեռը ասելով.

արականՆԱ ՛կ,--

մա

սիրելի՛ս Մի՛

--

վերակացուն

--

--

քած, մինլե ֆեկներնցեխաքաքախ: մոտ Անցնում էի, տնհսա ձեզ

լայն աան

էր,

ձոնքերն քերն

բալի

էրխուժորեն ասում ես:

ժ չարաշխուժորեն

ժպտալով էր խոխոլին. նս նրան լա՛վ ասացի: Հասկացավնառ ն

ասում

--

:

Սմքե՞լ

Անդրյուշռո քել տանքսրբան: --

28 981 --

հակ ես

--

խոլը խոչանոցից:

փԻ՛,Գավելե ինչպե՞ս է, էլի ո՞ւմն

--

արձագանքեցխո-

արդեն ինքնանորդնում եժ,-էն

թողել,

բաց

ազատել: նիկոլայր գլուխը կախեցն պատա«խանեց. են Փավելը եհստած է, Համբերո՞ւմէ: Մենակ ինձ

միայն բեզ

Քե՞

են

բաց

աչքներըբարձրացըեը ղեպի որ դեմքը ե ատամեռ նրանց ասացի՝ բածս Թի մեկնումեկին կսպաչէ վակա՛նէ, ինձ ազա՛տքողեցեք... նեմ, ինձ էլ «ճտբ... Քացթողեցին: ասաց մայրը նրանից Հեռու քաշվելով ւ ակամայից աչքը Բարթեց, երբ իր ճայացքը Հանդիպեցնիկոնա

Բոոզանդազարտասանեց.-բի արանքով

ԱԲԵ

աչքերին: հսկ ի՞նչպես է Ֆեղյա Մաղինը,-- Խոճանոցից

--

գոչեց

Խրո Ի2. , սսկոանում,--.գլուխը ւոթուունի ի՞նչ է, դեղձանի՞կնատեցրել Նիկոլայր-ե՛ս, կանում Անին ա՛լ, մի անդակում, նրգո՛ւմ Գրու

դա

կա

:

չ

ժ

նա

է:

գնա: չեմ ուղում... -Դ

տանն

ու

ի՞նչ "

ԻՈՈԺ

ունես

ոի,--

Հասկանու՝

բան եմ

մոոախոչ

առաց

-

տու

չ

կրակը արած,

ամեն

ինչ

ու

մայրը--

սառած...

ղեց մռայլ շան ժպիտով: ե կյո, տանը յո, երնիցուրտ 4: տանը ծ: ք ռռիվա էլ սառած -շ

Բ

ւյլ

տուր

թեզ

առանցմորը

ո

մուտ

առար:

Բ

-

ասած ձատակին

ուհիննեչ Գելադե՞րս նիլովնա, գիչերել, կարելի՞ է,-- խուլ Հարցրեց նա :

մլինեն,

-

նայելու:

Հա՛, իճարկե՛, ռիրելի՛սյ-- արագ ասաց մայրը, իրեն անչարմար դրության մնջ էր զգում նիկոլայի ներկայու-

թյամբ: -- ձիմա այնպիսի ժամանակ է, որ զավակներնամաչում ձն ձնողներիՀամար... հ՛նչ,-- ցնցվելով Հարցրեց մայրը: նիկոլայը նայեց նրան, ալքերը փակեց ն նրա լեչուո դեմքը --

|

«»

'

-

Է:

մարդկանցպետք այնպեսէմ կարծում, որ մի քանի

լ:

խոխոլը: Հարցրեց հնչո՞ւ--

իսկ Ռրպծողիերանք չլինեն... վաճ

ուռննրի վրա օրորվեն Վթրիցվար նայում էր նիկոլաչով կանգնելէր սենյակի մեչ նիկոլայը պինդ նատել էր վին, ձեռները գրպաններըդրաժ, իսկ ն նրա գոր դեմբի վրա աթոռինժխի ամպերով չրչապատված, երեան կարմիր նմ րալ գլութը ուխը ես գ թկելո՞ւ Գորբովի 1ԲԲ ինչի Ճամար,--Հարցրեց խոխոլի' կորավ: նրա Թող չլրտեսիչ չմատնի: նրա մեղքով «այրս դառնալ,-- մոռւսյլ մեղքով է նա Հիմա ուղում խուղարկու-լրտես ասում Վեսովշչիկովբգ էբ թշհաությամբԱնդրելի վրա նայելով ճախոխոլը:-- հայց դրա Աղ թն Է՛նչ-- բացականչեց մար բեզ ո՞վ կմեղադրի:Հիմարն՛րբ--են մկրավել,-էլ ժի՛ մեռոնով էլ» խելոջներն չոր-չոր, Խոխոլիչբարձրաճասակ ու

չին բծեր

դալիս:

,

Լ.

կոմանե՛տ

--

--

նա

--

կուրացա: Ցավակներնսկսել

Հայտնեց Է.

:

,

է Հեռանա՞լյ-- ասաց Այո՛, բանի որ այդպես է... լավ չլինի նրան: վիրավորած մայրիչ որպեսզի լռությամբ ասաց: ե խոՀանոցիցդուրս նկավ Անդրեյլր Փիժաղելով Հբ՞: Ի՞նչ հս քաթոզում, ասելով: Մայրը վեր կացավ Փետք է ուտելու բան պատրաստել... ն ճառած նայնց խոխոլին շանկարծ արք չջնրը Վեսո Հ.մի"4: կո --

ոպանե

ոարն Հանեց մի տուփ Գրպանից «ԼՔ րը թոր աՑ ՀԻ ' աին ԱՆ» Ա է Քմմիցո գոմքի Կարա մոխրագույն դ

ղարքեցնեոսն

Հ.

են

է.

,

նրանը փախուստըկչայողացքնեի... մարդու էր, ոի տյդ Զգայուն սբտով մայրը Հասկանում չէր կարեկցություն իր Մն կլանքը ժանր է, թայց նրա ցավն

--

ճուր

է,

--

ոստիկանության է՛լ չունեմ: կազատեի, ծս այնտեղ աքսորվածներին կգնայի». չէ Սիբիր '

-»

քայի նեղլիկ,

Հողա չելց:«-Գավելի բեվ Հավար կրկնեց նա ն աղժկալից եմ Հորս ճամայրգ եվ ես, ա՛լ ամաչում չե ամաչի հրբեք: իսկ ես Հայր չունեմ...տուն ես չեմ գնա այլես: նրա այղ տունն էլ... տակ նն դրել, քն Հոկողության ինձ եմ,--

են --

ամաչել ծնուլնջրի ճամար, 982--

ասում

Ը

Հշթմարներն Ա՛լ դու խելոք ես, Պավելն ասաց եիկոլայը:-Հաստատամտորին նույնն եմ, ինչ որ ՖԵգնա ր իակ հս ձեզ Համար մի՞ք իրար ճամար: Մի՛ սա: հր կամ Սամոյլովը: կաժ դութ երկուսդ --

Մաղչ-

ՇՅ8-

ես

չեմ Հավատա, միննույն է...

ն դուք

բոլորդ

ինձ մի կողմ եր

--

ծ--

--

լին նայելով: է՛, նմա՛ն

|

ծոտ ժպիտով հիտեմ, վիճաբանելմարդու Հետ այնպիշիժւամանակ, երբ նրա սրտի բոլոր վերքերիցարյուն է կաթում, դա է միայն վիրավորել.ես գիտեմ, եղբա՞չր' Խշանակում

չեմ

Հ.

կարողանում,--

մրմնջաց նիկոլայր աչքերըխոնարճելով" Ֆա կարծում եմ,-- շարունակեց խոխոլը,-- մեզանից ամեն մեկը բոբիկ ոտներով ման է եկել կոտրտածապակիների ժամին չնչել է աճա այդպես,իելվրա, ամեն մեկն իր խավար

ւ.

խոխոլի ուսերը քոթվելու:

--

|

Եմ

մտա-

--

--

--

Ահզրեյը զնաց: մեկնեց ծանթ Մքնակ մնալոի վեսովշչիկովը շուրջը նայեց, շոշափեց Հոմո կոշիկ Հազա ոտը, նայեք, կուսցավ, ձեռներով հադեպի դեմքը, ուշադրությամբ սրունքը:Ձեռքը բարձրացրեց մատՀետո դարձրեց:Զեռքը ճառտ էր, կարճ յնը ձեռքի ախին, նա օդի մեչ թափ տվեց ձեռքը, ներով: Գեղին բրդով ծածկված:

ՀԶ

ս

կամզիբարեկամորքն Վեսովշչիկովը

նս միայն այն ատամների բաց անելով -ջեզ վիրավորելու Փու, քե էրեի մարդու խիղճը շուտ կտանջվի ճամար: խոխոլը: ԱՀա թն որտե՛ղ ինկար,-- ծիճաղելով ասառ խոչանոցից: Անդրյո՛ւշայ-- կանչեց մայրը

չնչում...

օչինչ լն կարողանումառել,-- դանդաղ արՔոնո՞ւմ է... տասանեցՎեսովշչիկովը:-- ի Հոգին գայլի պես ես Փեմ էլ ուղում ասել: Միայն գիտեմ, -- կանցնի բո կանցնի՛: այգ տրաժաղրությունը: Գուցե ոչ բոլորովինյբայց ուսին. Նա բմժիծաղեցն շարունակեցխփելով Նիկոլայի է, ինչպես Գա, հղբայի, մանկական չիվանդություն ենք, ուժեղ» կարմրուկը: Մենք բոլորս այդ ցավով Հիվանդանում ուժեղ: նա չո՞լն ժառանակ է ճաղԲույլ կերպով: թույլերի՝ ները՝ ն Թում մեզ, երբ բնքներս մեզ գտնում նեք, բայց կյանքը ժեր տեղե այդ կլանքում դեռ չննք տեսնում: Քեղ թվում է, քե աշես ն ամենքը Քեզ խոարչումամենալավ պտուղը միայն դո՛ւ կտեսնես են Հետո, ժամանակ կանցնի, մի բիչ ուզում: ուտել չէ, այն էլ վատ մել որ քո Հոգու լավ կտորը ուրիչների կրժբի է, եվ մարդ մի քիչ ամաչում քենինժամանակկՀանգստանաս: քանի որ էր զանգակնայնքան չո՛ւ է բարձրացել զանգակատուն,

ասաց

չողաբաբ

Դու ինձ

--

Ջզիտնժ,--

--

ի

էս դո՞ւ պես

լայն բանալով: քնղյ-- ղարմացաժՀարցրեց խԽոխոլը Ի՞հչ սլատաճեց նրա գիմաց կանգնելով նա, ով քեզ վիրավ»վիտածեցի,ա՛լ քն ձ«իմարկլինի բի,-- ճաւյանեցՆիկոլայը գլուխը շարժելով: արտասանեց Քայց ինձ ինչո՞վ կարելի է վիրավորել---

--

չի կաբելի, ես վիճաբանել

նտ

ձիծաղեցբերահը բարձրաձայն Վեսովյչիկովը 2անֆկարծ --

--

Ինձ Հետ

կատնանես, Հեւտադայում

զանգերըխեղդում զանգերիխժբի մծչ, թեն մենավ՝ Հին Հանքն է խեղդմեջ ձն այն իրենց ղողանջիմեչ, բնչպես չուղի ասում: եմ ես վում: Դու Հասկանո՞ւմ ինչ ասաց ՆիկոՀ Գուցե Հասկանում եմ,- գլիով անելով Միայն թե ես լե՛մ ճավատում: լայը:-«կանց ազժկալիջա յլել: խոխոլըծիծաղեց, ոտջի կանդննց, Ա՛խ, դու սայլաբեո: Ա՛լ հս էլ չէի Ճավատումթ նիկոլայըխռխոչ յլ մուս ցմժիժաղեց ինչո՞ւ սայլաբեո,--

-.

--

ձայնը չի էլ լսվում տոնականզանգաճարության լսե որ քո զանգաճարությունը

լի է

--

բանով այրեց չրքունքները' Խս քեզ բան չեմ ասի,-- խոսեց խոխոլի ջերմ շոյելով Հայացքը իր կապույտ աչքերիՔախՎեսովչչիկովի թշնամական

որ

մանակ:

Հրում, մի առանձինտեզ... ն քհրոլիր Ցավո՛ւմ 4 քո Հոգին, նիկոլա-- մեղմ ասաց խոխոլինրա կողքին նստելով: Փաղում է: Զերն էլ է ցավում... Միայն քե ձեր խոցերը սրիկաներ ենք ձեզ ավելի ազնիվ էն ժվուժ իմիջ: Մենք բոլորս ինչ կարոզ դո՞ւ հսկ վերաբնրմաժբ,ա՛լ, Թե ինչ կառնեմ: ետ

իրար ես ասել ինձ Մպա՞: ե նա սուր այքերը ՃառերԱնդրելի դեմքին ատամներիբաց էր, իսկ արած տղասում էր: նրա այլագունաժ դեմքն անջարժ մի տաք կարժես Հաստ չրքունքներիվրալով մի դող անցավ,

ժա-

փոջբ է,

|

վեր կացավ երբ Անդրեյն ինքնանռր ներս բերեց, Վեսովչչիկովը հ նրան դիմավորեց այսպիսիխոսկանգնածէր Հայելու մոտ

քերով.

Վաղուցէ մոութս չէի քսել...

ն գլուխնօրորելով ավելացրեցժպտաց

եվելի՛ մոք

փոքրիկ աջերի եվ Հանդիպելով

ոնե,

ծակող ճայացքին»մոյրք

Սնռրեյն իրեն աճյուն ՃեւտաջիրՀարցրեցԱնդրք/ը չարժում էր Հոնթերը: ի՞նչ վնաս ունես դրանիցչ-ծր ն սկսում էր խոսել,ծիծաղում Հանկարծ է նայելով նրան: պաչում, զո հոտ Քերոզյամժբ Ճայելին դեմջը Ճոգու թն դեմջը ասու ասում Ղալ լին էէ,սուլում: ճոցու 8՛,,Ա՛յ, Սաշենկան է, 06 խոսքնընդճատելով Սաշննկան ճանկարծակի է նրա անճանգատուՀասկանում ինջը Քն էր, նիվոլայիո Մորը թվում դանդաղարտաւանեց ն նմտած էր» երբ նրանիցորնէ բան Եվ ճիչտ լե՛-- բացականչեցխոխոլու--նրաիքը ԱԷ| թյունը, հսկ Նիկոլայը լուո էր Ճակիրն, «յարգապիս մկրատի, իակ Հոգին աստղ է աքով ոի նման է, արտռակրները՝ ձարցնում, նա պատասխանում լր Վեսովչչիկովընալեցնրան ու ժպտաց: ակամա: ճամար ՃեղմուՓոջրիկ աննլակումնրա ծրկու բնակիչների Սկսնջինել խմոլ' տամերը մյուսը, աչքի Վեսովչչիկովըվերցրեց մի մեծ կարտոֆիլ, մի կտոր ճաջի| իլ էր, նելվածք, ն նրանքմերթ ժեկը, նման դանդաղծամել էին վրա աղ ցանեցհ սկսեց Հանգիստ, էզի կով ասաց. նա, լիք: են գործնիը,-- Հարցրեց ինլպես փոկայստե՞ղ Վերջաղեսնիկօլավը վեր կենալով Հան Թե չէ նստել քմ, նկատել, ՀԶ ես կուղեիպառկելքնել: բերանով: եմ անցել, Հոգնել եվ նրբ Անդրելն ուրախ-ուրախ պատմեց նրան գործարա-| կարծ բաց նն թոզել, բավականճանապարճ նում պրուագանդալիզարգացման մասին, եիկոլայը, տբ նորից ին շարժվելով: ե, ժի ճիչ դեսուդեն ծիր նա գնաց խոչանոց ժոայլվել էր, խով ձայնով նկատեց, ականջ անդորբությանն Փրկա՛ր է տեում այդ բոլորը, երկա՛ր: Հարկավորէ, ոի կարծեսՀանկարծ մեռավ այնտեղ, այրը գնելովԱնդրելինչչնջաց. չուտ լինի»: ֆա սարսափելի բան է չիտածում..: Մայրը նայեց երան ն կրծջում կամացուկշարժվեցմի քըլգլուխն օրորբէխոխոլը՝ Սանր տղա է,- Համաձայնեց նաժականզգացմունք դեւի այգ մարդը' երբ սրտիդ եմ ձղել' նա այդպես լ այց դա կանցնի կյանքը ձի չի, մտրակով թշել չես կարող,-- ասաց Ան-| լվ-ե կիտվոսխ մուր նրա մեջ չա չի վառվում, պայծառ ճիագը բէյր: իսկ եռ գեռ մի քիչ կնստեմ,կկարպառկեցե՛ք, է՛, մա՛լի, վեսովչչիկովը Համառորեն գլուխը թափաճարեց, անեմ: չի՛ մնացել: ի՞նչ երկա՛ր է տնում: Համբերություն մաշճակալն էր դրված, նւս անվորությամը ձեռները տարածեը՝ խոխոլիդեմքին Մայրը ղնաց այն անկյունն, ուր ն Անդրեյը սհղանի մոտ սպառելով: ծածկվածէր չթի վարագույրով, ռրը նայելովե լռեց՝ պատասխանի աղոթքներին Հառաչն նստած երկար ժամանակ լսում էր նրա Մենբ ամենքս պնտք է սռովորննք ուրիչներին սովոթերթելով նա բորբոքված բեջնենք, աճա՛ մեր գործը,-- ասաց Անդրեյը գլուխը կախելով: ների ջերմ շշնչլունը: Գիրջն արագ ոտոլոբոսքբնչացբջներըչ շփում էր ճակատը, հրկար մատներով Վեսովչլիկովըճարջցրեցէի, ւվազարկում ճոճանակը ժամացույցի ները քոքատացնում: իսկ է՞րբ ենք կռվելու ես տումանիցդութ Հառաչում էր քամին: Մինչկ ալդ ժամանակը մեզ դեռ ջատ կխխեն, այդ մճնջ քե հսկ խոխոլը։-Հնչեց մոր մեղմ ձայներ. գիտե՞մ,-- քմծիծաղով պատասխանեց ն աշխարձումո» է Ա՛խ տե՛ր աստված:ինչքա՛ն մարդ կա եիբ պիտի կռվենք, չգիտե՛ւր Առաջ, գիտծ՞ս,պետք գլուխն են նրանք, որոնց Հառաչում է: իսկ ութ աժեն մեկը մի ցավից իսկ ճետո ձեռները, ես կարժումեմ... սպառազինել, կյանքնուրախ է: Նիկոլայր նորից սկսեց ուտել: Մայրն աչքի տակով անեկակա՛ն:Շուտով դրանցավելիչառ Վեսովշ" կան ն՛ ալդպիսինձրը, այխատելով դեմքը, տելիորէն տնաղում էր նրա լայի խոխոլի' արձադանքեց Է՛,շա՞տ,-չիկօվի մեչ դտնել մի բան, որն իրեն Հաշտեցներնրա ծանք, կլինեն, -

--

է,

--

վախկոտությամբ ՀԻ

--

նայումՀյուրինւ

--

--

--

-»

--

դութ, դամի

--

--

--

--

Լ.

Հետ: քառակուսի կերպարանքի

«-28Ռ--

-.զի..-

-

ն գուրգուրում

էին, օրերը խայտաբղետ

Բազ»

կյանքն արագ էր ընքանում, ն զա «Հետ բերում էր մի նոր բան, մադեմ։ Ամեն ժի օրր իր ավելի մորը: երեկոներնավելի արդեն չէր անձանգատացնում մտառոգ, կիսաձայն ձաճախձին ինում անծանոթմարդիկ: Հետ ն ուչ գիշերին օձիքները բարձրացնելու, զրուցում Անդրելի Հեռանում էին մքուաչքերի վրա խիստիջեցնելով գլխարկներն Ամեն մեկի մեջ զգացվումէր զրովթյան մեջ ու ամենքն էլ ուղում են երգել ված Հուղմունք, թվում էր։ թե միշա շտապումէլ ձիաղել, բայց ժամանակ չունձին, նրանք երի տասարդուուրախ, ոմանք Ռժանքծաղրասեր լուրջ ձին, խաղաղ: մտախու խրանք երբրորդները՝ թյան ուժով շողշողուն, Ճաստատամիատեսակ մի ինչ-որ ունեին ամենքը մոր ալքում ու

զգույլ, անաղմուկ: ու

ուներ իր դեմքր, բան, ն թեն լուրաքանչյուրն կամ ինքնավստաճ մի նիգառնում էին, մոր ճամար բոլոր դեմքերը միաձուլվում խոր ալքերի մուզ պայծառ դեմջ՝ ճար,Հանգիստ, վճռական, Հայացքն ճայացքով,որ սիրալիր ե խիստ էր, ինչպես Շրիստոսի էմմահւսի ճանապարճին: Հավաքելով Մայրընրանց Հաշվումէր՝ մռբում խմբովին էր Պավելի չուրջը, այգ աժբի մեչ որդին աննկատելի դառնում

քշնամիներիայքերի ճամար:

էին նրանց ձրազանքներն ջերմացնում ակամա Դաարդարու-

դնելով՝ քյան Հաղթանակիմասին) նրանց ականջ Բայց մանավանդ տխրուքյունից, հաչում էր մի անիմանալի ու իրենց վերաբերՀուղում էին հրան՝ նրանց պարզությունն մամբ ունեցած գեղեցիկ,շոայլ անփութությունը: այն ւամննքց։ինչ որ էր Հասկանում նա արդեն շատ բան էր, որ նրանք գոել նրանք ասում էին կյանքի մասին, զգում 1 ճոիսկականաղբյուրը, ճն րոլոր մարդկանցդժրախտության Հետ: Բայց Հողու խորվորել էր Համաձայնել նրանց մաքնրի են կյանքը վերակառուքում չէր Հավատուժ, քն նրանք կարող ուժը կրավի իրենց կրակի ցծլ իրենց ուզածիպես ն, որ նրանց Ամեն մեկն ուզում ժողովրդին: բանվոր ամբողջ կողմը գրավելու իր մայր Հեւտաձղել ոք չի ցանկանում ոչ այսօր, է կուշտ լինել ուտել: Ո՛չ շատերը նույնիսկ վաղվան,եթե կարոզ է այն Հիմա

ո՛չ շատ աչքեր ն դժվարին ճանապարծով, կլնան այղ նրկար մայդկանը ծղբայրության կտեսնեն ալդ մանապարչի վնքչջում ԱՀա քն ինչո՛ւ նրանք ամենքը, Հեքիաքայինքազավորությունը: ե, երբնմնյ ձոգայդ լավ մարդիկ, չնայած նրանց մորուքներին նած դեմքերին,մանուկներէին թվում նրան»: Սիրելիներս,-- մտածում էր նա գլուխը էին լոն Բայց նրանջ ամենքն արդեն այժմ ապրում ն մասն ն խելոք կյանքով, խոսում ձին բարու լուրջ գիտեցածը՝ալդ ցանկանալովմարդկանց սովորեցնել իրենց նա Հասկանում եր, որ ալդանում էին առանց իրենց խեայելու:

օրորելով:

--

Մի անգամ քաղաջից եկավ մի ժիր, զանգրաւնրաղջի, կապոց էր թերել ն Հեռանալիս նա Անդրեյի Համար ինչ-որ ասաց: պիսի կյանքը կարելի է սիբել՝ չնայած նրա վտանդավորությա Վլասովային ուրախայբերը շողացնելով նեղ շերտի նման՝ քր ն Հառաչելով նայում էր հտ, ուր ութ, Ցտեսություն»ընկե՛ր: առաջ նրա մեչ աննկատելիորեն տափակ ձգվում էր իի անցյալը: մայրը: պատասխանեց Փնաք բարո՛վ,-- ժպիտը զսպելով ու անվարան լինելու ր եկել այկ նոր կյանքի Համար իր պատուծանին դնելով մուտնցավ ծվ աղջկանճանապար: նա երբեք չէր վզացել։ որ ինքը ճարոտների չուռառաջ գիտակցությունը, փոջբին ծիծաղելովնայեց, թե ինչպես է փողոցով տեսնում էր, որ Պարկագարկնչվես էր, կավոր է որեէ մեկին, իսկ ալժմ պարզ որ Թարմ սրոփելով գնում իր ընկերը, շուտ ն բարձրացրել էր նրւս Հաճելի վոր է շատերին.դա ծոր բան էր, նան ազիկը, ն քեթն, ինչպես թիթնոը։ գլուխք... Բեկե՛րյ-- ասաք մայրը, երբ Ճլուրն անշայտացավ-տա էր տանում թոուցիկնեիը» Խա ճշտապածությամբ գործարան բնկեր ազնիվ մի ամբողջ բեզ Ա՛Խ, սիրելի՛ս: Աստված ն հա սովորա դրաւ վրա նայում էր իբրն իր պարտականության, անկյանջիդ ճամար: Համար կրտծսչխուղարկուների կան մի մարդ էր դարձել մեջ նա Հաճախէր ինչ-որ Քաղաքիցհկող բոլոր մարդկանց մնում: անգամ նրան խուղարկելէին: բայց բոց Մի քանի ժպտում, էր ն եշմար ներաղամտորհն մանկական բան նկատում երբ օրը: ճավատը, որի միչտ թռուցիկները գործարանումեձրետլու Հետնելալ նրան Հուղում ն ցնծագինդարմացնումէր երանց էր զգում, կրան նրա Հետ բան չէր լինում, նա կարողանուժէր գրգռել խուղարԽորությունընա քանիդնում` ավելի պարզ --

պիտանի

--

--

ու

--488--

ՄաքսիմԳոբկի

--289.--

մուին: ն երկար խոսումկյանջի մարդկանց են րակբառերով զալիս, որ մեղավոր նրա ասելով այնպես էր դուրտ

հուների ն պաճակեերիկասկածը, նրանը ճանկում էին երան, ձնանում, վիխոպարկում ոտից գլուխ: նա փիրավորվածէր Հեռանութ ճարպկուն իր Հետ քում ամաչնցգեելով էր նրանց էր դալիս այդ խաղբ' նրան դուր Հպարտ: թյամբ

Բայը բոլոր

Հայտ գոճացնում:

ն դա ՀէՐ Նիկոլային մարդիկընդճանրապես, նա բացասաբար օրորումէր գլուամուր անդմելով շրթունքներն չէ, Ճեոր դա աղդոլես Հայտարարելով ն

խը քնրաչավատորեն նես բանվոր ժոազ մնսովշչիկովինդործարան չրեղուննցին. ոնում էր դժգո: ու մոայլ: ն ավանում գերաններ, տախտակ ն մոտ մի փայտավաճառի Մի անդամ նա ասաց: ամեն էի նրան, լաօբ տեսնում պետք է որ լինեն, նրանք այստեղ փայտ էր կրում, Մայրը գրնքե Ռ՛չ, մեղավորներ սն տանք շուռ մի զույգ ոտներն ուժգին Հենելով գետնին՝ րումից դողացող ես ասում եմ, մենք պետք է ամբողջ կլանջի ծն: ծածկված զայտը,չ-- անխնա՛: ձինը էին դնում, երկուսն էլ պառավ,ոսկրոտ, նրանց գլուխները Ճերկելով,ինչպես մոլախուով տանչված աղոտ աշչթերը ձեր մասին այգպես էին, ճեցնաժ տաղտուկ տմբամբում Ա՛լ, ժի անգամՀամարակալ իսայը մի երկար, դալիս էր քարքում: նրանց շճետնիցցնցվելով ջարչ ճիշնք մայրը" առաց,-նքիչ լոռւթյունից մի կովտ՝ ծայրերի բարձրաՎեաովչչիկովը քաց գերան կամ տախտակների իպա՞յը,-- Պարցիեց ձայն շպոալելով, իսկ կոզքից՝սանձերըբաց թողած ջալլում էր Բժ: ճարց ո' փորձ չորերով, կելաոտ, ծանը կոչիկներով, Նիկոլայը պատաղոտված 9ա՛ր մարդ է: Հետնում է ամենքին, Այո՛։ Հանած կոճղ» անել, մեր սզատուռլխաինը Փոժրակին, անճոռնի, ինլպես գնատնից անցուդարձ է անում, սկսել է մեր փողոցով նրա նա էլ էր գլութը տմբտմբացնումիր ոտների տակնայէլով: ճաններով մտիկ է ուսլիա... ձիերը կուրորենդնում են Հանդիպող սայլերի վրա մարդկանց Մաի՞կ է տալիս,- կիկնեց նիկոլայը: տեսնում նիէր անկողնում ն չէր ոլնս պտտվումեն բարկացկոտ վրա: նբա շուրջն իշամհղունեիի Մայրն արդեն պառկած մի ավելորդ բան է ասել, ճիչերն օդն են կաբում: նա առանց չարացած Հայճորանքներյ կոլայի դեմքը, բայց Հասկացավ, որ ե կերպովառաց: ռուլում շլուխբ բարձրացնելու,առանց նրանց պատասխանելու որովչշետկխոխոլն շտապով Հաչտեցուցիչ տա: ու Ազատ ժամամտիկ է սուր, խլացուցիչ սուլոցով ն խուլ ձայնով մրքմրքում ձիերը 2, թո՛ղ անցուդարձանի վրա. ունի, մատն է գալիս,էլի՛... ձայնով ասաց նիկոլայի- ե՛լ, նակ Գա՛ծ, դած: է՞լ Խուլ սպասի՛ր,-Անդրեյի նա մեղավորը: Ամեն անդամ, երբ բնկերները Հավաքվում էին է Որ Ճիմա՞րէ: ւու թերթի նոր Համար կամ որնք րըրոյյուր արտասաճմանյան Ի՞նչ բանում,-- արագ Հարցրեց խոխոլը:-ն նստում լուռ դնաց: կարդալու, գալիս էր ե՛ Նիկոլ»յը, անկյունում վՎքսովշչիկովնառանց պատասխանելու ե րիտաաննլակում,իր բաավարածլով լսում մեկ, երկու ժամի Ընքնրցանությունն Խոխոլըդանդաղն ճոգնաժ քայլում ձր մառԿոշիկները սարդներըվիճում էին, բայց Վեսովչլիկովը վեճերին չեր բակ, սարդային ոտների կամաց քատքստացնելով' ն ն մենչժենակ մնալով մնում չթակթեկացնի նա անում էր որչպեսզի երկար էր, ամենքից նակցում: Հանել էր, ինչպես միշտ ե հբբ Բայց մայրը ջնաժ լէր, ԱնդրեյիՀետ' նրան մռայլ Հարց էր տալիք. չանչանդստացնիւ Վլասովային իսկ ո՞վ է ամենից ժեղավորը: առաց: նիկոլայր գնաց, անձչանգատությամբ ես, ով առաջիննասաց՝ Մեղավորը նա է, Հասկանո՞սք եւ, նս նթանիցվախքնո՞ւժ Ձայսա խոխթոլը:-ի՛մն է: Այղ մարդը մեռել է մի քանի Հաղար տարի սբանից Այո-ո՛չ-- դանդաղ ձայնը հբկարացրեց ասում Հետ իսայի մասինչխոսծ՛ջ, ն նրա վրա բարկանալ լարժե՛լ-կատակելով էր թռաջ, բացկոտ տղա էր Մա՛յր, ղուք նրա --

ու

--

--

--

--

--

«2

--

--

--

--

`

բայց նրա աչքերը նայում էին անչանգիս»: հսկ նրանք, ռրոնք Հարուստների իսկ Հարուստնք՞րը:

խոխոլք, --

կումն

'

են:

Խոխոլըբոնում էր զլուխը, ընչացքներըքաշքշում

Չ90.--

ն Դասա

ալդ

հսայնիսկապեսլիտեսումէ' ժանդարՒԷէ,-Քարմանալու ի՞նչ կա: նրբա քավորի աշ

1կատեցմայրը"

ծուի Ավոլայը նրան, վծեծե-- էրկուլոլ չարոմակքը խոխոլո-- Ա՛յ, տեսնո՞ւմ էջ, Թե թնչ զղացմունքներեն ներ. չնչել մէր կյանքի սյարոնճրամանատարներըչարքային զինվորէրին: ծրբ նիկոլայի պես մարդիկ զգան իրենց վիրավորանջը հ Համբերությունից դուրս գան, փ՞նչ կլինի, Երկինքնարյունով ն կցողեն, երկիրն արյանժեջ սապնիպես կփրփրի».. Սարսափելի է, Անդրյո՛ւլայ-- կամաց բացականլեց Ա»

ՍՈ

Ը

մայրը:

Ռանքեր կուլ չտային, սիբտները ճո չէին բափի,-- ջիչ Անգրելո-- եվ այնուամենայնիվ» մնալուց Հետո ասաց լուռ ժոմայր, նրանցարյան ամեն մի կաքիլը նախօրոքլվացված է ղովրդի արցունքներիլճերով... նա Հանկարծ կամաց ժիժաղեցն ավելացրեց Արդարացիէ, բայց մխիքարականչէ: --

հելի Համար»: հս մեր մնծ դործին՝չնորճանրա Համար, որ օգնում է իր մորն ասում էր Փավելու-- Երր մարդ կարող կալությո՞ւն,Սրա" ճազվագթոռ անվանելՀոգով էա Հարազատ, դա աար նիա կլանելով բաց սրտով ագաճությամբ Մայրը լույ առջն այնպե նա կանգնած էր իր քերը՝ Հիանում էր որդով--

Քրիաոոսջել

--

ճետ

--

|

խոոմ

լուսավոր, մոտիկ:

ջո բան էր դիպչում Ճաշտվի չես հրբեք կարծում էի՝ գուն, դժվար էր քեզ Համար: իբրն ջոնը, ամ միայն լուռ մտքերն մեր մեզ Հետ, չես ընդունի Դա ծա՞նը ես ամբողջ կլանջդ: կշամբերես, ինչես Համբերել

Մայրի՛կ, նս տեսել

--

բան էր.։: --

եմ,

Հո-

չատ

Անդրյուչանինձ չա՛տ բան Ճասկացրեց,--ավելացրեց

--

ճե

մայրը: --

նա

ինձ պատմելէ

ջո

մասին,-- Փիծաղելովառաց

Փա-

վելի:

ենբ: ԱնդՄի անդամ, մի տոն օի, փայիբ խանութիցեկավ, դուռը բաց ես հն նա Հայրենակիցներ ծգորը նույնպես: ն Հանկարծակի ամբողչջովին արեց չեմքում մնաց կանգնած, սովորեցնել... րչուշան նույնիսկ ուզում էր դրել-կարդչալ ես ն ինքդ ծածուկ սկսել սովորե՞լ: ողողվաժ՝ ինչպես տաք, ամառվա անձրեով. հս ուրալսուժյամբ հսկ դու ամաչել մայրբ' քացականլեց սենցակումՃնչում էր Պավելի ուժեղ ձայնը: Հար--չփոքված ֆա տեսել է --

--

Աճա՛ մայրը,--

զոչեց խոխոլը: Մալիբ տեսավ, քե ինչպես արագ չուռ եկավ Փավելը ն էւ նկատեց, ցչ որն բոցավառվեցմի զգացմունքով,որն իբբ՝ որ նրա դեմքը մոր Համար, ինչ-որ մեժ բան էբ խոստանում: ԱՀա կ եկար... ու տանն ձսչ-- մրմնջաց մայրըչ անսպաթնլիությունից իրեն կորցնելով, ն նստեց, Որգին դեպի մայրը կռացավ. գունատ, աչքերի անկլուննե--

--

բում պայծառ շողչողում էին փոքիիկ արցունքներ,չրթունքնե-

ցնցվում էին, Մի վայրկյան նա լուռ էր, մայրր նայեց նրան նոյնպես լոությամբ: Խոխոլըեղլմ ռուլելով, գլուխը կախացավ նբանց մոտով ն բակը դուրս եկավ, խոր, ցածը ձայնով ծնորձճակալություն, մայրի՛՞կյ-աստց Գավելըցնցվող մատներով նրա ձեոքը սեղմելով:-- Շնոր-

իբ

-

ճարավա՞ տա ճակալություն, ե ձայնի Հեչլունով ուրա, դեմքի աիտաճայտությամբ Ռրդու տեցվածմայրը չոլում էր նրա գլուխը

մար

Ի

կամար

ւ

ջ-

ն

արուի զարկը զապելով. մ

առատությունից անճչանգատաուրախության եվ կուրծքը 94 գն ն նրան: Դիտմամբգնաց) ն: Դիոմամբ եգ Պավելին.-չն՛նք ատում ած՝ առաջարկեց Գավելեն. կանչե՛նք ցաժ՝ եա ոի չխանդարի: մայր չունի.,. դուռի բաԱնդրե՛ յ...-- կանչեց Պավելը նախասենյակի --

նալով:-- Ո՞ւր ծս" եմ փայտ կոտրել Այստեղէմ: Ուղում ծկ այստնզ' մտնելով տնտեսաԱնդրեյն իսկույն չեկավ, այլ խոճանոց վարի ասաց. մեր փայտը Փեոք է նիկոլայինասել, որ փայտ բերիչ է Պավելը' իշիոանությու Տիչ է: Տեսնո՞ւմ էջ, մա՛յր, քն ոնց է խոովարարնքի ժիայն լավ կերակրում փոխարեն՝ պատժելու --

--

ւ

«2

րին... Մայրը ծիժազեց:Ֆրա սիրտը զեռ

քաղցրը

նվաղում էր,

նտ

ման արն Մո տեսնել որդուն ձր Հարուցում զգարմունքնրա մեջ ցանկություն լավ չափազանց ինչպեսիի շո: նրա Հոգում այնպես, Հանդիուռ, .204--

ուրախությունից Պարբած անայ

ժեծ ուրախությունը ուղում էրչ ոի եբ կլանքիասաջին ն մի անգամ ընդմիշտ տպավորվիսրում քե այդ երչլինի կրելուբ նվ երկլուղ եկել էր: դին, բնչպէս որ նա շտառյում էր շուտով ծածկել այն, ինչ. ջանկությունըպակասի, ապես թոչեորսը ծաժկում է իր ղատաճաբարբռնած ճեղվագլուտ

Հր,

ն նա

տաիել իր

|

լէ՞ որ դեռ բան չես կերել,-նաշ ու այտ այն կողմ ընկնելով առաջարկեց Ոլ ես երձկ վերակացուիցիմացա, որ որոշել են բազ թողնել ինձ, ն այսօր ոռչ խմելս էր գալիս, ոչ ուտելոշ.. Առաջինըէս այստեղ ճանդիպեցիծերունի Միզովին,-պատմումէր Պավելը:-- նա ինձ տեսավ, ճանապարճիայն կողեմ. ինձ Հետ մից այս կողմն ացավ, բարնեց: ես նրան ասու եղեք, ես վտանգավորմարդ եմ, ուտիկանուդուք Հիմա զգույշ, Քան Հակողությանտակ եմ գտնվում:«Վնաս լունի»յ-- ասում է: եվ գիտե՞սնա ինչպես Հարցրեց քրոջ տղայի մասին: «ի՞նչ,-ասում 1,-- Ֆլողորն իրեն լա՞վ պաճեցո:Ի՞նչ է եշանակումբան. ռուի երեն լավ ոչաճել:«էՀ,-- ասում է,-- ինկճրներիդեմ ավեչե՞ տվելո: ծվ երբ ես ասացի։բե Ֆեդրանաղլորդ բաներ դուրս խելոք, նա մորուքը չփեց ե Ճպարտ-ճպարտ նիվ մարդ է առաց. «ՄՔնք, Սիզովներս,մեր ընտանիքումվատ մարդիկչու--

--

որպեսվի չու-

ֆր պաՀելով՝սպատուժէր որդու սլատասխանին, խոխոլը նրան լի՞ վիրավորել տով իմանա, քե արդլոջ նրանքիրար վրա գոռում էին առանց վիրավորելու երբեմն մայրը ճարցնումէր ոիղուն,

-

խոխոլը գլխով ասաց Հաճախ ենց խոսում, լավ մուժիկ է Ֆեդ-

նա անելով-- նս վայինշուաո՞վբաց կրողնեն։ Քոլորին բաց կթողնեն, ես կարծում եմ. Նրանցդեմ ոչ մի բան չկա, բացի Իսայի ցուցմունընքրից,իսկ նա ի՞նլ կարող

Այդպե՞սէ արդյոք, Պա՛շտ: էր. Պավելը ժպտալովպատասխանում է: Այդպե՛ս ասում էր նենդամտությամբ Գու, պարո՛նյ-- սիրալիր --

էր ասել:

--

ն նայում էր որդուն. Անդրեյը Մայրը ետ առաջ էր գնում ականչ դնելով, կանգնելէր պաՓավելիպատմություններին տու ժոտ ճանի ձեռները մեջջինդրոժ: Գավելբչրչում էր սենյակում, նրա մորուքը ծրկարել էր, բարակ ն մուգ մազերի մանր օղակներըխիտ ոլորվել էին ալտերի վրա՝ մեղմացնելովդեմքի

վատ եք ծամել, ձեր կոկորէ մնացել: Ողողեցե՛քձեր կոկորդը:

եսխոլը,-- կուչտ ներել նք,

ու

գոմ պատառ

կերակուրը:

Ռիբինիմասին:եվ երբ Ժալին Անդրեյըպատժեց չացրեց, Պավելըցավակցությամբբացականլքջ. ՀԱՏ

նա

տաք

վեր-

բայց

էր տալիսՓավելըբ թո՛ղ,--խոռրճուրղ Հիմարություննհրգ եմ... ես կարժեսՀողեճանգատի էր..Մալրը կամաց ծիծաղելովգլովզն օրորում --

--

-

նատե՛ք,--առաջարկեցմայրը՝ սեղանին դնելով

Քայց

--

-»

թուխ զույնը:

.

ոչ մի քո Մենք պետքէ գնանջ մեր ճանապարչով՝ Ճայտնումէր Պավելբ' չթնքվելով ոչ մի կողմ,-- Հաստատապես մի քանի տասնյակ դեմ կառննձնք Տվ ճանապարծին Թշնամիների," մել իբին ժարդկանց, որոնք կդիմավործն ե Հասկանումէիս որ Պավեվեչին դնում էր Մայրն ականչ չի սիրում, իսկ խոխոլը նրանց պաշտոլանում չը գյուղագիներին նս պետք է բւռրիք սովոբեցէ՝ ապացուցելով,որ մուժիկներին ն Բէ նա նել: Մայրն Անդրելին ավելի էր ճՃասկանումԹվում էր, ամեն անդամ, երբ Անդրեյըորեւ բան էր կրավացիէ, բայց ն ասում Ռավելին,ժայրը ուչաղրությունըլախծլով չնչառուքյու-

18՛նք»: Նա խելքը գլխին ծերունի է--

--

ճետ:

Լ.

ու

ու

Քողնի'Նա է՞Ծլէ

խոսում:

--

-

չէի

վերափոխել...

դու

--

տանը լինճի» երան բոց

ես

ն Վրդովմունջիմեծ զգացմունթ գլխում շփոթ: երբ ժարդ քառասուն ՎԻ ասաց խոխոլը քմծիֆաղով,-է արջերիղեմ, է, ն ինքն էլ իր Հոգու մեջ ճրկար կովել տարեկան դժվարէ նրան սկսում էին խո«քլ Սկսվեց ալն վեքերիցմեկը, երբ մարդիկ Համար: ճաորոնք անչասկանալիէին մոր խոսքերով» այնպիսի իրար վրա էին քադեո էլի կատաղորեն բայց չըն ավարտնցին, երբնմն պարղ էին ճոճռան կարկուտը: փում խորիմաստբառերի

այնպես կենդանի ուժ-

թոլունը: եկեք ճաշե՛նը: Գաջա՛յ

նթե

շշ

աԼ

)

Մոտենում

ձր գարունը, ճալվում էր ձյունը,

մերկացնելով Հաժա-

գտնվողցեխն մուրը: Օրեցօր ցեխնավելի զարնում,թվում էր, Քե ամբողջ ավանըցեցոտի-

իբ որջում ոարենէր ալջի

ու

-.395--

Ցերեկը կտուրներըկաքումէին, Հողդնաժ

նիր է Հագել, անլվա է, դեմ ու քրտնածծխում էին տնքրի վորչ պատերը,իսկ գիշերվա աղոտ կերպով սպիտակինէին տալիս սառցե լուլաները: ծրկըն2 սկսել քում ավելի ու ավելիՀաճախ էր երնում արեգակը: ճաշիճը վազելով դեպի էրն անդադրումխոխոջելառուները էին տոնելու Մալիսի ժեկը: Փատրաստվում նե ավանում քոչում էին թռուցիկները,որոնք Գործարանում ն բացատրումՀին այդ առնի նշանակությունը, հույնիսկ պրոպագանդայիցչազդղված նրխտասարդներիդրանք կարդալով էին.

առում

Ա՛լ տոնը պետք է կազժակերպեր էր: վեսովշչիկովը խոժոռ ժպտալով բացականչում է խաղալ: ժամանակնեէ: Հերի՛ք պաշժտոցի 8.րախանում էր Ֆեղյա Մազինը: Սաստիկ նիճարած լիննն խոռքերիջլային թրքոոցով նմանվում լով նա իր շարժումների նրան միշտ ուղեկցում էր ոչ էր վանդակումգանվող արտույտի: իր տարիքի Համեմառո լուրջ Ցակով Սոմովը։ որ այդ ժամանակ բանտում ավելի քաղաքում էր աշխատում: Աամոյլովըչ հր կարմբաշեկ էր դարձել, Վասիլի Դուսնը, Բուկինը, Դրագունովը հ էլի մի քանի «ոգի ապացուցում էին, քն անճրաժեշտ է զենքը ն ուրիշները ձեռին դուրս գալ, բայց Պավելը, խ»խոլը: Սոմովը --

-.

վիճում էին նրանցՀեւո, ն Հայտնվում էր նգորը, միշտ Հոգնած, քրտնած, Հեալով։ կատակումէր-

Գոյություն ուննցող իրավակարգը փոխելու աշխատանհրպեսզի դա ավելի 4աջը մեծ աշխատանքէ, ընկերներ,բայց էս պետք է ինձ ճամար նոբ կոշիկներ դգնեմ,չող ընթանա, ն րաց կոշիկ» ասում էի նա մփատնանչելով իր պատառոտված են անբուժելիկերմլ սպլատառուվել ները:--կրկնակոչշիկներս ես հն. վոխաչեմ կամենում պով, ն ամեն օր ուռներս Քրջվում աշխար«կն Հրաժարվելը մեր նախքան դրվել երկրի խորքերը, ն բացեիբաց, ուստի բացասելով ընկրը Հից Հրապարակորեն «-

Սամոյլովի առաջարկըզինված ցույցիվերաբերյալառաջար ճաշ կում եփ զինել ինձ ամուր կոշիկներով,քանվի խորապես մոզված եմ, որ սա ավելի՛ օգտակարէ սոցիալիզմիճաղթանահի Համար, քան նույնիսկշատ մեծ տուրուղմբոցը»:" Հենց այսպիսի սեթնեթ լեզվով էր նա պատմումբանվորերկրներումժողովուրդն ներին այն մասին, քն ինչպես պափաղզան --.200--

Մայրը սիրում էր լսել երա աշխատելէ թեքնացնելիր կյանքը: յոավորությունէր մտա նա տարօրինակ ճառերը ն դիանցից ռրոնք ամհԹշնամիները, նումչ-- ժողովրդիամենախորամանկ են փոքէն խաբել երան,եղել ն նիք ավելիանգթորենՀաճախ անխիղճ ու մարդուկները՝ ՛

Բիկ, Հաստավփոռր,կարմբամոութ Համար ցարերիիշխչխորամանկնկ անգութ:ծրբ նրանը ատղաճ, էր, նրանք խավարժողովբըհության տակ աղրելը դժվարահում դեմ, իսկ երբ ժողոհն չարական ըշբանության դին գրգոնլ կորզել է քազավորի ն վուրդը բարձրացել ալդ իշխանությունը են իրենց ձեռքն Խարերալությամբ ձեռքից: այդ մարդուկները բչել բները,իսկ երէ ժողոյունը ե ժողովրդին առել իշխանութ ու են նրանՀարյլուրներով վուրդը վիճել է նրանը Հետ, կոտորել

Հազաիներով: սիրտ Մի անդամ, այն պատկերը,որ ն

անելով, մայրը Եդորինպատժեցկյանքի Հիժան վրա, ինքը ստեղծել էր նրա ճառերի

Հաիգդրեց: ժիձոաղելով ամալկոտությամբ եղո՞ր հվանիլ: է արդյոք: -- Այսսլե՞ս

եգորը քրքջաց կուրծքը տրորեց"

ձեռներով այքերը ծռելով, չհչասպառ եղավ:

ճիշտ Դուք միանգամայն Հիրավի այդպես է, մայրի՛1Ր Այդ դեղին ֆոնի վրա կան մի բանի եք ըմբռնել պատմությունը: յուններ:բայց դրանք ուլսինքնասեղնագործում պզարդաւնկարննըր, են չենց Հաստլիկ մարդուկներն գլխավոր բանը չե՛ն փոխում: էն որոնք կժում կ ամենաթունավոր միջատները, մեղավորեերը Հաջող կերպով դրանը անվանում Ֆրանսիացիները ժողովրդին: են Սրանք Խժոում կ, բուրժուա: ձն բուրժուա Հիչեցե՞ք, մայրի ժեղ»խժռում ճյութը ժծում.,." ժայրը' նշանակում է' Հարուստնե՞րը,--Հարցրեց է Գիայդ -ծ-- ՆՔՈ Հէնց նրա՛նք:նրանց դժբախտությունն դրախառնեն, կերակրիժեց բիչ-բիչոլղինձ տե՞քյ եծ երեխայի եթե իսկ նա կգա, ե թղուկ դուրս նից նրա ոսկորները ուչ կամեն մեկդառնա փոքրիկ, մարդուն ոսկով թունավորես, նրա 2եգին սես... ռետինիդնեդակի ռած հ գորշ, ճինդ կոպեկանոց Պավելն ասաց: Մի անգամ եգորի մասին խոսելիք -.

ո:

-Ը

են) բա-

ՅԵՈԾԻ (գամում է 6յք-3418 (ճեքոուտն) Քլապրում բառախաղ "րոշ բառով «խժռում» ռերից: Սամում բառը փոխարինեցինց Ս. թ. Համար քյուն պամպանելու Բ

քույնածնլյո

:

--

--

են Բայց գիտն՞ս,Անդրեյ, ամենից չատ այն մարդիկ կատակում,ռրոնց սիրտր մբմոռումէ... Խոխոլը Փիչ լոց ն ալքերը կկոցելովպատասխանեց. երն ցո ասածը ճիշտ լիներ, ամբողչ Ռուսաստանըծի--

--

աղից մեռնել...

նատած հղել մի ուրիչ ծրեւսց նատաշան,նա էլ էր բանտում որ նրա քաղաքում,բայց այդ նրան չէր փոխել: Մայրը նկատեց, էր կատակեոր ներկայությամբխոխուը զմարքանում, մոր մեջ ուրախ կնենգախոսությամբ՝ բոլորին գիպլում էր թեքեն ճեռանում էր, Անդրելն ծիծաղ Հարուցելով:Բայց երբ նատաչան ն երկաթ ժամա սկսում էր քախժալիսուլել իբ անվերչ երդերի

չոայլու,

նակ

մահ

փատիիեէր գալիս սննլակում ոտները վշատությոմբ

այր" աճախ նե

շտապ

ու

լսեց. խոսակցությունը

Դրոչակըդո՞ւք նք աանծլույ-- կամացճարցրեջ ազչիկը: նտ

--

պայմանով:

լումն

տ

ունք:

Խոր-

՞

"Հ

ի

..

աղչիկը:

մա՛րդ եմ,-- կամացասաց հույնպնեսկամաց, բայց մթ ինչ-որ վավ մարդ ասաց առանձնաճատկուցյամբ,կարծես չնլասպառ էր լինում, ն... ուստի ե Ի4 Համար քանկագինմարդ: Ուստի -

եջ --

--

Գավելը»-պետք լի ա

մ: Մո

ես

լոոոլ.

բարոոիաղջիկը: քեկքեկոցից մարք ԵՐ

առաց

ճասկազրա կոշիկի կրունկների ՓալվելբենթաՀեանիը ցավ, որ նա Հեռացավ արագ, գրերն վազեց: դնաց բակ: նա չէր ՊաճՄի ծանր, ճնչող երկյուղ պատեց մոր սիրտը: "թ առաջիկանում, թե ինչի մասին էր խոսքը, բայց զգում էր, կայումիրենվիշտ է սպառում: «նա ի՞նչ է ուղում անել»: Անդրելի Հետ մխասբն.խոխոլբ փլուՓավելը վերադարձավ --

միչտ մռայլված, միչտ դալիս էբ Սաչան, ավելի կոշտ-կոպիո, շտապնլիսն ինչ-որ պատճառովավելի խիսու Մբ անդամ,հրբ Պավելի նախասենյակէր դուրս նկել երան դնելու ն դուռը Հիտնից չէր փակել,մայրն այս արադ ճանապարՀ --

ես չէմ Ռ՛չ, էս վճոե՛լ եմ,-- առաց Պավելը'-- Դրանից ճրաժարվիոչ մի նույնիակնքե է՞ս խնդր առանձնագիան լ քրոմ Գավձլը Ճանկարծ սկսեց խոսել արագ Խիստ: ւ, դ ան ասու -այդպեսլպիտի խոսեք, ի՞նչ նք --

խը տարուբերելովասում էր: 82, իսա՛լյկա, հսայկա. ի՞նչ անելդրան: --

որոշվածէ: է -ծ- Այո: Գա իմ իրավունքն ֆա

--

նորի՞ցբանաս Փավելըլուռ էր' Սաշան ն կանգ առավ Դուք չէի՞ք կարող...-- սկանց --

--

--

--

«Ը

Ի՞նչյ-- ճարցրեցՓավելը: Ուրիշին զիջել... 8՛չ,-- բարձրաձայնասաց

ասաց

Փաջա՛, ինչ

--

Զավելբ: հս

ուլում

ԻՐ մտադրութողնեի

անելչ-- Հաբտրեց Ժայրը

գլուխը կախելով:

ե՞րբ: Հիմա": Մայիսի... Մայիսի մեկին: ես Հա՛,-բացականչծց Պավելբ ձայնն թյքցնելով-նմ բոլորի առչետանելու նմ մեր դրոչըչ դրոշը ձեռքիս գնալու նորից բանտ կնստեցնեն: վից: Դրա Համար ինձ Հավանորէն ն Մոր ալքերը տաքացան բերանում անախորժ շոլ" կրա առաջ հկավ: Պավելը բոնեց Դա ձարկավորէ, ճասկացիր: գլուխը դանդաղ ես իան նմ ասում,--ասաց ժայրբ որդու ալքրի ծվ նրբ նրա ալքնրը Հանդիպնցին բարձրացնելով, --

--

Մտածեցե՛ջ,գուք այնպես ազդեցիկեֆ, ձեզ աքբո՞ւմ ճն... Դուք ն նախողկանայստեղառաջինն նթ, դուք որքա՞ն Իոկ մեջ, մտածֆեցե՛ր: դործ կարող եք կատարել ազատության ժամաՀեռու էրկա՞՛ր տեզ, չէ՞ որ դրա ճամար ձեզ կաքսորեն --

զգացումներ

ճե Մորը թվաց, քն աղջկա ձայնի մեջ ժանոք ՀԷչոսր քախքֆ ն Էրկյում, նվ Սաչայի խոսքերնականինմոր արտիմէլ ընկնել ինչպես սառցաչրի իոչոր կաթիլներ -3.-

թյունը,-- մոայլ

որ

--

Գովելը:

նակով:

Փետք է Ֆրան խորճութդտալ

--

ձեռջը,

--

--

ճամառ

փայլին,վիզը երից

Իր

չորությո

ն ճանդիմանորնն Գավելը բաց թողեց մոր ձեոքը, Հառաչեց

ամաց.

վչտանասդու,

--

Ե՞րբ

են

Ոչ թն պետքէ այնպիաիմայրեր լինելու,

այլ

որ

պետք է ուրախանառոս

ուրախությամբերենց

մեռնելու». ուղարկեն զավակներին տես խոխոլը,-Քոի, ո փյ- փնքփնքաց

,

ի նչ

ւա

մեծ

բրդում՞...

է

ես

--

աւն

ր

մեժ-

ծս թել չեմ բան նմ ասում ո՞ր-- կրկնեց մայրը'-եժ Ժ ինչպես հալն" է ճումեմյ ես մայր երեբե քեզ խղճու հակեթե Ւ, հակ յ

ես

"Ր

աջրւԺո Պավելի (ո

ետ

քաշվեց Մ//էց ն մա րք թոշվոջ մորից,

սեց լաքց

,

«ուր

վոչոչ կոշտյսու

նրա դրա

է ապյիել... Սեր կա, որը մարդուս խանգարում իր սիրտը Վանող նորից որդին որ ձնցվելով, վախենալով, յրն ւլա Ա կասի, մայրն արագ ամաց. որն բեքբան եմ, ռր դու ուրիչ Հարկավորչի: Պա՛շա: ես Հասկանում --

--

ընկերների

կերպ չես կարող, ՌԴյ-- ասաց

Համար է...

--

Պավելը:-- Այդ

նս

(՛ն4 Համար

եմ

անում:

էր ն դոնից բարձր մծջ, տարօրինակ այժմ չեմբում կանգնելով, ինչպես չրջանակի մլուռ Հ ինելով,իսկ ուսը շրջանակին մի կերպովծնկները ծալեց՝ ե գլուխն առաջ դուրս բերելով: ուսը, վիզբ կլիներ, որ խոսելուն վերջ տայիք, պարո՛ն,Հավ նա իր ուռուցիկ ալքերը մոայլ Հառելով Պավելի դեմջին: ասաց Դորանշեմքում

նա Սնդրելը, կանգնեց

մողեսի: քարի ճեղքում գտնվող տանի իր Մոր լացը գալիս էր ցանկանալով, որ որդին արցունքները,նա ճանկարժմիմժնջաց: Վա՞լ, ես մոռացել եմ... անկլունը եվ դուրս եկավ նախասենյակ:Այնտեղ գլուխն արցունք» նա իր տվեց սրտնեղության ազատություն մազնելով թուներին ն լաց եղավ լուս անմռունչ, արցունքներիցայնպես Հոսում բր ճետ Ժիասինդուրս էր չանաչով, որ կարծես դրանց սրտի արյունը: վեճի հսկ թույլ փակվածդռան միջով նբա վրա էին սողում

նա նման էր

|

խու

Հնչյոմ ները:

ՔիագրումքրՕ՞շեձաճո

թյունն

նեք տալիս Ծ. բ.

մորդ տանչիճրանո՞ւմես քեզանով՝

դու

լո՞վ,-- Ճարցնումէր խոխոլը: Դօլ իրավունքլունես այդպէս լթոսելու,-- գոչեց ավելը: -» տեսնձլով ջո այդ լա՞վ ընկեր կլինեի էս ջեզչ եքե լոնի՝ այդ խոսբերը, Հիմար այծի ոույունների: Դու ինչո՞ւասացիր -.

ինքդ Հասկանո՞ւմ ժիչտ -ծծու

ր

-

ասելելե

Ճաստատ

նեայր ՛

,

,

-Խ հ

կոմ

Ոշ

Ո0ՈՕՐԵՄՑ

ոչ-:ո ոչ-

որը բարեկամությ -:

ո

ու

կային

ՆԱՎԱ

Այստ

--

ասելԽոյն ես քնքուչ,

ա

Ստո՛ւմ

է

ես

ցույց յուր չարժի: Բոուի հս

Քյունը

եւո

լոն

յեմ լսծլ, չեմ

Դու բայց

նրան ասէլ գիտէ.

հ

էւ

սիրալիրչնրան

հսկ մ "ԻԴ

«կ

տալիս --. չասկացի ր, ալ,

քռ

«չ

Թու

՛

Հերոսու-

գրո՛շ

աց

այոիսրբելարցունքներն վլասովան սկսեց արագությամք

Պավելին, շտապով բից, նա վախեցավ,որ խոխոլը կվիրավորի ո: նրկյուբացեց դուռը հ խոճանոցմտնելով` դողալով, վշտով ասաց: ղով լիչ բարձրաձայն փի-ո՞ւ, ցուրտ է: Դեռ դարունէլ է"' մի զից ԽոՀանոցոմ զանազանիրեր աննպատակմի խլացնել աենյակի Քիչ ուրիչ տեզ փոխադրելով,աշխատելով -»

շարունակեց: ձայները,հա ավելի բարձրաձայն Հանդարտված ձն, եղանակը ինլ փոխվել է, մարդիկ տաքացել տաք էին չինում, ռառել, Առաչներնայս ժամանակ ելանակներբ նրկինքը պարզ, արեուո.:: առավ խոճաՍենյակում լռնցին: Մայրը սպասելովկանգ նեցի մեջտեղը: պետք վսեջցի՞ր,--Հեչեց խոխոլի կամաց Հարցը:--Դա առաժն ավելի ուժեղ է, քան քն է Հասկանալ, սատանա՛ւ նրա ԱԱւն

՛

--

քոնը:

ձայնով ճարցրեց մայրը: Եվ Քնել կխմե՞ք,-- դողղոֆուն նպատակովգոչսպասելովայդ դողի թաքցնելու պատասխանի

չեց.

--

--300--

,

Քոլորի՛ն։ Չեմ ուզում ո՛չ սեր, ո՛ւ է փաքաթվում,արգելք է Հանդիսանում, ԱԴ ների ՈՅ ՄալենՀերո՛ս: Քի՛քդ »րբեր։ Սրբեր գնա այդ բոլորը պետքէ ասնիր։-: --

--

(ղացավմեր եշփլւթ նչանակուասացվածքի պարանը բաճկոնի փեշերը վեր փաշելով) չափածո

կդ է՞նչ Ե

-

-

Ս

բ՞նչ բան է,

ալ

քն սառել եմ, Հա՞ռ -Յ0Լ-

Սիրտ փանա նրանձեռք չե՞մ տա, Դուք մի՛ վալխնցեք, հո... է՛լ, դոս ճերոս, մի՛ լսիր, փուկ է խաշաժբովկի պն» նվ չեմ սիրում: նա, կիես նրան սիրում եմ: Բայց ճա նրա ժիլե՛տը է դուր գալիս դրա տե՞ք, նոր ժիլետ է ճագնլ, որ իրեն շատ ն ման ամենջին Հրում.ապա մի գալիս Համարէլ փորըզոժ է ունեմ: է, ճիչտ է, բայց Լավն մտիկ արնք աձսեք է՛ս ինլ ժիլետ է: մարդկանցինչո՞ւ Հրնլ' Առանցայդ էլ նեղվածք Գավելը քմծիծաղովՀարցրեց. Դեռ երկա՞ր պիտի փնքփնքաս: ինձ ժի բոքակ տվիր՝ Հերի՛ք էր: չատակին նստաժֆ" բթոխոլը ոտները մեկնել էր ինջնպեռի դուն ժոտ, երկու կողժը ն նայում էր նրան, Մայրը կանդնելէր ն Հառած ծոժրավին ն արտում Անդրեյի կլոր այքերը օ«փրալիր նտ քերեց, գե«նրա երկար, կռացած վզին: Անդրեյը մարմինը ե որդուն, մի Քո: կարմորը նայնց ներով Հենվեց ճոաւտակինյ, ցածրաձայնասաց. մբիաձ աչքերով, ե աչջերը ճապնպացնելով

նա նայում ձր աչմոռ: Գավեձլըդանդաղզուրս եկավ մոր ժպիտով, ջի տակով, չրքունքներիվրա դողացող մեղավոր նս ճաւ-դեռ էրեխա ների՛ր ինձ, մա՛յրչ-- ցածր առաց

--

--

եմ, ճիմար

եմ...

գոչեցմայբբ՝ բան չունես,-- վշտագին Ֆքրը եզ Ռլինչ մի՛ առա: գլովխն իր կրծբին սեղմելով ջու Մի՞քն Հետ, քո կյանքը՝թո՛ զործն է: Բայց սրտիս մի՛ դիպչիր: եմ խղճում: Չի՛ կաբող: ես ամենքի՛ն մայրը կարող է չթղճաղլ: եվ ձեզ եբ Դուք ամենքդ Հարազատձք, ամենքդ արժանավոր Դու էս, ջո Հետհից էլ ուրիչգնում կխղճաբացի ինձանից... Դու ինձ 40տ

--

ո՞վ

--

--

Պա՛ չա:

ինլ թողին, գնացին... Մի մ14, ջերմ միտք թպրտում էր ֆրա կրժցում, թնավորում ներնրա սիրտը տառապալից,մարտիրոսականուրախության տանն իր շեչվաժ զգացմունքով,բայց մայրը բառեր չէր գտնում էր որդու ջանքի ճամրությանմել. ձեռքը թափ տալով կայում ամեն

ները

դեմքին վառ ն սուր ցավով այրվող աչքերով: նծրի՛րչ ես տեսնում էմ,-- մրմնջաց որկա՞փ մայրի՛կ, Ժորը դին գլուխը կախելով ն ժպտադեմ, աչքի տակով նայելով ավելացրեց,նրեսը չփոթված, բայց ուրախ դարձնելով: Ֆո չեմ մոռանա, աղնիվ խո՛սք: ն Մայրը նրան «էռացինց իրենից նայնլով դեպի սննյակը,

վա՞վ մարդիկ եք ղութ, ալո՞: Պավելբկռացավ:բոնքց նրա ձեռքը: ինմ կզլոթես,-. Մվ՛ ձգիր,-- բուլ ձայնով ասաց խոխոլը: տրտում ապաց մազբի:-ի՞նչ նեքՔաշվում,---

--

--

ձայնով ասաց Անդրքյինաղաչական-սիրալիր Անդրյո՛ւշայ նրա վրա մի՛ գոռաք: Դուք իճարկք՝ մեծ...

եք...

Մջչը դեպիմայրբ դարձրած ն անշարմ խոլոլը տարօրինակն ժիծաղելիկերպովմռնչաց. Դեռ ժեժելու էլ ե ԽԷ վրա Հըր՛-բ-ը: Փոռտալու Մայրը կամաց-կամացգնում էր գեպի Ֆա, ձնռջը մեկնած,

--

| լ

|

Հռ

ու

ասում.

Աեո՛ւչ մարդ... ե ձեռԽոթոլը հինեսըդարձրեց, գլուխը կախնց եզի սլես ները ետնում սեղմելով մոր մոտով անցավխոշանոցը:Այնտենրա ժոայլ ծիծաղաշարժ զից «Հնչեց ձայնը: ես Պավէ՛լ,քե չէ գլու ղ կկժեմ-կպոկե՞մ:: -- Հեռացի՛ր: : Հանաքեմ անում, մա՛յր, գոք մի՛ Հավատալ: Լավ Է գնամինջսատանան տանի: է, դեմ, ձա՛ Մեր ածութբ:.: քաց | հանոը հշտած նա լոց: նրը մալիը խոչանոց եկավ, նա Հատակին նա նորից սկանը: ինբնանոնէր փչում: Մոր վրա չնայելով .. 30---

վեջեք գնա՛, պինգ-պինդգրկվքջե՛ջ... Ռպո՞ւմես,-- Հարցրեց Պավելը: խոխոլի տեղից թարձրտւկարելի էԷ,չ-- պատասխանեց --

-

--

Համզոձբ

--

սա

--

՝

նալով:

Ամուր գրկվելով, Ֆրանկ մի վայրկյան ֆարացան, էրկու ժարմին՝ դարձան մի շճոդի, որը ջերմ այրվում էր բարնկամրւթյան զգացումով: Մոր դեմքով Հոսում էին արցունքները,արդեն քեքն արցունքներ: Աչքերը օիբելով մայրբ ճուված ասաց, կինը սփրուժէ լաջ (ինել, վշտից լալիս է, ուրախուքւնից լալիս է.. ն Խոխոլը դեն Հրեց Գավելեն բնջուչ շարժումով նուլնպես աշքեթի մատներով սրբելով առաց: --

է, ժաժանակն Հերի՛ք Ք չորքնիի չատ ցատկոտեցին, է: Փչեջի, աժուխ փլեցէ՝ հ՛նչ սատանալական տապակվե՛ն։ --

որ

աչքեր» փոշի

(վեջին...

մոտ հ Փավելըզլովսը կախելսվնստեք պատուճանի քաժր

ասաց,

՛

«-809-«

Համար չպիտի ափաչել..: Այդպիսիարցունքների կողջին: նրա սիրտը ջերժ նատքց հրան, Մայրըմուոնցավ նա տխուր զգացմունքով: ու ջնքուշ Համակվել էր մի ողգնորիչ մեջ ն տրամադրության էր, բայց Հանելի ուանդիստ մայր,---

կս

-.

խոխոլը

առսաղ

նստեցե՞ք, դուք կշավաքեմ, Ձեր սիրտը չանդստացե՛՞ք: սենյակ գնալով:--

ամանեղենը

են... ցավաջըել

նա

|

--

-«

Մարդը

«Հե՛ր դո՛ւք

բոլոր

էր ինչչոր մեկին.

վերցրե՛ ք»: «Առե՞ք։

որը ցեցվելով քերի ցնում էր նրա սրտի ցավը: լար: ձգված գում էր նրա՛կրծքումինչոլես վրդովվածնրա ճոգու խորքում տխրությամբ եվ սպասումի ամեն վառվումէր այն Ճույսը, որ իրծնից ոչ ուժեղ, բայց անչեջ բան Մի կմնա... ենչչեն վերցնի,չե՛ն կորզի'

երկրնե

կանչին

դառնումեն մի միանում սրտերնիրենց առողջ կառրներով արծաքեզանգ... աճագինսիրտ, ուժեղ, Հեչնղ, ինչպես ն այքնամուր սեղմելէր, որ չղողան,

բոլոր

ՃՃԼ/

Մայիրշրքունքներն

ըք

պինդփակել,որ

(ւց

էԼինեն:

ուղեց մի բան ասել, բայց ցած քաշելով շչնչոց:

ու Վաղ առավոտյան,երբ Պավելն

Փավելըձեռքիբարձրացրեց, ն

մայրը վերցրեց նրա լուս ձեոքը նրան... Մի՛ խանդարիր

սեղանի մոտ

տեսնենք... են' սային սպանե՞լ Գնանք կածի պես Մայիը ցնցվեց: նրա ուղեղում --

անունը: սպանողի

ՆՐ ա»

--

է

գոգ.-

ա շալն ոածրինգցելով: փ՞վ,-- ճակիրճ ճարցրնց նոտա չի,

իսայի վրա այնտեղ՝ սոլանողն Մարլան: -- պատասխանեց գնացե՞լ ֆե Հո

Լ.

ու

Հ

ու

փայլատակեց խփել

Փողոցում կա ասացմեղավորին տակնուվրա անել, Հիմա նորից կակսեն թանն են եղել, հս դրան վկա փնտրել: ավ է, որ քոնոնքգիչերը էի, ձեր սյաՀետո ձեր տան մոտով անցնում եւէ: կնսզիչերից նատած էիք... սեզանի չուրչը տուշանով մաիկ տվիչ դուք հոլորդ

նստեցինմինչն կեսգիչեր,մտեր-

Թել մեցին, մասին: ապագայի մական զրուլց անելով կլանքի,մարդկանց, Ճապարզ էր լինում, եվ ժայրը, երբ մի միտք իր ճամար ժանի վերցնումձր ռրեվ բան,միշտ էր անցյալից ռալելով

ն շտապ պատուճանը

աղաղակեց:

կանգնած,-Գիտե՞ք,-- ասաց խոխոլը՝դոն շեմքում դեռ շատ արյուն դեռ Հետագայումմարդիկ շա՛տ ցավ կտեսնեն, ու իէ ամբողչ վիշտն արկքամեննրանցից,բայց այդ Բոլորը: որ արդենկա իմ կրծքում: յունը, փո՛քըգինն չ այն բանի, ինչ ճառաեմ, ինչպես աստղի իմ ուղեղում... ես արդեն Ճարումտ անն բանի կշամբեռայքներով,ես ամեն բանի կդիմանամ, ոիը ոչ ոք, ոչ ժի բեմ,որովշետնիմ ժեջ կա մի ուքախություն, մեջ ո՛ւժ կա: սպանել:Այդ ութախության --

կարող

Անդրեյը դեռ նոր ձին

ծեժեց

տագնապալի դնացել,կորսունովան

տ.

բան,երբե՛քչի

եր-

Դա

բանականուզալիսէ, կյանքը լոաավորում

թյան կրակովե գոռում է, կանչում, դարձեքմի բնտանիք»իեվ նրա միացե՛ք բի մարդի՛կ,

ինչ է, մարդ

ասում

--

աճում:

իրեն.

չէ՞տ: նա իր առջետեսնում էր մի անխուսա Այդ խոսքերից"նտո խաչ ձգվում էր ժի դատարկ, փելի չավի "ի անպատասխան շավղով գնալուանխուսափելիու վար վայրի շուրէԸ' եվ այդ Այնուհետ Հանգաոությամբ: թյունը նրա սիրոր լքնում էր կույր նա իր ներսում դալուստը՝ նոր վշտի էր ն այժմ: Բայց զգալով

Դո՞ւ

կայինկյանքը». ն նույնպես շարժումով Խոխոլը դեն Հրեց Պավելինքնքուշ Ալյո՛յ--ասաց Գավելըմորը նայելով: -Ամեն ինչ ուրիչ տեսակ է դարձել, արձագանքե էլ է ուրիշ... մայրը:--Ցավն էլ է ուրիշ: ուրախությունն ՈրովչեԱյդպես էլ պետք է լինի՛,-- ասաց խոխոլը:-սիրտ նոր մայր,կյանքիմեջ տե սիրտ է աճում, իմ աիրելի է

ց

է է մի Հիմար, բեզ կին փՐնչծս ոեխղդժոում: Գանվել են մարդու գնում, բոլոր կանայք առնում, գնա՛: Բոլոր աղջկերջն ցավ են: ծնողներիՀամար երեխաները բոլոր են երեխա ծնում, աւա

Հ.

նոր

ա

իրեն զգում էր

ցորեն `

ձայնը. վ օճնյակում ճեչեց նրա քաղցր մարգկլանջը, կակական, Հիմա Հիանալի զգացինք

`

Հայս» Հիկմեավորում,

ալդ բարով կոպիտ, իր արտիցվերցիած տատում էր իր միտքը: երկյուղը Հայվում էր, այժմ Ջրուլցի տաք Հեսանքումերա Դայրըդաժաայնպես,ինչպես յն օրը, նիր ն

ՉԸ

լ

ՄաքսիմԳոբկի

--Յ0Տ

--

ի քանիւն Մարդիկ ցրվեցիներա Հրումներիը: ձիծաղեց: Մէնը չարախնդությա:բ Խան:

Ի՞նչ հա ասում, Մարյաւ Մի՞քե նրանց վրա կարելի է կասկածել,-- վաւխեցածբացականչեըմայրի: է որ ձերո՛նքյ-Ապաո՞վ է սպանել նրան: ձավանական Համոզվածասաց Առրսունօվան-- Ամենքինճայտնի է, որ հսամը ճետնում էր նրանց... «եա

Ն

մբ

ոո ր:

՛

.

:

աթե

|

ծրբ

,

է

մա շա

Մի չար ձայն բարձրիարտասանեը ՛

--

փակե( են Աժբաստանոզի բերանը

ժանդարմը քնցվել

ն

ՐՑԻ78-

հռ...

9 Նապահչ ձեռներովդեն ճրելով կանան ՎԱՏ

հագին Հարցրե Ա դ ո՞վ է դատողություններանոսէ, ճր՞: Ս

ՏՈՐ

--304--

կի ՄԱՂ

որ

էլ ընկճված հրկուծն

Հարցրեց

ն ճա

Ա

նրա վրաս նա

եժ... մասինՀարցրել Դե

ռ

ՀԺ

Եր ոի

որո-

եվ դժվար թն կասկածեն Սս նրա է դետրե գնո չի վնրադարձել: Երեկ դնացքել

Քան " չեն ասում:

այստեղՀէ:

|

զարկել...

էր,

առան

Լ.

Յոր" էն

խոխոլը' հն:

լենք լսել,-- պատասխանեց

'

:

Մայրը նայեց նրա դեմքին. իւայի մի աչքն աղոտ նալում էր Ճոդնածձ չոաֆ ոտների արանքում ենկաձ գլոարկին, բերանը զարմանքիցապշաժֆ' կիշաբաց էր, նրա կարմբաչեկփոքր մոն ոսկրոտ, պեպենոտգեմ| բուքը ցցված էր կողքի Սրագլուխ փով նիճար մարմինն է՛լ ավելի էր փոքրացել, մէոննլուը կուչ Մայրը երեսը խաչակնքեցճառալելով: Կնկլանի ժաւա-չ ակ իսայը զզվանքէր ազդում նիան, իսկ այժմ զուսպ խվճաճարությունէր զարթեցնում հրա մեջ: Արյունչկա՛-- նկատեցմեկը կիսաձայնչ--նրնի բռունք-

առաչ

բան չե՞Ֆ ասում,-- կամաց նիր այի մասին «եկ մոր դեմքին խիստ ալբերը կանգ ողո

-

Իսայի կիսապառկաժէր զետնին, մնչքբ ճնենած խանձված դերաններինե բաց գլուխն աջ ուսի վրա կախած: Աչ ձեռքը կոխլ էր անդրավարտիքի գրպանը,իսկ ձախ ձեռքի մատներով կառչել էր փխրունՀողից:

Քով

Քան

Մալբը տեսնում

բանով

չարդ 4ել ամնեից

նա քաշելուեկան,

Անդրծ Բր

եզ.

--

--

ն

որդին

հսայի Համար: րո ր է՞Տչկա:Ոչ ոջե լե՞ն ձերբակալել

ուզածի հղլավոյ-- ծանր տածում

վորներ, ոստիկաններե ժանղարվՊետլինը, բարձրաձասակ մի ծերունի, քավ արծաթագույն մորուքով: չջանչանները կրքին:

նա:

՛

էր մայրը: մոտ Հեռու, պատերիցոչ ժամանակներսավի» ործարանի ված տան տեղում ոտներով ածուխը տրորելով ն փոշի Քարձկանգնած էր ժողովրդի մի բազմություն ն իշամեղուերի պարսի պես դոբոում էր: Շատ էին կանայք, է՛լ ավելի չատ էլն երեխաները, կային խանութպաններ, անդոկի սպառաա՛յ

փա

Մայրը տուն զնաց: մ էր ւ -- ւմտաժու «Ռշոթ չի խղճում», Թիկնեղ էր նիկոլայե կանգնած իսկ նրա առջե ստվերիպետ էին սառի, դաժան աչ ները նայում հրպարանքը' նրա նեղ-նեղ էՐ՛-ե աջ ձմոքը ճոճվում էր, կարծես

-

Մայրը գժոք դրեց կիծբին: առավ շնչասպառ, կանց Քեզ է՞նչ եղավ Ռու մի վախենար"ով արբել4, քող Մ" էլ վախենասՇուո-ջուտ գնանք, թն չէ կտանեն նրան... ցնցում էր Էնսովշլիկովի մասբե ունեցած ժանր

տարազ

շունչ քաշելովասաց քերեչացած

փա՛ռք աստժու--

Փա՛ո

Բատու

տ

ն

կախեց: գլուխը

կաբէր մայրը»-: "-մախպատմում գաժ չէր նրան է նրա դեմջը' եվ ո՛չ Ն անում է րապես նրան:Այնպես Ար տ.արի խոսքովչպաշտպանեց րամ 14/1 բանից է, մի կարծես մբ եզր Է նկատելի,

Մ

մորը

ն

ոջ

Գե

Խ

ծ բնու չ "ք Բոր :

նկաժ մնացել"-. ելը Հանկարծ

է

գդալը նետեց

բացականչեց:

ե

Մոշիր անար Հարցրեցխոխոլը' Իեւո--" միմիայներա Համար,

"

որ

ուտել է

կենդանունսպանել անին, գիշաժնե բան է' Սելանելգազանին, ն մարՀարկավոր,դա արդենզզվելի է: ես չին... դա Հասկանալի --

դուն,ոիը

գազա ե

է

ԳԱ

իո» արդկանց դարձել է

Դի

ի«նչպես

ա

չ

Բալ աղա

բարձրացել":

ողորմ ելուն, ".Ապախո արդլի«ի Խոխոլնուսերը Քոթվնը, ձեոքը

առաց .

Ը.

Ֆա

էր' պակասվնասակար ոչ գազանից -.307.-

Մռոժակը, Ը, որ

մեր

տ Տ

արլունիը

ի

ոշ

--

--

մի

ջիչ

է, մենք

ժծում

սպանումենքչ»-- ավելաց,

զզվելի հ Ի՞նչ արածյ-- արձազանբեց Աեղիհյբ ուսերը հորի8 Դի, իճարկե՛, Առելադա չի: եռ ասում եժ,

Ք"ԲԱոլոմ' Նո մարը

թուն,Հաա

18Խ--

պանք

-

ոսա

Հարցրեց Պավելը Խոխոլը նայեք երան իր կլոր աչքերով, աչքի տակով նայն3 ժռրբըն տրտմորեն,բայց Հաստատապեսպատասխանեց. ԲնկերներքՀամար, գործի Համար ես ամեն ինչ կանեմ կսպանեմէլ: Թեկուզորդուս ա Վար Անդրյո՞ւշայ-- կամաց բացականչեց մայրի: Անդրեյը ժպտաց մորը, ասաց, -- Ար կեր չի՛ կարելի:Սյա՛նքնէ այդպես... --

--

--

պե՞սէ...

Այո-ռ՛...--

դանդաղծոր տվեց Պավեէ

Աննա

անհար

րեյր

բ

,

ԻՒը1կ ջարմեց

:

կյանքն Քորք

-ծ-

ո

:

ասաց.

Իո. արող 1ք անել» Ստիպվածմա ատմլ մարդուս որ. լ.«Ը- Հասն կլինի միայն նրան, ով խանդարում ոչնչացնել ոթ ացքը, ով մարդկանցվաճառումէ փողով, որպեսզի լամ պատի: ծքի ազնիվենրի Ած ես հս ինքս Հուդա րան: իրավունք չոչնաց չունե՞մ, իսկ նրանք՝ մեր տերն նրանը իրավունք ուննն պաՀ թերի, Հ եւե չելու ղինվորնեիու դաճիճներ, Ճասարակաըտներ ու բամտեր, ն որոնք սլառտաժանակրություն այն բոլոր պղծությունները, իրեն անում ձն կյանքը: նրնրանց փայրոր»ի՛նչ ՎՈՒու ոքս առնել արած: ե ե փարոլը չեմ ձրամարվի նրանք մեզ թանն Խեա մեկի գլխի բռան ցնել ն իջեցնել Թյնամիներից ձել ե Ֆաի ի է մոտեցել ինձ ն Ր ՞

ԳԱ ա ւան, Հրիմարան աժ աԱ թ Աննա անեն նրՏ.րա Աահո "

է

'

,

"

՞

ոմնԷ

ԱԱԾ

իրոք Պարմարավոր

Ե

ա աայ եջ

Մ

Այսպեսէ

եԲե բարկացել ԱԱ ետո Տ «զմի էլ ԱԱՆա Բոր կլանցը։ դրա ծս

ֆայ ոռ

,

Հեն

ուզում: ես գիտեմ, նրանց արյունով ոչինչ չե ղժվում, անպտուղ է ալդ արյունը... ավ է աճում ճշմարտու-

քոն ր ո

-

՛

մ

--

308.

--

Ի

Գար խր

ւսվագայի

մեղքն ինձՀետ կմեռնի, ոչ ո եղտոտի,բացի ինձանից, ոբի՛ առջե ք դեմքի ձնոքը սենյակում

իմ

Տամ

էր

լոն քափանա Ի

էր իրենից: էր, սլոկում հ կարժնսՔե օղը կրում ե վրա նայում էր քախծով ն է ցավ է վղում' Սպա

մեջ մի

մտքերը վտանգավոր

«նռացել էին մորից:

ա

Ա Վ սովշչիկովը «եքն ը,

1էր կար"Ղ անել էր դնումխոՊավելը գլխիկորական

Պավելիբ եկերներից

ոչ

չի սղանել, մ նա ալդ»,--փոածու ր ճամառորենն իսկ խոիխոլը խոլին, չվ

այրի

ոնյ ին անճանգատությայր:

բյան փշրվել

ոջ

ր»

: ասու : ումդին դեմ էլ դնասո ջո՛ որ ինքդ է Առաջ գնալիսՀարկ լինում, ամբողջ սիրտդ ամե՛ն բան տալ

Ը.

կարողանալ

Գետք է

Աեդժղոմմի ձնքարկվելով` ։

անձրեիպես թոռ-

մե՛ր արչունըՀորդ կտ այդ ունե այնժամանակ, երբ է անձեւ ՀԻ էակերանցը Մար Բայց քս վրաս մեղքկվերցնեմ, ամարխ գիտե՞մ' ծս լէ՞ որ միայն ի ք. ր " ոչ նեմ, որ ճարկավո վրա բիծ չի դաոնա,

Ագ

Հասարակբա է, տո: կլանքիցդավելիթանկ քՔշմոսի-

Համար եղնելք,

դա

՛

ինչ լեդե Գոն քո Տուր ամենաքանկագինը՝ կաճի խի" այն ժամանակ մեջտեղըգունատված, աչքերը սենյակի ո առավ կանգ դիսավոր ձնոջը բարձրացնելով Սյան

ործի

ւա

ոբ

ն

՛

'

ն

ն

ե

քո

ւ

"2 սի

"

Ք"

`

դասում

Հա Ս

կիսափակ ու

տա-

կօկսենիրա-

ժամանակը, նրբ մարգիկ գիտեմ,կգա հորա մյուսի առլն իբրն

էլի-

ասող

մեֆ րով Հիանալ,երբ լուրաքանչյուրըիրենց աղատությամբ / են ազ ազար կչրջնն ՂԵՐՖ ճիեսով եի: Երկրի «իրը 4-Ի մեն մեկի կի սիրտը բաց արուերով կշրջեն ամենքը Ք ժարդիկ, ԻԴ Այն ժամանակ Ք կլեճեն ամեեքի' ն անոխակալ նրա բ կլինի նախանձից, բա պ պատկերը մ մարդու Ր ն նիչ այլ ծառայություն Թե ոչ ճամար բոլոր ա

Լ

ԿԱմալելի' Ա անա

ազատների բարձր. էնե ճշմարտու"Հ աֆ

շառ

Այն ժամանակ կապրոի

Հունջներն են

լավագուլն-

Դաղատության մեջ գեղեջկության անե ավելիլո՛քն գրկեն նրանք, որոնք սրտով Լե կճամարվեն ավագույններ խոր կսիրեն աշխարի: ն

Համար

աջ-

Հ

՛

գույ

նրանը մէջ ամենից ազատեր կյանքի կլինեն թյուն կլինի խլաձայն, ապեր լռե 21418 չոոն կանեմ... կրո Լ,

ո

Հ

նք

ավե

չատ

՛

Մեչ

Մ նա --

9,

Այդպես,

ա

լդ

ց,

այդ

տաք

ամբողջ

ի Համար ր

ես

կրծջու'

ամեն

կեգեցկո«-

ոց"

իչեց:

զզվելիկերպով բոայնպես Խո »չունը..-

նրա գեմքը ցեցվեց, աչքերից արցունքներէին ճոռոմ իրար 4ետնից, խոշոր ժանր: Պավելի գլուաը բարձրացրեցն նայում էր նրան գունպտյ այքերը լալե բացաժ: Մայրն աքոռից վեր կա9 ավ՝ ղգալալովչ քն ինչպես է աճում ն դճպի իրեննչարժվում մթին տագնապը: Քնվ ի՞նչ պատաճեց, Անդրե՛ր-- կամաց ՃճաիցրեցԳաու

՞ էս նայ լ այդ

Մայրը

Գիտեմ... Մայրը վեր կացավ, արագ մոտեցավ նրան, բոնեց նրա ձե. ները, Անդրեյը փոիձեջ աջ ձեռջի դուրս քաշել, բայց ւտյրն ամուր բռնել էր ն շշնչում էր չՔրժ չշուկով. նս տեսել եժ...

Սիրելիս՛, Հանգի՛ստս Հարազա՛լոժ... Սպասեցն՛ք-- խով

--

ձեզ թե

Փրկմնջացխոխոլը-

ես

բռնելու

, լ:

կասնմ

ինչպես նղավ... Հարկավորչի՛,-- շշնջում էր մայրը՝ արցունջոտ Խլջէչի, Անդրյո՛ւջա... բով երան նայնլով-- Հարկավոր քաց աչբերով նայեց բնկեիօչը: կամաց մոտեցավ ԳՓավելը Եա գունատէր հ ժատալով նրան դանդաղ, ասաք պածրաձայն վախնեումէ, քե այդ դո... Մայրս նռ չե վախննում: Չն՛մ ճավատում:, Տքսնեխէլ ելի դա

|

'

-

չէի ճավատա:

Սպասնցե՛ք,--ասում էր խոխոլը նրանց չնայծլով:գլուԱյդ ես օրորելով ն միշ» աշխատելովազատել ձնեռթը:--

Խն

չեմ եղել, բայց

նս

կարոզէի ցուլ

չտալ--.

Փավելը: Թո՛զ, Անդրե՞լյ-Մի ձեռքով սեղմելով Անդրեյիձեռթբ՝ Գավելը ժյուս ձեռթը դրէց նրա ուսին, կարծես կամենալով կանդնեցնել նրա բարձր մարմնի գողը Խոթոլը չլութը Անքնց դեպի հրանց ն կամաջ, զցգտուրառաք: ծս այդ չէի ուզում, ղու Հո գիտես, Գա՛վեր Այսպես պաչ տաճեց, երբ դու առաչ գնացիր, իսկ ես կանգ անկյունում Դրաղունովիճետ, հիսայըդուրս եկավ անկյունից: կանգենը ժի կոզմ։ նայում է մեզ, քմծիծաղում.,.. Դրագունովնասաց. « քաշ ասաց

Հ-

|

-.

ատա

ինձ է Հետապնդում, ամբողջ գիչերը «ՀետնելԲ եվ դնաց, ինձ թվաց թե՝ տուն... հսկ Իսայք մուռեցւվ ինձ...

նո՞ւմ

եա

նա

ես նրան կջարդեմ:

-Ֆ0..

առաչ

չէի

պատասխանում, ես խելոք տղա

բայց հմ

քիրտս

ն

պետք

էր:եա սկսեց առել, թե այլ ավելիլավ է... փոթորկվում դնամ, ճանապարճով ' էո այդպիսի նրաաչքերը երեսը որբնց:

--

--

ն

ձն բոլորիս«ալիք պատում ծիծաղումէի, են, ես

նճրը մեր

առաց:

--

ն

ելով:

որու

գլուխը քափ տվեց, շակվեց լարի պես է մոբբ ՏաԽոլխոլը «շ

դեպիսեղանըվերջապես ձեռբից է նստեց

քաշել նրա "Բ Քաշեց

լուռ ռ

մռայլկանգնել ուս-ուսի: հսկ Պավելը ոինկողբին՝ են, ժանդարմասոմ իզթե ամենքիսճանաչում ր ագ աոա բոլորի» Մայիսից

1բ'

յելով

Վերավոբել' ինԼ-

նառեցնել Անդրելին:հսկ ինջը ճաջողվեցաքոռին Հր Անդրեյի

րան

--

ո

չի

.

կանդ առավ, ձախ ձեռքով |

փալլատակեցին:

չոր-լոր եմ,-- ասաց Գավելը' Լ Ֆո Հասկանում մտնել, առում է, օրենքիժառայության Ավելի լավ է։ --

|

ճե՞:

քափտվեց։

ն սեղմված բռունցջը շարժեց առած արանքով ատամների ճոդիչ-Օրեիքի՛,անիծյա՛լ չուս ավելի նելի երեսիս ազտակեր:: լավ կլիներ՝ հա,--ավելի այգի" 2րր ն դուցե երտ Հաժար էլ: Բայց ճամար, ինձ կլիներ եռ չճամբերեցի, . մեչ իր նեխած թութը» 4ոո-

խոխոլըձեռքը --

թքեց սրտիս Պավծլի ձեռքը դուր» էր քաշում Անդրեյը չղաձգարար ասում ծրզարչանքով ջից ն ավելի խուլձայնով ն գնացի: խում էմ, այրի է խփեցինրա քչին նա ծրեի փանգեամ ասուէ է. «Բոնվէջի՞ր»: «տնից» կամաց

նա

Դրագուն

եղելանկյուքում...

ասար: Ին 8" մնալով խոխոլն ի... Հարված(ածցի-.. իս Էտ չնայելի, թեն զգում եմ կոխել վնում էմ, կարծեսգորտ ինձ ճամար Հանգիստ ապանն են, «իսային լ են»: տեսա՝ գոռում աշխատել» Սկսեցի չեմ էլ քովացով, չէր դալիս: Բայը ձեռքս Հավասոս է... կարծեսկարճացքել

Քիչ

լուո

Լը

կարողան

բայը չի ցավում, բանեցնել, կ առաց. ն ձեռբին իեք.խեքդայեց կարեղ դանա --

չէմ ֆրեի ամբովչ կյանքումս

չելիբիժբ..

--

ԳՈՐ

յէ

ոլր" ո-

կամացորոն սիրելի՛լինի, մաքուր ասաք մի՛րդ ո՛չ,-- Հառթատապես ֆա ինձ Մ

մեղագբում, --Տէ1 --

-

Կատ Բ

ջեզ եռ« ֆեզ

--

լավ չեԺ

ասար Պավելը ուսերը Հասկանում,--

-

Թոթվելով-- Սպանողբդո՛ւ չես,

եթե նույնիսկ.

բայց

,

ձայնով ատուց. բոլորովինչեմ Հասկանում,..

Հաստատուն

լի

ծս տյդ

--

եվ ջիչ խորճելովավելացրեց. կարող եմ ճասկանալչ բայց զգալ նմ կարո: է ականջ դրե2 Հեչհց։ Խոխոլը զլուխը ծոնց, ը մոնչյունինն ուշքի գալով ասաց:

իը,

Աշխատելուչեմ գետ... ծս էլ-Պավել: արձագանքեց ն " Քաղնի՛ս կգնամ,-- քմծիծաղով արտասանծցխոխոլը մոայլ դուրս գնաց: լորնրը պատրաստելով չտապը լույս դնե ճանապարճ Հայացքով պարճ դնելով նրան Մայրը: կարեկցական --

--

--

որդուն

որը: մոտեցավ ավելի՛ մարդկանցղազրելի մա՛յր, Միլի"նավոր

ու

լա՛

ամաց:

ար հնչ ուղում էո ասա՛, Թա՛չաւԳիտեմ, ֆեղք է մա Խ հային» Համարում: նելը, բայց ոչ ոքի մեղավոր չեմ իր : իչն թո փորիկ էու, ս մոլ արի նրան, բանա ն «իթ ոչ պես էր սպառնումքնզ կախել տալ, նա հսկ է' մեռել խղճացի ղղակի որ ոչ հիրտս ուրախացավ, Հիմամեղա է՛լ էի դալիտ նա լոնց, մաածեց 7. ն զարմացածժպտա' ով հմ է ս Ա ծո, թն ինչ Փա՛չայ խռսու... Տե՛ր Հիսուս, լսո՞ւմ Փաւմե ծլով գլխիավելը երեի չէր լանլ Սենյակում դանդաղ շր ջելով,

էմի, տում մեե ճ չ/. իա:

ԿՒԻԿՒ

սա

|

նա

ոճիր է,

նա

մտախոճու մոայլ

աԱ,

ասաց.

ինչպես ն մարդիկ քայց պետք է խփես: եվ նա քեզանիցավիլի 8 ո՞ւմ: մարդու ի Քեզ պես իրավա Ք. Ոստիկանությունը, ժանդարմար գժբախոոչ մեր թշնամիներնեն, բայը : քերը, լրանսեք հն, ինչպեսմենք, նույնպես երանքբոլորն 4ծում են գ չեն Համարում նրանց: Պր կանգնեցրել8 մարդկանց ա՛յ Թ, Ամենքն էլ Հիմարությամբ ու երկյուղով, կապքլ բորացրել քրար դեմ, կուրացրն չորի ձիռնուուռը, Ճուպ տվել ն ծծում նն, ճզմում ն ժեժում ժեկին՝ ձո, Քե

առա

դիմա ,

Հ

թն րավճեաւն ի որ ԻՐ ումա Բիոար

բանար ոի " այգե» --

312--

Մար

Պո-

է... Հասկանո՞ւմ տարբինրանցՄեց եղած Տեսնո՞ւմ էս մնր են աւիաչում։ է, սպանում: դեն ե քա ղզվում էն ժարդն ապտակէ խփել Հավարներով բությունը. նրանք է, իսկ ղզվո՞ւմ առանը սրտի քավ է ղգում,դլ վորը՝ "ցա

քո,

սպանություն Հողիների կ սպանությունը

Խղճաձարության: Հա-

Հանդիստ, առանց Եվ միայն նրա սպանում մբ են ապանում: բավականությա ն ամեն ինչ "ե սլաճպլուքպրտոգի, ճղմում ամենքին ժաճու չասի էն մար այն բոլոր ոզորչքէլի բղիադրամենրը» Վրա: նեն արծաթը:ոսկին, չնչին մարդկանց է իշխանություն տալիս կրանց ժողովրդի«Վո աղզբը։ որը քն պաճպանում՝ ո՛չ քե իրենց Մտածիր, ե՛ս, մարդկանցՀոգիներըաղավաղելո Համար: ճուցյամբպաշտպանվելուն իրենը գույքի ոմ անում են

այդ:

ո՛չ Քե իրենց Համար այլ դրսից» են պաճպակում, առաց" ն քափ տալով Ո՛ւ թե ներսից իրենց ձեռները, կոսցավ մոր ն ամոքալի նա վերցրեց աղտեղությունը Բոլոր այս ֆքե դու զղայիր մեր ճլմարոույուը: կացությունը,կմասգանայիր, է --

ու պալծա" քե ի՛նչ վեճ Մալը ճուզված վէր

այն...

ն

կացավիր

Լի' ձուլելու ցանկությամբ

խարԱԵ աա

-

մոն բեջաց

նա'

Բ

զգու

ջ

օղ

Բ"

որդու

կոնանե

«րտից մի կրակ

ոմ

չի չով

մ մբր"

.

ւմ

--

կոր,

է...» պետությո՞ւն

ասում են. «Սա

ջարեր

լսվեց մեկի չարժվել»: ձայնը:

որոչավի նախասենյակում իրոք նայհցին: Մայրն ու որդինցնցվլ"Է

ե

բացվեց Դուռըկամաց-կամաց զՀա՛չ--

--

ծանը հերս մտավ Ռիրինը:

ասաց ժպտալով գլուխըբարձրացնելով ն

նա:--

կամ մաղը: չորելոկասնք՝կամ աղնԷ պակաս) կեղտոտված ն գլխին ՔՐԴ" նա Հադել էր ձյութով սն ձեռնոցնիր 994.8 էին ներ, գոտկիմիջից

կիշամուշտա ն,

հնչգլիարկկար" Պավել: Այդսլես: թողեցին, ցույց փռո՞ղջեք: Քեզ բաց ժպտաց լոյն բանալով Նա բերանը պե՞ս ես: Նի՛լովնա:-- --818-յ

աշ

ծք, ի՞նչ է,ճետ ղիուցո՞ւմ Գու նրանց

--

ձայնել Հնչում էլի մեղմ ատամնքիը, Հնչում էր ավելի մեղմ, բն. նրա նրա ձայնը սպիտակ ջան առաչ, դնմջն ավելի իի» էր պատել մորուքով: ոցով նրան, սեղմեց նրա մեծ, ր քունդ Հոտը հերչնլելով ղյարար, տալով

լ"վ

սպիտակ

Ար րաի Պոր

առաց. Վ

խչ ալդ դու ես... է շատ ուրախ էմ... Պավելըժպտում էր, Ռիբինինտնտղելով: կա՞վմուժիկ է: յ

յ

րեց

Պավելը: ա ոմ, քա

Հոառտ են:

երեսունչորս հերը, Գ

Մուշտակը կամաց-կամաց ճանելով՝ Ռիբինն ասում էրՔիչ-Փեչ պարոնէջ Այո, էլի մուժիկ էմ դարձել, դո նտ Ե4 նս գնում... ա՛լ իէ ինչ: դառնում, իսկ Շերտավորբաժանենչապիկը շտկելո: նա անցավ սհելակ, --

ուջադիրՀայացք դցեց

ն

ճչայտնեց.

ծրնում է, որ ձեր գույքը չի ավելացել, իսկ դրքերը չաեն. տացել են, արվես: Դե, պատմեցեք,գործերն է նչեւ նա նստեց ուռները լայն գնքլով, ձեոքի ափերը ճենեց ծընկններինն ժուգ աչքնրով Պավելին ճարցականորեն շոշափելով, ժպիտը դեմժջին՝պատասխանիէր սպասումն բարեմիտ Գործերնաշխո՛ւյմ են ընքանում,-- ասաց Ռավելը: Վարում հնք ու ցանում, պարժենալլենք սիրում, իսկ կչինենք, կխմենք ու կքնենք, չէ՞,բերք կվերցնենք, բրագա չաղակրատեցՌիբինը: Գո՞ւք ոնց եք, Միխա՛լլո հվանիչ,-- ճարջինց Պավելը՝ նրադիմաց ատելով: Վնաս չունի, կավ 8մ, Բնակություն էմ Ճաստատնլծգիլդենոյում, լսե՞լ եք եդիլդենո անունը: Մի լավ գյուղ է: Տարնկան երկու անգամ տոնավաճառէ լինում, հրկու ճազարիցավելի րո ժողովուրդ է: ժող լունեն, արքայական բնակիչունի, չարասի են կալվածքից վարձում, վատ Հող է: Բատրակեմ մտել մի ցեցի մոտ, այնտեղ այնքան ցեցեր կան, որքան դիակի վրա ճանճեր --

--

-Ը

ենք պատրաստում,ածուխ ենք չինում: լինում: նպիրիաձյութ նմ լորո մեջըս ճամար ատաում անգամ Քիչ,բայց Աշխատանքի կոտրում էմ երկու անգամչալ քան այստեղ, ա՛լ քե բնչ, նբա, չաճնլ տզերջ այդ ցեցի մոտ, յոք Հոգի ենք: Վնաս չունի, բոլորը ձե, բոլորը տեղացի նն, բացի ինձանից, բոլորի գրագետնն: Մ. տղա կա նֆիմ անունով, այնպե՛ս կատաղածն է, որ ասել չի ձն

ծի"

--

ֆ14--

բոլոր

եմ

չատ

չ

գի կանչ ՀասոԳործ սա

«ինողն պետական,

շարունակեց: եհբմծիձաղով Պավե ին աչքով արեց իջեր ամ" եմ ես եկել քեզանից Մեա քնեդա Քիչ է' ինձ Լա է, ձյում երկուսովենք, այգ 0ֆիմն Բո" գոլ հնջ, Էկել Քեզ ճանապարճներ» "ո՛ է՛«, բերել, կարիքչկաս որ դեռ նֆիմբ չի եկել,

ա

. այատեղ Մենք

ք.մ, էնջ

գրջերը

--

ինձ, բանի բան իմանա... տուր

Մ

նատ

էր

նայում

Ռիբինըպի-

թե ն նիանքՔվաց, Ռիբենին պակաս նա դարձավ

ճանելջ: մի բան "ք էրՎրայից ավելի խորամանկո աչքերը նայում չին հս

հաագառելի " բացսիրտ: Ֆրա

ի

ինչպեսառաջ Բերեք: գնացե՛ցգիր Մալրի՞կ,-- ասաց Պավելբ»-է Համար գյուղի տան: Աաացե՛ջ՝ ինչ պիտի

12այնպես

բ ածն

աա ր Այն

'

Հ

ր

կգնամ" կնոսՐ

մայրիւ-- Հիմա ինքնանոը քմծիՀետնից ընկել, Նի՛լովնա,-7 այնկա շա" ուզող Գիրք

բսաո գործի ԱՐՎ Այդոլես: ՛

Ր

--

--

քոսի ատելի Աստվածաշնչից

տարել քմ Բայց ես ավելի

նտեդից վերցնելուբաներ է ելե՛ է Հավատալ: կարջլ է տպագրին

մ

--

--

ճառ

աշխույժՀարց-

ասաց

Ռիբինը:--

թ աա ո Հարքի

է`

մ

դեպի

գրթերբ»

Ուսուցիչը մհր է զարթեցնում Մի վարժու՞ի չոգնոր կոչում ունի ավ աղա է, քեն գրթեր 1են «4արգելված ատիվրա: է՛4, նրանք ձն: իսկ ինձ

Վ վախենում ո ի ունականմարդիկ նրանցթնի տավ կգորո-՝ կծու գիրջ, ատգելված, Աաաա տեսնեն, կամ տերտերը արա վերակացուն Ն տարածում , ԱՆ է, կկարծեն,թեմի վարժապետներն կողմ կմնամ: Է.4ո ի մնակավորապես ուրախ ատամն --ուրախ գոճ`

ոք

ե

են, ձա

աբ-

որ

են

Ըն

,,Վ

ք

Ն

նա

իմաստությունից

"Ն ճայիս՝ճիմտաժեցմաղրը:-՛ Վրան տանք,» ք» ի աղվես ,..2 խարամանկ դաւոքը՝ Դ արարմունքից Հարցրեց Պավել էրե ուսուցի կարծում,-րք, զՈՓԻՐԸ է արգելված նրանք լասկածեն, Համար: կնատեցնե՞ն "իՀյ Հարցրեց Ռիրէնը' Ն

՛

որ

։

«

յ որ

-

է

են

որ

արի

ծում,

Ր

ր

անտ

դբա

ի՞նչ կա նստեցնեն,

տր»--

--815--

որա"

Գրքերըդո՛ւք նջ տվել,

--

էլ պետք է բանտ գնաք...

ն ոչ

քն նրանը. Որեմն դո՛ւք

Ռիբինբ՝ ձնեոբը Տարօրինակ մարդ եսյ-- քմժիժաղզեց Ինձ չասարակ գյուլակկասկաժի: ո՞վ վրա ծեկին խփելով-լինում բան այդպիսի մի՞թն ցին այդպիսիբանով չի զիաղվում, է ճամար դրա է, Գիրքըպարոններիղործն է, նրանք էլ պետք չեք... պատասխան

Մայրն զգում էր, որ Պավելը Ռիբինին չի ճասկահում, տեսնում էր որ հա ալքնիը կկոցել է, նշանակումէ՝ բարկացած է: Մայրն զգուշորեն կ մեղմությամբ ասաց. Միխայիլ հվանովիչն այնպես է ուզում, որ ինքը գործը ն

--

Ի»

դրա

ԱՀա՛յ-ՈՑ

ժամանակ:

Համար ուրիչները պատասխանատվություն Ռ իթինը

մորուքը

Հարդարելով:-Առ-

ձայն տվեց Պավելը.-- եթե մեզնից Մայրի՛կ,-- չորչչոր որեէ մեկը, Անդրելն՝ օրինակ, մի բան անի իմ ձեռքի տակ, իսկ ինձ բանտնստեցնեն,դու ի՞նչ կասես: ցնցվեց, վարանաժնայնց որդուն ն բացասաբար ՛

--

Մայրը -

ա»

չսաւսց.

օրորելովէ ընկերոջՀետ այդպես վարվել: կարելի Մի՞քն ես թեզ Հասկացա Հապ՛«Ճա՞յա" ֆոր տվեց Ռիբինը--

գլուխը

՛

Փա՛վել-- Սաղզրաբարաչքով անելով նա դարձավ մորը" Այստեղ,մալը, մի նրբություն կա' Եվ նորից թբատարարդիմեց Պավելին. Դու դեղ խամ եսյ եղբա՛յր, Գազանի գործում պատվի յ

--

--

ամենից ուսնտկնստնցեեն ճարը չկա՛ Դատիր,ես. ազաջինը, ե ոչ քե ուսուցիչմոտ դանեն, գիրքը առաջ ալն տղային, տրի են թույլաներին, այս մեկ: Երկրորդ,թեն ուսուցիչներըտալի« նույնն է, ինչ որ ւսրդելվաչթրված գիրք, բայց նրա էությունը են ուրիշ, ճշմարտություննէ ջիլ, այս երմիայն բառերն ծինը, կու նշանակումէ՝ նրանք նույն բանն են ուզում, ինչ որ ես, ես մեծ ճամիայն, թե ծուռումուռ ճանապարով եհ դնում, իսկ նապարչճով.իսկ իշխանությանառաջ մենք միատեսակ ժեղաքա նրանց Ճեռ գործ վոր հնք, ճի՞շա է: հակերրորդը, եղբայրս

չունեմ,

ճետ նս ոտով դնացողը ձիավորինընկեր չի, Մուժիկի իսկ այղ ուսուցիչներից մլեդուցենչուղենաւքայդպես վարվել: ն րոջ աղջիկ է, նրանց է, մյուսը տղա կը տերտհրի

ազանի

ինչ

եցնել, ապստամբ

Քա

չեմ Հասկա-

աֆո այտ հե: մ ուժիկիս հն անում,

մտքերն ինձ՝ նրանց ոպարոխային էս գիտեմ»իսկ ինչ քրանջ անում, են ինքս եմ մարդիկպարոններ շարունակ տարի աղար ն է, են այտ Ը» հանկարծղարքնել են մուժիկի կայեն ջերթել։

նում:

ա»

կատարի, իսկ

ին ինչի՞նԷ Հարկավորժողովը

ակրնձո յան» ելու Հեջիաքնծր ա էրլրա, ւ անալ: ինձ ամեն ելմուժիկի է, բան Հեքիաքանման իսկ որ

Նո.

րա

յքը

չունեմ) կություն հղու

ես

դա

եմ

ես Համարում: Զմեսն անցնում

դաշտով,

ի՞նչ բան է, գա՞յլ Բոյ տր է ալքովդ ընկնում, բան չնռու է: "ւ շուն է, չի երնում: թախծոտէր: Խայեցորդուն: նրա դեմքը նա Պավեէին մութ փայլով, փայլում աէքերը մատներով հսկ Ռիբինի Հայացքովե բոբբոջված ինջնադոտ էր նայում լին ասում. անսանրելով՝ մորուքը ժամանակ չունեմ: Կյանքըխիստ ես սիրաշանելու էնք, ու քե ոչխպըվրա: մենքչնանոցում Հոու... ով է նալում մարդու ծմակ իր իմացածձեով

ժի

զարոնից4

Ն ս ր պարղապես եր Մոլրը ւ

|

4 դեմփաշախում ժանոք Հիշելով մայրը՝ խոսեց անպարոննձր,-իրենը ժողովրդի սպանում իրենց քերԼ. հանաոքրում... ՛ ' երում նջվում րանց պատիվն պածլոան Կին

ո

Գո

րր

ի

լ

րոնք

.

ր

ր

Կ իա

գ

ամ-

Համար,

ին

մաշիի է է, Մուժիկը որ Հարստանում Ռիբենը:մուասաց է,-է, չբե : որ աղջաւտանում դառնալ,իոկ պարոնը է, Հոդին ակամայից մ երբ քսակըդատարկ Ա էերչ քն "Վ էս, Պավել, դու ինձ բազարում Հէչոք է: ն սրբանում եթե բանվորն մտածում է, էլ հա ապրում է, այնպես Հաժեժատ անպայման

չ արուն մոր իրի է զալիս» եւ էլ էր ռովորության ԱՆ տերն Մ

ոռում

ո

է` է՝

ո՛չ

ու

տա-

կով" է, Եք: գյուղացին ամեն տեղ էլ իր

Տում:իՀարկե,

տոար-

բնությունը ժուժիկի պարոնի ալոմլոպիսով, գիշերըչի քունը է, պարոնի ես

բոլոր

գվո'-

Համաձայնչեմ... պալտպանելու աղոտացե Հուժկու: նրա դեմքն մոայլ,

ացիներին

Տար

կա, շանորդին

Քի

կանգնեց

անլսելիորեն

էր, կարծես ատաժներն ցնցվում շարունակեց: ձայնը ցածրացնելով էր, դյուղից ացնում Հինգ տարի թափառեցի» "8Ե, զորժարաններում էլ չե՛մ կարող աւյնեկա քք խորքացա ա՛լ թե ինչ: այստեղ Չե՛մ կարո Դուք Հասկանո՞ւմ անո ապրել:զիկանքներ իսկ այնտեզ՝ չեք տնսնում: ատ

էր,

մորո

ե

Ը

տեսա

գլու,

ապ-

եո

րում,

դուք

սո-

այնպիսի

«-

Հը սողում է մարդու Հետեից ստվերի պես ն Հաց Ճարելու ճույս չկա, չկա՛, Քաղցըլափել է ճոգիները, չնջել մարդկային կերպարանքները,մարդիկ չեն ապրում, այլ փտում էն անժայթկարիՔի մեջ... հվ չորս կողմն ագուսվեերիպես իչշխանավորն է ճրափում,ւոնահելու,քն Հացի ավելորդ վառրչկա՞ Քեզ մոտս Տեսնճչուն պես խլում է, դեռ մոութղ էլ ջարդում... Ռժբինըչուրյը նայեց, կռացավ դեպի Պավելը՝ ձեռքը սք-

ղանին Հենելով:

վՐինչն անգամ օիրոս խառնեց, երբնորից ժաիկ աբի կյանջին, Տեսա, չե՛մ կարող, Սակայնինձ Հաղթաճարեցի՝ այդ ույ ասացի, խելո՛ք կաց, ճոգի՛, ծս կմնա՛մ, նս ձեզ ճամար Հաջ չեմ ճարի, բայց խառնակությունկգցեմ, անպատճա՛ռ կգցեմ, էցված նմ վիրավորանքով՝ թե՛ մարդկանցՀասցրած, քե՛ մարդկանցիցինձ Հասցրած: Այդ վիրավորանքըդանակի պես ցգվաժ --

է սիրտս ն օրորվումէ։ .

Ինձ

օգնությո՛ւն տուր Գրքեր տուր, բայը այնաիսի կարդալուց մարդ այլնս գաղար չգանի. պետք է

գրքեր, որ մարդկանցգանգի տակ ողնիբդնել, ծակող ողնի՛: Ասա քաղաքի ռիոնք ձեղ Համար գրում են, Քո՛ղ գլուի ճամար Է՛ւ գրեն: Թո՛զ այնպես գրեն, ոի նոացած ջրի պես փոքորկի, դեպի ՄՀ

ընկերնքրիդ, որժողովուրգը գնա: նա

-

ձեռքը բարձրացընց ն ամեն

ժբ բառ առանձինարտաՀչ ռանելով՝խուլ ձայնով առաց. Մաճվամբզմա4 կոլա, ա՞լ, քե ինչ Այսինքն՝մեոժ՛ր, ոպեսզի մարդիկ ճարություն առնեն ծվ թո՛ղ Հազարներմեո. աին, որպեսզի Հարություն առնեն անթիվ ժողովուրդներամբողչ ԱՂ, Թե ինչ: ՄեռնելիՀեշտ է: Միայն քե ՀարուՔյո՞ւն առնեին: Տեղնեիիցբարձրանալի՛նմարդիկ' Մայրն ինջնանորնձրս բերեց՝ Ռիրինինխհճթ-խեթ նայելով: նրա ժանրըն ուժգին խոսքերըճնշում էին մորը: նվ Ռիբինի --

աշխարճում:

մեջ մի բան կար,

կարելի

-

է,-ր" Սա իմն

արի,Եֆի՛մ,իսկ այս Այատե՛ղ եմ'

հոց:--

մասին ջեղ ասել նրա

որդու

էչ անունըՊավել

աչե մոխրագույն աոչն գլխարկըձեռքին բոնած Պավելի ա Լանկանգնածէր մի լարտքաչ» նայելով ե տակով եր ջերի ն, ծձբնի, ՒՎ Բ աամուշտակով, աման

ման

վայելչակազմ

ուժել:

նան դավելի ձնոասաց Քարե՛ ձեզ,-- խոպոտ ձայնով ուլիղ մազերը: Սենյակը սեղմելով երկու ձեռքով ճարդարեը գնար Ը

նիս ճակատըքրտնեց, նա կամացմոտենալով ԳՓավելին, դջը դրեց նրա ուսին, Ջեռքըդողում էլո --

ավելը դլուխը քափաճա-չ յդ ճարկավոր էյ-- առաց կոոր տվեք, մենք ձեղ Համար քերթ " հլոլի-- Մեզ նյութ 7 Լո" "6 օրորեց գլովեն Մայրը ժպիտովնայեց որդուն, ն։ վելով ունից դուրս դնաք: : Գրեցեք որան Արա՛:Ամեն Էչ կրերենը: էի գոչում Ռիբինը: այնպես,որ Հորքերնէլ 4ձասկանան,-պարզ, մտավ խոճանոցի դուոը բացվեց: Մեկը նէր դեպի խոճանայելով Ռիբինը՝ ասաց -շ

մորը Ճճիշեցնումէր էր ամուսնուն, հա էլ էր սրա նման ատամներըժնգոում, ձեռներըշարժում քնքերը ժաշ լելով, նիա մճջ էլ այրպիսի անձաժբեր չաիություն կար, անբայց Համր: Սա՝ ոսում է: Եվ պակաս սարսափելիէ, փաննա. որ

Համբքր,

-8:8.-

քը

դաղաագողի, կարծես

կամաց-կամաը, տնտղեցն իսկույն դարակը» դեպիգրքերի

Ռիբինը՝ Գավելին այլ ասաց նայնց նրան ն քկանց ՊՐՔՈՐԲ

՛. Տեսա՞վ,-գավ

ե աաա ծ

ս

հայց երեի ինչքա՛ն կարդալու բան ուներ, լ

մաբ...

)

թայլ

՛

Գյուղում ունեք: ամանակ

ր

շատ

ավելիժամանակ կա

հակ ցանկությունավելի ջի՞՛,-

այ

կարդալու գիա ճւէ-

Հարգրէց Պավոլ

տզան պատասխանեց խնչոււ Տանկություն էլ կասկսել է բան Հասկանալ: «Երկծնոտը օրբելով:-- ժողովուրդն մա ի՞նչ բան է: թաբանությունը, --

ԼԶ

Գավելըբացատրեց: դնելով: զիրքը դարակին Մեզ պետք չի՛,-- ասաց տղան ն նկատեց: Ռիբիննաղմկալիճատաչեց այն չի, թե Ճողը ո՞րաքՄուժիկի ճամար Հետաքրքիրն է նա սրա-նրաձեռքն բնկել, դից է դուրս Էկել, այլ թե ի՛նլդես ա տակից պարոենորըդուո հ՛նլոլես էն ժողովրդի ոտքի է։ ալդ կարնորչի, կուշ է նա, թե պտտվում այդ Հողը: կանգնած թեՀաց կախ տուի, միայնքե ում: ղես թեկուզ ժի պարանից ծ... միայնքն մարդկանցկերակրի կուզ երկնքից ժեխի՛ր, /

--

Լ

շշ

Ս

մը

«Ստրկությանպատմուցյունը»,--նորից կարդաց նֆի-

--

Հարցրեց Պավելին:

Ց

բեր մասին է: Մորտատիրական իրավունքի մասին է՛լ կա,- առաց Պավելը՝ երան ուրիչ գիրք տալով: եֆիմբ գիրջը վերցրեց, չուռումուս տվեց ձեռքում ն մի կողմ դենլով՝ Հանգիստասաց, Սա՝' անցել գնացե՛լ է: Դուք ինքներդ ճողաբաժին ունե՞ք,-- ուզեց ռեղեկանալ --

--

-.

Հ»

Պավելը:

Մե՞նք, Ռւնե՛նք. երեք եղբայր եեք, իսկ Ճողաբաժինը չորս դեսյատին է: Ավազ է, պղինձ մաբրելու ճամարլավ է, իսկ Համար՝անընդունակՃո է... Հացաճատիկի Մր քիչ լուո մնալով նա չշարունակեց. ծա Հողից ձեռք եմ քաշել, ինչի՞ է պնտք: Հաց չի տա(իս, բայց ձնեռհուստս կապում է: Չորրորդտարին է բուտրակուԹյուն հմ անում: Իսկ աշնանը վինվոր էմ գնալու: Քերի Միխալլոն առում է մի՛ դնա: ձիմայ,ասում 4, զինվորներինուղարկում են մարդկանցկոտորելու իկ նս ուղում նմ գնալ: Ջորքը Ստենկա, Ռազինիժամանակէլ է կոտորել ժողովրդին, Պուգաչովի ժամանակ էլ: Ժամանա՞կն է վերջ տալդրան Դուք ի՞նչ եք կարբնա ժում,-ճարցրեց Հայացքը ՀառելովՊավելին, ժամանա՛կն է,-- ժպտալովպատասխանեց Պավելը։-Միայն քէ" դժվա՛ր էւ Պետք է իմանալ, քն զինվորներինի՛նչ պետքէ ասնս ն ինչպես պետք է ասես... կսովորենք՝կկարողանա՞նք,--ասաց նֆիմբը' նքե իշխանությունն այլ բանն անելիս բոնի, կարող է գնդակաճարել,-վերջացրեց նայն Գավլովը Հետաջրքիբությար լով նֆիժինֆ: նա չի՛ ներիյ-- Հանգիստ Համաձայնեցտղան ն եկանք նորից նայը գրքերը: Թե՛լ խմիր, եֆի՛մ, շուռով պիտի գնանք,-- նկատեց

ն ափով նրա ծրնչ խքչո՞ւքս տխուր,-- ՃարցրեցՌիբինը կանըխփելով: խոխոլը' ու Հենց այնպեսչ-- պատասխաննց Անգփ.-- ճարցրեց նֆիմը գլի" նույնպես բանվա՞ր ւ.

Հ»

ինյինցույց տալու: Անդրելը:-հ՞Կչ կա նույնպես,-- պատասխանեց ս բանվորներ նա առաչին անգամն է դործարանի Ասում Է՝ մի ուրիշ տեսակ մարկում,-բացատրնցՌիբինը:-Չիր էն

Բո...

-

--

--

--

Ռիբինը:

Ջեր ոսկորը

սուբ

ասաց»

է,

ա ել

է

ինը.-

կարողանում

Հեւ գնում փնտրելու, է՛ր: առանց տեղից լավացնել ում իր ոյիկն ու այրը եկա՛վ: Հարցնելով. մոտեցավ եգիտ որնէԳավելին գի՞րքկտաց:

ի

բ

ել լո

է

շչութչը

ե՛

'

ԽԽկույլն,--պատասխանեք տղան ն նորից Ճարցրեց.-ոնոլլուցիանխոռվությո՞ւնէ: եկավ Անդինյի կարմթած, ցրանաթոր ու խոժո Լուռ սեղմեց եֆիմի ձեռքը, նստեց Ռիբինի կողքին ե նրան տնտղելով՝

«-

20--

է:

կանդնում,-Հանգիստ Մուժիկը ոտի վրա ավելի՛ ճող էլ նա քր տակը ճող է զգում, քեն Ռե բանվորըքունի զգումէ, 90 կա՛չ հակ գործարանի այոտեզ այսօր Հայրենիքչունի, տուն-տեղ չունիչ չի երան ժե մի ուրիչ տեղ: Կինն անգամ մնաս սիրելի օ. չէ՝ բարով, թե եղավ կալել, մի բան է ավելի լավ: իսկ թե որտեղ Ու է շար

ժվե-

,

գաջ ինձ

-

Խնդրեմ,-

--

ռլ

Դա-

պատասխանը պատրաստակամությամբ

բոցավառվեցին, աչքերը ագաշությամբ նա

Պոծ` ե կվլերադարձնե՞մ: Մերոնք այստեղ մի

արագ

մոտիկ տեղ

Ն կպրաձյութեն բերում,նրանք կբերեն: Եֆիմին զոտնպնդված, ամուր Ճագնված, Ռիբինն արդեն ասաց:

Գնա՛նք,ժամանակնէ: եֆիմը՝ ցույց տալով Ա՛լ քե կկարդամ,--բացականչեց գրեքերը, ն լայն ժպտաց: եջ գերբ նրանք նացին, Փավելն աշխույժ բացականչեց բեյին դիմելով. --

--

--

ջմժրժաղեց:

Անդրեյին, ԱՆ արանըտնտղեց ավելի կլոր Մուժիկի ոսկորն

Թ Հր) Տր ջորի» վար աե

--

--

Պավելը:

Հարցրեց

«վյ--

--

--

--

"բ: "

--

սւ

ՉԼ

Տեսար

այդ

ՄաքսիմԳոոկի

սատանաներին... -Յ881-

Այուռ՞՛չ--

--

պես

դանդազ

ժծոր

տվեց

ում ոտները Հողի կվիճե՛նք,Ռու սրինդդ նվագիր, Ռիբինը կպարիքո ծրաժշտությամբ: կպաժֆ, մեջ չեն խրված ն չպիտի Լլ զդում,

Ամպերի

խոխոլր--

էն...

ու

մեր ոքի տակ Հեղ չենք բեկաժ է ռրովճետնճենց մեզ վրա պարտականություն դգանք, նրանից մարդիկ Մե անդամ ոի քափ տվինք, քափ տալու 2ճողըս էլի՛ ու էլէ՛' կկորվեն, երկրորդ անդամ թափիկտանք,

ճիչ

Գարծնս իոկի գորբՄիխայլո՞ն,-- բացականչեցմայրւ-ծարանում չի առլրել, բոլորովին մուժիկ է դարձել: եվ ի՛նչ սա մաղիելիէ: փելաո՞ս,դու այստեղ չէիրչ-- ասաց Պավելե Անդրելին, նայում էր իր թելի բաժակին»-օրտի մասին նս թոսուր Այստեղ յնպես քրտնացընց, գպլորեցինձ, նս չկարողացա առարկելնրան: ինչքանանվատաճուխեղդեց... Ղդեց մեջ դեպի մարդիկ, ե ի՛նչ էժան է գնածատում ՐԴ այրս ճիշտ է պսում, սարսափելիուժ է կրում իր --

Ի՞

լ

--

լ,

ասաց,

փ,

ո" լանԴոր ն

«4 ԹԵՐ Ի

ի

: րանք

ւմ

ռա

Մբ ջանի րողն նս գնում եմ

"-

-

ամքն

4է ձեռքը

Փա՛մել,

Դնտո

ՆԱ զրկանքների քների Հետ

ի խկ «ետո

ղեմ

պառկես:

թամ» նա

ամեն

որ

քամբն տա՛ ինձ,--

պատասխա

Զավելը:--Ավե

սիրալիր ասաց կմիսե՞սչ--

լավ

ՈՂ, էս կզնամր եվ Հադնվելովլուռ Ճնռացավ... մայրը Հառղաչլելով: Սանր է հրա Համար,--նկատեք նմ արբել: դու լավ մորը,-ինլչ-- ասաց Պավելը Փիխտկ՞ս սկսել ես կրա Հետ «դու»-ով

Խո

նայեց որդու, Մայրը զարմանքով նա ինձ ս իակիչեմ էլ նկատել,Թե ալդ ի՛նչպես ճղավ, որ չեմ էլ իմանում,Քե ինչՀափար այնքանմոտիկ է դարձել,

|

ինչ

աջ. ոխ

եվ պետք Է: Պավելիբմծիծազեց ն առաց. Ցավումեմ, որ նրա ճետ չվիճեցի Խոխոլըզլուխի տրորելով Հանգիստնկատեց: -- 322--

աճած"

--

եւմ:

ե աս պեօ

ր վա՛վ սիրտ Միան քո

-.

ունես,

8 ասա կամաց

մա՛լրչ-/

Պավել

ձեզ բոլորիդ որեէ ԱՐԿ

կարողանայի քեղ

ն

օգնել:կարողանայի Մի՛ վախենայկկարողանա ասելով. Մայրիկամացծիծաղեց, Ա

յ

մս«

`

--

Լ

չվախենա՞լ: Բայց ա՛խ նեմ կարողանում

իմացի՛ր վա՛վ, մայրի՛կ,թողնենք,-- ասաց Փավելը:--. եմ: քեզնիցշա՞տ,շա՛տչնորչակավ որդուն չճուզի իր արՄալրը գնաց խոճանոց,որսեսզի --

դրողի ճամար,-- Հազար

--

որ

-շ

սեղանին

Մեր գործն է՝ թույլ լաա՛լ այդ: Մքր գործն է, Գավք՛ եա դրս առաջն առել, Մքնջք աժենից մոտ էնքն մա զ կշճավատաչ մեր «ետնից կգա՞ս Փիտե՞ս,Ռիբինըմեղ առաջար ոզում է քնրք ճրատարակել

յեցավելը,

առաց.

--

-

--

--

Փե՛սչ

--

ֆներիմոխիի ոլես բասուն տա... կառնի մեր ճանապարճին,-պարճին,-- կամաց

նկատեց 9 Գավե ավելը,

-Է

Անդրեյը: է

ո

ոո

--

հ աա են ա թարան

Խլո՛,

նթե բորի կճրդեծի, որ իր --

..

մեկը մյուսի ճնտեից։ նբանց Հարկավոր է լերկ ամբն ինչ կմնրկացնքն, ամեն ինչ հպոկե՛ն: էթ դանդաղե երեում էր, որ ուրիշ բանիմասին Մայրն ղգուշությամբ ձեռք տվեը նրան: ջա աե թազա 1մ,-կամաց ն սիրա-

նա

բյ

դաշտը:

րեց մայրբ' շենց ուղում Եմ,

ակր մաին, Հարա

խփելով: --

-»

ասաք

լիր խնդրեցխոխովլի'ւ ծվ Հանկարծ գրգովելովնա սկսեց ք խոսել, խոսծլ,

Հետո

շա: է:

թո"եշտ հթռլիւ--

Միթիչ ման կգամ... հովոազգուշայՔաղնիսից Հետո՞ւ Քամի է, կմբւնո,-

--

ոու ,

ի՞շարկն

ասաց

յ--

կյանքը:

եմ,-- Ժոայլ խոխոլը:-- Այդ մարդտքած՞լ 1 են։ երբ նրանք ոտքի ելնհն՝ նրանք

ես

-

յ

ինչ Հեշտ է, Քեղ Հաւիոր ամեն

.-

, աարի մախ

ենք

ասաց: Մայրըքմծիծաղելով

Աբոն թոո ինե ն Հորի"

լր «ո

Գեր

--

--

ես

ցունքներոի

..924--

մեզ մոտ գրաշար

կեց քնելու՝ ասելող. -- Մբ տապար վերստ վազեցի կարժեմ... Օգնե"ց,-- ճարըքրեց Պավել քելու Մի՛խանգարի,

թար 4

ւո

-

պատառառված,

դժգո ե՞ս լսել, թե հսային ո՛վ է սպանքլ-Փավելին,անճոոնի կերպովսենյակումքայլելով: Ռ՛չ,-ճ պատասխանեց նեց Պ քարճ --

--

պա»

Հաիցրեց

եա

Ր

ն

ամո

որնէ մի ծանր դո՞րծ տվեք, եղբալնծ"թ նս 11մ կարող այլապեսանմիտ կերպով ապրել, Գուք բոլորդ գորի մեջ էր: ծս տքանում նմ, որ գործն աճում է, քակ էս մի կողմ կանգ.

եսա

հմ

մնացել:Տեսնում

միայն գերանենր, տախտակներ: Համ է Մի" կարելի սիա ճամար ապրել: Սանըայխատա նք տվեք: ավելը բոնեց հիա ձեռքից ն դեպի իրեն ջայնը, Կտա՛նք... Բայց վարագույրի «ետնից լսվեց խոխոլի ձալնը.

Քե

էւՒ

,

--

|

ւ.394..

զեր

դաշտ

Հնա

--

ծա

Ը

կ

էրբ դու թոխո՞լ, ես

"3

հեզ

ծիժաղում:

Վ,

լավ գիջիր Գեա՞ն Ք: վա՛վչ-- ասաց

:

Պավելի:

կգամյ--ճայոնեցնիկոլայու-քա... ծիժաղում ես եմ,

երբ

նվերներ

էս

գու

սիրում

1մ,

յ

խոմտանում,-՝

սիրում քմժիծաղով: խոխոլի պատասխանեց մայրը նա էր խոճանոցում, չճազնվում երբ Փակ

Լ.

փնթփնթալո

նրան.

ասաց

-ծ- Ավելիտաք Հագեվիր.-: մայրը եվ երբ նրանք էրեքով գնացին, կանրանց նայելուց Հետո երեսը դարձրեցսրբապատկերների

բացի այդպիսի զործերից,-ասաց նիկոլայը ուսերը թռթվելով,-- Միտը ձմ անում, միտք, Քե ո՞ւր է իժ տեղը: եռ տեղչունեմ: Պետքէ մարդկանց Հետ խոես տնում էմ ամեն սել, իոկ հ.» չե կարողանում: ինչ,մաթդկալին թոլոր վրկանքներնզգում եմ, բայց ասել չն՛մ կարողա է Պոգիու հում: էուտուժունջ

Լ

նճարցրեց: Այդ ի՞նձ վիա եք ՛

ատո

ն գլուխը եւո մոտնջավ Դավելին կախելով սեղանը Ժւստով բչփոբելով ասաց մի տեսակ երեխայի պես ողբագին, որ իրեն չէր սազում,

Պավելնէլ ծիծազեց: վա՛վ դանակ,--պնդեց նիկոլայբ: սենյակի մեչտեառավ կանգ Այն ժամանակ Վեսովշչիկովը

խոխոլը անկողնից ըճարկե,-- պատասխանեց լուսնյակ, "4 նանք Հրոզբոռնելու' ն դաշտ գնանք ցատկելով -- Ա՛յՔն ինչ.

ես ոչ մի բանի պետք չեմ,

--

Հաժատրքեղ ժի դանակկնվի-

դրա

--

ւ

ի՛նչ է, իսկապես,-- սիրալիի կցեց ժայրը:-- Սիրտն այդքան բարի է, իսկ ինբի ժոնչում է: Դա ինչի Համար էւ Այդ բոպեին որ Համար Հաճելի էր տնսնել Նիկոլային, նույնիակնրա չնչոռ դեմքն ավելիգեղեցիկ ձր թվոսք։ Դա

ասելով.

ն Հանկարծձիգողաց Խոխոլը կորի՛իքո դանակով:--

-.

Պավելը' չզզվե՞՛ց: հոկ ծս միշտ

ու Սարվեցմի

-ձաղեց:

ղի

մարդ, որը պատրաստվում էի ինքս ճղմել նրան: Դա իմ գործն էր, ամենից չատ ի՛ն4 էր Հարժարում: Թո՛ղ, ւ Նիկոլա այդպիսի բաններ խոսելը,-- բարչացաոա բաւ բ ավելը: »-

դռ

բեփ...

եմ:

Շվ լոեց, կարծես մեռավ: անց ն ե քիչ ժամանակ Գորկին

նքե մովորնցնես,

ես

-շ

ն

լա՞վ: կլառնաս,

մո, Նիկոլայը գնաց նրա

-

՞-

տառեր չարել, կսովորեցնեմ

Ֆիկոլա՛ց,նս քեզ

պատու

մաք

ասաց:

Տե՛ր, օգնի՛ր նրանց...

--

ՆՃե1

արագությամբ:ոբ Օրերն իրար Հետնիցոտն այնպիսի

մո

գիշերնեՄիան մասին

թույլ չտվին մտածել Մայիսի մեկի Հուզիչ Հոգսնրից "ոգ թը, րբ օրվա աղմկալից, նիա սիրտը կամաց նվում էր կում էր անկողնում,

բը

-

պառ"

արբ

«երանիչուտ դար...7 ն չլակըչ որդին Անդկուսաբացինսռնում էր պոիծարանի ու ուտում գնում` մորը րելն շտապ քեյ էին խմում, մի բան անելով: եվ ամբողջ օրը մայրը ւսսնյակ Հանձնարարություն աջ էր եփում, էր գալիս,ինչպես սկյուռը աննվի վր, :

ւրտույտ

ԱՊ

մանուշակագույն դոնդող ն սոսինձ էր ձփում թռուցիկների Համար, ինչ-որ մարդիկ էին գալիս, Բորեր էին տալիս Պավելին ճանձնձլու Համար անչայտանում՝ ժորը վարակելով հրենը բաց

էրչ

ու

Հուզվածությամբ, Գրծքե

գիչհ Մայիսի մեկը գիշեր տոնելու ճամար բան. վորներին կոչ անող թոուցիկներ էին կալցնում ցանկապատերին,

ամեն

աա Սոն

գտնում

վարչություն դռներին, անագան էին դրանցից, Առավոտները բս-

ավանն էին ընկնում" տիկանները Ճճազձոլելով ցանկապատերից պոկելով ն քերելով բաց մանուշակագույնթղթերը, իսկ ճաջին

դրանք նորից էին քոչկոտում փողոցում անցորդների ոտների ռակ գլորվելու Քաղաքիցխուլարկուներ ուղարկեցին. նրանք անկլունննրում կանգնափ՝աչքերով տնտղում ձին բանվորնեբին, ռրոնք ուրախ ն աշխույժ անցնում էին գործարանից ճաշելու ն հտ էին գալիս: Ամենքին դուր էի դալիս տեսնել ոստիկանության անզորությունը, ն նուլնինկ Ճճասակավոթ բանվորիրար ասում էին. ները:զմժծիժաղով --

Տես

Ամեն

ի՞նչ նն անում, է՛'

տեղ մարդկանց խմբեր էին Հավաջվու

տաք-

4/1

«

ՈՒ

.--920--

Հարզուվփորձանելով՝

Ր5

Է.

ու

գիավելիճաճախ էր բռնկվումընկնելով սին, բոյը վելի էր ապամեջ՝ խոսում ղմայլանքի ամենքին արբեցնող նովի ն

ու

ասաց. հեյը, զզվանքովն տխուր զմծիժաղզով մարզիկ,որոնց նրանք այն այլն Ոչ միալն ժողովուրդը, --

արձակում, ինչպես շներին,նրանցՀամարարժեք ժուդային, այլ չունեն:Ափսոսումեն ոչ թե հրենց Հավատարիմ մեզ վիա

-

էն

արծաթբ...

Քավակա՛նէ այդ մասին խոսել, Աֆդրե՛լ,-- կաբուկ -- Պավելբ: Մայրըկամաց ավելացրեց. Փտած բան էր, կպան,ցրիվ էկա՞վ» -.չէ,-- մռայլ արձահրավացի է, բայց մխիիքարական

ն

ճամարյաթն չէին բնում գիշերները, տուն Ցալին որդոն գամից Քիչ առաչ, ծրկուսն էլ Հոգնա, ձայրը խզվաժ, գունատ, Մայրը գիտծր, որ նրանջ ժողովներ նն գումարում անտառում, ճաքի վերնր. նրան ճայտֆի էր, որ գի վանի մ են - ե չերեերն շուրջը վխտու ռատիկանների սիս յ են ն Հակախմբեր, խուզարկուներ սողում բռնելով խուղարկեչով առանձին բանվորների,խմբերը ջրելով ն երբեմն սրան կամ նրան ձերբակալելով: ոի որդուն ես ԱնդրեյիՀետ Հասկանալով, կարող կալանավորելամեն գիչեր, հա գրեթե ցանկանումէր, լինխ-- այդ երանք Համար ավելի լավ կլիներ, թվում

ն ի ՈՊ

"ոգ

2իանալիչ լուսապայծառթռնի մասվիո գործը լռության մատնվեց, Անդերբ Իսայի սպանության

Պամեյլը վոր ն Անդրե Անդրեյը

-ո :

ն ւ

Հաղքանակի ե գայիմասին,--ազատության բանականության

տք

ո

ս

ծրկու

միտասը փալդկանցայդ առիքով ի սպանունյուը կորել էր «ետաջրքրությունըդեպի այդ երան իր մոր Հետ խոսելիս ասաց Մարյա կորսունոօվան Հետ ոստիկանությանկարծիքը։ որի արտացոլելով խոսքերում Հենո. քս Հաշտ ինչես բոլոր մարդկաւնք էր ապրում, Այն առաՄի՞թե ալստեզ կարելի է դանելՀանցավորին։ են իսային հ դրանցիցիներվոտ գուցե մի Հարյուր Հոգի տեսել առլտակԴառքնել: Յորք ռսունը,եթե ոչ ավելին, կարող էին իսային 1.:: տարվաընքացջումնա ամենքին էլ դաղել նրա դեմքը դոր» ձՐ Խոխոլը նկատելի կերպով փոխվելէր, աչքերի վիա էին ուռուցիկ ձանրացել պրծել ն արանանունքները Մի բարակկնճիռ ձր զոլակախվելով, նրանց կիսաժածկելով: անկյունները: եչ երա դեյքին՝ռունդներից ղեպի շրթունքների մաբաների գործերի նա սկսել էր ավելի քիչ խոսնլ պոռրչա ու

ֆննարկելովՀուղիչ կոչը: նյանքը եռում ձի, դա այդ գարնանն ամենքի Համարավելի ճետաբրքիրէր, ամենքի Համար մի ինչոր նոր բան էր բերում, ոմանց' խռովարարներինկատաղած4ձայճոլելով գրզովելու նոր պատճառ,ոմանց էլ՝ ազոտ անՀչանգատուՔյուն ն ճուվս, իսկ երրորդներին, որ փոքրամասնություն էին, քնրում էր այն գիտակցության թունդ ուրախությունի, քե իրենք են ժի ուժ, արքեղնում է բոլորի ո. Հանդիուոնում Բ Ղարք նցնում

Ա

կերպով ջել Հայարակալի սպանմանդործ տարօիինակ Հարցուփորձէր աբել ն Ե օր տ է գաղա» դատիկանություն

առաց

յ

| ի

,

ւ.

հջեր Լա 67

ռիմհլիՒ խոխ

Հաճախէր ււսում այսխուքերը,դիանքնրա շրթունքդառն ն կժու իմաստ ներում մի առանձին,ամեն ինչ ընդգրկող, հ

նա

բերում...

էին ձեոք «8վ աճա, եկավ այդ օրբ-- Մայիսի մեկը: ն տիրաբար Շչակը մոնչաց, ինլպես ժիշտ, պածանչկում անկողնից, Մալըը, որ դիջերը ոչ մի րոպե չէր Քնել, վեր քով սովորաուզեց երեկոլից պատրաստ ինքնանոր կրակ գցեց, --43214--

կանի պես բախել որդու

ն

մի քիչ մտածե նստեց պատուսանիմոտ, ձեռքը դեմ-

Անդրեյի

դուռը,

բայց

լով ձքոջը թափ տվեց ն Քին այնպես դրած, եր կարծես ատամներըցավում էին. արագ լոլում էր Թեքն ամպերի Գունատ-կապույտ ձրկնեջով

ճերմակե

մորե երամը,կարծեսշոզու դղրդեցուղիչ վարդագույն

թոչունեքը էին քոչում: Մայրը նայում չոցից վախեցած մեժ-մեժ ր ամպերին ն ինքն իրեն ականջ դնում: նրա գլուխը ծանր էր ն անքուն դիչերից բորբոքված աչքերը չոր էին. Մի տարօրինակ անդորրություն կար կրծթում, սիրտը Համալափ էր զարկում, ե մայրը փոածում էր Հասարակբաների վրա...

«ինջնաձոր շուտ դրի, կուս կանցնի, Թող հրկարբնեն: Երկուսն էլ Հայից ընկել են...Ֆ

այսօր

մի քիչ

ալով նի նոր մ ե խայում մ ծր արդի Զո Լորք խաղալով:չուսամոսդից քոր ճ պայխիը. մայրը ձեռքի պաճեց նրա տակ, ե նրբ այդ լուսավոր ճառագայքնընկավ նրա ձեռքի մորթին, մյուս ձեռքով նա չոյնց այ1՝ մտախոչ ն սիրալիր ժպտալով: Ապա վեր կացավ, ինքհաձոռիցխողովակը վերցրեց, աչխատելով չաղմկել, լՎազվեց ճառա

-

սկանց աղոթել չերժծռանդությամբերեսը թայլ Հանելով ն շրթունքներնանբարբառշարժելով, նրա դեմքը պայծառանում էբ, իսկ աջ ճոնքը ժերք դանդաղորեն վեր էր բարձրանում, մերի ճանկարծ իջնում... ն

երկրորգչշչակը սովեց ավելի կամաց, ո՛չ այնքան վատաճ, դողդոջուն,խիստ ն խոնավՀնլյունով: Մորն այնպեսթվաց, քե այդ օրբ նա ավելի երկար է կանչում, քան սովորաբար:

Սենրասկում Հնչեցխոխոլիբամբն

Ցայ՛վել։Լաո՞չմհա Նրանցիցմեկը բոբին

քից

ձայնի.

անուշՀորանջեց... --

հնքնածձոր պատրաստ

ոտի

է,--

Հատակին

մեկը շրմփացըեք,

կանչեց մայրըո

-ծ- Վեր ենբ կենում,-- ութախ-ուրայխ աւաք Դավելը: Արկհը ձագում է-- ասում էր խոխոլը-- Ամպերն էլ են փախչումեն, Այոօրավելորդ ամպերը... եվ խո՞անոց դուրս եկավ գվգզված, ջնից նմոքվաժ, բայց --

ուրախ...

`

--

լա

Քարիլույս, մա՛ յր' Լա՞վքնեցիք: Մայիը մոտեցավ նիան հ կամաց ասաց: խնդրում եմ նրանիը լՀեռանաս: Անդրչո՛ւչա, -

-ծ.44.-

Ի՞նչեք

Դավելը' 4ւորցինը այստեղ փսվփսում,--

Փա՛շա: Ոչենւ,

թյ

հո

Ազչջիկները ինձ մսում է՝ մաքուր չվացվեր: նախասեն-

խոխոլը դուրմ գնալով լատասխանեց յակը լվացվելու: բանվոթ ժողովուիդն,-- կամաք դու «Ռե, է՛լ, բարձրացիր, էն

տալույ--

ւ

երզեցԳավելբ' Մ ամպերըՀեռանում էին քա Օրե ավելի էր ռպարվում, ն պարագաները Հալածված, մայրը ժողովում էր քելի էչ նրաշք ամին բան տարօրինակ օրորելով մտածում, թե ինչսլես ժպտում են ալդ առավոտ: իսկ կեսօրին երկուսն էլ կատակում, ճանեվ ինքն էլ չգիտերինչու երանց ո՛վ գիտե ի՛նչ է սպասում:

"7

վն

ժիտո էր, գրեքն ուրախ" : Թելին երկար նատեցին, աշխատ պու զգալու Պավելնէլ առվորականի

ումբ

կրճատել:

""4ավ իի Վխառգաւ " աղ4 էթ բաժակի ոտ աե տակ անի ոին,ա մի կտոր Հացի՝ իր «հրաժ 1որուվիո" ան Ա դնելու որբքք Էր թաներն էր չարժում, Է ա: , Համար ճարվաի տեղ գտնել, չ Րր արտաց պատի դրայով քրքոու ե աղից ցա-

Հարարը:

նում

նում

Ֆա.

|

.

ն "ո

աղաս-

:

՛

ու

չր. պատմում արնի ճառագայթը,

տարեկանէրեխա էի, ուղեցի արնը բոնել

Փրբ ես տասը

մոտնցա գաղտագողի եվ վերցրիբաժակը, աժակով,, Դրա Ճար" Զնոքս կտրտեցքի' պատին: Լ.

ե,

ածա

րակ,բաժակը կապրի ձեժեցին,

մար ինձ ծեծեցին: Հենց

որ

դուրս

եկա բակ,

ոնսա

կոխ ուսի: Ամբողջովի ակսեցիուսներով Մեջ արնը ջրափոսի ւսնեւէ: Ակսեցիդոի՞նչ էլի ծեձեցին... ինձ շաղախվեցի, ցեխով ու

արնի վրա. «իսկի էլ ոչ մի տեղս չի ցավում,կարմրաշչե սատանա, էի՛ ցավում»: ել ամբողջ ժամանակ լիզում Դա մխիթարումէր ինձ: ծաղրում էի նրան, -քվում,--Հարցրեց Ինչո՞ւէր աբեր Քեզ կարմրաշեկ

ռալ

Հանելո Պա-

վելբժիձաղելով: --

մենք միասին

Քանի իճարկե՛,--շշնջաց Խոխոլըւ-իմացեք: վ լա այդ կգնանք, ենք, ժիչ» էլ կողք-կողքի Դե

--

՞ Մեր դիմացը մի դարբինկար, այնպեսկարժրամորք քվում էր էր, մուժիկ բարի ինձ Ուրախ, մորուքով:

կարմրաշչշեն

արեղակինրան նման էր... մայրն ասաց, ՁՀամբերելով

.-890..

Մի ասեք տեսնեմ, թե ինչպես եջ գնալու բանի մասին խոսծլ՝ եչանակում է ամեն Ռրթոչված խառնել,-- մեղմ եկատեց խոխոլը:-- Այնդեպքում, ձքե 4 Բոլորիս բոնեն, ժա՛յր, ձեզ մոտ կգա Նիկոլայ հվանովիլր կասի, թն անեք: ինչ խա՛վյ-- Ճառաչելովասաց ժայրբ: --

ինչ

--

քար ն

-.

Ջպնանքփողոց,-- երազկոտ ասաց Պավելը։ շա. ակի լալ Բ առայյմ տանը հառքու-. արագա. Անդինյի-- հնչո՞ւ զութ տեղը հոտիկանության աչքըմանել, բավականլա՛վ Հայտեի էս նրան, Վազելովէկավ Ֆեդլա Մազինը, պապղուն, այտերին կարՈւրախությանդողով լի նա ցրեց սպասումի ձանձ--

Է

աշ ու

Կն

բույքը:

Մկսվե՞ց,--

տմւսց

ց

9, ժողովուրգի չարժվե՛

հ նա--

աար

Հում ի Վեսովչչիկովը Գարի ամբողջժամանակ Հեւո կանգնել,ճառների էին Հ Ան վերադարձրին, ին, Գնա՛ն ժամանակն է, են

փողոցը, բոլորի մոութների կացնի պես մոտ

են,

Գուսն

ասում:

րդկանց

ժամր

տասն

-ծ-

-

տույ

Գնա՛նք,

է...

վճռական .Կոնսննք,-մը խոստացավ

ասաք

ավելը:

Ֆե դրջան,-ն

--

կեսօ

ՄափՎաս-

Շա՛տ

կարվում

կա

2:

Ճեիտյ--

ն

մրմնջաց մալբը'

որ

-

մորը Վայեւի է անհղ

փողոց գուր եկավ ն լսնց օղում մարդկային անգիստ,սպասողականաղժուկը, էրբ տեսավամեն տների պատունանննրումե դարպասներիվոտ մարգկանց մ

'

--

Խելք

գլո՞խդ

Հավաքիր:ի՞նչ

հս

լսել,

տմո՞ւրի

ես,

ի՞նչ է, աւան մուռով, այն ԶոսիԵրբ անցնում էին անուռԶոսիմովի ւո Ս ոՒՃմ ար դործարասից մովի, որն իր Հաշմանդամության նա ատունանից Հանելով գուր նպատտ էր ստանում, Գա՛չկա,

ստոր Գլուխդ ոլորելով կւլոկեն,

մարդչ

ու

| ։

լսում իրենց ուղեկցող

չին

ԱՀա կանգնեցրեցՄիրոՀանգիստ, առանը շաաապնյուց նրանց Հոմեստ ն մարդ: բոլորից շարվված իր նովը, մի Հառակավոր ղգառու

լ

Գնում էին բազականչությունները:

Ժուքութ կլանքիՀամար:

ճարք-

Դանիլոհվանովիչ,-.ԴՂԴուքէ՞լ չեք աշխատում, րեց Պավել է, անճանԴե, օրե էլ մի հսկ կինս երեխաէ բերոսի: նայնլով ընկերուշի-ուշով Միրոնովը գիատօր է,-- բացատրեց ներինն կամաց ճարցիեց: զլիին խոլՖղե՛րը, ասում նն, Ձե ուզում եք դիրեկտորի --

՛

փողոց.

նրա մեջ չարու՞ Մայրը ցնցվեց, կանդ առավ, Այղ գոռոցը ուհաժ, Մայրբ նայհը Հաշմանդամի առաջացինց: թյան ղգացում ժամանակ նա Հայճոչելով ցլուխը քաքցրեց' Այ Հաստդեմքին, եռ Հասավ որդուն ն աշխատելով մայրըքայլերնարչսդացնելով դնաց հրա Հեանից: չմնալ նրանից՝ Անդինլը ոչինչ չէին ննատում, Թվում էր, ին Գավելն

--

--

--

կտեսնես: Համար:սպասիր՝ աթարըներիղ

.

Փավելն

ասիլ ա՞փ վա՛վ, լա՛վ, Քրիստո՛ս ձեզ

աջ

դոոաց-

--

ՅՐԸ

--

--

վնբ կացավ ճ խոճանոց 7 ց նրան մայրը կամաց ասելով, վեր դուրս դալով, սկսեց Հազնվեր ՎԲւրեք դնում, մա՛յր -- Ձող Հեռ կգա՛մ,-ասաց մայրը: նայեց Փավելին ընլացքները քաշելով: . բոզ գլխի մազերն ուղղեց ն գնացմոր մոտ: չարժումով Մայրի՛կ քա քեզ ոչինչ չն ասի... Դու էլ ինձ բան ժի՛ չ

--

կան

Արդեն

եվ Ք: վազելով գնաց: է, ինչպես մեզիամոմը քամու առաջ, -- ուղեկ-

-

Հետան Անդրեյին ուղեկցում էին իմթերը, որոնք իր որդուն դոնրա այքերումմի ամպամածբիծ Հալացքներով, քիրքրված մերք քափանփոխելով դույները յացավն սկանցտարուբնրվել՝ մերթ պլտոր-մոխրագույնի: ոկ կանաչի, ք իան էին,ն այդ բարններումի առանձին նրանց բարնում յն ձայներ. ցաժրաձա որսումէր կցկտուր, կար: Նրա լսողությունը ԱՃա նրանք, զորավարները:-՛ անուս Մեղ Հայտնի չի, Թե ով է ղոր» վարություն Փա ճո ոչ մի վատ բան չե՞մ ատում... գոչում էրՄի այլ տեղ բակում ժեկր Հուզված նբանց կբոնիչ-- նրանք կկորչեն... Սատիկանությունը Հանից վախեցածքոչում էր Մի կնոջ ողբագինձայն պատու

|

-

կուորասենր աղպակինե՞րը սարքել, տառոկությո՞ւն --334.-

Մվ՞քե ժենք Հարբած ենք,--բայականչեց Պավելը: -ծ- Մենք ուղղակի փոաղոզով անցնելուենջ դիոչակներովն մեր երգերըյ ' երգեր ենք երդելույ-- ասաք լոխոլը:-- Ա՛լ կլսենք հրանց մնջ է մեր չավատը: Միրոնոմտախոճ ասաց Ձեր ճավատը հս գիտե՛մ,-եմ: Վա՛ճ, նի լովնա,-բացականմըո-- Այդ թղքերը կարդացել չեց նա խելոք աչքերով ժպտալով մոր դեմջին:-- Դո՞ւ էլ էս եկելբունտ անելու ճետ Գոնե մաճից առաջ ճշմարտության կողք-կողջի

Տղան աշխատո՞ւմէչ--

--

--

--

գնա՞նք:

Միրոնովըու-- երնի ճիշտ են ասում արդելվաժ գիքնի բերել գործարան: քեզ Համար, քե դո՛ւ -- Այդո՛վ է ասում,-- Հարցրեց Դավելը: 4՛Հ, ասում են, է՛լի, Դեյ, մնաք բաիսվ, ճաստա: կացեք: Մայրը կամաց ժիժաղում էր, երան դուր էր եկել, որ իր մաորն այդպես են խոսում, Պավելն ասաց նրան քմժիծաղով: Բանտ եա ինկնելու, մայրիկ: ավելի էր եարձրանումիր ջերմությունը Արեգակնավելի գարնանայինօրվա աշխույժ քարմության մեջ, Ամոլեքափելով նրանը ստվերներն բթ լողում էին առաջվանիցդանդաղ, ավելի բարակ, ավելի քափանցիկէին դարձել, երանքբնքչործն շողում էին փողոցով ն տննրի կտուրներով, փաքացվում մարդկանց կ կարծես մաջրում էին ավանք՝ սրբելով ցեխն ու փոշին պատեդեմքերից, Ավելի ուրախ էր բից ու կտուրներից, ձանձրույթը՝ մեբքդառնում, ձայներն ավելբ բարձր էին Հնչում խալացնելով ճանձրիշարժմանՀեռավոր աղմուկը: Կրկին ամեն կողմից, պատուճաններից,բակերից մոր Փե՛ս, տե՛ս,--

--

ու

,

Ն

Վ-ՅՑՉ--

անցգլիացիճրեաներ դերմանացիներ, ժողովուրդննը՝ հազան կա ծրկուժոու

դրան չե՛մ Հավատում: ե սղմբայե,սնչաշտեչի երկուենդեղ` Հարուստնե՛ր դօվուրդ ճաղնվում ն տարբնբ խոքատնե՞ր։Մարդիկտարբեր տնսակ ներ

Իսկ քարարներ:

ու

ես

բայց

նայհք, Քե ինչպես

են

ոուս

ավքլի էր ւ ռատենում, հ մմւրդիկ իրար Հետնեից լուռումուհջ, վիզենրը էրկարացննլով, եերի ձայրերի վրա կանգնելով՝խցկվում էին նրբանցք: Անդրեյըձայնն ավելի բարձրացրեց:

ավելի ժողովուրդն Փողոցից ու

ուռ-

էն

Արտասածմանում թանվորներնարդեն ճասկացիլ ն տյսօր, Մայիսի նկի լուսավոր պարպ ճշմարտությունը:

Լ.

այս

օրը...

Ռստիկանությունը,-- զոլեց մեկը: Փողոցից դեպի նրբանցք, աղզակի մարդկանց վրա էին 2.

|

ու

--

--

--

աշ

ՆՍ

Ծա

մնա նրանց բկում: պես բաչիբողուկ են, ոսկո՛ր Ամբոթբ մեչ մեկը ծիծաղեց: ե՛ ֆրանԻսկ էքք ժլուռ կողժիը նայենր, կոնսնննք, որ ե՛ թոաւբջըհուլեպիսի շան կյանսիացի բանվորը, ե քաքարը. հ բանվոր ժողովուրդս մենը՝ քով են ապրում, ինչես

տ

--

մ

կտեսնեք,

լ

խոճուն ն ուրախ: Բայց այժմ մայրն ուղում էր առարկել, չնորճակալություն Հայտնել, բացատրել, ուղում էի խառնվել այդ օրվա տաիօրինակխայտաբղետկյանքին: ձր մուռ մի նեղ նրբանցքում Փողոցիանկյունում, Ճավաբվել Հարլուր ճոզուց բաղկացաժմի ամբոխ հ նրա խորքում Հեչում ձր Վնսովշչիկովի ձայնը, Չեր արյունը քամում նն այնպես, ինլպես լոռամրգի Ճլութը,-- մարդկանց գլխներին էին քափվում անտաշ բառնրըի էին միանՌի՞չտ է,-- բամբ Ճելյունով պատասխանում գամիցժի ջանի ձայներ:

խոխոլը:-- Հապա, գնամ,

երան... կարողանութկանդնեցնել կռացավ ն հախբան Պավելը մարմինը, ինչպես նրան, ամբոխի մեչ խոթեց իր երկար, ճկուն ձայնը. խցանի մեջ, Հնչեց նրա քողցրաճնչուն խցանաձանը են զաԸնկերներ, Ասում են, Թե երկրի Վրա ապրում ՝

շգեն

սում,

ես

ն ձոր խոսքեր, ականջների ժեջսողացին թռան տադնեապալի

ասաց

Հարուստ ֆրանսիացիները, վարվում անգլիացիները բանվոր ժողովրդի գերմանացիները, էլ բանվորիամար Խույնոբ Հեռ, ե բոլորե նրանք

Խզաց

--

--

)

լ

| լ

ի

դալիս Լ.

չորս

ե չեծյողլոստիկան, ւորակինրը ճոճելով դոռալով.

ք: Ֆրղոեցն՞

Մարդիկ մռայլվում էին՝ դժկամորեն ձիերին ճանապար էին բարձրանում: ցանկապատերի տալով:Ոմանք է նրանք խոխոում են, բե -- Խողերին ձի են նստեցրել տեսե՛ք, մենք զորավարներձեք։-- գոռում էր մեկի ծընտեսէ՛ք, չեղ, կռվի «րավիրող ձայնը: Խոխոլը մենակ մնաց նրբանցքի մեջտեղը. զլուխը ամբարմՍա մի կողմ բաշվեց, բացնելով նրա վրա արչավեցինհրկո' ձի ճեն նույն ժամանակ մայրը նրա ձեռքից բոնելով՝ տարավ իր անից, փնքփնքալով,

..զյ1--

Խոսոացել է Փաշայի

--

Հետ

լինել,

բայց

։

դնում ուժի գեմ,

խոխոլը ժպտալով: նիլովնային Համակեց մի տապնասլալից)ուժասպառ անող Հոդնածումյուն, սրը բարձրանում էր ննրոից ն պատում գլուխը, սրտում տարօրինակ կերպով փոխնիփոխ առաջացնելով ն՛ ե՛ ուրախություն: Մալբե ուղում էր, որ շուտ ճնչի տրտմություն,

ներողությունյ--

--

ն տեսնում միայն աչքն Մայրը նայում էր որդու դեմքին ու րը: Հպարտ Համարձակ, տոչորող:"' Մէնը որոչել ենք բացնիքաց ճայտարարել, -- Ընկերներ, ենք մեր դրոշակի, .ն ովքեր հնք, մենք այածի բարձրացնում

ինքը մենա՞կ է

առաց

:

դրոշակը ազատության: ճշմարտության, բանականության, նեղքեց

է

: ճւսշի չչակը" մոտ: բա նրա շուրջը | ե կեղեցու Դուրս եկան Հրապարակ, ն նատաժ էր ժողովուրդը, այդոհը կային կում խիտ կանգնած Հինգ Հարլուրի չառի ուրախ նրիտասարդեերն մանուկներ: ԱԽ- լ բոխը ծփում էի, մարդիկ անճանգիստ վեր էին բարձրացնում գլուխներըն նայում ճճոռչե, բոլոր կողմերը, անձչամբեր սպասելով: Սղացվում էր մի ինչ-որ բարձր տրամաղրություն,ոմանց էին տալիս արտաՀայագբը վարանու էրյ ոփանքիրենց ցուց կանանց ճնլված ձայները, : էին Հնչում քուստ խիզախ: Կամաց տղամարդիկ թարկությաժբ երեսները շուռ էին տալիս կանան- ի ջեց, երբեմն ցածիաձայն Ճւոյճոյանք էր չսվում: Թշնամական ամբոխին: բնդչարման խուլ աղմուկը պատել ձր խայտարոլետ դողում էր կամաց մի կանացիձայն:--- Մի՛ոննկա-:

:

|

լ խնայիրջնղ..: զնգում էր պատասխանը: Ձծոք քաշի՛ր,-Հայհսկ Սիզովի պատկառելիձայնը խոսում էր ճանդիստ, մեզիչ8՛չ, նեք չպիտկ՛ թողնենք երիտասարդներիննրանը կոմեղաիցըխելոք են դարձել, մեզանից Համարձակէէ. Ճաճճի եկն ո՞վ պաճպանքց:ֆրա՛նք:Դա պետք է միտը պարել Դրա ' Համար նրանց բանանրըքարչ տվին, իշկ դրանից չաճծցին բ"-

|

--

Շչակը մոնչոց թր սն 4ճնեյլունովկլանելով ժարդկային խոԱմբոխը ցնքվեց, նստածները կանգնեցին, մի սակցությունը: ամեն ինչ քարացավ, ամենքի ոչադրությունը լարվեց, ն | բոն | շատ դեմբեր գունատվեցիքո ու ճաստատ: Մի քեկերնք՛ըչ--վեց Պազծլի ձայնը զիլ չոր, ջնրէ մառախուղայրեց մոր ալբերը, ե նա ճանկարժպիրկ մարմնի մի շարժումով կանգնեց որդու ճնտնր: Բոլորը դեմբերը դարձրինդեպի Պավելը, շրջապատելով նրան, ինչպես երկարի --

՛

նան

մոր ձեռքը:

Պավելի: նրան քնդացող զոչարձագանքեցին

կեցցե՞ բանվոր ժողովուրդիչ-- գոչեց

«ա

ձայներ Հարյուրավոր

գունով.

պարբանվորական կնցցե՞ սոցիալ-դեմոկրատական Հայրենիքը: ճողնոր մեր ինկերնն ր, տիան, մե՛ր պլարտիատե, դեն Հրելով դեպի Աժբոխը եռում ձր. մրիչշներին դնս հրու նշա դրոշակն էին դիմում նրանը, ովքեր Հասկացել էիե էին Մաղզինը,Սամոլլոհսկությունը։ Պավելի կողքին կանգնաժֆ Հրում էր մարգմի, Գուսնները. զլուխը կորացրաժ Շիկոլայը աչքերով հանը, ն էլի մորն անծանոք, նրիտասարդ: վառվոուն -

ու

մարդիկՀրում էրն երոշն... Պաշ կեցցե՛ն բոլոր երկիների բանվոր մարդիկ,-- գոչեց ե ուրախու ավնչի սաստկացնելովիր ուժը դելու եվ ավելի ծոզենրան ւատասխուոննց թյունը Հաղարաշուրթարձաղանքը .

--

ունեց տելյունով: նա Մայրը բոննց Նիկոլայի ն էլի ժի որիչի ձեռքից ցունքիցխեղդվումէր, բայը չէր լալիս, երա ոանձրը դողում

լորը...

մազեիսիկտորին: Կիշրանքը՝ ..344--

էր

ու

--

`

մի ձող եբնաց օդում, Ձեբվեց, Սպիտակն երկարի ե մի րուղեՀետա մարդկանց ամբոխը, անչձետացավ նրա մէջ պես ծածանհվեր գարձրւծ դեմքերից բարձր, կարմիր թոչունի կտավբ: չալն վեց բանվորժողովրդիդրոշակի ձողը ճոճվեց, այն ժամանակ Պավելը ձեռջը բարձրացրեց, դրանց մեջ տասնյակ ձեռքեր բռնեցինսպիտակ Հարք փայտը.

'

|

էին,

հ

դողդոջունշրթունքներովասում

ար-

էր.

ի -- չարազատնե՞ րո... ժպիտ տարածվեց, լայն մի վրա դեմքի չելոտ նիկոլայի նա նայում էր դրոչակինն ինչ-որ բան մոնչում՝ ձեռքմեկնելով դեպի դրոշակը, իսկ «նտո այդ ձեռքով գրկեց մոր պարանոցը: ճամրբուրեցնրան ն ծիծաղեց: Րնկերնք՛ր,--ձրգաձայն ասաց խոխոլը՝ իր փափուկ ձայնով ծածկելով ամբոխիխուլ աղմուկքո-- Մենք ալժմ քափոր ն ճշմաիտության ենք կատարումՀանուն նոր աստծու, լուսի --

--Տ848--

ամտտծու, բանականությանն բարու

ասատծո՞ս Հերո՞ւ 4

թատանվում էր մոր կողե Մեկի վախեցած ուր ախ դեժքը էր. բացականչում ձայնՀեժկլոալով ճին, ն մբ դողդոջուն Մի՛ալա,ո՞ւր ես գնում: սում էր. Մայրն առանց կանգտոնելու ես էլ էի շատ փախեԹո՛ղդնա, ժի՛ անձանգուռանաք: տանում, որգի է: է նա, «ձե որ դրոշակն է: կում, իմն ամենից առւջ Զինվորներն նք Ո՞ւր -- Ավաղակնե՞լը դնում: բոնելով մոր ձեռքը այդ եվ Հանկարծ ոսկրոտ ձեռքով

մեզեից

մեր նպատակը,փլե պսակներըմո՞տ են, Ո՛վ չի Հավատում ճշմարտության ուժին, ում մեջ Ճամարձակություն չկա մինչե մաճ պաշտպանելու այլն, ով իր վրա ճավատ չունի ն վախե. կում է թով մելանից Հնոանա: տանջանքներից, Մճնք ձեք անում գալու մեր Հչեանիցնրանց, ովքնր ավատում են մեր նրանք, ովքնի չձե տեսնում մեր նպատակը,քող չգան մեզ Դնտյ այդպիսիներինմիայն դժբախտություն է սալասում. Շարքե՛րը մաձք, թնկերնեք՛ր։Կեյցն ազատ մարդկանց չենք: կեցցենՄայիսի մճկրս Ամբոխը ավելի թտացավ Պավել թափաճարեցդրոշակը, ոիը տարածվեցօղում ե առաչ լողաց արկից չողշողալով, կար-

--

կոլ

ա

այնտե՞զ

ճայքանակին:

միր

կ

նիճար բարձրածառակ ու

--

գում...Գուք --

բացականչեց: են

երգում: Միտյոն էլ է եր-

ո՛նց

մրմնջաց անչճանգստանաք»-

մի՛

որ

սուրբ

երան փափուկ, ուժզին ալիքի պես...

|

Թափտանքկրա փոլին մեր որքերիը...

Մայրը չերմ ժպիտը չրթունջներին գնում էր Մազինի «են նթա տնից Հ գլխի վրայով նայում որդուն ն աչքովն էին ընկնում Հրճվալից լների աչՔնի, բոլորի առչնիը գնում էին նրա որդին, ն Անդրելը: նա լսում ձր նրանց ձայները, Անդրեյի փափուկ ն խոնավ ձայնը հնրդաչնակորեն ի մբ էր ձուլվում իր որդու քանձր ե քավ ձայնին:

Կա

կինը

տես

րոռ

քին,

--

տիրոջ, ,

| -

Քրիստոսնէլ էէր

ամուր բոնել էր իր ձճոքը,

զարմացած ժարոալով ա են նրա՝

նր Անի, նքե մարդիկ չկոտորվեին

էլ ր

աա

ն

նրան երա

ճամար:

նա գլխարկըվիրցնելու՝շարՆրա կողջին ծրնաց Սիզովը, ե ժում էր են լ, |

չաԳո4 ե րգի ՝ Ի՞ն ԱԾ, ավե

Քամալը,

չնրզ

.

եյ

Բ

ծրզ

Հորինել

"Ը

մայր

պճոջԳՐՔի ծարին որդիներ...իզո: աա

"

ձեր նրա՛ն ատվե՞ք

0լիր պայքարի՛, քաղցած մարդկության...

եվ ժողովուրդը վաղում էր դեպի դրոշւոկը, ինչ-որ բան էր | գոռում, խառնվում ամբոխին ու նրա Հետ հտ դառնում, ն նրա աղաղակներըճանցչում էին երգի Հնչյունների մեչ, այն երդի, որ տանը երգում էին մյուս ֆիզերից ավելի կամաց, փողոցում դա Հնչում էր Համաչավ, չիտակ, աչեղ ժի ուժով: նբա մեջ Հրեէր արիություն, մարդկանցկանչելով Հեռավոր ճա| ապար՞`՝դեպի ապագան, այդ երգն աղն դնվաբար Հայտնում էր ճանապարճի դժվարությունները: նրա մեծ, խաղաղ բոցում Հալվում էր անցած կյանքի մուք տականըը,սովորական գարձած զգացմունքներիծանր գուղձբ ն այրվելով մոխիր էր դառնում անիծյալ երկյուղը նորի Հանդեպ...

|

-38..-

որ

կրկնեց:

է՞:, հարձրացիբ, բանվորժողովուրդ,

"ա ձրկաքն

Ս

մայր"

անեք: չէ՞ տաժեցեր, գործ է... ՎԻ եին լինի, ճքե նրա ճամար մարդիցհորթի հցրեց գլխումնե ապչեցրեց Այդ միտքը Հանկարժ ծագեց նրա

լայն ժարթալուվ:::

Հրաժարվեք, բնկերներՀին շրքնքներից... ցան

Քուլրի՛ 1.» մի

էր Միզուվըւ--- Ոչ մի բանիցչե՛ն վախենում,-է... հակիմ որդինգերեզմանոցումն ետ զարկեց, ն այրն սկսեց ուժեղ Մոր սիրտր չափազանց ցանկապատ մել: նրան արագ մի կաղմ ճրեցին,սեղմեցին ալիք: Հոսեց մարդկանցմի թանձր ասում

ն

նրա մոտով օրորվելով

նրանքշատ: էինչ

ն այդ

Ք

է, է՛ Դե

էր Մորը" ուրախացնում

եանվո՞թ ժողովուրգ: ոջի՛ր, Բոր ՄԱՌ ԲղաՔՏ

|

աշագին պղնձեփող, հրԹվում էր, քե օդում ձրգում է մի առաչացնելովմի կրժջու է մարդկանց, պում կ զարքեցնում մլուսում` անորոշ ուրաթուպայքարիպատրաստակամություն, ջշ

Մալսիմ Գորկի

-Թ7-

Բայց նրա

թյուն, մի նոր բանի նախազգացում, այրող Հետաքրքրություն, այնտեղ ճույսերի ազոտ թրքիս զարքեցնելով, այստեղ ելք բանալով տարիներով կուտակվածզայրույթի կծու ճուանքի «ամաիւ ե Ամենքըխալում էին դեպի առաջ, ուր ծաժանվում փողփողում էր օղում կարմիր դրոչակը: - Հեա՛նքյ-- մռնչում էր մեկի ոգնորված ձայնը:-- Հլաքողի՛ է, տղե՛րք: Եվ երեի ավելին զգալով, քան կարող էր արտաճայտելս8վորական բառերով, ալդ մարդը թունդ Հիշոցով ճալյճոլում վր: Քայց ն՛ զայրույթը, ստրուկի խավար, կույր զայրույքը ֆլշում էթ օձի պետ չարացած բառերի մել գալարվելով, իր վրա ընկած լույսիը վրդովված: րճ սպառնալով պատում.

անցնել:

խրա մարժբնն

--

անք"լ' Խոովություն Մոր կողքով շչողում-անձչետանումէին

չփոթվաժ դճմցերչ ցատկոտելով վազվզում էին տղամարդիկ, կանայք, սն լավայի պես քափվում էր ժողովուրդը րաւպուրված այն երգից, Ծիի Հնչյունների քաով կարծես ամեն ինչ գլորում էր առջնոնիԻ

դրոշակին, մաքրելուխ Ճանապարծը ՆայելովՀեղուն, կարմիբ

մայրն էր որդու դեմքը, նրա բրոնդն ճակատըն ճավատիվաղ կրակով այրվող այքնրը: է, այե մարդԲայց աճա մայրն ամբոխի ճետնի մասում առանը կանց մեջ, որոնբ գնում էրն շտապելու, անտարբեր ոամռն Ճետաքրիբիուահւսջնաջելով: այնպիսի ճանհդիսատեսների թյամբ, որոնը առաջո՛ւցէ Հայտնի տեսարանի վերջը: Գնում ն ցածրաձայն,վատաճխոսում էին. Մի վաշտ դպրոցիմոտ է կանգնած, մեկնՀլ գործարանի

առանցնկատելու տնսնում

--

մոյոււ: նաձանգապետը ծնել է...

Ճի՞շտ: հնք տհսա' եկել Է... Մոկք ուրախՀալշոլեց ե ասաց. Այնուամենայնիվսկսել են մեզանից վախենալ, Թե՛ Քե՛ նաճանգապեաս «Հարազատնե՞րս»,բաբախումէր մոր կրծքի տոկ: --938.--

ն

Դոսնց աղելի

եվ նորից ավելի բարձր: ետ սողալ: երգեցիկ իչմբից ձայները ժեկ-ժեկ քի որոնք աշխաոռու չավնցինառանձին բուցականչումյուններ, առջ մղել: երգը Հասցնել նախկինբարձրության,

ա

Դե, ե՛լ,

ոգե

:

| :

| լ լ

|

| |

բողոբի՛րբանվո՛րաժողովուրդ»

քաղցածժարդկություն..բրրամո, ցնա,

վատաթ

միաձոյք բայց այղ կոչի մէջ չկար ընդճանուր, էր քրրոում: անչանգատությունն ոլուն, ն կրա ժել արդեն ել առջնում, է պատճ քն ինչ չիմանալով, Ոչինչ չտեսնելով, եՆ առք

շարժվելով,

արագ-արագ մայրը ճրում էր ամբոխին՝ մարդիկ, ոմանք նրա դիմացն էին գալ իս ընկրկող

կախած ն

-.

գլուխները

ուանք ժպտալով: Հոնքերը կիտած, ոժանք չվարած

"ն տնտղում էր նրանց դետսովելով, Մայրը վլտագ, ձեգնարեն Հարքնում էին, խնդրում,կանչում... Քերի,նրա աչքերը լուռ նույեձայնը։--Զինվորները Հնչեց Պավելի -Ընկերնե՛ր,-Համքնք: նրանքՄեզ չեն խփիչ Ինլի՞ պիսի մարդիկ են, ինչ որ ենք այն ճրշֆրա՞Համարի,որ մենք կրում մար պետքէ խփեն. Ձ8՞ ոթ այս ճշմարամենքին: մարտությունը։որ Հարկավորէ Առայժմ նրանք այս բանը չեն տությունը նրանցէլ է Հարկավոր: նրա՛նջ էլ արդեն մոտ է ժամանակը, ծրբ Հասկանում,բայց ն կողուլոսոների ու թն կկանգնենմեր կողքին, երբ նքայլնն

դրոուսկ, այլ մեր՝ ազատության դրոշակի սպանությունների նշմարնրանք շուտ Հասկանանժեր շակի տակ: ծվ որպեսզի Մի՛շտ տուրչունը, մենջ պետք է

առայ

դնանբ: Առա՛ջ, բնկերնե՛ր:

առաջ:

էին

խոսքերըզեղում Պավելի ձայնը «նչում էր անչողգողղ, ամբոխը ցրվում էր, մարդիկ պարզ, բայց օգում որոշակի Հենվում ճեռանում էին աջ ու ձախ դեպի տները. կրար Հետնից ու

Այժմ ամբոխը սեպի զանկապատերինը

--

ի

ղորք,

Հեղանայ

ինչ-որ բանիխփվել, գլութը կարծես աժբոլխի տազնոպավի աղանց կանգ առհնլուընկրկեց

արսգյ

|

աշ

քաղեն: նա

ն

արո դողաց, խոլ ձայնով:երգը հույեղես ցածր, ալիջն իջավ քանհձը Հելյունների

.

եվ ճամառորեն մոի ականջնէր մտնում մեկի սուր ճիչը. Թագավոր-կայած՞ր դեմ, նորին ժեծության-ցարի՞դեմ

մեռած

եվ Հանկարծ

-

բամ աաՀ

խոսքերը Հնչում էին

այ մարդկանցից քայլնրն արագարրնց,որպեսզի ծույլ ընքացնիցառա դանդաղ, նրանց երա «ամար դլուրին էր

-

նից

շուրջը

) մ

'

հը

Պավելն էր,

ն

ձե

ուներ, ոբի

«ո'ր

ծալ-

կարմիրմառմում (ր բանվոր

նրա գլխավերեը

--399--

ժողովիղի դիոչակը: Ամբոխը նման

էր թոչնի, որն իր քենի լայն տարածաժ՝ ականջներըսրել 4՝ պատրաստ բարձ բանալու ն թոչելու, իսկ Պավելընրա կտուցն էր... նակ

|

շե

ձայնը... պալձառժապավենիպես ոլորվում էր Ֆոդյայի ճամար... ակպատության

11Ն71Ա |

Մայրի տքնում քր, որ փողոցի ծայրում, թա «յարակի ժուտքը փակած, կանգնածէր անդեմ, մարդկանցժի միատեսակ նրան ն նուրբ փայ աի թանցից մեն ե ի աին սառը լում էթ «վինի սուր չնրտը, եվ այդ լուռ, անչարժ պատից բան. վորների վրա ցուրտ էր փչում, այչ ցուրտը բախվում էր մոր կրժքին ն թափանցում սիրտը: Մայրի խցկվեց ամբոխի մեջ, այնտեղ, ուր նրան ծանոք մարդիկ, որոնք կանգնածէին առջնում դրոլակի մոտ, խառնը. վում ին անծանոթների Հետ, կարծես նրանց վրա ճենվելու: ' Մայրը կիպ սեղմեց մի բարձրաճասակ, սսսիրված, միականի մարդգույորբ մորը նայելու Համար գլութը քափով գարձրնց: Դու այդ ի՞նչ է: Դու ո՞ւմն նա... Հարցրեց նաս .- Պավել վլասովի մայրն հմ,- պատասխանեց Ժայրթ, լ զգալով, որ ծեկները դողում ծն ն ստորին ժնոտն ակամա կախ է ընկնում, Հա՞,-- ասաց միականին, լ Ենկերնն՛ր,-- ասաց Գավելը-- Ամբողջկյանքում առա՞ լ, մեզ Ճամարուրիշ ճանապար:չկա՛' ծիրը զգոն մփ լռություն. Դրոշակըբարձրացավ,օրորվեց ե կարժես մատախոձ մաիդկանց գլխին՝ սաճուն փողփողալով չշարժվեցդեպի զինվորեքրիգոր պատը: Մայրը ցնդվեց, փակեց աչքերը ն Հաղաչեց,Պավելը, Անդրեյը, մամոյլովը ն Մագինըմիայն չորս Հոգով կտրվեցինամբոխից: | Բայց օդում դանդաղ դողդողաց Ֆեդյա Մազինի «Հատակ ' ,

չատ,

ա

ա

նրա Համար... Դուք տվիք ամենն, ինլ (արող էիք,

ի

ներդաշնակերգում էին ընկերները: գոռաց մեկը մի կողմից:-կո ԸՀք՛-բ՛,-- չարախնդությամբ սկսեցիներգել, շա՛ն որդիք::: Հոդեշանգիստ անՀ դրանը,-- Հնչեց մի զայրավինբացական» էոէ՛ք եք դրո, Հ յուն:

չու

ա

նայեց ն տոնսավջ Մայրը ձեռներով ճանկեց կուրծքը, չուրչը է խիտ լցված էր փողոցը, կանգնել ռր ամբոխը, որն առաջ են Տեղա ե նայում է, քճ ինչպես աանման մեջ, վարանում ժի Նրանք Հետնիը գնում դրոշակապանողները: Ժենի որեն առաջ բակ մարդիկ ն ամեն մի քայլը դեպի տնափողոցիմեջտնղով կարծես չում էր մի կողմ ցատկել, չիկացածէր» այրում էր ներբանները:

ո» "

ձին Քաւ"ո" -

Բն

պարը

Կգորժանվիկամայականությունը:.:

ի

--

շրթունքներում... էր երգը Ֆեդյալի մարգարհանում

|

--

--

ձայնը.

Գութ զոճ գնացիջ...

ի `

ված, ոգել եա, օիճասական.... ««.Փայքարում...

հրկու ծանը ճառաչովարձաղանքեցինքանձր, ցածրի ձալեճրի, առաջ քայլնցիի՝ ուռկեիր Ճայո-Ճահ Մարգիկ ղետնին զարկելով: եվ ՃՀեսեց նոթ երգր,վճռական խիզախ: ոԼ

.-Ֆ0--.

-

«մ

ճառքի Ժոլուորնը«"

ձայներիխումբը' վառածն աճարկու կրկնում էր ուժեղ էին պրծնում զուրս միչով Հոսանքի Բայց երգե ննրդաչնան խով «նլող բառեր: է տալիո.:: ձկոքի՛,-- առջնում4նչեց մի զիլ աղաղակ Հրացանները իջան հ ձղվեցին ճուվեցին սվինները, Օդում ոլոր-մոլոր '

Հրաման --

ժպտալով դրոշակիդեմ՝թոռրամանկ Մա՛րշ' ն գրպանըգո1Գնա՛նա-- ասաց միականին ձեռները լով լայն քայլեց մի կողժ: չուսգորչ անթարթկայումէր: Զինվորների Մայրն Համաչափ, տանվեց ն փողոցի ամբողջ լայնությամբ ձղվելով ապսոլըպես արձաքի առջեից տանելով ոաոնությամբ շարժվեց՝ --

-

ալիքը

անճլո Քայլոր

ունր: Մայրբլայն ղունՖոսրատամպոզպասն ինչպես Անդրելի նուլեսլես թե ավելիմաանցավորդուն,տեսավ, մարմնով: ե իր երկար քալեց Պավելի առջն նրան ֆաձկեց ն

իստ բնկե՛ր,-գնա, կողքի՛ցս ԾԱ

գոռաք

Փավելբ:

Անդրեյը ծրգում էր, նրա ձեռները Հնտնեն էին դրվածյ նա գլուխը վէր բարձրացրեց: Պավելը ճրեց նրան ուսով ն նորից

գոչեց,

կողքի ցս պիտի լենի։ --

գնա: հրավունք չունես:

|

|

փար

|

գրկելովմարդկանց: Բ

աժ

Մայրն անընդգրկելիորենջատ բան էր տեսնում, նրա կիրժանչաիժ կանգնած էր մի բարձր Ճիչ, որ պատրատտ էր Ւ ամեն մի չնչի Հեւ ղուրս նետվելու, դա խեղդում էր մորը, բայց ժայրի պաճումէր ճիչր, ձեռներովկուրծքը բոնամ: Մորի Հրում Հին, եա երերվում էր ոտքի վրա ն առաջ ցնում առանց մտածե չու գրեքե առանց գիտակցության: նա զգում (ր, ոբ իր «ետեիը ծկոգզմարդիկ ավելբ ու ավելի ծն թչանում, տառը կոճակը նիանց դեժ ճանդիմանէր դալիս ն քշում նրանց: : Ավելի ավելի էին իրար ժոտննում կարմիի դրոշակի մարդիկն զորչ մարդկանց խիտ չղթան, սլարզ երեում էր զին1 վորների դեմքը: ամբողջ փողոցի լայնությամբ, այլանղակործնն ճտափակաժ՝ կեղտուռ«դեղիննեղ շերտ դարձած, անձամաչավփորնն այդ շնրոի մեջ էին մտցված դուլնդդուլն այքեի, իսկ նրա ' առջն անողոքաթարչողշուում էբն սվինների բարակ ոայրերը: Դրանքղեպի մարդկանցկրժջերն ուղղվելով, դեռ նրանց չկպաժ, մճկ-մքեկսլոկում էին նրանցաժբոխից՝քայքայելովայդ ամբոխը' Մայրք իր Հետնում լսում էր վաղզուղների ոտների դոփյունը: է անձանդրատ ձայննըը գոռում էիք. Բնեշվաժ, ծրվեցե՛ք, տղե՛րք... Վլա՛սովա, փախի՛ր... բում

ու

:

--

--

ծ,

Տո՛ւր ինձ,

հս

կրաթցնեփ,

-38չ-.

ասաց

ոլ

|

'

--

ավելի»

Ռրոչակի տակ քսանի չար մարդ էր կանդնաժֆ, մորը ձգելով դեպի իրնեց, կանգնածէին անճողդողդ՝ զգացումովն ինչ-որ բան

: թ ունեքաժ երկյուղի իրոնԱթ բ ա. ցանկությամբ...

քա

Գր տորը աոգրավախոիթին, արրճիր ԼԻ

Պավլո՛ւխա: Դրոչակըթո՛ղ, Պա՛վել,-- մռայլ

մ

նա

Առջնում դգիոչակը

--

ԷԸ

ետ

Լ»

8ի՛ր-վե՞լ,-- բարակ ձայնով գոռում էր մի փոբիիկ սպա նա ոտներըբարձրացնումէր ն ծընկ«պիտակսուրը շարժելովխ ները լծալելով ներբաններըթափով խփում գետնին Մոր աչքին քնկան նրա լավ մաքիվաժ կոշիկները: իսկ սպայի կողքից ն նրանից մի քիչ ետ ծանր-ծանրգնում էր մի ծրկարաճասակ,ածիլված մարդ' ճառտ, ալեզարդբնչաջքն նեթով,կարմիր աստահով նրկար մոխրազույն վերարկուռվ նա նս լայն խոխոլի պես , բարձրացրել էր ալնզարդ խիտ ճոնքե|

ճանկեց կոթը: դրոշակը ճոճվեց: Թո՛ղ,-- գոչեց Գավելը: ժաիւ Երգի ձեռքը ետ քաշեց,կարծեսդաղվեց: նիկոլայը բայց շրջապատելով: Մարդիկ կանգ առան Պավելին կիպ անցավ: մոռւթյուն տիրեց, "անկարծ, միանգամից» առաջ հ ամպի սեմ ես աներնույք կերպով վերիցիջնելով թափանցիկ նա

Ահսսովշլիկ»վբ:-.

'

""

նրանից վերցրե՛ք արո՞ււիկ, Համաչափձայնը: ոտ

ծերունու բաճասավ Ջեռբը մեկնելով նա Գավելի մոտ ի,

ցատվեց

ՄԱ

բանը,--լովեց բարձ-

Գոն

տվեց փոքրի ««

ցույց

այդ

ծ դրոշա

նս

ան,

ո

լ

՛

Հեռո՞ւ,-բարձրաձայն Պավելը: Ցեոներ, ձախ Թնջվելով: ոմ

-.

ը

ոլ:

սժաը

աջ կարմիր դրոշակըթրքոում էր օդում՝ էտ քռավ, նստեց գետնինը կ նորից ուղիղ կանգնեց.սպայիկը Նիկոլայը յամբ աւսճեը Մոր կողքով ոչ բրեն Հատուկ արագութ ու

պարզած: բռունցքը

է ոը ա ժերունին ե մ. ի տշետացա ով.

Տանել դրանց,-- մոնչաց Մի ջանի զինվոր անցան առայ Ք1ՔՎ:Ց կացըքափ տվեց, գրոչակը ցնցվեց, զինվորներիգորշ կույտի մճջ: գոլեց մեկը: Ա՛խյ- թախծագին --

--

ձայն

Բ

Է: ա Ր .ո-

ռոռնացող եվ մայիը ճչաց դաղանային, "ը խմբիմիչից «Հնչեց ավելի զինվորների պես պատասխան տակձայնը. Հարազա տո" Տատնսությո՛ւն, "' միոնսությո՛ւն, մայրի՛կ: մոր սիրու: կրկնակի է. Հիջե՞ց ինձո,-«կենդանի՞՛ Ցտեսությո՛ւն, մալբի՛կս։ ,

,

--

բարձրանալով) ՆԱ աների հրանց, Իան էր վրա աշխատում չեսնել

րելով մայրն կլոր հերի վրայով տեսնում էր Անդրեյի դեմքը, բարնումէր մորը" -Ջ48-

ը

ՅԼ Ար

դեմքը,

«գ

.

ՏԻԻ ԿԵ

--

ւ

Ար

են րս

՛

ների խմբի միչից։ Փըո

".

՛

Գ Վա՛շա որ--

բնկերներ,-քՆԱԱՐԾՑ ի,-ցին գոլ գոլելին

քոն մ, աճաուքյո՛ւե,

--

17 դրլո՞ւջշա,.չ

ԱԼ

աղաղակում

նքան նրանք,

վոր. զինվոր»

'

եք ՛"

-

ւ

աոա դոփելով, կորիր,

Գի, 8՛լ, բարձրացիր, հանվո՛րժողովուրդ.

ռագրականլարհրի փայլատ աղմուկին: Սպանտեղիցվեր քոավ վրդովված ճչաց, Վե՛րց տալ երգին: Ֆելդֆե՞րել Կրայնով... Մայրը երերալով մոտեցավ փայտի կտորին, ոի տպաննե-

ն

Փակե՛լ դրանց կոկորդները... երգը խառնվեց,դողդողաց, կտրվեց, մարեց: Մեկը բոնեց մոր ուսծրից, շուռ տվեցնրան, Հրեց մնջքին... --

Գնա,

դնա

--

մփ.-

"ալո

արոր արոր

ների դեմ չեն

գնում:

անկյուն

գալիս,

իսկ իրենք Վքաեն տեղուժ: եղբայինքր, անվախ...

Հա՛: Ի՛նչ մարդիկ էին նրանք,

Լ.

կանդնաժեն մնում: Մնում Գլասովբ'": աշա Վլա՛ -- Ա՛ յէ / քե Պաշա կպա խոխո՞լը: է, սատանան... ժորտում ՀՃտեր մայրը խցկվեՍիրելինե՛ր»:Ա՛յ Ժարգիկ»--աղաղակեց ետ-ետ գնացին: պատկառանքով լ ով ամբոխի մեջ, նրա առչն են

|

։

.

Զեռնէրը դրաժ"

-.

,

Մաբրե՛լ փողոցը,-- գոռում էր սպան: Մայրն իրենից մի տասնյակ քայլ Ճեռու տեսնում էի նորից Ժարդկանցմի Հո բազմություն: նրանք ժոնչում էին, բիթմընջում, սուլում ն դանդաղնաճանջելովփողոցի խորքը թափվում էին բակերը: --

--

--

--

,

ԿԱ

ինչ պատվում էր, օրորվում, ցեցվում: 0դում կանզէր մի բազմաձայն,տաղնապալից աղմուկ, որ նման էի Ճե-

Ամէն

Վ8Ր9Ր69: ն նորիջ

ց

:

արին

եւ

Ճինվորներիմեջ բռնկվեց ն ծորաց երգը-

էթ

լ

"ր, անգխոակցո ն" Բրոմ ոնի

Հեռացի՛ր, պառա՛լի Մայբը նալեց նրան վերնից նեթքն, տեսավնրա ոտքի տակ դրոշակի կոթը եշկու մաս եղած, մեկի վրա մի Քիչ կարմիր կտոր էր մնացել: Կոատնալով մայրը վերքրեց դրոշակը Սպան տե ոնն 7" նրա ձեռնե ուրս կոռիզե ԴՈ" , աան

ոլ

մայթը" Հենված, նրա ժեկները ծալ Մայրն սկսեց գնալփայտին Ա էր պա երին բի ճամար նա մի ձեռքով կառչում վում էին, Ջընկնելու երա էին, նրա Մարդիկ նր առջնից ընկրկում ու ցանկասլահրին: էլն գնում թրով, ն Հեանից ելեր Ն Գրա՛չդնա -նա կանդտռավ, նայեց Զինվորներընրանիցառաչ անցան, էլի Փողոցի ծայրում ցանցառ չղիայով կանգնած շուրջր:

մարդիկ...

--

քած

դեպի

կերպարանքներ բակըդատարկէր' Առչջեում դորչ դելի վում, դանդազշարժվելով ար ետ դառնալ,բայց Մայբե ուզում էր եկավ Հանելով՝ չուս գնաց դեպիառաջ ն մի նրբանցքի Ֆորից ե ամայի:Մայրը ալնտել, որի նել էր տեղ աղ կում էի չնչեց, ականջ դգիեց:Առջնում ինչոր "4սվուրդը: Հանճենվածնա քայլեց առաջ, Հոնքերըշարժելով, ձնոքը քափ կարծ քրտնելով, շարժելով շրթունքները, էին ինչ-որ բառեր, թոք 8 հթա սրտում կայծերի պես բռնկվում գոչելու մի ճա. վում, օեղմվում, դրանք ասնհլու, բարձրաձայն ցանկություն վառելով.-: այսկան ն էր դեպի ձախ, մի մեժ, սեղմ խումբ, ժեկի դենը ժայրի տեռավ մարդկանց ասում էր. ձայնն ուժգինե բարձր Համար սվինեղբայրնե՛ր,իրեն խիզախ ցույց տալու

ժիր էր, ձգված, հա գոռում էր մռր վրա.

ասում

Հրեց

մուոբը: Հրապարակի փակելով զինվորները, նրանց, Բա օրորէին ես

Մոր կիժքին 4Հրեցին'Աջերըւպատածմառախուղի փիչով իր առջն տեսնում էր փոքթիկ սպային, սպայիկի դեմքը կար-

--

մի երիտաե

չի

ո

նա

«արդ,

Գնա՛չ դե՛,-- ուղղակիմոր ականջինգոռաց զինվոր նրան ճասնելով, 18ժ ընչաքքներով ւ

նրանցպատասխանեց պատառոտված արձագանկրկնվող, ճնչնց պատուճաններիցը, ինչ-որ տհղ՝ վերհից, կտուր

Դա

--

Հ.

Մեծիծաղեց: ՊԱ ԼԸ

'

ոջակո՞վ է: Ջէոքումգրոչա՞կնէ առաց մի ուրիշձայն վոփ՛ր,-- խստորեն ո

1Ք

-ՖՋ5-

.

Մարի ձեռնեիիլայն տարածեց... -ի աեր Քրիստոսի, վսերե՛ք, Դուքբոլորդ ծՓարազատեերս «լտակիցներս նք...մտիկ արեք անվախ,Ինչ քք... դուք բոլորդ պատաճեց:Գնում են աշխարճումմեր զավակները,Մեր արյունը, դնում են ճշմարտության ճնետնից... ամենքի ճամար: Ջեր բոլորիչ ճամար, ձեր մանուկների ճամար իրենք դատապարտեցին խաչի ճանապարճին... փնտրում են լուսավոր ծրեր: Ռւզում եե մի ուրիչ կյանց՝ապինլ ճշմարտության, արդարությանմեյ... բարիքէն ցանկանումամենքին, նրա սիրտը պատովում էր, կրծքի տակ նեղվածք էր, կոկորդր չոր ու տաբ: նրա սրտի խորքում ծնվում էին մեժ, ամեն ինչ հ ամենջին գրկող սիրո խոսքեր ն այրում նրա լեզուն՝ չարժելու|այն ավելի ուժգին, ավելի ազատս ֆա տեսնում էր իրեն լաում ԷՋ, ամենքըլուս են, ղզում էր ն նրա ժեջ մի մարդիկմտաժում քն՝ իրեն կիպ չրջասլատվածժ, ցանկություն էր աճում, որ այժմ արդեն ավելի պարզ էր իր ճամար, ցանկություն մարդկանց «րելու ալնտեղ, որդու Հճտնից, ԱնդինյիՃճետնից,բոլորի Ճետնից, որոնց տվել են զինվորների ձեռքը, մենակ հն թողել: Դիտելովչուրչը զանվաղմռայլ, ոզադիր գեմբերը, նա չաբունակեցմեղմ ուժգնությամբ. ո

.

Գնում

աշխարճում մեր զավակները դեպի ուրախո«ւթյուն, նիանք գնացին բոլորի ճամար ն Քրիստոսիճշմարտության ճամար, այն բոլորի դեմ, ինչով որ մեղ գերել են, կաղպկեպել, խեղդել Են Ժեզ մեր չարերը, կեղզծերը,մեր ազածները Արտակիցներս, չէ՞ որ ամբողջ ժողովրդի ճամար բարձրացավ մեր ջաճել արյունը, աժբոզչ աշխարձիՀամար, բոլոր բանվոր մարդկանցճավար գնացին նրանք... Ուրեմն ժի՛ 6ճնռացնք նրանցից,մի՛ Ճրաժարվեք, մի՛ թողեք ձեր զավակներին մենակ ճանապարձճին Խղճացնքձեզ... Հավատացեր ձեր որդիների սբրտերին, նրանք ճչմարտություն են ծենլ, նիա՛ Համար ծն կորչում, ձավատացե՛ք նրանը Ֆրա ձայնը խզվեց, հա ուժատոպառօրորվեց, Մեկը բռնեց նրա կոնատակից:.. Աատվածային բան է ասում,-- Ճուղված ն խուլ ձայնով գոչեց ժեկը:-- Աստվածայինբան է, բարի մարդիկ: Լծցի՞ք: Մբ ուրիչը խղճաճարվեց. Է՛Հ, ինչպես է մորմոֆվում: --

նն

--

-Է

--940..

առարկեջին նրան ճանդիմանորեն ժել՝ 2իմարներիսէ խփում, այլ ո մորմոքվում, լի

Հ՛

.

կացե՛ր'

Ամբռխիցվեր սլացավ մի բարձր, Քրքռուն ձայք. ժաքուր Ճոգին,ի նլ հի Միտյան, այդ լն Ուղղափառներ' Հետնի՛ջցզնաց, սիրած ընկերների... արել նա: նա :

.

ւ

ընկերներիՀամար ենք մենք

մայրը Էչի՞ նրանք ժեզ մենակ թողնում: թին է ասում

Ճշմարիտ : ար

Մայրը

զողաց

ալդ

հրեխանեՀ

է՞նչ վատությունարհլ: ար: խոսքերիցե մեղմ արցունքներով են

գագանքեց:

ոգ րա տողն

Նի՛լովնա: Գնա՛, մա՛յր Տանջվե՞լ ասաց ձրաձայն ասաց Սիզովբ։ «ՈՎ բարձրաձայն ն դողդոն ում նրա մորուքը գզգզվածէր էր, Սիզովը գունատ շուռ տվեք քա աչքերը խստորեն կիտծլով՝ էր, Հանկարծ որոշ ասար. մարմնովշտկվեց ն պարզ բոլորի վրա, ամբողջ Ժեքենագործարանում դուք գիտեք, օիդիռ, Մառվելը, նա ինքս լիներ, կուղարի տակ ջարդվեց:Բայց նթե կենդանի ինքս կասեի. գու էլ կանգնելու, Հետ մի շարքում րանց է, սա՛ ազնի՛վգորժէ՛ գնա, Մատվի՞լ։Գնա՛, սա քչմարիտգործ ն ամենքի մոայլ: լուռ էին, ձայնը կտրվեց, նա լոնց չվաիրենց արդեն Համակվածժի ինչ-որ աճադին, նոր, թայց ն քափաճարելով բարձրացրեց ձեռքը իեցնող բանով, Սիզովը ակեց. եբ: Երեէ մի ժեր մարդ, դութ ինձ ճանաչում ապ տարի էմ Հիսուներեք սունինը տաբի է աշխատում այստեղ, Խելոք մաքուր: մի թում եմ աշխարձիսերեսին, Քրոջս որդուն, նա էր գնում, Վլոոառջնից էլ ձրէխայի, այսօր նորից տարան: մոտ... սովի կողքից, «էնց դրոշակի ն մոր ձեռքից բռնելով նա ձեռքը թատ տվեց, կուչ կավ 9ո-

|

,

Հոնքերը

ու

Լ.

ոի

րա

ւմ

Ի

առաց,

,

ուղում Մեր երեխաներն Այս կինը մենք, ա՞փքողել ձեք իսկ ապրել պատվով,բանականությամբ, --

ճշմարիտառաց:

ծեն

այո՞ւԳնա: Ֆի՛լովնա... Հեռացել, նրանց, առաց մայրը լացակումածաչքերը Հարազատնե՛րս,-նթա՛նց է Ն

ճամար բոլորի վրա զգելու-- երեխաների

Համար է ենկիրը..գրա, նիլովնաս Ա՛ռ,

կլանքը,

ատու

փայան էլ վերցրո՛ւ-նրան ռալովփ Սիզովը` գրոշոչակի կոթի կտորը ՐԻ

'

Աա

էր

Մոր վբա նայում էին տրտմությամբ, Հարգանքով,կարել.

ցության թրբմնջյունն էր ուղեկցում նրան, ՍիզովըՃանապարծից 4ճռացնում չր մարդկանց, նրանք (ռությամբ մի կողմ էին լուռ թաչվում ն ենքարկվելով մի անորոշ ուժի, որը իրենց քաշում էր որ «եոնից, առանցշտապելու գնում էին նրա Ճետնից՝իրար Հետ կիսաձայնկարճ խոսքերփորանակելով:

հր տան դարսլասիմուտ մայրը դարձավդեպի նիանց` ղիոշակի բեկորի վրա ճննվելով, գլութ տվեց ն գոճունակությամբ,

կամաք ասաց, Շնդրձակալ եմ ձեղանից... ո միտքը: ում եվ ներից մտաբերելով իր միտքը, նորմանե էր, Թե իր սիրոն է ձեել, Մեր տեր Հիսուս Փրիստոսիչէր նի, եքե միորդիկ չմճռննին երա փառքիՀամար... Ափբոխըլուռ ու մունջ կայում էր նրան: նա կրկին պլխով Հրաժեշտ տվեց մարդկանց ն մտավ իր տունը, իշկ Սիզովբգլուխը կռացնելովմտավ նբա ճետո էին, Մարդիկգարպասիմուտ կանգնելթոսում --

Երկրորդ

4 նա

ման

լ

--

Ապացրվեցինառանցչտապելու

ԱԵՈՐ

"

|

խԽալւում-

Օբվա մնացորդն անք կացավ ճիշողությունենրի մեչ, ռր ամուր մամուկ մառախուղի մեչ, ծանը Հոգնածության ցատկտուժէր ու ես Հոգին, Գորչ բծի գեկել էր մոր մարմինն դեմքը, ժը:լփոքրիկսպան,շողչողում էր Փավելի բրոնվագույն տում

էին Անդրեյի աչքերը:

մոտ, նստում պատուճանի Մայբըշրջումէր օսծնլակում,

նա-

ցնցվելով, փողոցին, նորից լրջոսՐ ճոնքը բարձրացրաժ, բան էր որոնում: ջուր շուրջը նայելով ն առանցփտաձելուինչ-որ ճանդգցչէր կարողանում Հագեցնելուն էր խմում առանը ծարավը Օրը կրծքում: մարմրոցը ն այրող վիրավորանքի նել Քախծի իսկ կար, միչիը կարված էր, նրա սկզբում բովանդակություն այժմ ամեն ինչ նրա միջից ղուրս էր ճոսել, մոբ առջե տարգոծն հրերմում էր ժի ատարաչ վում էր մի Թախծոլի ամայություն կուսականճարց: ճիսկ Հիմա"ինչ...» յում

եա ձեռենրը խափ էր աալիս, դողում, կորսունովաւք: լոլին, ուռներըդոփում,ինչ-որ բան առաջարկումխոստանում, ինչոր մեկին սարսոնում: Այս բոլորը չէր ճուղում ժորը:

եկավ

ու

ՔԲճբ՛,--լսում էր մայրը Մարյայի ճղճղան ձայնըչ-- էլի գիղա՛ն ժողովրդին: Գործարանըկա՛նց է առել, ամբողջովին --

կանդ է առել:

Այո՞ւ ալո՛չ-- կամաց ասում էր մայրը զլութը ուլ տո ինչ որ բացնելով, իսկ նրա աչքերն անչարժ տնտղումքին այն, Պավելի Անդրեյի ն արդեն անցյալ էր դարձել,Հեռացել էր իրձնից --

-ծ.40.-

Հեւու նս

չէր

չայ, կարողանում

օիրտբ ճմլվում քր, չորացել էր,

նրան

բերանումպակասումէր թացուշրթունքներն էլ էին չորացել քյունը։ Սեռնծերըդողում էին, մեչքի կաշին ցնցվում էր մանրիկ ն

դողոցով:

երեկոյան ձկան ժանդարմներըՄայրը նրանց դիմավորեց ե առանց ղարմանքի,աներկյուղ: նրանք մտան աղժուկով նրանց ատամ. մեջ մի ինչ-որ ուրախ, գոմ բան կար: Դեղնադեմսպան առում էրներըբաց անելով 2ի՞, ո՞նց եք. երրոր անդամն ենը իրար սպատաում, --

Հա":

Մարի լոտ էր մնում, չոր լեզվով շրթունքները լիզելուի Սպանխոսում էր շատ, խրատականտոնով, մայրն զգում էր, թր սպայի Համար խոսքլը Հաճելի է, Բայց նիտ խռոթերը չէին Հասնում ժորըյ չէին խանգարումնրան:Միայն երբ սպանասաց. «Դու ինքդ ես մեղավոր, մայրիկ, երն չես կարող որդուդ ճարմոտ ե :.5, մայրը դռան գանք ներչնչել դեպի աստված ցարը: կանգնած ն առանը սպայի վրա հայելու խուլ ձայնով

|

պատաս-

Այո, մեք զավակները մեզ դատավորեն. նրանք իրամեզ նրա ճամար),որ Մենք նրանց վացի կերպով կլատապարտեն ճանապարձին: Ցողնում ենք այդ փ՞քչյ-- գոռաց սպան։-- Քա՞րձթ ծս ասում եմ. դատավարենըը մեր զավակներնեն,կրկնեց մայրը Հառաչելով: Սպան այդ ժամանակ ինչ-որ բան ասաց արագ ու բարկացած, բայց նրա խոսքնիի մոր շուրջր բոլորվեցին առանց նրան դիպչելու: Վկաների ժեջ էր Մարչա Կորսունովան:նա կանգնածէր մոր կողբին, բայց նրան չէր նայում, ն նրբ սպան դիմում էր նրան օրեք Հարցով, նա չտապ ե խոր գլուխ տալով՝ միօրինակ --

գրազվում,

2շնչո

կե՛րս

--Տ50.--

էխ, շներ են, Ճա՛՛ գոչեց սղան՝ ես խոսում,- դաժանաբար այդ ի՞նչ էր: խուզարկում ձայհլավ այն անկյունը, որտեղ Մարյան եմ խոսում,ձե՛րդբարեծնու» կանացի գործիմասին թյուն,-- մրմնջաց Մարլանվախեցած: արձանագրությո ստորագրել երբ սպան մորը Ճրամայեց ճատտ-ճաստ փայլուն տպագրական ձեռքով անվարժ եր, մայրն տառերովթղքի վրա գծեց. «Քանվոր մարդու այրի Պհլագեյա Վլասովութ: ոայհն բացականչեց -- Այս ի՞նչ եռ գրել: չի՞ Համար է ն ապա քմծիծաղովամացչ-սպան գեմքը զզվանքովկնքոլով -.

-շ

Գու

ձեռ-

ման

ճ

Ցգիտնմ, ձերդ բարնժնություն։ես մի անուսում կին եմ, ճիմարությունիցսոչինլ չգիտեմ... առնտրով եմ Դե՛, լոի՛ր,-- Հրամայում էր սպան՝ բքնչացքներըշարգլուխ էր տալիս ն աննկատելի չանչելով նրան, Ս՛ռյ

հով լըված դեմբովշշնջում էր:

"ւ

--

--

--

,

ծրպատասխանում

Մրրո ա "ՐԸ`

.

մորը կամացինդրեց. բա՛ց, Պելագե՛լածիլովնա... ինչ արած, կոռճակեերդ նա արյուն Տակնուվրաանելով շոշափելովմոր ղդնստը՝

մուտ, Ֆրանք ճնռացան։ Մայրբ կանգնեք պատուծանի ն առանց աչքը քարթելու,առանք որիձ ները կրծքին ֆալած բան տեսնելու հիկար նայում էր իր առջե, Հոնքերը բարձրացրած ն ժնուտներն այնպես սեղմում, որ շուձր շրթունքների սեղմում ձթ տով զգաց ատամների ցավը ճրագի նավը վերջացել ն ճրճտալովմարում էր: նա ճրագը փչեց մնաց խավարի լույսը մուր ամպը լցնում ձր նրա մեջ. Թոախժայիխոճաւղզբկության ժաման նրկար պարախումը: է կո րութժքը՝`, դժվարաջեելով արափԲարախոաք րո ԴոԲ սղջերը» լռեց, քէ նո կանգնած էր։ Ճողինլ էրն ոտներհ ն Հարբած ձայ: Մարյան առավ ինչսլես լատուճանիտակ կանգ նով կանչեց ես: Խմ քշվառ նաոտակ,Քնի՛ր: քՔեա՞ծ -ծ-ծ- Գելաղե՞լա ն Մայրն առանց Հանվելու պառկեց անկողնում արտգ խորասուղզվեցծանը քնի մել, կարծես խոր փոսի մեջ էր ընկել: տանող նա երազում տեսնում էր ճաշի Հետնում, քաղա

`

.-

ա

ամաշ: չռեց սպայի վրա ն վախեցած ճպճպացրնը, ես այդ բանը չե՛մ իմանում: ՏԱՐ Ջ8Ք՛րդ բարնծնություն, աչքերը ն Սպան ոտը գովեց, գոռաց, Մարյան ցած գցեց

վայրենիներ...

ասա:

--

աչքերթ

--

խանեց.

--

նա վլասովայլին: խուզարկել Հրաժայեցին

դեպի քանապարձիվրա մի դեղին ավազե բլուր' ֆրա ծայրին փոսերն իջնող ձորակողիվիա, որտեղից ավազ էին չռանում, կանգնածէր Պավելը ե Անդրեյի ձայնով կամաց, Հնչեղզերդում էր' -.Տճել.-

ելի՛րչ բարձրացիր: բանվո՛ր ժողովութղ-.շ

էր մոտենալ որդուն,որովչետե Հղի էր, Զեռներին էլ երեխու ուներ: Ճանապարձըշարունակեք:Գաշտում ձրեխաներըգեդակ էին թաղում. նրանք շատ էին. գնդակն էլ (արիր էր: Ձեռքից երեխան ձգվեց դեպի խաղացողներըն սկանց բարձրաձայնլար Մայրը կուրծք տվեց նրան ն ետ դարձավ, իսկ բլրի վրա արդեն նա արագ ղինվորներէին կանգեաժ՝սվիններնիբ վիս ուղղած: փախավ դեպի դաշտիմիչի եկեղեցին, սպիտակ,թԹեքնեկեղծն ցին, որ կարծես ամպերից էր կառուցվաժ անչափ բարձր էր մեծ էր, «ն կափարիլն Այնտեղ մեկին թաղում էին, դագաղը ն ամուր ծածկված: Բայց քաճանան սարկավագըեկեղեցում չրբջում էինսպիտակշուրջառներովն երում. Քթիստու Հարավ ի մնոելոց,.:

Սարկավագը ինկարկում էր, երկրպագումմորը, ժպտում: Սարկավագիմաղերը վառ կարմրաշեկ էին ե դեմքն ուրախչ ինլճավես Սամայլովինը:Վերնից, գմբեքից թափվում էին արեի տղառազայթները,սրբիչների պես լայն: երկու դասերում էլ

ները մեղմ երգում էին.

Քրիտտոսճարյավ ի մեոճլոց...

եկեղեցու գոռաց Փաձանան Վերցնել դրանցչ-- Հանկարծֆ դեմնրա չքացավ մեջտեղը կանգնելով: նրա վրայից շուրջառը սկսեցին Քին էրնան եկան ալեխառն, խիստ ընչացքներ:Բոլորն փախչել, «արկավազնէլ փախավ բուրվառը նետելով մի կողմ, անում: Մայրը երե: ձեռքով գլուխը բռնելով, ինչպես խոխոլն է մարդիկ վատակ, ոտների խային գցեց Հատակին, մարդկանց մերկ «ծովից: վախվիելովնայծլով հրեխալի զում ձին իր շուրջը, էր ծունկ չոքեց ն աղաղակում իսկ ինքը մարմնին, նրան... Վերցրեք ծրճխային ի՛ թողեջ: ւաշ

-շ

Քրիստոս Հարյավ ի մեռելոց... ն երգում էր խոխոլը՝ձեսները մեջքին դրած ժպտալով: ն Մայրը կռացավ, երեխային վերցրեց դրեց տախտակների ն բեռան վրա, որի կողքով կամաց-կամացգնում էր նիկոլայը ակ ասելով '

ՔՐՔԷ"' Ժ

"

ռո.

--Գե9.-

Սանը գործ նք թվել ինձ... մազգիճ գլուխՓողոցում ցեխ էր, տների պատուճաններից ն սուլում, ցոռում, ձնոքերը թափ էին տալիս: ները Հանել էին իսկ շվաք չկար "Լ մի Ցրը պարզ էր, արնը վառում էր պայծառ, ւ.

ն ճաՄայրը գնում էր բլրի մոտի ճանապար"ով ձեռքր ֆոնի երկնքի վրա կատին զրաժ նայում էր որդուն: Կապույտ ն որոշ: Մայրն ամաչում որդու պատկերըգծազրված էր պարդ

լ

տեզ,

:

ասում էր խոխոլը:- կյա՛նքն է Փրզեցե՛ք,մա՛յր,--

--

այս-

պես

ձայնով խափաեվ էրգում է Անդրեյը բոլոր «ելյուններնիր սայքաքեց, Հանկարծ նելով, Մայրի գնում էր նրա ճետնից, ոճ ն այդ խորությունն անդունդ, արագ թռավ մի անչատակ վոր ոռնում էր նրա դեմ... Նա զարքնեց դողով բռնված. կարծես մեկի բիրտ, ծանք ն չարությամբխաղալովհամացձեռքը ճանկեց նրա սիրտը էր չրաՀկամաց սեղմում է: չաժառ կերալովչլակն աշխատանքի է. Մենչահր դա արդեն երկբորղ կանչն վերում.այրի որոշեց, ամեն տեղաՀչանված բել կում անկարգթափված էին գրքեր, Հատակը կոխկուռված: էր: շուռ տված. առանց ոյա ժուն Մալբը վեր կացավ ե առանց լվացվելու, ԽոՀանոքում նրւս աչքովն Հավարելը աղոթելու, սկսեց սենյակը նա ընկավ կտավի կտորը վրան փայտը, տակ, բայց Հառաձեռքն առավ ն ուղում էր կոխել վառարանի ժալնց ն գրեց չելով՝ պոկեց նրանիցդրոշակի կտորը, խնամքով ն գրեց վառարանի զրսլանը,իոկ փայոի ծնկան վրան կոտրեց ռառք ջրով լվաց» Ապա պատուճանը Պատակը առաջակողմը: պատուճանի ինքնանոր դրեց, Հանվել: նոտեց խոճանոցում

անբարյացակամ

մոտ,

նրա առչե նորից ծառացավմի ճարց«չիմա ի՞նչ ահել»: ն

նա կանգնեցսբբապատկեիչ Հիշելով, որ դեռ չի աղոքել, նորից երսների առջե ն մի բանի վայրկյան կանգնած մնալով սոնց, սիրտը դատարկէլր' Տարօրինակ անդորրությունէր տիխիում,կարծնսչ մարգի օրը քաքնվել էին որ երեկ այնքան գոռացելէին փողոցում, աի տնհրում ն լուռ մտածում արտասովորօրվա մասին: նա տեսել էր Հանկարծ մոր Միտն ընկսվ Մի պատկեր,ռր

օրերին,

:

Ջաութալլով

պարոն մի անգամ իր երիտասարդության խիտ միժֆ լճակ կար Հարսնամատներով ների ճին պուրակումմի ե նա մոտով լճակի անցնում էր ծաժկված: Աշնան մբ գորչ օի սն ձր, թաղաղ, ե տեսավ ժի մակույկ: Լճակի չուրը նրա մեջ

ՄաքսիմԳոբկի

-.ՀոՏ--

ջիին, որը խրտ դարգարված մակույկը կարծես սոսնձված էր Խորին տխրութ էր դեղին տնինննրով: լուն, չտնսնված ժիշտ էր որ ժիալնակ, Հանում թիակ ն ձող չունեցող այդ մակույլկից, մեռած տերնների մեյ: անչարմ ընկաժ էր փայլատ ջրի վրա, Մայրն այն ժամանակ երկար կանդնեց լճափին, մտածելով, այդ ո՞մ է ափից մակույկը դեն րել, ինչո՞ւ: նույն օրվա էհրեկոյան փժազան,որ լճակում խեղղդվելէ Ջաուսայլովներիգործակատարի մի Քոջբին կինը, ան, միշտ գզգզված ժազերով, արազ քայլող ան

ի

կին»

Մորի ձեռքը ըսեք դեմքին,

նբա միտքը դողդոջուն կեր-

տո

երան. ընդժատեց Նիկոլն

ես մենակ եմ ապրում, -- Ալդ մասին մի՛ անչանդատանաբ: միայն երբեմն քույրս է դալիս: ասում էր հա: Տրի ճաը չեմ ուտիյ-- բարձրաձայն երկոլայը: Սպենաբ՝ գործ կճարվի՛,-արդեն անքակածլի

պատասխանեց

--

Հասկացողությունն գթրժ Համար Մոր Անդրելի օռրդուն էր բեն միանում Բնրն ԷիԱթ նա մոտեցավ Նիկոլային պատկերացմանը: ւ.

է

ու

Լ ռոԻր

թյուն մ

ցանկությունը:

մաց

ծվ կարժնս նրա ցանկությանն ընդառաջելով՝կեսօրից«8հկավ նիկոլայ հվանովիչլը:Բայց նրբ Վայրը նրան ածսավ, ն

նջի Հ

ր

'

ճարաժ,

Հանկարծ մի անձճահգստությունտիրեց իրեն, պատասխանելով կամաց տուց,

եքռ

մեջ Հարցրեց: Փերի

քեյք բաժակին իսկ նրա Հոգում վառվում էր մի խելոջ, պարզ մարդ տնսնելու, երանից չատ բան ճարցեն-

չու

Ֆա,--ն

այու

ն

վրա: Այդ մուղյոոչով դուրս լողաց երեկվա մուավորությունեքրը նատած էր, աչքերը մայրը երկար Համակված՝ վորություններով աաղաժ

ամաց -ծ- երե Պաշան այդպես4 ցանկացել,-ձեզ նեղությունչեմ պատճառի...

Տ

է...

ասաց

ւսությունը

փոքր է ամուրի մարգու .

ոնւդնսու»

|

դրա

կամասին, անալինիմասին չեմ Հարցնում,-'

մայրը

ծվ արտում ճառալեց իրձն վիրավորվածզգալով, որ նիաչքերով կոլայն իրքն չի Հասկացել: նիկոլայը իր կարճւատիս ասաց. ժպտալով մտավխոճ Ա՛յ, 6թն դուջ Պավելի Հեւ տնսակցելի, աշխատնիք իմանալ նրանից այն գյուղացիներիՀասցեն,որոնքխնդրել էին

հրա ողջույնին

ՆՐ

վա՛ր սիրելի՛ս, միանգամայնզո՛ւր եջ եկել: Անզգույշ որ ձեզ կրոնենյ,եթե տեսնեն... Մոր ձեռքն աժուր սեղմելով նիկոլաչ հվանսվիչն ուղղեց ակնոցին դեմքը մոտեցնելով Խրան՝շտապ խոսքերով բացատ -

բան ճբ արել, չէ՞

Քերը Հրատարակել... աար նթանցճանաչում եմ,--

բացականչեցմայրն ուրաչ խացափ-- Կգտնեմ ն ամեն բան կանեմ, ինչպես կասեք: ո՞վ Ճո կկարֆի, որ ես արգելվածբան Խք տանում: Գործարան

րեց.

տա-

ես, գիտե՞ք, Պավելի ե Անդրեյի Հետ պայմանավորվել եմ, որ հրեննրանը ձերբակալելու լինեն, մյուսօրը ձեզ պետք է Քաղաք փոխաղիենժ,--ասաց նա սբիալիր ն մտաճոցված:-- Զեզ

խուղարիկություն եղա՞կի եղավ Տակնուվրաարին, պտրտեցին։ Այդ մարդիկ ռլ աժոք ունեն, ոչ խի -- բացականչեցմայրը: ուսեիբ թոթվելով Ամոքը նրանց ինչի՞ն է պնետրք,-ասար նիկոլայր ն սկսեց պատմել, թե հնչո՛ւէ Հարկավոր, որ մայրը քաղաքումապրի' ձոզատարձայնը, նաՄայբբլսում էր այդ բարեկամական

մուտ

վում էր նիկոլային գունատ ժպիտով չճառկանալո՝ զարմանումէր դեպի ալդ լիր փոտաճությանիր դզացմունքի վրա: -.8Վ--

նրա ապացույցները մարդն ուբեդած սիրա-

ն

ցանկություն ունեցավ որնէ տեղ դնալ ճաշ ուսից անտառներին գյուղերի մոտով, մավխաղն նապարՀներով,

չանկարծ

նա

կախաժ,փայտը ձեռքին: Սիրելի՛ս, դութ ինձ

--

--

էի, փա՛ռք աստծո:

նում

--

--

|

ձեզ,--

ասում

գործի վրա դրեք, խնդրում եմ Բոէր մայրը: ես ձեզ ճամար ամէն տեղ կգնամ: ալդ

կգտնեմ: կռնա նաՀանցնձըըկգնամբոլոր ճանապարձճնիիի ու ամադ, մինչն գերեզման մտնելս, անդուխո չենելը մի՞թե վատ վիճակ է ինձ Համար: Նա տխրեց, երբ մտածնց, որ պիտի դառնա ախտուն-աիօթնանպանդուխտ,որը գլուղականխրճիթներիպատուճանննհէ տակ ողորմություն է խնդրումի սներՔրիստոսի:

լոր

ձմնո

55.

ճամար

առանձինբան չի՛չ կարծեսքե Մարդկանցշնոր" անելու եք ձել մոտ փող պաՊում: նիկոլայը ցածրաձայնծիժաղեց: է փողբո Խարսափելի անձճարմար ն անդուրնկանբան ե՛ ե՛ տալուց».: վերցնելուց, Միշտ մարդ քաշվում է ն կրկին անգամ նա վերցրեց մոր ձեռքը, ամուր սեղմեց խեդրեց րաք,

Նիկոլայն զգուշունյամբ վերցրեց նրա ձձոջը ն շոլեց իր ձեռքով: Ապաժամացույցին նայելով ասաց. Այդ մասին մենք Հետո կխոսենք Սիրհլի՛ոյ-- բացականչեց մայրը:-- երեխաները, մէր

ռաք

--

ա

--

արտի ամենաթանկագին կտոթները, իիենը ազատությունն ու կյանքը կոչում էհ, կորչում առանքիրէնը խղճալու, իսկ ես է՞2չ

|

եմ, մայթ 1ծ՞:

Նիկո եմ իկոլայի դեմքը

նա

սիրալիր ուշադրությամբ

մորը հայելով ճանդարտառաց. նս, գիտն Ք, առաջին անգամն ՞

--

Հր

ծմ

եվ Հանգիստ՝ինչպեսմիշտ, Հեռացավ: մ մայրը մտածեց: Ստածոք ճանապարճ նն դնելով «Այղպեսբարի է, բայց չի դճացոն տոճա՞ճ է եվ չկարողացավճասկանալ իր ճամար

երան

այդպիսի խոսքր

ասե ի՞նչ կարող եժ աւռել,-գլուխը տխուր օրորելով ն ասաց մայլիը տկար չարժումով ձեռքերը տարաժեց:-- էքն ճա բառերունենայի՛, ոբ պատմեիիմ մայրականսրաիմասին...

ես

նա վեր

իր սրտում

կացավ բարձրացվելով այն ուժով,

քափուխն --

ոի

աճում

Շատերըբոց կլինեին...Նույնիսկչարերը, անխիզճները».. նիկոլայը նույնպես վեր կացավնորից նայելով ժամաջույ-

Ուրքմն որոշված է, դուք զալիս եք բաղաք ինձ մոտ. լուռ վլխով արեց: Մայրը ծ՞րբ, Շատտոլքցե՛ք,-խնդրեց նիկոլայը նե քնքշորեն եժ. ավելացրեց-- Ձեզ ճամար անձանգստանալու ճշմար:

:

--

Մայրբ զարմանքովնայն, նրան,-- խեչո՞վ է ճետաքրքիր ինբի նիա ճամար, Գչութը կախած, ջիոքված ժպտաղու՝ Նիկո(այբ կանգնած էր իր առչն կոր ու կարճատես, ծասարակ սն «լիջակըՀագին ե վրայի ամեն ինչը ոչ իրենը... --

Դուք վող ունե՞ք,-- Հարցրեց Ննիկոլայբաչքերը ցաֆ

գցելով: ա

Ո՞չ»

|

ձ2 ն մէն-' Նիկոլայը գրպանից "Պ Հանեցմամա նեց մորը: ԱՃա, խնդրեմ, վերցրե՛ք... Մայրնակամա ժպտաց հ գլուխն օրորելով նկատեց. Ամեն ինչ նոր ձնով է: Փողն էլ արժեք չունի: Մարդիկ դրա ճամաի իիննց ճոզին են կորցնում, իսկ ձեղ ճամար ժի արագ

--

--

քսա

թե՞

՞

էր

Ցին:

այլ,

միայն զարմանալի:

Ճճարբնցնումդլուխը զայրույթի բառերի ճախուռն

ն

բնջ շո՛ւտ արեք:

րեմն շ ւրնմն

-.

նատվեց, գունատվեց,

մուռ գնալ նրա այցեՄայրը պատրաստվումէր նիկոլայի նրբ սայլը նրա երկու արկղներըբարձած օրը լության լորրորդ ետ նայելով Հանկարծ ավանից դուրս եկավ դաշտը, մայրի որտեղ է յե անցելչ նրա վզաց։ որ ընդմիշտ թողնում ւյ վաղրի, սկավել է մի ն որտեղ ծանր ժամանակաչրջանը, կլանջի մութ ն ուրախությամբ,օրեին արագ կլանող մի ուրիշ լի նոր վշտով

շրջան: Մրից սնացած գնտնի վրա աճագին մուգ կարժիբ սարդի բարձր, գեպիերկինքցցած իր ձրի պես փովել էր գորժարանը՝

Խելուլզներով: նրան սնզմվել էին բանվորների միչարկանի տնակները: Գորշչ։ տափակած,նրանք 4ճոծ կուտակված խմբվել էին ճառճի եզրին ն խեղճխեղճ իրար էին նացում փոքրիկ, նրանց վբա բարձրացել էր ենեղեցին, աղու պատուճաններով:

| լ

գործարանիդույնի.նրա ղանգակա մուգկարմիր, նույնպես պար էր: տունը զործարանիծխնելուլզներիցը օձիքը, ուղղեց զգեստի Մայիը Հառաչելով դում ձր:

որ

կոկորդը խեղ-

իյ-Խջոռ սայլլապանի վրա սայլապանը սանձըբ ձիու ՔՐթմնջաց Քայլի՛րչ-շարժելով: Դա ոտը ծուռ մի մարդ էր, անորոշ տարիջի, դեմբին ն գլխին նոռր, գունազուրկժազերով, անգույն աչքերով: Կոզթից ն պարզ էր, որ նրա կողք ճոմվելով՝ նա գնում էր սայլի ("ՂքոՎ. Համար նույնն Է այ գնա, 8է՛ ձախ, ուր կուզի լինի: ն ժիժաղելի Քայլի՛ր,-- ասում էր նա դժգույն ձայնով -

--

--ո.-

ուսննրը՝ չորացած ցնխի էր նետում իի ծուռ-ծուռ կերպով ռաջ վիան ժանի կոշիկներով:Մալբբ շուրջը նայեց. դաշտն աժայի էր, ինչնա իր ողին... Գյուխբ վատ շարժելով ձին ուռներբ ծանր-ծանր 4Ճենում էթ խոր, արնից տաքաքած ավազին, որը կամաց խշխշում էթ: ն բոլոր Բոռում էր վատ ձյութվաժ, կոտրտված սայլը, «նչլուն. Հետ մնում Հետնում... էին ները փոշու միասին Նիկոլայհվանովիլնապրում էթ քաղաքիծայրում, մի ամայե փողոցում, երկշարկանի, Հնությունից ուռած, մի ուք տան կից փոքրիկ ֆլիգելում: Ֆլիգելի առջե կար մի ցցապատ պարտել ն բնակարանի էրեք սենյակի պատոււաններով սիրալիր նայում էին Հասմիկի, ճակակու ճյուղերի, մատղաչ բարդիննրի արծախնողույն տերհներըո Սենյակներըխաղաղ էին, մաքուր, դողում ձին նկարի ատվերները, Ճաղուսկի անմոունչ չլատեփբոո բի վրա ձգվում էին դարակները, վիանձիըխիտ դասավոթված գրքեր, ն կախված էին ինչոր լուր) մարդկանցնկարներ: Ձհղ Համար այստեղ ճարմա՞ր կլինի,-- Հարցրնը նիկոլայը՝ առաջնորդելովմորի մի ոչ մեծ սնեյակ, որբիմի լուսամուտը նայում էր դեպի ցցապատ պարտեզը,իսկ մյուսը՝ դեպի ։ խուռովխիխոծածկվածբակր։ Այս սենյակում էլ բոլոր սլատեիըր : ն գրքերի դարակներով: բռնված էին պածարաններով նո Սմվելի լավ կլիներ՝ խթոճանոցում տեզավորվեի,-ասը փայրը:-- Խոչանոցը լուսավոր, մաքուր է... Մորի թվաց, թե նիկոլայն ինչ-որ բանից վախնցավ: հսկ հիր նա անպատեճն չփոթված սկսեց Հորդորել մորը ն մայրը | ճամաձայնեց,Նիկոլայնիսկույն ուրախացավ: Բոլորճրեք սենյակներնէլ լի էին ժի ինչ-որ «ատուկ օդգոխ- | ժԺարդուձայնն ակամայից Հեշտ ե դուրեկան էր շնչել, բայց քաժրանում էի մարղ լէր ուզում բարձր խոսելով խանգարել : պատերից կենտրոնացածչայաըքով նայող մաիդկանը խաղաղ ,

--

--

|

'

միուս խոճությունը:

|

Սաղիկները չռ Հարկավոր Էէ ջրել,-- ասաք մայրը՝ շոջայիելով լատուծաններում դրած ժաղկամանենթիծողրբ: Այո՛, այո՛,-- ամեքապարտասաց տանտքիր-- Փլիոն՞ց, նս սիրում եմ ծաղիկներ, բայց դրանցով զրաղվելու մամանակ --

--

չունեմ... նրան դիտելովժայրբ

ի :

լ:

| |

տեսնում

էր,

բնակարանում հո Նիկոլայըշրջում էր զգույշ, ամենից, ինչ որ չիջապատում է իրեն, նա 858.

իր Հարվարավոր խորք ե Հեռու այն իր դեմքն ընդճու

որ

ն աջ ձեռքի բամոտեցնում էր այն բանին, ինչի որ նայում էր, անածում, թակ մատներոեվակնոցն ուզղելով՝ ալբերը կուչ էր մոունչճարցովհշ ն բոնելովիրեն չետաքրքրով առարկային: նա երբեմն առարկան վերցնում էր, մուսնցնումդեմքին ն նա աննյակ էր մտել խնամքով զննում աչքերով, թվում էր, քն մոր Հետ միասին, ե ինչպես մորը, այնպես էլ իրեն ամճն ինչ ակծանոթէր, անսովոր: նրան այդպես մոեսնելօվ տեմաբ միանդամիցզղաց։ որ այդ օննյակներում բնքն իր ղումն է: նա գնում էր նիկոլայի ճետնից, նկատելով, Քն ինչր որտեղ է դտնվում, Հարցնում էր այգանղ տիրող ապրելակերպի էր այնպիսիմի մարդու մասին. նիկոլայը նրանպատասխանում

այգոհզ

անում է ոչ այնՀանցավոր տոնով, որը գիտել որ ամեն բան պես,ինչպես պետք է, բայց ուրիչ կերպ էլ էի կարող: հոշրջելով է գաշնամուրի վրա քափթիփված Ծաղիկննբի ե մայրը նայեց ինքնանոին տաներըկանթնավորդարահլով՝ նրաց. Գետքէ մարել... նիկոլայը մատները քռեց աղոտ մճետաղին,մատը տարավ --

լրջորեն զննեց: Մայրը «իրոլիր բմժժիֆաղնց: քնելու ն ճիշնց իր անցկացրաժծիի: երբ մայրը պաորկեց նայնլով: Ամգլուխը զարմացած բարձրացրեցբարձից՝շուրջը նա ուրբշի տանր ն դրանից բողջ կյանքում առաջինանդամն էր չէր քաշվում: նա նիկոլային նայում էր ճողատարությամբ, ցանկություն էր վզում նրա Համար ամեն բան աննլ որբան կարելի է լավ, ֆրա կյանջի մեջ մտցնել մի սիրալիր, չնրմացնողբանս ժիժֆաղելի նրա սիրտը Հուզում էր նիկոլայի անչեռրճքությունը, անկարողությունը, նրա խորթացումը սովորականիցն նրա պայծառ աչքերի ինչ-որ մի խելացի մանկական բանը: Հետո մոր ժիտքը Համառորենկանզ առավ որդու վրա ն նրա առջն նռրից ծավալվեց Մայիսի մեկի ռրը՝` ամբողջովին նոր ճնչյուններո:ի նոր իմաստով թեավորված։ Եվ այդ օրվա վիշոր՝ ինչպես այդ էր. գա գլուխը գեպի գետին առանձնաճատուկ ամբողջ օբը, չէր ծռում, ինչպես բոունցքի բութ, խլացուցիլ Դաբվաժ, գա ժածակոցննրով ն նրա ժեջ առաՀ կոտում էր սիրտը խկազմաքիվ կորաքած վեջքը չակելուի չացնում մի մեղմ դայիույք՝

դեպիթիթը

ն

«Երեխաննիր շրջում

աշխարճում), մտաժում էր նա ականչ դնէլով քաղաքիգիչնրային կլանցի անժանոք ճնչյուն խչխչացննրին։Դրանքներս էին սողում բաց պատուճաններով, են

Է

|

պարտեզիսաղարթը, թոչում դայիս էին ճեռվից, Ճճողնած,

նում

դունատ

է' Ջեր քույրը ձեզանիցփֆո՞քը եչ վինժ է վեը տարում ներն շար բան եմ չարը Սա կան,Ա՛լ, դուք երան կլանք։ կտեսնեքինչպես է Խվագզում: եւ: ընդշանրապես շատ բան ունի, է... այստեղ երտ դաշնամութն են... իմս գրքերն խկ նա օ՞րտեղէ ապրում: Ուր կաձն տեզ,- պատասխանեց ծիկոլայը ժպտալով--

աենչակում:

խաղաղ

քինում

ե

ա

Վաղ առավոտյան մայրն ինքնանոր մաքրեց, ծռապիեց,

ն խոճանոցում սկսեք Հավաքեցամանեղներ ետտելով անաղզմուկ

սպասել, քն նրբ է զարթնելու Նիկոլայը: կավնցնիկոլայի Ճազը,

երնաց շեժքոսբ մի ձեռքում ակհոցը բռնած: մյուսով կոչ կոթղի ծածկելուն նրա բարնեինպատասխանելովմայրն ինքնաչֆոր աւռրավ սէհյակ, էսկ նիկոլալբըփֆեչացնելովս«կաեցլվացհ նա

վել

--

--

խիզախմարդու կարիջ կա, նա էլ այնտեղ է: մայիլժ նա Է՞լ այս գործի մեջ է,-- ճարլրեց ասաք նիկոլայը: "տ ԻՀարկե՛,-ան նա շուտով գնաց Փառայության,իակմայրն սկսեց մտածել ն ճանգիատ օայդ դործիռմասին, որ օրեցօր մարդիկՀամառորեն կատարում էն: եվ նա իրեն ալդ մարդկանցառչն զգում էր ալնէնչպես մարդ կարող է զգալ սաթի առջե գիշեր ժամանակը

գետնինքափելով, զղելովօճառը,աղոամիի խոզանակը: Թեյի ժամանակ Նիկոլայը պատժեց երան, ծո զեմատվոլի վարչության մնչ զբաղվում եժ ժի տիխուր

ջուրը

Հ-

--

'

--

չի

աշխատանքո

քով, դիտում

եմ,

ինչպես Քնքն ինչպ

,

են

Քայքայվում

աե"վՑիներ տալովծանցավորկեբպով նրկնեց.

մեր

Է""'

պեռ,

Սովից Հյուժված մարդիկ վաղաժամգերեզման են մրտհում, ժանուկները ծնվում են թույլ, կոտորվում աշնանմահերի --

կնաօրինմոտ

հք,-- Ճարցրնեցնրան մաբիո է, ուսանո՞ղ հսկ դուք փ՞նչ ես ուսուցիչ նետ ձայրս գոիծարանիկառավարիչէ

--

.-

Ռշ,

տալ,

ե դիա

գյուղակ,ուր Հինգ տարիապրեցի վուսավոր,արնոտսենյակում նրա ձայներ4նչում էր խաղաղ ն Համաչափ: Մայրն արդնն չատ էր լսել այդպիսի պատմու

--

է նմժուսնացա՞ժ

Այրի է: նրա ամուսինը Սիբիրէր աքսորված, բայց այն-

տեղից փախավ ն քոքախտով մեռավ արտասաճմանումսրանիը հրկու տաիի առաջ.,. |

--880.-

ե

ձեռք

Դուք Պավել Միխայլովիչլիմայրի՞կն եք, այո՞ւ մայրը նրա Ճոխ զգեստիցչփոքԱյո,յ--պատասխանեց |

ծս

--

շարժ-

-

Քյուններ ն երբեք չէր Հասկացել, քե ինչու են դրանք այդպես Ճանվիստպատմում: դրանց վերաբերվելով ոիպես մի անխուաափելիբանի, Քույրս այլաօր զալու էյ-- Հազորդեցնիկոլայբ:

երա ար"8 յ արջր Վլասովայի

էի: եղբայրս գրել ձել այդպես էլ պատկերացնում ասում մուռ էր տիկինը՝ Ճաէ պեոք քի որ գուք իր ապրեք,-ծս ն Գավել Միխայլովիչ վապելու առչն գլխարկը Հանելով-նա ինձ պատժելէ ձեր մասի ղուց բարեկամներ ենք:

ձՃամարինձ բանտ նրսատհցիին,Բանտից Հետո մի գրախանութում գործակատար էի, Արբայց ինձ անզգույշ ռպաճելիե նորից բանտ ինկա, ճեւռ խանդելոակ աքսորեցին, Այնտեղ էլ անախորժություններունեցա Հետ, ինձ ուղարկեցին Սպիտակծովի ափը մի հԽաճանգապետի

սկսեցի մուժիկներին գրքեր

բռնելովճաիցիեր-

արաղ

Խա... Ճիշոչն -Է

ն բաբարձրաճասակ սնաղգենուծ,

ինկազմ տիկին: երբ մայրը դուռը բաց Հատակինգցեց փոքրիկ, դեղին ճամռրուկը

պլնս, մնեք ալո բոլորր գիտնեք, դիտենք թշվառության պատն ճառները դրանք դիտելով ռոճիկ ենք ստանում: Եվ ուբիշ ոչինը,

--

ծկավ մի

լ

:

ի

երա ձայնը խլավուն էր, խոսում էի դանդաղ, բայց վում էր ուժեղ ե արագ: Մեծ-մեծ մոխրագույն աչքերը ժպտում ն պայծառ ժպիտով: իշկ ջունքերին աբձին երիտասարդական

դեն փայլում էին բարակ ճառագայքաձնկնեճիոնէր փոքրիկ ականջաբլթակներիվրա արծաթափայլում ձին ալեխառնմիու ն

պերի:

Քաղցա՛8 եմ,-- Փայտնել նաո-- Մի դավաթ սուրճ լիչ ներ, կխոեի... Հենց ճիմա կեվեմ,--արձագանքեցմայրբ ն պաճաբանից Հանելով սուրճի ապասքբ՝կամացուկ ճարցրեց.-- բայց մի՞քեՊաշանխոսում էր իմ մասին: ՛ Շատ,ու --

--

Ը»

ւ361-:

նեա

Հանեց կաշվե փորիկ պորտսիգարը, մի ծխախոտվա. : ոց ն սենյակում չրչելով ճարցրծցմորը. Դուքշա՞տեք վախենումնրա Համար: Դիտելով, թե ինչպես են դողում կրակի կապույտ լեզուննբր սպիրտի ճրագի վրա դրված որճամանի տակ, մայրը ժպտում ձր: ՏիկնոջՀանդես ունեցած կիա չփոթմունքը չքացավ ուրաԵԽության խորքում: «Ռւրեմն նա իմ մասին պատմում է. լավի կս»,--մոաժոմ ն ասում ձր մայրը միննուլն ժամանակ դանդաղ իճարկեն, Ճեշտբան չի, բայց առաջներն ավելի վատ կլինեք, ճիմա նս զիանմ, կա մենան էի... Աա, կնոջ դեմքին նայելով, Հարցիեցնրան. հոկ է՞նչպեսչ ձեր անունը: Սոֆյայ-- պատասխանեցկինը: Մայրնուչի-ուշով դիտեց նրան: Այդ կնոչ մեջ կար մի ինչոր փարքամ, չափազանցժիր ն փութկոտ բան: Սուրճնարադ խմելով նա վստաճորեն ասաց. Գլխավորնայն է, որ նրանք բանտում երկար չնատեն, նրանը չուտո՛վ դատապարտեն:իսկ Հենց որ աքսորեն, մենը ։ իոկույն ենթ կշաջողացնքնքՊավել Միխայլովիլի փախոտաը, `

--

-

-.

--

քոսակչրաժեչտէ

,

այստեղ:

Մորը քերչավատորնն նալը Սոֆյային, իսկ նա աչքբերով ծխախուռի մնացորդը գցելուտեղ որոնելով՝ խրեց ծաղկա- : մանի Հողի մեջ

Ծաղիկներըգրանից փչանում ենյ-- մեքենակորքն նկա| տեց ժայրը/ նեիեցե՛ք,-- ասաց Սոֆյանչ--նիկոլալնէլ Է միչտ ասում Լ ինձ այդ-նվ ժաղկամանից գլանավի մնացորդի Հանհլով նա --

--

լուսամուտից

դուրս

շպրտեց:

Մայրը շփոթված նայեց նրա դեմջին ն ամաչելով առաց, Գուք ինձ ննրեցե՛ր, ես այդ այնպե՛ս ասացի, առանց | մտածելու: Մի՞թե էս կարող էմ ձեզ բան սովորեցնել: հոկ ինչո՞ւ չպիտի սովորեցնեք,քանի որ ես փնթի էմ,արձագանքեցՍոֆյան ուսերը քոթվելով:-- Սուրճբ պատրա՞ստ էէ ՇնորՀակալություն: հակինչո՞ւ Ժիայն մի՛ ըաժակ է: Դուքչե՞ք --

`

--

խԽժելու

եվ շանկարծ մոր ուսեիթց բանելով,բաշնլով եպի էրեն աչքերիննայելով ղարմացած Հարցրեց.

գ8-

ն

Մբ՝՞քնդուք քաշվում եջ: Մայրը ժպտալով պատասխանեց, մառին, Հենց նոր ասացի ձեզ ծխախոտի մնացորդի եմ: ինձ Հարցնում եք՝քաշվո՞ւմ ԱԱ նա ճարցնեեվ չրաքցնելովիր զարմանքը, ասաց կարծես --

--

լով.

եմ ինչպես իմ ծրեկ նմ եկել ձեղ մոտ, իսկ ինձ պաճում ե.,. խոսում նմ, ինչ ոբ ուղում տանը, ոչնչից չեմ վախենում, մոֆյան։ փյդպես էլ պե՛տք է,- բացականչեց ն Համար օտար ինձ ինքս կարծես Գլուխս պտտվում է, կգայի, անգամ եժ,-- շարունակեցԺայրը:--Մի ժամանակ շատ Ճիմա՝ կգնայի մեկի մոտ, մինչն որ մի բան ասքի սրտանց, իսկ եմ այն, ինչ ոի առաջասում ե մբանդամից Հողիս միշտ բաց 1: եծրբըմտքովս էլ չէր անցնի... ե Սոֆյան նորից մի ժխախոտվառեց, սիրալիր լուռ չոաա-չ դորբելովժոր դեմքնիր ժոխրագույնաչքերով: էք փախուստ եք կաղմակերպելու:է՛, Դուք ասում ասաց մայրը նա ի՞նչպեսպիտի ապրի, փախստակա՞ն,-բայց --

--

-շ

--

հրեն Հուվող Ճարցր:

|

Հա-

Սոֆյան իր գատա՛թկբան էյ-- պատասխաննց ինչպե» ապրում այնպես, մաբ կրկին սուրճ լցնելով: -- Կապրի ն ես, ա՛լ ինը նոր պատաչեցի են տասնյակ փախածներ... արժեքավոր մարդ է, դրի մեկին, նույնպես շատ Հանապարչճ է երքջ աքսորվածէ եղել Հինգ տարով, իսկ աքսորում մնացել Դա

ն

կնս ամիս...

նայեց նրան, ժպտաց հ դլուխն ՓծրոՄայրնուշադրությամբ

բնչով կամաց ասաց: 9է՛, ինչպես երնում է, տրորել է ինձ այդ «ՐԸ: եմ, ն մեկը: Մի տեսակ ահճարմար դրության մեչ --

Մայիշի կարծես

միանգամից էրկու ճանապարՀովեմ գնում. երբեմն ինձ թվում կարծես մառաէ, թե ամեն ինչ Հասկանումէմ, բայց Հանկարգ՝ եմ ձեզ, տիբուճի՛ հւուղի մեչ եմ ընկել: մ՛,, Հիմա, դուք: նայում եք ն ճանաչում ն Փաշային զբաղվում եբ այլ գործով:.եք, գնաճատում նք նրան, շնորչակալ եմ ձեզանից,.Է՛, ղրա Համար արդեն ձեզանից պնտք է չնորճակալ չա

լինել,-- ժիծաղեց Սոֆյան: Խս՝ ի՞նչ նրան այդ --

ռաչելովասաց մայրը:

իանը

ե՛ս

չեմ սովորեցրել--

Ճա-

Սոֆյան ծժթախոտի մնացորդենրը դրեց հր դավաթիայե քում, գլուխը քափաճարնց,նրա ոսկեղույն մազերը խի» փնջծրով մեջքին փովեցին,ննա գնաց ասելու, Է" ժամանակնէ, որ վրալիլս «անեմ այս բոլոր շրե-

.

-

Չատուճանները փակիր: նա բաց արեց նոտաները ձախ ձեռքով ոչ ուժեղ իոինց ատեզներին:կարերը ճյուքեղ ն քանձր "նչեցին խոր շնչելու: նոտա նտ: Աջ ձեռերանց միացավ Հեչլունով Հարուստ մի նրամի մատների տակից պայծառ Հեչերին, ահչանցիստ

--

ղությունը...

։

կ ճաշի շուրջ Սոֆ. երեկոյանդեժ եկավՆիկոլայը: ճաշեցին, փանպատմումէր ժիժաղելով, քն ինչպես էր պատաճելն թաքց.

բրնլաքսորից փախաժ փի մարդու, ինպես էր վախենում լրտեսնրրից՝ բոլոր մարդկանց լրոնս ճամարձլով, ն ինչ ժիժաղելի էր մածում իինն այդ փախածըո: երս տոնի մեջ ւի փանկար,թիբ մորը Հիշեցնում էր այն բանվորի պարժենկուտությունը,որը մի դժվարաշխատանքլավ է կատարելն գո՝ էւ

Այժժ Սոֆյան Հագել էր պողպատագույն, քեթե,չայն զգեստս

նյդ զզեստով նա

ավելի բարձրաճամակ էր երնում, նրա աչքն-

կարծես ավելի էին, մգացել էին դարձել:

րը

-ծ-ծ-մո՛ջյա,--

չախժումներնավելի ճոլնդիստ

ե

Քի |

| :

|

լ

լ

--

--

4Հեռո՞ւ է

ֆոնի վրա:

Այդ ձայները սկզբում մորբ չէին Ճուղում, նրանց ընթացջի չէր կամեջ միայնՀեչող քաոս էր լսում: նրա լսողությունը Թրթռումի բարդ զ անգվածի հող ըժբոնելմեղեդին եռտանհիի նա նայում էր Նիկոլային, ոիը ուռները ծաժեջ:կիսաննջելով լած՝ հոտած էր լայն բազմոցիՓայբին, մայրը ղիշում էր Սոֆվայր լուրջ կիսադեմժքըն ոռկեգույն մավերի ժանի ղանդվածով չերմուրյամբ ծածկված հրա գլուխը: Արհի ճառագայքն առատ ն ուսըչ ապա ընկավ դաշնալուսավորում էբ Սոֆյայի գլուխը մուրի ստեղենրիվրա ն քովուսցկնոջ մատների տակ, պլաիուչՀ ավելի ն ավելիՀոծ լցնում էր րելովնրանց:երաժչտությունն ֆա

Նիկոլայը ճաշից Հեւոո,-- դու պետի չ | նս Հանձն առնես: Դու գիտնա,մենք սկսել հնք գլուղի ' մի դործ Համար քերը Հրատարակել, բալց այնտեղի մարդկանց ճետ լ կապըկտրվաժ է վերջին ձերբակալությունների պատճառով: Աչտա միայն Պելագելա նիլովնան է կարող մեզ ցույց տալ, թե ինչպես գտնել մեկին, որն իր վրա վերցնի թերթի տարածումը: Դու նրա Հետ զնա այնտենղ: Շուռ է Հարկավոր: վա՛վ- ծխախուը Գնա՛նք, ժխծլովասաք Սեֆլան:-Զելագելանիլովնա: Ի՞նչ կա որյ դեանք... '

ն ըարծրիսարօրինակ քափանցիկճիչերը երերացին, թոռան ընդչարվեցին վախեցած քոչունենըի պես պածր հոտահերի մութ

նման

ժա

--

ժամանակ ակամա խառնվում էր նրանց խոինքն ամբողջ սակցությանը,նրանց կողմից աննկատելիորենենրգրավվելով: ծա այսոր բերի-": Փր լսի՛ր, նի՛կոլայ, Սա Փրիզե է.

ռր

սենյակր

ե

մոր ամար

ձր նիա աիթնացնում աննկատելիորեն

սիրո:

եվ Հայտնի չէ, Քն ինչու անցյալի մուր փոսից ժառանաղ սկսեց իր կրած մի վիրավորանքը, որ վաղուց մոռացել էր, բայց այժմ ղառն պարզությամբճարություն էր առել: Մր անդա Հանդուց յող ամուսինը աուն եկավ ուշ գիշերով, Ճարբածյ,իր ձքոբիը բոնեց, նետեց անկողնից ՀառուսՀ աաստիկ կին, ուքով խփեցկողքին ասաց, Դո՛ւթս կորիր, գարշելի, դու ինձ ձանձրացրելէս. Համար արագ Նրա Ճճաիվածներիցիրեն սպլաշտպանելու վերքրեց էրկու տարեկան տղային ե ծունկ չոքած ծածկվեց նրա մարժնով, ինլոլձմ վաճանով:Տղան լալիս էր, քպրտում էր իր տաթուկը ձեդշերում վախեցած, ժեր -- կորի՛լո--գոռում էր Միխայիլը' նետվեց խոճանոց, ուսին զցեց կոֆՀՄալբը ոտքի քով, առանց Ճիչէրի ո տատն,երեխային փաքաթեց շալի մեչ ե լուռ, բողորների, բռբիկ, մբայն չառղիկով հ կոֆաան վրայից ու

--

'

Ռւմսուն վերստ կլինի... Հիաչալի՛... հսկ ալժմ ես մի ջիչ կնվազեմ։Դուք ինչոլես եք, Պելաոգե՛լա նիլովնա, կարո՞ղեք մի քիչ երաժշտություն --

--

Լօել'

:

, |

ու

-- Դուքինձ մի՛ Հարցներյ-թնեէս այնպես Ճամարեցեք, այստեղ չեմ,-- ասաք մոալրբնստելով բազմոցի անկյունում: նա տեռնում էր, որ եղբայր ն քուլր կարծես նրա վրա ուջադրություն մեն դարձնում, ն միննույն ժամանակ այնպես էր դուիս դալիս:

--384--

--30Ց--

տագաժծսկսձցջ փողոցով գնալ: Մայիս էր, գիշերը զով. փողոցի փոչին սա-սաո կպչում էր ոտներին մատների արանքը լցվե.

Ռթքա՛ն ծրջանկությունտվեց ինձ այդ մարդը...-- կաԹԵմաց ասում էր Սոֆյան՝իր խոչերին ընկերակցելովլարերի Թե Հնչլունները։-- Ի՛նլպես ձր կարողանումապբել.-ՔաղցԱյուո՛յ-- ասաց նիկոլայր՝ մորուքը քրբրելով»-

`

-.

ով: ծրճխանլալիս էր, քպրտում: կուրծջը բաց արեց, որդու անդմեցիբ մարմնին ե երկլուղիը ճալաժվածգնում էի փողո Ջոն վեում,մեզժիկ օրոր ասելոփ | «9. 0՛-Փ՛

--

օ՞ «0

ՀՓսա

--

էր... Հոգի թաճեչյուն

Սոֆյան ինչ-որ տեղ նետեց նոր սկսած Փխախուտը,դարձավ գեպիմայրք ն Հարցրեցնրան. Ձեզ չի՞ խանգարումիմ աղմուկը, ո՞չ։ չկարողացավ ոբբ սբտնեղությամբ, Մայրը ըլատասխանեց

լ

Արդեն լուսանում էր, նա վախենում էր ն ամաչոսրԲսպա. կ անլավ, որ որնէ մեկը փողոց դուրս կա, իինն կտեսնի կիսա. մերկ: եա դնա Ճառխերե հոտեց գետնին, մխատլաչ փազամալ Խիների խիտ խմբի տակ: եվ այգպեսնատած էր երկար, գիչնըվա խավարովպարուրված,լայն բացված աչքերով անչարժ նալելով մուքի մեջ, ն վախվանլով ծհրգում էր՝ «րորելով քնած մանկանը ն իր վիրավոր սիրտը... |

|

0...

ցս.

«0...

Փ«0

«Թ«Ո...

-»

քաթցնել.

ճամփան, ծեծի սովորական սարսափին

տում

--

|

թ

տխուր է... նա

ն

ձայն՝ կում. նորից աղաղակեցմի բարձր»զայրագին բայը էր ոլատաճել, խլացեելու:երեի դժբախտություն

ամեն

ժո՞ւր նկա Շա՞տյ--

Շա՞ո...

առաք

Նիկոլայի արքնացածի պես ցնցվելով--

Մոր կիծքում երգում ն դողում էր ճիշողությունների արձագանքը,եվ ինչ-որ մի կողմ, կոզմնակի, տարածվումէր միտջը Չեն Հալաո«Ա՛յ ապրում են ժԺաիգիկ,միաբան, խաղաղ: վում, օղի չնն խմում, մի կտոր ազի ճամար չեն վիճում... ինչռես ալդ լինում է սն կլանքի մարդկանց մեյց...5 Սոֆյան ծխախոտէր ծխում: նա շատ էր ծխում, գրեթե ան-

ենդճառս --

Սո

կոստլալի սիրածբանն չ,-Հանգուցյալ

ասոց

,.

ր

է

խար :

արագ ներա քաշելով, նորից վերցրեց ցար, տխուր լ ակկորդը:ի՛նչն» սիրում էի նվագել նրա ճամար: ի՛նչ զգա : ամեն : լուն էր նայ, ամեն բանիարձագանքող, ինչով լի...

ծուխն

ն

«Մարդուն է Հիշում հրնի,-- անցողակի նկատեց մայրբը:--

Իսվ՝ ժպտում է...»

'

-.366.-

`

ինչ

կյանքի »իեկավ էր կոչում ոչ քն բողոքներ, այլ ցասում, Ապա ծրնան րալիր, ուժեղ մեկը ն նրգեց մի պարզ: գեղեցիկ երգ՝ Հորդորնլով, իրեն Հետնելու կոլ անելով: Մոր սիիտի լցվեց այդ մարդկանց մի լավ բան ասելու եա ժորտւաը: իրեն երաժշտությունից արբեղաժծ, ցանկությամբ: ն ճամար մի ինչոր ճարկավոր ջրոչ րնդունակ զգալով եղբոր բան անելու

եվ աչքերով փնարելով, ըն եչ

|

ՀԵչեցմի բարձրճիչ, կար-

մեկն իր Համար սոսկալի ժի լուր էբ լսել, օրը իրինլ էր քբ սրտին ն դուրս կորզել այղ ցնցող «նչյունը: վախեցած դողդողացին մատաղ ձայները ե շտապ, շփոթված նետվեցին մի

լ

--

ուժգին խրեց սաեղներինհ

ծես

նոր վիրավորանքներինընդառաջգնալով... Վերջին անգա ձառտաչեցմի մեծաձայն ակկորգ, անտար» ծառայեց ն. մքոավ: է բնր, ւոն, Մոզչան երքսը դարձրեց'էզբորբ կաժաց ճարցնելովԸ

Գուք ինձ մի՛ Հարցնեք, ես ոչինչ չեմ Հասկանում: եր«ինքս ինձ.,. էմ, ականջ դնում, մտածում է Ոլ,-- դուք պետք ճասկանաք,-- ասաց Սոֆյան:-- կիլի կարող երաժշտությունչճասկանալ, մանավանդ երն --

Այնտեղ երտ անցկացրածրուեներից մեկում հրա դգլխավերեր երնաց Հեռուքոչողինչոր ահ, խաղաղ թռչուն, եւ ժոիր | արքնացրեց, տեղից վեր կացրեց: ծրտից դողալով մայրը բոննկ | տսհ

՝

կարելի է

անել, կամաց

դնաց խոճանոցինքնանոր դնելու Բայց այդ ցանկությունը նրա միջից չքացավ,

ն

թեյ լցնե

թոռում էի՝ չփոթված ջմծիծժաղելով, կարծես, իր միրոր հիի տալիս էր ճՃաջերմ դղվիանքի դդվանը, բառերով, սրբելով ն վասարալափնրանց իրեն, Մննք, սն կյանքի ժարդիկս, ամեն ինչ զդում էնք, բայց մենք չկմաչումէնք, ամա Մեղ Համար դժվար չ արտաձայտել, կարողանում: եվ շատ անառել չենք ա՛ք ճասկանում էնք, իսկ գամ ամոթից մենք բարկանումենք մներ մտբերի վրո' Կլանքն

լիս

ն

նա

--

-.30--

ամեն կողժից ե՞ խփում է, ն՛ Փակում, ուղում

ես

Հանգստանալ,

իսկ մտքերը խանգարումէն։ Սոֆյաննայում էթ իր Է նիկոլայը լսում էր ակերցը սրբելով, ն խոչոր աչքերը լայն բացած Հանգած ծխախոտը ծխելը մռրաչցած. նա նստած էր գաշնամուրիմոտ՝ կիսով չասի դարձաժ դեն հիրեմե աջ ձեռթի բարակ մատները կամաց Լ. պի դաշնամուրը կացնում էր ստեղներին Ակկորդն զգուչործն մփաձուլվում էր մոր խոսքին, որը շուտափույքլարուրում էր նրա զգացժմունջները ն պարվ, Ճոգեպարարբառերը: Խա, ա՞ֆ այժմ կարողեմ ժի կերպ խոսելիմ մատին, լ կարող եմ մարդկանցժասին,որովշետն սկսել 12 ճւոսնանալ, Համեմատել: Առաջներնապրում էիչ բան չկարչ ոի շնար ճահկ միատեսակեն ապրում: բոլորը Մեր կենցաղում ժեժատեի։ են տնսնում եփ ապրում, Հիշում Հիա քե ուրիչնեըն ինլպես քե էս ինլպես էի ապրում, ն դա՛ռն, ժա՞նըէ թվում: նա ձայնն շարունակելով. իջեցընց՝ Է ես որնէ բան այնպես չեմ ասում, ինչպես պետ Գուցն է, գուցե ն պետք էլ չի առել, որովճնտնդուք ինքներդ ամեն --

եմ, --

բան գինք».

Արցունջներըզրնգացիննրա ձայնի մել,

րում

ասաց, --

ն

ժպիտնաչքե-

նրանց նայելով.

որպեսզի սիրաս բանալ ձեր առաջ, Քայց ուղում բե ե՛նչպես եւէ ես չյավը, բարին, ցանկանում ձեղ Մեք այդ տեսնում հնջ,-- մեղմ ձայնով ասաց նիկո-

յ Ւ

եմ

(այր:

գեմջը ավելի նիճար էր` բացասաբար չարժելով գլուխը: նրա ն գունատէր զարձել,նա չէր ծխում: քաց: քն -Մչ անդամ ես ինձ դժբախտՀոմարեցի,ինձ դլուխը կախեմի ռենդ է,-- կամաք ասաց Սոֆյան՝ իմ կյանքը քաղաք գավառական էր: Փոքիիկ չով-- Դա աքսորավայրում որի չկր, էր, անելու բան չկար, բազի սեփականանձից ոչինչ ղժբախմասին մտաժեիր։ Սս իրար վրա ձի դարսել իմ բոլոր եմ կշոռւմ էի. աՀա, կովել տություններըն պարապությունից են արել գիժնազիայ Հթրս Հետ, որին սիրում էի, ինձ դուրս ձ

բանր, վիրավորել,

հղելինձ,

ամուսնուն

ամուսնուս

մատնությունը մի ընկերոջ, որ ու ձեքբակալումը,նորից բանտի

մա՞րո Բայց իժ

բոլոր

մոտ

էր

աքսորը,

կ տասն դժբախատությունները--

ավելին -- լարժեն ձեր

կյանքի մեկ ամսին, Պելաէ տարիներիէնդեյա նիլովնա... Դա ամենօրյա չարչարանք են ուժ արում: Քացջում... Տանջվելու ճամար մարդիկ որտեղի՞ց Վլասովան, Վարժվում էնչ-- ճառաչելով պատասխանեց մոախոՖ ինձ քվում էր, Ան ես կյանքը ճանաչում հ,---

:

:

:

6 ինչպես չէր կարողանում խուսափել ալդ ժեծերից,"" նրանք մորը լսում (ին լուռ, ճնչված նրա պարզ պատմու թյան խոր մտքից, նրա, որին անասուն էին ճամարում ն որն ինջն էլ երկար ժամանակն անտրտունջիրեն այն էր զգում, ինչ հն խոոր Համարում էին: Թվում Հր, քն Հազարավորկյանքեր --88.

աչքերով,

--

Մայրը չէր կարողանումծագուրդ տալ իր ցանկությանըե. է նրանց կրկին առում էր ալն, ինչ որ իր Համար նոր էր ն իրեն էր անգնաչատելի կարնոր. Սկանց պատմել իր կյանքի թվո ժասին, որ անց էր կացրել վիրավորանքներին Ճամբնրատար տառապանքիմեջ,պառմում էր անչիչաչարությաժըբ,չրթունքննրին աիսոսանքիքմծիծազ, բաց անելով տրտում օրերի գորշ փարեիը, ըվելով ամոանու տվաժ ծեժերը, ն ինջը զարմանում էր, ԹՇ որքան չնելին (ին ալդ ծեծերի առիքները, ինքը վարմանում էր,

մո

անդամ է՛լ

տենսեեքդուք, --

ինչով շրթունքներով,առօրյա հ պարզ էր այլն ամենը, ն կերպով էր առվորական այդոլես պարզ նա ապրումէր, բայց ն նրա աշխարճում, ժարդկանցանքիվ բազմությունն ապրում նիկոլայն էր ստանում: սիմվոլի նշանակություն պատմությունը ե Հէր մեջ այրերի դրեց օնղանին, գլուխն ղավ արմունկները կկոցված շարժվումակնոցի վրայով նայելով նթան չարված ն ցնցվում Սոֆյան ետ էր ընկել աքոռիմմջքին երբեմն նրա

սում

է ոչ քն նիկոլայը:-- Բայց երի կյանքի մասին խոսում ա՛յ: այլ, գիրքը ն ոչ էլ իմ իրարից անջատտպավորությունները են է: եվ սարսափելի մանիայսպես, ինքը կյանքը, սարսավելի՞ որոնմունը բաները, սարսափելի ոչնչությունը, վայրկյանները, առաց

է

ցից տարիներեն կազմվում... ուռնանում էր: ընդգրկելով ոն կյանքի Զրույըը Հուճւմ, ւէեջ ամեն կողմից, մայրի խորանում էր իր Հիչողությունների քադուրս ն անցյալի աղջաժուղջից ամենօրյա վիրավորանքներ որի ծանր պատկերը: ջելով, տտեղժծումէր այն «ամր մարսափի վճրչապես նտ մեջ սուզված է եղել նրա երիտասարդությունը: ամա.

խոսելով ձեզ Հոգնեցրիյ-- ձեր Հանդատանալու ժամանա՛կնէ: Ամբողչը պատմելչի լինի... նղբայբ լուռ ճրաժնչտ տվին նրան, Մորը քաց, Քովը --

Վա՛յ,

ես

ու

Ջ1

ՄաքսիմԳոբկի

--369--

քէ նիկոլայն ավծլի՛ խոր գլուխ ավեց, բան սովորաբար,ն ձեո Շրն ավելի ամուր ռնղմեց, հակ Սոֆյան նրան ուղեկցեց մինչե սենյակը ն չեմջում կանգնելովկամաց

Հանգատացե՛ք, բարի

առաց.

Մ

Շնորճակալությո՞ւ....

Մի քանի

ն Սոֆյան նիկոլային ներկայացան քաղջննուժինձրի պես Ճազնված,մաշված չքն զգեստս նե բով ն ոչ կոֆտաներով,մախազներն ուսերին ն ձնեռնափայլտեՀ րով: Վեստը Սոֆյայի Հասակըկարճացընլէր ն նրա գունատ դԼմջն ավելի էր խստացրել, բ րոջը Հրաժէ Հրաժեշտ տալով նիկոլայնամուր սեզմեք նրա ձեռքբ, ն մայրը մի անգամ նա նկատեցնրանց : Հարարբծրությունների Դանգատությունը: Ոչ ճամբույրներ, ոչ սիրաՀ | ոո : . Բար Արար վորաքերվումէն | օր

անց

:

մայրբ

աղզբատ

|

ոգուն » ա ե ե. կարա թիա շաննՀամբուրվում, ԱԱ աան: այրն Ճաճախ սբրալիրխոսչ մարդիկ Քեր իրար Փաղկած դայքրի պես: որք Սոֆյանմիշտ կծոտումքաղաբի փովլոցներով,դատ անցան ա»' Քայլեցին լայն, տրորվածճանապարձով, ո հաշուի Լար կեչիների երկուչարքի միջով: խակդուքչե՞ք Հոգնի յ մայբ,Մոֆյային, արում ե. Դո. Բեյ թր յ. հել, բու անոթ գործ է... Ուրախ, կարես պարծենալովմանկության չարություննէ. րով, Սոֆյան սկսեց մորը չ ւ

էչ

են

Հարդիկջատ

նկ

են

լուռ

տ

։

--

՛

Ն

Քի մասին, նա

--

է.

կաք

թ

պատմել էր ոնոլյուցիոն աշխատանստիպվածէր եդել ապրել ուրիշի անունով` ժղ-

տրվելով կեղծ փաստաքղքից,կերպարանափոխվել լրտեսեերից Թաջնվելի», փքհրով արգելված գրքեր տանել զանազան Քազաջներ, աքսորված ընկերներիփախուստըկաղզմակերպել՝ նրանց ճանապարծդնել արտասաշման։ նրա բնակարանում գաղտնի տպարան էր սարքվել ն երբ ժանդարմներն այդ մանին --Տ.--

ճագեվելով, ԱՐԻ

հոլիքիհո ոը Բ". ի

գիչք՛ր.

ծրա ձայնի ժել չերժություն էր ճելում, մոխրագույն աչքերը Բեբու չոյում էին մոն ջեմու Մայրի բոնեկ Սոֆյայի ձեռքր ն իր ձեռքերով ահղմելովի յատամխանեց. -.

Հոուբր ւ

էին եկել, երանց իմանալով խուզարկության նա պես առաջ սպասուճու չառանդ նալ, տան դարպասիմոտ ճանդիլելով իր «Հյուրերին: Է ն գլխին թերն թաշկինակ ձեռքին վերնաղզգեատի, Ք ղե աման, ձմեոր, խիստ սառնամանիքին անցել նա գնացել էր անգամ ղաքը այրից ծայր: Մի ուրիչ ո ն ձրբ արդեն ռանդուղջով բարձրա մոտ քաղաք`ծանոթների նկատել էր, ոի այնտեղ խուղարնում էր նրանց բնակարանը, նա եւո դառնալնուշ էր, այն ժամանակ կություն է կատարվում: մի էր ձանոքեերի բնակարանից Համարձակղզանգաճարել անծա մտնելով ն ճամպրուկով իր ցած գտնվող յի դուռ իր մոտ՝ բացեիբաց բացատրել փարգկանց նս վարեթե ուղում հք, բայց ճջնջ իինձ մատնել,' -- կարող նա ասել է ճ վատաճորնն: տվէր ծում ձմ, դուք այդ բարք Ա ե 4 քին ջնել իշն մ վախ ամբողջզիշնրիը ախհցել նրան

:

ւ.

""

ա

արնի

ՀԹՐ հրանք Ի

1 ձեն

ուռբ ձե կփեժքն,բայց սիրտ րոպե սպասելով, Քոն իրձնց գութ . չէին արլ նրան ր րաւ անդար ն Հետ միասին ծիծաղել մ ն միննույն նրակոտ ճազած՝ ա մբենույն վագոնում կույսի «8 էր է մի լթտեսիՀետ, որը ճէտնում լրտնար պատմումէր կատարումիր գործը: էրոնոը կարգե թե Սոֆյան դնում է այդ նույն գնացքով՝երկրորդ ու ն ամեն կանդ նում, վար իջնելով ՛ առնելուց վերադա

ամեն

ճոճ ր Ի ոն յ արարի ո

լ

ջո

Ւու

որոն

ըարծենալով, Գա, Խո:էլաքած էրեն Բ հեչպեա Հավատա է.

-

ոի Բագ» 4. ո"

ասք

ա

Ի:

են ճող9ի երեում, էրնի պառկել է ջնելոս նրանք էլ նում, անչուչտչ ժա՞նը է նրանցկյանքն էլ մերի պես: ծիծաղում ն գըգՄայրը լսում էր նրա պատմությունները, վող ալքերով նայում էր նրան:Բարձրածաակ, չոր» Սոֆյան իր ճանաբարեկազմոտքերով քերն ու Ճաստատաքայլ էր գնում ,

,

ւ

Մ

ԱԳՊոզեի Գա Քառծրում,

պարճով: նրբաքայլվաժքում, շ երա տամբողչ մեչ, ռրը բեն թլավուն էր. բալք աշխու, Պաժել չատ կար Հոզեկան առողջություն»ուրախ կերպարանքի մարձակությու: նրա աչբերնամեն բանի վբա նայում էին հրիտեսնում էին մի բան, ոին տասարգի Հայացքով ն ամենուրեք ուրախությամբ: ուրախացնումէր նրան պատանեկան Տեսեք ի՛նչ շիանալի սուսի էյ-- բացականչումէր Մոծն մտիկ առնում լան ծառը ջույց տալով մորըո Մայրը կանգ էր 2.

--

Ձ11--

Դ տալիս, սոսին մյուսնքթիցոչ ավելի բարձր էր, ոչ ավելի խիտ: վավԳառ 4.-- քմծիծաղովասում էր մավի, եվ տեսնուի էր, թե ջաժին ինչպես է խաղում այդ

մասին սրանքկրանքիմեջ բոլորիդ անպատճառ կշաղքաշարեն: կճաղքաճարեն,

հս մտածում

կնոչ ականջիվրա թափ-

ված ալեխառն մաղերի ճե:

-.

Արտո՞ւրոյ-Սոֆյայիժոխրադույն աչքերը

փառվումէին,

սիրազել

մարմինը կարծես դետնիցվեր էր էլնու 7 բնդաւ ոջ գնալու պայծառ բարձունքիմեջ աներնույը ճեչող երա երբեմն հա ճկունորեն կռանալով տությունը: մի զիկ էթ պոկում հ բարակ, արադաջարժ մատներիԹեթն Մով սիրալիր շոյում էր դողդոջուն, թէրթիկները,եվ ի ինչոր բան էր ծրգում մեղմ գեղեցիկ, Այս բոլորը մարդու սիրտն ավելի էր մոտեցնում ն

Է դաշտային -

Հպու-

ու

ամքնրով

կնոջը,

ն մայրն

աա աւն աե, ուիԻա աաա ՆԱՐ

խատելով նրա խոսքերում փնչ-եր թում ն քերա մի

անամա

ծոն

ռու

սա

Դո

0՛, ,

--

ձեց

ինչքա՛ն ջաձել նք

Սոֆյան:

Հառալե

ձճլով ասաց արդեն հրեսունեիկու եժ,-տարծձկան դուք,--'

մ

/

վելի

խր այդ

եծ

-

՛ էի

-

առել--ձեթ դեմբին նայելով՝ 4Քգ Բայց երբ մարդ մատիկ ճամարել: Է տալիս ռկանջ Է գնու ձճզ,հույնիսկզարմանում է, կաթ-

կարելիէ

Անվանեցնք

| լ :

:

Բոլոր

առաջ

եվ

Քաղցի

նրան

լի գա

սա...Ֆ

օդր

մոտի Հրաշագործսրբապատկերի երբեմն Սոֆյան ցածրաձայն,բայը գեղեցիկ երգումէր ինչ-որ նոր երգեր երկնքի մասին, սիրո մասին կամ ճանկաիծֆ սկսում էր ոտանավորներառել դաշտի ն անտառների,Վոլգայի ե ասին. իսկ մայրը ժպտալով ականջ էր դնում ակամայից

անձնա տութ շարժում գլուխը, ոտանավորի ռիքմի Համեմատ լինելով նրա եհրաժչտությածլը Կ ներակրծքում տիրում էբ ջերմություն,անդորրություն ամռան երեկոյին մտախոչություն, ինչպես փոքրիկշին այգում

մոտեցավ գյուղին: Մայրը դաշտում աշխատով ժթի մ Մոմիկի Հ Հարճր հց, է կպրաձյութի ավը զործարանը» «եմ քն որտեղ ք: ճրա, վրա ժաչակրոլ, Քե լան է՛կրանք չուտով երրորդ

ր

սլար աղանց վախի:

-8-.

մեր

Մ

մարդկայինսրտի

մձջ ամեն բան բացվում է ձեր առաջ առանց հրկյումի, ճոգին ինքն իրեն բացվում է 4էր

ննք

լիաթոք շելելով, նրանք դնում էին ոլ շտապ» քայլերով, ն որի թվում էր, քե ութտի է գնում: արագ բայց նա ճիչում էր մանկությունը ն այն լավ ութախությունը,ոբով նա մի ժամանակ տոնին գյուղիցզնում էր մի Հնռավոր վանջ՝

չեմ ուզում

Մարդու

Մշ: Հոգու մարս ո Հ որոն, մտաժելով. 81ե գլուխը Աա որից Մայրը

բացավկուն-

-

Տար-.

նայնց

այրը:

ձեր աչքնրին, թն չաչնլ աղչիկ եք, Ձեր կյանքը անճանգիստու զժվարկ, է, իսկ ձեր սիրտըժայտոսէէ: փոանգավոր ծս չեմ ղգում, ռր կյանքս դժվար է, ն չեժ կարողերկաս րանից ավելի լավ, ավելի ծետաքրքիրկյանք... Ես կայել ձեղ նիլովնու էմ անվանքլու. Գելագելա ձեզ չի սազում: այնպես, ինչպես ուզում եքյ-- ժաախո4ճ ամաց մայրըո-- Ինչպեսկուզեք, այնպես Ես ա՞լ, էլ անվանեցքք, ամբողջժամանակ ձեղ եմ նայում մաածում: վում, ինձ Համար լսում, Ճաճելի է տեսնել, տեսնել,որ դուք գիտեք ճանա

թուր"

Մենք արդնն վարձատրվածենք, Մնոք մո է, ապրում ենք մի կյանք, որը մեզ բավարարում դուր Միխալլուին դուր1 «Միխայլոյին

Վլասռվանժպտաց:

առ

կամաց

--

-

եմ

արհարի ն

թյամբ.

ՈՐ

--

եղած

Հղարտուշ Սոֆյան, ինչպես Բվաց ժոիը, պատասխանեց

«Դուրչի գա Միխալլոլին.... հսկ մի բուե Հետո Սոֆյանհորից էր խոսում պարզ, մտնրմործն, ն մայրը ժոլտալովնայում էր նրա աչրե Բ Հերի մքջ:

-

ճետ Մենք կճաղթենք, որովճետն բանվոր ժողովրդի երա մեջ են էնջ,--վատածն բարձրաձայնասաց Սոֆյլան,ամեն ինչի ն նրա Հետ քաջնվածբոլոր Հնարբավորությունները, կարելի է Հասնել, Հարկավորէ միալն զարքեցնելնրա զիտակցությունը, որին աճելու ազատությունչեն տալիս... էին իի մոր արտումարքնացնում երա խոսբերը Բարդ Սոֆյալին՝ ոչ Հր նա խղճում ինչու չէ քն ղգացմունք. Ճճայտնի ն մտերմական խղճաճարությամբ ուզում ծր վիրավորական, ավելի պարզ խոսքեր: նրանիցլսել յլ խոսքեր, ձեր արածների ճամար,-- ճարցՋեզ

բեց մայրը,

.

ս

ձեր

--

-

պայծառ

բեռՀամբնքաց խթԱԱ

այդ

չարը

եմ

:

օրբ

անտառի մի ՞

-

ոնթի արմատենիըփովել ձին աստիճանենրիպես, Հասան մի փոջրիկկլոի մարդադնտին, ռրի կեղտոտված էր ածուխով, տա. ողողված էր կպրաձյութու: չջեղենրով, ԱՀա

--

ն

մայրի:

աստց

եկա՛նքյ--

անձճանդուտությաժբ շուրջ նայնլվ |

Ջողերիցն ճյուղերից կառուցվածՀոլիկի մոտ, գետնի ժել խաչմերուկիվրա դրված հրեք անտաշ տախտակներից շինված սեղանի առաջ ստաժ ճաշում էին Ռիբինը, ամբողջոՀին ն, կուրծքը բացաժ շապկով, նֆիմը ն էլի երկու նրիտասարդ տղաներ: Ռիբինն աղաջինը ծկողներին ե ձջոբի եկատեց --

մո

ողառում էր. աչքերին բարձրացրած Քաթե՛ ձեզ,

նզբա՛յր գոչեց ժայրըդեո ՀեղՄիխայլու--

իբինըվ

բը

շփեց:

:

"

Անն

-

թ

-

ն

էուրչ

--

Ք արք՞0ծ- ասաց

|

ահն

դել

ծՐրբ են

տարել,-- ճարցրեց Ռիբինը, նատելով մորդի-

տչինչ--

ասաց

նի լովնամ բախտ չունես, բացականչեց.-մացհ գլուխնօրորելով՝

։

'

հգնատ

|

ԱԻ» ո Դիրաան

Հնարբներով պարժննալով, խեք նայնը մայրը Սոֆյայի

խիստդեմքին

անտում,--

"

բինինուչադրունյամբ

:

Ռիբինը մռայլ ջմժրժաղելով,բոթվել մոթ ձեռքը, գլուխ տվեց Ասֆյայինն չարունակեց.-ժէ՛ առիի, այստեղ թաղաք չի, ստելու կարիքէկա, բոլորն էլ Ժե ր մարդիկնեն... ծֆիմբ «եղանի առաջ նատաժ ուշադրությամբտնտղումէր ն օտարականնեերին բզղացող ձայնով ինչոր բան ձր ասում ըեերբ կանալը սեղանինմոտեցան, կերեերինո եֆիմը վնր կացավ ե լուռ գլուխ տվեց նրանց. նրա ընկեիներնանշարժնստած կին կարծես Ճյուրերինչնկատելով: Այստեղ մենք մենակլացննրիպես ենք ապրում,-ասաց Ռիբինը թեքնակի խփելով Վլասովալիուսին-- Ոչ ոջ ժել մոտ չի գալիս, մեր տծրը գյուղում չի, տիրուծուն Հիվանդանոցեն տարծլ, հ նս կառավարչիպես բան եմ. սեղաԱպա՛, եի մուռ նստեցեք: Սոված կլինեք: եֆիմ, կաք ճարծիր՝լավ կլի-

անունն տալով ասաց Ռիբինը,- իսկ այն մյուսի ես է որդիզ' 4,-- Հաղալելով ասաց մայրը:

Ե. ն Բանտո՞ւմե Ռիբինը:--ե՛լ լն բազականչեց է՛ ա բանտը... Էմկլֆրան երգել, Յակովը մոր ձեռթից վերցրեց նանը, դադարեց ուլց

ասաց:

-

է...

հր

տղայրե բարձրաչասակ

առ

տչխտի ենք գնում, -- ասում ձր մայրը ժո ձնալուվ--: նսաբի,դնանք տնսնենք եղբորս: Այ, ընկերումիսէ, անունն --

ասում,--

են

ք փայտըն նստի՛ր... « հակ դաբ ինչու եր կանպնել նստնցե՛ք,-- Հրավիրնց նահ ն նչ Ս այտի կտորիվրաչ Ռիփայտի

ա

,

Ա՛յ, որան Յակով

--

Հոր

կա7 ավ ւ րն ռանց շտապելու դիմավորել: Փանաչե ք 1ելով կանգ առավ ն ժպտալովսն ձեռքով մորուքը ր

ու

ժլուսը՝

:

խրա

աին

նիչար, վեր կացավ սեղանի Հկտեքթընրանց օգնելու, Հիկաժ նաե մաղմդոտ, արմունկը սելաւնին թիկնավետ գլոխը թորելով հ կամաց մի երդ մռուսչով: յոմ էր ջրանց, էի փտած տերեների Փանբ բույրը խառնվում կպրաձյութի Հեղձուցիչ Ճոտի ճետ ն գլուխ պուոնցեում:

ռակ

--

է

Չեմ ընանլանում, այլ

--

սուտ

։

,

մայրը"

եւ: է, ընտելանում

--

տեսնում

ԽԻ

առանց գրան

կարելի: Այդպե՛ս,-- ասաց Ռիբինը:-- Դե՛ պատմիր տեսնենք... Եֆիմը մի կճուճ կաք բնրեց, սեղանից վերցրեց մի գավար, ջրով ողողեց ն կաք լցնելով մոտեցրեց մոֆյային, մոր պատլահլով:Եւս շարժվումհ ամեն բան մությունն ուշադրությամբ իր Համաանում էր անաղմուկ, զգույլ: երբ մայրը նառու մի րոպե լոհցին առանցիրար բոլորը պատմությունը, յելոս հգնատըսեղանի առաջ նստաժ հղունգով մի նախշ էր ջավրա, ծֆիմը կանդնաժէր Ռիբինի «ճտեր, շու տախտակների Հենած, Ցակովըծառի բնին քիկնաժձ՝ձեոուսին արմունկընրա Սոֆյան աչքի տակովտետղում ները խաչել էբ ե գլութը կախել: --

| )

վերջացրեց

:

--

|

էր մուժիկներին

ենր Առանցչտաղելու

ժա՛չ-- դանդաղ ե խոժոռծոր տվեց Ռիբինը:-- Ա՛լ թե փնչպեսբացնիբա՛ջ.. այդպիսի Հանդես ռարբջեինի,--ծ- ա եքե մել մուռ յ

--

եֆիմբ գնաց վրանը, ուխտավորները չարից Հանքցին ժախաղները, տղաներիցմեկը, բարձրաա-

-3:4-.

չի՛

յ

-

|

-ֆ6-

Դ ասաց

եֆիմբ

ե

կշպանեին:

մռայլ ժպտաք)--մուժիկեերըմեզ

կջարդե՛ն,--

արեք հղնատըզլթովանելով:-- 9է՛, զռիծասրանեմ կմուլու,այնտեղավելի լավ է... Ասում էա' Փավելին դատելո՞ւ ննյ-- Հարցրեց նր:-- եվ ի՞նչ, ի՞նչ պատիժ կտան,լե՞ս լսել: ա»

ես

ճմ

ո

ծիբչ-

--

--

բում...--

|

Տաժանակիր աշխատանքկամ մլտական կամաց պատասխանեց մայրը:

ազսոր

Սի

ալդ

|

գործն ուղում էր անէլ, գիտե՞ը, թե

--

--

սւսոչելուի

Այդպե՞ս,-- չշարունակեցՌիբինը խիստ ե ժանրաբաԵւ էլ եժ կարծուժ, որ րու-, Առանցչափելու նա լի ցատգիտեր: մ՛ է, լուրջ մարգ ճի. տղե՛րք,տեսա՞ք: Մարդըզիմոեր, որ կարող են իրեն սվինով իսկ խփել, ն տաժանակիր աշխատանքով պատվել, բայց գնաց: Մայրը նրա ճանապարճինպառկեր՝վրա--

վիզ կանցներ: կանցներ վրայով,

նի՛լովնաւ

առաց Կանցեն՛ր,-ցեցվելով

Ժայբը ն չուրը նայնց չոյեց նրա ձհոքը ն Հոնքերը կի-

ժանբ ճառաչելով, Սոֆյանլթտ տելովչեշտակի նայեց Ռիբինին։ Մարդըվա՛ է,- կամաց ասաց Ռիբինը ն բոլորին նալեց իր քուս աչքերով: նվ վեցն էլ նորից լոնցին: Արնի բարակ ճառագայթները ոսկե ժապավենների պես կախված էին օդում: Ինչ-որ մի տել ինքնավուտածկոնչում էր աղռավը: Մայբբ շուրֆրե էր ես լում՝ Մայիսի մեկի ճիշողություններով, ն մեդորդու բելի կարոտով տրամադրությունը : փչացաժ: նեղ բաՓոջրիկ, զատում ընկաժ էին կպրաձյութիտակառները,ցցված էին ար մատախիլարված կոճղերը: կաղնիներըն կեչինէի բացատի Է ամեն շուրջը խիտ խոնված՝ աննկատելիործն կողմից տարաժվում էին երա վրա, ն, անհդորթությումբ կաշկանդված,անչարժ. դանին փոձլ էին իրենց մուգ, քանձըստվերնրը: ւ ծառից ինկրկելով 8ակովը Հանկարծ մի քայլեց | կանգ առավ ն գլուխը քափ տալով չոր ու բարձրաձայն ՀարցԲԷ --

| `

:

կողմ,

րճց:

գնա,-բացականչեց

--

եվ չհշտակի նայելով Եֆիմին, ջմժիժաղով առաց: գլխի՛սեշան բոնիր..: կլինես, -ծ- Մբոլներբ վրաս կրակելու ս պանիր: Հաշմանդամչղարձնես, այլ ժիանգամի՛ց ես այդ լճել հմ,-թաւտորենդոչեց եֆիժը: ն առսնց Ռիբինը, նրանց տնաղելով տղե՛րք,-կացե՛ք, տե Ա՛լ, այս կի՛նը, ոչ շտապ չարժուժով ձեռքը բարձրացրեց-որդին Հավանական նա մ րա մորք ցույց ռալուխ-ենք,-- ասաք

Գիտք՛ր,--բարձրաձայն ասաց Սոֆյան: Բոլորը լոնցին առանց շարժվելու, կարծես մբ ցրտաշունչ

--

էլ այդ ճենը այքակապությունն 4. ես զինվո՛ր Եմ գնալույ-- ցածր Այխուամենայնիվ մառ Հայտնեցեֆիմըո իցնատրո-ով է ցեղ առում մի Գնա՛շ

--

փոջի մեջ

են Հե՛նց ժեր ձեռքերով, իինը մռայլ ճարցով»- Մեղ խեղդում

:

կախեց դանդաղՀարցիեց.

հոկ նա, երբ հրեն ինչ է սպառնում

--

ու

ն

--

.-

--

երեք տղաներն էլ միանգամիցնայքջին նրան, իսկ Ռիրինը

ռյուխի

եֆիմին։ դեմ պետք է ուղարկենինձ Այդպիսիների" ՌիԻօկ դու կարծումհա ո՞ւմ դգեմ,-- պատասխանեց ու

չարդելով

--416--

է,

կորած է ճիմա.., հնչի՞ «ամար

որ --

նո

այդ

բանն ասում,--

Հարցրեց Ժայրը

քախծագին կամաց: Փե՛տք Է-- դժկամ պատասխանեցՌիբինը։-- Հարկաոր» վոր է, որ քս մազերը զոտ չլինեն ճերմակած: Հր՛, ի՞նչ կա ե

--

բերե՞լ Ֆի՛լշվնա,գրքույկներ սրանց դրանովապանեցի՞ն

եւ

ճծտո պատասխանեց. Մայրը նայեց նրան ն քիլ լոելուց հմ. քերել Այդպե՛ս,-- ասաց Ռիքինը՝ ձեռքի ափը սնղանին խփեն ատնսա. դու ինչո՞ւ լով-- ծս իսկույն ճասկացա, Հենը որ քեղ Տեսա՞ք: Ռրդուն ճամար չլիներ: ձքե գրա զալիր, պիտի այստեղ -

--

շարքից

վեց:

դուրս

են

դզել, ժա՛յբն

է հրա տեղը

կանգնել:

կուլիո ճւսճոչ ձեռքով եապառնալով, Սայչարագուշակորեն

Մայրը վախեցավնիա աղաղակից,նայեց նրան ն տետավչ է, մորուքն որ Միխաիլի դնմբը սաստիկ փոխվել է, նիճարել էին այտուսկրները: է դարձել, նրա տակ զգացվում անճավասար վրա երնան չին եկել կարԱչքերիկապտավունսպիտակուցների նա երկար մամահակ չէր քնել, հրա քե կարծես միր երակներ, Քին ավելի կրճկավունէր դարձել, գիշատիչթունի կոջի պիճ կեռացնել: Կուպը ժծաժ երբեմնիկարմիրշապկի բացված օձիքը ճան մազերը, ն մերկացնում էր չոր անրակները: կրծքի խիտ ամբողջ կերպարանքումայժմ ավելի մոայլ սպավոր մի բան

) փար:Բոբբոբված աջերի

փայլբ լուսավորում էր քուխ դեմք կրակով մոֆյան,գունատվելով,լռել էր՝ ղզայրբույքի աչքծրը վրայից չշծռացնելով: մաւժիկեերի իգնատըգլուխն էր օրորում աչքերը կկոցած, իսկ Յակովը նորից վրանի մուր կանդնած՝սեսցած մատնծրովբարկացած պոկոտում էր ձողի կեզեր։Մոր4է. տնը, սեղանի երկարությամբ,գանդաղքայլում էր եֆիմու Մի քանք օր առաք,-- չշարունակեցՌիբինը-- նձ կալ. ասում չե՛ց վիճակապետըյ, է, «Դու, գարշելի՛չ փ՞նչես ասել թու Հանայինջ:«ես ինչո՞վ եմ գարչելի: նս իմ չացը մեջքս կռտբելով էմ աշխատում, մարդկանցոչ մի վատություն չեմ արել ասում եմ,-- ա՛յ, Բն ինչ: նա զոռդոռաց, Հասցրեց ատամն հիս... Երեք օր կալահթիտակ նստեցի: Գուք,ուրէմե, այդպ՛ս քք խոսում ժողովրդի Հետ. Այդպե՞ս: Թողությումչսպաոյ՞ցյ դե՛, եւ չլինետ՝մի ուրիշը կլինի, Քեզնից չլինի քո երեխանե. բից կառնենվրեժս։ մի՛տդ ռպածիր։երկաթեճանկերովդուք ճեր. կել նք ժողովրդի կուրծքը, այնտեղ չարիբ ցանել, ննրողամտու. թյուն չսպասե՛ք, մծր ճոգեճաննե՛ր։Ա՛լ, թե ինչ, եւ ամբողջովինլցված էր եռացող զայրույթով ն նրա ձար նի մեջ ցնցվում էին Հնչյուններ, ռրոնք վախեցնում էին մորը հակ էս ի՞նչ էի ասել տնրտերինյ-- շարունակեց նա ավելի շանգիստ- Գվուղական ժողովից ճետո նա ժուժիկնելի . ճետ նստած է փողոցում ն պատմում է նրանց, թն մարդիկ իրը : Ճոտ նն, երանց անատունների միշտ ովիվ է Հարկավոր, այ| Թե ինչ: հսկ ես Հանաքարբ- «ծրբ անտառում ազվեսն է զորա- | վար դառնում,փետուրի կշատանա, իսկ Քոչունը նա խեթ-խեքմտխկավեց բեմ, խոսեց: քն ժողովուրդը պետք Համբերիկ աղոքի ասոժուն, որ նա Համբերելուճամար ուժ տաւ հոկ ձա ասացի,թե'--8՛4, ժողովուրդըչատ է աղոթում, բայց աստվաժ նրնի ժամանակչի գտնում, չի չռում, Ա՛լ քե ինչ. Նա կպավ ինձ թե նս ի՞նչ աղոթքնքիովեմ աղոթում: ես էլ ասում եփ ' եմ անում, ամբողջ կլանջում մի՛ աղո քնչաես չոր

Հ.

--

թե ինչ: Կարծում եջ՝ չթե աղլուխով Մճնբ ժեղբը: կարելի՞է մարդկանցիցքաջցնելազնվականի

եբ ժնվել:Ա՛լ, վել,այդպես

Ա՛լ դուք է՛լ կճանալենը: խսիիբմեջ թաքնված. անրթերներին կեճբոձեր արմունկը սեղանի վրա թաց տեղ դրիջ՝ ցնցվեցիք» իշ" վեցիջ։ Ջեր մեջքը բանվոր մարդու կորացաժ մեջք Վախքնալով,որ Ռիբինը Սոֆյային կվիրավորի հր կոշ»

ն խստորենամաց: ձայնով, ծաղրով ն բառերով,մայրն շտապ Սա իմ բնկերուճին1, Միխալլ" իվանիչ, նա լավ մարդ Դու շատ էլ մք... է, ա՛յս գործի մեչ են մազերն տպիտակել: Ռրբինըծանը չնչեց: բան եմ ասում: Մի՞թե ես վիրավորական --

.-

Սոֆյաննրան նայելով չոր-չոի ասաց: Դուք ինչ-որ բա՞նէիք ուզում ասել Բնձ' ե՞ս: Արո Ա՛՛ վերջերս այստեղ մի նոր մարդ է Դատ. ունիս կւ» նովել, Յակովի Հորեղբորղան, Հիվանդէ, քոջքախտ --

.

աշ

հնլի՞ է երան կանչել:

Սոֆյան: Ի՞նչ կա որ, կանչեցն՛քչ-- պատասխանեց ն ձայնն իջեցնելով այքերը կկոցելով նրան Ռիբինը նայեց

--

ասաց:

ասա՝ Քող գիշերվա ՖԵֆի՛մ,մի նրա Հնտնից գնայիր. դեմ գայ ա՛յ, Քե ինչ: մեկի եֆիժրբ գլխարկը դրեց ն սուսուխուս, առանց որնէ անտառում, Ռիրինը վրա նայելու, առանց չտապէլու չքացավ Լ

Ը-

գլխով արեց նրա Պեւոնից,խուլ ձայնով ասելով Քա-, Տանչվո՞ւմ է: նա պնտք է զինվոր դնա,ծանարն նա էլ չի կարող: կովբ' Ցակովն ուղղակի ասում ՔԻչեմ կարող, է, կարելիէ մի Կարծում Ք զինվորներին բայց ուղում ք դնալ։ նմ պառք չի լինի..կս ճակատով ջարդել կարծում Քիչ գրգու՛լ։ առան զնացին: նրանց բանն այս է,-- սվինները ձեռքերն Այոչո, տանջվում է. հսկ իդնատինցավացնումէ նրա սիրտբ: Մ

կվերանա»: :

է

|

ու

տեղք...

-- հսկի իգնատր Ռիբինինչրաէլ չե՛,-- մուլ :պ ատված, | «Ռւսուջանի՞ր, ր տարուի կսկսի կրակել ' յելով-- Այնտեղ նրան այնպես կխիատեն, ե՛

ժողովուրդը, ձալյուսներյ Քարեր

ամաց

Կուր

որ

ուտել, փարոծր Թբծլ»: Նա չՔողնց էլ, քն

խոռքս վերջացնեմ: Դուք,խահո՞ւմծք,-- Հանկարծռրասոժությունն ընդճատելովՀարջինըՌրբինըՍոֆյային։ ' -ծ- ինչո՞ւեմ խանում,-- արագ Հարցինք ' Սոֆյանաճանընհալից ջնջվելով: ինչո"ւ,-- ՔԱժիծաղնեց Ռիբինը:--Այդպեսէ ձեզ Վիճավի

-Է

-83)8-

զուի

։

վատ: Հազվ՛վ քնյ-- մտախոճ արձաղանքեցՌիբինը-- Քայմ, մեժ իճարկե, ավելի լավ է փախչել այդ բանից:Ռուստատանը երկիր է, որտե՞ղ պիտիգտնեն, Մի անձնագիրձեռք կզցես

մյուսներիցոչ --

ու

ման

կղաս գյուղերում...

--319.--

ոը

--

ուռին

եւսւս դպես էլ կանեմ,--նկատե

Ի ե

Հ

ԵՀ Խոսակցությունն բնդճատվեց: ֆանասիրությամպտտվում ռոմը ր ո ջն ծբաի. մեղուներ, բղզազոի

ա

ելո

մ:

Մ արդ

--

ջանի

վճռում է դեփ գնալ,պետք|

որ

բնդճ

Ն էն անդորր դորբ. յա գավործլովայն, Բոչուննծրը ծլվլում էին, ճեռվում մի տեղ մ) երգ ձր 4նչում՝ դաշտերում լուռ քափառելով:

բինն

Ք6.

ասաց.

Գեշ

մնալով դչ.

Դ ՈԳՔ Սնեք աետՔ է աշխատենը... շե Քր գույն վճանգրւտահա՞ք,Այնտեղ, Հոլիկում քախտ կա Ֆոր անրն ճավաքի Բր սրանց Համար, Յակով... իսկ ոս մա՛ Ճայը, գրքերը տուր... Մաոն է սկսեցին մախազները բաց անել: Ռիբինք թերվ: քրոմ գո4 --

,

դու,

"

լ

«Է ա

2: աար

ասաց.

նա

Ը

--

Ժ

վար

չինչ: եղել

եղե՞լ

Խր

ե շանդիմանությամբ առաք Քո,--ցածրաձայն դու

հսկ

Սիբելով' ։ ն աչքերը փա հդնատի խոր չելեց, բարձրացրեցգլուխը կելով ասաց. Վկյստեղդրված է՝ «գյուղացին դադարել է մարգ լինե-

Դուք ինձանիցմի՛ վիրավորվեր։ Մուժիկը պարոնի Հետ Պետ, գժվաթ բան է միասին լինելը, հույեն հեչ կուպրը ֆրի իրարիցնտ են քոչում: --

ե,

--

նս

խանում չեմ, ,

ալլ

մարփայլ Լ Ժա՛

ն ՈՐՑԻ- «ռարլեց Սոֆյանմել ա

--

ու

--

այ `

-ծ-

Տութ ժն՛ լորը

յ

ա

Ին գոատքը

ոք են,-մէատնսա՞կ ա

յ--

Աման Ա

ի

գայլ

ՀարցրեցՌիբինը Սոֆյայի

ճե՛ԱյդտեղԹերթ կա:

նրանք նրե Բութ Դրծջով չտապ

ճոլիկ

մո

մտան:

-380--

--

--

իճարկե՛, դադարել է: երա պարվ, անձածկամիտ դեմջով վիրավորանքիստվեր աւսճեց: Ապաժի եկ Հագիրիմ կաշին, վրադ Հագած մի բիչ ման հկ, անսնեմ՝ քն ինչ կդառնաս,խելո՛ք' նս ուզում եմ պառկել,-- կամաց ասաց մայրը Սոֆյլաչ Վին։-- Այհուսմենայնիվ մի բիչ Հոգնել եմ, գլուխս էլ ճոտից պատվումէ: հակ դո՞ւք:

լուց»,

-

մորեն ժոլտալով»` Այգ էլ (արող է լինել,-- արձագանքեըՌիրինը,-- Ա փարը են, Թե չումն առաջ իբր է եղն աաա իգնատն է ցան նրան Տակ . ձեռքերը ժեկնելով:

,

առաջ

Մ

գրքեր ձնոքն առնելով, ասաց

իը բաց

-

--

--

երա ներկայությամբկոպիտ բաներ էբ

աորար»--մի կույտ ԱԻՆ լոնց մ անելով.

--

Մայրը ճոլիկի անկյունն անցնելով նստեց այնտեղ, իսկ Սոֆյան նրա ուսերը գրկած լուռ դիտումէր Միխա՛լլո Հորեղբայր, Ճայճոյում նն մեզ՝ մուժիկենետ դարձնելու բիս,-- կիսաձայն ասաց Ցակովն առանց դեմքը ն քմծիծաղով պաՌիբինը դեմքը դարձրեց, նայեց նրան

Տեսնո՞ւմ

ավիիւ--

Հայացքովուղեկցելով նրանք: նս դեռ հրբեջ Այոյ-կամաց արձագանքեցՍոֆյանի է, մի հաճատակ է չեմ տեսել այնպիսի դեմք, ինչպես նրանն նես ուղում եմ նայել նրանցի... Մենքէլ գնանք այնտեղ, կարժես: Ֆա խստասիրտ մարդ Դուք նրա վրա ժի՛ բարկանաց,որ է...փամացխնդրեց մայրը: Սոֆյան քմծիժազեց: Ի՛նչ Հրաշալիէք դուք, նի լովեա-.բարձրացըեց, Քեշեմքումէին,էին, իգնատը զլովաը բարձրացընց, ծոբ իգնատը գլուխը նրանցշեմքում րբ երանք ն մեչ խրհմազերի գանգուր մատները Թնակի հայնց նրանց չով՝ կոսցավ մի քերքի վրա, որ ընկած էր իր ծնկներին. Ռիբինը կանգնածթղիի վրա բոնեց արնի ճառադայքըչ որ Հ»լիկ --

աէր

երնի։

/

Հուն

ու

որ

Բանտում

է

արի

տանելով՝ կարդում էր շրթունքներըչարժելով: Յակովբ ն նույնպես կարծնկալոջ' կրծքով ընկել էր թախտիեղրին

դիմեց Սոֆյային: Ի արի ԵՏ անունը,-պատասխանեց Սոֆյան»-Տասննլվանովնա,-Է Բու տարի Ե. 8Դլ --

ամա

--

է

'

--

.

.-

:

Է

'

.

| :

|

--

Սեմ ուզում:

թեթե հեց:ՑՈ Սոֆյան մեկնվեց 9 բախտի վրա ' ն էր նրա գլիոավերեր,գիտելով բնքերցողներին, երբ մի բոռ Մ. /Ր6

ու

.-Ֆ8լյ.--

նստե

կամ իշամնղու պտտվում էր մեր ղեմբի վրա, Սոֆյան Հոզատաբությամբ թշում էր.

ծռ

ը

Մայրն այդ տեսնում էր կիսափակաչքնրով, ն նրա Ճամար Հաճելիէր Առֆյայի ն հ՛ 6 ՄԱ5 ոգատարությու ՄէռւտնցավՌիբինըն բամբ չշեջյունով ճարցրեց. ա»

Քնած

ք

մյու: Ռիբինը լոնց, ուշի-ուշով իրինը լոնց կ նայեց մոր գեմբին, Ճառաչնց կամացասաց. նա գուցե առաջին կինն է, որ գնացել է որդու 4նտնից՝ ֆրաճանապարչով, առաջի՞նը, Փխանդարենք նրան, դնանք,-- առաջարկեցՍոֆյան, Այռ, մենք ո" լնտք է աշխատենք:կուզեի մի քիչ խոսնլ, բայց մնա նինկոյան։ Գնա՛նք,տղե՛րք: նրէջն էլ գնացին, ՍոֆյայինԴլուղակի Ճոլինիմոտ թողնե. չոփ հսկ մայրը մտածում էր. «է, վնաս չունի, փա՛ռք աստու Քարեկամաքան,,.ջ ծվ խաղաղքնձց, շնչելով փայտի ն ձլուքի բարկ Հոտը: --

ուչի-

--

--

--

:

--

ան

իդնա՛տյչ--կամազ կօգնեմ,

քեզ

առաք

ե նա այնտեղիցդուրս բերեց մի բոքոն գնալով:

տել սեղանիվրա դարսելով:

եք,--կամաց

Խո՞ւմ

ն

դոչնը եֆիմը--

Տսկովը՝

Ճո

սկսեը կտրբ-

ձաղումէ...

գլխով անելով առաց:

Ռիբիննականջղիեց Այո, զալիս է... Եվ ՍոֆյայինդառնալովբացատրեցՀիմա կգա վկան: Եշ նրան քաղաքիցթաղաբ Հրապաթակննրումկկանգնեցնեի,որ ժողովուրդը լսեր նրանչ ղա բոլորը պետքէ Ֆա միշտ ժիննույն բանն է ասումյ բայց --

կտանեի

Ը

լեն...

:

Անղորթությունը աղջամուղջնավելի էին խտանում,մարդն դիտում կանցձայներն ավելի մեղմ էին չեչում: Սոֆյան մայրթ ժան ծանր: էին դալիս դանդաղ: նրանքբոլորը էին մուժիկներին, հ նույնպես Հետեում էին կաինչ-որ տարօրինակզգուշությամբ ն

նանց:

կորբնեկավ մի բարձրաձասակ, կոքնելով, մեչք մարդ. նա քայլում էր դանդաղ, ձեոնափայտին ն լսելի էր նրա խուուտ շնչառությունը: ԱՀա հ հոյ-- ասաց նա հ օկսնեցՀաղար չա նա Հագել էր երկար, մինչն կրունկներըճառնող մաչվա փնչերով գլխարկիտակից ցանցառ վերաիկոն անուժ կախրկխվելէին դեղնավուն, ճարք մազերը: Քաց գույնի մորուք էր բուսէլ նրա դեղնած, ոսկրոտ դեմքին, բրանը Անտառից

դուրս

բացատ

«-

ԽՆ

ԳԵՅ

գոն

աշրատանքըավարոկ

տր

ծրանց ձայներից արքնացաժմայրի ճոլիկից դուրս եկավ ճորանջելովն ժպտալով. Դուք աշխատծլ էջ, իսկ եշ խանումի պես ընել էմ.-ազաց նա սիրալիր աչքերով տետղզելով բոլորին: Քիզ նձրմլի է,-- արձագանընց Ռիբինը,նա ավելի ճան--

Իլ

զիոտ էր,

քյունը: Բ

աղատյուՏոզնաժությունը կլանելէր Վողովմունջի

Իգնա՛տ,-Ր

ասաց

նա,--

մի քեյի ճամար Հո՞ցս յ

Քաչիր։ Մենթ այստեղ ճերթով ենք տնտեսությունը վարում, ալ աօի հգնա՛տնէ մեզ ուտեցնում-խժեցնում: Ես իմ Հերթը ն սկսեց տակղիչիի՛,-- նկատենք իգնատը հ ճյուղեր Հավաքել խարույկիճամար խոսակքությանն ավանչգելով: Է --

էնեոր

ժլութերն ամծնքի Համարեն մբ հատելով Սոֆյայիկողթին: -ֆ02--

ճետաթիքիր,-առաքեֆի«

ճակատի անաաա

արար

Սոֆյայի Երբ

րցրեց: 11ային Հարցրն

--

Գ

Հետ

ՔՈ

՛

եմ,

տակ

ն տենդորեն Գոյ

իո» փայ-

նրան, Մոֆանոքացրքց Ռիբինը նա

ՔՔ

երի

Բերել

--

|

ապա

կորավան

Շնործակայություն... ժողովրդի կողմից": նա ինջը դեռ չի կարողանում Հասկանալ ճշմարտությունը»...ուստի հայ ոի Հասկացել եմ... չնորձակալությունէմ ճայռնում հիա փեխարեն: ահ. նա շնչում էր արագ, օդը կարծես բռնելով կարձճատկ, ձեռների ԽօկՀազ շնչելով: նրա ձայնն ընդչատվում էր, տկար ոտ մատներըսողում էին կրծքի վրա՝ աշխատելով կոճկել վե--

բարկուբ կոճակները: --

Ջեղ Համար վնասակարէ այսպես -. Գ89..

ուշ

անտառում

լի-

նելը, Անտառըսաղարքավորէ, այստեզ խոնավէ ն տոթ,Իաչա հնձ Համար այլնս օգտակարրան չկա,-պատասխանեց նա նալով -- ինձ Համար միայն մաճն է օգտակար... Նրա ձայնը լսելը ծանր էր, ն նրա ամբողջպատկեինառաջ էր բերում այն ավելորդ կարեկցությունը,որը դիտակցելով իր թկարությունը,մոայլ սրտնեղությունէ զարթեցնում: նա նստեց մի տակառիվրայ ֆնկենըն այնպես զգույշ ժալելով: որ կարես վախենում էր, թե ոտները կկոտրատվեն, սրբեց քրտնած ճակաչր: նրա մազերը չոր էին, Մնոած: խարույկըբոցավառվեց, շուրջն ամճն ինչ դողաց, խանձվածստվերները վարեցած նետվեցին անտառ, ե կրակի վիա ծրնաց իվնատիկլոր գեմքն ուռած այրոնրով: կրակը Հանգավ: եխր Հոտ եկավ, անդորբն ու մեգը կրկին խտացանրա. ցատի վրայ, կարծես ուշադրությունը լարելով ն Ճիվանդիխոպոտ ականչ դնելով: խոսքերին հսկ ժողովրդին ես դեռ կարող եմ օգուտ ըներձլորպեո ոճրագործությանվկա... ԱՀա, նայեցեք վրաս... ես քսանոք տարեկանեմ, բայց մեռնո՞ւմ ծմ: հսկ տասը տարի ակալ էս առանց ուժերս լարելու ամեն մի ուսիս բարձրացնում էի տասննրկուփութ, ն վնասչկար: Այդպիսիառողջությամբ ես կարծում ձի, Թե յոքանասուն տարեկանի կշասնեմ առանց ռայքաքելոս Բայցապրեցի տասի տարի, ավելի չեմ կաթող:Ինձ կողոպտեջին տերերս, ջառասուն տարվա կյանքս քալանելին, բքառասո՞ւն տարվա Մ սա է սրա երգը,-- խուլ ասաց Ռիբինը: նորից բոցավառվեց կրակը, բաց արդեն ավելի ուժգին, ավելի պալժառ, ստվերները կրկին նետվեցին դեպի անտախ էլի ճտ խոնվեցին դեպի կրակը ն դողդողացին խարույկի չուրչն Թշնամականպարով: կրակիմեջ քճրճտում նվվոմ անմռունչ, ձին քաց ճլուղնիը: Շշնչում, թշխշում էր ծառերի սաղարթի, քացաժ օղի ալիջից այլայլված: Բոցի ուրախ, կենդանիլեղու» ները՝ դեղին ու կարմիր, խազում էին գրկվելով, վեր էին սլանում կայծեր ցանելով, թոչում էր վառվող տերեք, իսկ աստղեբը երկնքում ժպտում էին կայծնիին՝ իրենց մուտ կանչելով... Սա ի՛մ երգը չի, շազարավորմարդիկ են երդում, չճասկանալովժողովրդի ճամար բուժիչ դասն իրենց թշվառ կյանքում:Որքա՞նաշխատանքից Հոգնճան արվածխեղանդամներ «384 ---

ձրերայ,

--

-

ու

տա-

--

նն

ո"քաղցից...--նա

աար սէղանին գրեց մի նջմենմեռնում

ցնցվոլով'

ձակովը

դուլ

Հավաց կորանալով:

կվաս, գցեցկանաչ սոխի

ճիվանդինասաց, Արի՛, Սավելի՛, ես ջեզ ճամար կաք ծմ բերել: Սավելին բացառաբար գլուխը չարժեց, բայց Յակովը բըոմոտ տարավ հ նեց երա կոնատակից,բարձրացընը սեղանի վահցե՛ք,--կամաց ասաց Սոֆյան Ռիրբինիննախատանա ամեն կան տոնով,-- դուք նրան ինչո՞ւ էք այստեղ կանչել:

մի կապոց

ն

Հ.

--

Մեռնել...

արո մ ի րօպն ե կարող է

ՀողհաձայնեցՌիբինը:-- Առալժմքանի կա՝ Թու խոսի) Դատարկ բաների ճամար կյանքը փչացրել է, թոզ մարդկանցճամարէլ ժի բիչ նեղություն քաշի, վնաս չունի՛։ Ա՛լ

կարո՞ղ է,--

--

բ: ինլ,

ուք կարժես թն մի բանով Հրճվում եց,-- բացական չեց Սոֆյան, Ռիբինը նայեց նրան ն խոժոռված պատասխանեց: Փա պարոններնեն, որ Քրիստոսով Հրճվում են, Թե ինչ--

Հ»

պես է նա թաչի վրա ճ8ժնծել, իսկ փենք մարդուք սովորում ենք ե ուզում նն, որ դուք էլ սովորեք մի Քիէ..: Մայբբ վախեցածբուրձրացրեցՀոնջի ն ասաց նիան. Գի, դծ՛, բավականէ... Հիվանդըսեղանիմոտ նստած նորից խոսեց. ինչո՞ւ, ՄարՄարդկանըոչնչացնում նն աշխատանբով, ես լ1:2 եմ: ասում տերը, Մեր դու կլանքը գողանում քն, ինչո՞ւ եմ կյանքս փչացրել, մեր տերը մի նրգՖեդովի գործարանում նվիրեց լվացվելու Համար, նույնիսկ ոսկե չուծու ոսկե աման միղամա՞նւ.Այդ միզամանի մեջ է բմ ուժը, իմ կյանքը ԱՀա, Թճ ինչի Համար է գնացել կյանքս, մարդն աշխատանքովինձ սպանեց,որպեսզի իր սիրուշուն զվարճացերիմ արյունով, կե միղաման գնեց նոս Գամար իմ արյունու պատկերով նհ նմանուՄարդը ստեղծված է աստծու թյամբ,-- ասաց նֆիմը բմծիծաղով,-- բայց ա՛լ, տնսեք ինչի Համարնն բանեցնում մարդուն... մի՛ կաց,-Ռիրինը՝ թաքը Սթնմն բացականչեց

--

ոս-

--

ՀԶ

Լ

սուս

Խփֆել»վսեղանին:

սա

--

-

Ջ5

Մի՛ ծամբնրիր,-- կամաց ավելացբնցՏակովը: Իգնատը ժիծաղնց:

Գոռկի Մաքսիմ

-385-.

Պ Մայրընկատեց, որ աղաները երեքն ականյէին դնում ծաղ» կաժ ճոգիների անճագուշաղթությամբն ամեն անգամ, երբ ՌիԲինի խոսում էր, հայում էին երա գեմջին դարանակալաչքե. րով, Սավելիիխոտածընրանց դեմքերի վրա տարօրինակ,կու | ծաղր էր առաջ բերում: Դեպի Հիվանդը նրանց մեջ խղնածա-

Մայն ականչ էր դնում, նայում, ն նրա աոջն նորից խավարիմեչ փայլնը ն լուսավոր չէրտի ես ձգվեց Պավելին նրա տնղավորվեցին խարույկի Ընթրիքն ավարտելով բոլորի նրանց առջե փայտն արագ կլանելով վառվում էր կրաանտառն եիկինքը պատեկը, Հեւտնում կախվել էր խավարը' լով Հիվանդնաչքերը լայն բացաժ՝ նայում էր կրակին, անինդճատ Հազոււ,ամբողչմարմեով դողում, բքվում էր, թեն կյանքի շուրջը.

ու

բություն չէր նկատվում

մոֆյայինթեքվելով, մայրը կամաց Հաիցրեց. -- Մբ՞քքՃիշտ է ասում նաս Սոֆյան բարձրաձայնպատասխանեց. Այո, գա մի՛շտ է, Այդպիսիմի պարգնի մասին թեբթում դրեցին, դա Մոսկվայում էր... նվ ո՛չ մի պատիժ չմտացավ հա-- խուլ ձայնով ասաք Ռիբինը-- Բայց Հարկավոր էր նիան պատժել, դուրս բերել ժոզովրդի առաջ, կտոր-կտոր անել ն նրա գարչելի ժիր չների գեել: Մեժ սատիժենըկտա ժողովուրդը, երբ ոտքի կանգձա, ռր լվանա իր կրաժ «րմ վիրավորբանթք--

--

Գո

:

ԻԸ'

այդ

."

արածի նրա արյունն

Մյգ արյունը

արյան տերը ժողովուրդնէ.

է, նրա ձծրակներիցեն խմկ,

|

Ցուրտէ,-- ասաց ճիվանդը: ճակովն օղզնեցերան, հի վնր կենա, ն ւաիավ կրակիփո պայծառ վառվում էր, ե սնդեմ ստվերներըդոզԽարույկի չին նրա չուրչը՝ ապշաժ գիտելովկրակի զվարք խաղը ավելին նսածց ժի կոճղի ն դեպի կրակը մեկնեց թափանցիկ, չոր ձեռները, Ռիբինըգլխով արեց նրա կողմը ե Սոֆյային :

Ջի արտացոլումները դողդողում Լին երա

Գուցե լա՛վ է Հյուղլա՞կըգնաս, մավելի՛,-- ճարցրեց Ցակովընրա վրա թեջվելով: նա ուժերը լարհլուի փ՞նչկարիք կայ-- պատասխանեց -ե, կնստեմ, չատ ժամանակլի ժնացել ինձ մարդկանց «Հետ --

--

լինելու... նա

--

Հոոմ աժաք՝

,

Մա, գրբից ավելի խիստ է. երթ մեքենան բանվորի ձեսպոկում կամսպանում նրան,բացատրումեն, քն ինքնէ զավորը: հակա՛լ, երբ ծծում են մարդու արյունը ն դեն գցում երունՀոշի պես, դա ոչ մի բանով ձի բապատրվում. Աժեն մի ' հս ճասկանում եմ, : բայց կատակի ճամար տանչ8մ Հասկանում: ինլի՞ Համար են չարչարում ժողովրդին, | ինչի՞ ճամար նն բոլորիս տանջում: կատակիՀամար,ութախա| Ֆալու Համար, զվարճալի լինի աշխարճումս ապրելը,կարելի լինի արյունով գնել ամեն ինչ՝ ծրգչոււի, ձինը, արժաքն դա| Ֆակներ, ոսկն ամանեղեն,քրեխաֆնրիՀամարթանկագինխա- | ղալիջներ։ Դու աշխատի՛ր,որքան կարելի է շատ այխատիր, | իսկ ես ցո աշխատանքովփող կդիզեմ ե ոսկե միզաման կեվիի --

է

ոզանություն ելը»:

|

բեմ միրուճումո:

-.388--

| :

դեժքիճ,առանց կեն.

դանացնելու մորթը: Միայն ճիվանդի այքերն էին վաովում մարվող կրակով: մեռած

:

զննեց ամենքին, մի քիլ լոնց

ն

չշարունակեց դժգույն

մժիծաղով.

--

2. էմ2

լինելն ինձ Հաճելի է: նայում եմ ձեզ ն մտա-չծում, դուն սիանք ճատուցեն հիանը փոխարհն, ում կողոպտել էն, այն ժողովրդի փոխարեն, որն սպանվել է ««դաշճության ղ

տ

պատճառով... Բ

ն չուտով նա ննջեց, զլուխն անՖրան չպատասխանեցին, կախելով կրծքին: Ռիբինընայեց նրան ե կամաց ասաց. Փայիս է մեղ մուո, նստում ու պատմում միչո միննույն բանը, այդ ծաղրուծանակի մասին, որբինենթարկել ծն մարդուն: Դրանով է ամբողջովին զբաղվածնրա ճոդին, կարծես քե դիանուվնրա աչքերը Հանել են ն էչ ոչինչ չլի տեսնում: ԳԵ Հլ ինլ է Հարկավոր,--ժտախոչ ասաց մայրըո-Քանի որ մարդիկ աժեն օր Ճազարներովկոտորվում են աշլատանջիմեջ հրա ճամար, որ տերը կարողանա փողերը կատակի ճամար շոտյլել, էլ ի՞նչ... Գու Քանձրալի է նրան լսելը,-- ցաժր ասաց իգզնատըո-մի անգամ որ լսեցիր, էլ չես մեռանա, իսկ նա մի՛չտ ժիննույնն

ուժ

--

--

--

ասում: --

Ալատեղամեն

ինչ խտացվածէ ժի՛ բանի մեյ...

--387--

ավ-

ղջ կյանքը, ճասկացի՛ր, խոժոռվելով նկատեք Ռիբինը-- ես տոյսն անդամ սել եմ նրա վիճակի մասին, բայց էլի ձրբետն

բո

մարզ կասկածում է: կինում

են

բարի ժամեր, երբ չես ուղում ճավատալմարդու գարչելիությանը, նրա խննթությանը... երը ամքնջինխղճում նոյ թէ՛ ճարուստին,Աէ՛ աղբատին,.. ճարուստն էլ կաթոզէ մոլորված լիներ Մեկը կույր է քաղցից, մյուսի մտածում կուց: Լ՛, ժաթգի՛կ, ես, էճ, եղբայրնե՞ր: Սքափվե-

| |

ոս-

լ

ցե՛ք,մւտաժերք՞ք ազնվորեն, առանց ձեղխնայելու, մոտածեցե՞ք փ. մտածնջե Հիվանդնօրորվեց, ալջերը

բաց

|

արեք, պառկեց գետեինւ

Ֆակովըաուսուփու վեր կացավ, դնաց Հոլիկը, բերեց մի կիսաԺուշտակ,Հագղրեը եղբորը ե նորից նստեց Սոֆյայի կողբինս

| |

կրակի կարմիր դեմքը չլացուցիչ ժւլտավով լուսավորում ձր իր շուրջը գանվող մութ պատկերների,ն մարդկաֆցձայները լ խառնվում էին բոցի մեղմ երճտոցին ն սուտվփիլունին, մտախոձճ Սոֆյան պատմում էր ժողովրգի՝ Հաալ- | ճուրելու հրավունքի մար միլաձծ | Ճամաշխարձային մարտի մասին, Գերմանիայի դյուՀնում ղաջիների ունեցած կռիվների ժառին, դժբախտ իխոլանդացիների, բանվոր ֆրանսիացիներիազատության Համար մղած

Հաճախակի կատաիաձ կոիվներում

թյունների Մառին...

մեժ

ախբագոիծու-

ԳիչերվաքավիչՀագածանտառում, ծառնրովցանկապար-չ վա, ուք նիկնքովծածկվածփոջրիկբացասում, կրակի առաչ, քշնամորեն դարմացաժ ստվերների շրջանում` Հառնումմէին դեպքեր, որոնք ցնցել էին կուշտերի ե ագաճնենրի աշթաիտճը, հրար ճետնեիըանցնում էին երկրի ժողովուրգնեիր՝ արյունա ֆամ լինելով, կռիվներից ճոզնաժ, ճիշվում էին ազատության ն ճշմարտությանմարտիկներիանունները: կամացճնչում էր այդ կնոջ խլավունձայնը: Կարծեսսսեցվալից գալով Հասնելով՝ այդ ձայնը Հույսեր էր զարթեցնում, վր նենրշելում,ն մարդիկ լուռ ունկնդրում էին այդ փատաձություն պատմությունն իրենը ճռգնոր եզբալըների մասին: նրանք նաչ յում էին այդ կնոջ հիճար, գունատ դեմբին. նրանց աոչն ավելի ն

ավելի պայծառ էր

'

չուսավեհիվում աշխաթնիժողովուրդների ու

--988-

--

--

Ր

--

կտբուկ էր, զիլ, ճամարձակ, ալն բոլորը, հնչ ռր ավելորդ էր քվում Աոֆյայի մեջ, այժմ անճչետացել էչ սաճուն ճոսանքի մեջ: երան աի սուզվելնրա պատմության Սոֆկրակի խաղը, դուրՀր դալիսգիշերվա անդորրությունը, ուշա լարված մ ուժիկների ամենից դեմքըչ բայը ալի ավելի՝ ալն

բոլորի,

ինչ

որ

նրանք նստել ղրբությունը:

զոիծբ՝ ազատությանՀամար մղվող անվերջ պայքարի" Մարդըոն սնում էր հր ցանկություններն խոտերը Հեռավոր մութ, արյունոտվարագույրովծածկվածանցյալում, իրեն անժա| նոթ այլազգիներիմեջ, ե ներքնապեո,խելքով ու սրտավՃաղորմուիբ

դակցվում էի աշխարձին, նրա մեջ տեսնելով բարեկամներ, արդեն Ճճամամտորենն ծայտատապեսհիհշելեն որոնք վաղուց իրենը որոշումը սիրձեռք բերձլաշխարՀում ճշմարտությունը» են իրենց`արյան դետետառապանքներով, անչաշիվ բադործել ն ծն ուրախ կյանքը «աղթաոբն թափել Հանուն նորյ լուսավոր նակի: Առաջանումն աճում էր ամենքի Հետ Հոգնոր մուիկուքյան պդացմունքը, ծնվում էր երկրի նոր ոիրտը՝ամեն ինչ Հասկանալու, ամեն ինչ իր մեջ միացնելու ջերմ ձղտումով չիր նգա այն օրը, նրբ բոլոր երկրներիբանվորներըզլուխէ. Մենք կասնն'բավակա՛ն ները կբարձրացեննն Ճառտատապես էր Սոֆյայի Ճնչում կյանքը,-վատաճ չե՛նք ուզում այս այլես ձայնը:-- Այն ժամանակկխորտակվիիրենը ագաճությամբուժեղ մարդկանցխաբուսիկ ուժը, նրանց ոտների տակից ճողի կկորչի, ն նրանքճենվելու տեղչեն ունէետ..Ալդպես էլ կլինի-- ասաց Ռիբինի զլուոք կարելու Քեզժի՛ ափսոս ն ամեն հնչ կշաղքաձարե՛՞ժ: ուրախ բարձրացրած, Մայրն ականջ էր դնում Հոնքը խթիստ կզարմանքիմպիտով, որ սառել էր դեմքին նա տեսեում էր, որ

էրե

չխանգարել աշխատելով անչարժ:

պատմության խաղաղ ընթացքը, վախենալով կարծելաշխարի Հետ բրենց կապող լուսավոր թելը: Միայն երբեմն նրանցից մեկի կրակի մեչ գզուչությամբ փայտ էր դնում ն, երբ խարույկից կայծերի խուիձ ե ծուխ էր բարձրանում, ձնոքն օդում շարժեծուխը քշում էր, որ կանանցկողմը չգնան: լով, կայփերն Մի անգամ ծակովը վեր կացավ, ցածրաձայնխնդրեց. վՐիՔԻչ տղասեցեք,.. Վաղեց Չոլիկ, այնտեղից բերեց ե Իգնատիճետ լուռ ժաժկեց կանանց ոտները ն ուսերը: Սոֆյան հորից սկսեց խոսել՝ ռավթության օրը, մարդկանց ճավատ ներշնչելով նկարագրելով ալն բոլորի ճետ դեպիիրենց ուժերը, կրանց մեջ վարթքեվննլով ովքեր հինն, կյանունեցածընդչանիությանպիտակցությունի, նն տխմար «Հղփացածեերի Քր վոշում անպտուղաշխատանքի «ուզում ժորը, բայց զվարճությունների Համար։ Բառերը չէին ու

--

«-«389--

բնիած ամէնբին ընդգրկող բերի թ ատոուիյան էր աոա կուրծքը զոճունակ, աղոքային "8 Նը 1 արզկանցմասին, որոնք վոռանդներիմիջով գնում Աո գեԿի նրանց, ովքեր չղթայվ աշխատանքիչզրաներով, Ս

մեժ,

զգ

ում

«ե

ն

ովքե

աժ

նրանց ճամարբերում

շուրչը --

--

Տղաներիցժեկն աղմկալի Հառաչեց: ԴՆ.Ափսո՛ս որ դնում եբ,-- անսովոր առաք քնթուչձայնով Թիբինը:-- Լա՛վ նք խոսում, Մեծ գործ է դա՝ մարդկանց իրար Հարազատ դարձնելը:Երբ այսպես իմանում նս, որ միլիոնավոր նույնն են ուզում, ինչ որ մենք, աիրտդավելի է բամարդիկ բիանում։ իսկ բարության մեջ մե՛ծ ուժ կա. Դու նրան բարիք տուր, իսկ նա քեզ ցից ճանի,-- կամաց ժիծաղնլովասաց եֆիմը ն արագ ոտքի ցատկեց-- ծիանց գնալու ժամանակն է, Միխա՞յլոՀորեղբայր, քանի դեո ոլ ոք չի տեսքչ:Փրքույլկները որ բաժանենք, կսկսիփրնտիշխանությունը Րելչ Ան որոնգից են Մեկնումեկըկճիշի՝ նչ ա՛լ, օտարական կանայքէին եկել... Դե՛տ, շնորչակալությո՛ւն,ժա՞յր, ննզություններիդ«ւամար,-- ասաց Ռիբինը եֆիմին ընդճատելով -- նս միչտ Գո վե-

ի

եռ

մասին դնում:

ի :

:

:

|

էր, իսկ

՛՞ --

ն

Մներսիցստաքանումլավ կլիներ, պատասխանեցՌիբինը» ցո՛ւիտ

է:

ծմ,--

երեք տղաներըխարույկի մոտ կանգնաժ,կամաց զրույում էին, իոկ նրանց աների մոտ 4 պառկած էր Հիվանդը՝ վա , տակներովծածկված, Երկին ի, սավերները Ճալի վում էին, 971" ցնցվում4ի առր ա արհի սպառելուի ,

ա

աը

--390.-

նում

պարկեշտ Դամեստություն, ոիբ թուլ չէր տալիս նրան որեն

բան ասել, բացի

այլ

կամաց՝

բեց նրանց:

նա

բան Ճագնեիր,

ճարցրեց Ցակովը: կաթ չենքխմի՞ ճանապարճիցառաջ,-առաց եֆբժը: -- կաք կա՞ ւիդյորչ-հգնատըշիոթված,մազերիծարքելով ասաց Ջկայ հս թաիել եժ... եվ ձրծքն էլ ծիծաղեցին: կաթի մասին (ին խոսում, իալց ժայրն զգում էր, որ նրանը նն մտածում բանի մասին, առանց բառնրի՝ Աոֆլային ն այլ իրեն բարիջ, լավություն ցանկանալով, Դա նկատէլիորքն Հուզում էր Սոֆլային ն նրա մեյ նս առաչ էր բնրում շփոքմունը, --

ընկերնե՛ր" Շեորճակալությո՛ւն, Տղաներնիրար նայեցին, կարժես այդ

լա՞վճանապարձով

օիրալիր խորճուիդ տվեց,

մայրի:

--

ի

Ռիրինըժոլաում էր լայն Քնքշացած,

առտը

--

բարբիփվիտով 0ղր կանգնքլէր միայն օձիջը բաց չապկով։ կուրժբոլորովին մերկ, Մայրբ նայեց նիա մեժ կերպարանքին ն

սառն Քը

քեզ մատիկ տալով,

՛

մյուսի վրա էին ծանրանում:

--

մտածում`

ի՛նձ ։բնտրնեսյ--

ու

--

եժ

Ռիբինը Սոֆյայի

բարեկամական, ն այդ ղգացմունքը երհի չփոռթեցնում նակ չոր աչբնրով ձր նրանց իր նորությամբ: Անջուն գպիշերվանիը

ժպատատալավ զենել իր

գտնվողմտսխոչ, պայծառացածդեմքերը: Մեր գնալու ժամանա՛կեէ,-- առաց մայրը: ժամանա՞կ է,-- Հոգնաժ ասաց Սոֆյան:

ասաց

Տղաները դանդաղ, խիտ խմրված մոտեցան Սոֆյային ե լուռ սեղմեղին նրա ձեռքըբ՝անշնորձքյտիրալիր կերոլով: Ամւե մեկի մեջ պարզ երեում էր քաջնված բավականությու՝ գոնու-

իրենց Հետ ազնիվ մտքի սարդեներ, ճշմարտությանսիրո պարգններ: «Դո՞ւ օգենս, տե՞ր),-- մտածում էր մայրը աչենրը փակելու: են

ե

Դու

--

եե

կուսաղնժինՍոֆյան Հոզնաֆ լոց

ուրեմն,-բարո՞վ

ձեզ ի՞նչպես հսկքաղարում դտնննք: սեղմելով:-ձեռքը

րա

ա՛ց

նրանց,

Գր՛չ, գնար

Է

Ւ ալԳա«.

քնքշորենօրո-

վառ աժուխները մաՀ ավեց «Հիվանդիխուլ Ճազը: Հչանգան բաղխաբույկոսի -- Գաբ բարո՞վ,-կիսաձայն ատում էին մուժիկները, ե ժամանակուղեկցում էին կանանց: այգ տխուր բառերը երկարի նրանք առահը շտապելու գնում էին ցայգարացի աղչջամուղզջում,անտառիարաճետով, ն մայրը Մոֆլայի ճետնից քայգելով, առում էր. չվ -ծ- ա՞վ է. այս բոլորը, կարծես երաղուվ է, այնքա՛ն Տանաչե ուղում նն է, Մարդիկ ՝ ո աիրելի՛ս ւր ճշմարտություն" ուզո՞ւմ ենչ նվ սա նման է այն բանին, ինլ որ եկեղեցում է լիհում՝ մեծ տոնի առավոտյան ժամերգությունից առաջ... քաճա-չ հան դծո չի եկել, մուք ն խաղազ, տաճարի ներսն աճավոր է, է արդեն ճավաբվում է,.. այստեղ ծն մու վափշկ ժողովուրդն -

|

բառը

--30|--

ռում

սրբապատկերիառաջ,

այնտեղ են վառում ե քիչ-քիչ քշուվ խավարը, լուսավորելովւեծու տունը: Ճիշտ էյ-- ուրախ պատասխանեցՍոֆյան,-Մին քն

--

մա

--

ասածը '

-

աւո

աղար

Ամբողջ

Աաաա

ԱԱ

Աա

խարան

էի,

րիր

ոբ

եե 9

լն

լ ե րիլի Ք, Քանկագինս, չա՛տ լավ: իսկ ես վախենումէի, քե դուք նրանց գուր չնք դա... Սոֆյան մի քիչ լոնլով՝ մեղ հկ տխուր պատասխանեց. նրանց Հետ մարդ ավելի պարդ է դառնում... ծրանք ցնում էին ն խոսում Ռիբինիմասին,Ճիվանդիկ

,

ն,

մ

քաշվելով,

պես

Է որոնք

բայը

լ :

այնպես ուշադիր լուռ էին մեում ե այնպերճախոս կերպով արտաձայտում էին ի

|

--

ոա

տեզ, Քայց այդ Աա«Թյունից ճին գիգարաոծրում վարժվում ծս, այնքան էլ սրտիդ լի դիպճո

ն ամեն

Բա-

ն

յ

| |

: վիրավորական, ԿԱՆԱ»մավարձ աաաիաի մին մարդիկ ժի

երա Համար էն

որ բորը

ւ բ

՛

ածնվիրում, Աաաա ԷԲ շխատանջին տաճք

նրանը երանց 4 ժաղրուծանակի

աք

այհ-

աե-

ենքարկեն, Դա արգարացումչունի՞ս Մոր մ ա ն այդ դեպքի վրա, ն այգ դեպքն իթ Քուք, ուք լկաի փայլով նրա առչն պարզեց մի չարք Համանման արարքներ,որոնքճայտնի էին, ե նա մոռացել էր

րրա: քառա --.399.-

սրանքրիխառ-

մի վիճակապետժուժիկներին ատրոում իր ձիուն զլութր տան գյուղում ման ածելուժամանակ, ն գլուխ չէր տալիս, երան բանտարկում էր: է՛, զա ինչի՞

առավուռը:..

իրենը ցոճունակբարեկամությանղգազմունընձիը կանանցըՃոմար մանը Ճոգացողություններ անելով: Դաշտը դուրս եկան: Դիմացիցբարձրանում էր արնը: Աշբից դեղ անանատանելի՝ նա երկնքի վիա սփռել էր վարդագույն քափանցիկ ճառագայթների Հովճաիը, ն ցողի կաթիլները խոտի ժեջ փայլփլում էին դար ի նանային աշխույժ ուրախությանգույնզգույն կայժերով: | Ձարթնում էին Քոչունենրը՝ ուրախ ժլվլոցով առավոտի կենդանացհելով: Փուքաչանորձն կոնչալով, քները անը շարժելու թոչում էին Հաստամարմինազոսվների, մի ինչ-որ տել անձանգիատ | լ սուլում էր պիրոլը: Բացվում էին Հեռաստանները՝ ա դիժա՛ իբ արնի նի գիմա՛ց ուռնք իբճննեց բլուրներից չ չ դիշ րայի ատվերնեիր վեր քաշելու ' ծիբեմն մաիդ խոսում 1, խոսում,իսկ դու նրա ասալ 4 Ի չես Ճասկահում, ժինչն ոբ չի Հաջողվում Հանրան մի որեէ : ջե ն այդ րակ խոսք ասձլքլ ջեզ, խոսքը միայն ճանկարծ ամծե էնչ պարպում է,-- մտախոտճ մա /Ր0:մ Այնպեսէլ, «ւ էեսաը : ե ս եմ ն | Հիվանդը: լսել ինքս գիոէմ, թե բանվորներինինչպե»

Քե

ն

ռր

"Ա

--

տղաների րի

են

ով քր Հարկավոր այդ մարդուն: Չի կարելի Հասկանալ,չէ՛չ` ինչպես Սոֆյան սկսեց կամաց երգել մի երգ, առույգ, որ

«" ողո,"7 անգամ դժվար օրործ

ծրնի նրանք ամեն բանից կուշտ

է: ես գիտնմ,

հում

էր կյանքնընքանում Նիլովնայի

տարօրինակկերպով Ճանգիս Այդ Հանգատությունը երբեմն զարմացնում էր նրան: Ռրհատաժ դին կր բանտում,մայրը գիտեր, որ նրան ծանի պատիժ է սպասում, բայց ամեն անդամ: երբ հա մտածում էր այդ ժաաին, նրա Հիշողությունն ակամա դուրս էր կանչում իր առջն՝ Անդրեյին,Ֆեդյային ն մյուս անձերի էրկար չարքը: Որդու կերպարանջը,կլանելով նրան վիճակակից բոլոր մարդկանց, մքծանում էր մոր աչքում, դիտողականզգացմունքէի առաֆաընում, ակամա ն անկկատելիորննընդարձակելով Պաղելիվ8-

Խա հարորյալ ափովում էին

ա

կողմ

փառոլոծ անճավատար ոոԲոր բարակ,

կողմ

դրանք:

շողերի

պես.

հնչի դիպչելով, աշխատում էին ամեն փրչ լոաավորոլ, Հավաքելով մի պատկեր դարձնել ն մորը թուղ չեին տոաղիս կանդ գ առնել մի բանի վրա, թույլ չէին տալիս, ոի խտանա թաԽիձը ե երկյուղը որդու ճամար: Սոֆյանշութով ինչ-որ տեզ գնաց, մի Հինգ օրից ծեւոռվեբադարձավ ուրախ, կայտառ, իսկ մի քանի ժամ ճետո նորից Ֆ« ն միի ճ ծրկու շաբաթից կրկին ն ծրնեաց: անձչայտացավ երնաց: Թվում Թվումէր քե նես կյանքում պտտվում է լայք շրջաններ անելով, երբեւե եղիորը տեսության զալով, որպեսզի երա բնակարանըլցեի իր կայտառությամբն էրաժչտությամբ: ակեր մոռբը դութ զար Ականչ գնծլով՝ ծրաժչոությունն ժայրն զդում էր, որ ջերմ Հորձանքներեն զարնվումիր կրծքին, խափվում սրտի մեջ, որբը բաբախում է ավելի 4ձամաչավ, ե ամն

էր,

:

ինչպես առատ ջրված, խոր ճերկվաժ Ճողում Ճատիկները, այնպնս էլ իր օրաում խոճերի ալիջներն են արադ, աշխուժորեն աճում, Հեշտ ն գեղեցիկ ծաղկում են ճնչյունների ուժով արթնաՑած խոսքեիր: --898.-.

Մոր ճամար դժվար էբ Հաշտվել Սոֆյայի քափթփվածու-

թյանը,որն

աժեն

տեղ ցրիվ էր տալիս իբ

հրեղենները, ծխուկ-

հերը, մոխիրը, ն ավելի դժվար էր սովորնլ հրո Ճճամարձակ խոսթերին, այդ բոլորի այբ էր ծակում մանավանդնիկոլայիճանդիոտ վատոաձության, նրա խոսքերի անփոփոխ,մեղմ լրչության կողքին։ Սոֆյան մորը թվում էր մի պատանի: որն շտա-

|

:

լ ալում է Հառակավոր ցույց տալ իրեն, իսկ մարդկանց վրա նայում է որպես 4ետաքրքիր խաղալիքների նա շատ էր խոսում աշխատանքիորբության մասին ն իր փնթիությամբանմաորեն ավելացնում էր մոր աշխատանքը,խոսում էր ազատությանմասին ն մոր ճամար նկատելի կերոլովամենքինանչարմարդրու'

թյան ժեջչ էի դնում սուր անձամբերատարությամբ, մշտական վեճերով: նրա ժեջՀակասական ե մայրն շատ բան կար, այդ տեսնելու՝ նրա ճետ վարվում էր լյարվաժ զգուշությամբ, 28տապեգող տշադրությամբ, առանց այն մշտական որտի չերմության, որ նիկոլայն էր առաջացնումհրա մէջ, նիկոլայը միշտ մտաղբաղ՝«րերն անց ձր կացնում միօրինակ, չաիվաժ-ձ4նված կյանք վարծլով. առավոտյանժամը ութին նա քեյ էր խմում ն լրագիր կարդալովբ մորը ճաղորդում էր նոՆրան ունկեդրելու՝ րությունները: մայրն ոշեցուցիչ ապարզությամբ անսնում էր, Սն ինչպես կյանքի ժանրըմեքենան մարզկանց անողոքաբարկտրտում փող է դարձնում, Մայրը նրա ն Անդրեյիմեջ մբ ընդճանուրբան էր զգում: նա էլ խոխոլի պես մախդկանցմասին խռսում էր առանցոլխակալության,կյանթի Ճոռի դասավորվան ժեչ Հանցավոր ամենքին, բայց Հավարհլով դեպի նոր կյանքն ուենցածՀավատընրա փեջայնպես վառ չէր, փեչպեւ Անդրիլիմել, ն ռչ այնպես պայծառ: Նա խոսում էր միշտ ՊՀանգիետ,ազնիվ ն խիատ դատավորի ձայնով ե, թեն՝ ։ նույնիսկ սարսափելի բանք մասին թոսելիս՝ ժորտում էր ավսոսանջի մեղմ ժպիտով, բայց նրա աչքերըփայլում էին սառն ե : ճաստատաաես: նրանց փոռյլը անանելովմայրը Հասկանում էր, Արարա աի որա աաա ԱԱ նում, ն զգալով, որ նրան ժանր է թվում այգ ՀաստատունուԲյունը, խղճում էր եիկոլային եվ Եիկոլայն ավելի ավելի էր դուր գալիս մորը: Ժո Նիկոլայը ժումըիննինդնում էր ծառայության, մայրը Վաջում էբ սենյակը, ճաշ պատրաստում, լվացվում, Հագնում մաքուր զղեաոը ե էր սենյակումնստաժ՝ նայում գրքերի նկար.

'

ու

--994-

ներին, նա արդեն սովորել էր կարդալը, բայց դա նրանիցմիչտ լարումձր վաճանջում, ե կարդալու, նա շուտով «ճոդնում էր: ակսում էր խոսքերի կապր լճասկանալ: հսկ նկարներ դիտելը նրան Հրասվուրումէբ ինչպես երեխայի, նկարները երա առջն մի ճասկանայի, գրեքն չոշափելի աշխաթճ, նոր բաց էին անում ու ձառնում Հիաշալ էրն աճագին բաղզաքներ,ճիանալի չենթեր,մեքենաներ, նավեր,Հուշսրձաններ, անչճաշիվՊաբաահւքյուններ, որ մարդիկ էին սաէղզժել,ն բնության ստեզծագորձության բազմազանություն,ոի ապշեցնում էր մարդու միտքը: Կյանքն անսաչման թեղլայնվում էր ամեն օր աչբնրի առջե բաց անքլով վիթխարին, անժանոքը, Ճրաշալին, ն ավելի ու ավելի էի ճուվլում այչ կնոջ արքնացող ծարավի ճոգին իր ճա-

անծա բիշտությունների առատությամբ, դեղեցկություննէիի

տ-

թելիությամբ։ նա առանձնապեսսիրում էր հալել կննդանաքան քեպետ դրանքօտար լեզվով էին, նականատլասի Հատոարներըիչ բայց նրան ամենից ավելի վառ պատկերացումէին տալիս ծրկմաու րի գեղեցկության, Ճճարսատության լայնարբձակության շին: --

Մձ՛ֆ

է Ժբկիրը,--

ասում

էր

նա

նիկոլային:

Ամքնիցչատ Ճուզումէին հրան ժիջատնեիըն մանավանդ ձա խորին զարմանքովէր դիտում նրանց պատվեԹիթեռները,

նկարներըն ալոպես էր դատում, Ի՛նչ գեղեցկություն է, նիկոլա՛լ Իվանովիչ»"բ՞: Եվ ր՛նչքան կա այս ճաճնելիգեղեցկությունից ամեն տեղ, բայց դն բոՄարլորը մեզնից քաբնված է ն չենք վայելում, չենք տեսնում դիկ դեսուդենհն ընկնում, բան չեն իմանում, ոչ մի բանով ճիաունեն, ոչ պանէալ չեն կարողանում, դրա Համար ոչ ժամանուկ եթե իմակություն, րքա՞ն կարող էին նային, քն երկիրն ի նլքան Հարուստ էյ նրա վրա ինչքան շատ զարմանալի բան է ապրում: եվ բոլորը ամենքի Համար, ամեն մեկը բոլորի Համար, այնպեսչէ՞ս ոզ ար--սառամ էր կզոլալը ժպտալ Ել եք նկաբազարգ գրքեր էր բերում: ՀաճախՆիկոլայի մոտ Հլուրեր էին Հավաքվում, երնկոները զալիս էր Ալքջան,Վասիլնիչը։չդժգույն դեմքով ն սն մորուքով ու լուրջ լռակյաց մի դեղեցիկ ոզամարդ. Ռուան Պետրովիչը, դեմջը կարմիր բշտիկներով ժաժկվաժ, կլոր գլխով մի մարդ, ափռոսանքով. հվան թր շրքունըներբ միշտ ծպժպաջցնումէր -.-բող

--

ուրախություն «տանալ,

--

նջ

փոիտ փոջիին, արամորուք բարակաձայն, ֆանիլովիչը, մոբար լուն, ճվճվանն բզի նման սուր. եզորը, հի միշտ կատա"ւ

ու

| ։

վում էր իր ընկերների մասին, ն իր ավելի ու ավելի սաստկացող Հիվանդությանմասին: նրկում էին ն զանազան Հեռաու

վոր ոջղաքննրից եկած ւմ յլ մարդին: Նիկոլայի նրանը 2ետ Քրկար ն ցածրաձայն զրույցներ էի ունենում միշտ միննույն բանի

երկրի բանվոր մարգկանցմասին: Վիճում էին, տաջաձեռջենըը շատ քել էին խմում, երբեվն քափաճարելով, զբույցի աղմուկի մեջ լուռումունչ գրում էր ԹոռուցիկՆիկոլայը ներ, ապա կարդում ընկերներին, դրանը "ենց այդտեղ արտա գրում էին տադիր տառնրով, մայրը խնաժբովՀավաբուժ էր պատառոտված սհեագրությունների կտորները ն այրում: Մայրը թեյ էր լցնում ն զարմանում այն դյուրաբռրբոքության վրա, որով նրանցխոսում էին բանվոր ժողովրդի կլանջի ն վիճակիմասին, այն մասին, Թե ինչպես անեն, որ այդ բանվոր ժողովրգի մէջ որքան կարելի է արագ ն լավ սերժանեն մբտՔնրը ճշմարտության մասին, բարձրացնեն նրա ողին: Հաճախ հրանքբարկանալով՝իրար ճետ չէին Համաձայնվում,իրարմեզադրում էին ինչ.որ բանում, վիրավորվումկ նորից վիճում: Մայրն զգում էր, որ ինքը բանվորներիկյանջն ավելի լավ է ճանաչում, քան ալդ մարդիկ, նրան թվում էր, քե ինքը նրան. կից ավելի պարզ է տեսնում այդ մարդկանց Ճանձն առած խընդբի մեծությունը, ն դա իրեն թույլ էր տալիս վերաբերվել նրանց բոլորին մեժի ներողամիտ, մի բիչ քախծագինզգացմունքով դքճպի փոքրերը, հիենք մաիդ կին խաղն հն խաղում առանց ճասկանալու այդ Հարաբերություններիգիաման, նս ակափա ձամեմատում էր նրանց ճառերն իր որդու ն Անդրելի ճառերի Հետ ն Համեմատելովզգուժ էր տարբերություն,որն առաջ չէր Հասկանալ: երբեմն նրան թվում էր, թե այդտեղ կարողանում ավելի ուժեղ են գոռում, քան մի ժամանակ դոռում էին ավաշուրչը։ նու

ու

|

նում,

հա

բնջն իրեն այսպես էթ

այդ: բացատիում

էջ... չատ դիտեն-«Ավելի բարձրէլ խոսում ավելի

Բոյը չափիցդուրս Հաճախ նա տնսնում Հր, ռր այս բոլոր Հաբգիկ կարծես դխոմամբ էենհրաբ 2րածրում ե բորբոքվում նե ձեի Համար,կարժես նրանցից ամեն մեկն ուղում է բնկերներին ապացուցել, ոթ իր Համար ճշմարտությունն ավելի է սբրտինիմոտ

քանկագին, քան նրանց ճամար, իսկ մյուսները դրանից վիրավորվում էին, իրենց Հերթին ապացուցելովԸՐչն

:

։

իրե՛նցավելի մարչությունն

մոտ

լինելը,սկսում

էին

վիճել

կտրուկ, կուզիտ: մուրաքանչլուրն ուղում էր ժմյուսիը ավելի բաիձր ցատկել, ինչպես բքվում էր փորը, ն դա նրա մեջ անճանգիստ տխրություն էր առաջ բներում, Մայրի շարժում էի «ոնջի հ ամենքի վբա նայելով աղաչական աչբերով մտածում էր.

«Մոռացել են Պավելինու բնկերներին...2 Միշտ լարված ունկնդրելով վեճերին, իւարկն, չճասկանալով զիանք, նա այդ խոսքերի տակ զգացմունք էբ որոնում ե նանում էր, որ, երբ ավանումխոսում էին բարու մասին, բիդպոմամբյ Հանուր իբրե մի ամլաղչություն էին դիտում այե, իսկ ամենն այստեղ ինչ կտոր-կտոր էին անում կ մանրացնում, այն տեղ ավելի խոր ն ուժգին էին զգում, այստեղ մուր, ամեն ինչ կորատող խոճերի բնագավառն էր: Այստեղ, վերչապես, ավելի շատ էին խոսում ճինը կործանելու մասին, իսկ այնտեղ երաղում էին հորը, որանից էլ իր որդու ն Անդրեյի ճառհրն ավելի մոտ էին մոր սրտքն, ավելի Հասկանալիէին նրան... Մայրը նկաւել էր, որ երբ նիկոլայի մոտ էթ գալիս բան. անսովոր ճամարձակ էր դառվորներից մեկնումեկի, տփանտեին նում, նրա դեժջի վրա մի ինչ-որ քաղցրություն էր զալիս, ն խոսում էլ էր այլ կերպ, քան ընդճանրապես,չգիտես՝ ավելի կոպիտթե՛ ավելի անփույթ: էր մայրը «Աչխատումէ, որ իրեն Հասկանան»,-- մտածում են հա տեսնում էր, որ բանՔայց դա մորը չէր դոճացնում, էլ է կուչ գալիս, կարձքս ներքուստ կաշկանդվումէ փվոր-ճյուրի ն չի կաբող այնոլես Հեշա կ ազատ խոսել,խեչպեսխոսումՀ եր ՀէաՐճասարակենոջ Հետ Մր անգամ, երբ Նիկոլայը դուրս էր զնացել, մայրը Դարցրեց մի տղզայի-

Ի՞նչ հռ քաշվում: Քննության կանդնաժէրեթա «ո՞ չես... Տղան խոր ժպտաց» Անասվոր լինելուց խնցգետիննէլ է կարժբում,.. արնուսմննայնիվ մեզ հման մարդ չի... --

--

նւս երբեք երկարչէր Խոտում, երբեմն դալիս էր Սաշինկան, Հե ժիշտ դատում էր բանիմաց, չէր ձիծաղում, հ ամեն ւն գարի ռանալիսճարցնումէր մորը. -ինչպե՞սէ ՊավելՄիխայլովիչն, առո՞ղջ Է. Փա՛ռք ամտծու,-- ասում էր մայրը:-- Վնաս չունի, բեֆբ աղն փ --

Բարնեցե՛ք ԵՑ Ք

--

հում:

ԳՆ չ

ն բկար էն

նրանյ-ԿԲԱԽԸ

խն Քոզրում

էր աղքիմը

ն

արոր

-

չ Կայրք:գանգաավում: էր հալինվային,Քէ Պամելին պաշում, նրա դատի օրը չեն նշանակում: Սաշինկան

մուտյլվում ն / ում

,

էր, ա իսկ նրա բ

լոտ

ն:

մատներնր

իմ զդում թ ուշիկս, էո ասել Խար» թան ագույն ռիրում ՛ սիրտ չէր Եար«աղջկաթիստ ան դեմքը, նրա ամուր էրն:

:

լ:

հս

այց

,

հր

բագարագ

արա

շարժ-ժ

ե...2

դու

անում,

սեղմվածշրթունքներըն խոսքի լոր, գորժնականբնույթը կարժնա նախօրոքվանում էին ամեն մի փաղաքշանք: Հառարելով

աաա դժբախտո...Ֆ

էր իրձն մեկնած ձեռքը

ն

մտածում.

,

Մփ անգամ

նկավ նատաշան նա շատ ուրախացավմորի աճանելով, Համբութնցնրան ն ի ժիչի այլոց, ժի տեսակ Հանկամ : ճաղորդծց. , կարակն ե կամացուկ «կ իժ մայրիկը մեռավ, վ լոխր քափ տվնց, ձեռքի արագ շարժումով որինց ալզերը ե չշարունակեց. -Ափոոսումձմ նրա, նա Հիսուն մոաինկան րաբ, գեռ ձի նրկար արբել:հոկ Մյուս կողժից նայում եսն կարող աակուա մու ժում՝ աճը Հավանորեն ավելիբեքն չ Աոլժ կրանքից: Միշ ամննբի Համար օտար, Հորս դոռգոռոցից վախեմքնավ, ցած, մի՞քէ նա ապրում էր: ապրում են մի լավ բանի սպասելով, իսկ մայրս ռպասելուբան չունհր, բացի վիրավո-

ա

մեռա՛ խեղճ...

4,

Մարդիկ

րանբներից,:.

Դուք ճիշտ էք կռում, նատա՛չա,-- ասաց մայրը շիչ փթածելուցՃետու-- Մարդիկապրում է՝ լավին սպասնլով, իկ հքձ սպասելու բան չկա, էլ |՞եչ կյանք:--ա աղջկա ձնոքը գգվանքովչոլելով Հարցրեց,-- դուք Հիմա մնեա՞կ եք մնացել: Մենա՛կ,-- բեքնությամբ պատասխանեց Նատաշան: Մայրիմի բիչ լոեց ն Հանկարծ ժպտալով ասաց, վնաս չունի: Լավ մարգը ժենակ չի ապրում, մարդիկ միշտ կմոտենան նրան... -

|

--

--

--

"լլ

նատաշանգավարոմ ուսուցչուժի դարձավ մի մժանածաշ "գպրծարանում, հ եիլովեան սկսնց արգելվածգրքույկնեի, ոու

քիկներ,լրտզիեր տանել ֆրա մոսս .

398.-

'

դարձավ մորիգործը: Աժիսըմի բանիանդամ կույսի իբբն ժանյակներն տանուքարան վաքառող, իբբե «Հարուստքաղքննուժի կամ ուվտավորույի պանդուխտ Տ նաճանցում ՅՈ Հ8 շրջագայում ժ էր նաշանգում քմակը մեյբին կամ ճամպրուկ ձեռքին, Վագոններում ն նավերում, ճյուրանոցներում ն խչեոնհա իրեն պաչում էր միշտ պարդ ն Հանդիստ, առացինն ններում ինքն էր զիուլցի բոնվում անծանոթ ժարգկանց Հետ՝` անվախ, իր իր սիրալիր, սրտաբաց լխուՀրավիրելով ե տեսած ժարդու վստաճ շարժութերով փորձված,չատ բան Դա

ՔՈ 44 հատ Հաղզածձյ

'

քսակը

ա

4թի ր

վբա ուշադրություն

ձեձրով։

երան դուր էր դալիս մարդկանց Հ8տ խոսել, լաել նրանց պատմությունների կյանքի մասին) գանգատներըն տարակուսանքները։Ամեն անդամ հիա սիրտը ուրախությամբ լցվում էր, հրբ մարդու մեչ նկատումէր սուր դժդգոչություն,այն դժգոգեմ՝ լար Հուցյուն Հար թյունը, որը բողոքել ողոքելով ճակատագրի գրի Հարվածննրի րիդիմ վածորձըպատասխան է որոնում արդեն մաքում ձնակնրպված ճարպերին, նրա առջկ ավելի ավելի լայն ու խայտաբղետ տեսքով էր ծավալվում մարդկային կյանքի պատկերը կուշտ լինելու Համաի մղվող պայբարի մեջ անցնող անչանգիստ, խապարգ երեում էր մարդուն խռովված կյանքի: Ամենուրեք է Համար բելու,նրան կողոպտելու, երանից որքան կարելի իր շա՛տ օգուտ քամելու երա արյունը ծծելու կոպտորենմերկ, էր, որ երկրիս լկտիորեն պարզ ձգտումը: եվ ժայրը տանում է, իսկ ժողովուրդր կարիքի մեջ է ն ձրեսին ամեն բան անձամար արստությունեերի շուրջն ապրելով կիսաքաղցէ: Քաղաքհերումկան տաճարներ ոսկով ու արծաքով լի, որոնք այնք չեն աստծուն, իսկ տաքարների զավիթներում մուրացկանններնձն դողդողում՝ ապաբղյունսպասծլով, քե երբ իրենցձեռքը կդեեն մի փոքրիկ պղնձե դրամ: Մայրն առայ էլ էր տեսել այդ եկեղեցիների ն տճրտերների ոսկեկար շուրջաոները, Ճախբուստ աղքատ ժողովրդի Հլուլերը ն նրա խայտառակ ցնգոտիները» բայց աղաջ ղա նրան բնական էր թվում, իսկ այմԻ անճաշթելի ն վիրավորական չքավոր մարդկանց ճամար, մարդկանց, երոնցը, նա դիտեր, եկեղեցինավելի Հարազատն ճՀաիկավոր էր, ֆան լար-

ու

--

առատ

Ճարուսաներին:

Քրիստոսին պատկերող նկարներից, նրա մասին լաած պատմունյուններիցմայրը զիտեր, որ նա, չքավորներիայդ բարձկամը,պարդ եի Հագնվում, իսկ էկեղեցիներում,ուր չքա-.3899..

վոր ժոզովուրդըդալիս էր նբա մոտ մխիքարությունստանալույ մայրը տեսնում էր նրան շղթույված էպիրշ ոսկով կ մետարբսովը որը պժգանքովխչխչում էր աղքատությունտեսնելիս:եվ մայրն ակամամիտն էր բերում Ռիբինըխոսքերը. Աստուծով էլ են խաբելժեղ: իր Համար աննկատելի կերպով մայրն սկսծց ավելի բիչ " աղոթել, բայց ավելի ու ավելի շատ էր մտածում Սրիստոսիե այն մարդկանց մասին, որոնք առանց նրա անունը տալու, կար նույնիոն առանց նիան ճանաչելու առրում էին, ինչպեո

27» հանրա

Աոկրա Նարա ԻՑ

Բ

կանց

է արտիՀամար թանկագին:ժողովութղըթիլ-Քիչ Վրդովվում իր կյանքով: զգում է, որ ստությունը կխեղդիիրճն, էթե ինքն իր մասինչմտած ավելի էր պածանչկուտ եվ մայրն ավելի ցահկությո:2 զգում իր լձզվով ասելու մարդկանցկյանքի անարդարություն ների մասին. երբեմն նրա Համար դժվար էր լինում զոպել այդ ու

ցանկությունը... Սառ

լ

բ

այդ

բաժանել երկրի աժբողչ 7արոատուփասին չատ էր մտաժում, ն նրա Հոգում

չեւ,Արա Ար

մժտածժունջը

խորանալով

ն

րն

Քյո

Հետ

ն

խանդաղատանքի տրտմության Հետ,

տակների

4ո

-՛

ապշափժայրը խիզախությամբ

քնրաճավատու

Բարի / այում

էր Փիաքներ

նրանս

պատմում

չափ չկա, խրա ումն անՄարդու ցանկություններին դեո շար դանդազ սպառ է: Քայց աշխարչելայնուամենալեիվ, ամեն ժարդ կաժենալով է Հարատանում ոգով, է "Հ թ. ստիպված իրեն ազատել ագատուկսպանեն փող: իսկ եբբ մարդիկ այլ գիտելիքներ, իրենց կաղզատքնանազատ աշխատանքի նրանք թյունը, երբ դերությունից»..` երա բառերի իմաստը, Մայրը Հազվադեպէր Հասկանում Հավատի անվարան տվող չունչ կենդանի բայց այդ խոսքերին էր մատչելի դառնում: ավելի իր ճամար ավելի դգացժունբըն Ֆրկրիս նրեսին ազատ մարդիկ չափազանց ջիչ կան: --

Քրիստոսն

որովճեան ալժմ

լ

կախվածությունիցկուտակել

ու

--

-

ասում էր նիկոլայը: երկրիդժբախաությունը,-Դա ճասկանալիէր այրը Տանալում էր ազաքությունից նա ծասկանում էրչ որ ն չարությունից ազատագիվածներին, հ եթե այդպիսիժարգիկ ավելի շատ չինեին, կյանքի խավար ն ն աչոհլի գմմքն ավելի բարեճամբույր պարզ, ավելի բարի լոաավոր կլիներ լաթ ակամա պետք է անողոք լնի.-- տխրությամբ

ւո

ւռ

--

-

ու

Մարդու նպաբան էի պատմում: զարմանալի

-

փարդիկառատաձեռն կերպովքավել են նրա Համար, ողյաՀխոշությամբ չչայտարարելով մարդկության տարաբախտբա. լ բնկամի անունը իր ճանապարձորդություններից մայրը վերադառնում էր նիկոլայի մոտ միչտ ուրախ, Հուզված այն բանից, ն լսում էր ճանադլարծին, կ ինչ որ տեսնում առույդ կատարաւժ գորժից գոչ՛ ա՛վ բան է ամեն տեղ ման գալը ե չատ բան տեսնքասում լբ»-էր նա նիկոլայիներեկոները:-- ծասկանումես, թն է կառուցվում: Քերում, շպրտում են ժողովիրնչպես փյանքն դին կյանքի մի անկյունը, մարդը վիրավորված դնսուդեն է ընկնումայնտեղ, բայց ուզի-չուզի, մտաժում է` ինչի՞ Համար: ինձ ինչո՞ւ են դենբշում: ինչո՞ւ ամեն ինչ առատ է, իսկ ես քաղեմ, կած եվ որքանիշելբ կա աոնե ունդ,էկ ծ. Հեժար 400-.

Կրո

Քայց ժի՞քն կարլի բան է գաս ւ: եվ նիկոլալը Համառորեն, իր մարդարնությունենրիճըշակնոցի ժիմարտությանըանչողդողդ կերպով Հավատացած, ը ժշեն մ նայե ազգայիմասին Հեոր դեմքին, ապագաք աքերՏոոմ չից

որ

«-

աածբը

--

ո

այմմ իր սրտին ավնլի մոտ է դարձել ն արդեն ուրիշ էր նայ ավելի բարձր նիի «ամար ավելի տեսանելի, ավելի ութախալի ե ավելի պայձառաղեմ,-- կարծես քն նա իրոք Հարություն է առել

դա

պագ

Հարցնում էր նիկոլալին:

.

Համար տեսանելի անում էր՝ աղոքջի լուսավոր զեմբ ընդունելով, աղոքքի,ո Համածա փառտար լույսով ողողում էր խավարաչխարծչը,ամբողջ կյանքը ե բոլոր ժարգկանց: եվ Ժորը թվում էր, քն ինջը Քրիստոսը, օրին փայրբ միշտ սիրնլ էր աղոտ սիրով, մի բա բԴ զգացմունքով, որի մնջ ճրկլուղր սերտորեն շաղկապված էր ամճն

կաւ

միշտ մի որեչ

չոր"

ԱրորԱԻ»

Հույսի

ու

մէջֆ Հավասարապե վ խապես յդ

անու

Դոդետեմ, Եվ ո՞ւր է այն օղորմած աստվածը,օրի առաջ Հաեն, նրա չկա, այլ ամենքը ծրա զավակներին քուստ աղքատ

,

«»

ասում 96.

էր

նիկոլալը:

ՄաքսիմԳոռկի

չ-"404

-ծ-

`

փազիիէչնել"վ բացականչեց նիկոլա՛լ եիկոլա՞ջ.".--

ի իրր Հորախար վարեց, Տան իմավորելու նիկոլայր դնա՛,

.-

Մայրըգլիոով նշան էր տալիսխոխոլի Հավանության բոս» ծերը ժտաբերձլով: `

որ նիկոլայը,

Քյունիը եկավ շա

վերարկուն

միշտ ճշտասլաճէր, մի անգամ ժառայու. ավելի ուլ, քան բնդշանրապես,ե առանց

վրդովվածտրորելով՝շտապ Հանծլու, ձճռները Գիտե՛ք, նի՛լովնա,

ասաց,

ժեր ընկերներիցմճկթ բանէ նա, Տաջուվնջ արի աո Մայրը ճուզմունքովբռնված օրորվեցոտներիվրայ նանց աթոռին չչուկով ճարցնելով. ն է. Գուցե Չաչա -- Փուցե՞,-դլատասխանեց նիկոլայնուսերի Քոթովելով:-- Բայց հնչ նս օղնելնրան թաբնվելու,ի՞նչպես գտնել Ֆրան, ես Հիմա փողոցներով շրջում էի, որպնսգի տեսնեի կանեմ նրան։ Սա Հիմարությունէ, բայց պետք էք սրեմ բան անել: եվ էս նորից կգնամ... ե՛ս էլ,-- գոչեց մայրը: Դուք պնացերեղորի մու, տեսեք՝եպ որեէ բան գիտե՞,յ---

այսօր

'

-

--

-Է

:

գլխարկը .-

Ն

ՊԸ Եք:

կբոնեին։

Մայրըթաշկինակըզլիից գցեց ե Հույսով Համակված՝նիկոլայի ճքտնիջարագ դուրա եկավ փողոց: Աչքերը պղտորվում էին, ն սիրտը խԽփոսէէր շտապ-շտապ, մորն գրեթե ստիպելով վազել: նա գնում էր ճուլսբ դիպվածիվրա դրած, գլաաճակ,ե

էշ

Գնում

յի բքզ լտնանքի,գույք էլի բանա վերադառկա գեայի՝ իսկույն ավանը ոջի լնմ ճանաչում, իսկ ծմ

չանկարՓտքաննմ՝

եկա... ՆՐ

Գու

2Ը

ու

միտք

եմ

անու.

Ինչո՞ւփախար: Հիժա՛ր,

նի՛լովնան վազում է: ծ« էլ

փախար,--ճարգրեցմայրը: բ նչոլնռ

ջ»

Հնտնից

վեսովշչիկովն անչամարձակնստեց բազմոցի ժայրին ուսերը չփոքվաժ կժկելով ասաց.

ոչինչ չէր նկատում:

Հանկարծ,նա այնաե՞ղ էոյ-- առկալժում

էր մի ճույռ առաջ փղելովնրան: Շող էր, մայրըճոգնաժությունից շնչասպառ էր լինում ե հիբՀասավեգորիբնակարանի կանգ առավ այլես օւմնդուղբին,

ն

Ես զիոսնում ձի, իշկ ՔրեականԴեպբն այդպեսբերեց: կայ գողուծնժել. Այնտեղմեկը նրըն սկսեցին վերակացուին են էյ լրտեսում արել, քյան ճամար ժանդարմությունիցդուրս ծեծում լուր է տալքս, ոչ որի չի թողնում ապրել: Քրեականները էին նրան, իրարանցումընկավ, վերակացուները սկսեցինվազվզել, սուլել: կս ածսա, որ դարպասը բաց է, երեում ձե Հրապարակը, եվ դուրս էկա առանց չտապնլու» քաղաքը: կարես ծրապումսէր: Մի քիչ Հնոացաչ ուշքի եկա, ժտածքջի՝ ո՞ւր գնամ. Մտիկ տվի, տեսա բանտի դարպասը արդենփակ--

առաջ

վախեցա

ճչալ,

--482--

Հոռր»

Քաղաբում ոչ

առաջւսիկեց Նիկոլայը շուր ճեդւսնալով:

գնալու ուժ չունենալով, էտ նայեց կ ղարմացած, կամաց ժի պաճ աչքերը փակեց, նրան թված, քն դարպասիմոտ կանգնածէ նիկոլայվճսովչինովը, ձճոնձրըգրպանում դրածս Բայցերբ մայրը նորիցնալնց, ոչ ոջ չկար... «Աչքիս քրնացոյ-- Ժտքում առաց մայրը աստիճաններով բարձրանալովն ականջ դենլու։ նծրքնում, բակում անի էր դանդաղ քայլերի Խուլ քժփամփուց,Մանդուղքի դարձում կանգ առնելով մայրը կռանալովներքե նայնց նե նռրիը ածսավիրեն ետացող չնչուռ դեմքը:

բով անելուխ մտավ եզորիսենյակը Մայրն արագ վազեց սանդուղքով, է նրան բազմոցի վրա պառկածամանքլովչելասպառ ֆիկոլայրփախե՞լէ... բանաից..Ք"րը,-- խուլոտ ձայնով ճարցընց եգորը, գլոխը բարձԱնանը երկու նիկոլալ կաշ. Լաջնելով բարից Վեսովշչիկովը... Այստե՛ղ է դալիս: Հրաչալի՛Է: ն Նիկոլալն արգեն մոքլ էր սենյակը, դռան կեռը գցել Հանած ցաժր ծիծաղում էր, գլիի ժազերը Հարթքելով: կոկորդը կացավ, 4էնծլով վեր բազմոցին ծգորը արմունկները մաբրեց՝գլաով անելով. ամեցք՛ք... հալն նիկոլալը մոտանցավ մորը, բոնեց երա ժպտալով ք --

--

եծսնիլի

ձեռ-

պատասխանձց

շշնջաց

Ը

«ՉԱւաւՐ

ցածր

Լ.

--

չուրջը

Փեա՛չ--

Դու

Ը.

ռ

։

ված էւ --

ֆի՛մյ--

տսաք

վերաղառնայիք,դուռը --

եզոռրը,--իսկ դուք, պարո՛ն,լավ կլիներ՝ թաղաքավարի խփեիք ն խնեգրնիր, որ -«403.-.

հնրս կողենն ձեզ: ես մի ներողություն, կասեիք, Քիչ ՀթապուրԵւ ի

քժժիծաղովշարունակեցնիկոլայը,-Այ",-ձ' է՛4,

-

|

Հիմա. լավ չվա. սա

Բոմեյուն 1, ք ոքի գլութա կոխ, չեմ աա Խա ՑիդագաղիմիՀետնից Գ բիչ Խատեցի, կպավ ատանը ինձ, խում» ժի մ » ժագնցու այնուամծնայնիվ, Հ1տ Ընկերեքրիս բան չասացի... Գոլի անսնում էմԻ ննջեցյալ են

է

օդ

Ք

ավելացրեց.-Խխի աաաեգորը Հառաչելով Հոք որի միշի ր Համարոշ Վեաովշչիկուը 4/Բ«Վորքեու գլուխըքափ

Դ :

-

ն

ր

տալով: Է, ՛

-

էր: Իսկ դու,

ծիծաղեց

Ք

ճիմա գլուխս այնպես դատարկ չի, ինչպես

Սամն

նգո՞ր Իվանովիչ, դեռ Հիվա՞նդնռ...

| '

առաջ

մարդ անում է այն, ինչ որ ձեռջից գալիս է,-պատասխանեք Եգորըքաց-թաք Հաղզալուի-Հարունակի՛ր։ Հետո ջեացի ԷԶ զեմւտվոյի Մր Քիչ ման Թանգարանը: ծ կա, բայց. ամբողչ ժամանակմտածում էի` նչ անեմ, ո"ւ գնամ Հիմա: Մինչնանդամ վրաս փաիկացաս Սաստիկ քիչ Դուրս նկա փողոց, ժան էմ գալիս, վրդովվում էմ... Մեկ էլ տնսնքմ՝ ոստիկաննեբն ամենքինոնտղում Հբ՛,մռաժում ինձ շատ չուտ կմատնի...Հանկարծտեսնեմ Նիլով. Տան ան դի չէ վազում, ես ժի կողմ անցա, «էտը երա աս Հետեից աճա՛ ք քննա, -

-

վար

ս

բոլորը,

-- հսկ ծա Քեզ 28 է՞լԷ ն կատել,--Փաշվելովառա 9 ի: մայրը: նա զննում ն էր Վճսովչչիկովին թվում էր, թե եիկոլայիկարժծս

Քճքնացելէ

-ծ- Հիմա

Քործլով

:

սկսեց շրթունքներն այնպնն շարժել,

Մ ոս

որ

Զէ

եգորըո-իմ անձնականգործնէ,-. պասառսխանեց ձնանալու անտարբեր ժասին, Հարցրեք Պավելի Դուք, մայրի՛կ, կարիք չկա: խոր ժպտաց: Վմաովշչիկովը Թավելը վատ չի: Առոզչ Է նա մի տեսակ ավազի ոյլնս ն ընդչանրապես բան է այնտեղ: հշանավորներիՀետ խոսում է են... է անում: նրանՀարգում Տրամանատարություն լսհլով Վեսովշչիկովի վլասովան գլխով ձր նում ուռաժ, ն կապտած դեմբին: Եջորի էր խեր նայում մաֆները զուր, տարԱյդ դեմքն անշարժսառաժյ արտածայտությունից ե նրա վրա ալքերնէին միայն աշօրինակ տափակ էր թվումչ Դա

--

--

ԿՐ

խուլժ ն ուրախ պսպղում: Քւտծլու բան տայիք, լավ կլիներ, աստված վկա, Լ.

քաղցաժ եմ,--

չատ

Նիկոլայը: բաջականլէց անսպասելիորեն մվ-

շաց կա, Հետո գնացեր իոփեջ: կբանա ժի կին, ջանցքը, ձախ կողմի երկրորդ դուռը ն, ինչ ուտելիք որ ունք, բոլորը նրան ասացեք, քող այստեղ գա

-ծ-

Մայրի՛կ, դարակիվրա

ճետը բերի: նիկոլայիի բողոքեց Քոլորնի՞նչպիտիանենք,-Մի՛ Հուղվիր, չատ բան չկա..Մայրը դուրս դնաը, խփեց դուռը ն ներճի անդորրությանն ականջ դնելով՝ տխրությամբմտածեց եգոռիժառինԱՀՎԱ «1.հռնում է.... Ո՞վ է,-- Հարցրին դոան Հետեից: Փգոր իհվանովիչլիմոտից ծեմ եկել,-- ցածր ձայնով է գալիբ մրուր ասաց մայրը:-- Ձեզ խնդրում խորույն կգա՛մ,-- առանց դուռը բանալու պատասխւսննցին նրան: Մայրը մի բիչ սպասեց ն դուռր նորից խփեց: Այն ժափանակդուռն արադ բացվեց, ն միջանցք դուրս նկավ մի ակնոցավորկին: Շտապուղղելով փոքրիկ կոֆբարձրաձծասակ, Հարցիեց ժորըտայի ճմրքվաժթեջը, թատությամբ -Հ

--

»

Է

երանք էլ բնրանըբաց արեք

ւս.

--

որ

կարծես

օզ

էր

ծֆա-

Սակայնկատակըժի կողմս Չեծտքէ թեզ Քաբցնել, որը ձի, թեպետ ն՛ Ճաճելի է, ԵԹԷ էո կարողանայի վեր կծնա՞լ...-- նրա չունչը կտրվեց, ձեռներընետեցկրծջին ն թույլ Մարձումանրով ականջկուրծքը ՔԸ տրորել, տրորել Դո 25 Հիվանդհս, եզո՛րհվանովիչ,-առաց Նիկո--Վ04.--

անչանդիսա

Լ.

--

ր

աչքերն նախն: Մայրըճառաչեց, չայի ն գլուխը: ոճն փան աժեց փոքրիկ, հեզ լուկում:՝

|

ինկքնթներ» էն անչանդստանոււի ձեի...զլովեը

Նիկոլայը: իսկ իշխանավորնեիիդ չե՞ս խղճում, անճանըոտանում,-նկատեցծգորը:նա ասաք

։

՛

ՈՔԻ

--

Հ»

--

--

-

Գուք ի՞նչ եք ուզում: Ֆա եգոր հվանովիչիմոտից եմ եկել... շա

Գնանը: բ

0.

նս

ձեզ ճանաչում եմյ--

ձեզ:Մութէ այստեղ... կինը:--Բարե՛ ցականչեց «-Վ05--

կամաց

բա-

նայեց նրան Արոոնան դալիս: էր

Մ Պո

է

Հիշնց,ոի

նա

երբեժն

«Բոլորըմերոնք Քեշ,-- անցավմորփոքով, Դճապի Վլասովան գալով՝ կինն ռտիոլնց նրան հսկ ինքը «ձանից գալով Հարցրեց. նա

-.

--

Այո, է՛, ավելորդ

առաջ

դա

ծրբ նրանք մանում

Խոռոցը-

գնալ,

զգում:

է...

էին ծգորիսնհյակը, նրանց դիմավորնը ՛

մոռ նախաճայրհրիս էե ուղնռրվում, բարեկամը: յուղմի՛լամասիլենա, ժարգբ բանտից մայա է առան) Հեռացել իշխանությանԹույլտվության, է, Ամենից առաջ կեճանդո՞ւգե բանր՛ք նրան, ապա քաքցրեք որեէ տեղ: Կինը գլխով արեց ն, ուշադրությամբ նայծլով Հեվանդի դիմջին,խստությամբ ասաց,

Դուք, ծգո՛ր, պետք է իսկույն ուղարկեր ճանի, 1ննց որ ձեզ մո» էին էկել, Եվ դուք, տեսնում հմ, ձրկու անգամ է դե չէք խմել,դա փ՞նչ անփութություն է: Ընկքրեք՛ր, փն4 ոտ: Հիա Հիվանդանոցից այստեղ կգան -Հիվանդանը նք ուղարկում,-արա --

ԱՐԻՆ

էկնջ ծգորի Հեանից,

՛

ժ

եա

ոՀ "ոչ ,

Մ

'

ս

Մննք դնա՛նքյ-- շարունակեց նաշ- ետ չո-տո՛վ փագառնամ:Դուք Սգորինմի ճացի զդալով ա՞լ սրանից

կվեուվեթ:

--

Թույլչտար ծվ --

նա

նրան խոսել...

ասաց -«6-.-

սուր խղճաճարության

բեուկանում, Թչի՛նչ,

--

ԵգորըՀառալելովս--Սթանչե-

դա

դդացմունքընրա Մնջ

գլուխը կախեց,

էր արցունքներ

Ճա-

բնական է... Ապրելու ճաճույքն իր Ճետնից

չ բերում... փեդեելու ւպլարտականություն

Մայրը ձեռքը գրեք նրա գլեին ն երրից կամաց առաք. Սո՛լա արաց է՛ս ծգորն այջերը փակնը, կարծես իր կրծջի թոռոցենրին ականջդնելով, ն Համառությամբ չշարունակեց. ավ վոծլը միտ չունի, մայրի՛կ: Լոուքյամբ ի՞նչ կկռրց Հեմ, բայց Հոգեվարքիմի քանի վայիկյաններ, «2

--

որ

Կ

,

ամխարձում երա խոժւթբ: ինդճչատեց այրն նգատությամթ ինձ կչալչոյի, խանումը, կգա

մլուս

աշխարչուժ..: ա

ոո

ինչպես այնպիսիչավ մարդինչկան, հարգում

ծեռ բավականությունը: խոսակցելու

Հէ» մոռրդու

այո

անչա

ԱՀա

ն

հա,

որ

դու

խ"-

Ն...

խանումչի, այլ ոնոլյուցիոներէ, բնկեր է, Հրաշալի ձել անպայմանՏալծոլելու է, մայրին: Քոլոթին է Հոգի Հայձոյում, միշա.» եգորն շրթունքները դժվարությամբ շարժելով, եվ դանդաղ: Ֆրա ր կյանքիոլատմությունը: ակսեց պատմել իր Հարհանուճու նա դիտմամբ ճաամանում էր, որ էին, մայրր տչբերը ժպտում կառակվում է իրեն,ն հայելով նրա դեմջշին, որ ծակված էր անչանդիթտմտածում էր. քաց կապոտությամբ, օկմեռնի.... Ներս «խոավէյուղմիլան, դուռը ճետնից խնամքովծածկեց, նա

տ

Վլասովայինդիժելով ասաց. ե ԱնՀրաժեյտէչ որ ձերծանոթնզգեստըփոխի որքան ճեռանա իմ մոտից. ուինմն դութ, Փելագե՛լա կարելի է շուտ նրա Համար զգետտճարեջ ն գնացեք, եճց նիլովնա, իսկույն

է

--

եիկոլայինՀեր տանելով: գնաց,

Հրաչալի՞կին է,--

շատ

է, նա

էր միալար, կաժաց, նրա շարժումների սաճուն էին, դեմքը ն ժ. Հոնքերըգրեթե իրար էին միանում Քթարժատից | Դ դուր չէր գալիս մորը, նա ուոզ էր թում, փակ | ձՔծրը նայում էին առանց ժպտալու, սնփայլ ծվ այնպես էր խոսում,կարծես Հրամայումէր: /

ո

էին ժպտալու Համար:Մայրը շարժվում

դազ

--

կինն ուղգքց վերմակը Եգորիկրժքին, ուչի-ուչով րՐՎ Նիկոլային, աշթերովչափեցաիվակի դեզը: փոսում

Ն

գործի դնել, Ֆա

լավ է...- հեղ Ա՛ռ,խժի՛ր՝ ավելի Այդթանժի՛ խոսիր: ժորենխնդրեցմայրը: եգորը կով տվեց դեղը ե մի աջը կկոցելով շարունակեց, վում էլ, ժիննույն է, ժեռնելու եժ... դանՄյուսաչքով Կա նայում էր որ դեմքին,չրթունքները

էյ":հ

Հերանարման -

-կն

ինձ

ո

Ւ

ծլո։ Այնտնղես ձեզ 4էտ կլինեւի Անա է՞

--

մուտ

Է.

|

:

-

-.

ձմ. պմտբնրա փ կին է... Մայրիկ, է Ճոդնում... --

պառկած ք Ջեզ անդինը ուտելիք տանել.-:

--

նրա

է

իրեն վա՞տ

Նիկոլայի

՛

-Վո-

"Դ Բոլորն այսածղ բմրծք, Ափառս, Սոֆյան այստեղ չի,

մասնագիտությունն չ, փարդկանց Թաքցնել: նա վաղթ

--

Ամեն

անում, նա

բոլ

նկատեց Վլասովան գլխաշորը

է,--

գալու

ուսերինգցելով:

նրա

դա

ի)

անգամ, հրբ

ճամարձակուքյունը, ճթգնաության կ ձանձրույքի արտաձալվատ քարցրվաժ՝ տությունը դեմքի վրա են այդ բոլորի ճնտնում վախլուն, Ճանցավոր անչանգիստ, անախորժ սուր այքնրի

կայծկլթումը:

:

Այս անգումԺայթնայղ ծանոք դեժջը չեկատեց հ առանցք ժորըորեէ ճանձնարբարություն էին սաստիկ դնացփողոցով:իսկ Հետո կառք վարձեցն Հրամայեց ձր զդում արագ ն լավ կատաֆանկություն ֆուսպրելու

ժասին ի 9 մտաժել, բացի ին անքլիքից:եվ այժմ նոթերը սակարկում էր վաճառողների«ետ ն ի միջի այլոց Հայծձոյումիր ժատաՀողվաժ կիոելով՝ գործնականորեն արբեցող մարդուն, որի Համուր դգիեքեամեն աժիս ոտիվված Հարցիեք. գործը,

այդ

--

-:

--

ն

արգեն չր

ժուք ի՞նչ շոր եք ուզում Հազցնքլնրան: Միննո՛ւյննէ, նա գիչձրն է գնալու... Տիշէրն ավելիվատ է, փողոցներում ավելի՛ բիչ ժարդ էն

կա, ավիլի շատ

Հենո,

իսկ

Ծգորը խուտուտ իժաղեց: -

շոմա տանել իրեն, նիկոլայի Համար զգեստ զեելիս

կարողանումոչ մի բանի

հսկ կարծլի՞ է

մայրի:

նա

ճիվանդանոց Քեզ ժոտ,-- Հարցրեց

գալ

ԵգորըՀաղալովդչխովարեց. Լյուդմիլանսն

աչթերովնայեց

մոր ծրձսինն առաջարկեց. Ն. Ցպոսէ ճջ նրա մոռ, Հ8րթապածոպթյո՞ւն

ճյո՞չ Լա՛վ: հոկ Հիմա չո՛ւտ

Սիրալիր,բայց

դութս պռնից

անել ինձ

գնացնք,,.

ե,

ճրամայողաբար մորը Քնանցով անլով /

բերեց ն այնտեղ կամարը ասաց.

Մ/՛ վիրավորվեց, թի ես ձեղ Ֆրա քամար Խոսնլը է... -

է լինում նոր զգեստ գնել: Ալդ ճնարբի քիչ էր ազդում վաճա-

էլ ճարպիկ չի...

շատ

եժ

դուրս

բերում: Բայց

վթանգավորՔանէ. Հույս ունն... նա բռունցջները սեղմեք, փատննրը կակաարճոճռացին, Հոգնածիջան աչքերի վրա... տնանունջեերը Այդ բացատրությունը ն նտ շփոթնցրեցմորը, մբմեչաց,

-- Այդհ՞նչհք ասու -- Նայնցե՛քմտնահք, վրտնանէթ լկա՞ն,-- կամացասաց կուդմիլան։Զնոքերըդեմբինդնելովնա թրորեցբունթերը,չբրՔունթները ընցվում էին, դեմքը ժեղժացնլէր: '

-

ճպարտության:

Գարա

շորն

ուչղելե

հա

ժեց: նա արդեն կարողանումէր գրեն փողոցի ամբոխիմեյ: նրան լավ

"ն

չեշտվող

Ը

"Հ

տոռանջ

մի րռպե կանգառավ գլխաաննկատելիորեն, եաբայցուչի-ու չով Հոր

Դուրս

-

գալով,

մ

անսխալ ճանաչե

վրա, բայց շատ գուր էր զալիս իրեն՝ մորը, Ճառականների նապարչիննա կռաճելէրյ ռր ոստիկանություննանչջուշտկՀասկ խուկանա նիկոլայի զգեստ փոխելուանչրաժեշթությունը դաթկուներ կուղարկի շուկաւ նույնպիսի ժիամիտ նախազգուշություններովէլ նա վերադարձավ ծգորի բնակարանը, ապա

ճարկ եղավ, օր նա ուղեկցի նիկոլային քաղզաբիծայրամաս: ինքր փողոցի մի կողմից էր գնում, նինոլայը՝ մյուս, ն իր ճամար Հիժաղելի ն Հաճելի էր տքանել,քե Վեսովչչիկ»վնինլպեո ծանքէր թայլու՝ գլխիկոր ն ոտննըն իրար փաքաթելով կարմրաշեկ վերարկուն ծրկար փնշչերի ժել, ն ինչպեաձր ուղղում ԲԵՔ վրա ընկնող գլխարկը: Ամայի փողոցներիցմեկում նրանց դիմավորեց Սաշինկան, հ մայրը գլխի շարժումով Հիաժեշտ տուն գնաց: տալով Վժսովչչիկովին՝ ԳՈՅ: նոտած է... Ահդրյուշանէլ...»,-«հսկ Պաշան խուրմտաէր

ժում

նա

, |

նիկոլայր մորը դիմավորեց անչանպիստ բացականչությամբ Փիտե՞ք, ծպորը չա՛տ վատ էյ շա՛տ: Նրան տարել են Հիվանդանոց, այստեղ էր կուղմիլան,նա խնդրում է ձեղ դեալ --

՝

Փիտք՞....-- պատասխանեց 9 նրան "Բ"

--

րաք,

այնտեղ Իր ւո տ... ժիվանդանո՞ր: իվանդ

-

--

մոբն Ակնոցը ներվայինշարժումով ուղղելով՝ Նիկոլայը ն չոր, տաբ ձեռքով նրա ձեռքը «հղմեօգնեց կոֆտան չով՝ ցնցվող ձայնով ասաց. ձա՛չ Վերցըն՛ք աճա այս կապոցի: Վեսովշչիկովինտե:

՛

Գ

`

՛

--

դավորնցի՞բ: քայլվածքի Ավեն բան լավ անփուքությունը, ձեռքիչարժումեերի է... բռնազբոսիկ ծանոք էին

--

--498.-

խիստ

նա

լ

-Վ09-

)

-.

ծս

էլ կգամ եզորի ժո»... Աո մոր գլուխը պոտվում ձր, իսկ Նիկոլայի տրամաջրությունըհրա մեջ ողբերգությանքախ| նախազգացում առաջացրեց,

ԱոՅ լի ա

ծա

եջ

«Մձռնում

է»,--

մոր գլխում բութ կերպովզարկում էր արը մռայլ միտքը: Բայց երբ հա եկավ փոջրիկ,մաքուր ու լու- լ Հիվանդանոցի սԿավոի որնյակի ն ահսավ, որ ծգորը վրա բարձերի Ժաճճակալի սպիտակկուրոի մնջ քատաֆ խոպուր ձայնով քրքջում է,

մբանդամբց ճանգստացրեց մորը

Քում Է սմածցականջդնել, 90 աժում.

Նա

դա

ժպտալովկանգնեցչեմ. էր բժշկին

«իվանդն ինչպե

--

.-

Ջի կարելի,-- կարճ ասաց բժիշկը: Հենց որ

ՆՑ

Դն Ե ԻԱԱաոգուն Բո Հո

Փա

ատր ռըն

ե, ք. « չխոսնքչ

՝

'

մ Համար զ հրա ուղղեցքց: Եվ, խնդրում ձմ, նրա ճետ վնառակարէ... Մայրը գլխով արեք: Բժիշկը Հեռացավ արագ, մանը քալեբով: եգորը գլուխը նտ տարավ, աչքերը փակեց ն այղալես ռած մնաց, միայն նրա ձեռքի մատներն էին կամաց շարժվում: սա

ոխրուաղու Փոջը սննյակի սպիտակպատերիցչոր ցութո, Բյուն էր փչում, Մեժ պատուճանիցնայում ին լորէնինքրի գանգուր գագաքները,մուզ փոշոտ սաղարքիմեջ փայլում էին դեղին բծեր՝ մոտալուտ աշնան սառր ճպումները: Մաշն ինձ մոտենում է դանդաղ,դժկամորեն...-- առանց

Քուժումը՝ դա ոնֆորմ է... շարժվելուն առանցաչքերը բանալու ասաց ծգորը:-- երեում է, խեղկատակություն մէ՛ անիր, եգո՛ր,-- բարակ ձայնով մտաՓոըբացականչեցբժբշկի» դնացող տղա որ նա ժի քիչ խղճումէ ինձ, մտածելով, քճ յոլա .- հկ Լ ատում ճւ) ձմ, են եղել... ռնոլյուցիոներ ոնֆորմնճրը... Սուս արա, էլի՛, Եգո՛րԻվանովիչ,-- Խնդրեցմայրը նրա Բժիշկնզգուշորեն ձեռքը դրեց գորի ծեկին, աթոռիցվեր ն մտախոչ, ձեռքը կամաց շոյելով: մորուրը ձգելով, սկսեց ժատննրովչոլաճացավ կանեփ... փելՃիվանդիդեժբի ուռուրընեիի' Սպասիր, Եգորը շաՄայրը լավ էր ճանաչումբժշկին. նա Շնչասպառվելով, բ առձրն ուժով արտասանելով՝ նիկոլալիմոտ ընկերպաուզա ներիցմեկն էր, նրան անվանումէին Իվան նրկաի տկարության բունակնեը,խոսքն ինդճատելթվ Դանիլովիչ:Մայրը ժոտնցավնգորին, որը լեզուն Հանելով դիմավորնք երան, ներով, Դա չատ լավ է, որ դուք մեզ Հետ եք, Հաճելի է տճնանել Բժիչկըետ նայեց, ձմ ինբս ինձ ա՛յ, նի՛չովնանէ Բարն՛ ձեր դեմքը: Ի՞նչչ լինելուձեր վճիջը,Մտածում ձեզ: է, Գրքերէն ձրնիչ ձեր ասին Մարդ տխրումէ մտածելով, օր ձեղ հա, ինչպեսբոնրան կարգալ չի կարքլի,-- նկատեց լորին, աղասում է բանար ն ամենն տնսակ խոզություն: Դութ փոքրածասակբանտից չե՞ք վախենում: Բժիշկը: --

--

--

--

սուռ

--

--

Զեռբինդ ի՞նչ

--

--

--

Եա ուզում է

ինձ

դարձնել,-- գանգատվեց նգորըս կարճառոտ,ծանըրր ք Դառաչներ ճի էին դուրս մղվում նգո կրծջիցԹ. խոոռոցով, երա դեմբը ապրատածէր Քրտինքի կաթիլներով,ե չճնազանդվող, ծանր ձեռները բարձրացնելովհա ափով սրբում էր ճակատը: Ուռած այտերի տարօրինականչարժություննայլանդակում էր Բրոնրա լայր լալնՔարի նժ Դորքըչ բոլոր գիմազժերըչբացել էին Ժեռծլայինդիմակի տակ միմիայն ուռույջների մեչ խորասուզված այքնրն էին պայուռ հալում ննրողաժիտժպիտի ես Հե՛յ, գլիրոությո՛ւն, ճոգնել եժ, կարծլի՞է Հարցրեցնա: --Վ10-. --

պատասխանեցմայրը: իճարկեչՔայց ե այնպես բանտը զզվելի բան է, Խղճով ասած, հա չեմ ար բանան է ինձ այուլք» խճղանդումել, ուզում Ժեղնել... մայրը, բաք «Փուցծ չէս Մեռնելուդհո,-- ուզում էր ասելւյ նրա դեմքին նայելով լռեց: Ք Բ Բայց ձքն աշ խատն ե կարող էի աշխատել... Ե ես դնռ լ կամնա, Հիմարություն ապրելը ապրելու բան չի էլ

ապուշ

ս

,

--

Ռ՛չյ--

--

Գեճ,

պարզ

'

դանդաղորեն

--

'

--

պառկել...-՛

աաա լինի...

2Ե»-օրվա բնքաց-

«իրավացի է, բայը մխիթարական մայբն Անդրելի խոսքերը ն ծանի ճառաչեց: --4լ1--

ակամա

նա

քում

|

էր Հոգնել, քաղցած էր: Հիվանդիմրալար, Քաջ շուն» սննյակը էցնելով անզոր սողում էր Հարք պատերիվրայով,

ջո

շատ

աատունանիցդուրս լորննիների ծայբերը նմանվում էին ցածր ն արանք կախ ընկած թուխամպերի, չին ապատքաղում իրենը տիաժազին նությամբ, Ամճն ինչ տարորեն մեռնում էր աղ-

ոպասման անչարժության, չամուղջի դիշերվա Քախձադգին

փ՛նչպեսվատ փակելովլոնց։

նեմ

--

մեջ,

զգում ինձ,-- առաց եգորը ն աչքերը

--

տվեց ժայրբո-՛՞ Քնի՛ր,-Խռիճուրդ Գուցե, լավանաս: մա ականջ դրնց նրա շնչառությանը, նայեց շուրջը, մի Քանիրոպե նստեց անչարժ, առը տթրությամբ Համակված, ե

ու

ննջեց:

(«վող ղդույշ Քայլերի ձայնը արթնացրեց երան, Փոցվելովնա տեսավ եզորիբաց աչքերը: Դոան մու

ծ-

Քնելէի, ների՛ր.,.-- կամաց առաց մավի: Գոլ էլ

ներիր...-- կրկնեցԵգորըհուլնո նս կամաց: Պատուճանից նայում էր երեկոյանժքնչաղը, պղտոր ցուբտը ճնչում էր մարզու աչքնրբը,ամեն կնչ տարօրինակ կերպով աղոտացավ, դեժբը մբնեց: Հիվանդի ն ավեց խշխշոց կուղմիլայիձայնը: նստել են ժքության մեչ ն չչնջում են. Ո՞ւր է այստեղի լուսի կոճակը: Հանկարժամբողչ սենյակըավեց սպիտակ, անձբապուլր լօսով: կանգն Սենյակիկենտրոնում բոնում կանգնած էր Լյուդմիլան՝ ոտբից ե, գլ բարձրաճասակ,ձգված: դորի Հանկարժ ցնցվեց աժբողչ մարմնով, ձնռքը բարմՐացրնց կուրծքը" դնի հնչ է,- ճչաց էյուղժիլանվազելով դեպի նա նայեց ժորբ կանգ սուս աչքերով,ե այժմղրանք Եգորը մ: ժ-մեժ ն տարօրինակպալծառ էին թվում: Բերանըլայն բացած' նա զլուխը վեր բարձրացրեց, բակ ձեռքըմեկնեց առաչ, Մայրն բոնքց նրա ձեռքը ն շունչըպաճաժ'" նայում էր եգորի՝դեմքին: եգորը պարանոցի լաձգային ն ուժեղ շարժումով գլութը ետ գցեց ն բարձրաձալն --

--

"

Բ

,

բո

`

Ի,

ը

-Է

|

զգուշությամբ

ամաց

Ջեմ

կարող, վերջացա՞ծէ... նրա մարմին քեքն ցեջվեց, զլոփբ ակարընկավ ուսին, --

--

ոչ

ուշադրութ յուն... նա

6.

-ՎՅ-

յայն բացված ալքնրում անկյանք արտացոլվեցմաճճակալի վերնը վառվող լամպի սառը լույսը: ` -- Սիրելիո-չշնջաց մայրի կյուղմիլան դանդազ Հեռացավ մաճակալից, կանգնեց պատուճանիմոտ ն ինչ-որ տղ նայելով Վլասովային անժանոթ, անսովոր բարձր ձայնով ասաց: Մեռավ... Նա կուցավ, արմունկները դրեց պատուճանի գողին հ Հանկարծ, կարծես գլխին խփեցին, ուժաթափ բնկավ ծնկների վբա, դեմքը ծաժկեցձեռեծրով խուլ տնքաց: Եգորի ժանը ձեռներըկրծջին ծալելով, բարձի վրա ուլղելով տարսրինակկերպով ժանթ զլութը, մայրն արցունքները կռանալով կամաց շոյեց նրա մոտեցավ մլուդմիլային, սրբելով խիտ մավերը: էլոււմիլան դանդաղորենդարձավ դեպի մայրի. նրա կաթնագույն աչքերը Հիվանդագինլայնացել էին, նա ոտքի կանգնեցն դողդոջունշրթունքներ»վշչնչաց-- Մէնջ փիասինէնք ապրելաքսորում, միասին ենք գնաէր, ցծլ այնտեղ, միասին էնք բանտիստել... Երբնժն ախոանելի զղվելի, շատերն էին Ճուռաճատվում,». Զոր, բարձրաձայն ճեկեկանջի սեղմնը նրա կոկորդը, նա ճաղքաճարեց այդ ն իր դեմքը, որ մի ջնքուշ, թախծալի զգաց» մունքով մեղմացել էր, ն ծրիտասարդացրելէր նրան, մոր դեմՔին մոտեցնելով շարունակեց արաց շչնչալով, անարջունը ճե ճ մեան. խկ նա միչտ անընկճելիուրախ էր, կատակումէր, ծիաշխաժաղում, արիաբար քաքցնքլով իրի տառապանքները». տում զգայուն, օիրալիր։.. էի քաջալերել թույլերին. Բաբի էր, Այնոքց, Սիբիրում անպործությունն այլասերում է մարդկանց, Համ ախ վատ զղացմունքներ է ծենցնում, ինչպես էր նա կաբողանումսլայբարելգիանց դեւք... Ի՛նչ էնկեր էր նա, երե իմանայիք: Սանը, տանջալիցէր նրա անձնական կյանքը, բայց ոչ ոջ նրանիցգանգատչէր լթել, ոլ ո՛ք» ծրբն՛ցոնս նրա ժտձրիմ բարձկամն էի ես նրա սրտին շատ բան եմ պարտական,նա իր խնլքից ինձ տվեց այն բոլորն, ինչ կարող էր: ն միայնակ, ճոգնատանչ, փոխարենը երբեք չէր խնդրում ռչ փաղաջշանք, հ

լ

մոտեցավ եզոիին, կռացավ ե նրա ձեռքը ճՃամբուրելով

քախժաղին,կամացուկասաց.

Ղ

քնկծ՛ր, սփրձլի՛ս,Ճոգյա՛կս, շնորճակալեմ, չնործակալ՝ ով էր, նրա այտի վրայով եփ,ամբողջ արատով, գնաս բարո՛վ: կաշխատեմ Քեզ եժան առանց --

Բոր"

էր արցունքը: միժիվանդանոցի ից

Հոսում Պո ն

տրորված,

աճաբեկվաժ,

Հնչլուններ,

՛

մուռ անչարժ կանգնած Հեկնկանքնքրը հայումչին բացնցեցին նիա մարմինը, ենա շելասսլառվեւ նրանք պատունանի վարիեջ ն լուռ էին, ("4 զլութը դինց ժաճճակալին՝ եղոիի ուների մոտ, Մայրըլոտ լալիս էր առատ Մայրն իրեն ավելորդ զգաց ն ձեռքն զգուլորեն ազատելով, արցունք Թոինչով: Նա՝ չիմանալովինչու աշդեպի դուռը, 7 ձաց խատում էր արտասուքը պաճել, ուղում էր Եգորինգլուխ տալով: լուգմիլալին փա77 հո ն ւ

դարչել մի առանձին, ուժգին գգվանքով,ուզում էր եգորի մա. մին սիրո ն տխրությանլավ խոսքեր ասել: Արքունըների

միջով նայում էր եգորի ուռած դեմքին, իջած արտնանունքներով նինջանժանփակված այբերին, կապտած, թերն ժիր վրան Կառաժ շրթունքներին, Անդորթի էի ն տաղտուկլուլս... Մտավ հիվան Դանիլվիչը ինչպես միչ չտապ, մանրիկ Քայլնրով,մով, ձեանկարծ սենյակի մեջտեղըկանգւմոնելով հ արագ չարժուժով ձեռնենրբգրպանները կոխելուՐ Հարցրեք ֆղալնորքնկ Վազու ք նրան չպատասխաննցին: նա ոտենրիվիտ կամացօրորվեն լ", ճակատը սրբելով մոտեցավ եզորին, ածզմեցնրա ձեռքը ք մի կողմ գնաց: -- Ձարմանալի չէ. ունենալով այն սԿիրար,որ նա ուներ, այս բանը պետք է պատաճերկեց տարի առաջ... առնվազն... նրաբարձրչ անտեղի-բարձր, իռնազբոսիկ-Հանդիստ ձայնի Հանկարծկարվնց: Մեջքըպատին դնմ տալով՝ նա արագաշարժ մատներովմորուքն էր ոլորում ե ալքնրը արագ-արագ թարքելով նայում էի մաճճակալիմոռ կանգնած խմբին: .Մե՛նք հս,-- ասւք նա կամաց: կյուղմիլանվեր կացավ, մոնցավ պատուճանին, բաց արեց: Մի րոպեից Հետո նրանքերեքով կոսնգնաժէին լուսամութի ժու իրար կիպ սեղմված ե նայում էքն աչնան գիչերվա փոայլ դեմքին: Սառձրի սն դագաթներից վեր աստղերն էին Քայլում՝ անվերջխորացնելովերկնայինՀեռաստանը... կուդմիլան րոնեջ մոր քնի տակից ն լուտ սեղմվեց նրա ոսին, Բժիչկը գլուխը վար կախաժ' քայկինակովակնոցն էր արիում։ Գատուճանից ղուրս անդորրության ժեջ: Հոգնած Հան դարտվում էր քաղաքի նրեկոլան աղմուկը, ցուրտի փյում էր | դեմքերին,շարժու պլուխննրի ժազնրը: յուգմիլան ցեցվում | -414-լ

Տը

նա

Քարձր»

գնո՞ւմ նջ,-- կամաց առանց նայելու Հարց» Դուք իւն այրը մտամեց յուղմիլայի մասին, Հիշելով նրա Փողոցում արցունքները, այ ինել էլ չի կարողանում...Ֆ բժիչնը:

ժլատ

Եգորի մաճանալուց

առաջ ասած խոսքերը մոր մեջ ցածր Փողոցում դանդաղքայլերով նա Հիշեց

առաջ Հառաչանք բերին:

Եգորիաչխուլժ ալֆերը, նբա

պատմաները,

կատակները, կյանջի

մասին

ՄՈ

Հ-

վավմարդու Համար ապրելն է գժվարսմեռնելը Հեչ

ձ'

ՏՏանես է՞ս ինչպես եմ ժեռնելու...

Ապա պատկերացրեց կուդմիլային ն բժշկին պատուճանի ապիտակ,չափազանց լուսավոր սենյակում, նրանց ՃԵտեում՝ եզոիի մեռած աչքերի, ն դնպի մարդիկ Հչողեմաշ խըզճաժարությամբՀամակված խոր Ճառալեջ ու ականցավելի արագ գնալ. մի աղոտ զզացժունքչաապլեցնումէր նրան Ցէաք է շտապե՛լ,-- մտաձուժ էր նա ենթարկվելովայն տխուր, բայը կայտառ ուժին, որ մեղմորեն Հրում էի նրան

մոտ`

--

ներոթց:

Ճ:

Հետնյալ ամբողջ օրբ մալիբ անցկացրեց ճոգսերի մջ իսկ քրեկոլան, երբ նա, նիկոլայը քաղումը կազժակերպելով, ե էին խմում, նկավ Սաշանտարօրինակաղմկալի Սոֆյանթեյ ն այխուժացած: նրա այտերը կարժրությունիցվառվոմ էին, աչքերն ուրախ փայլում, ն մորը թվում էր, քե նա ամբողջովին լցված էր մի ուրախ ճույսով: նրա տրամադրությունըբուռն ն շեշտակիներխուժելովմեռածիմասին Հիչլողությունների տխուր ընթացի մեջ ն չձուղլվելով նրան՝ չփոթելըեց ամենքինն կու-

--415--

խոսքը ժչանչենապնաթող ապրի կենդանի չրթունընձրը,

բռնկված լույսիԽնար անսպասելիորեն Նիկոլայրմատը սեղանինխփելով մաախու ասաց:

փացինը, խավարի մեջ

Արոր ՔՆՆ պատասխա Խա ՀՔ Հեւ

Ր

-

ո՞չ

Գուցե՛,--

ց

րչանիկ:

մաշեն կա

է

բայց

արտնրում»:

Հենեց արմունկը սուն, ժող շ արունակեց սեղանինավելի կամաց,ավելիխոճուն «առած ենկեթներին, ժշուչվածայլքերը Գուցե նս Հիմար ձեով եմ խոսում, բույց ես Հավատում

չուղված՝

փիչն աղզեց

Մայրը նայեց նրան լուռ Հանդիմանությամբ, իսկ Սոֆյան Հիշեցնողտոնովնկատեց. իսկ մենք խոսում էինք եգոր իվանովիչիմասին... Ի՛նչ Հրաշալի մարդ էր, այնպես չէ՞յ-- բացականչեց Սաչանչ-- ես նրան չեմ տեսել առանց ժոլիտի, առանցկատակի Դո ոնոլյուցիայի արվեստագետ եվ ի նչպես էր աշխատում: Հր, նա տիրապետումէր ոնոլլուգիոն մտքին, հեչպես մեժ վարպետ: միշտ ստի, բրոԻ՛նչ«զախզությավբն ուժով էր եպ նկարագրում նության, կեզժիջի պատկերները:

ոյն նրա՛նց անմաջությանը, ազնիվ ժարդկանց եք, ընկերնե՞րը

ն գաղափարների աճումով:որոնքսրտիս բաղզժաղանությամըբ

պեսԹանկագինեն փոձ Համար: Մենք գույն զոլ այ

լռությունից Հեոո, Մեռա"վ,--բարձրաձայն չմ ատ նորից բոլորի վրա գցելով իր գրգռիչ աչքերը:-- Ի՞նչ է նշանակում մեռավ: Ի՞նչն է մեռել. Մի՞քե ժեռքլ է իմ Հարգանջըդեպի եգորը, իմ սերը դեպի նա, բնկերս, ճիչսղությունս նրա մաջի աշխատանքիմասին, մի՞քն մեռել է այդ աշխատանքը,չքացե՞լ ճն այն զգացմունքները, է առաջացրել իմ սրտում, որ նա փշրվա՞ժ է իմ պատկերացումըերա մասին իբրն արի, ազնիվ Մի՞թե այս ամենը մեռել է, Դա ինձ Համար նրբեք մարդու չի մճոնի, նս դիտե, Ինձ ՔՎուժ 8, քե մենք չափից դուրս չտաԵն ռլում ենթմարդու մասին ասեր նա մեռավ «Մեռա

սոս-

կոպիտ,դաղազած ամում էր ե՛ս, ե՛ս, 9՛Կ. Դրա մնջ կար ինչ-որ գրգոիչ բան... քաղքենիական, Ֆա ժպտաց ն նորից ամենքի վրա իր պսպղուն ճայացքը

--4ԻՑ--

`

լա եց,

"Ո չիմա

:.

զգում...

Ջեզ մի լավ բա՞ն է պատաճել,-- ճարցրեց Սոֆյան ժըպ-

Ալո՛,-- գլխով անելով ասաց Սաշան-- Շա՛տ չավ, ինձ ճետ. ես թվում է: ես ամբողջ գիչնր դրուցելնմ Վհսովշլիկովի ն տգեւու նա առաջ նրան չէի սիրում, նա ինձ թվում էր կոպի" Ճենց այդպես էլ էր անկասկած: նրա մեջ ապրում էր մի բքաբացաժ, մութ զայրույթ բոլորի դեմ, հա փիչ» մի անհսակ ե կալի ծանր կերպով իրեն դնում էր ամեն բանի կենտրոնում

Համառորենասաց մոֆյան։ երա Մաշանբոլորին լննեց, արադ, ՀարցականՀայացքով, Հոնքծրըմռայլվեցին, Եվ գլուխը կախելով,մի փոբր լոնց, ձեոՔի դանդաղ շարժումով մազերնուղղելով: ս

թն

ձնք մտքով ժի քիչ աղզմատոմէ մեղ, ժենք գնաճատումենջ,

ջահ գոիժադրելուը, զգացմունքները

--

Սաշայի վրա ուշադիր նայելով

ծ

ն դա

խնաչափազանց

տալով:

անվլու իրձնց տխուր իրավունքը, ակամայից ալխատում էին աղջկանընդգրկելիրենց տրամադրությանչրջանակիմեջ... մեռա՛վ,--

ռչ --

նրանը չէին ցանկանում ընկնրոջ Համար ունեցած տլորուռ թյան տրամադրությունը զիջել Մաչայի ներս բերած ուրախու

նա

ձնք մեր

ապրում,

Ֆո հոսում էր կամաց, աչքերիխոճուն փղի ով, բայց այդ ժպիտըլէբ Հանգցնումնրա Հայացքումամենքին անչասկանալի, կրակը: բայց ե ավենքի Համարռլարզտեսանելիցնծության

աճա

-

մաճությանը, ովքեր ինձ երջանկությունեն պարզեն ապրելու այն Հրանալի կյանքով, որով ես եժ ապրում, որն ուրախագին Հաիբեցնումէ ինձ իր զարմանալիբարդությամբ, երնույլքների

--

եվ

նորից նսանց սեղանի մոտ,

--

--

--

նա

ն

նա

ասում

Ի ընկերնե՛ր,եվ պքացէ լոել, քն

նա

ի՛նչպես է չս հ ււ այդ բառի: ա վարանոտ, քնքուշսիրով,դա դժվա՞ր է բառերով արտաճայտել:Դարձելէ զարմանալի պարզ ու անկեղծ հն ամբողջովին լցված է աշխատելու ցանկությաժբ: Խա թելքի գլութն է Հավաքել, տեսնում է իր ուժը, գիտի, թի է, նրա մեջ ծնվել չ է որ լխավորն իրեն ի՛նչ բան պակասում. ս

երա .

ճշմարիտընկերականզգացմունք... վլասովանլսում էր Սաշայի խոսքը ն նրա Համար ճաքնքլացած, ստախոս: ճելի էր տեսնել այդ իստասիրտ աղզջկան Բայց Ժիննույլն ժամանակ նրա ոգու խորքում ինչ-որ տեղ ծրնվու էր մի խանդոտ միտք.

Չ7

Մաքիմ Գոռկի

--417.-

«հակՊա չան Հաբայ...Ֆ նայ-- շարունակեց Աաշանյ-- ամբողջովին Հափակված է մտքերով ընկերներիմասին, ն գիտե՞քե՛ն: չ ուղում ինձ Հաժողել. որ անչձրաժեշտ է գլութ բերել նրանց փոախուսոր, ուլո՛ւ նա ասում է, Թե դա շատ Հասարակն Հեշտբան է... գլուխը բարձրացրեցե շթուժորնն ասաց. Սոֆյան -- Իսկ դո՞ւք ինչ նք կարծում, Սա՞շարԴա չո՞վ ժիտք էւ Մ»ր ձեռթիքելի բաժակը դողդողաց, Սաշան ճոնթերը կիոծց՝զսպելով իր աշխուժությունը,մի թոբի լուց ե լուրջ ձայնով, բայց ուրախ ժպտալով, շփոթված ատար. -- եքճ ճիրավի ամեն ինչ այնպես 4, ինչպես Ֆ»՞ 1 ասում, մենթ պետք է փորձենը: Դա մէր պարտականո՛ւթյունծ է... Լ 12 կարմրեց,նատծը աթոռին, լոնց: «Ս։բելի՛»,անուջի՛կառ,-ժոլտալով մտածում էի մայրը Սոֆյան նույնպես ժպտաց, իսկ նիկոլայր մեղփագին նայհլով Սաշայիդետ քին՝ կամաց ծիծաղեց, Այգ ժամանակ աղջիկը գլուխը բարձրացնելոբ՝ խստությամբ հայնց բոլորի վրա ն դուհատվելով,աչքերը շողացնելով, չոր-չոր, վիրավորվածձայնով --

ացւց.

Դուք ծիծաղում էք, էս ձեզ Հասկանում եմ... Դուքինձ առանձնապեսչաճագրգովա՞ծ էք Համարում Ինչո՞ւ, Սա՛չայ-- խորամանկորեն ճարցրեց Սոֆյան վեր կենալովե մոտենալովնրան: Մորն այդ ճարցը թվաց ավելորդ նե աղչկա ճամար վերավորուկան,ետ Հշառաչեցն Հոնքը բարՎբաջնելով Հանդիմանուցլամբ նայնց Սոֆլային, Քայց էս Ճճիաժարվո՛ւմեմ,-- բացականչեցՍաշան,ես Հարցիչուժմանը չիմ մասնակցի, քն գա բննարկելու լինեք... -- Թողե՛թ, Սա՛չա,-ասաց --

--

--

Հանգիստ

եիկոլայը:

Մայրը ՖուլնպեսժոտծցավՄաշայինն կոանալով՝ կգուչշու բծն նրա գլութր չոլեց։ Սաշանբռնեց մոր ձեթը ն կարմրած դեմքը դեպի վեր դարձնձլով՝ չիոթված նայքց նրա ձրքշին, ) Մայրը ժոատացն Սաշայինասծլու բան չգտնելու՝ «խուր Հագոր Պաննց, հակ Սոֆյան նստնց աթոռին, Սաշայիկողին, գրենց նրւս ուսերի ն Հետաքրքրության ,ողիոը եժ թին՝նրա աջերի մեջ նայելով առաջ. Դուք տարօրինակազջիկ էջ». Այո, էս կարծեմ Հիժարություն արք... Գուքի՞նչպես -կարողացաքկարֆել, ոբ...-չաիունանեք --

-

--Վ19--

ն լուրջ կերով ըհդԲայցՆիկոլայը ղործնականորեկ Մոֆլան:

նրան,

աար

մասին, երե դա Հնարավոր Փախուստ կազմակերպելու Ամենից առաչ մենք ետք չ է, երկու կարծիք ւինել չի կարո՛ղ: Հ.

բանն ուզո՞ւմ գիտենանց՝ այգ

են

ները».-

արդյոք

բնկերբանտարկված

Սաշանգլոթը կախեց: նայեց եղբորը ն ձեռքի չայի Սոֆյան ժիախոտը վառելով չարժումռվլուցկին նետեց մի անկյուն: ԲՐնչպես թն նրանք չեն ուղենայ-- Հառալելով ասաց է.. մայրը:-- Միայն թն ես չեմ Հավատում,որ դա կարելիբան դեռ էր այնպես ցանկանում լոտ էիե, իսկ մայրն Բոլորը մաին: լոնլ փախուստիՀետրավոիության կա պետք է տնեսնվեւ Վեսովչչիկովի Հետ ,-- ասար --

Սոֆյան, --

:

Վաղը

--

նս

,

ձեզ կասեմ, թե երբ

Սաշան: կամաց պատասխանեց նա

--

չելով,

ի՞նչ է անելու--

ե

որանեզկարելի է,--

ճարցրեըՍոֆյան սենյակումչբր-

Թրոչել են նրան դրաշար դարձնելնոր ապարանոսր մու է աովրելու Իսկժինչե այդ անտուսսւապաճի ՍաշայիՀոնքերը մոայլվեցին,դեմբն ստացավսովորական իսկ ձայնր չոր էր Հնչում, նիկոլայը խիստ արտաճայտությունը, հ մոտեցավմորը, որ զավաքներնէր լվանում, ասաց նրաշն. Դուք վաղը չէ Ժլուս օրը տեսակցությանծք գնում, ճարգազոր է Պավելին մի թողք Հանձնել: Հասկանո՞ւմեջ, Հար--

--

կավոր է իմանալ... ես Հասկանում հմ, Հասկանո՞ւմեմ,-շտապ ես թեց մայրըո-կկարողանամ: կշանձնեմ, --

արձագան»

ՀայտնեցՄաշանն արագ, լուռ սեղմեՀէլով բոլորի ձեռքը, ինչ-որ մի տեսակ Հաստատուն քայլերով --

Ես

գնում եմյ--

տացավշիտակ ու

չոր-չոր:

Սոֆյան ձեռների դինը մոի ուսերին ն նրան աքոռի վրա րորնլով՝ ժպտալովՀարցրեց. հքն այսպիսի աղջիկ ուննդուքկսիրեի՞ք, Նի՛լովնա, Լ

նայից...

Թեկուզմե՞կ օի Ժիտյն տնսննի նրանց տեր պատված: միասինյ-- բացականչեցՎլասովան՝լալու պատրաս: --

գ,

-419-.

երջանկություն, լավ է ամձնքի Բոր Արենիրաձայն նկատեցՆիկոլայիւ-Քայց մարդՀլա,

ջիչ

ցանկանասիսկ էրը հիջանկությունը երջանկություն չատ

էժան է...

Սոֆյաննստեց դաշնամուրիառջե

նվագել:

ն

ձու ձայն քխկացնելովքարերի վրաւ խոոտ,Հրամալողական նով սպան ասաց: Հահե՞լ Խնդրեմ,ժապավենները Խղամարդիկն կանայք, ինչ-որ նրան կիպ չրջչապատեցին բան էին ասում, ձեռքները դեսուդենչարժելով, վրդովվելով, էին գունա, չքանում Մոր այբքերիառչկ ծինուժփրարՀրելով: ճուղվաժդեմքեր դողդոջունչրթունքներով,մի կնոլ դեմցի վբա

ճա-

դա

,

որ

է,

--

սկսեց մի տխուր բան

1Ա-

Մյուս օթն առավոտյանմի քանի տասնյակԹղամժարդիկ ե կանգնածէին չիվանդանոցի դարպասի մոտ` ոպասծլով, կանայք Ք է՛րբ փողոց դուր» կբերեն իրենց ընկերոջ դազաղիւ նրանց շուրջն զղույ պատվում էին լրտնսները՝ նրբազգաց ականջննբով որսալով այս կամ ալն բացականլությունը,միտները պաՀնլով դեմքեր, շարժունիքրն բառէր, իսկ փողոցի մլուս կողմից նիունց հալում էր ատրճանակները կողքերիցկապած ռատիկաններիմի խուժբ: էրտեսների լկտիությունը, ոստիկունուքյան ժաղրական ժպիտները ն իր ումբ ցույց տալու նրա պատրաստակամությունը գրզոում էին բազժությանը, Ոմանք փրենց փրղովմունքը կատակում էին, ուրիշների գեւտին դսպելուԻ էին նայում մռայլ Հայացքով՝ աշյխասոնլով չնկատել վիրաւվու րականը,ձրբորգեերըզայրույթը չզապելով՝ճեգնորեն ծիծաղում էին իշխանությանվրա, որը վախքնուժմ է լոկ խոսքերովզինված Աշնան դժգույնհ-կապույտ մարդկանցից: երկինքը նայում էր փողոցին,որ սռալաճատակված էր կլոր, մոխրագույն քարերով, ծածկվածդեղին ռաղաիքներով ե բամին տերննեինավլելով՝ Ենտումէր մարդկանցունների տակ:

կանգնուժէր բազմության մեջ Մայրը մտածում էր.

դիտելով ոխրոքյոմբ «Քիչծք դուք,

ն

--490--

թողնում մարդուն քաղել այնպես, ինչպեսընկերուղում, սա ի՛նչ բան է: աճում էր, փարդկանց գլուխներից վեր Թչնամությունն էր ժապաճոճվում էր դագաղիկափարիչի,բամին խաղացնում մեվեննծրը, գլուխներին ղճմքերին փաթաթելով,լսելի էր --

Ջեն էլ

ներն էն

ու

տաքսի չոր

ն ներվային չփշփոցը:

նա

չտաղՄորը Համակեց Հնարավորընդճարմաներկյուղը, ասուէ ն ձախ. էր աջ ցածրաձայն շտապ կատվա՛ծնրանք «ետ, քանի որ այդպեսեն ուղում, Թո՛ղ Հանծնւ Թող զիջեն, էլ ճար չկա՛ւ ժասպլավեննեիը Մբ բարձրն սուր ձայն է Հնչում` աղմուկը խչացնելով. անչ Մենք ռլաՀանջումենք, որ ժեղ չխանդարնքվերչին դգաժճանապար: դնելու ձեր տանջածմարդուն... Մեկը բարձր ն բարակձայեով երգել սկսեց: ու

-.

--

Խնդրում եմ, Հանել ժապավենները Յա՛կովլն, կտրի՛ր ԴութսՀանվող Քրի շաչյունլսվեց: Մայրն այքերը փակեց՝ էին, սպասելով ճիչի:Քալգլոսվյուն արրեց,մաթյին աիտնջում գայլերի պես, Ապալուռ, գլուիրար ճետ կովում Հետապնդվող խը խոր կախ գցաժ, նրանք առաչ չարժվեցինբայլնըի ջըսոՔրստոցովլցնելով փողոցը: Առջնում օդի մեջ լողում էր գագաղիթալանվածկափարիչը տրորված պսակներով,ն կողքից կողք տարութնրվելով,գնում Մայրը գնում էր մայթով, նա գաէին ձիավոր սստիկանները: --

քի՛չչ հսկ բանվոր ժողովուրդչնա գինք...»

իթ

ասաց.

Դուք զոՀ դնացիք պայքարում:

դեմքերը ժանոք

Դարդառը բացվեց,փողոց դութս բերին դագաղի կափարիչ չՀը՝ կարմիր ժապավքններկրող պսակներով Մարդիկ միաՀաճաննցին գլխարկները,կարծես ան թռչունների երամ ցով րանց գլուխննրի վրայից, Մի բարձրաշասակոստիկանական օպա, կարմիր դեմքին խիտ, սն ընչացքնեի, արագ մտավ ամբոխի մեչ, հրա ճնտնից աուսնց քաշվելու մարդկանցդէսուդեն բայլում էին զինվորնքրը՝ ծանր կոլիկներով բարձրաՃրելով

գլորվում էին վիրավորանքիարցունքներ,»: ե -- եորչի՝բռնությունը, -- գոչեց մի երիտասարդ ձայն աղմուկիմեջ: միայնակկորավ վիճաբանության ճաեռ ղզաց Մայրը դառնություն սրտում ե դիմելով իր էր, Վրդովված ընանին, որ աղքատիկՀագնվածմի հրիտասարդ

|

--49|(.--

չէի

«Ո՛վ տեր ատված, տեի ժիսուս Քրիստո: Մի՞թե ի՛նձ էլ

իրեն շրջապատած խիտ բազմության մէլ, որն անհկատելիորնն առեր ն (եինց փողոցի ամբողչ լայնքը:

դաղի

անսնում

նս ՔազմությանՀետեից նույլնչ Հեծյալների գորշ կնբպարանք-

ներ էին բարձի ձրնում, կողքերիցբալլում էր Հետեակ ոստիկա նությունը ձեռքներըքրերին դրած, ե ամենուրնք նկատվումէին մորը ծանոք գրտնեւների սուր աչքերը, որոնք ուշի-ուշով մարդկանց դեմքերն էին շոշայիում։ Հրաժնչա բեզ, մեր ընկեր,

Բոր

Բի թոակին չի,--«ելչնց

մյդ գոչյունի մեջ կար ժի խիստ, ազդեցիկբան, ՏՖխուր նրգն ընդճատվեց, ավելի կամաց դարձավ, ն խոսակցությունն միայն քտրհրի վրա ոտների ամուր Պարվածեներն ին լցնում փողոցներըխով, Համաչափ Հնչլունով Այդ Հնչյունը բարձրա նում էր մարդկանց գլուխներից վեր՝ լողալով թափանցիկ ծրկնթի մեջ, հ օգր ցնցում էր դեռ ճեռու ամպրոպի առաջին որոռի արձագանքիպես: Սառը քամին ավելի ավելի կանալու Սջնամաբար մարդկանցդեմ էր ունում քաղացի փոդոցների փոշին աղբը, փչնլով բարձրացնում ժարդկանց զգեստներն մազերը,աչքներըկուրացնում, կրժքներին խփում, | |

։

ու

սաստ-

ու

:

ու

խճճվում ուռքերի արանքում...

լ

Այդ լուռումունջ քաղումն առանցջաճանաների ե Հոգեմալ մտախոճ դեմքերը: կիտածՀոնքերըաՀի զգացերգեցողության, ժունց էին Հարուցում մոր մեջ, իսկ նրա միտքը դանդաղ պտրտժելոբ ապավորություններն զգեստավորումէր տխուր բառերով, «Բի 4 եք դութ որ ճշմ արտուքյոան կումն ե Ք

եջ հե, ա ր աոա

աաա

աՆ ք

Ան Ք. գզորին, այլ ւրիշչ սովորական, իրեն ճարազատ կ " արկավոր բան, նա թախժում էր, խրեն լավ չէի զգում: նրբա 1 սիրտը լցվում էր նգորին ուղնկցոլ մարդկանց Հետ անչամաձայն լինելու մ մի անճքան յն լինելու խորդուրորը, անչանգիստզգաջմունքով: |

ոչ

ւ:

էի «Ագա ավատում, սրանք բոլորն էլ...» տածում

,

նայ--

ե

եգորուլկան

աստծուն

լէր

| '

|

Քայց լէր ոզում ավարտելիր միտքը ե ճառալում էր' կա» մձենալով վայր գլորել իջ Ճոգու վրայլիցւ ծանրությունը

-49ջ.-

գերեկմանատումն

.

իր պեՌաթիկանություննուշադրությունըչարեը,շտկվեց՝ բարձրաճասակ կանդենց մի տին նայքլով: Գերեզմանիգլխին մրաչոն,դժգույն: անզլխարկ, քրկար մազերով, Խիիտասարդ, Խոռալո չենը այդ նույն ժամանակ էլ Հնչեց ռոատիկանապետի տ

ձայնը, --

Փարոններ...

սկսեց մՄրաձճոեր: Թո՛ւյլ տվեր,-- դոչեց ուռիկանըո-- ձայլտարարումեմ, որ չե կարող ճառեր թույլմուռլ:-։ ծս իայն մի ջանի խոսք կասեժ,-- ՀանգիստՀայտնեց ընկերնե՛ր, Մնր ուսուցլի ն բարեկամիչիրիմի ծրիտասարղդըՁ-մոռանա նրա ավանդները, որ հրբեք չներ վրա եկեք երդվե՞՛նք, որ մեզնից յուրաքանչյուրն ամբողջ կյանքում անդով կֆորի՛ մեր Հայրծնիքի բոլոր թշվառություններիաղբյուրի, նրան կեղնքող չար ուժի՝ ինքնակալությանգերեզմանը: Ջձրբակալե՞լ-- գոռաց ոստիկանը, բայց նրա ձայնր մեջ: աններդաշնակ խեղդվեց ազազակների սգայթյունի

-ծ-

ն ղիլ Րեկնրնե՞՛ր,-բարձրաձայն

--

--

--

«ուք

,

մ

այնտնը երկար ժամանակ ժինչն որ դուրս նեղ շիրիմներիմեջ շավիղներով, պտտվումէին խաչեր սպիտակ ուր ցածրադիր հկան մի բաց տարածություն, ն լռեցին: Շիրիժների էին սփռված:Խոնվեցին գերեզմանի շուրջը ժճչ կենդանիժարդկանցխիստ լռությունը ժի ինչ-որ սարսան փելի բան էր խոստանում,որից մոր սիրտըցնցվեց քարացավ ոռնում էր սպասողության մեյ։ խաչերի արանքումսուլում էին ճմլված քամին, դագաղի կափարիլիվրա տխուր դողդողում Հասան

ծաղիկները...

ի

Ե

այսսյես...2

ու

գեղեցիկձայնր» մի գոչլյուն-- Լուռ փնանք, պարոն-

տք

թ.

Հրաժեշտ... Մ

են

կ

բը,

ի

-

Տ

լ

ալությունը:

Ամբոխինճրչրելով ոստիկաններընճավեցինդեպիճռնտոիակ նա ամեն կողմից խիտ շրջապատված,գոչում էր՝ ձեոքը

Քուփ տալով

ազատությունը: յունը զ մի կողմ, այնտեղ նա ա,ուղողի մեջ Հենվեց Մորը Հրեցին ն մի խաչի Հարվածի սպասելովաչքերը փակեց: Աններդաշնակ էր, Հողը տատանկատաղիմրբինը երան Խլոացնում ճեչյունների ն երկյուղըդժվարացնում էին չըեվում չբ ոտներիտակ, քաժին թոլում էին ոռոտիկանների չառությունը, Օդի ժեջ անչձանգցիստ --

կեցցե՞

--Վ5.-

| թողոջները,լսվում էր մի կոպիտ, Հրամայողձայն, ջչղաձգորձն աղաղակումէին կանայք, ճռնչում էին ցանկապատերիփայտէն խուլ Հնչում էր ոտքնիի բը, ծանր դուբյունը չոր ճողի վրաւ Դա երկար տնեց, ն մոր ճամար աչքերը փակ կանգնելե ւսնւոոլ. նելի աճավոր դարձավ, Մայիը նայեց ն աղաղակելովառաջ

նքտվեց՝ձեռնքրըմեկնեղ շավղումշիրիմների մեջ ուտիկանհերը երկարամազ մարդունշրջապատաժ ետ ձին ղում ամէն կեղմիցիրենց վբա Հարձակվող ամբոխին: նդի մեջ ռպիտակին տալով, սառը ցոլցլում էին մերկացվածթրճրը՝ գլութներից վէր քոչձլով ն արազ ցած իջնելու երնում չքանում չին ձեռնափայտնը, պանկապատքրի բրէրի բնկորնէր, վայրննի պարով պոտվում էին իրար կպած մարդկանցաղաղակները,բարձրահոմ էր երիտասարդիգունատ դեմքը, կատաղիգրգոմունքի փոթորկիցզեր դոզանչում էր նրա ամուր ձայնը` ճեկերնե՛ր:Ինչի՞ Համար եք փչացնում ձեզ... նա Հաղքում էր Փայտերը նեռելուՐ մարդիկ իրար Տետնիը ճեռանումէին, իսկ մային անդզադար առաջ էր անցնում մի ահպարտելի ուժով տարված, տեսնում էր, քե ինլպես նիկոլայր գլխարկը ծոծրակին քաշած դեն ձր րում չարությամբ Հարբած մարդկանց,ն լսում էր նրա նախաթողձալեր, Դուք խնլագարվե՛՞լեբ: Հանգսոռացեր, էլի՛... Մորբ թվում էր, քն իր մի ձեռքը կարմիր Է նի՛կոլալ հվանովիչ, Հիրացե՛ք,-- գոչեց նա Եիկոլայի մոտ նետվելով: Ռւթ եջ գնում: Այնթեղձեզ կիփեն... Մոր ուսից բոնելով նրա կողքին կանդենցՍոֆյան անգլլխարկ, մազերը գզդզվաժ, ժի տղայի, գրեքն երեխայի բոնաժ: ֆրան ձեոքով օրբում էր ջախջախված,արյունոտ դեմքը ն ղողդոջուն շրթունքներովմրմնջում էր. Քա՛ց թողեք, բան չկա... ' -- Զբաղվեցեք նրանով, մեզ մոտ: ԱՀա բաշկինան,) ռռարնք հրբեսըկապեցե՛ր...-- տրաղչարազ ասուփ էր Սոֆյան ն տղայի 4ծոքք տալով մորը, դենը վազեց ասելով. Շո՛ւտ գնացեք, կձերբակալեն... Գեթեղմանատան բոլոր ուղղություններովջրվում էին մարգիկ, նրանը ճնատնից արանքովծանր աղու գերելմանեերի Հին ոստիկանների անչնորճքությամբԽճճվելով վերարկուների ոչ նրանից

Ֆի

Հերու

ու

.

--

--

--

-.

--

|

--

--

Վ24..

փեչերում,ճայչոյելով ե թրերը ճոճելով: Տղաննրանցուղեկցում էր գայլի Հայացքով: կամաց գոլեց մայրը» քաշկինաֆո՛ւսդ-լո՛ւտ գնեանքյչ-կով տղայի երեսը սրբելով: Տղան մրմեջում էր, արյուն թքելով» նա Գուք մի՛ անճանգստացեք,ոչ մի անդաչի ցավում: ես էլ նրան փայտով չանպես էնձ թրի կոթով հեջ... է՛, Հասցրի:Մինչեհանգամ ռոնաց... բեկբեկվող ձայնով քավ տալով՝ եվ արյունոտ բռունցքը --

--

ավարտեց.

Սպասեցե՛ք,դեռ շատ բան կանսնեք.Մենք ձեզ կջախչախենջ առանց կովի, երբ ոտքի կկանգնենք, ամբողչ բանվոր --

ժողովուրդու

էր մայրը Շո՛ւտ-չո՞ւոյ-չտաղլեցնում փոջրիկ

--

արագ

քայլելով

նրան քում

դուռը: ցանկապատի գեպիգերեզմանատան դաշտումթաքնվելն իրենց ե Հենց որ իրենք դուրս գան, է սոլասում ոստիկանությունը, են ժել: են վրա, սկսելու իրնեց ոստիկաններըՀարձակվելու Քայց երբ դուռն կդուչորենբանալով՝նա նայնց այնանային աղպատած դաշտին, անդորրուջամուղչի դորչ Հյուսվածքներով երան: Հանդսթտացրին իսկույն թյունն ամայությունն Դի թողեք կապեմ ձեր ծրեսը,-- ասում էր նա: անԳետք չի, էլի՛չ ես ալսպքաէ՛լ չեմ ամալոսփ կոիվն ես է՛լ նրան... խարդախ էր. նա ինձ խփեց, Մային շտապ կապեց վերքը Արյան տեսքը նրա սիրտը լջնում էր կարեկցությամբ, ն երբ նրա մատները շոչավում էին

դուրս: էր, թե այնտեղյցանկապատից

ու

--

--

նա լուռ խոնավ ջերմությունը, սոօկումի գողը բոնում էր նրան: ն տրագ դաշտով անցկացինցվիրավոռին, երա ձեռքից բոնած: Բերաննազատելով՝տղանծիծաղկոտձայնով ասաց. Դուք ինձ ո՞ւթ ծք քարչ տալիս, ընկք՛ր։ նս ինքս էլ ,

--

կարող հմ գեալ.».

հրերվում է, նրա ոտներըքայձեռքի դողում է: նվաղող ձայնով նեա լում են անչաստատ խոսում ն Հարցերէր տալիռ մորն առանց պատասխանիսպա-

Բայցմւայընզդում էր,

ռր

հա

հ

սելու

բ.

իվաննեժ, իսկ դո՞ւք ով եջ Մենք հրեք թիթեղագործ Հոգիէինք ծգոր իվանովիչիիժբակում, էրեք թիքեղզագործներ».. հսկ ընդամենը տասնմէկ Հոգի էինք: Մենք շատ էինջ սխբում --

նս

-9:1--

նրան, աստված Հոգին լուսավորի: ԹՎն

վաղոում,,.

Մի փողոցում այրը

աստծուն

նա

չեմ

մտա-

Ճա.

կառք վարձեց, իվանին կառք նրո-

-.

տեցնելովշշնջաց նրան. հ հրա Հիմա լռնցե՛ր,-բերանն զգուշությամբ փաթաթեց --

թաշկինակով" Տղան բարձրացրեց ձքոբը

ու

դեպի դեմքը հ արդենչկարողա-

ցավ բերանն ազատել, ձեռքն ուժասպառ ընկավ ծնկի վրա Բայց այնուամենայնիվ չարունակեց թաշկինակի միչով փֆոնքնս

ձեր այդ ճՃարվածները չեմ մոռանա, բարեկամներ»... Հետ հսկ նրանից առաջ փեզ ռլարուլում էր ուսանող Տիտովիլը...

է--

Մայրն հվանինգրկելով նրա գլուխ դրեց իր կիժքին, տղան ճանկարծ ծանրացավ ն լոնց, Երկյուղից դալկացած, մայրն աչքի տակով նայեց այս ու ալն կողմ, նրան թվում էր, թն աճը ուր հի է մ՛ի անկյունիցոստիկաններըդուրս կվազեն, կտեռնեն հվանի կապկպած գլուխը, կբոնձն նրան ն կսպանեն, , Խմե՞լ է,-- Հարցրեց կառապանը՝կառքի ուսի վրայից ձո նալնլով, ժպտալովբարեժտորեն, --

|

Թունդէ կոնփել,--ճառաչելով պատտսխաննըմարը"

Թրդի՞գէ: ԱԺյո,կոշկակար է: հսկ հս խոճարարուչի եմ... նաճատակվումես: Այդպեե՛ս... 4իձրի վրա շարժելով կառապանը Մոտրակր եորիը նտ դարձավ հ կամացշարունակեց. Իսկ կոր Հենց լսհցինք՝ դնինզմանոցո կռի՛վ է եղեր Թաղելիսեն ճղել, ուրեմն, մի քաղաջական մարդու, նրանցից, որ իշխանության դեմ են... նրանք իշխանության ձետ վիճել գործնր ուննն, նրան Թաղնլիս են ղել իի նման մարդիկ, մն նրա բարեկամները: Սկսել այսինքն` գոռալ՝ կորչի՛ նությունը, նատ, իբր, ժոզովրդին քայքայում է... Ոստիկանությունն սկսում 1 ժեժե՞լնրանց:Ասում էն՝ մի քանիսին կտրատծլ-Ժեռցրելեն, Դք՛, ոստիկանություննէլ է Հանել. .-- նալոնհը ն սրտաբեկօրորելով գլուխը` տարօրինակ ձայնով արտասաննց.-- մեռելներին էն անչանգստացնում, ննջեցյալներին են: --

| |

--

ի

ջնջվում

-«Վ30--

էր բարերի վրա, հվանի

ասում

«ռիշտ կլանք է ձեր կյանքը, կառաաննե՛րու-է կյանքը»: մեր ենք,-- շան կյանքին էլ վատ

կանգնի՛ր,-- ասաց մայրը: հվաննուչջի եկավկառբիցնցումից ն կամաց տնքաց: Թուլացրե՛լ է տղային,- նկատեց կառապանը:- է՞խ:

--

|

Հ.

օղի՛,Հզի՛...

մարմնով օիորդժվարությամբ փոխելով, ամբողջ Ռտները

վելով, հվանքգնում էր դեպի բուկն ու Վնաս չունի, ես կարող եժ.

ասում.

--

ԿԱ

Սոֆյան արդեն տանն էր, նա մորը դիմավորեցծխախոտը անչանգիստ,վրդովված բերանին, Վիրավորին բազմոցի վրա դնելով, Սոֆյան Հմտուքյամբ էր անում ծխաքանդեց նրա գլխի կապր ե կարգադրություններ

խոտի ծխից աչքերի կկոցած: էք» Նր՛լովնաս խվա՛ն Դանիչլովիչ, բերին:ԴուքՃողնե՞լ Դ, ն իկոլա՞լ, նիլովնալին Հանդստացեք: հք, այո՞ւ վփախեցք՞լ յն տուր: ժի ըմպանակպորուվի հ կրժբում Հիվանդագին շշմած, ժանի շնչելով Աալրուժներից Հ»

`

: իչիխա-

արքեացնում: Կառջը թխկթխկալով

ինչ

|

--

--

-.

ասում.

Հետո Քաղաքատնտեսություն.., ձերբակալեցին...

--

ու

--

փրնթալ. --

գլուխը թեթնակի Հրում էր մոր կուրծքը,իսկ կառապանը խոՀ ժրմնջումէր կողբի նառած. է բարձրաժողովրդի մեջ Հուղմունը կա, խոովուքյուն մոտ Քկան ժանդարմերեկ գիչեր մեր 2աարխաննեերի կում, աւջո՞ւ բոննց Հետ իսկ առավոտյան ները, փորփբեցինմինչե լույս, Առում ձն, գիչերը նրան գետը տարան: վերցրին մբ դարբնի մարդ չէր... իսկ դարբինըվատ ծածուկ կտանեն կրնլդեն: Անունն ի՞նչ էր,-- Ճարցրեցմայրը: Դեռ չաճել էր» Դարբնի՞,Սավել է, ազգանունըծվլենկո» Ճճասէ, որ բան բայց արդէն շատ բան էր Հասկանում: երհում Է՛լ է արգելված: Փատաձում էր՝ մեկ-մեկ դալիս էր՝ կանալն

ի

: |

|

ծակոց զգալով, մայրը րմնչացԴուք ինձ ճամար4ի --

անճանգաանաք»..

խնդրում էր ուշածվ իր ամբողչ էությամբ քախանձագին փաղաքչանըդեպի ինքը: դրություն, ճանգատաքուցիչ ե Հարհան սենյակիը դուրո եկան ձնոքը կապած նիկոլայր սոթողչովին գզգզված,ովնու պես մազերը բիզ-բիզ կանգնած

բժիչկ հիվանԴանիլովիչը: նա արաղ մոտեցավ իվանին,կռացավ նրա վրա առհլով. -- քո՛ւր, ռրքան կարելի 4՝ չա՞տջուր, քաքանի մաքուր կտո՞րչբամքա՛կ: Մայրը չշարժվեցդեպի խոշանոց, բայը Նիկոլայը ձախ ձեռքոննեցնրա Ժնից ն նրան սեղանատուն տանելով ասաց. Դա ձե՛ զ մսում, այլ Սոֆյայինո Դուքշատ եք Ճուվչեն վոլ, «իբելի՛ս, ալո՞։

ես

Մոոյրըկամաց վեր կացավ ն

կանց կտրատումէին:

գլխով անելով ասաց

մի քիչ երկու կողմերն էչ: Բայց դուք նիկոլայը:-Ճաջացան ժի՛ անձանդատացեքչ երանք խփվումէին Թոձրի աավփակ կող| լուրջ

վիրավորվածէ կարծեմ ժիայն մի Հոդիչ նրանք իմ

միջից». Նիկոլայի դեմբն

ե՛ս

դուրս

բերի նրան տուրուղմբոցի

ձայնը, սենչակի տաքությունն

ու

լույ-

Հանգստացրին վլասովային: Շնոր4ձակալությամը նայելով նիկոլային՝ մայրը Հարցրեց. Ջեզ Հ՞լ խփեցին: Սա ինքս էմ արելյ կարծեժ, անզգուշությամբ ձեռք մի էմ բանի դիպցրել նե կաշին քերծել: Թե՞յխմեցնը, ցուրտ է, --

--

իսկ

բարակ եք չանգվաժ.,.

Մայրը ձեռքը մեկնեց գճպի գավաքը, տեսավ, որ

մատնե-

ծածկված չորացած արյան ըծնրով, ակամա չարժումով ձեռքիտարավդեպիծունկը,շրջազգեստըքաց էր Աչքերըլայն նա չեղակի նայլնցիր ժատենՀոնքը բարձրացնելով բանալով, ն Իէջ, նրա գլուխը պատվում էր սրտիզարկերն սում էին. «Ա՛լչ այսպես, Գաշայինէլ կարող են...» ներս փտավհվան Դանիլովիչըժիլետով, շապկի թենըը ետ ժալած, ն նիկոլայի լուռ շարցին իր բարակ ձայնով ասաց. Դեմքիվրա աննչան վերք կա, բակ գանգի կուորվածէ, թեն ոչ սաստիկ, առողջ աղա է: Սակայնչատ արլչուն է կորցրել: պիտիուլարկծեց: Հէվանդանո՞ց հնչում Թո՛ղ այստեղ նիկոլայրո Այսջր կարելի է, Ե ասենք՝ վաղն էլ, իսկ Հնտռ ինձ են

րը

| |

Ս : |

' լ

| )

մնայ-բացականչեց

-- շ8--

էր

Հիմարություններէն, ընկե՞ր' Ախի ես ձեզ նեղություն կտամ,- առարկում էր

--

Քուլ ձայնուր հսկ ղուք

լո՛ւռ կացեք,

գա

ձեղ ճամար ավելի

ղաք օգտա-

կարէ... ն ձեռքի նբա ուսին դին» Մայրը կանգնեցՄոֆյայի լով, ժպիտովնայելով վիրավորիգունատ դեմբին, քմծիծաղով կ անղդղույշ խոսկառքում աստց, քէ նա ինչես էթ զառանցում վանը լսում էր նրա աչքերը տենդոՔերով իրեն վախեցնում: կամաց, թեն վառվում էին, շրթունքները լփլփացնում էրն

«եռեր

շփոթված բացականչում, 02... ի՛նչ «իմարք եմ: Գետ, մենք ձեղ մենակ կթողեննը,- նրա վրայի վեր. --

--

'

է :

--

--

կռացած ասում

--

ե

--

մայրը նորից միտը արեց Իր սենլակում զգեսարփոլխծլով՝ ափդ մարդկանց ճանգոտությանմասին, ռարսափելինարագոբեն վերապրելու նրանց ունակության մասինս Դա ղդաստացնում երկյուղը սրտից դուրո վանելով: երբ նա այն սենյակը էր նթան, մփոավ,որ պառկած էբ վիրավոր աղան, Ակոֆյաննհրավրա

--

ու

սրը

դուք

ծս արլունուս եմ.,:

Է

--

աչքի առչն խփնցին, ճենց

խոճանոց:

տարօրինակ Մայրընայեց նրան ն պնկվելովսատարսխանեցք քմժիճազելով. կերպով

Հ8կծկանջով,որը չկարողացավպածել,քացականչեց. Այդ ի՞նչ բան էր, բարնկա՛մս: կտրատում էին, Ժարդ-

մով,

լնաց

Ո՞ւր ծք գնում, նի՛լովնա,-- անճանգստանալովհանդամեն բան կանի՛ւ ննցինցնրան նիկոլայը:-- Սոնյան մենակ --

նրա սնեռուն կարեկցականՀայացքինե ՄայրըՀանդիպդեց

նրան գինի տալով ն Թեսա՛,--

նա

--

--

ես

որ

դեպքիմասին, կգրե՞օգերեզմանատան խճարկեյ--պատասխանեցնիկոլայր'

ջով

--

պառկի Հիվանդանոցում Դու թռուցիկ անելու ժամանակ չունե՞մ այցելություններ

Համար ավելի Հարմար կլինի,

:

:

Հայտնեց Սոֆյան:--չանգստացե՛քր: ժակեն ուղղելով գնացին ն այնածղ երկար զբոզցում անղանատուն նրանք

էին օրվա դեպքի մասին: եվ արդեն այդ դրամայինվերաբնրվում էին որպես մի ինչոր ճեռավար բանի, վատաքնայելով Դեժապագային,բննարկելովվաղվա աշխատանքի«եարնեիք: ե Փերիճոզնաժ էին, իսկ մոքնիի կայտառ, իրենց գործի մասին իրենցից իրենցդժգու խոսելով՝ադ Ժարդիկչէին թաբցնում լինելը: Աթոռի վրա չղայլնոթնն շարժվելով, բժիշկը ճազիվ ղապէլովիր բարակ,սուր ձայնը,ւժ մում էր`

"-429--

Գրուագա՛նդա, պրոպագա՛նդաւԴա ջի՛չ է Հիմա, բան. վոր հրիտասարդություննիրավացի է, Պնտք է ավելի լալն ծա84... վալել բանվորներն իրավացի են՝ ասում ն Նիկոլայը ժռայլ բժշկի տռնովարձազանքեց. վեն քկ գալիս, թե տեղից գանգատներ գրականությունը բիչ 4, բակ մենք դեռ էլի չենք կարողանում լավ տպարան կազմակերպել:լուղմիլան աժասպաղ է լինում, նաս կչիվանդանա, ձեթնմենք նրան օգնականներ չտանք... հոկ Վեսովչչիկո՞վը,Հարջրեց Սոֆյուն: նա քաղաքում ապրել չի կարող, նա գործի կկպչի միայն նորտպարանում,իսկ էլուդժիլային պակացուժ է մի մարգ եա... ես Հարժար չե՞մ | ճարցրեց մայրը: լինի,-կամաց նրանքերեքն էլ նայեցինՎլասովայինն մի քանի վայրկյան ի: լուս էին, ա՛վ միտք Խ--բացականչնց Սոֆյան, : Ռչ, զա դժվարբան է ձձղ ճամար, | առաց նիկոլայը-- Դուք ստիպված կլինձիջ ապրել քազացից | գուրս, ինդճաանչ ստեսակցությունները Պավելի Հետ ն բնդ-

զլուխն օրորեց, Ֆիկոլալը Հոնքերըկիտեցն կասկածանքով որ իր ներկայությամբ Հապքեպնայելով մորը: Մայրն զգաց, ե գնաց իր «քնյաեն խոսնլ իր որդու մասին, րանք քաշվում կը, սրտում մարդկանցիցվիրավորվածայն բանի Համար, որ իր քանկուվերաբերվեցին նրանք այդպես անուշադրությամբ նա թյանը: Անկողնումբաց աչքերով պառկաֆ՝ ձայների ցածր

--

ազիտացիան,--

--

--

-

նի՛լովնա,-չորվոթ

-

Հանրապես»:.

Հառաչելով,ժալբն առարկեց. Փաջայբ ճամար դա մեծ կորուստ չի, առենք՝ այդ տնսակցություններն էլ միայն սիրտս կելեջում են: /չ մի բանի մասին խոսել չի լինում, Որդուս առաջ կանգնում եմ Հիմարի «մո, իոկ նբանց բնրանիս էն նայում, ազասում, ցն մի որեէ ավելորդբան չէմ ասի արգլոք»» Վքրչին օրծրի դճպթերըորը ճոգնեցթել էին, ն չիմա լսե--

չով,

որ

իր ճամար ճնարավոր կլինի ապրել քաղաբից

դրամաներիցճնռու,

նա

թյանը:

անձկորենկառչեց

այդ

դուրս,

Հնարավորու-

։

:

--

| |

| |

նա

:

կոացրաժ գովք

բարձրացնելով, բժիշկ

մռայլ ղատացսխանեց, ԱեՄենք բիչ ծնք, ա/ճեմ", քո ինչի մասին եմ մտտճում, Հրաժեշտ է ավելի չամառորեն աչխատել... հ անձրաժեչտ է Տամռզել Գավելին ն Անդրեյին՝ փախչել, նրանք երկուսն էլ ձեռնտու էէ::: այնքան պետք էն, որ նրանց անգորժնկատելը

)

--

--:30 --

շյովի տակ էնքարկվեցանծանգիստմաբերի: էր ե չարագուԱնցկացած օրը մոայլորեն անչձասկանալի երա շակ ակնաիկներովչի, բայց մոր ճամար ժանր էբ ւմիտածել նա մասին ն իրծնից վանելով դժկամ տռլավորությունները՝ ոկսեցմտածել Փավելի մասին: նա ցանկանումէր տեսնել նրան ն միննուլն ժամանակ դա վախեցնում էր իրնն, նա ազատ, ամեն ինչ սուր կերպարանքէ ստանուէ, զգում էր, որ իր շուրջն է սպառնում:Մարդկանցլուհ ընդՀարումներով

Համբեչ ապասողուլարված տալով տեղի էր՝ րությունն թյանը, նկատելիորնն աճում էր վրդովմունքը,«նչում էին սո Հոտ էր «իչում.շ խոսքերը,ամեն կողմից ինչ-որ գրգռիչ բանի ՍԱՆ էր առաջ մի պրոկլամացիատաք-տաք խոսակցություններ ե ծառաների արճեստավորբերում շուկայում, խանութներում, աժէն քաղաքում լարթեցնում մի ձերբակալություն ների մեչ, վախմասին դատողությունների պատճառի էր ձերբակալության Համակրավան կուտ,վարանուռ,իսկ հրքեմն կւսնանդիտակցործն ավելի Հաճախ էր լսում Հասարակ Մայրն ավելի արձագանքը: մարդկանցիցմի ժամանակ իրձն վախեցնողխոսքերը`խոովուալդ բառերն արքլուն, սռցիալիստներ, քաղաքականություն. աասանում տակ անճաջող «եգնանքի էին ճեգնորեն, բայց թաքնված էր լինուժ պրպտունժի Հարցում. այդ խոսբերն արտառանուժ էին լարությամբ, բայց դրա տակ ծրկլուղէր Հնչում, ն արտասանում էին առնրեույլթ մոախոձ,առկայն Հուսով սպառնալիքով Դանդաղ,բայը լճացաժ խավարկյանքի ժմիչով լայն շրջաններկազմելով տարածվում էբ վրդովմունջը, արքնանում էր քնար միտքը ն տատանվումէր դեպի օիվա բովանդակությունը եղած սովորական, Հանգիստ վերաբերմունքը: Մայրնայդ բոլորը տեսնում էր ուրիշներից ավելի պարդ, որովՀետե նրանցիցավելիչավ էր ճանաչում կլանքիքախծոտղեմբը, ե ն այժմ կնճիռներ այդ դեմքին փատախոշության գրգովածության ե՛ նա հ՛՞ Ուրախանում վախենում, էր: ուրախանում տեսնելով էր, որովՀետն դա ճամարում էր իր որդու գործը, վախենումէլ խիստ

անձետանում

ու

:

:

Քայց նիկոլայնընդմիջեց այգ խոսակցությունը: Ինչի՞ մասին ծս ժտաժում, հվա՛նյ-- Հարցրեց

բժշկին: ՔՄեղանիվիա

նրա

|

`

| '

--

Վ11-

բանտից դուրս գա, կկանգնիբոլորից առաջ, ամճնավտանգավորտեղաեվ կկործանվի Երբեմն որդու պատկերը նրա առջն աճում էր` ճասնելով Հեքիտքային ճերոսի մեծության, արչ պատկերը միացնում էր փո մճջ այն ազնիվ, Համարձակ խոսքերը, որ մայրը լսել էր, ոչջ որոնքժորբ դուր չին դալիս,այն աղիք այն բոլոր մարդկանց, ժա ու ծր մայրը ճանաչում էր: Այչ 2երոսականեն լուսավորը» ։ խաղաղ Հիացզմունքով մանակ ժայրի զղացվածյՀալախտ, զմայլվում էր իր որդով ն Հուլսերովլի՝ մտածում.

փժանալով,որ ծքն

նա

Ւ

ինչ լավ կլինի, ամե՞ն ինչո: նրա սերը, մոր սերը, բորքոջվում էր, սիրտը սեղմելով ազ ա. ժայրականը խանգարում դրեթե ցավացնելու ուտինանի, . էր մարդկայինի աճելուն, այրում այե,է ՄքՏ պդազմունքիտեղն գորչ մոխրի մեյ երկլոտությամբ քպրտում : անչանգատուցյան էր մի քախծալի միտք: «Կկործանվի՛.«.կկորչի՞ւս» «Ամե՛ն

ձեզ խնդրում եմ լոծ՛լ, Այսինքն`լոլ անձամբձեզ, ընա՛լն քոլորի մասին, ինչ որ լի վծրարերում ե տանը: ձեր տանիքին բնդշանրապես նա նատնց աթոռին ն Թղթերը է"Զգալով: որ խճճվել է, ն ձանձրացած կելով քախծագին

՛իննո՛ւլնն

Է.

11 Մ

էր բանտի գրասենյակոսք:Գավելի կենսջրին մայրը փիջովդիտում էր նրա դիմաց ն ալքերիմքագնածփառախուղի մորուքով դնմքը, պատեճությունէր փնտրում «Հանժնելուերան մատների արանքում ամուր սեղմած թուղքը: Առողջեմ ն ամենքնէլ առողչ ենյ--ցածր ասում էր Պավելը :-- է՛, դո՞ւինչպես ես: Վնաս չունի. եգոր հվանովիչը մաճացավ,-- մեջենայոթեն ասաց մայրը ծա՞,-- բացականլեցՊավելը կ խաղաղ կախեց գլոխը: Թաղմանըոստիկանությունըկռիվ արեց, ԺեկինձերբաՔանտապետի կալեցին,-- միամտորեն չարունակում էր այրը բարակ չրքունքները ն աթոօգնականըվիղովված ծպծպացընց ռից ցատկելովժրքմրթացԳա արգքլվա՛ծ է, Հարկավորէ ճասկանաը Արգելված

ձեռքիըեթնացաժշունչ քաշեց:

Մարդ չի Հասկանում,թն ինչի՛ մասինխոսիշ'«

--

Պավելբծիծաղեց: փս էլ չեմ Հասկանում... էլ պետք չենյ--- Այճ ժամանակ տճսակցություններն ի իսկ Խոսելուբան չունեն, դրգովածնկատեց ասատիճանավորը:-գալիս էն անչանդստացնում:»: Հետո ճարցրեց շուտո՞վկլինի,-- քեչ լոելուց --

հակ ղատը

Հշ

մաղը»

--

--

--

է

է քաղաքականության մասինխոսելը...

որ

ճարցնելով

--

կգրվի:

ն ալՈրդին Հասկացավ,գլթով արհց նրան ուրախ ժպիտե Քերում պատասխանեց: չա»

--

-49--

ասաց,

Ֆիկոլալի մասին շաշ պնս խոսում էր ոնկարնոր ե անչետաքիքիրբանի բունակեց» Տեսել եմ թո սանիկին... Փավելն ուչիչուշով նայեց մոր այջերին՝ լուռ Ցանկանալով Հիշհցնել որդուն Վեսովշլիկովի չեչո" դեմքը մայրը մատով իր դեմբինխփեց... ն առողջ Խ շուտով գործի Վնաս չունի, աղան ող --

--

Մայրը նույողես վեր կացավաթոռիցն կարծեսթե չՀասկանալով Հանցապարտորնն Հալահեց: ծս քաղաքականությանմասին չեմ խոսում, այլ կովի մասին: հսկ որ նրանք կավել են, արդ ճիշտ է: նվ մինչն անգամ մեկի գլուխըպատռելեն...

արտեղ էր եկել, փլյսբանի օրը դատախազն

շուտով կլինի. երկուսի Համարէլ անկարնորխոսերանք իրար աննչանյ տեսնում Պավելի աչբնրի իթ էր, որ Քեր էին առում: Մայրի առաջվա պէ» դեմբին են նայում բնջշորեն,սիրով, Պավելն էլի նա ն Հանգիստ էր, չէր փոխվել, միայն Հավասարակչոված ու նրան ծերացրել, ն ձեռներըճնրմորուքն էր աազտիկ անել բան անել, ասել ժակել էին: Մայրն ուզում էր հրան մի ճաճելի տոնով, ինլ" ն նոյն մասին, առանց ձայնը փոխելու,

նստած

--

ավե, սցրեց:

եժ, ազո": պատպախանատու ե Պավելի թուղթնարագ խոթել"վ Մալիը շուրջը նայեց նւ

ա

--

ւլ

է: ես

--

լ '

Դա

ժա,

հից գոՀ, ջ8

-

լա՞վ էս իճարկե,--

որղզու

|

մայրը՝ իրծարտասանեց բավարարված

զգացված ուրախուժյունից --441--

ՄաէսիմԳուկի

Մորը Հրաժեչա տալիս Պավելն ամուր սեղմեց նրա ձեռքը: Շն ալությո՛ւն, Ժա՞լը: Շնորճակալությո՛ւն, Ժա՛լր Մորը պատեց դեպի որդին ունեցած սրտակից մտերմության ուրախ զգացումը, ն բառերով պատասխանելու ու չունենալով նա պատաոխանեցձնոթի լուռ սեղմուուն --

Տուն ւ

վվէբրադառ ալով այով"

սովորաբար նիլովնայի մոտ

տեսավ,որ Սաշան եկել էւ Սզջիկը որդու

ալդ

հաս

--

--

ր

Հա,

ծս

մին, Զի,

աշ

Հարա: Մ

ւ,

նա

տալ:

-

»

տեից:

։

-. Ինչո՞ւ չպիտի խորճում էր մայբր:--

եմ.

ամ :

«ոխը

ա

ա:

վ

Հարջրնց:

»ւածլ է ուղում:

աե

բան կարելիէ,

ա

Բ չոր-չոր

գնաց

0գնե՞մ '

իսկույն... խոշճանոց,Սաշանդանդուղ շարժվեք խիա Ճեամե՛ն

քան կս

|

48 Ը

լթ ՇՏորձակալությո՛ւն, ի՞նչ ձ4քասում: րվ

--

Մայրը դեպիվառարանըկռանալով ճահնց կճուճը: Ադցիկր կամացասաց նրան, -- Սպասեցեք. ոս երո դեմքը գունատվել, աչքերբքախժձալի կերպովլայնո-

էն...

գեմք

նռունք

արգասլե պարզապ

ս

խոսքն

--

-

ա.»

ոյ": հմմ ընդունելով, Խր ՊոգարՑ,

-

ջղերս

Ավելի լավ է եկեք Հիվանդինկերակրենց..նկուլնի մուտ նատելով ՄՍաչանարդեն4ոգատարուԻվանիանկոլ թյամբ ե փաղաքլանրովՀարրրեջ. Գլուխդ Դ շա՞տէ ցավում: Լ Թույլ յ այնքան, միալն ամեն ինլ աղոտ է էրում. պաքաշելով ծնոտը դեպի 8մ.-- ամաչկոտությամբվերմակը հ պայժառ չուլսիդ: իվանը աչքերի կկոցեց կարժնս ւտասխահեց

էղ ե նան առած կիտծց ալջեքով նալում էր մոր ե կանգ

ուս

,

աան

--

-

ե

ո"

ազաթորց» ։

՛

նա Հոնքն Քերը

որ

Հ Հորդումից, Բ.:19 չի գիկ լով ձոմենըն Հուղվաժ,տխուրդգացմունքով

լուրջ

ժոռացել էի-- դանդաղ ասաց աղջիկը:-- Մի շաբաթ էլ սպասքնց,մի շաբաթ էլ, Իսկ դուք ի՞նչ նջ կարծում նա կչամաձայնի՞: --

ո

չային, կամաց օլատասխանեց: հմ անգի՛ն: Քացի իրենից նա ոչ ոջի էի լոխ. ոչ ոթի՛ւ Սաչան զգուշ եթկուսն էլ լոնցին իրար պինդ Հպված: Ապա ն ցնցվելովասաց. չորեն իր ուսնրից վերցրեց մոր ձեռները նեն ձեր ասածը ճիշտ է, սոյա բոլորը Հիմարությունեեր "

Որտք՞,Մի՞թեկարելիձր...

-ծ-

ր

ր

2շ

Քոպլքըտվի՞ք, փճարկե՛,Ես այնպես ճարպիկ կերպովձեռքը կոխեցի... ֆա կարդա՞ց:

--

ձայնի:

ւ

է, Ռչինչ,առո՞ղջ

--

,

Աո

Մայրըշփոթվել էր կրա ոգու

Հարցով.

4բ՛ ինչպես Է

ն

ծ

Երձայն

էր գալիս այն օրերը, երբ մայրը տեսակցությանէր լինում գնացած: նա Պավելի մասին երբէչ չէր ճարցնում, ն էԹե մայբն էի խոսում մ"Դ մասին' ինՔի չէի Սաշանաքերը ճառաժ նայում էր ժոր դեմքին ե դբանով բա. վաիարկվում: Քայց աժ Ֆա մորը դիմավորեցանձճանգիստ -.

է

հրմադին

դողդոչուն շրքունջներըճիգ գոիծադր լով չեր արագ չշնջացին: Մո ճամաեմ ձեզ խնդրէր նա գիտնմ՝նա չի՛ ուպում ա նա Հարկավոր է, ասաջի՛ր Ն եղե՛ք: Դոք նրազ « եմ` ես վախենում ամտ նրան որ նա անձրաժեջտ է դորժի Պաւտարս նշա նա Հիվանդանաւ Դուք տեսնում եջ, դատը դեռ չի նշանակվաժ.. էրնու ձր խոսել նա շտկվեց, Ն Ախ թին ժվարանում մ. անձավասար էր Հնչում, Արտնա7 ձայնեցմի կողմ, նրա Հ է իկը կծում էր շրքունքները,իշկ ճունքնքրըճոգնաժփակճլով ազչիղը հղմված մատները ճոճռում էին: փ ձեռների ՈՔ 'արուբ «"Ղ ն

ցան,

կացավ ն գնաց: իվանը նստեց անկողնում, նայհը Սաշայի Հետնից թարթելով ասաց:

բերը

լուի

Է

էր

է»

"

--

-

չ

ավչ-

հվանի ալքքրը պայծառ ն ուրախէին, ատամներըմանքն խիտ, ձայնը դեո չէր կազմակերպվել: ռ տարեկանեքյ-- փոախոչ Հաիցրեցմալրը:

Բանի"

:

հ

Տասնյոք,.. իո ժնտղոճրդո՛ր

որտեղնեւ

աք

ծս տառը -- Գյուղում, եմ, դպրոցը ազսատոնղ ի վերջացրի այստեղ եկա: Իսկ ձե՛ր անունն ինչ է, բնկե՛լը Մորի միշտ ծիծաղեցնում հ Ճեւզում էր այչբառըչ որովդիմում էին նա Հիմա էլ ժպտալով Հարջրեց: իրն: իմանար ճնտո ին լոն բացատրեց» շփոթված, Գիտքց,ինչ, ժեր խմբակի ուսանողը, այսինքն նա, ռի ր զ կարդում էրչ մեզ պատմում էր Պավել Վլասովի,բոնվորի, մոր մասին, դիտէ՞ք, Մայիսի մեկի ցույցը» դլխով աիծց ե լարեց ուշադրությունը: Մայրը Պավելնառաջինն էր, որ բացնիբաց բարձրացրեց մնր

աչքերիՀայացէր մոխրագույն մորը ն պատանուն սպասում, ն ներքուստժպտանրան Մայրը նայում էր քովփաղաբչելով:

տարքկանից

ր

էՔոգուն

»,

/

եվ գնաց էր.

ատա:

ԱյնտեղՍոֆյան Մաչալին պատսեղանատուն:

ազչինը: կամաց պատասխանեց մորն ասաց: ժամանակ Սոֆյան թեյի երեկոյան այցելենքգյուղ: նորից պետք նի՛լովնա, է իսկ գուք, Վավ,է՞նչ կա որ: ե՞րբ: ճբ: -- երեք օրից Հեիտոլ կարո՞ղ

Այո՛,-

-.

կոր

Հուզմունքից շնչասպառէր լինում,ապագա դճապբերից վանխապքը ուրախանալով,ապա գդալն օդում ճոքելովչարու-

նակեց.

Այդպես ուրեժե,վլասովիայրը, ասում էխ դրանից էլ է պարտիայի Ժէջչմտել: Ասում է` այնպիսի՞նէ, ուղղակիՀրաշք, Խոր ժպտաց մայրը, նրա Համար Համելի էր լսել տղայի --

նա

՝

չի գովասանքները, Հիացմունքով էի Հաճելի

քեջվելով

տհչիս,.

Ֆա

ոի

լավ ժարդկանցչարքն ընկնում»:

նմ

կար ֆրա մոտ արղեն երեք ճարյուր օրինակպատրաստ Քեզ Հերթաու՝ Ա՛լ աշխատանքով: նա իրեն կոպանի այդպիսի է այդպիսիմարգ" մեֆ երջանկություն Սաչա՛, քյու: Գիանք, Հետ աշխաՎ ընկեր չինելի, նրանց կանց մեջ ապրելը նրանցը

ժամանակ այնտծզ չէի, մենք այն ժամանակ թ այստեղ ժեր ցույցը սարքելու, չճաջողվեց։Մէնջ էինք այն մամանակ:հսկ Մյուս տարի -- Համեցեք». Կտես- լ

ռո

էլ

--

որտում,

«լ

ես

հվանը եվ նորից դեպի կ' Առողջացե՞ր,որդ մում

պարտիայիդիոշը,-Հպարտությամբ «այտեինց պատանին, ե նրա Հպարտությունը իր Համաձնչուն արձագանքըգտավ մոր

Ք:

«Ա՛լ, --

--

Քիչ նէ

ով մտածուժ.

ւ

Դետ

մոա

:

-շ

--

:

վավ:

Հռ

Փո»Գնացե՛ք,-. կամաց խորչուրդ ավեց նիկոլայը'-ճանապարճովզնա տի կառքը վարձեցեքն, խնդրեմ, ոզի՛չ --

ղավառակով: Ննիկոլսկալա ետ

բինակ ն --

լոնց

ն

ւոարծԴա նրա դեմքին չէր սազում՝ խոժոռվեց:

փոխելովմիշտ Հանգիստ արտա չայտությունըո նիկոլօկալալովճեռու է,-- նկատեց մայրըւ-- ՎառքովԱ անծաճո

գնալը "ւ" ճանապարՀ

անչարժար: ծս ընդճաննույնիսկ ուղեց տղային առել. «Այդ 8՛ս եմ Վլասովան...»,բայց Փիտե՞քինլ կա,-- շարունակեցնիկոլայըշ-ձեր իրնն զսպեց ն խեքն քմծիժազով, բապես այդ գնալունգեմ եփ Այնտեղ խաղաղ չի, արգեն ասաց թախիծով ինքն իրեն, են է են եղել, մի ուսուցիչ բռնել, պետք ավելի «Ա՛խ, դո՛ւ, պառաված Հիմար...» բակալություններ սպասել... ժամանակ որոշ հակ դուք չա՛սո կերքք, Շո՛ւտ առողջացնք լավ գործի կգուլչ լինել: Հարկավորէր նկատեց: ճամար,-- Հանկարծ Հուզված ասաց մայրը նրան կռանալով, Սոֆլան մատներովսեղանը քխկքխկացնելով պաճպանել Մեզ Համար կարեոր է անընդճատություն Դուռըբացվեց, փչեց աշնան խոնավ ուս մտավ ղնությունը, վախնլե՞ք Սոֆյանչիկնած, ուրախ: գրականությունտարածելուգործում: Դուք գնալուց նա: Հարցրեց -- էրտծսները նու, եի՛լովնայ-ճեանիցո թրե են դալիս, Հանկարծ ինչպես փֆեսացուզգաց: ' ները ճարուստ ճարսնաջուի ճետեիխց, Մայրն իրեն վիրավորված ազնիվ խուք: ես պետք է եմ եռ ե՞րբ ոլթ Հենց առաջինանգամն էլ ալվ այստեղից ծլկեմ... է՛, է՞նչպեսէ Վանյան, եվ ւ Ինչպես չ վախեցել Իսկ Հիմա «անկարծ...-- հտՆի՛լովնա: Սաչանայաոք՞լէ. արել եմ առանց վախճնալու,:« նա գլութը կախեց: Ամեն անդամզ էւ չվէրջացնելով Ծխախոտը խագասությունը Հարցնում էր ն պատասխանիչէր վառելով ն

ֆո

--

--

--

|

--

Փավելբ.

-.496--

|

-.487--

երբ նրան ճարցնում էին, թն լի՞ վախենում արդյոք, ճարմա՞ր է ֆրա Հաժար, կարո՞ղ է հա աննլ այս կամ այն բանը,-- նիան թվում էր, Թե խնդրում նեն իրեն, երան քվում էր, քե մարդիկ իրեն ճծռացնում էն իրենցից, դեպի ինքն այլ կերպ են վերա. բերվում, բահ դեպիիրար» Գուք զուր էթ ինձ Հարցնում թն՝ վախենո՞ւմնեմ էս,-Խոսքը նա ճառալելով,-դուք իրար չնք Ճարցնում վախի մասին: եիկոլայնշտապով Հանեց ւսկեռքը,նորիը գրեց ն ուշաղգիուՔյամբ հայեց բրոջ դեմբին: Շփոթմունթի վռությունն անտանգըսնա տացրեց Վլասովային, ճանցավորիպ1ս աթոռիցվեր կայով --

փնչ-որ բան ցանկանալով

ասել նրանց, բայց Սոֆյան բոնէք ձճոջը ն կամացխնդրեց. -Նքրեցե՛քինձ,եւ 4Ղ չեմ անի Դա ծիժաղնցրեց մորի, ն ժի քանի թուվե Հետո Քրեջով հ մաաչճոգված մտեծրմործնխոսում էին դյլուղ գնալու մասին:

կչանքե տեղ իրեն էր տեսնում: Մի ժամանակ Քն "՛4 չէր տեղ, ճարտնի «տեղժվուժէր մի ինչ-որ Հեռավոր աճա այժմ չատ բան կատարԷ ստեղծումն ինչի Համար, իսկ նրա մք զարվում է իր այքի աոջն, իր օգնությամբ: ծվ դա ու գոՀունակությում, թեջնում էր իր Հանդեպ անվուտաճություն ն զուսպ մի զգացփունք..չփոք քախժի տարակուսանքի ամեն էր դանդաղ շարժման մեջ. ծրօրորվում | Շուրջն էին դգորչ ւամէերեքում ծանրորենիրար առա) կտրելով չողում ամեն մայրն

էին քաց րը.ճանապարիէրկուկողմում հրնում-չքանում կողմն: ձին. առերմէրկ զատարձնրնօրորէլով,

ցրվումկորչում: դաշտերը,բլուրների առաջ էին գալիս քամու ղ ողանչն զանգակների ձայնը, ռնգային կառապանի ձին ժի խոնավ սուլոցը ն չեկչնկոցը ձուլվումդառնում Հոսում դաշտի էր առվակ, որի չուն, ոլորապտույտ ու

կում

Ֆր

ճեռա-

լորս

խոխ»-

ձրայով

միօրինակ ուժով... էլ է նեղ, իաննայպես Հարսի ձաժար արքայությունն նրա բարեկամներն իշխանավորները Է. Սկսեց Հուպ տալ, էր կառապանը: շարունակում են,-- կառքի ուսի վրա ճոճվելով՝ --

Ո

վուսաբացին մայրը փոստի կառքում դնում օրորվելով

արձակեց ձիերն երբ կայարանՀասան, կառապանը մորը... ասաց .ավտուր ձալնով սռայիր, գոնե կխմեի՛։ Մի Հինգկողեկանոց դրամըաղում Թորիում տվեց դրամը, կառապանը Մայրը լով՝ նույն տոնով Հայտնեցմորը. էրկուսով ճաք կուտեմ... երեք կոպեկով օզիկիճժնժ, բաժանվենք,Սկսնցինք բաժանվել... կեսօրից Հետո ֆարդված, սառաժ՝ մայրը ճառավ նիկոլակոյն Նա ե կստեց Հանկարծմտրակեցձախ ձիուն ն չարացած դոլեց. մեֆ գլուզի, դնաց կայարան, իր Համար քել թնդրեց Գա՛Հ-դա՛4ւՎազի՛ր, սատանայիժնունդ.,., պատուճանիմոտ, իր մեժ ճամպրուկը երկար նստարանի տակ Աշնանգեր ագռավներըմտաճոդ քայլում էին լ8րկ ՀԷրկերի դնելովսՊատուծանիցերնում էր դեղին խոտի կոխոտվածգորվրա, սառը սուլելով, նրանց վրա էր թոչում բաժին, Ագոավները գով ժաժկված մի փոքրիկՀրապարակ, զավառակիվարչություտուն: ջամու ճարվածներինղեմ էին անուժ Գավաքոքնց կողերը, քամին եր՝ կախ ընկած տանիքով մի մուգ զոբշագուլն փջում էի նրանց փետուրները,սալթաքեցեելով նրանց, նստած երկաճաղատ, էր մի ` ար ռակի վարչության պատշգամբում ե ժամանակհրանքուժին աղի սրալով՝ էր Քների ծույլ թավփաճարու- ի ծխամորճ ձխում: րամորուք մումիկ՝ միալն շապիկ ճագած, 771 Քոչում նստում էին մի նոր տեղ, ման գալիս, ականջներըդժգոճ քաֆոէր մի խոզ Խոտի վրա Դե, թալանեց նա ինձ: Տեսա էլ բան չուննժ,-- տսում ե գլուխն օրորում: Հարելով, դունչը խրում էր դետնի ժեչ էր կառապանը: զանգվածներով,կիովում Սն ամպերը լողում էին մուգ ե Մայրը երա խոսքերը կարծե հթազում ձանձրալի: կյանքը կարծես էր լճում, Հիշողուիրար վրա: խաղազ էր, աղոտ թյունը նրա առջն ժի երկարշարան էի Պլուսում վերջին աար իՔարնվելէր ինչ-որ տեն պատժահլ: ները վերապրած ե Հրապարակաթչավիցմի ուի-. դեպքերից, այգդեպքերին չանկարժ, ձիով քաղատիուի անդրադառղնաղով էր աշնանային անձրնիցողողված քանապարձովւս Խոնավջամի էր փչում, ցեխի պալբունները թոչկուում էին, իսկ կառապանը ոռքի ուռին՝կողբի վրա նատաձ դեպի մայրը ե մոռախոճ որնդային ձայնով գանգատվումէր. նւ նրան ասում հմ, այսինքն էղբորս, ե՞ք:քաոր, արի

հ Հու-

--

--

-

--

|

--

՛

:

--Վ38--

489.-ծ-ծ-

մազնիկ, չեկ ձիու սանձը քայլով գետնին, փակ գավաչ Համաչափ գարկելով պեներ՝փայրոերը կանդնքցըեց գավառակի էին մի խումբ մուռ կանգնած վարչության պատշգամբի մոտ ն մտրակն օդում թափ պատշգամբի ռակիվարչության տալով մի մուժիկի վբա գոռաց, աղաղակներըկպչում ե մարդիկ լուռ սպասում էին: էին ինչ-որ բոն նայում էր, Ռիբինն բայց բառերի չէին Հասկացվում, Մայրն ապշած ւանընդձճւաթ ապակիներին, Մուժիկը էր ձայնը, բայց բաղեինանարձաձեռքը մեկնէց՝ Հեռուն ջույը տալով, կացավ, ուրլաղնիկը գետին էր ասում, մայրը լսում էր երա դողդոջունամայության մէչ" Փատննը,նրձրաց,ոտներիվրա, դեպի մուժիկը մու, գանքկորչում էին իր սրտի շպրտեց սանձը մուտ կանդն պատշդամբի բռնելով ճաղերի ծանր-ծանր Մայրն ուշքի եկավ» շունչ փասշեց, բարձրացավ պատշգամբը ու չքոցավ գավառակի նաժ էր լայն, փայլունմորուքով մի մուժիկ, որ կապույո աչ" վարչությանդռան 4նտնում... ն ուժասպառ Նորիցանդորրությունտիրեց: Զին ոմբակներովէրկու անՔերը ճառել էր մոր դեմքին: ձազալով երկյուղից Հարցրեց գամ խփեց փափուվ գնտնին: Սենյակ դժվարությամբ ձնոներով կոկորդը սրբելով մայրր մտավ մի չածել աղչիկ, ծոծրակին կարճ, դեղնագույն Հյուսծը, իսկ կլոր դեժքին՝ փամուժիկին. դաքշալից աչբնր: Սա |՞նլ բան է. նա կծաժ, Շրթունքները մեկնած ձեռներով մուժիկը ե էր մի Ժ8ժ, եզրերը պատասխանեց Մտիկ արէք տեսեք,-տրորվամ մատուցարան՝ վրան ու կողքին, ամանէլեն դարսած, կ բարնում էր, Հաճախ կանգնեց երեսը դարձրեց:Մի ժուժիկ էլ եկավ գլխով առան ամբոխի առչն, որն ավելի Քարնց կանգ խելո՛քս,-- ռիրալիրառաց Հարյուրապնանքերը մայրի: ու ավելի էր աճում արագ ն լուռ աճա նրա վրա Հանկարծքանձձեզ: ղանի ռինն Ռիրինի ձայնը: վրա շարելով ավփաններն թմ բարձրացավ մա աաա իկը Հանկարծ 1սե՞լ նք այն ճշմարիտ ԱղթելրիԺասին, կլանքի -- Հենց ճիժ մի է դղիված մեր դյուղացիական են բռնել: բերո՞ւմ էն, որոնըՄեջ ճշմարտությունն ավազակ եմ Դա ավդ Համար տառապում,դըր" մասին:Աշա՛ ես ալդ Աղլթերի ի՞նչ ավաղակէւ բաժանել Զգիտետ.., քերը ե՛ս եմ ժողովրդին նրա ձույհը Իսկ ի՞նչէ արել: Մարդիկ Ռիբիեին ավելիսեղմ չիջապատհցին: Դա էր' զգուշացնում մորն Փգիտեմ,--կրկնեցաղջիկը-- Միայն լսձլ 11, որ Հնչում էր Հանգիստ, չափավոր: բոնել 17: կամաց Հրելով մուժիկի կողին խում ես,-- կապտաչյա Գավառակի պաճակըվազնցպրիստավին կանչելու նա գլուխը բարբձառանք լատասխանելու Մայրը նայեց ռբատուծանից,ճրապարակի Հարցրեց ժլուսը: վրա մուժիկնքը ն նորից նայնց մոր դեմջինւ Մյուս մուժիկն է՛լ հայեց հրնացին,ՈժանքՔայլում քին դանդաղ ն լրջորեն, բացրեց ոմանք բթայ1ոլիը կիտամուշտակնքրն մորի նա առաջինիցավելի երիտասարգէր, մուզ, նոսր մորուէին շտապ կոճկում, Գավաոգի վարԱպա քա, նիՀար էան երկուսն էլ ության Հա չէն Քու Հո "Քյան չենքի առն հիճարդուդեմքով, խալտարգիաս բ"Վ 1 պիպոնից կանգ առնքլով՝ բոլորը նայում էին ձախ պատշգամբիցՀեռացանմի կողմ: ւ ենոյ-. մայրի" վրի Վախենում ակամանկատեց ն «Վախ էլ սեն Աղջիկն նայնը փողոց Իո կոո գուռ Գատլգամբի բարձրությունից լարվեց: «ինդ չրխկացնելով։Մ Ֆրա ուշադրությունը ն ան դեմնա նանում հվանովիչի չարդված, Ճրեջ նատարանի էր Միխայիլ պարզ տակ ն ռր դ Հե | նա էր, ուզում շտապելովե դառպելով Քի, նկատում էր նրբաաչջերի վառվռուն փայլը, Հանկարծհրեն Համակած շուտ ծայրերինբարձրանալով՝ որ լու, էլ անճասկանալի

պատուժանի

--

տանում

անելով:

--

ու

--

արո

ԽՐաա աան, ու

ա

նեղքեր, -

Լր ուգափառնե՞ր,

-

-

--

--

Հ.

որ

գողմբ։

րր ի Մ ն «եին Կա մեիաամոր

Պախչոլ"" եկավ փոքրիկ պատշգամ դուր հրա այքերին

ՐԲ

ցանկությունը...

արա

| լ

ռաստիկ Քուրտ : ժրին խվնց Հասպառ ծղզավ,ոտները | ԱԱ կաա (ի մնջանղով գալիս էր Ռիրինըձեռները եջրին ի հրա Վողթիցքայլում էին երկու ջջի կապկպած, Հարլուրա-

ձրիւ, .. Անրին, -Խ0-

ժե:

է

|

,

հուն Տրի,: արա Միրո

գլուխը երկարացնում Դ

Մ

/

լսվում: սակցություն

նա:

էր դեղի

Ա ՆԲ ռում Մա

ա

նայում

ն էին մռայլ անվոտաձճորեն խոչարքերում էր զոլ ա

«եանի

-«1-

ն զիլ ծյուղացին՛ր,--լիաթոք ձայնովասում էր ՌիբիՖր'-- Այգ Թղթերին Հավատացեք, ես այժմ նրանցՀաժարգուցե մնոնեմ, ինձ ծեծեցին, տանջեցին, ուպում էին Էժանալ,՝ նո ոթածղից եմ վերցինլ դրանց, ե դեղ կլի կժեծեն, ամեն հնչ նասսնեմ, Ռրօվճքտնայդ Թղքճրում ճշմարտություննէ գրված, ադ ճշժարտությունը 11 ամար ճացիցը Թանկ պիտի չենի, ա՛յ --

Քո

նա

ինչո՞ւ է պատչգամբի մոտի ի Աաաա --

-

ա.

բանձին ասում,-մուժիկեն ին թից Ա18կը

ալդ

կամացբացականչեց կապտալյան դանդաղ

Հիա Հիննունն է` մարդ մի անգամիցավելի

ճո՞

է

Մարդիկկանդնաժէին լուռումունջ, նայում էին աչքի կով, խոժոռ, կարծես ամենջի վրա մի անտեսանելի, բայց ժանր տա-

բան էր ընկած:

Ռրյադնիկըդուրս

մոնչացձայնով Տոր ո՞( 4

Ը

ւլ

նկավ պատչգաժբն երերալով, Հարբած

խոսողը: իրծն ցաժ գլորեց

Պոճանցարծ բից ն գլութը դեպի

արխ, ք

մեմ

Այդ դո՛ւ

՞

»

ես

առաջ

սատշգամբից, բռնեց Ռիբիբալքչելով

ու

նտ

խոսում, չա՞ն -

եսչ արգ դո՞ւ որդի»

րք: ւ

ԱԻ" օրա: ժողովո Վէ՛ր։-դինի բաշըիան Բ. լով, ինչպեսչր ալված շունը ու

Հ

հնի. ջն

՛

-

ի'

՛

միդ:

ՓԼի-

ցպւաոկութ

աի կտորի ւեոջէ, ությադնինը Խֆոմ իռունցչենրով դճմբին,կրծջին, ֆորին։ Մի՞ խփիր,-դոց մեկե ամբոխի

միջից:

--

Հր նրա

հնչո՞ւ եւ խզում, -- պաշտպանեցմի ուրիշ մայո Գնա՛նք,-- առաց կապտաչյամուժիկը գլխով անելով: Ել էրկուսովառանցչտապելու գնացինդեպի վարգավառակի է"Քյունը, իսկ մայրն ուղեկցեց նրանց բարի Հայացքով,նա --

-

-Տ.5.

եմ...

ժող

--

այնտեղ,

ժի՞ք: Լայճը,-որոտումէր Միխալ յաղաջինն՞ր,-թն ինչպես ձեր կյանբը, չեք Հասկանում,

Չթողնե՛ր» ք

-

Խ

չնք տեսնում էն խաբում, խմում ձնր արյունը: կողոպտումձեզ, ինչպես Ամեն բնչ ձեպնից է կախած, դո՞ւք էք առաջինուժք է ձեթ սատկել, սա վրտ, իսկ է՞նչ իրավունքներունեք: Սովից միակբիավունբը... ՄուժիկներըՀանկարժ աղմկեցին իրար բնդճաոնլով. ի՛ջտ չ առա Ո՞ւր Է պրիստավի": : կանչեցեք: Փրի՛ստավին է Հետնից.»: գնացել -դուք

Հրե»

Ն

Աո

ժարթբա՞ծբսշ

ո խանավործնրինճավաթելու» Արորժը

ա

-

-

--

Այստե՛ղբերել նրան, ոու ւ ձայն. Հարկավորլե՛չ-- ամբոխի միջից լավեց մի աշջերով մուժի էր այդ մայրը Հասկացավոի կառղույտ ձեժէլով կուղաատոպըո-- Ջթողնե՞ր,տղե՞րք: կտանեն 188: Հետո էլ մեզ վրա կգցնն, կասեն քե մե՛նք էնջ սպանել: --

Հրելով,

Մայրն անգոր թախձով լուխը նորից Ճնլձց Ռիբինիձայնը. ք մտի՛կարնք, բարի՛ մարդիկ... վոծ՛լ,էոծ՛լ,-Ռւրյադնիկը խփնց նրա ականչին, Ռիբինըոանձրի վրա օրորվեց, թոթվեց ուսերը, ձնոնեծրը կապել են չարլարում, ինչպես

քէզու

ռաց»

--

- մբոխը տաթանվեց. դղրգաց: թ

նորից ծանրորենվարեց քնքնացածշունչ քաշեց, ուրչադնիկը կատաղիգոսպառնալով ն այնտեղիցբոռւնցքով պատչզամբ

Քորի ԿՆ հոշի ր Ն ք-նք... Իեկն արոր,. գանքի, մեչ է

Աղմումթ ր: --

ե վեր

՛

տո

եռ թարձրանու

'՛

«յկեզար

--

է

ճՃաեն,-- բոլոր ձայները խլացնելովլ՝ Ձեռքերս ցավո՞ւմ Մ մուլեմ ես փախչի, ը մաչափ ն զիլ ձայնով առում Ժ էր Ռիբինը։-Հ էւ " Արո չ իմ ճշմարտությունից քաքար

Տ

--

ժիկեն Ր» ՛

էր

`

իո

,

ւ

ապրում...

նազան կողմեր Հաստատորենզանազ անի Հոգի ամբոխից ժանր քայլերով, կիսաձայն խոսքեր փոխանակելով ճետ ն գլուաները ճոճելով:Բայը ավելի ու ավելի չատ

Հոյ Մ

է բրառ

մարչին վազեվազզալիս վատ նե չտապ Հաղնված, զրդոված ' հղում չին Ռքբինի դիկ: երանք սն փրփուրի պես նա կանգնել էր նրանցմճջ, ինչնա մատուռը անտադու ն ներք գլխից վեր բարձրացրած ցնցելով գոռում էր ամբոխի ազ

դալիջ

ապ

վատ

որ, Ի

մեջ.

բարի՛ մարդիկ, շնորճակալությո՞մը Շնսրչակալությո՞ւն, |

-

--

Վ44--

Մենք ինքներսպետըէ իրար ձճոքներ ազատենք, Մել այսպե՞ս: ո՞վ կոգնի, նա սրբեց մորուքը ն նորից բարձրացրեց ամբողջապես

էր կարծես փտնում ցածրանում (ռում,

|

սառեց լարվածդիրեոն Ռիբինի ԻՐնլ կայ-- ճարցրեցպրիստավըկանգ առնելով կապված ինչո՞ւ Զեռքներդ գիմաց ն աչքերով չափելով նրան,-ն

Աճա

իմ արյունը, ճշմարտությա՛նՀամար է թափվում Մայրը պատչգաժբիցիչավ, բայց գետնիցՄիխայլոն լէր երեում,որին սեղժել էր ժողովուրդը, ն Մայրը նորիը բարձրաքավ աստիճաններիվրա: իր կրծքում նա ջերմություն էր զգում, հ մի անռրոլ օւրախություն թպրտում էր այնտեղ: Գյուղացինե՛ր,փնտրեցեքգանք այդ ԹՂՔՐԸ, կարդացե՛ք. մի՛ Հավատաքխշխանավորներին տերտերներին,երբ սում էն, Քն անաստվածե թոռռվարար նն այն մարդիկ, նրանք նն որոնք մճզ ճշմարտություն բնրում: Աշմարտությունը գաղտնի Հ շրջում երկրի երեսին, նա բուլն է փնտրում ժողովրդի մեջ, իշխանության Համար հա դանակի ու կրակի պես բան է, իչչի կարող նրան, դա կմորքի հշխանուխանությունը ընդունել Քյանը, կայրի նրան, ճշմարտությունը ձեր թարի բարեկամնէ ու կշխանուցյանոխմրիմ թյնամին, նճա քն ինչու լ նա

ԼԸ

կապկոե՛լ: չէն, Հարլուրապետնե՛՞ր:

նրա ձայնը բարձր ու զիլ էր բայց անգույն: հտ է արծլյ-կապված են եղել, ժողովուրդը --

ու

--

շարունակեց. բարձրացնելով,ոչ էլ իյեցնծլով՝ Է ժողովուրդը: այդ ո՞վ Այդ կապու"եչ-՛ Ձեռքի բարս շարժումով նա քրի կոքը խփեց Քերովժուժիկի կրծքին: Դն, էի՞ ով ե ցոնմակով, այգ դո՞ւ 1» ժողովուրդը: --

-

Բաշջնվուժ...

Դո՞ւ հայ

ծվ

Թյուններ,

աջ

--

վԽնցե՛ք,ուլղափառնե՞ր...

Ի,

Մի՛շին:

ձնոքով բաշեց մեկի մորուքը: նս ձեզ, ձեզ ցույց կտամ' քրվե՛ք, սրիկաներ,.. Թե չէ, կար, ոչ ոլ գրգռվածություն նրա ձայնի մնջ, դեմքի վրա խփում էբ Ֆլո խոսում էր Փանդիստյ մարդկանց սպառնալիք,

Աթոխի մեյ նորից բոնկվեցին մի քանի բացականչու-

-.

պատաս-

մեկը' խանեցճարյուրապետներից ի՞նչ ժողովուր: ժողովո՞ւթղըո ԻՐճելչ կանդորոնք կիսաշրջանաձն նայեց մարդկոանը, Փրիստավը ոչ նած էին իր առջե: եվ նույն միալար, անգույն ձայնով,

--

--

գ էչ: Մայրն գետնի

է ն այքճրը տաջացել զգում էր, որ իր ճակատի կաշին դողում էն, նա նորից ցանկացավ մտնել ամբոխի մեչ, առաչ քեջվից

արնաքաքավխ ձեռքը: --

էր

ձղբա՛յի, դուեկորչես....

Քեղ ո՞վ ժատնեց: Տերտե՞րբ,--ասար ձարյուիապնատներից մեկը: երկու մժուժիկթունդ Հայճոլեքին --

.

--

:

Մտի՛կ արեք, տղե՛րք,--Հնլեց ժի նախազգուշացնող աղաղակ:

ունենում Ամբոխին

էր գավառամասի պիիստավը, բարձ» բաճառակ, ամրակազմ,կլոր դեմքով մի մարդ Նրա գլխարկը Թեջ Հր դրված, մեկ ընչացքը ոլորված էր վեր, իսկ մյոաը կախվաժ դնպի ցած, ն դրանից նրա դեմքը թվում էր ծուռ, թուք, ժեռած ժպիտիցայլանդակված: Ջախ ձեռքում նա քուրն էթ բռնել, իոկ աջթ շարժու էր օդում: ծլի էի նրա ծանր ն Հասքայլերիձայեր: Ամբոխնընկրկեքնրա առջեւդեմբերի տատուն վրա ժի խոժոռն ճեչված արտաճայտություներկար, աղմուկը «444.

ամուր երկար ձքոներիսովորական,Համայլաի շարժումներով: Մարդիկ նաճանջում էին երա առջի՝ գլութները կախ, դեմքերը ժի կողմ դարձնելով: դիմեց նա Հարչութապհտեջ կանգնել,--- Հը՛, դուք ու

-

ի՞նչ

ենրինյ-- եապի՞ր:

նորից նալից Ռիբինին մնդատկառդխոսքերով չՀայձովեց, ասաը նրան, բարձրաձայն Տեռքերղ ճիտեդ տար, դո՛ւ: Եռ չե՛մ ուզում, որ ձեռքեր» կապեն,-- խոսնց Ռիբինը-Փախչելու միտք չունեմ, չեմ կովում, էլ ինչո՞ւ 8ք կապոտում

ն

-.

--

ինձ:

--

խկ, -- արցրեց պրիստավըդեպի նա ջայլ անելով: ձայնը Քավակա՞նէ ժողովրդինտանջել:գաղաննե՛ր,-կարմիր Ռիբինըւ-Շուտովձեր շարունակեց

բարձրացնելով՝ օրն էլ կճասնի...

-ԽՏ-

Փրիստավըկանգնել էր հրա արջն ե ենչացբներըշարժելով հաչում քի նա դեմբին, Ապամի բայլ էտ զեւացհ սուլող ձայնով ապչաժ հրգեց. Ս-ա՛-ա՞խ, շա՛ն որդի: Ի-ի՛նլ խոսքերեն, Եվ Հանկարծ արագ ն պինդբփնց Ռիբինի երեսին, Բռունցքով ճշմարտությունն տանել չե՞ս կարող,-Ել ինձ Փեժելեւիրա-

ՑուՌիրինը Հ» հաաա Լ

Ք չու

ւ,

գարշ

է

շուն,

ասում Համարձակվիր,

եմ, խփել ինձլ դե ու Գրիստավըբ չուբչբ նայեց, ժարդիկ մուլ լուռ սեղմ, ուք օղակ էին կազմոտ...

բարձրաձայն կանչեց նիկի՛տա,-նայելուր-- նիկի --

--

-

--

վոջինՀրելով:

Մուժիկը մի կողմ ջայլեց ն գլուեր կախձլովԺոայլ ապաց. -զ6--

վաղծրին,

ոտեճրով Ռիրինի Արին,

այդ,

Այդպես ճա՞չ

Բունոտ

հք

անում:

եա

ն

պատյայ

գոռում էր խոպոտ ու տագնասլալից: լա՛վ Վերքրե՛ջ նրան, նս ժեկնում հմ,-- ապա՞, Գինա քաղաքական տք"քդութ, անիծվա՛ֆսրիկաներ, որ գործ է, ցարի դմմ է գնում, խռովությունէ սարքում, գիտե՞ք" ծք. Ճճա՞: Չուք խորվարարնի՞ր իսկ դուք նրան պլաշտոլանում նա

Է

ճանցա-

--

-

մեելայավ խել

ր.

ջելով

Գոզվածգլուխը կախաժ: նիկի՛տա,--բնչաքքը ոլորելով ն առանց շտապելու ասաց պրիստավը- Մի լա՛վ Հասցրու նրա ականչին: Մուժիկնառաջ քայլեց, կանդ առավ Ռիբինիդիմաց, զլութը իարձրացրեց: Ռիրինըչնշտակի նրա հրնեսինխփում էր ծանըլ

Մուժիկք ձեռքը դանդաղբարձրացընցն ժույլ-ծույլ Հարվածեց նրա դլխին, Մի՞թե այդպես կանն, չա՛ն որգվ- ճչաց պրիստավը: Հե՛յ, Ննիկի՛տայ-ոչ բարձրաձայն ասացին ամբոխի ժիչիտ:-- Աստծուն ժի՛ մոռանա: Խվի՛րչ ասում եմյ-- գոռաց պրիստավը մուժիկի վզա"

|

Ֆրա ձայնը ցնգվքց, ճչաց ն կարձես կոտրվեց, խոռաց: ՋայնիՀետ նա Հանկարծկորցրեցիր ուժը, գլուխը քաշեց ութեամեն կողմ պտտելով րի մել, կռացավ ն դատարկ աչքերն նաճանընկրկեց, ունքրով զգուշորքնշոչափելովՀետնի Հողը:

տա,Հե՞ր: Ամրոխիմիջից դուրս եկավ մի թիկնավետ,ցածրաձասակ մուժիկ կարճ կիոսմուշտակով:նա գնտնինչբ նայում, մեժ գրվ-

ժնցե՞ք:

ո

--

պրիստավըչուրը

--

Հայձոյելով Հարձակվեց պրիսոավըերկբայց ոն օրորվեց, ձեոբը քափաճարնց, Բ ն շուրջը նյու ցատկուտ դլորնձը նրան դետին Հաիվածով ի բորդ

Մ եայ

ո

ավելի

ճշմարիտխոսքնր. Ա՛յ, մավ՛կ արեք, ժարդի՛կ, տնսնջ քն գազանների Էնլոլն՞սէն Հենց ձեր ձեռքովձեզ խեղդում: Մտի՛կ արնք, մտա-

նա

բոռաց,

բագին աղաղակը.

իի

խփի...

պրիստավիվրա ի» ոխը թշնամաբար տատանվեց՝ ցատկեց պրիստավընկատեց վելով թուրբ: թ դուրս աշեց Հա՞,.. Ա՛յ քն ի նչ...

իրավունքչունե՞մ: ե՞սչ-- ժռր տալով ոռնացպրիառավը: եվ նորից ձեռքը նտ տարավ'նշան վերցնելով Ռիբինիգլուխը Ռիբինը կռացավ, ճարվածը չկպավ նրան, պրիստավն օրորվելով՝ ճազիվ կարողացավ ոքի վիա մնալ, Ամբոխիժծչ մեկը բարձրաձայն փոքակցրեց,հ նորից Հնչեց Միխագիլիզայ--

Հ

թ

չէմ

ուռները գետնինխփելով, դեմքը ցնցվեց, րիւտավի Ռիբինի վրա: Խով չրխկաց ճարվածը,

-

--

է

ա

Ի

եք։ 05ը՛-ը:կորքԱնշարժ,անքարթաչքերով, ուժն ու դատողությունը ո' բաժ կանգնել էր ժայրը կարժնս անբ երազում, նրկյուղից ճզմված: հշաժեղուներիպես նրա գլխում խղճաճարությունից աղավիրավորված,մոայլ ն ղայլթբագին մարդկանց թողում էին էին ինչ-որ ձայնը, լսվում ղակները, դողում էր պրիստավի

շշուկնելր...

ֆքե նա Հանցավորէ՝ ղատի՛ր..ձերգ աղեվություն... նրան, Դուբներեցե՛ք անոսք դութ, այդ ո՞ր ջրենջով.. Այդ ի՞նչ եք ծեչքը, է՞11 Մի՞քե կարելի է: Ռր բոլորն սկսծն ո րդալքս դուրս կգա այն ժամանակ: շրրՄարդիկ Երկու թմբի բաժանվեցին,ժենը ոարիստավին ն ռակաոր ժյուսիչ էր նիան, Ճճորդորում չապատելովգոռում վաքիվ էր, մնաց ծեծվածի մոտ ե խով, մոայլ բոբոում էր: Մի երան գէանից,Հաիչուրապետները ջանիՀոգիբարձրացրին նորից կամեցան կապելնրա ձեռնէրը: --

-. --

.

ո

--

--Վ47--

Մպասեցե՛ց,սատանանե՛ր,--գոռուժ էին նրանց վրաւ է մորուքից օրբում էր Միխայլոն ցեխը, արլունըկ դեմքից լուռ չուրչն էր կայում: նրա ճայացքը սաՀնեցմոր դեմբի վրա. յվ, մայրը ցնցվելով դեպի նա ձգվեց, ակամա թավ տվավ ձնռքը, Ռիբինը երեսը դարձրեց: Բայց մի ջանք րոպենՀետո նրա աչքերը նորից կանդ առան որ դեմքի վրա Մորը թվաց, քն Ռիբինբչտկվեց, զլութը բարձրացրեց, արյունոտված այտերը --

գողզգողաջին...

|

«Մանաչեց,մի՞թե ճանաչեց...

եվ Ռիբբնին գլխով արեց՝ տխրագին,Հողեմաշ ուրախու թյունից ջնցվելով։ Բայց Հետնլալ ւլաՀին նա տեսավ, որ

Ռիբինի

կանգնած է վապաալյավուժիկը ե նունպես նայում 4 իրծն։ Այդ մուժիկի Հայացքը մի րոպե երկլուղի գիտակցություն արքնացըծցմոր մճջ... ԶԷ շր ինձ էլ կրոնենը: նա լոր բան առաջ, պուխը քափ ե տվեց ն առույգ ց բկերու ով, բայց պարզորոշ խոսեց. մոտ

"

աարի Իր աաոան «մԼ մ իի

աաա 2.

ձայ

' Մոնա :. 112 Արու" Հժ

աշխարչումս

աժբողք

Որ որ էա էլէլ էմ, նան իմ ճիչատակը կմնա՛, ա՛լ թե ինլ. Թեպետնրանք բույ» ոԷ քանդելծե, այնտեղ այլես բարնկամ-ընկերներչկան... «Այդ նա ինձ Համար է տսում»,-արագ կռսչեց մայրը: Բայց կգա բը, արժիվեծրըդուրս կքոլեն ազատչ ժողովուբգըկազատվի՞ս տակր

անդ

Մ,

--

Մի կին մբ դույլ ջուր բերեց հն սկսեց ախ քաշելով ե ողբ» կոչ անձլով լվանալ Ռիբինի երեսը: Երա բարակ, աղերոազին ն մորը խանգարում ձայնի խառնվում էր Միխալլոլի խոսքերին ճասկանալու դրանք:Պրի«տավին առղաջները գոած մոտեցան մի

Խումբժուժիկներ, Մեկըբարձրաձայնգողուէ

աար թինժո

--

ես

պրինտա

ԳՈՄ

իծես են

որ

ձայնր.

իսկ դուո՞վ է., աստվա՞ֆ Այդպե՞ս: ե.,--գոլը Բենը: Քացականչությունննրի մի աններդաչնակ ն ոչ Հորձանքխլացրեցնրա ձալեր. Մի՛ վիճիր, բեռի: Այստեղիշխանություն է...

Ռբ-

բարձը

--448.-

լական,

անձուսալիյ ոզբադինշեշտ կար: Ռիբինի թների տակից բոնաժ տարան գաչարլուրապետները անչետացան դոան Հետնումմ վառակիվարչությանպատշգամբը,

իրարանցում որի մեջ ինչոր

մայրքւ ոհսչին Հրապարակում, հակապտաչյանմոտենալով ալքի տակով իրեն է ծնկները դողացին,մի վճատ, զզացում ժծեց նրա

դանդաղցեվում Մուժիկները նում

էր,

որ

Մոր

լոս

առաջացնելով: սիրտը՝սրտախառնություն «Չպիտի՛Հեռանամ,յ-- մտածեց նա-- ձարկավորէէ»: 9վ ճաղերիցպինդ բռնաժ'սպասում ձր' կանգՓրիստավը զավառակիվարչության պատշգամբում ասում արդեն կշտափբալից, էր քաժ, ձեռները քափաճարելով անգույն, անչոգի ձայնով: նորից Հիմարներէջ գուք, չա՛ն որդիներ:Ոչինչ չչասկանալով Անախցկվում եք այսպիսի գործի ժել, պճտականգործի մեք ռուննն՛ր։ Պետք է ինձանից չնորչակալ լինեք, ժնկալոք խտաժաՖարճվեր ինձ, բարությանսճամար: Ոպենաժ, բոլորդ կնրթաջ... նակիրաշխատանբի էին գլխարկները մժուժիկներ կանգնել տասնյակ Մի երկու "

--

Հանած

ե

լասւմ էին. Մթնում էի, ամպերը ցած էին իջնում:

հ Հառաչելով առաց: մոտեցավոատշգամբին Խապտալչյան

Ն.-

լինում... մՄայիի: -- Այո-ո,-- կամուցարձագանքեց ե ՀարցրեցՀայացքով նրան սրտաբաց նայեց Մուժիկը ԱՀա

քն մեղ

մռա

աններ

ինչեր

են

»

'

-

արա,

Լ.

-

Հորն Է

եմ

-ծ-

Մարդուխելքը ազնվություն

ծիմա՛ր: քաղացջ կտանեն... քեզ Ա՛յ, Հիմա "-Այնտեղավելի՛ շատ ռորենքկոո աղաԱմբոխիպոլլուններըՀեչում էին ավելի ճայտարար, անորոչ մի էին Հնչյուններըխառնվում,դառնում այդ Մուս

Հ»

էր.

աթ կարող բեղ եփել, իոկ դո. խո մե արը ճամարձակվի, տխմա՛լրս (2180

ձերդ Մի՛ բարկանալ չի... դլխին

--

Կ

եմ

գնում, նույնպես ն քաթան մորուբը: նպա գավառակի ,

Մուժիկը դանդաղորենչինը վարլությանկոզմբ նայելով՝ ձանձրալիորենն կամաց ասաց. բաներչեն ճասիվի.» -- Մեղ ժու այդպիսի Մայրը նալեց կրան վերից վար ե սպասում էր Ճարմար պաճի, որ գնա սենյակը: Մուժիկի դեմքը մտախո՞ էր, սիբուն, աչքերըտրտում:

նա

Մաքսիմ Գօոկի

էր լայնաթիկունք .-ծ.Վ49.-

ն

Ճագնլ բարձրաճառակ,

էր վքրից վար կարկատաններով ծածկված կափաան,չթե մաքուր ն շապիկ, գրողական շեկ ժաճուդից անդրավարտիք բոբիկ ոտներինՀնամաշ կոշիկներ... Մայրը լիմանալով ինչո՛ւ, թեթեացած շունչ քաշեց: եվ ճանկարժ, ննքարկվելով անորոչ մտբից ավելի չուտ ծագած ժի նուրբ զգացուժի, իր Համար անսպասելիորեն ՀարցրեցԺուժիկին. --

ե

4ը՛, կարելի"է ջեզ

գիշերել:

մոտ

Ցար մր ԻԹԹ ո Աթա է "է ի կին: Նրա գլխուժ ի ձեւ : Մ Ա Աա Նր աԱ ԱԱ Սրա եծա, մամանակ երկա՛ ր

ագ

ա

՛

Հաջո

-

րձ

ԲՐԻ

ետին հայնլով ն առանց շտապելու մուժիկը պատասխակեց, կաֆտանըկիծքինբաշելով. Գիչերե՞լ, կարէլի է, ինչո՞ւ չք. Միայն քն խրճիքս վատն է... --

ես

երես չովածներիցչեմ,-պատասխանեցմայրը: --

--

առանցիրեն Հաշիվ տալու

կարելի՛ Է,-- կրկնեցժուժիկը, փորձող Ճճայացբովչա»

խելով նրան:

Արդենմքննլ Լր, ն աղջամուղջիմնջ մուժիկի ալբերը սառը փայլում Լին, դեմջը խիստ գունատ էր թվում, Մայրը կարծես դառիվայրիցիջնելով կամաց ասաց. րեմն էս Հենց Հիմա էլ կգամ, իսկ դու ճամպրուկս '

--

վերցրու... --

։

ափ

|

ա կամաց Մումիննե

-.

ուսէ

Ամա սայլը

Քոքվեց, կաֆատանը նորից վրա թայնց :

րք

|

է

գալիս է...

Գավառակի վարչության պատշգամբի

վրա երեսացՌիբինը, նրա ձեռներընորից էին կապկպվաժ,գլութն ու զեմբե ինչոր Ր գորշ բանով փաթաթված:

Մնաք բարո՛վ, բարի՛ մարդիկ,-- չու Հնչում էր նրա ձայնը ռոառն աղջաժուղյում:-- Փնտրեցեք, գտն"քճշմարտու ու ունը պաշպանեցե՛ց,Հավատացե՛քալն մարդուն, որիրխձե ձեղ ճամարկբերի մաքուր խոսք, ճշմարտությանՀամարձեզ չխեա-

վոի՛րչ չո՛ւնչ-- ինչ-որ թելից գոռաց պիիստավը,-Ճարձինբը»թշի՛ր» Հիմա՞ր' յուրապե՛տ, Դուք ի՞նչ ուննը ափառսելոսհ՞նչէ ձեր կյանքը: երկո: Սալը ճանապարձ ընկավ երկու Հարյլուրապնանքըը էր. գռլում նատած, ձայնով խով կողմում`Ռիբինը այլում Ինչի՛ Համար եջ բաղցից կոտորվում:Աշխատեցնքաղա--

--

--

ձեոք Բքրել, տությո՞ւն

երեր...

:

։

«-Վ68.-

ճարը, 1՛

ըշժարտություի,

մնաք բարով, բարի՛ մարդիվբ-:

Անիվների արագ աղմուկը, ձիքրի դոփյունը, պրիստավի ն ձայնը պարութեցինՌիբինի խոսքը, շփոքնցին խեղդեցին: է Վերջացա՞վ,--ասաց մուժիկը գլուխր քափ տալով, մորը դիմելով կամաց չարունակեց.-- դուք այնտեղ կայարահում ե մի Քիչնկոտեցեր, ՔիչՀետո կզգամ... Մայրը մտավ սքնյակ, նստեց սեծղանիմոտ ինբնանոր ն նորից առաջ, ձնեռընառավ մի կտոր Հաց նայեց աճէյ նորից տակ սրտի գդալի լէր, Քաղցած գրեց ափանիմեջ: Դա զզվելիորենտար մի բան օիրտ խառնելու զգացողությունը: էի, որ ուժիը գցում էր՝ արյունը սրտից դուրս ժծելով ն գլուխը նրա առջն կանգնաժէր կապտաչյլա մուժիկի դեմպտատհցնում: Քի, տարօշիինակ,կարծես կիսատ-պռատ, վոտաճությունչէր չէր ուզում ուղղակի մտտժել, ներշնլում: Ձգիտեսինչո՛ւ,փայրբը թե նա կմատնի իրեն, բայց այդ ժիտքն արդեն ծագել էր նրա» գլխում ն ծանրացել սրտին իբրն բուք ն անչարժ ժի բան: «նա ինձ նկատեցյ-- ծուլորեն ն անուժ մտորում էր կւս.-նկատեր,գլխի ընկավ... Դրանիցդենի չէր գնում միտքը, սուզվելով ձանձրալի վճամածուցիկ զվացողությանմեջ: մրտուսմխաոնոցի տության, Պատումանի Հետեր,երկչոտկերպով պա: ւմոածխաղաղուքլունն աղմուկին փոխարինելով՝գլուղում երնան էր բերում ժի ինչ-որընչվածյվախեցած բան, կրծբոսէ սրում էր մենակուքյան զգացումը՝ Հողին լցնելով մոխրի պես դորչ ու փափուկ Ր

դանդաղորքն

աղջամուղչու։

ներո մտավ աղջիկըն դռան մոտ ենրեմ: Զվածե՞ց

-

--

ԱԱ

հ՛

կտա

նա

--ծ- Պեր

եքցրին։

ոմ

աան Ա

յէ

ժոտե ԲԱԼ

ԱՅ ԼԶ '

' եմ

"Լ

ում

Հոր

եզանին՝ ԳՈԳ ՄՈՂՅՈՒ

--

Վոլ

--

կանգ առնելովՀարցրեց. եձ

ժ

«Մ

Բայց

ժօգ «որէ "

ժ գամեց

զետ

--

-

ինչպե՞ս էր խփում պիիստավը: ես ժոթիկ էի կանդնաժ, էի, բոլոր ատամներըբքերդեը, եա քքում էր, իսկ արվունք քանձր-թունձր էր, մուռ. Աչքեր Հե չմնացին բոլորովին: ես ձյումագործ է, Ռւրլաղեիկըալնտեղ ժել մոտ ընկած է ՀարԱպուժ չ՝ նրււնք մի բեժ ե դեո էլի գինի ն պազանջում, ամբողջ են սատա, խումբ նեղել, իսկ այչ ժԺորուքավորբնրահց մեծն է, աւամանն ք այսինքն, երեքին բոննլ են, բսկ մեկը փախել է, | լսո՞ւմ ծս Մի ուսուցիչ էլ են բռնել, էլի նրանը ճեոչ Աստծուն նրանքչէն Հավատում, ուրիչնքէրինէլ Հորդորում են, որ եկեղեցիները կողորոնն, ա՞լ 2. ի՛նչ բաներ են նրան: հսկ մեր մու ժիկենրիցոմանը խղճում չին նհրանյայդ մարդուն, ոմանք էլ ասու էին) թե լավ է սպահել վերջացնել: Մեղ մոտ այնպիսի լարասիրտ մուժիկներ կան ո՛ր Մայրն ուշադրությամբ ականջ էի դնում ավդ անկածի, արագ խոսակցությանը, այլխատծլով խեղդել իր տագնապը, ցրել տաղտկալի ողասումբ:հսկ աղջիկը երեիուրախ էր, ռի իրեն լւում են, ն խոսքերից շնլասպառլինելով ավելի ու ավելի աշխուժորննէր շաղակրատում ձայնն իջեցնելով: ասում Է այս թոլորն անբերրքությունիըն է, -- Հայրիկս երկրորդտարին է, որ մեր «ողբ բերք չի տալիս, ճալից ընկել ենբ: Հիմա դրանից մուժիններն այնպես էն դարձել, որ սարսափելի է: ժողովներում գոռգոռում են, կռվում են: Մի ջանի օր առաչ, երբ Վառյուկովիիրերը լվճարվաժ Հարկերի դիմաց ծաԲում էին, նա ա-ա՛լնպնսծեփեց դյուղապեւոի մժոռուքին.աճա՛ Քեզ իմ պարտքն, ասում է... Դռան ճՃետնում ձանի ոտնաձայներ լսվեցին, Զեռջը նեղահին Հենհլովմայրի ոտքի կանգնեց... ներո մտավ կապտալյա մուժիկը ն առանցգլխարկը ճանելու ճարքրեց: -իսկ ո՞ւր է ծանրոցը: նա դլուրունյամբվերցրեց ճամպրուկը, թափաճարեցն --

տեսնում

Ջլնտեղ ես վաղը կերթամ... Աղջկան քելի Համար վճարելով մայրի նրան երեջ կոպեկ ուրախացրեց նրան: Փողոցում բոբիկ շատ ավեց հ դրանով ուներով թաց Հողը չփչփացնելով,աղջիկնացում էր,

՛

վազեմ,կանանց ասեմ, որ Ռւլո՞ւմ էք» ես Դարյլինո այուռեղ ժանյակ բերեն,նրանք կգան, իօկ ձեզ կարիք1ի լինի --

այնտեղգնալոււ Տասներկուվերստ է այնուսմենայնիվ:.մայրը նրա Հարկավոր չի, սրրելի՛ս.-- պատասխանեց ն նրա գլխում Սառն նրան, զովացրեց օդը կողբից բայլելեվ: բայց ինչոր ժագում էր մի ազոտ ոիոչում, աղու, դանդաղորեն --

դժվարությամբէր դարգանում, բան խոստացող այդ որոչոսմք ե մայրը ցանկանալովարագացնել կրա աճումը Համառորեն իրեն. էր ինքն ճաթցնում խղճիդիմեմ...» վարվեր են ուղղակի, ։ «ի՞նչպես ու Խրձիքների պատուծաններ ցուրտ. Մութ էր, խոնավ Անլոււով: դորրության մել ենջելով բառաչում էին անասուննենըը,լավում էր էին վաղանցիկկանչեր Մի ուք, ճնշված մտախոճություն

աղոտ

անչարժ էին կարմրավուն, չուսավորվում

պատելգյուղր:

Այստեղ է,-- ասաց աղջիկը:-- Գիշերելու Համար վատ ջատ աղքատ է այս մուժիկրը:" տեղ եք ընտրել դուք,-Նա դուռը չոչափեց, բաց արնց, ժիր կանչեց դեպի Խրճիքի ներոը» --

Տատյանա: Մորաքո՞ւվր միջից Հասավ նրա ձայնը: եվ փախավ Խավարի Մեաջ բարո՛վե.--

--

'

ասաց:

է: Մա՛րկա, էկվորինբէր ժեր խրճիթը: Դատա՞րկ եվ գնաց առանցէս նայելու: Այստե՞ղեք գիշերում,-- Հարցինըաղջիկը: Այո՛, ժանչակներիՀաժար եմ եկել, ժանյակ եմ դեղաի... Մեզ ոտ չեն դործում: Դա Տինկովոյումծն գործում, Դարյինոյում,իսկ ժեղ մոտ՝ չկայ--բացատրեց աղջիկը .- 482... --

-Է

-

Նո

Մայրը կանդ առավ շեմքի մոտ հ աչքերն ափով ծաժկելու՝ տնտղեց:Խրճիթը նեղ էր, փոբրիկ, բայց մաքուր, դա միանգամից ալքի էր բեկնում: Վառարանիչետնից նայնց մի երիտասարդ կինյ, լուռ գլուխ տվեց ե չքացավ: Աոջչնի անկյունում սեզանի վրավառվումէր ճրագը: առաչ, Խրճիթիտերը նստած էր սեղանի մատննրովՔիխկՔբխկաղզնելով նրա ծայրը, ե մննռուն 4այացբով նալում էր մոր աչքերին: նայ-ասաց Տատյա՛նայ ապա մի Մե՛ք,-- ռլ գեա Գլոտրինկանչիր, շո՛ւտ: --

իսկույն --94--

յ

Կինն

արադ

ճեռացավ առանց ճյուրին նայելու Տանտիրոջ

.

դիմաց երկար կստարանին հատած մայիի չջուրջը նաղեց, իր ճամպրուկի չէր երնում: Տանջողչոությումը լցնում էր սենյակը,

ժիալն ճրագի լուար Հազիվ լածլի ճրթճրթում էր: ՄուժիկիժոաՀողված,մոռւյլ դեմքն անորոշ օրորվում էր Ժոր այքերում՝ նրա մէջ ՀուսաՀատ տրտմություն առաջ բերելուր --

Իսկ

ո՞ւր

է իմ

Հանկարծ ճամպրուկը,--

անսպասնլիորեն բարձրաձայն Հարքրեց մայր Մ ուժիկը աւե ոթն ի մտայխու ՅՈՑ ան Ջի կորլիՁայննիչճցնելով՝ մոայլ շարունակեց.

ն

.ծ-ծ-

է

ես քիլ

առաց

Պա: տարկ

ճամպրուկը, Գողթ

ո՛չ,ք

աղջկա

մոտ

կր Համար

՛ աննց.

այո

դատարկ դատար

դա-

Ասաց, մենք

է...

Ախար Հ

Ֆ

Մե՛ժ ՞

--

ԱԱ" ՛

չատ-լատ

Ֆայն

ավելով ճյուրի

աթ,Ագ է:էլ

ՏԱՆ Մայրը 9ծ՛զ կթողնեմ...

ՐԲ

բ

ճամղրու-

--

Մեղ...

Գլխով անելով՝ւմ

ԱԱ1

ց

շոշտա

0, միայնկարծ վրկննց. միայն

մորուքի

աղ ուն բաց բնունցքից

կարճ

կրկեքց

թողեց, մատներով

անողոք, ճամառ Հաստատակամությա խոշտանգմանէ. առջե էր բերում Ռիբինի հորից պատկերը հրա գլխում Հանզցնում էր բոլոր Համար զգացած ցավն ու վիրավորանքըժաժժտջնիը, արդու փում էին բոլոր զգացմունքները,նա արգեն լէր կարողանում անի 7 տածել է ն որեէ այլ բանի մաին: նրա աչբերիք ճամպրուկի հրումա Հոսում էի ն իշկ ղեմբի մույ էին արցունքները, ձայնը չէր գողում, երբ տանտիրոչնատոսի էր. կոխոտում-էն ցեխի մէչ ն, Բնչում, ճնչու Մ արդուն ն կոխ -- Թալանումհնչ անիծվածեի՞րս ի 9-ա է,կամաց արձագանքեցժուժիկը։-- նրանց ուժ մեծ է, չատ -- Վ05--

այքերի

տարանը, Ռիքինի )

դեմջը

երա անվսոտաքն ակար ձայնը, կիսատ-պռատ ը «բայա, սրտաբաց աչքերնավելի ու ավելի էին Հանգատացնում ն լքումի մորը: Անտանցստության փոխարեն նրա

ՍԱ աան ի"

Մուժիկը չզարմացավ,չրողոքեց,

նորից ժպտալով

ուժի տեր մարդ է... Համարձավ...ուղղակիասում նրան ծեծում ձն, իսկ նա իր ասածն 1

--

Ք

մ, որ կամ.

:

Ժ-

այնպես եմ լիիգլխի ը ընկնում,որ որս

նչե

՛

՛

ճարցըծցմայրի հնց. Այու Շատ ենք,

ալքներինն

նա կամաց ծվ Հանկարծ նորից դեպի մայրը դառնալով,

--

--

--

ԲԲ

--

Գիտե՞ք,

ասում

ճք

մայրը աչքերը օրբեԱլո՛,-- ուղղակի պատասխանեց մար էի բերել: Մուժիկը Հոնքերը կիտեց, մորուքը բռունցքի մեջ առավ մի կողմ կաչելով լռեց: զ բեր Էէլ մոմ Վեր ձեռբն էլ է ընկել դրանից, դրբույկն ենք տեսե՞լ Հասել։ Ալդ մարդունմենք ճանաչում ենք... Մուժիկըկանգ առավ, մտածեց Հետո Հարցրքց: անի՝ ճամպրուկը: են րմի բորը ադ Հիմա՛ ուրեմե

Օդ կարն թառը կարձես ներսից նրան լոասվործը ե դրսից ամեն իան ոլարգպ դարձրեց:Մար ըեքնացածշուն,ջաշեց, շարժվեց առաչ նատարանի վրա, ավելի ամուր նսանց... Մուժիկըլայն քմծիծաղովեց, խս ռի դուք հրան նշան էիք անում, նապէլ նկատեցի, ձեղ: Ես նրա ականջին Հարցրի ժանո՞ք է, ասացի, նա օր աիազ

նէ

-

--

նա՞ նա՞/

Մարոն րաիոի փշխանությունըբարծձկամներ

--

-

պաոշգամբում կանգնած էւ -ծ- իսկ հնչ ասաց,--

:

ծն,

Մուժիկի վեր կացավ, մոտեցավ մորը, կռացավկ ցածրաձայն Հարցրեց. Այն մարդուն գիտե՞ք: Մայրը ցնցվեց, բայց Հաստաւո պատասաոնեց, մ

Ռիա

ո ր։ ժոչագար մ. Ավազակնե

կոմ թերթեր ճիշ

նրա մեջ մոքժանր Ժանր րանբան չի՛: նրա

՛

յ

Ր

է

աան

դիտմամբ ասացի, քն

ընշված

ես

եվ փզձկաց:

--

--

ոն

Մուժինընրանից Հեռաքավ՝ --

պատմու

թո ւք Ա Ժո բոր ուն

Է

Հետղչետեբոնում էր Թո բինի'իրեն ղոպել չկարողա քացակա կությամբ նա

Ցրծքում

,

Ը.

`

նա կարժեսքի նոր ռոոված, գզգզված, գլխի մազերըխճճված, ն մեկի Հետ, ՀաղթելԹշնամուն ամբողչովին էր կովել նա մորբ դուր եկավ ուրախ Հուզմունքով: Հաղքության էր ված կ ուղղակի թոսնց որ իր ճարտարությամբ նրանով, ժիսանգամից

Քսկ որտեղի՞ցեն վերցեում,-բացականչեց մայրը բար» կությամբ:-- ծենը մեզնից ձն վերցնում, ժողովրդից, ամե՛ն բան --

մժզնից է վերցված:

Մորըդրզուաք էր

անալի զճմքով,

Ցյո-ո՛,--

--

եր արագժադյ դուժինն Բալը

ալդ

Համակ-

ահա

փտախոճժոր տվեց տանտերըւ-. Անիվ է... Է չսկոնֆ

Ուշադրությունը լարեց,գլուխըթեջեց դեպք դուռը

դնելով կամաց

ի

ասաց.

--

Հային առ

Ն

Ովքե՞ր,

--

Մերոնջ... էրնի...

-

ծավ կինը, նրա ճետնից ներս մտավ մի ժուժիկ, գլխարկն անկյունը արագ մուտնցավ տանթիրոչըչ Հարցրեք. եքտհց, Հթ՛յ ի՞նլ

--

դուրս

եկավ:

Տանտերը մարեց: գլխով

.

Ստեյդա՞ն,-- առաց կինը՝ կանգնելով էու յ»-5 վառարանի դուցի նրանըճանապարչիցեն եկել: ուտել կուզենան, --

Հ-

դատասխա« Ջէմօզում, շնորչակալություն, ռիրելիսյ--

"զինչ Մոտնցավ -

Մուժ

մորը

Ր Նի" Ա.Բ ԱՄ Հա ա. ո.

ն

արագ,

խզված ձայնով

Գարնան

ունէր

կտբում: Հ.

իմ

առաց.

անունը Պյոտը վ ի է, ակա Հիլ" Զեր գործերին ժի Քիչ Գրագետէմ ն Հիմարլեմ, այսպես ասած... բռնել մոր մեկնածձեռքը ն թոթվելով դիմեցտանտի-

լ

է

՛

՛

՛

մո ի ի լ» ԿԱՄ

Բրոգալոցին Հիմա էլ աճա մա, մի կին ն, ինչպես հրնում է, աղաներից չիչ 94ի ք րավոիվեք, դուք ի՞նչ ծագում ունեք: նա խոսում էր փութկոտ, սլարզորոչ, առանցշունչ առնելույ նիա փոքրիկ մորուքը չղայլնորեն գողուժ էր Է աչքերը կկոցվե չով արագ շոշափում չին մոր դեմքն ու կերպարանքը: գ ուղա Հ

"

Քի

.

-- Վց6--

նա

աչքով արեց մորը ն խորամանկորեն Փյոտրը

հորիը սկսեց

կերպովձեռքը քափ տալով. խոսելՀանգստացուցիչ

կլինի, մալՍփ՛ անձանգատանար,Ամեն բան կարգին նա ձեր մաւին մոտ է: Բիչ առաջ երբ ինձ բի՛կ։ Ջեր ճամպրուկն այն ե՛ նում ն ն չ ինձ ասաց, իհ ոո Խառ ո նրա մարդուն ճանաչում էջ, ա՛ն, չի ԷԵ գուբ բացբնրանմնալ ալոյիչի (ուրբ դոռլքում մայրի՛մ, երկում է, որ նույնպես ճանալեցից մեզ, ճրբ ձեր կողե ձ ի չ ճււչ էլ կո կարձլ Քին կանգնաժ էինք: Ազնիվ մարդուն ոնխից հաչել, դրա ճամար է, որ փողոցներում դրանցից շատ թիլ կաբծչիէ տեսնել պա՞րզասած: Ձեր ճամարուկն ինձ ւու" է նա նստեց մոր կողքին ե խնդրողաբարԽայելով երա ալքեբին, շարունակեց. ծքք դութ ցանկանում էջ նրա փորոտիքը ղուրս տալ, մենք ալդ բանումութախությա՞մբկշգնենըքձեղ Գրբույկները մեզ Հարկավորեն... նա ուզում է բոլորը մեզ տալ,եկատեցՍածպանը: :

"2 եր

փարելի

լ

: ոա,

ՐՂ,

մ

"զ.

՛

«.

'

ա.

արան- ո

ձա

Հառավն |

աղաժ

Սոծպանը գլխով անքլով ն ծանրոցի Համար անճանգիսոէ'

ասաց

իսկույն եճք ավելացրեց.--

'

՛

`

:

նմյ--

|

Ա՛յ, Ստծնպո՛ն,տե՛ս: Վաիվառանիկոլաննանբարի տիկին է, ճշտ է: իակ ալո բոլորի ժառին առու է՝ դատարկ բաներ ձն, ջնորքնե՛ր Էն, իբր թե տղանձը ն ինչ-որ զանազան ուսանողներ ժողովրդինՀիմարությամբ գրգռում են: Սակայնես հշնում էնցջ՝ Հէն մ նո ւ Աաակառւլի, փելպնա:որ --

նա տեսնում

Ը

ա

Թոչը:

Սիրալիր նրա դեմքին նալնլով՝մայրը պատասխանքը ն ֆրա Հարցին, բսկ նա նորից ուժգին թափ տվեց մոր ձեռքը ծիծաղով: բեկբեկուն կամացուկ,չոր-չոթ ծիծաղեք նո: Հրաշալի դորժ անանո՞ւմ Քանը պարզ է, Ստնպա՛ն, ձեոէ: նս բեղ ասում էի, որ ստ ժողովուրդնէ սկսում ինքն իր Ես տիվթով: հսկ տիկինը, նա ճիչտը չի առի, նրան դա վնա է։ հ է է մեզ բարիք հռջը Հարգում եմ, խոսք չկա ավ մարդ ռր իրեն էլ վնաս ինի, ժէ՛ Քիչ» այնքան, ասննք՝ կանկանում, նա ցանկանում է առանը դեսուդենինկնիլու Իսկ ժողովուրդը, ժի վնասից չե վախքնում, առաջ գնալ ե ոչ ժի կորստից, ոլ ամեն Հասկացա՞ր:նրա ճամար ամբողչ կյանջն է վնասակար, կողմը տեղ լունի, չոր ոնղ կորուստ ունի, նա նտ դառնալու բան չկա, բացի այն, որ ամեն կողմից նրա ճանապարձն են ն պարզ:

--

--

--

--

Շատ

կճարե՛նք... նա

ասում

ծիծաղեց ն

էր գո.

խրճիքով արազ

չ, այսոլես առած, Զարմանալի՞

ձա

ու

դնալքը:Լա" ժիանպարդ է: Թելըժի տեղ եռրվեց, ժի ուրիշ տեղ կշկովե՞ց, դամայն Վնաս չունի՛, հակթերթը լա՛վ բան 9, մայրիկ, ն իր գործն | անկում է, բաց է անում մարդկանցաչբերըւ ԱղաներինՀաճելի Հ: Շռ այստեղ լոթ վերու Հեղու մի տիկնոջմոտ աշխատում էմ, ատաղձարգոիժեմ. լավ կին է, պետք է ասել, անական զրբույկնծր է տալիս, մեկ.մէհ ոբ կարդում եո, միոքդ լուսավորվում է, Ընչչանրանը մծնք նրան ձրախտավյարտ ենք: Բայց նրան Քճրքի մի Համարցույց տվի, նա նույնիսկ վիրավորվեց ժի բիլ «Թողե՛ք, ասում է, ղայ Գյո՛տր։ Դա, առում է, անխելք տղաեծրն ձն տնում: եվ դրանից միայն կշատանա ձեր ցավը, դրա ձետնանջը,ասում է, բանտ է ու Սիբիր...»

--

այս

|

հ եորիը անսձվաածլիորեն չոնը,Քիչ ժտաձգնը Հարքրեց. իսկ, ասացեք անսեեմի, փայրի՞կ, այդ մարդը ձեր ազէ. գակա՞նն էյ-- պատասխանեց մայրը Սատար Փյոտրն անձայն ծիծաղեց, ինչ-որ բանից խիստ պոչ ե

ֆա --

գրով արեց, բայց մի վայրկյան Հետո մորի թվաց, Քո «օտար) քագը Ռիբինիվերաբերմամբաեղին չէ ե վիրավորում է նրան: ես նրան ազգականչեմ,-- ասաց մայրը,-- բայց նրան էք ճանաչում ն վաղուք Հարցում, ինչպես Հարաղատեղբորս.». Ժեժ էղբորսւ բառը չէր ճարվում, մոր Համար դա անախորժ Հարկավոր ր, ե նորից նա չկարողացավզսպել մեղմ Հեկեկանքը: Մոայլ, սպասողական լոռությունի րեց սձելակը: Փյոտրը գլովեր դեպի ուսը թեքած կանգնելէր, կարծեսինչ-որ բան էր ականչդնում: Սանպաննարմունկներիսեղանին Հենաժ՝ աժբոզչ ժամանակ մատներովփոախոձթոկքի կացնում էր տախտակը: նրա կինը Քեկեն, էր վառարանի մոտ, կիսախավարում,մայրը զգում էր նրասնեռուն Հայացքը ն երբեմն ինքն էլ էր նայում նրա ձվաճե, | Քուխ, ուղիղ ջթով ն շեշտակի«ատված ծնոտով դեմբին, Ուչադիր ն աչալուրջ ապսաղումէին երա կանաչավունաչքերբո --

:

,

աաՔարքկամչ

տատակամ է Հա...

ասաց ուրեժն,--կամաց

հր

լավ արժեքը

Պլոտրը:--ժաս-

է իմանում, ինլպես

ռր

խոսքը կտրելով, ամուր սեղմվեցին:

ն

առաչ

|

|

ասում

Հա:

Դու ասում

ես...

Հարցրեց Տատյանան Պյուրի փոքրիկ բերանիբարակ շրթունքներն նրա

աժուսնացա՞ծէ,--

նա

ռտքի թռավ,

քայլնլով՝

եմ պետքեէ: Ա՛յ, Տատյանա, մարդ

էլ լավ էք անում, փայրի՛կ։Բոլորի Հաժար տեզ

Այրի է,-- պատասխանեցմայրը տխրությամբ: էյ. Տատյանան ասաց Ռրա ճամար էլ Համարձակ ճանատեսակ Ամուսնացածը այղ ցածր, մրծթային ձայնով պարճովլի գնայ կվախքնա... Իսկ ե՞ս: Աժուսնացաժ եմ, բայց էլի... բացականչեց --

--

--

--

Փյոտրը:

-

վա՛վ, լա՛վ, սանաձճա՞չի,--արանց նրան հայնլու ն շրրձոծյով՝ամար կինը:--է՛, ղու Ք՞նչ հօ Որ, միայն քունքները խոսում ես հ էրբեմն մի գրքույկ էս կարդում: Մարդիկ շատ օգուտ չունեն այն բանից, որ դու ն Մաճպանն անկյունենրում փափսումեթ Ախրելի՛ս,ինձ լատերն եե լոուժ,--առարկեց ժուժիկը Ես ն թթի մորի կմանբան այատեղ ցածրաձայն:-վիրավորված --

--

եմ, դու այղ

զուր

էս...

Սանպանըլուռ նայեց կնոջը նե գլութը հորից կախեր մուժինները,-- Ճարցրեց եվ ինչո՞ւ Են աժռւահամում ասուժ էն, բայց ինչի՞ վրա Աշխատողէ պէտք, Տատյանան:---

աշխատելու ճամար: Քեղ ճամար դեռ քի՛չ էյ--խոզ ձայնով կցեց Մաճապանը: Ի՞նչ միտք կա ալդ աշխատանքում,0ր օրի ապր"մ ճն կիսաքաղք, միննույնն է, նրեխաննձըեն ծնվում, աճելու ժամանակ չունես, չի քողնում աշխատանքը,որի «աը էլ չի տալիս: նա մոտեցավ մորը, նստեց կողքին ճաստատամտորէն, ւշ

--

առանց գանգատիե տխբրուքյան խոսելով...

էրկուսն ունեի: Մեկը երկու ոոարեկանխաչվեց եոոաշցա րու, լուսին չճասցրի, մեռաժ ծնվեց, այդ պատճառով: ինձ Համար ուրախությո՞ւն է դա ծս ասում ԵՐ միայն իրեն մուժիկները վուր են ամուսնանում, են ձեռթերն կապում, ազատ կաղրեին, ճարհավոր կարգ ու կանոն բաց ճամաթ դուրս ձեռք կբերեին, ճչմարտուքյան կգային ինլպես այն մարդը: ճի՞շտ հմ առում, մայրք կ... ճակատով, ՑԱչտ Խ--ասաց մայրըո- ճիշ» է, «իրձլի՛ս, «րիչ կերպկյանքի Հախիդ չես նեան Իակդուք ամուսին ունե՞ք: --

եռ

անիծված

խատանքի,

,

,

-

«-

կարող:.-

-. Վո`Ւ.-

--

--

--

Որդիունեմ... հսկ ո՞րտեղէ նա, 4ե՞զ Հետ է ապրում: Քանտուժ նոտաձ է,-- պատասխանեց մայրը: Մ քռնլ է։

ու

եվ զգաց, որ այդ խոսքերն իրենց միշտ առաջացրած մղ. վորականտրմուքության տնտ միասին կուրծքը լտրին անվրդով

Հպարտությամբ: ծրկրորդանդամն են նստեցրել, միայն նրա Համար, ոբ ն ն դա Հասկացել է աատվածային Քչմարտությունը բացեիրաց --

|

ք... սերմանել

ետ

է, գեղեցիկ, երիտասարդ թելո՞ք:մրագիրը է Հեւարել,իսկ Միխարո հվանովիչին ձլ նա է ճանապարծը նա

տվել, թեկուղ Միխայլոն նրանից երկու անգամ մեֆ ե | Հիմայ ա՛լ, որդուս դրա ճամար դատելու հե ն կդատապարտեն, իսկ նա փախչելու է Միբիրիջն նորից իր գործն է անելու... եւս խոսում էր, ե Հարուրտ աճելովուռճանում էր զգացմունքն հրա կրծքում, ն ճծրոսի պատկեր ստծղժելով, այդ զգացումը իր Համար խոսջեր էր պաճանջում, սեղմում էր կոկորդը: Մոր Համար անձրաժեշտ ձի որեւճյայծաղն աճլացի բանով ՒՐ այն ժռար դեպքը, որ տեսել էր այդ օիի ն որջ վասարակչոծլ ճեշում էր նրա ուղեղն անմիտ սոսկումով, անպատկառղաժաՀնությամբ: Անդիտակցորեն առողջ Հոզու արդ պաենթարկվելով Հանջին՝մայրը ժողովել էր այն ամենը, ինլ տեսել էր պալծառ ու մաքովխդարձրել մի լուս, որը կուրացնում Հր նրան պարծաճ Ցույց

.

Ք

վառվելով...

Արդենայդպիսի մարդիկ շատ եկել, ավելի ավելի են շատանում, ն նրանք բոլորը մինչն իրննց կյանքի Աերչը պաշտպան են կանգնելու մարդկությանազատությանը, են դուրս

--

Մ:

ու

ճշմարտությանը... նա

մոռացելէր զզուչությունը, ե քնն անուններչէր տափ», բայց պատմում էր այն ամենը,ինչ իրնն ճայտնի էր ագաձության շղքաննրիցժողովրդինազատագրելու Համար կատարվող աշխատանքի մասին, նկարագրելովՔր սիտի Համար գաղտնի դեմքերը, մայրն իր խոսթերի մեջ էր գնում այն ամ Քանկագին բողջ ուժը, սիրո ամբողջ առատությունը, ոթ այնպես ուչ զարՔեցրել էին երա սրտում կյանքի անճչանգիստ ցնցող Հարվածնները,ինքը չերմաղին ուրախությամբ Հիանում էր այլն մարդկանցով, որոնք Հառնում էին Հիչոզության մեջ իր զղացմունՔով լուսավորված զարդարված: Ամժբողջ այխարձում, եսլոր ֆջաղաքննիուվըեղչանուր :

--

ուրիշը,

Հետ խոսում քչմարՔե աճա՛, ական", ի՛նքն է մարդկանց տաոքյանմասին: Այդպիսի մարդկանց ճետ ժողովուրյը կարող է աշխաոէլ, նրանք քլով չեն բավականանա,կանց չէն առնի, մինչն որ

ելը, |

--

|

' `

ամբողջ արություլշաղքաձարծնբոլոր խարբեբայությունները, ե նը ագաձությունը, նրանք ձեռքներըչեն ծալի, մինչն որ ւմյիբողջ ժողովուրդը մի «ոգի չզառնա, մինչե որ ետ միաձայնչա-

սի՝ ե՛ս 5Մ իշխողը, ճամար ճավասար».,

ես

աժենքի ինքս օրենքներ կճաատատեմ,

Խաղաղ նրա կրծքի տակ Ճճողնածլոքը, նայէց շուրջը, մտավ այն Հավատը, թն իր խոսքերն ապարդյուն չեն կորչի: Մուժիկներընայում էլն նրան ինչ-որ բան սպառելով տակավին: Գյուտը ձեռների ծալել էր կրծջին, աչբերըկկոցել, հ նիա խայնա

ու

զմո.

էր մարդկանց,.: Ամճեբը, որոնք վատ են ապրում, որոնց ճնշում է կաեն Հարուստները որոնը Հաղքատճարել բիթը ե անօիինությունը, ամբողչ ժոն նրանց Համոյակատարսպասավորները, բոլորը, նրա ղովուրդը պետք է ընդառաջ ցնա ա՛յն մարդկանց, որոնք են են չ արչարանքների մաճացու Համար կորչում բանտերում, քե կբացատրեն, Առանըշաճախնդրության կրանք ենթարկվում: ուղին, մարդկանց երջանկության ոիտեղից է անցնում բոլոր դժվարին է, ե բոնուոր կասեն, ճանտապարտչը արանցխաբելու թյամբ ոչ օթի չեն քարչ տա իրենց ճետեից, բայց ճենց որ կանգհնսնոսի նեւ էլ նրանցից եիբեք չես ճեռանա, նրանը կողքին, ն ո՛չ է թե մի քս, որ ամեն ինլ ճիչտ է, ճանապարծն ա՛յդ տանում

նթա Համար ճաճելի էր իր վազեմի ցանկություննիրագոր-

--

--

սաշէ կատարվում, լավ Մարդկանցուժը չավ աշխատանը է, ն աճելու է մինչն շր ման չունի, Հաշիվ չկա, աճելով աճում ժամը... գա մեր ձաղզքական էր ռաճուն, հա բառերը Հեշտությամբէր ճիչում ձայնը նրա ուլունքի ոլես ալդ շարում զույլնդգույն գտնում ն արացզործեն ու կեղտից սիրաը մաքրելո'իր ցանկության օրվա արչունից ամուր թելին, նա տեսնում էր, որ մուժիկենրըկարժհսմէխված մնացինայնտեղ,րենց տեղում, երք սկսեց իր խոսքը, նրանք նա չէին շարժվում, լո'րչ նայում էին իր դեմբին. լսում էր իր հ այդ բոլորն ավի. կողքը նստած կնոջ ընդչատ շնչառությունը, առում հ խոռլացնում էր իր Հավատը դեպի այն, ինչ որ ինքն

.

ա՛վն1-

տաբզետ դեժբին դողդողում էր ժպիտը Ստնպանը վի ձեռքի | արմունկը սեղանինՀենած՝ ամբողջովին առաջ էր թեքվել, պա. հանոցը մեկեն ն կարժեռ դեռ ականջ էր դնում: նրա դեժբին ատվերէր պատել, ն դրանից ավելի շեշտված էր երեում: երա

Շունը խթշխչումէր, ծխենլույյի ժե կամացզողանջում: Գեժում էր, եվ դժկամորեն, երբեմն պատունաննէին րայք ցնցվեց, աղոթացավ: անձրեիկաքիլեերը ճրագի լույսը ճէառ պայծառ Համաչավի նորից բորբոքվեց մի վայրկյան քոգոյը, քԼ. ՆԱՅԻ եվ այնպես ԱԱ աոա Հ տը

|

աակ, խա ԱՆ Ցծա՛

ԽթԻ

Իո

թն ի՛նչ,--

շրուկով ասաց Պլոտրը ն զդուչությամբ նատեցնստարանինգլուխն օրորելով» դանդաղորեն շտկվնց, նանը կնոջը ե ձեռջը Ստնպանը -.

հոնում

|

ու

բում:

լ |

Գա

Մարդիկ իու Բո ւ: ԱԼ եի " ա եիբան է անցեր» :

Տատյանա, ուտնինը, մբաան ժռայլ Սոնպանը Հանգցնէինը,ոն Բարժոս Գորացիրը ԾՅՈՐ վանալու գիկ կնկանն կասքն՝ ցումակովների դղանդաղորել:Մարչէ72-Իր ջըէ Ա, ամարաա մի աի ճիչտ '" մ"' ճոգով իի Ժա րրգար «յուրե կարեոըչի, մանակ էր: Մեզ Համար ' «կանց

'

նայ--

որ

արդ

բողջ

ՄԱ

պետք

-

։

|

մուտ

ճրագը

Համար

--

քան քրչի

Մայրը մեջքը «ենեձցպատին ն գլուխը ետ տանելով՝ սկսեց : լսել նրանք ցածրաձայն,ծանրութեքն անսղ խտսքնիը:Տառլանան վեր կաքավ, շուրջ նալեը ե նորից նստեց: երա կանալ աչքներըպապզումէին չոր-չոր, երբ նա գժզոծն արճամարձանքը դեմքին նայեց մուժիկներին: երնում ՝ շա՞տ վիչտ եք տեսել դութ,-- Ճանկարժ ասաց նա մորը դիմելով: ւ Փեսե՞լեմ,--պատասխանեց մայրը: , ա՛ վ ծք խոսում, մարդուսարտինէ դիպչում ձեր Խոսքը: Մարդ մտածում է, տե՛ր առտվաժ, թեկուզ ղոան ծակով տեսենի այդ մարդկանց, աժրողչ կյանքումս եսվական էր: հ՞ եչ է մէր կյանջը, Ոչխարներ էնք, Ա՛յ, էս գրագծտ ծմ, գրքույկներ նմ շատ եմ մտածում: երբեմն էչ գիշնբըքունս չի տանում կարդում, ։ մաքծրիցս: Բայց ի՞նչ օգուու Զմտածեմ, զութ անղըբ կմճոնեմ՝ կգնամ,մթածեմ, էլի զուր եղբ կկորչեմ: | նչ , խոսում էր քմծիծաղզնաչբերում ն հրբնմք, կարծեսՀան կծում կտրում էր խոսբը թելի «ես: Մուժիկները լուռ էլ ու

Քե նինե Ստեպանըվեր կաքավ, մի կողմ գնաց են հայծլով, ինչպես է սփոոցը գրում, ժպտալով ասաց. Մեղպեսներիգինը՝ չուխտը մի կոպեկ է... Մայրը Հանկարծ սկանցխղճալ նրան, Սաեպանընրան ավելի ավելի էր դուր գալիս այտ հր խոսքից ճետո Ժալրե իրեն զգում էր օրվա կեղտոտծանրությունից ճանցստացաժ, զոժ էր իրենից ն ամենքի բարբն լավն էր ցանկանում: ւզիզ չեք դատում, տանտե՛ր,-- ասար մայրը:-- Պետք ձի, որ մարդ ճամաձայնի այն բանի ճետ, ըն իրեն ինչնա նե գնաճատում այն մարդիկ, որոնք բացի իր արյունից ուրիշ ոչինչ ճարկավորչի, Դուք ինքներդպետք է ձեղ գնաճատեք,ներսից, ռչ թն քլնամիների: այլբարեկամներիՀամար..Մձնք ի՞նչ բարեկամներունենք:-- կամաց բացականչեց Մուժիկը:--Մճր բարեկամըկարող է լինել ժինլն մեր սն օիը:։: խսկ ես առում էմյ-- ժողովուրդը բարեկամներ ունի... կան, բայցո՞չայստեղ: ա՞յքե ինչ,-- մոախոր արձա» ցանքեցՍթնպանըո, --

ու

--

|

| |

-

ասաց.

ԴԱ՛ն գնա...

--

--

ԻԹ ծաժին

'

նրա կինը մոտեցավ սեղանին ն

լ

չոլում էր պատուճանների ապակիները, ժզո" տանիցուվ եշ 402

առաց

Խյուո՛,-- կամաց ե ժպիտով ասաց Պյոռրըիչ--Հիմայ ռանաձճա՞լր, ականջդձենի պաճիր:Հէնց որ ժողովրդի մեջ լիագեր երեւա... ինձ բանտարկեն էլ, միֆ Ես ինձ Հաժար չեմ ասում,

--

-.

լույսը

--

--

ԱԱ

ու

ո:

բայց դա վառ գուցե լավ չի լինի.». Տատյանանվեր կացավ ն մուռեցավ վառարանին:

«րր

Դյոտրըերկչոտ ավձլացրեց, մ-այո՛, էլ ետ չպիտի՛ մտիկ տա... մյդ գործը լայն է դրված,-- չարունակեցՄանպանը: Ամբողջերկրովմեկ,-- նորիցավելացրեցԳյոռրը,

ար

,

ու

.-

--

--

--

--Վեէ--

ատեղժեցեքն բարեկամներ հսկդուք այստե՛ղ

-«

Ստշպանըմի բիլ մտածեց ն կամաց ասաց: ճ փլս-ոյ պետք 4 անել... Տատլանանւ նկտեցե՞քսեզահի մուո,-- Հիավիրեց ե Պյոռրն բնքչփոթված կարծես Մոր խոսքերիցճնշված ասում ն ձր: Է բիջիժամանակ նորից աշխույժ արագ-արագ ասաժ ճամար գուք չնկատվելու այսպես Մայրի՛կ, ճետեյալ պետքէ այստեղիցշուտով ճանապարծվեք:եվ գնացեք գնացեք»... ոչ քն քաղաք, փոստիկառքո՛վ կհյարանը, Ես կտանեմ,-- ասաց Ստեւպանը: ծ- Ինչո՞ւ: գիչերե՞լ Գետջ չի՛։ Մի բան որ լինվ՝ քեզ կճարցնեն՝ ձմ տարել, 0Հբ՛, դո՞ւ ես մմու է է: գնացել: Ո՞ւր Գիշերել թեզ հսկ ինչո՞ւ հս տաշել: Ապա մի բանտ դնա, ծչառկացա՞ր: բանտ չշտապել:Ամեն բան շճերթովէ, ժամաճակը որ գա՝ թագավորն է, գիշերել էլ են: իսկ այստեղ բանը պարզ ասում Վ. կմէռնի, տան Քի՞չ ծն գիչերում: ձիեր /արձել, նացել: Մարդիկիբար է Ճանասղարչիվրայի գլուղ է... ես ` ծաղբասովորել վախենալը,-Փյոտր, այդ որտե՞ղ բար ՀարցրեցՏատլանան: Ամին բան պետք է իմանալ, սանափա՛լր,--իրծնկանը Փլուորի-- Իմանալ չպետքէ՝ երբ վախե- 1 թփելովբացականչեց Դու Հիշո՞ւմ ծս, Թե այդ չրագրի Է նալ էբ Համարձակլինել չիմա ծավարջ դավառապետը ինլպես գզգզեց Վագանոօվին, մեժ փող տալով Է՛լ չեա կարող Համոզել, որ գիրք Վաղանովին ինձ, ամենն առնի ձեռքը, այո՛։ Մայրի՛կ, դութ Հավատացե՛ք ու բան ձքռքիցսկզա, դա բոլորին Հարոնի է: Գրքույկներն ԹբՂծմ ն որքան կարող չի լինի, Քերը ինձնիցավելի լազ տարածող գրագետ չի մոտ էլ շատ ժողովուրդն,իչարկե, սր կուզեք: Մեզ մարգու է սեղմում ն վախկոտէ, գել, բայց ժամանակնայնքան ք. մարդ ուզի-չուվի «լնտքէ աչերը չոի։ տեսնեի, որ կողերը: է՝ ա՛լ ինչ կա. իսկ գրքույկը նրան պարզապեսպատասխանում ան. որ կան, Օրինակներ թո ինչ կա, մտածի՛ր, գլխի՛ ընկիր: վ եքն մանավանդ է Հականում, գրազետից ավելի ղզիագեւոը ես այստեղ ամեն տեղ ման եմ է: մարդ կուշտ գրագետը այդ է ապրել, գալիս, չատ բան եժ տնսնում՝ վնաս չունի, կարելի ն մեծ ճարպկություն, ո ր միչսնդամից է խելք բայց Հարկավոր Հուս առնում, որ ժուժիչխիրվես:Իշխանությունը,նա էլ է ջք"Վ ն կից սառնություն է փչում, ջինէ ժպտաք, բոլորովինանսի`

«

-«

--

՛

է

--

ետ վարժվել ուղում է կշխանությունից բալիր, ընդչանրապես ալստեղմոտիկ մի Մի քանիժամանակ առաջ Մժոլյակովո, ժուփոքրիկ գյուղ է, Սմոլյակովո եկան ՀարկՀավաքելու,իսկ Ժիկները ժառս նլան ու բրեր վերցրին: Պրիստավնտւղղակի Չէ" որ դա ցարինճակաասում է. «Ա՛խ, դուք, շան թրդինե՞ր: տհղբ տեղե Սպիվակին, մուժիկ կար) հակ էռւ Այնտեղ մի Ւ՞նչ Հլ. արն ձեր վր բերեց. «ՋՀաննաժըբ կորեձքդուք է՛լ, Հանում...» Ա՛լ է քար: ի՛նլ բանյ, ռր ուսերիցդվերչին չապիկն ու

բոնեցին: Քո բանն ուր է Հասել, Ժայրիկ: իչարկե, Սպիկլակինին հ նույնիսկ մանը մնաց, բանտ ուղարկեցին,բայց նրա խոսքը փ էւ երեխաներնէլ գիտեն այդ, այդ խոսքը գոռում է, ապրո՞ ն չէր ուտում, այլ ամբողչ ժամանակ խոսում էի արաղ մուգ, խորամանկաչքնրը ն փոր շշուկով՝ աշթույժ պսպղացնելով թափելով դլուղի կյանքից կատարաժիր առջե առատաձեռեորեն բնեչաեսպղնձե դրամն անթիվ դիտողություննեիը,

-464.-

ՆՈՍ

քափում

քսակից: .

--

--

են

էր

Մբ երկու անգամ Ատեպանընրան ասացԳի մի քիչ բա՛ն կեր.,. «-

ն Գյոտրըվէրցնում էր մի կտոր Հաց, գդալը նորից սկսում

մ հնչեց կարմրակատարիկն գեղգեղավ, պատմությունենը

դայլայլում Վերջապեսընքրիքից Հնտո նա ոտքի ցատկելով՝ Հայտնեց. դե՛չ տուն գնալուս ժամանակնէ... կանգնեց մոր առն ն գլուխ տալով Քոթվեց երա ձեռքն --

ասելով:

Մնաք բարո՛վ, մա՛յր, Փուցն երբեք էլ չենք տեսնվի' շա՛տ լավ է՛ Ձեզ Հանդիպելթ որ այս բոլորը Փոք ն ձեր խոսթեիը շա՛տ լավ էրն, Զեր ճամպրուկում բացի տպագրվածթղ8քրից էլի որեէ բան կա՞: Քրգե թաշկինա՞կ:Հրաշալի՞» բրդե թաշկինակ: Ստծ՛պան, մի՛ տդ պաճիր: Հիմա սա ձեզ կբերի Գնա՛նք, Մտծ՛պան։Մնաք բարով, ամենայն բաճամպրուկը: --

է ձեզ ասեմ,

Բի՛ք ձեզ... Փրբ նրանք գնացին, սկածնցլսվել, Թ ինչպես նն խլչում վառարանի ուտիճները, տանիքի վրա թափառում է քամին նկ պատուանձրեը զարկվում մանր խում, եուփը ձենելուլգին պատրաստեց, վաՀանին, Տատյանանմոր Համար անկողին ե քախտիցչորերը ցած բճրելով ու դարսեհլով արանի վրայից նստարանիվրա: Է

Գօշկի 30. Մաքսիմ

-465--

Աշխույժ մարդ -

--

է,--նկատեց մարրբս

Տանտիրուճին աչքի ւակով հայելով նրան պատասխանել. Ձնեգումէ,

--

Հա

ղեգում,բայց

ձայնը

ճեռու

չի դնում,

հսկ ի՞նչպես չ ձեր ամուսինը,-Հարքրեց մայիի' Վնաս չունիչ ավ մուժիկ է, չի իմում, Հաչա նեք բում, վնաս չունի Միայն թույլ բնավորության տեր է... -

--

բուն ո

ի Հ:հար ո անի՛ս իՀարկե եվ

ա

«

արավոր

,

հր

ապՆ

սկզբում պետք է

որ

մեկնումեկը սիրտ

է

նստեց հշտարանին ն ՀանկարժՀախցբեց. նջ՝ չաչել աղջիկննրնէլ քն այդ բանով զրաղմոտ իեն նոսի, վում, եսնվորների կարդում, չե՞ն խորջում, չե՞ն Ասում

այսպիսի բառեր-- անմիւո (ավ Հասկացել,իսկույն, Այդպիսի կյանքը էս դիտեմ, մտքեր կան, բայց կապված չեն ն թափառում էն, ինչանաանչճովիվ ոչխարներ, նրանց ճավաքհլուբան չնա, Հավաքողչկա... Հենց դա է անմիտ կյանքը: նռ կփախչեի այդպիսի կյանքի առանց ետ նայծլու, այնոլես ծս խրում, ծրբ որնէ բան նս Հասկանում

»ողլան

պատուճանից

աւրն .

'

ՅԾ

է

Արիա" Հավատում Հավատումխու ար

սառը ձայնը. Հնչնը տանտիխկնոջ Հանկարծ

ոն

ոլ երեխաներիսմաՀ չեմ կարող ներել ոչ աստժունյ մարդկանց, երբե՛ք... սիտով նիլովնան անչանգիստ մի բիչ բարձրացավ, այդ թոսքնրի էր տվել կանալով այլն ցավի ուժը, որբ ձնունղ Դուք չջառելծք, դեռ երեխաներկունքնաք,-- սիրալիր --

Գո

|

--

Ասաց նա. Շչուկով

Հ

ւ

մ

անել... --

վ,

ֆ -

Տ

ն լուռ

կանգնեցայնտեղուլիզ, խիստ կէնտրոնացած:Մայրնառանց ճանվծլու պառկեց,ոսկեիներում կակժացնու Ճոդնաժությունզգաց ե կամաց տնքալ Տատյանան ճրագր Հանդցրեց, ն ձիր թանձր խավարիլեթեց

ն ոչ

նս

նեց: իսկույն կինը պատասխա ասում Հ՝ էլ ծմ, բժիշկն փչացել

նրբնջ լեմ

վրաչով մի մուկ վազեց: Մի ինչ-որ բան Հատակի

--

Տատյանան կամացբնդճախեց նրան. Փետ է կարողանալ: Զեր անկողինը պատրաստ

Ո՛չ,

ժեելու...

ձր կնոջ կանաչ աչէրի չոր փայի մմ նրա վափտ դեմքի վրա, լսում չր նրա ձայնի մծչ, Մայրն թպում էր մխիքարձլ նրան, փաղարչել: Սիրելի՛ս, դուք Ճո Հասկանում եջ, թն ինչ պետք է

մոտ Հեռաքավ վառարանի

էկավ,

շուռ

ոն

ե որն էր նայում անճատակ ժի թյան մէջ քր սողում Մա բկլուղով: շչուկռ ի ոսնց գրերն 4Ր1ինչ վերաբերում է աստծուն, ես չգիտեմ, իսկ եմ նրա իրեր էշ... եվ սին եմ... Հավատում ինչպեսքո անձը, դրան Ժերձավորիղ եսնում էր Տատյանանլուռ էր: Մքության մձջ մայրը ան Ջ ուրվաղիժը, որ վառարանի ֆոնի իի Կա նդնածֆ էր անչար: Մայրն վրա գորչագույն էր թվում, նա կանգ անձկությամբաչքներըփակեք:

|

տխրությունըտեսնում

պառկնցե՛ք,

աջղիստ խավարը,

ք 1 չկան:

ասովուծ լա:

|

նռ մի տրբույկում կարդացելէժ Դա հս չա՛տ նմ կյանք:

այղ

որ կարծում,

:

Խոսեց,

Մայրը

եմ

աղոտ

վախենում, եվ Ժոր պատասխանն ուշի-ուշով լսելով,Խոր Հառաչեքը«2 Ք1ՐՔծրունքներն իջեցնելով ե գլուխը կաթնլով՝ նորից --

ես էլ աղոթում:

--

Նա -

ներ

դեմքից: չեք

Ան

յ ողովուիղի

են փտաժում, Այդփասինամենքն միայն ինքն իր մես Բայը առանձին, ե, ռի ճաիկավոր ն

ամեն մեկն բարձրաձայնխոսեն... -

ոտք,

Բ

ԻԱ

-.

Ֆո

եր, Այնպես էր Խրմիքըչ լ«վնց Տատյանայիցածր, միալար ձայնը: Սվնպ ձ ուքիչ Հեղ Հնչում նրա ձայնը, որ կարես ինչ-ոթ բան էր սրբում

լ

է. ծ

առո ԱորաքքԸ» Բ» Ն

'

քածրաձայնկանչ.

նսլ ւպառկե՞լ Տատյա՛կա,

"-

-1:

մ

Հոր »

բարձրաձայնմացեց, Հնչյունի անաքսանելիչանքով պատոծլո խաղաղությանանչարժությունը։եվ նորից պարզ լոհլի դարձան անձրնի խյշոցն ու տոափյունը տանիքիծղոտի աշնան ոիոնք տակնուվրա էին անում այն, ինչոր մեկի ջրիի բարակ մատներիպես: եվ թախծալիքավում էին գետնին դանդաղ կաթիլները,նշելով աշնանդիչերվա ծանը նինչի միջով ժայրը լսեց խոզ ոտնաձայներ ցում, նախասննլակում:Դուռն զզոչորեն բացվեց, լսվեց Ռլւ

ճա:

-

--

--

հսկ հա թեմ"լ է,

Ը

քնել էչ Երնի

սուզվեց հավարում: Մուժիկը | ժոտեցավ մոր անկողնին, ջեկնը մուշտակը, նրանով մոր ուղ7 քնրը ծածկելով, Այդ փաղաքլանքը մեղմագին ճուզեց մորենի պարզությամբ, ն այքերը հորից փակելու մայրը ժպտաց, Սածպանը լուդ Հանվել բարձրացավ խախտի վրայ խաղաղու Բյուն տիրեց։

կույսըբոնկվեք,

դողդողաց

ն

`

ի

Քնաբեր անդորրության ծուղ օիռորվելունուշի-ուշով ո:նկնդրծլով՝մայբն անչարժ պառկել էր, բակ նրա առջն մքու| Թյան մեջ երերվում էր Ռիբինիարլունաքաքախղեմքր... Թախտիվրա չճելեցչոր շյուկ.

ծս, ինչպիսի մարդիկ են այդ գործով վլաղվում, Արդեն ժերաքած,անվերջ կավեր տեսած, աջխաանլուը --

ՓՔսնո՞ււի

Դոգնած, ճիմա

սրա

ճանգատանալու ժամանակն է, իսկ

ստ,

տն՛ս

Իսկ ղու ջաճել էս, Խելբքգգլթիդ, է՞Հ, Մլուդա... Մուժիկիքաց ն թանձր ձայնը պատասխանեց. Առանցմտածելու չի կարձլիայո գործով զբաղվել... --

--

Դա էս

լսել

էԺ...

մայրը Հաղիվ էր լսում նրա խոսջերը,մէրք Այն ժամանաձ ուժեղ ե Թանձր: Հանկարծ սկեում էր դողանչել կինը նրան ինդճատումէր-

դրէսիջեցնելով,որ

-ծ- կամա՛ց: կզարքեցնես... վՎ/այրըքննց ծանը քնով, ցունը Հանկարծակիճեղձուցիլ ամպի պես ընկավ նրա վրայ գրկեց տարափ առաՏատյանան մորն արքնացբեց այլն ժամանակ, երբ վոտլան գոր) աղջամուղջը դեռ կուրորեն նայում էր Խրճիքի մեջ քնա ե գյուղի վրա սառը խաղաղության պատուշաններից ճնչյունը: պղնձե զանգի բողում ճալվում էր էկեղծցու Հակման կս ինքնահոր դրել Էմ. թե՛յ խմեցեց, Թե չէ ցուրտ կլինի :

Մ

ու

ու

--

գնալիս,քնից նոր վեր կացած»:

դզգզվածմորուքը Քորելովգործնականորն Ստեպանը

ինչպես գտնի նրան, ի«կ փորբ Հարցնում էր Ժոթը, թն Փաղզաբում թվում էր, թե այդ օրը մուժիկի դնմքը դարձել էր ավելի լավ» Թելի ժամանակ Ատեպանը քմծիծաղով ավելիավարտված:

նկատեց:

.

՛

ի՛նչ զարմանալիբան սպլատաձճեց: ի՞նչը, -- ՀարցրնցՏատյանան: Ա՛լ, այս ծանոթությունը: Հենց այնպես... մտախոչ,բայց վստաճորենասաց" Մայրի Այս գործի մեչ ամեն բանում զարմանալիպարզո«թյուն կաո զսպված,բառերը ժլատոՏանտերերըմորից բաժանվեցին բեն գործաղիծլով,բայց նրա ՀարմարությանՀամար առատորեն ցուցաբերելով: բաղմաթիվմանր Հոգացողությանենը ժտածոսվ եկոտաֆ, էր, որ ալդ մուժիկը ժայբը Սայլակում ե կակսիաշխատել զգույշ, անազժուկ, խլուրդի պես, անդուլ»եվ միշտ նրա կողջին կշնչբ կնոջ դժգոճ ձայնը, կշողա նրա կանավ նա կենն չի մեռնի այդ կնոջ մեյ, քանի այրող փայլը, աչքերի մայրականվրիժառու, գալդանի կլինի, կորցրած զավակների լային կարոտը: դեմքի, կրակոտ ալքերը: երա արյչունը: Հիշեց Ռիբինին, առջեունեցած նիա խոսքերը ն սիրտր սեղմվեց գազանների ամբողչ քազաց Ե վ մինլն անզորության դառն զգացմունքից: մոր կանգնած առչն աղոտ ֆոնի վրա ՏանապարՀին,գորշ օրվա ամրոկուռ կերպարանքը պատաէր անամտրուքՄեխայլոչի Հետնում կապկպվածձնոննրով, քրբրված ռոաված ռա

--

ընդչատվեցին ն Հնչլուններն

ձայնր. Ստեպանի

նորիք ծալր տատան,ղողանջեք

Այսպես պետք է անել, նախ մուժիկներիՀետ խոլ առանձին-առանձին, ա՛ի Մակովը, Ալյոշան, ճարպիկ, գրագետ ն իշխանությունիցզրկանք կրած: Շորինը,Սերգեյը,նույնպես եճլքբ գլեին մուժիկ է, կելյազեր ազնիվ, սրտուռ մարդ է մրայժմբավական կլինի Պետք է մի տքոնել ալն մարդկանց, որոնցմասին նա խոսում էր: ՄՔ օրծես կացինը կվերցնեմ, կանցնեմ թաղաց, իբբ Թ6 գնում եմ փայտ կոտրծլու, իբի աշխատանՓի հմ գնացեր Այս դոիծում պետք է զգույշ լինել, նա ճիշտ է ասում, մարդուս արժեքնՔր զո՛րժն2 Ա՛լ, ինչպես այե ուժի» կբ. երան քնկուզ ասածու առաջ կանգնեցրու, ետ չի զիջի, խորն է գնացել, իակ նիկի՛տան. խիղճը տանջեց, զարմա՞նք բան էւ Քեր աչքի առաջ ծեժում են մարդուն, իկ դուք բերանբաց մտիկ եր տալիս... Գոլ առլասի՛ր։Դու ասա, փառք աստծու, որ ինքներս չծեծեցինք, ան, այդ մարդուն, ա՛լ Քե ինչ: "Ստնպեեր` հրվաղր ժափանակ շշնջում էր՝ մերթ ձայնն այն. --

է

--

-

-

՛ ՛

,

--

Հ.

.

«468.

--

՛

չազկով,

--.Վ69--

ով, պասմամբ դծպիիր ճշմարտությունն ունեցածՀավաՊ»վ պարուրվաժ: Մայրը մտածում էր այն բաղմաթիլ գլուզէրի մասին, որոնք երկչուտ կուչ էն եկել գետնին, մտտածուժ քր մարդկանց մասին, որոնք քաբուն սպասոսի էն ճշմարտությանգան այն ոմ ճաղարավորմարդկանցմասին, որոնք անժտորեն ն ահմոուել աշխատու էն ամբողջ կյանքում, ոլինչ չաննարլխ

ն

|

ի

| |

երով,

:

, Տանը մո Բ առչնն դուռը բացեց նիկոլայը, մազերը խոիվ, ԴԻՔ Հոռջին» Արդք՞նյ-- բացականչեց նա ուրախ-ուրախ Շուտ. եկաք: | նրա այբծրը սիրալիր ն աշխույժ ճապմպում էին ակնոցի ի տակ, նա մորն օգնեց վերարկուն ե շանելու սիրալիր ժպիտով նայելով նրա դեմքին, առաք. փակգիչնրս ինձ մոտ, գիտնք, խուզարկություն եղավ,։ մտաժքցիպատճառն ի՞նչ է: Արդյոք ձեղ Հետ երն րան լի" : պատաչել: Բայց չձնրբակալնցին: Զէ հի եթե ձեզ ձերբակալէին, . ինձ էլ չէին քողնի... յ

-

:

--

նա

--

/ մորը տարավ շեղանատուն աշխուժորքն չարունակէլով, Սակայն, այս անգամ ծառայությունից կվոնդնն Դա -

էս ինձ Հի վշտացնում. ծմ ձանձրացել ձիազուրկ գլուղացիններին

ճաշվելուը: յ Մենյակնայնպիսի տեսք ուներ, ռի կախծես ուժեղչմենը չարության տխմար մոլուցքով բոնված՝ փողոցիցտան պատերն այնքանէ Ճթճրել, ոի նիա միչի ամրողջհղաժ-չնղածը ժափթփել է: Գատկերները քափվաժ էին Հատակին,պաստառներըպատառոտված հ կտորներըկախ-կար. մե տեղ ճատակի տախտակըվեր էր բարձրացված) պատուճանի տախտակիչուռ տված,

--

420.

օրո-

մոտ

կելով: յանքը պատկերանում էր հրան մի անձեր, ըլրոտ դաչոլ որը լարված ն մունջ սպասում է յ ժշկների ն լուռ խոստանում Հ աղատ, ազնիվձնոքծիիե: ինձ բանականության ծ «Բեղմնեավորհցեք ' Հշմարտության ես աճրմ Հարյուրապատիկըկճատուցեմ ձեզ: Հիշելով իր Հաջողությունը,նա կիծբում խոր զգում էր ուրախության մի մեղմ ըրթոոց ն զապում էբ ամողկոտությաժբ:

Ճատակինմոխիր ցրված: Մայրը գյուխն վառուրանի սնեռուն ճայացջով նայնց

Ւ

ն տքճանձլով

րծց՝ ժանոք պատկեր նրամել մի նոր բան զգալով: Ֆբկոլային, Սեղանի վրա դրվաժ էր Հանդգաժինքնաեռը, լացված ամանեղենը,երչիկն ու պանիրը պնակի փոխարձնԹլրի ու փշրանքներ,գրքեր, ինք» էին, քավվածժէին Հացի կտորներ նույնպես ամանիկոլայը նանո աժուվինծը:Մայրը ժպտաց, չելով ժպտաց: ոլատկերը, Սա արդեն ե՛տ հ լրացրելավերածության ես կարծում վնաս չունի՞։ Նի՛լովնա, բայց վնաս չունի, եմ, Ւ՛, հրանբնորից են գալու, ուստի է՛ այս բոլորը չեժ Հավաքել: դո՞ւքինչես գնացիքեկաք: ծաԱյդ Հարցը ծանր Հարվածեցմոր սրտին, նրա առջն չի ռացավ Ռիբինը, ն մայրն իրէն մեղավոր զգաց, որ իսկույն նա քատած կռանալով մութեխոսել նրա մասին: Աթոռի վրա ա ե աշխատելով մնալ, Հանգիստ վախենալով ֆրկոլային ցավ կմոռանաորեէ բան, սկսեց պատմել, նրան բոննցին... Նիկոլայի գեմջը ցնցվեց: Այո՞, ն շարու Մայրը ձեռքի շարժումովկասեցրեց նրա ճարցը նակեց այնպես, ոի կարծես նատաժ էր Հէեց արդարության Համար նրան գանդատանելիս: առաջ, մարդուն խոշտանգելու ե նիկոլայթ ելքը թեքեց աթոռին, գունատվեց շրթունքները նա դանդաղորենճանհց ակնոցը, դրեց «եղանին, կծած լառաէր: ձեռքով դեմքը չփեց, կարծեսսրբում էր մի անտեսանելիսարդայտոսկրներըտարօրինակ կերֆրա դեմքը սրացավ, ոստայե։ պով սրվեցին, ռունգներըցնցվեցին, ժայրն առաչին անգամն էր նրան այդպես տեսնում, ն նա ժի իչ վախեցնումէր իրեն երբ մայրն ավարտեց: նիկոլայը վեր կացավ, ժի րոպե լուռ մպա ձեռենըը խրելով դրպաննքնրը: արհղ օինյակում անցուդարձ Հ-

Հ»

Ը

ատամներիարանջից մրմնչաց. երեում էչ նիա ճամար բանխոշոր մարդ է, թնչոլնօ տում մնալը դժվարկլինի, նրա նմաններնիրենը վատ 8ն զգում Բ

աշ

այնտեղ:

ավելի էր խոր տանում" զապելավիր ձեռներն ավելի Ճուզմունքը, բայց ե այնպես մայրն զգում էր այդ ճուղժունջը, աչքերըկեջացան դանադա իրենէլ էր Հազորդվոմ նիկոլայի Ֆա

ու

--

471 --

չի ժայբի ոնա, Սճեյակովնորիցքայլելով նա սառն ու զայրաչ գին ասում էր. ֆնսք՛ք ի՛նչ սոսկում է: Տիար մարդկանցժի խոքբավ, պաշտպանքյովժողովրդի վրա ունեցած փր կործանարար իչխաՒ

ճետ ՀԽոզետե աշխուժանալովսկսնց պատմելՋումակովի մասին: ունեցածիր ճՃանդիոման ֆիկոլայը լսում էր նրան նախ Հոնբնին անչանդիստ կիտնլօվ, ապա զարմանքովն վերջապեսպատմություննընդճա-

Ւ

տավորմարդ եբ... Մորձեռքի սեղմելով նա մեղմ բացականչքնց. Դուք այնպե՛ս հք Ճճուղումդեպի մարդիկ ունքցած ձեր ՀաՀավատով, ես, ճշմարիտնասած, սիրում եմ ձեզ ինչոլես

--

ծեծում, Թեղգում, նությունի՝ ճզժումէ բոլորին:Ստումմ վալ րէնհացումի, դառնում է կյանքի սիրենք,մյոածեվայիագությունը ՔԵ՛ք։ երանքՓեժում հ դաղանանում են անպատիժ մ նաչութ: Հիվանդանումնն խոշտանգումննրիպազչոտ ծարավից, այն պիսի ստրուկների նողկալիճիվանդությամբ,որոնց ազատու-

Քյուն է տրված ձրնան ճաննլու սարկական կ զգացմունքների անասնական ամբողջ ուժը: ՈմանքՔունավորսովորույթների վում էն վրիժառությամբ, էլ բացման ոփանք աստիճան ընկճված՝ դառնում նն ձամր ու կույր: ժողովրդին այլասերում ձն, ամբո՞ղջժողովրդին: նա կանդ առավ ե չոեց՝ ատամները կրճտացնելով,

Ակամայից ինքդ է՛լ քո գաղանանումայս գազանային կյանքում,-- կամաց առաք նաչ Քայց իր վրղովժունքըՀաղքաչարծձլով, գրեն Հանդիստյ այքերի մնայուն փայլով նայնց որ դեմջին, որ ողողված էր

Սավայն մեզ չի կարելի ժամանակկորցնել, նիլովնաւ Քանկագի՛ն ընկեր, ուշքներս գլութներս Տրտում ժպտալով նա մոտեցավմորը կ թնթվելովՀարցրեք, Ֆրա ձնճոքըսնղմելով. ւր է ձեր ճամպրուկը: --

Եկե՛ք,

բազատ ։

։

ի ։

է

։.

) Հավաքենց.., |

--

Խոճանոցո՛ւմն է,-- պատասխանեց մայրը: Մեր դարպասի մոտ չիտեսենի նն կանդնաժ, այն ճբսփայականքանակությամբ թղթերը մենք չեն, կարող տանից աննկատելի կերպով դուիս տանել, իսկ քաջցնելու տեզ չկա, ծա կարծում ԷԻ նրանք այս գիչծր նորիցկգան: նշանակումԷ` որքան էլ ավառսալիլինի աշխատանքը, մենք այդ բոլորը պետք --

--

այրե՛նք։ Ի՞նչը,-Ճարքրեցմալիլո --

Այն բոլորը,

բնչ

որ

լ

Է

Ճամսրուկումն է,

առաջացրեց: -

՛

'

Հասկացավ նրան, ն, որքան չչ ոի տյլաուր Մայրը 4բ, իր Ճաջողությամբ զգացումը նրա ճպարաանալու դեմջին ժպիտ :

կկնտծղոչին, չկա, «չ --

472.

մի քերթիկ--

ասաը

նա.

ե

մո՞րո..:

Հետեհուժ էր նրան, Մայրի Հեռաքրքրությամբ, ժպտալով հ ուզում էր Հասկանալ, Քն ինչից արդանսպայժառ այխույմ

դարձավ:

զարմանալիէ,-- ձեռներն իրար չփելով Բնդչանրապես ն ժիֆաղուժ ցածրաձայն,սիրալիր ծիծուէր նիկոլայը քմ. այղով,-- ես, գիւոծ՞ք,վերջին օրնրս չափից դուրս լավ --

ասում

իձլ, ամբողջ ժամանակ բանվորների ճետ եմ եղել, կարդացել հմ, խոսել, տեսել: եվ Հոգուս մեջ այնքա՛ն բան է կուտակվել, են, Նի՛լովբան: ի՛նչ ավ մարդիկ մամքուի սստողջ, դարմանալի նայ նս խոսում նմ ծրիտասարդ մասին, կորովի, բանվորների զգայուն, ամեն ինլ Հասկանալուծարավովլիչ եայումնս նրանը կ

տեսնու:Բ

Ռուսաստանն

այխարձիս ամնհադալծա՞տդե-

ժոկրատիանԼլինի։ նա դրականարեն բարձրացընըձեոքը, կարծես երդվումէր հ թիչ լուռ մնալով չարունակեը: Սս նատելեմ այստեղչ։դրել ն մի տեռակ թթվել, բորբոսնել զիջուվկների ու թվերի վրա: Գրեթն մի տարի այդպիսի է: Չէ" ոի ես սովորել կյանք էմ փորել, դա այլանդակություն ն երբ նրանիցկտրվում էմ, մ բանվոր ժողովրդիմ1չ նել ինձ անչճարմարեժ զգում, գիտե՞ք:լարվում էմ, ճնչում եժ ինձ, ժթվարողանամ այսպիաի կյանք վարէր հոկ ճիմա՛ կարողէմ Դուք նորից ապրել ազատ, նրանց ճնտ կտնանվեմ,կպաբապեփ: հս Ժոռ, օրորոցի մտքերի կլինեմ նորաձին Հասկանո՞ւմեք, դն Հանդիման: Դա պարկոսանդի մատաղառեղժադորժական ն մանալի սլարզ բանէ, գեղեցիկ սաստիկոգնորում է, ջաճելաչ նում նշյ արում ավելի ճոխ կյանքով: սրտապնեդվում, նա ժիժաղեց չփոթվածն ուրախե մոր սիրոն չլ ճամա--

|

-

.

--

--

լուռարցունքներուր

տնչով՝ բացականչեց, է: Դուք -- 1սեքե՛ք, դարմանալի բայց դա 2րանալի՞՛ բախ-

:

`

.-414-

|

իսկ է՞ս ինչ պիտիանեմ: կում էր հրա ուրախությունը, որը Հասկանալի էր նրա ճամար Մէ՛անչանդստանաք: իսկ Հետո, ղուր անչափ լավ մարդ նք,-- բացական,եց դրելու այրը սեղանըՀավաբեց, մեկնինոլայը հատեց եիկոլայր:-- Դուք ի՛նչբան վառ եք նկարագրումժարդկանց,ի՛նլ էր, քե ինչպես է դողումգրիչը ժեկ նայելովՆիկոլայինտոնում Վ լավ ճք տեսնում նրանց... սե երբեմն չարքիիով: բառերի նիւ ձեռքոսԻթուղթը ձածկելով նա Նիկոլայը նստեց նքա կողջին, չփոթված ժի կող ղարձգլոխը ծտ էր Ֆիկոլայի ։յարանոցի մորթը ցնցվում էր, ն Դա Փուզում էր նելով ուրթ դեժջի ժազերը Հարթելով,բայց շուտով գարձով գցում՝ աչքերը փակելով, նրա կզակը դողում էո ն Ժորը նայելով՝ աղաձորձն սկաքց ունկնդրել նրա սաճուն, մորը: պարզ ն վառ պատմությունը: ԱՀա ն պատրա՛ստ է,-- ասաց նիկոլայր վեր կենալով-Ձարմահալի՛ Ճաջողություն է,-- բացակվանչեք նիկոլադուքայս թուղթը ձեղ վրա մի սոեղ քարցրեք: Բայց իմացն՞քչ մը:-Դուք լիակատար ճնարավորություն ունեիք բանտընկնքէթէ ժանդարմները գալու լինեն, ձեզ էլ նն խուղաթկելու: ն չու, ճանկարժ ինչ, Այո, երկում է շարժվում է գյուղացին, Սատանան ոլատասխանեց Հողնգիատ նրանց եոյ-դա բնական է, աշենք։ Ալդ կի՛նը, զարմանալի պարզորոշ կերմայրը: եժ նրան... Մենք պետք է ով հս տնսնում գյուղական գործերի երեկոյան եկավ բժիշկ հեվանԴանիլոժիչբ' Ճատուկ փարդիկդնենք: Մարդի՛կ. Դա է, որ պակասում 2Ճամար այդպես իրուր անԻնչո՞ւ է Հանկարծ իշխանությունն Հ Մեղ... կյանքըճՃարյուրավոր ձեռքեր է սլաճանջում... ցել,-- առում էր նա՝ սենչակում արագ քայլելով-- Գիչնըո յոք -ծ- է՛յ, նթե Պաշան ազատությանմեջ լինէր:եվ Անդրյո՛ է եղեր Ի,.կՀիվա՞նդնուրէ, Հի՞: խուզարկություն ` Նիկոլայ-շան,-- կամացասոաը Ժայրը: նա դեռ երեկ է դգնացել,-պատասխանեց նւ նայհց նրան հ գլուխը կախեց, Նիկոլայը ունի, նա չի է, շաբաթ ենըծրացանություն Այսօր, դիտես, .- Գիտե՞քինչ, նի՛լովնա, դա ձեզ Համար լսելը դժվար կարող բուց թողնել... կլինի, բայց եա այնուամենայնիվ կասեմ, հս Գավելինլավ էմ Է՛, դա Հիմարություն է, ջարդվածգլխով ընքերցանուճանաչում, բանտից նա չի Հեռանալ նրան Հարկավորէ դատ, Թյաննստել... նրան ճարկավոր է կանգնել ամբողջ նա դրանից ես նրան այգ ապացուցում էի, բայց ապարդյունւ. Հասակովը ժեկ, մոտ չի Հրաժարվիսեվ էոք էլ չի՛չ նա Միջերի՛ցկքախչի' պարժենալ,-- նկատեց է ընկերների Մպեցել հո Մայրը Հառաչեցն կամաց ասաց. արդեն արյլուն եժ քափիել... բն աեսե՛ք, այսինքն՝ ժայրը»-ա նա արբած: ինքը գիտք՝կ՛նչպեսէ ավելի լավ... փ՞Ֆչ Բժիշկը նայեց մոր վրա, դեժբին կատաղի արտաձճայթտու-- Հո՞մ,--ասաց նիկոլայըճետկյալ րուն ին՝ ակնոցի մի. թյուն տվեց ե ատամները սեղմելով ասաց: չից նայձլով մորը:--ԵԺ. ձեր այչ Ժուժինկըչտառե՞ի գալ մեզ ւու, արյունարբու». մոտ: Տեսք" ք ինչ, Ռիբինի մասին Դե՞շտ, իվմա՛ն, բան չուննա, Մենը Ցյուրերի դու արտմտեղ անչրաժծչտ է 2 2Ա՛ գրքլ գյուղի ճամար, դա Ռիբինին գնա՛: նի՛լովնա, ապա թուղթը տվեր նրան... չի վնասի,քանի շր նա իրեն ալդենք առղլասում, նս պես խիզախէ պաճուի էլի՞ Աղքեր,-- բացականչեցբժիչկը: Հեք այսօի կգրեմ, լուղմիլանիսԱՀա՛, Վերցրո՛ւ հ Հանձնիրտպարան: կովն կապագրի...Միայն թն թերթիկն ի՞նչպեսպետքէ ընկնի եմ: Ուրիշոչի՞նչ: դլուղը: Վերցրի: կՀանձն ես կտանեմ... փիբիշոչին, Դարպասիմոտ լրտես կաս Տենսաչ խէ դուն մոտ էլ կա. Դե՛ճ. ցտնսությո՞ւն: եմ,-- արագ բացականչեց ՑտեՈ՛չ, շնորճակա՞լ նինոլալը:ես մտածում գերեզմանանմ, ալդ բանի Համար արպլոթ պետքի՞ գա վե. սություն, ղաժա՛նկին: հսկ գիտե՞ք,բարնկամնե՞ր, տան կոիվր լավ բան զուրս սովշչիկովը,ճը՞: եկավ վերջիվճրջու Դրա մասին է Հ8ր .-- նիա քո դրաժ քերքիկը չատ ։ Խուե՞փ Խոսումամբողջ քաղաքը: Այդ առիքով -425Ապա՛փորձեցքը,անսնենք: ծվ սովորեցրեք նրան: --

-

--

|

--

-

2շ

--

--

--

`

--

--

:

ՀԶ.

աս

--

--

--

--

--

--

.-

վ14--

լավն է ի ժամանակին Հասավ վատ Հաշտությունիցլավ է... --

Դե լավ,

դու

ես

միշտ ասել եմ,

որ

չավ

կռիվբ

գնա՛...

Այնքան էչ աիբալիրչես վարվում: Ձեր ձեոքը,եի՛լով-լ հսկ այդ տղան ճիմարբություն չ արելայնուաժենանիվԴու գիտե՞ս ոիտեղչ ազրում նաս տվեց: նիկոլայը Հասցեն Վաղըպետք է նրա մոտ գնալ, Հքանալի տղա է, չէ՞ --

կա,

--

Հ.

--

ասում

Հատ,

նա Փետք է նրան պաճապանել,

առողջ

ուղնլ ունիյ-

էր խժիչկը«եռանալիս-- Հենց այդպիսի տղաներիցպետք

Հ աճեցնել պրոլետարական ինտելիգենցիա, որբ

մեզ, երբ ենք կշեռանանքայս աշխարձիցայնտեղ, նորենչկան դասակարգայինճակասություններ... --

--

Դու

սկսել

փոխարինի ուր

բա՞նտ ես

ու

Ճավա-

բացականչեց Նիկոլայը: մությունն ընդտատելով Մայիբ նայեց նրան ն մի փոքր լոելով սրտնեղածուրձա՞

ես շատ

չաղակրառել, հվա՛ն... Ռրովչետն ուրախ եմ, դրանից է. նշանակումէ՝

գու

եմ բեզ քզլասոսի: ծանկանում այնաէկ Հանդոտանալ

լա Շնորձակալ եժ: եւ չէմ Հոգնել: Մայրըլսում էր նրանց խոսակցությունը,ն նրան Հաճելիէր

Ւ

բանվորի նկատժամբցույց տրվող ալդ ճոգատարությունը: Բժշկինմանապար4դնելով Նիկոլայնու մայրն սկսեցինքել խմել ն բան ուտել, ապասքլովզիչծրային Հլուրերին, կամաց խոսելով: նիկոլայը երկար պատմում էր ժորն իր ընկերների մասին,որոնք արքսորումնեն, նրանց մասին, որոնք արդեն այնտեղիցփախել ն իրենց աշխատանքը շարունակում են ուրիշի անվան տակ: Սենյակի լերկ պատերըետ էին մղում նրա ձայնի Ժճղմ Հնլյունները, կարծծս զարմանալովն չճավատալովալխարչի վերափոխմանփեժ դորժին իրնեց ամբողջ ուժերն ան- է: չատաղիտորննհվիրած Համմատ Հերոսներիպատմությանը,Մի չերմ առտվեր ռիրալիր էր մորը,սիրտը չերժացենշրջապատում չով դեպի անտես-անճանալ մարդիկ տաժածֆ սիրո զգացումով ե նիա ծրնակայության Ժեչ նրանք րոլորի ժիանալուվ| դառնում հին մի աճագինմարդ, լի արիության անսպառուժով, եա դան|

անդովլշ-անդաղար ընթանում է երկրի վրայով, իի վիա սիրաճարված՝ձեռներով մաքրելով րկրի աշխատանջի հրեից ստությանդաիավորբորբոսը, մարդկանցայջերի առչն դաղ,

թաց

մեծ

բայց

անելով կրանջի

պայծառ քշփարտությունը:ծվ ճշմարտությունը Հարություն առնելով` ամենքին ժիաչապարզ

ու

ՎՏ

մոտ չ Հրավիրում, ճավաչամծճենքին վասարթաղցրությամբիր չարուաղզաձոթյունիը, է խոստանում ազատություն սարաոծս իրնեց ցինիկ որոնք ե կնդժիբից, այղ տրնչենրից, նրեք թյունից են Այդ ե աճարբնկել այխարձրս,։ ամբողջ ուժով ստրկացրել եժան էր առաջացնում, մոր ձոգու մեջ ի ղգազմունբ վատկերը նա կանդիում էր ժամանակ մի որով այն զգացողությանը, ն աղոթքով առջն՝ բերկրալի գոչշաբանական սրբապատկերի ավարտելովայն օրը, որը նրան ավելի քեքե էր քվուժ կլանքթ օրճրը, իսկ դրանց մրոա րերից. Այմմ նա մոռացել էր այլ էր ավելի լուսա-չդարձել ենդլույն վել, առաջ բերած զգացմունքն մեչ ն կենդա» Հոու վոր ն բերկրալի, ավելի խոր էր Ձափանցել ավելի պայծառ էր վավում: ձի՝ ավելի չե՞ն գալիսյ-- Հանկարծ իր պատն խակժանդարմները

դանքեց. -- Թողգրողիժոցը գնան: նն իչարկե՞ Բայց ձեր քնելու ժամանակն է, Նի՛լովնա, եք, դուք նրեի սոսկալի ոգնել եջ, զարմանալիամրապինդ ն այդ անչանըստություն, պետբ է ասել: Որքա՛ն Հուզմունը, եջ: Մրայն թե, ա՛լ, ձեր դիմանում բոլորին դուք ճեշտությամբ աղերը արագ նն սպիտակում:ԴԱ՛Ճ, դնացեց Հանգատացե՞ք:

քի հորը: Մորն արքնացրեքխոչանոցի դռան բարձրաձայն Դո Համառությամբ։ էին անընդչատ, ճամբնրատար մութն էր, խաղաղ ն խաղաղությանմեչ բւախլունիկամակոր էին առաչացնում'Շտապ մանը զարկերըանձճանգատություն ն առաջ մայրն արագ դուրս եկավ խոչճանոցդուն Հագենվելով՝ Ծեծում

կանգնելովՀարցրեց: /՞վ Է ես եմ,-մի անծանոքճայի պատասխանեց ետ ԲՐվ դռան Քացձ՛ը,-- խնդրաբարկ կամաց պատասխանեջին --

--

--

'

--

Հետնից:

|

: :

առ

..

դուռը Մայիը գուն կեոը հարձրացրեցը, ն ուրախացած Խ սաք: ժաավիգնատը :

-.Վ77.--

ոտով Հրեց, ներս -

Խչանակուժէ՝ չեժ սրալվել: գոտին ցեխոտվածէր, նրա դեմքը գորչացելէր, մինչե այքերը խոր ընկել, ն միայն գանգուր ժաղերն էին ըմբոստ 99481 գեպի ամեն կողմ գլխարկի տակից դուրս գալով: Մեզ ժոտ փորձանքէ պատածել,-- դուռը փակելով չչու--

ի

--

կով

ասաց

ա"

կա:

զի

Դա

էմ...

աղայինզարմացրեց,Աչքերըթարքելով նա ճարցրեց. Ցրտծզի՞ց: Մայրըկարճ ն շտապ պատմեց: Իսկ այն երկուսին բոնե՞լ են: Ընկնրներիդ: նրանք այնտնղչէին, նրանքդնակել էին ներկայանաբոնիցիֆ"՝ Հ ժ աա քե զինվորացուննըեն, Հինգ Հոգու աա --

--

--

վու,

Միխայլոյին։ նա քթով չելեց

ն

ժպտալովասաց, Երնիինձ փնտրում են: իսկ դու ի՞նչպես ազատվեցիր,-- ճարցրեց մայրը: Սենյակիդուռը կամաց բացվեց: օղը

Իսի ւվ եսես փմնացին

Ը

--

կ՞տյ--

հատարանին նատծլովն չուրչը նարնլով՝բացականչեցիդգնատը:-նրանցգալուց ժի բուվն առաչ անտաղապաՀը վաղելով եկավ, պատու ճանը ծեծեց, քո՝ զգուջացն՞ք, տղե՛րք, ացում էյ ձեղ վրա են գալիա,ւ, նա կամաց ժիժաղծց, երեսը սրբեց կաֆաանիփնչով ե շչաբունակեց: ԴՏ, -ե, քնի էլ չես շշմացնի մուրքի Պարվաժով իսկույն ինձ առաց. «իդնա՛տ, քաղա Ք» չո՛ւտ: Հիչո՞ւմ հս այն կնոչջիչ: հակ ինքն ոկսհց տոմսակ գրել. «Ա՛ռլ Հասակավոր դնա... ես սկսեցիսողալ թփերի ժբջով, լսում եմ՝ գալի՛ո են --

Միխայլոյին

ք

անցա՞

- ն:

առանք Հանգստանալու: Բանապարճ Աարոն քք գո: է. Ֆրաշագանակագույն ոք" Հի, իր:կարմիր,խոչորշրթունքները ձր փայլոսմք,

գիչծ

եկա,

արում ո ՆՏ» ,

Թփերիմեջ պառկեցի, կողջովս ե ակսծցիվազել: նրկու

գործարանը:

մ

Այդ ժամանակես վեր կացա

կաձոր

որ

աչ-

դող

փակույնես վե ոլ»

հ ՏՄ ուք չոր .

օին

նա

ջեղ Փեղ

քէ կատ7 Թել ,-- շտապ

ռակն ստացեքաթի -ՔԱ-

'

.-

-

ազգաց

մայրբ ինք-

ոտքը բարձրացրեց դժվարությամբ

նւ

նա

դրեձընստարանին: Շիմքում հրնաց Նիքոլայը: եի,-- առաց -- Քարն ձեղ, ընկե՛ր,--

ն

հ հա այթերը

կոկորդըմաքրելու պելուխ--Բու կկսցելոմ ,

"

ձեզ օգնեմ, եվ հոանալով սկսեց արագորեն ետ անել ցնխոտ վաքաքանները: վա՛յ-- կամաց բացականլնց տղան, ոտր քաշելով ե աչքերը ղարմացաժթարքելու՝ նալեց մորը. Առանց երա Ճայացքը նկատելու մայրն ասաց. Գետք է սրա ոտներն օղիով չփել... տվեք հս

ՏՍ

--

--

իշարկեյ--ատաթ Նիկոլայը:

--

,

հգնատըչփոթված փոքկաջրեց: նինոլայը գտավ տոմսակը, Հարդարեցայն ն այգ ցորչ» տրորված քուղթը դեմջին մոտեցնելով կարդաց: «Զքողնես գործը, մայր, առանց ուշադրության:Ասա բարձր խանումին, որ չմոռանա, որ ավելի շատ գրծն մեր գործերի նաս մաին, զնդրումեմ: ԲՐ բարուիՌիբինու էր բռնել, ն վար իջեցրեց ձեռքը, որով ոմն նիկոլայը

քածրձայնով ասաց. -ծ- Սա սթանչելի՛ է...

իգնատի նայում էր նրանց, ժերկ ոտի (եղտւթ մատները կամաց շարժելով: Մայրն արցունքով ողողվածդեմջը Ժաթցնելով մոտեցավ նրան մի կոնք ջրով, նստեց Հատակին հ ձնոր մեկնեց դեպի երա ուոքը։ իդեատնիսկույն ոտքը կոխեց նատարանիտակ մ

յ

'

վախեցածբուցականչելով. ՔԲնչեք անում: --

Ռող չո՞ւ

Ը

տուր...

Տղան ոտքի ավելի ն մրքմրքում

տակ

՝

ւ

Ի՞նչճք

անում,

ու

ավելի

Հեռու

քր

տանում

նստարանի

է... էր,ի՞նչ Հիվանդանոցո՞ւմն

մյդ ժամանակ մային սկսեց ճանել երա մյուս ուրիբչ իգնատըբարձրաձայնբիքը փնլացրնց ն անմոոնիկերով վիզը շարժելով վերից վար նայեց մորը շրթունջներըկախած -- Գիտն՞ս,--ասաց մալիր քնցվող ձայնով,-Միխայլո ծեծում էին... Իվանովիչին .- Մի՞քե,-տզա, կամաց ն վախեցաժ բացականչեց -ՎԱ9-

Այո՛ւ նրան ժեժվածբերին, ն նիկոլսկոլելում ուրյադնիկն էր Փճժում, պրիստավի, ե՛ ապտակում էին, նե՛ աքացիննր ձին տալիս... արկաքաթախարին: նրանջ այգ բանը կարողանո՞ւմնն,-- արձագանջնց տղան «ոնջերը մոայլնլով: նբա ուսծրըցնցվում էին.-- Այսինքն, ձա նրանցիցվախենում էմ, ինչպես սատանաների՞ց: Իսկ մու ժիկներըչծեժեցի՞ն: Մեկը խփեց: Գրիստավըճրամայեց նրան, Բայց թոլորը ո՛չ» նույնիսկ պաշտպանումէին, չի կարձլի, ասում էին, խփել... Այո-ռ, մուժիկներն արդեն սկսում էին Հասկանալ,Ք ով ինչ բանի է ե ինչու Այնտեղէլ կան խելացիներ... Ռրոք՞ղ կան, կարիքն է ստիպում: նրանք աժեն տեղ կան, գտնելն է դժվար: նիկոլայթմի շիշ սպիրտ բերեց, ինջնանորածուխ գցեց ն լուռ գնաց: Հետաքրքիրայքնրով նրան ուչեկցելով հգնատր կամաց ճարցրեցմորից. --

յ

--

--

--

--

Հ. --

--

Ցղան ո

րժի՞չկ է, Այս գործում աղանձը չկան, բոլորն ընկերներ են... պարվանք բան է,-- ասաց ԻգնատըԹերաճավատորեն հ

շփոթված

ժպտալու

Ինլի՞ ես ղարմանում: Այնպես էլի Մի կողմը տեսնում ես, Քի չարդում, մյուս կողմը` ոտբերդ են լվանում, իսկ --

շոռ

ու

ինչԼԱ

Սենյակիգուռը լայն բացվեց,

նաժ ասաց.

ե

Ժոութ

էն

մեջտե՞ղն

Նիկոլայըչեմքում կանգ-

-- Իսկ մեջտեղումալն մարդին էն, ռիոնք լիզ» Ժ են էե նրա՛նց ձեռքերը, որոնք մոութնեի են ջարդում, ն ծոմ ում նրա՛նքարչունք, ժռուքը ջարդվում է, աճա՞ մեջտեղը իզնատըչարզանքով նայեց նրան ն քիչ լոուքյունից Հնտո ուռ վք. Այ ճիշտ ե Տղան վեր կացավ, մի ոտից մյուսին ճննվելով՝ ուներն ամուր ղեմ տալով Հատակին, առաք, կարծեսնորացա՛ն, ՇնորՀակալություն ձել... ն «կացին Ապանատեցին անղանատանը թել խմել, իոկ մծժալուրչ ձայնովպատժում էր. հղնատը Լ

--

--18-

"

աաա

ես

--

թերթերիցրիլ

Շա՞տ ժարդիկ են

--

եղել, լավ ման եկող եւր: կարդում,-- ճարգրեցնիկոլայը:

եմ

Քոլորը, ովքեր ոբ դրագնտ են, նույնիսկ Հարուստներն ստանում... նրանջ ծե կարդում,նրանք, իճարկն,մեղանից էէն ողողելու արյունով Հասկանումեն, որ զյուլացիներնիրենց են ողը, ուրեմն քաշած ղուրս տակից Հարուստների աղաների են այդ Հողը, դե նրանք էլ այնպես կբարենք էլ բաժանելու ինչժանեն, որ չլինեն այլնս ոչ տերեր, ոչ մշակներ»Հասիա ռչ սրա նթե ք: էլ ինչի Համար պիտի կովի խառնվեն, --

ու

ձամալչ

։

նույնիսկ կարծեսնեղացավն նիկոլային նայում էր թենիկոլայք լուռ ժպտումէր: րաշավատ: ճարցականորէն: կովեն՝ Հազթեն, այսինքն, իսկ եթե այս բոլորը միասին իսկ էգուց նորից մեկը Հարուստ է լինելու, մյուսն աղբուտ, էլ բնչո՞ւ պետք ք կռվենք: Մենք լավ ենք Հասկանում՝Հարատուչի կարող, նորից ավազ է, ւռիղըՀանգիստ մել ֆա

--

թյունըսորուն

դգեսուդեն կչոսի' Դրա օգուտն ի՞նչ: ոլ գու մ|՛ բարկանա,-- կատակովառաց մայրը: նիկոլայլըմտախոՀբացականչեց. ՌիրիԻնչպե՞ս անենք: որ շուտով այնտեղ ուղարկենք վերաբերյալ թռուցիկը: եին ձերբակալման լարեց: ուշադրությունը իդնատն հսկ թռուցիկ կա՞: Այու «-. Տվեք, ես տանել,-- առաջարկեց ղան ձեռները տրո» Լ

--

--

--

Ըելով: Մայրը կամաց ծիծաղեցառանցնրան նայելու Ջէ՞ որ դու Հողեած հս հ վախենում ծս, առագիր: մաղեիը, իգնատբ լայն քարով «արթելով գլի դանհդուր --

գործնականորենն ճանդիստ ասաց: վախն ի՛ր տեղը, իոկ գործն էլ ի՛ր անդր: Ի՞նչ Եք ժէ--

Սրանց տեսեր: ժաղում: --

Ս՛խ,

դու,

էրեխա ս,--ուկամտբաջականչեց մայրս

ենքարկվելովտղայի առաջ բերաժ ուրախության զգացմունքին, Տղան ամաչելով Գիծաղեց: իժի 0 ծրեթա՞: կկոցած աչքերով Նիկոլայը սկսեց խոսել` բարհարտորեն --

տղային տնտղելով: Յէ

ՄաքսիմԳուկի

--

ՆԽ

Դուք այնտեղչեք գնա...

իսկ ի՞նչ պիտի անն: մպա ուր պիտի զնամ,-- անչ ճանդիուտճարցրեը իզնատը: Ջր փոխարեն կգնա մի հչրիչը,իակ ղուր նիան մանրա-Ի

|է )

-

--

--

վա՛-- ասաց իգնատըոլ իսկույն ն դժկամությամբ: հակձեզ Ճամար (թվ անձնագիրկճարձեք ե ձեզ անտաշ

--

Սկզբում՝երեք, է եվ կեռացածմատով ճարվածեց ժի անգամ ել' Մեկ, երկու, ծրեջ: Հետո, ջեչ աղրասելուջ --

--

--

պիտի

աղային: վշտացրեց

Անձճանգրատ մի՛ լինեք,-- տփութեց նրան նիկոլայի-որբ դուք ժուժիկներին կապկանը,Հավատացեք... շա, դա ուրիշբան է,-- ասոց իգնատըն Հանգսաարեվ

Գետ չի լինի,

ուրախ:ժարոալով-է՛յ ձքե ծա գործարանգնալի՞:ալնտել, ատումեն, տղերքըբավական խծլոջ 227

Մայրը սեղանի աղաչից վձճրկացավ մտախոճ նայելով ատուճսնից, ասաց. փ՛5, կյա՛նք, կյանք, Մարդ օրական Հինգ անգամ փիծաէ, ղում ճինդ անգամ լալիս: Հէ՛, վերչացրի՞ր,հպնա՛ախ. Արի ն

ու

է

երձխաներ եխ.,.ջ ճառտաՊատից կախված ճրագը վառվում էր" լուսավորելով ժանգի: կին քափվածծոմոված դույլերը, թիթեղի կտորտանքը: ե էր ծոտը լորել սենչակը: խոնավության չուղաներկի

-,

Դք,

էս

'

«Դեռ

--

--

Քա վանի մի չել մուժքկ, կճարջնի'տատմոր Հրոնի՞ց կումից 14 1111 էս նկել, Դուր կառք՛ք՝ալո, գործարանատիրոչ չ Ուրիշոչինչ,արդեն նա կշասկանա էլ Ֆրանք նստել էին գլուխներըիրար կռացրաժ,ծրկուսն էին, իշկ թիկնել, ամրակազմ, ն ձայները զապած խոսում նրանց ժուոչ էր սեղանի ծալած կանգնել մայրը ձքոները կրիծջին քակելը,աց գաղտաղողի զենելու:Այդ բոլորդ պատուճանը նրան նհրքուռո ժպտալ էին անական Դարը պատառվխանը ճարկադրում, կա մտածում էր... -

Մայրըժիժաղնց, նիկոլայր նույնպես, գա նկարից չվարեցրեց

թնի՛ր...

Հասկանում եմ:

--

գործը:չի»:

-.

սեղանը (4. Համր .

Տղան գլուխն արագ վեր նետեց ն անչանգաոացած ճարցրնց. հսկ եթե ուժիկները փայտ տանելու դան կամ... փնղի՞նչ նս ինչ Բոնեմ կապն՞փ:. Գա իիմ Հանրապես, րոզ սլիտիանեմ, րոպ

--

Ջո՞րս,-կրկենը Նիզոլալը' մտաճոգված ա՛յ, այսպես

-

ռապաչ նշանակել կտանք...

ն

սեներճկոյան նա նատած էր նկուղայինՀարկիժի փոքրիկ ն ցածրաձալը, յակում, աքոռի վրա, Վեսովշլիկովի դիմաց Հոֆջերըկնճռած,ասում էր նրան, Միջին պատուճանըչորս անգամ...

չեժ ուզում...

մրի՛, արի՛...

հդնատը Հադել էի թավոտ կոհիից կարած աշնանային տմանում վերարկու, ն գա նրան դուր էր գալիս, մայիը էր, թե ինչ սիրով էր նա ափով Հարթում թնը, ինչպես էր իրեն զննում` մկանու պարանոցըդժվարությամբդարձնելով: եվմոր

Հաստ

Ցնը մոտ շատ խիստ էւ (ավ, դալիս նմ... Շնոթճակա. լություն տված սայովի ճամար: սիրալիրությանճամար... Մոն անկողնում պառկելով նա գլութը բոբելով փնքխիընՔոս էր. -- Հի ձեր մեն բանից կորի Հոտ է գալու, 14: Ջուրչ տանում... նա մեջտեղի Համար ի՛չ Քուն չի սյա բոլորը»... լավ ամաց... Սատանաներ... եվ Հանկարծ բարձրաձայն խոմվփացնելովքննց, Հանքերը խիստ բարձրացրած, բերանը կիսաբաց --

|

կրծքումմեղմ զարկում էր. «նրեխանե՛րեն. չարազատներս..ն

Ուրեմնժիտկենալով:-մուու Հարցրեք պայիկին... առաջ Մուրատովի ներդ պաչեցեր, Վեսովչչիկովը: վիիտսէ,-- պատասխանեց 2.

ԱՀա՛,--

ասաց

հդնատը վեր

--

Բայց իզնատնբատ քրնույքին չՀավատաց նրան, նորից ու նշանները ն վնրչապես բառերն կբկեեց բոլոբ բախյունները, ձնռքը մեկնեց. ավ մարզիկ են, կտեսնեք... նրանց: -ծ- Բարենցե՞ր --.Վ8գ.

Վե.

բով

նա գոտ ճայացքը ե

ճարցրեց մորը-

ննտեց իր վրա, վերարկուն չփեց ձնոքե-

--

Գիլո՞ լիչ Քայց Տանադարչըկգտնե՞ս, փճարկք՞,կզատնեմ...Յտմսությո՛ւմ, ուրեմն, ընկերնե՛ր եվ գնաց ուսերը խիստ բարձրացրած, կուրծբը ցցած, նոր

բով

տա

ՏՏ

լ

Դու

բան

ասա՛

աջ՝ փողոցներ, բազարը:

մոտենում

,

,

,

.

--

սա

Քարիաողում...

-Է

ձիու Մ՛յ» Հարցրու քրան,-բացականչեց Ի՞նձ:

ա

յը"

Ինչի՞մասին, Փախուստիփասին... Հա՞շա՛չ-- ասաց տանտերը օնացած մատներով ին:

--

տ»

ելով չացջննրըսրբելով:

Ա՛յ, Յա՛կով Վասիլնիչ, ՛

՛

--

բան է, նր )

նկարագրելով

ով,

ասաց

Մտի՛ր, սատանա... աղԱպա երեսացմի կլոր' ալեչեր գլուխ, անզլխարկ,պլշած ե բարեչոգիարտածայտությամբ երով, մեժ ինչացքներով մտ սվ մի նիկոլայն օգնեց լոգարանըներս բերելու, դռնով բարձրաշճասակ,կորամեջք մարդ, Հազաց սափրած այտերն ուռացնելով,քջեց ն խոոտ ձայնովբարնեջ:

ր

ի

ամեն

-.

լապոտծրավա-

Ք ն կախել բանտի բակը ն նալ: Ա Այնտեղ,պատի Ճետնում, գիտեն ժամանակը, քն երբ են անելու ալդ, քրնականննրին կխնդրեն աղմուկկ անել 4 Ցկամ հր իրենք դի ք կկանեն, իսկ երան ր Ք. է ռրոնը պետք փախչեն,այղ ժամանակ սանդուղքով ոլասոի կբարձրանան,մէ՛կ, երկու, ն բանը պրժած է, նետ մոր դեմքի առաչ չարժում էր ձեռբերը, էր նախազիձը,նրա ասելով ափվեն ինչ դուրս էր գալիս պարզ: որոշ, ճարպիկ, Մայրը նրան ճանաչում էր որպես դանդաղամիտ, անչեռրչք մի մարդ: Անցյալում նիկոլայի աչքերն ամեն բանի նայում էին մռալլ բարկությամբե քնրաճավատորհն, իսկ ճիմա դարծքռ նռր էին բացվում, պսպղում էրն Հավասար, չերմ լու8 Հ սով,Ժորը մորը Հաժովն Համոզ ("վ ճուզծլով Մտածիր, տե՛ս, չէ՞ ոբ ցերեկն է լինելու... Անպառճառ երեկը: ո՞վ կարով է փտաժել, քե րբանտարկյլալը սիրտ օրը փախլել ամբողջ բանտի ալքի առայ... կանի ցերեկով -- գի4-պարանըԿ

րք,

յ

խոսիր նրա պարանն սանդուլքը, դու

ձայնփոիժրքայ:

Օխոի բարձրակալ, պատի վրա գցել ւպարանե օանդգուղբիկեռե

բան...

Հենց այդպես է: ԶԷ,

նիկոլայը։ խոզոտ Բաց դոնով մի թիթեղն լոգարաններս ացկվեց,ժի

ղեպի ձախ՝ գերեզմանատունը,դեպի

աղպտերինէ

մոտ

Աճա՛, նա՛,--

նրանց, նրանք քեզ կլսեն, դա շա՛տ Հեշտ ա՛բ բանտի պատն է, մոտը լապտեր կա է.

որ

է ամեն

բան պատրաստ է: կլինի... երա կեռերը, տան աքրալապտերավառ հրկաթի Գոան Հետնում մեկը շարժվում էր, տաղում, ինձ

Հետ:

ԱԷ Դու ինքդ տես,

Դիմացըամայի տեղ

կհանես,

պարզ

ձայն ծկա

Զդիտծ՞մ,--

--

ասծլով շատ

--

-

ֆիկոլալնասաց-

Քո

--

--

գլխարկը ծուռ դրաժ, ձնոքնրը մեժալրջորեն խրած գրպանի: նրա Փունքերին աշխույժ դողում էին բաց գույնի գանդուրները: Ա՛յ 4թմա էս էլ գորձի վրա եմ,-- ասաց Վեսովլչիկովը Քերնաքայլ մռտքնալով մորը:-- Ես արդնծնձանձրանում էի... Բանտից զլուխս փախցրի, ինլի՞ Համար: Միայն թաքնվում նմ. Իսկ այնտեղ ես սովորում էի, այնտեղ ,ավելե այնպես էր Ճուպ տալիս ուղեղննըո, որ մարդու քեֆը գալիս էր: Իսկ, նի՛լովնա, փախուստիմասին ի՞նչ որոշեց: պատասխանեց մայբն ակամա ճառաչելով, Սանըձեոքը մոր ուսին դնելով ն դեժքը ժոտեցնելովերան,

մեխերնն խփում... ա»

«ե

-

կինը: արտասանեց փակ եքն գնդակածարէ՞ն,-ցնցվելով ատրճանակննՌո: Ջինվորներչկան, վերակացուներն

--

|

նա

չի Հավատում,որ

Հ հ Հեշտ

դա

չի ուզոսխիսկ Հավատում ենք,-- Հուն հս ու ղու ուզում ենք, դրա Համար էլ ուկ Խ ն ւռ րծ տանտերը գիստ ասաց , խուլ ճաղալ' Հազաց վերչացրոժ դարը էէ ն մեջւոեղրֆաֆսացնելով պլշած աչք բով տրնտ

նշանակումէ Հո՛մժ,չի Հավատո՞ւմ: .

ճանկ189 րնա

ոքարար ԱԱՐԻ:

.-

ր"

ին

Դա

ծ .՛

'

պետբ է Փաշան

ն

կանգ ,ո

ենյընկերները որոշննյ--տռաց

ֆիկոլայըմտախոծկախեց գլուխը: է այդԴ Պաշան,-- ճարցընց տանտերը նստելով: Ով ՞

Աի

դ

ամ

չ

ազգանունը: Դ

-

Նի ա

--

Վլասուխ

չբաթկանասյ--ասաց օրդիչո 9անծանհդգատանա՛ս, ն ճակատիՀամառ ծալքը պատասխաՌրդու այս խոսջերը ննջինմորը:

Տանտերըդլխով արեց, Հանեց ծրախոտի քսակը, դուրս ե ծխախոտ չանելով քաշեց ծխամորճը կակտուի ամաց. եմ: վանլ Քրոջս որդին ճանալում է նրան, նա էլ է բանտում, քբոչս որդիԵվլենկոն,լաէ՞լ եք, հակիմ ազգանունը Գոբուն ծ. ԱՀա շուտով բոլոր ջաճելներին բանտում կփակեն, ա՛ն քո ծերեքիս ամար ազատ տեղ կբացվի: Ժանդարմն ինձ խոստա» նում է քրոջս որդուն նույնիսկ Սիբիրքշել Կրչի՛ չունը,

--

լ

--

ի՞նչ

--

հս

առում,--

մրմնջաց փայրը գլուխը

կախելով:-

ի՞նչկա որ'':

Հեռացավ առանց որդուն նայելու որձզնսզիիր ն չբրչմատնի աչքերիներնացող արցունքներով զգացմունքը երան թվում էր, քե կմկժում դողով: դանապարչին թունքների ամուր սեղմել էր ծրղու ամեջ քե այն ձեռքի ոսկորները, որի էր կարծես ուսին տասխանը,ն ամբողչ ձեռբը ծանրացել ձեռքը կոխելով՝ Հասցրած Հարվածից: Տանը տոմսը եիկոլալի է ճարթելու «լիգ կանգնեցնրա առաչ հ սպառելով, թէ էրբ Քայց նիկոլայն նորից ճույսի թրթիռ գաց:

եվ

եա Հաճախքբելով Հատակին: Մխելով դարձավ Նիկոլույին՝

Սւբեմն չի՞ ուզում: ի՛ր գործն է, Մարդաազատ է. նստե. լուց Հողնել Է՝ կարո գնալ, գնալուց է Հոգնել կարողէ նստել, եթե քալանել 0Ն՝ սուս կաց, ժեժում նն՝ Համբերի՞ր,սպանել են՝ պառկած մնա՛: Սա ճայրոնիբան էւ Իսկ ես Սմավկային դուրս կՀանեմ: Դո՛ւրակշանեմ: նրա կարճ, Հայոցի նման ֆիազներըմորը տարակուսանք էին պատճառում, իսկ վերջինխոսքերը նախանձ առաջացրին: Փողոցումսառը քամու ն անձրնիդեմ գնալիս մայրը Ժտածում էր նիկոլալի մասինս «ի՛նլ է դարձել, մի տես, է՛»։ եվ Հոբունին ճիչելով, ղիեքք աղոթելու պես խորչճում էր. «երեում է՝ մենակ ես չեմ նոր կլանքով ապրում...5 հսկ դրանիք անմիջապեսՀետո նրա սրտում բարձրացավ Հ

է

շտապ

ճժլվաժ Քղթինը։

ամաց:

«վ էնը չենք փարչի, Ա՛յ թէ իե: է գրում նա. -- ԻՀ:սրկե՛: դեւի ընկերնե՛ր,չենք կարող: Մեզանից ոլ մեկը: կկորցնեինք կորեր: դարձրեք Ուշադրությո՛ւն տածաժ ճարդանքը: ինքներս վրա: նա արժանի է ձեր Հոզատարուգյուղացու ձերբակալված չավփաԵրա ճամար սյսւտեղ թյանը,արժեռի ուժիրվատնել: 4նտ. է իշխանության Ամեն շր ընդճարվում զանց դժվար է. կանքն: Մենք Արդենմեկ օր կարցերէ ծոռծլ: նրան տանջամաճ նենքնրա Համար: Մխիլարքցն՛ջ,գութզուրնքե՛՞ բռչոիս խնդրում հա ամեն ինչկշասկանաջ: բացաարեցն՛ք, Նրան մոքո: ն Ծայրը զլուխը բարձրացրեց կամաց, ցնջվող ձայնով

112. Ճամաձայնե՞ր» ս ճել

ասաք:

եմ: կլ է՞նչ բացատրելինն ես ճասկանում Հանեց, Թաշկինակը նիկոլաւյն արագ մի կողմ դարձավ,

--

Մի հիրակի բանտի վիասենլակում ՊավելինՀրաժեշտ տտչիս մայրն հր ձեռքում Թղթի մի փոջրիկ գունդչոչավփեց:Ցրնցվքլով, կարծես դա այրծց իր ափի մորքը, մայրը նայեց ոբդու խեդրելով ու Հարցեելով,բալք պատասխան չստաքավփ դեմքին` Չավելի կապույտ այբնրը ժպտում էին սովորական, մորը ժաէոք ժպիտով, --

Մնաս

«անդիստ կ

անվրդով:

բարո վ,.--ասացմայրը,

Հառաչելով: մի ինչ-որ սիրալիր դող

Որդիննորից մեկնեց ձեռքը, ն Ցավ նրա դեմքով: Գնաս բարո՛վ,մա՞լր' Մային սպասումէր առանցձեռքըթողնելու --

ա.

ձ8ն.-

մաջրեց Քինը,քոնթորուց: բարձրաձայն

Հարբուխ նեմ սռոացել'»«աշ Ապա այբերը մեռներավ ժաժկելով ակնոցն ուղղելու մար, ն սքնրակուքանցըու դարձ անծլով առաք. մենը չէինք ճանի, փիննույնեէ... -- Գիտե՞ք, ասում էր մայրը Հռնքերը կիՈչի՛նչ, թո՛ղղատեն,-տելով, իսկ կուրծքը էջվում էր խոհավ, մշուշաղարո Քախիժով Փետներբուրդից. Ա՛լ, ծս նամակ ստացա ընկերոչիցս» Է Չէ" որ նա ՍիբիրիցէԼ կարող փախչել... կարո՞ղԷ: իչարկե՛սԸնկերս գրում1` գործը շուտով կնչանակեն, Տեսնո՞ւմ եջ: Այն չնչին օրիվճիռըՀայտնի է՝ բոլորին աքսոր: --

)

անչ

.-

ո»

«ս

--

--

էն վ. աներնիրննց դատն ամծնագոհչիկ կատակերդության րածում է 7 դատավճիոր Հասկանո՞ւմ կայացված Պոեր-

մայրըղուռը .-- Ան

իուրդում, դատից ադա... --

Թողե՛քայդ, նիկոլա՞լիվանովիչ:-ասաց վճռականորեն

ինձ սիրում է, այո՛ւ Տեսնում եք, քմ մասին է Բացատրեցքե՛ք, գրում է, նրա սիրան արագ էր խփում, զլուխը պտտվումէր վրդովնա

ժեիքարեցեջ...

Մտածում:

--

Հական Ն

տեսնում

գրաւ նա

էմ...

միջո ալի

աաա :

/ն

ծո Գաշային

ջող

--

նա

,

ու

-.

.

|

'

նն... Բոլորնվզեաղզված խակո՞վ է կաղժակերոլում: կանգեելով-Մաշան ոտքի առաց Տվեր ի՛նձյ--արագ

Վերցրեք:Բայցպնաք է Հարցնելմյուսներին...

վա՛վ, էս կճարցննսսես ճենց Հիմա էլ կգնամ: «կանց նորեը վերարկուի կոճակները կոճկել բարակ

առաջարվց մայրը: նավի՞ր--՛ պատասթա-չ Սաշանկամաց ժպտաց հ ձայնը ժեղժացնելով Նրան

Դա

մեղքս չատ է դալիս... ն Հինտեր կրկնվեցպակառբարձրաձայն ԶՁանդի կասծս դուս անում դանվուլմարդն էլ սիրտչէր Նինոլայն մայրի վեր կաՏան նկ միասին գնացին, բայց խոճանոցիդոան ժոտ նիկոլայը մի կողմ Սեքվեց ասելով, Ավելիլավ է դուք, -- 488---

Մաշանիր ձեռբը

մաքԱԱ անով եվ

բւռ

Հա՛Հա՞յգիտեք...

ասաց ուրախ,- պածրաձայն

ն

նս ժամանակ ունեմ:

Ի

--

է... --

-

Սաչանէ, Հա՛,-- կամաց ասաը նիկոլայր: նրան ի՞նչ ասել,-- քույեպեսկամաց ճաիցինց մայրը:

քամի, զզվելի՛է։ Առո՞ղջԷ

ու

ս

Ար Գարրի

--

ասաց:

-

--

--

ն

--

3լոխը կախելով ժտախոձ, կծելով շրթունքներըե մորութը ոլորելով նառեց բազժոցինյ նիկոլայը մոր կողքին, -Ափոոսճույր« այստեղչի... ավ վ դա կազմակերպելՀիմա, քանի դեդ Պաշանայնտեղ կչինի,-- ասում էր մայրը: ն Դանկարժ ռնցին, մային ասաց դանդաղն կամաց, Ջեմ ճասկանում, ինչո՛ւ չի ուզում նա... ան ռավ, Հեչել: նիկոլու ուռքի քոավ, բայց զանգը 4նչնց: նրան նրանք իսկու ճ

Սրա իջար

բայց

Գրում է, թն պետ է Ռիբինինաղզաթելյ»-Հաղորդեց մայրն առանց աղչկամրա նայելու այն ծրաչ ժա"՞ւ ինձ թվում է, թե պետքչ օգտագործենք ոիրը,-- դանդաղ արտասանեցաղջիկը: Լք. ծս էլ էմ այդպնռնարծում,-- ասար նիկոլայր շեմքում ձրեալով:-- Քարն՛ ձեղ, Սա՛չաս Ձեռքըմեկնելով աղջիկըՀարցրեց» ճաԱ թնչ կաւ նոլորը Համաձա՞լն ձն, որ ծրագիրն

մուգ նրբ

օր,

Սաշան,

--

-

՞.

ուղղակի առաց դիթտնի՛,--

տետղելու:

--

գնալ

նա

այղ

Արձրեէ մյո: Աոողջէ

-.

--

Ճատուկ

մանակ -.

մունքից: ՍՔր որդին Հիանալի՛ մարդ է,-- գոչնց նիկոլայն իրեն նս նրան չա՛տ եժ ճարդում: ոչ բարձր ձայնով Ե՛լ քն ինչ, ավելի լավ է՝ հկեք Ռիբինի մասին միու. ժենք,--առաջարկեց մայրը: եա ուղում էր օրնի բան անել ճէնց իսկույն, գնողորեվ տեզ, ապար ճան Հողնելու աստիճանի: 18 ԺՈղյագում այց

արեց:

բաք

Ճարցրեցաղչիկը, Երի Գաստատապես

դեմքը Քրկուսը նա բար արեց վերարկուի կոճակները գունատվեց: Դա նրան չճաջողվեց: Այդ ժաշ նորից կոճկելով՝փորձեցՀանել, ծս

--

Ինձ ժայրըւ-ժաիքարծլու կարիքչկա, պճտք չի բացատրել: վատ բան յի անի, պուր տեղը ոչ բրեն, ոչ ուրիշին չի Փաշան

տանջի, ծվ

Համաձայնչի՞,--

--

|

նեք, )

ես չեմ ճողնել... -- Մէ՛ այնճաանգաոանաք։ սառն ու եվ նրանց ձեռքերի անդմելով Հեռացավ ներից խիստ: մոտենալով նտյում Մայրն ու նիկոլայը պատուճանին ն քե աղջիկն ինչպես անցավ բակով անչետացավդարպասի տնում: նիկոյայը կամաց ոովեղ, նստեց սեղանիառաջ ն սկսեց

ո

ինչ-որ բան դրել: --Վեց.

Ճճե-

Այս գործով կզբաղվիաղչիկը ն սիրտըկինքնանայ-

--

մայրը մտախոտ ու կամար:

ասաց

| :

Այո, իճարկե՛լ-- արձազանքեցնիկոլայը ն դեպի մայր դառնալով, ժղիտր բարի ղդեմբինՀարջցրեց..-իսկ ձեզ Համար, այլս բաժակն անցե՞լ է, դուք սիրած մարդու կարոեբ՛լովնա, տով չէ՞ք աանչվել, ժայրբ ձեռքը քափ տալով.- նլ Գ՞--բացականլեց կարոտ, Վախենում էի, որ չլինի՞ Ձե սրա կամ նրա ճետ -

--

ին

ամուսնացնեն:

եվ ռլ ոք դուր չէ՞ր գալիս: Մայրը թիչ Ժտաժեցն Ջեժ Հիշում, թանկագինս. հնլպես կլիներ, որ ոլ ոջ դուր չգար... ծրնի մքկնումեկը դուր էր զալիս միայն թե լեմ Ճիշում՝ ուի Մարի նայեց Նիկոլային ն պարզապես,խաղաղ թախծով ավարտեց. Մարդսինձ չատ էր ծեծում, նիանիցառաջ ինչ որ եղել է բոլորը մտջիցս գնացել է՛ Նիկոլայը դարձավ գեպի սծղանը, իակ մայրը մի րոպեով դուրս եկավ սնեյակից ն երբ վերաղարձավ, նիկոլայը սիրալիր Քայլնլումնրան, սկսեց խոսել՝ թառնրով մեղմ ն օիրոմ շոյելով իր ճիշողությունները: ինձ Հետ նս, գիտնը, Սաշայի պատմության նման մի դեպք է պատաձել: Սիրում քի մի աղջկայ նա զարմանալիմարդ ձի Հրաշալի: 11722տւսրքկ ան ձի Հանդիպեցինրան ն այնժաժահակվանիցսիրում ծմ, «ենց Հիմա էլ եմ սիրում ճիշտն ասաժ: Սիրում եմ էլի առացվա նման, ամբողջ Հոկովյ երախ- | տազիտորեն ն առմիշտ, երա կողջին կանգնաժ՝ մայրը տեսնում էր նրա ջերմ ն պայծառ լհատվորված ալբնրը։ ՁՕՁՕՋՁեռքեին աթոռի թիկունքին ղրբաժ, իսկ նրանց վիա խր զլոփւը, նիկոլայրնայում էր Հեռու, ժի ինչ-որ տեղ,ե նրա ամբողջ նիՀար բարակ, ուժեղ բայը մարմինը թվում Հր քն ձգտում է դեպի առայ, ինլպես բույսի ցողունը գեպի արեի լույսը: է՛, ամուսնանայիք լավ կլիներ,-- խորճուրդ տվեց մայրի 0՛, տարդեր Հինդ տարի է՝, ոի ամուսնացած է, հսկ առա՞ջինչու չամուսնացած: Քիչ մտաժելով Նիկոլայի պատասխանեց. -Է

պատասխանեջ.

-.

--

ոէ

--

--

--

--Վ00..

Գիտե՞ք ինչ: գլութ չո գալիա.երբ հա բանտումնէի նս էի ազատ լինում, հա էր նում, եա ազատ էր լինում, երբ նման Դա (ր Սաշայի ատ բանտումկամ աքսորում լինում: Սիբիր տարով տասը վիճակին, ճյմարիտ: Վերջապեսայղ կնքքը Հետնից Հեռու կս ե րա նույնիսկ ուզեցի ռարաափելի աքսորեքին, ծս. եվ այնահղհա 2անսայ Թե՛ ամայնցինը Բծ՛ Իայց գնար 48դիպեց մի ուրիշ մարդու նմ ընկերն է, մի չա՛տ լավ ազա: են նրանը միասին փախան, աչժմ սասլքում արտասաշմանում, --

տո

Խրո»:

Նիկոլայըխոսքը վլրչացրց, Հանքց ակնոցը, օրբնք, առակիները պաճեց լույսի դեմ, նայեց ն սկսեց հորից սրբել: վ՛, սիրելի սյ-- գլուխն օրորելով սիրալիրբացականչեց մայրը: նա խղճում էր նիկոլային: ն միննույն ժամանակ իր մեչ մբ բան ստիպում էր ժատալ նիան յնրմ, մայրականժպիտով: --

իսկՆիկոլայըդիրքըփոխեց, նորից ձեռքն առավ գրիչը սկսեց նչնչով իր խոսքի ոիքմը: խոսել,ձեռքիքասիաՀարումօվ Բետանեկան կյանքի նվազեցնում է ռնոլլուցիոների անապաձովուէ: երէխանե՞րի, մի՞շտ նվազեցնում ձռանոր)չ անջրաժեչտությո՞ւնը: յատ աշխատելու Քյո՞ւնը, ճարի ճամար հսկ ռեռլլուցիոներըպետք է իր ծռանդը զարգացնիանդադար, լայն Դա է պաճանջումժամանակը: ավելի ավելի խոր ենք պետ է գնանք միշտ ամենքից առաչ, որովճետն մենք, ուժով կոչված, ճին աշխարձը Թորտակելու, նոր պատմության ետ ենք մեում կյանք ստեղծելու բանվորներէնբ: իսկ եթե մենք Հոգնաժության ենթարկվելով ն փոքրիկ նվաճումի մոտակա ՀնարավորույաժբՀրապուրվելովչդա վա՞տէ, դա գրեքն գործի ն

--

ու

ու

դավաճանություն է. Չկա մեկը, որի ետ մինքկարողանայինք ն մննջ գնալ կողք կողքի, առանց աղավաղելու մեր Հավատը, երթերչպիտի մոռանանք, որ մեր նպատւսկը մանը նվաճումները

մլոսյն լիակատարՀճաղքանակը: գունատվեցե այքերում երա ձայննառնականացավ, ղեմբքը ն Հավասարակչիո ուժը: նորից վառվեց սովորական զուսպ կիտում իոսքը բառի Նիկոլայի խարձրաձայն զանգաճարեցին,

չեն,

այչ

բնդչատելով,-- այդ կուղմիլան էր եկավ, այդ հղանակիամար ռլաՀանելով բարակ վերաթկուով ցրտից կարմրած այտերով: նա բարկացած ձայնով ասաց: տաղուվաժ կրկնակոշիկները, Դատընշանակվածէ, մի շարաքից: Գա ճի՞շտ է,-գոլեց նիկոլայըսենյակից: --

--

-- Վ91--

Մայրն արադ գնացնիկոլայի մոտ, չ«ասկանալսվերկլո՞ւղն չ Հուղում իրեն,թե" ուրախությունը: հիա Հետ էյուղմիլան ասում ձր իբ ցածր ձայնով. կողք-կողբիբալլելով՝ Հեգնորեն Բի՞շտ էյ Դատարանումբացեիբաց ասում են, Թե դաԷ Բայցդա ի՞նչ բան է: կառավա. տավմիոնարդեն պատրաստ րությունը վախենո՞ւմէ, որ իր տստիճանավորները մեղմ վե. Հետ. րաբերվեն իր թշնամիների Այդպեսերկար ժամանակ, այդՔան փութաջանոխննիր ծառաներին այլասերելո նա դնո էյի ծն վատաձՀէ՞, ոի երանք պատրաստ չէն լու... ատորմարդիկ նստեց բազմոցին, նինարայտերը ձեռքի ափե. Լլուդմիլան բով տրորելով. նրա անփալլ այչբներումվառվում էր արամարբանքը, երա ձայնն ավելի էր ցասումով լցվում: Գուք զուր եք խոսում, էկյուղմի՛լա,-- Հանգստացնելով նիանասաց նիկոլայը:-- Ջէ՞ որ նրանք ձեզ չեն լսում... Մայրն ուշադրությամբունկնդրումէր կուղմիլաի խոսքքքի` բայց օվինըլէր Հասկանում, ինքն իրեն ակաժոաերկնելով | | ժիննույն բառերը, «Դատ է, մի չարաքից դա՞տէ»: է ինչ-որ անոչ Հանկարծ նրան թվաց, Թե իրեն մոտենում դոք, անտանելի դաժան ժի բան: --

--

Քի՛չ զարգացած Խախկինզինվոր է, տանիքագործ: ամեն մի բռնություն, .դեպի մարդէ, լի անմպաղ ատելությամբ ասում էր Սաշան պատուճանից Է,-մտախոճ Միջիչ փիլիշոփա հ նայելով:Մայրը լուռ ականջէր դնում նրան, մի ինչ-որ անորոշ նա

--

հրա մեջ: բան էր Հասունանում Հիշո՞ւմեջ, Գոբունն ուզում է ազատելիր ջր"ջ թրգուն, ձեզ դուր էր գալիս Եվչենկոն, այնաիսի մի պճնամոլ մաք--

ու

բասերնէո

գլխով արեց: նիկոլայի նա

--

ամեն

բան չավ է

շարունակեցՍաչան,-ռարքել,--

կասկածել,թն կշաչողվի: Զբոժանքնընդ՞աբայց եո սանդուղբը նուր է. կարծում եմ, ոբ երբ բանտարկյալնքնիը տեսնեն, շատերիկուզենանփախչել... մոտեցավնրան. նս աքնիրբ փակելով լոնք, մայրն ավելի ես

սկսում

նմ

եվ իրար կխանգարեն... Նրանք երեքն էլ կանգնածէին պատումանիառջե, մայրը ֆիկոլային Սաշայի Հեւտկում նրանց արադ խոսակցությունը Հր զարթեցնում: մոր սիտում մի աղոռ վգացմունք նա: ասաց Ֆո կգնամ այնտեղյ,--Հանկարծ հրչո՞ւ,-- ճարցրնեցՍաշան, Մի՛ գնացիք, սիրելիս: չանկարժ փորձանքիմ1չ կըն1նեք: Հարկավորլիչ-- խորճուրդ տվեց նիկոլայր' 2 երան ն կամաց, բայց Մալրը ավելի ճամառորեն կրկենց. Թ՛լ, ծա կգնա: նրանք արագ իրար նայքցին, Սաշան ոածրը քոթվելով --

.

--

--

Լ

Ճ11Ա

Այսպես, վարանմունըիվճատության այդ թուսպի

մեջ խախծալիսպասումների ծանրության տակ ժայրը լուռումունջ ապրեց երկու օր, իսկ երրորդ օրը եկավ Սաջանն Նիկոլայի ու

ասաց. Ամեն

է, Այսօր ժամը մէկին... եռ պատրա՞ստ յ է,-- լարմացավնիկոլայբ Արդենպատրա՞ստ Ցյո, ի՞նչ կար որ: Իեձ միալն Հարկավորէր Ռիբինի ն զգեստՇարել, բոլոր տեղ Համար վնացածն իր վրա էր վերցրիլ Գոքունը։Ռիբինին Հարկ կլինի միայն ժի թաղ անցնել: Փողո-.

--

ամաց:

-

|

քում նրան կդիմավորի Վեսովշչիկովը, անչջուշտգրիմավոթվածյ

վերարկուն կգցի վրան, գլխաիկ կտա ն Ճանապարչցուլը կուտ ես երան զղեստըկփոխեմ Ն կտանեմ: կաղասեմ, վատ չ՛' հոկ ո՞վ է այդ Գեբունը Նիկոլայը --Ճարցրեք ծ- Դուքնրան տեսել եք: նթա բնակարանումդուք :զարաչ պել եք փականագործննրի«նտ. Հա՞չ Հիշում եմ. Բիչ տարօրինակմի մարդ է...՝ --

--

-49:-

Գա

--

--

ճասկանալիէ...

Դեպի մայրը ղառնալով՝ բոնկց նիա թնից, քնքվեց դեպի ու մոր սրտին մոտ ձայնով ասաց, վկնաամքնայնիվէս ձեզ պիտի ասեմ, որ դուք զուր էք

նա ն պարզ Է

Ը

օպասում... մայրը դողդոջունձեռքով նրան -- Սիրելի՛ս,-բացականչեց Ինձ չե՞մ խանգարի ինձ ճար» էլ տարերյ-սելժելով իրեն։-Թե կարելի բան է դա, փաիչելը: կավոր էլ ես չեմ Հավատում, ամաց ծիկոլային։ աղջիկը .ծ- Թո՛ղդայ-|

--

Դա

Քեքելով:

ձե՛ր գործն է,Հ- պատասխանեցնիկոլայբ զլոխը

-ծ- Մծզ միասինլինել չի կարելի Դութգնացեք դաշտը, դեպի բանջարանոցները,Այնտեղից բանախ պատը երեում է՛ Իսկ հե ձեղ ճարցնեն, թե այդտեղ ի՛նչ Եք անո՞ւմ: մայրը վոտաճորեն ասաց. մրախացզած' բան կզտեե՞մ... Ասելու Մի՛ Ժոռացեք, ռր բանտի վերակացուներըձել ճանաչուժ ենյ-- ասաց Սաշանւ-եվ Յէ նրանքձեղ այնածղ տհսնեն,.. ՛

-

--

--

Փե՞կ

:

լ

,:

մայրը: տեսնիյ-բացականչեց

Ֆրա կրծքում ճանկարծ ճիվանդացին պայծագությամը ւտեկվեց ամբողջ ժամանակ աննկատելիորենմխացող ճույսը ն նրան... կենդանացրեց «Գուցե նա՛ էբ:.»-- ժտաձում էր մայրը չտապ Հագնվելով, Մի ժամ Հետո նա ղդաշտումնէր: բանտի ճնտնում մուր քամին քոլում էր նրա չուրը, զգեստն սւոցնում, ղարկվում սառած գետնին, օրորում այն բանջարանոցի ճնացաժ ցանկա. պատը, որի մոտով անցնում էր մայրը, ն թափովխփում բանտի ոչ բարձր պատին:Քամին գլորվելով սյատիՀնտնի, բակից ավլում էր ինչ-որ աղաղակներ, ցրիվ աալիս օդի մել, երկինք տանում, Այնտեղ արադ վազում էին ամպերը՝ փոքրիկանցքեր բանալով դեպի կասյուլտ բարձունքը: Մոր Դետնում բանջցարանույնէլ, առնում ցերեղմանատունը, խակաջ կոզմբ տասը սամենաչավփ Հճրավորության վրա բանտը: ժուռ մի դինվոր ռանհձից Գերեզմանատան բոնած,փի չուրջի շում էր մի ձի, իսկ մի ուբիշ զինվոր նրա կողքին ալաոնցնելով կանգնած ոտներըբարձրաձայնդուիումէր գնտին,աղաղակում, մուլում ծիծաղում: Բանտիմոտ էլ մարգչէր երեում: Մալիր նրանց մոտով դանդաղորեն, անցավ դեպի զգերեզմանատանցանկապատը,խեթ-խնք աջ ու ձախ նայելուր եվ Ճանկարծզգաց, որ ոտները դոպացին, ծանրացան, կարծե ակոս կպան դեւոնին, բանտի սնկյունիը չտա, ինչոլեսմիչ» են ման լապատէրուվառներն դալիս, դուրս եկավ մի կորաքամակ արդ սանդուղքն ուսին: Մայրն այլքերը վախեցած քարթելով արագ նայեց զինվորներին, նրանք մինենոյն տեղում ոտքերը գետնինէին դոփում, իսկ ձին վազում էր նրանց չուրչը։ Մայրը նայեց ոանդուղջը տանուլ մարդուն նա արդեն սանդուղքը դրել էի պատին ն բարձրանում էի առանց չշտապելու: Դեպի բակը ձեռքով անելով արագ ցաժ իջավ, չքացավ անկյան չետկում: ու

-44.-

անցնումէէն էր Հապճեպ, վայրկյաններն Մոր սիրտը վարկում սե պատիվրա, որ ծածկված էր ցեխի բծնրով դանդաղ:Բանտի է քափվածժ ծեփի տակիցերեում էին ազյուսները, ճազիվ նկատպատի վրա ֆրկաց ժի սն Հանկարծ վում էին սանդուղքի գծերը: վրայով, պարից գլուխ, բուսավ մի մարմին: անցավ պատի գղակով, գնտբրդոտ աաշնց ցամ: երնաց մի այ կերպարանք ն անչեւրացավ անկյունի Հեարագ նին գլորվեց մի սն դունդ գլուխը ոռնում:Միիխայլոն չտվեց, չուրջի նայեց,Քափաճարհց ղոփելուր ոտը էր Մայրը, շշնջում վազի՛ր, փախի՛ր,-ուժեղ ձայն էին տալիս, լսվում էին բարձր Մոր ականջները աղաղակներ,աճա պատի վրա երնացմի երրորդ գլուխ: Մայիի Գեռներով կուրծքը բռնաց՝ նայում էր նվաղելով Քաց գույնի մազերով,մի անմորուք գլուխ վեր ձգվեց, կարժես ուզում էր Հետկում' ժարժնիցանչատվել, ն Հանկարծ անչետացավ պատի Ավելի ավելիբարձր, կատաղիէին աղաղակում,քամին օդի ժե տարաում էր սովիչների բարակ շվոջները: Միխայլոն գնում էր պատի ծրկարությամբ, աճա արդեն անցավ, անցավ Մորը բանտի ն քաղաքիտների միջն նղած բաց տարածությունը: ն է զլուխի թվում էր, Թե նա չափազանցդանդաղէ գնում զուր Հավիտյանմիտը նրա դեմքին, որ ո վ նայի այնքանբարձրացիծլ, --

'

`

ու

|

կաճի:Մայրը շնչում

:

Շուտ...

էր.

շուտ...

Քանտի պատի48տկում ժի բան չոր չիխկաց, լսվեց կոտըըԶինվորներիցժեկը ոտքերիգեշ բարակ դրնգոց: վող ապակու նին դեմ տվաժ՝ դեպի իրեն էր քաշումձին, ժյուսը՝բռունեքը ե բերանին դրաժ ինչ-որ բան էր դոռում բանտի ուղղությամբ գոռալով դլուխը դարձնումկողքի, դեսլի բանաի կողմը, ականչը

'

դեժ անելով:

,

կորվելով՝մայբը վիզը պտտում էր ամեն կողմ, հրա աչքերն ճեշտ ն ամքն ինլ տեսնելով ոչեչի չէին Հավատում, չափազանց էբ սաիսավփքլի արագ կատարվեց այն,եչ Տայպատկերացնում ն

ն այդ գիտոակչքունրան շշմեցնելուվ՝ արագությունը բարդ,

թյունը թմրեցնում էր. Փողոցում արդնն չէր ծրնում Ռիբինը, մարդ երկար վերարկուռվ, անցնում էր մբ ինչ-որ բարձրաձչասակ վազում էր մի փորրիկ աղչիկ: Բանտի անկյունից ղուրս քոն մուռ ն երքքե էլ րեց վերակացու, նրանք վաղում էին հրար շատ մեկը նիանը դեմ աջ ձեռքերն առաջ էին մեկնել: Զինվորննրիը նետվեց, մյուս

վազոս էլ ձիու

չուրչը»

աշխատելովվրան

ձին չէր «պաակվում, ցատկտում |ր ն չուրջն (նչ ցատկաում էր հրա ճնտ միասին: Անընդճաւս,Հնչլուն-

ցատկն:, ամեն

ներից շնչասպառ սուլիչներն օդեն ձին արարում:երան աա եճոլսաճատ Հանգիշտ, աղաղակներըմոր մեջ վտանդի գիտակցություն պարքեցրին.ցեցվելով նա սկսեց գնալ դերեվմանատան չանկապատի էրկարությլաժբ,Հետնելով վերակացուներին, բայց նրանք ե զինվորները վաղեցին բանտի մյուս անկյունի շետեի ն անչայտացան։ նրանց Հետերց նուն կողմը վազեց փորըՀանոթբանտի անսուչի օգնականը, կոճակներըբաց Համաինչ-որ տեղից ոստիկանենըդուրս եկան, ժողովուիդի վգնստով: վազելովՀավաքվում էր: Քոժին պոտվում էր, դնսուղեն նէտվում, կարծես ուրախան Ժոռրականջինէր զասցնում պահում էր մի բանի Համար, տառոսված չփոթ աղաղակներ,սոզոց... Այդ խառնիճաղանջությունն ուրախացնումէր մորը) նա սկսեց ավելի արագ քայչել

ծան

մտաժելով.

«եշանակում1՝ նա էլ կարո՞ղէր»: մ ն ն 2 նրա դիմաց Հանկարծ արժ ցանկապատի աենկյունից դոզրա

երկուոստիկան:

--

-.

.-

-ծ- Մեր

'

ինի

:

"

,.

-

Աո

այնքանկմոտենաՊավելի

նկարագրել մորը դատարանի Պի

ուղումէ իրեք՝մորը

Քարան: մս

ւոն

իո

դ

։

ն գույք" մայիը վիրավորված

ի՛նչ եջ ացում:

1գիէմ. վախենում, վախձնումեմ, ճի՛շտ է: հնչից նն ով Մ չր ե 3.16" ե տշմ...-մայրը ճայացքը սենյակում ընդձաանց վիրավո-, Երբեմնթվում է, թո նրանք կսկսեն Փաջշալին կառու, մոմժի՞լ, գու, Ա՛խ ենթարկելնրան, բել, ժաղրուծանակի նա ծս

ո.

է

սարքել իսկ Գաջանճար կաժ Անդրելը ձեռթ կտա նիանց հոթ այնպիսի՛պատասխան ծն: Մեկէլ մեոջով» կառնի նրանց: նրանք բոլորնէլ տաջարյուն

ի՞նչես

անցնումէ, թե ճանկարժ չՀաժբերի»:: այնպե պարտեն, ր երբեք երեսը չես տնսնի: Եվ

'

դատոյ,

--498--

ձեռքները

նիկոլայր

վախենում Համար" կարո վախեցեք, Ա ազատություն:

-

մուժիկի տղա՞

շզո՛րով,սուլի՛ր:

-»

է,

Լ.

սանեց,

նիհոլայը նրան ուրախ-ուրախ զիմավորեց։ Հը, ի՞նչ նզավ կարժես Հաջողվեց... մանբոլոր Հիշողության մեջ վերականգնել Աշխատելով 11 սկսեց պաւուելփախուստի ժասին բամասնությունները,

է,

Կխտի բերո

ատավորներիք ծք, -- Գուցե դուք կարծում Է նէ բա՞ն ՍԱՎ Հանկարծ Հարցրեց որեն բա՞ն կասեմ,-կխնդրեմ: դեպի ձեռները թափաճարքց նիկոլալը տեղից ցատկեց,

Այն վողմը փախավ,ի՞նչ կաս

--

դատը,

մայրը լսում հում

:

բ

հսկ դատը, Գգ ց կփախչի Գուցե նա Քանառլաիձճի տացե՞ք: մոտավորապեսայսպիսիբան էշ. ւ եիստի պատկ նա սկսեց վախեե Հասկանում էր, որ Նիկոլայը մի բանից

՛

նա ինչ-որ բան էր ափռոսում, սրտին վիրավորականբան էր ծանիացած: ծրբ նա դաշտից փողոցէր մանում, նրա ճանապարձճրկտրեց մի կառք: Գլուխը խարձրայնելովնա կառքում տնսավ բաց գուլնի ընչացքներովն դժզուլն, Հոգնած ղեմբով մի ծէրիտասաիդնա էլ էր նայում ժորբ: ա րեք էր հատած ն երեի դրանից էր, որ նրա տջ ուսթ ձախի բարձրէր քուն

կարծես Հաղորդումէր ժի ուրիչի

ոբ

ձեզ չփելով:- Բայց ես ինչպե՛ս էի ընդունեցեքի Նի՛լովնա, հան գիտն, թն ինչպե՛ս: Գիտե՞ք, աա խորճուրդը,դատից մի՛ բարեկաժական

-.

Մայրը տուն գնաց,

մի

այնպես էր խոսում,

վանը: կասկածելով պատմածը, ճշտութ էմ Հ-ասաց

:

պըբր-

կանգնիր,-- դոլնց մեկը ժանթ Հնւոլով-- Մի մոիուբաԳո ոԳոՑ Կո ե Հանգիստ Մարը ձեռքով ըքույք տվեց բանջարանոցները պատաս

ն

բայց

կդատա-

նիկոլայը ժռայլ լոճց՝ մորուքը ձգելով: կամաց Ճանձլ չեմ Այս մտջերըգլխեցո որ Հենց բան ՒԷ դա, այԴդատի) ժայրբը:-- Սարսափելի ասաց ու կչուդատել: Օատ սարսավիելի սկսեն ամեն բան ջենել ես չեմ այլ Դոը" Ռչ քն պատիժնէ սարսափելի, ասել այդ բանը... ե չի Հասկանում, գա Մայրն զգում էր, որ Ֆիկոլայնիրեն ցանիր հրկյուղի մասին պատմելու ավելի էր դժվարացնում կությունը:

կարողանում,

--

Հ

ռս

.

կարողանո

Մաքսիմոբկի

--

--

ճն

փայերը: ծաղիկները, Սյդ բոլորը զ չնչառության աւբերը, Հնչլունեերն ճոտերք եշում էին մարգու ն ամայ ամայացածսիրտըլցնում թախՀետ խուժվում էին կրծքի տակն ն

ԱՏ

ու

մյ հրկյուղի իոռրբոսի պես, ոիբ ծանըր խոնավությամբի դժվարացնում է շնչառությունը, աճեց մոր կիժբում, է քրբ գատի օրի Հառավ,նա հր ճնտ նիստի դաշլիճը

սն

բնո,

կորացրել էր նրա մճջքն Փողոցումփորըքարհում էին ռիր

ու

մտցրեցփի ժանը:

պարանոց|ո

ավանի ժանոթները,նա գլուխ Վր տալիս, մոռ յլ ամբոխիմիջով առաջ գնալով, բոնի ժիջչանցքներում ե

|

լուղ

Դատադածլիճնքրում նրան Հանդիպեցին մեղագրջալննրի ն ազգականներընովնպեա

հնչ-ար բան էին Խոսուփկսպված ձայեսփ Քառերը մորն անկարկոր եան Լին թվում, էւ չէր «Հասկանում դրանք: Քոլոր մարդիկ Համակված էրե մինեույն ախուր Պգացումով,ա Հազորդվուփ էր մորը է՞լ ավելի Վե ճնշում նրան

նստիրկողքի՛ս,-- ասաց Միզովը երկայննստարանի վրա 28 գողմ բաշվելով Մայրը Ճչու նսոնը,զգնատը ջակեց,նայնց չուրչիւնրա աչքնրի առջնիցի ժի ձուլված անցան ինչ-ոի կանաչ ու մորե գույնշնբտեր, ԲՀծր,փայլփլեցին բարակ,դեղին Փելեր: Թրդիդկորցրե 9 մճր րիչային,-կամաց ասաց Ժաք կողքիննստած -- արա բ,

ժի կին, ,

ատա՛լլա,--

կո մրի 12

Մու

պատասխանեց Սիղովի' Սամոյլովան էր, որից ան նը, ճաղատ, կարմրաշչեկ բայն " դ: նրա դգեմբբ ռսկբութ 4ր, այլքն ն հրա մորուքի դոզդողում էր (4

Բում, մորով րիչարԿր աի բ այում, կլո առայ Քարձրպառուճաններից

րը

ազդ

չա

«զոր լուլսթ ճավասարակնա (ցվում էր դային, դրսից ապակիների վրա սաճում էր ձյունը: Փատուչաննեքի արանքում (ւխված էր ցարի

մեծադիրնկարը՝ շրչանակի մեջ, կախումանների ժանր, ժորքգույն վարագույրները զողքծրիցծածկում էին շրչահանըուղգաձիցժալջձրով:նկարի առաջ գրծթի դաշ(իճի ամբո մայեությամբ գրվա էր մի ոնդան, կանաչ ժաճուղով ժաժկված, աջ կողժը,«պատի մուռ, քա դերի դրված էին երկու փայտն Հետեր հատարան, ձախ կողմբ՝

լ

:

։

: "

:

լ

--498.-

կրա աարի

ւս

«էՀամազգեատ Բարձր: Հ մ.

կզակբ Հենված էին քվում էր, Թն օձիքի տակ պարանոց

Դաթո

Է

ճենապավեգույն,

էթ

Հեղի

:

է

հրեք անծրով զգծ էին Ն անք երկար ժամանակշարժվում ն

քաղաքա

բերին

" Խար,

|

լ ո

րոն Ւ

ան եստով:

ազ-

գաիմեկը 7/3 եի

մ

կոմօ նստելով, իսկ երբ հատոանցին,նրա Մ սկսեց ով, դՈՈՔՈ Տանենք ճամագգհստավ: ժույլ: աձիլված բաց ն ծանր չար ժե լոմ 4 աուկ ը անձայն ասել ծքրուկիքր հոչ-"ր Բ քրոլը շրթունքները:Սճրունին ականջ էր նկատած, նրա ակ ոցի հ

ր Պու

ոն աա

ուզիղ անշարժ

ի չ մոտ կանգնած Ւ Բիա պաանրանի Սեղանիվերջում Կ ո Հազում էր, քղքերը խշխբԿՄ

մայրը

ոոնանում

էր երկու

աջին առաջի

Ծերուկըդեպի առաջ իրերաց:սկսեցխոսել: Է: կարծեսդես իսկ Հետենլալենրը պարզ արտասանեց,

իւ.Նր

նա

դ են

ու

նրա բարակ ու զորչ շրքունքներիՎրա: եմ... նեքս բնրեջ... մ «րելով «Բ4. Մտի՛կ արայ-- շշնջաց Սիզովը մորք կամաց

ում

)

--

ացում

նր կացավ վեր

ԽորՀետնի պատիմեչ

մի

մերկ թուրնռուսին, դուրսձկավ Ֆեդյա եթկուԱ

Մազինըչ

ն Մ մով կիր յր,

կրժջերինու փորերին ոսկէ կոմա կեճրով ծառայողներ,Փոտոր

մեղմ շշուկ, տախածվուփ

Կ

առք

Դաշլիճում անաղմուկ վազվզումէի

վախվխելով Սռփառդում էր մի

էէ Վ

Ի

,

շացնուհ:

ճՃաստ,խիրոթ փայլող ոսկեզօծ

օդում

Ա

մա

բացավ Ն»

Բրրամասն

.

--

աթին

ել. ԱԱ ԱԻԸ ավեց, »րոր մի բարձը գու նլ ԱՆ գորշ րում: մելով ղուրս ձկավ ակնոցավորմի որ այա ցանցառ դողդողումէին սպիտակ, ՏԱՄ երանը, սուր-ռուր վերին չրքունջը ձովել էր դեպի բեր Ժ ո

առաք:

ձրաճասակ մի հրիտասարդ: նոն աներ Ար դանդաղոր

/

,-

պղտորությամբ: խայտաբղետ

Իազրոն եար «եարի րկում աե թի արժ,

են Նո)

նկ

թատնրք

բ

|

ատո

|

--

ամ

՝

խառը ոսո

Հ

ծու

:

գիտեր:

ո

րն

դուբաջւցար ւ...

աի թրին

Ժուս

,

էլի «ինդ երիտասարդ,որոնք ժու ւ էր: Անդրելը

ավեՊավելը սիրալիր

ե

ար

ր

այրն աթար հուլեպես

Ն

ատամ:

ննրը բաց անելով՝ գլուխ էթ աալիս. դածլիճըկարծեսթն ավելի չթատվոիվեցն սարզեց նրանց ժպիտներից, կայտառդեմքերից հ այն շարժումներից, որ նրանք ժտցրին լարված, սեթնեթ / լոության մքչ. Համաղզգնատների վրայի ոսկու առատ փայլն չաղո ավէլի մմղմացավ,մոր սրտին դիպավ, արթնացնելով բան, աշխույժ վատաճությանճովը, կճնդանի ուժի չոմոը: Եվ ի մոր Հետնի, նստարաններիվրա, որտեղ մարգիկ ժինն այդ ճնշված սպասում էին, նույնպես պատասխանող ցաժրամայն դղրդյուն բարձրացավ: ժեն վախենումյ-լսնց մայրը Սիզովիշշուկը, իսկ աջ վողժում կամաց փզձկացՍամոլլովիմայրը: Հանգիտոյ,--լսվեց մի դաժան կանչ. եմ...-նախազգուշացնում ասաց ծերուկը: Պավելն Անդրեյնիրար կողբի նստեցին, նրանց Հետ առաջին նառարանիվրւս նատէցին ե Մազինր, Սամոյլովը ուսները, Անդրելըմորուքն ածիլել էր. նրա բնչացջներն աճել է ցած էին կախվել՝նրա կլոր գլութը նմանեցնելով կատվի գլխի: Ր եր: դեժբին ժի ինչ-որ բան էր երնան եկել, սուր հ կֆու, ճաղբանան բնրանիժալբերում, մումԲ աչքերում: Մազինիվերին շրքունքի վրա նին էին տալիս երկու շնրտիկնքնը, գնմքն ավելի ր լցվել, Սամոյլովըգանցրաճերէր, ինչպես առաջ, ե առաջվա

որոն --

--

--

ու

"

պես լայն ժոլտում էր իան Վ՛Շ, Ֆե՛ղլա, --

Գուսնը,

Ֆ0՛դյա,-չչնչում

Հաստ,

էր

ալքերով, ոքրիկ, ճապակալած դատավոր՝ բնչացքդեմբին գունատ կարմրաշեկ կորամեջք,

ուռած

յուս կողմու հտ էր գցել աթոռի ներով մեկի: նա գլուխը «Հոգնած էր ինչ-որ բանի ն աչքերը կիսաբաց մտածում Պն Հոգնած էր ե տխուր" Դատավորների խազի դեմբը նույնպես մի ստեկում՝`այտը մտտխոչ շփելով նատաժ էին քաղաքազլուխը՝ պաաղնվականության ապա լիքը-լիքը, լրջատնատղամարդ, ժեձամժորութ ն կարժրաղեմմի մարդ:

քիկունքին

ո մասին,

բագլութը՝ ալեզարդ,

անքն բաճկոնով, ն բարի այջերով, վոլոսաի ավագր՝ ամաչեցնումէր նրան նտ աճագին փորով, որն ըստ էրեույքին փեշով, էր ծածկել փորըբաճկոնի ամբուլջ ժամանակ աշխատում իսկ փեչը ցած էր սողոսր չկան դատավորնհի,-՛ Այատեղչկան Հանցագործներ, դերիներկ ճաղլսվեցՊավելիուժեղ ձայեր,--այստեղ ժրայն

մեժ-մեծ,

-

նն...

Քողներ

մոր ականչը լսում էոություն տիրեց, ժի ջանի վայրկյան ճոմոոցը ղքի վրա ն իր սրտի էր միայն դրչի բարակ, չտա

խոցի:

Ավագ

Սիզովր գլուխը

(ա.

.

գնում մի բանի, նռ Այլ շարժվեցին:ժամանակ

ականչ էր էլ կարծնաս դատավորն

սպասում,նրա ասաց:

կախած: Մայթիլսում էր ծերուկի անորոշ Հարցերի,-- նա Ճարցնում էր առանց մեղադրյալներքն նայնլու, հ նբա գլութն անշարժ էր Տամազդեստի րնեկաժ օձիքին,-- լսում էր որդու Հանգիստ, կարն պատասխանները:Մոբը թվում էր, թէ ավագ դատավորը ք նթա բոլոր ընկերներըչեն կարողչոր) դաժան մարդիկ լինել: Ռւշագրությամբ անտզէլովդատավորների դեմբծրը՝նա, աշխատքլով մի ինչ-որ բան գուջակել, կամաց ականջ էր դնում իր կրծքիտակ ծնված նոր Հույսի աճումին, մարդն անտարբեր Աննապակյա կարդուժ Հր մի թուզը, նրա ճար ձայնը դաճլիճը լցնում էր ձանձրույթովն նրանով«ծղեղված մարդիկ նատած քին անշարժ, կարծես Փարացած: Ջորս փաստաբաննամացչ խայց տար. տաք խոսում էին մեղադրյալ ներիՀեւ, նրանք ափեեքնՀլ շարժվում էին ուժգին ու արագ ն մեժ, սկ թոլուններ էին Հիշճցնում: -500--

մի

լցնում էր ծերուկի ժի կողմում բազկաթոռնիր արնով

տեղակալները

ֆախո՛դկասԴուք ճանալո՞մ եք.» չր՛մ-Հա՞յ-- Անդրել տեղից, շտկվեց ն ընլացթԱնդրեյը դանդաղբարձրացավ

հերը ձգելով աչքի տակովնալեց ծերուկին: եմ ինձ Հանցավորճանաչել,-Ախր էս ինչի՞մեջ կարող --

ասաք Խոխոլը ն ինչնա ժիշտ առանցշտապելու հրգաձայն ես

ես լեմ սպանել, չեժ զողացել, ուղղակի ուսելբ թոթվելով:-Հետ, ուր ժարգիկ«ոիՎկարգի Համաձայնչեմ կլանքի այնպիսի ված են թալանել ն սպանել իրար'"' ճիգ գործադրելու ի"8 կարճ պատասխաննցեր,-որոշակիասաց ժնրունին: էբ վրա կենդանություն Մայրն իր Հետեիհստարանների ն չարժչշնչում էին զգում, մարդիկ ինչ-որ բանի մասին կաժաց ճենապակյաժարդու գորչ խուիրենց ազատելով --

| |

|

վում,կարծես

Քերի սարդոստայնից: Լ.

|

վովը'

վեո"մ

ծս,

ինչպնս են ՅՈ-

շշնջաց պատասթանում:-

Սի-

Տ"

-

եո ։ա

ա

պատասխանձջմց».. ասաջ Ֆեղյան ոքի կանգնելով: 1718 Հուղմունքիկարժրությամբ, այքերը շողացին, չէ Քն ինչու, ՀԱոննրը 4Ֆտնըդրծջ

2 22

Դոանք

Իո

պարը

նիգովըղարմանրիը կամաց ծառաչեց, մայրն

ԱԾ

նս

-.

նրաձայնի ղանից բռնելով «կանց արագ խուն թվնր ընրելով: մն աճարկու բան լէր լավու: ռնում փառ ցավեցնու Բայց միննուլն ժամանակ մի չոր, ծակող էր մոր սիրտը, նա աղոտ կերպովՄի ն անձանգատացնում բան էր ղզում:Դա չէր մոլառնում, թշնամական որ դեղի ինքը

ոի»

պաշատյանությունից Հրաժարվելնմ,

ար լ

աէքծրը չոնց

չէր

ձեր

Արդյոք հա նա

գատը

նստեց նի

ճետնուծ Հաստ

-

բ

ոճ ամքափա ցուն նրան:իա

նմ

բորբոքված դեմշը

թացցրեց 449179.

ոսի

մ ինւ Կաթ «Ր»

՝

ար-

ձեռքը

ար

մե

նեց սեղանինն ընկած Թղթի վրա մատիտովխղմզեց: Վոլոստի Չրործց՝ տտննրն զգուշությամբ տեղափոխելով, ի ձեռներով Ց ժնկներին ծածկեց, Առանցգլովարչարմարմխնըդարձրեցդեպի կարմրաչեկ դատավոիր,

թրագովեն

Դորո Մ

ր

:

Հմ

բոմբ նրա ճե,

ի".

/

լսնց ժճրուկին գլուխը կախելով: մակա ն բի պարագլութըփոս ոււի էր 28», Քաղաքագլուխն ականջէր դնում նրանց՝ այտ շփելով: նորից Հնչեը ավագ դատավորի աղոտ . Ձ

ք

եա

՞

պա

Աա Նանան

Պարանի

քե

դա-

Ֆեղլայի տաբարյուն ճլույթ կենդանություն «ոց որբ: Դաճլիմումմի թնչ-որ խիզախություն էր աճում, է

մայրն իր

Ֆուժ,

որ --

առաջ,

։

-80ջ.-

գլխավոր դրդիչ էին վլառովին (

կ Իժկ

նախոդ

Համարում

կամաց Հարցրեց ծուլորեն կայի՞ն,-ե

2 յստ

երան էլ..:

ե մեկը վեր կացավասել ով. Փաստաբաններից

ես

իրիք կարո՞ղ

է մեկին: ԵնրուկըՀարցնում

:

։

լուն

ոթՄեր Դուք

Հ.

ոչինչ

երք:

մորն անառողջ մարդիկ էին թվում: ու էր երկում նրանցկեցվածքի Հոդնածություն ալդ Հիվանդագին ձայների մեջ, դա երնում էր նրանց դեմբեբին՝ երեի գոր ձանձրույթը: ն

Հիվանդագին

տաղտկացնող, Հոշնածությունը անձարմար բրոն

բոլորը՝ճամազգմա»բազկաթոոբե աճլիծը, ժանդարմները,փաստաբանները, ն լսելու պարտականությունը: Հարցնելու ն ծահկահգնաժչ ծանոթ դեղնադեմսպան առջե Նրանց զլատմում է Խանծորեն, խոսքերըժոր տալով, բարձրաձայն ,

է այա

Հաար ծանը ն

երում նատելույ

կարծի՞քը,-առաց ծերուկը,

մի ձեռքով գրասի-

ի

-.

եղած մարդկանցշարժումից գլխի էր բնկմենակ ինջը չի զգում արլ

Ծաղզատավուն դատախազըկանգենցե

Մե.

է

ա

ճետնում

Ջեր

իա

--

Հանգիստ

ն ոչ

ամեն

,

դատավորը:

բոլո

դրանք ասվել էին ավանի փոբրիկ տնակում,

որ

աժու

առո

ճառը:

ակները, Հեհտաբրջբվում: ք

ւժ,

չեն նշով ինչ նախօրոբ գիտեն, ու չով չ ն քավ ձայ նով մի ժանդարմ նրանց աոջն մի ժանդար է կանդնած

դատախաղի

Ինչպես կացրեց, Ուղղակի,բոլորից էլ լա՞վյ-- ւա մա մացաժ շշնջում էր Սիհ ովբ մոր անանկջին ն վարանաժժպտում էր. Այն Մայրը ն: տէ ունքնում, նախ նրան թվում էր «վեար ժի ինչ-որ սարսափելի բանի, որը Հայտնվելու էն սառր սարՀատով ջախջախելուբոլորին: Բայց Պավծլին Անգրելի խոսքերինանա անքհիկյուլն Հաստատուն Հնչեցին,թ կարժ1մ ՏԻ

։

դրավ ջ իր ՀամախԲՐԲ" Ք չէին բարկանում նալի էին խոսքերով, վիրավորում վրա, ինչպես Ժայրն էր սպառում,չէին Ար մորը էին, Հարցնում նրանք բայց այն ամենը, ինչի մասին ձեւ լից ակամա կար չն հրանց Համար, նիանք ելո ե

Անդրե Ծողրելի

գունատ դեմքով՝ բարձրացրեց աաորին Սոլ: Բեքերժեղադրյլալների մրա, ախի աչքները

քն

վրա, ն նրանք էր դատավորների նայում Բոր, ավել նրունք

դատավորը գլուխ, Թոքեց դեպիավագը ն Քնչ-որ

Քարրը,

առ դատավորուր

նա երերում էր ե կերոլով: Ծուլորեն բուք քել-որ մի տեղ, կարժե նրանց պատելով Հասնում պով, որի միջով գրոից ոչ մի բան լէր

եռ

ոչինչ չեմ Համարում ապօրինի Ո՞վ էջ դու» ժողովուրդը ձձզ իրավուն տվե՞լ է դատելու էզ, Ոլ, չի տվել: ես մճղզչեմ ճանաչում:

աակու

անտեսանելի, անըմբոնելի աղաղակում,այլ զարգանումէր

մաին, ավեի

՛

ժատածում է.

Անդրեյի մասի Ծ-

Մալբը նրան լահլով ակամա

անագմուկ ժատնձրով

Հատ

նատել էր ոտը ոտին գցած, բքագլովխը մատների հ դիտում էր իր ծունկը կենտրոնացած քմ կաճարում ժեկեորի Միայն վոլուտի ավագըփորը տեղավործլով

էլչբան չգիտես»: ծվ նայում էր ճաղերի ճետնի արդեն առանց ժարդկանը, նրանց ճամար վախենալու, առանց խղճածարվելու,խղճաձաությունը նիանց չէր սազում, նրանքիր մնչջ պարթեցնում էին

արժումը: նատել էր գլխեպաճելով, ոմ ձեռներով ՔեՀողատարությամբ միօրինագ մենակ ականջէ դնում ձայնձրի թվում էր, կոր էր մնչ խրզած ժքրուկը ցցված իշիքն, մեկ էլ բազմոցի քամոտ օրին, բնչպես ճողմացույցը Նա անչար, նորից կուրացրեց տաղաուկիքարացումը արունակվեց, երկա հ

Միայն զարմանցն ար, որ չերժագինգրկում էր սիրտը. զարհանջը ճանգիստէր, անրը՝զվարքադին պարզ: նրանջ՝ հրիտասարդ, ամրակազմ,նկատած չին պատի տակ մի կողմ, գրեթե Հեն խառնվում վկաների ն դառտավոիննրի միօրինակ Ջությանը, դատախաղի փաստաբանների ուննցաժ վեճերին: ծրբնմն որնէ մէկն արչամարձանքով քմֆիձազում էր, ինչ-որ էր ասում ընկերներին,նրանց դեմքերով էլ էր ծաղրական ոլիսռանցնում, նքդրեյնու Պաավելը գրեն ամբողջ ժամանակ կամացզիուցոսի էին ձյաշտպանննրից մեկի Հեւո,Ժայրը ֆրան հախընքաց օրն էր ահսել Նիկոլայիմոտ: Նրանցզրույցին ականջ էր դնում Մաղինը,որ մյումներից ավնլի աչխույժ ն ժիր էր. նրբեժն էնչ-որ բան ձր ասում Սաժոյլովը ն իման Չուսեին, մայրը տնսնում էր, որ ամձն անգամ հվանն աննկատելիորեն արմունկովբնկերոչը Ճրծլով՝ Հազիվ է զսպում ծիծաղը, նրա դեժջը կարժրուժ էչ այտերն ուռլում են, նա գլունբ կախում է, Մի նրկու անգամ նա արդեն փոքկացրեց,իսկ դրանիցՀետո մի քանի րոպե նատաժ էր շրթունքները կախ, աշխատելով ավելի լուրջլիներ եվ ուրաքանլյուրի մեջայպես 22 այնպես խաղո

ու

ե

ոսակ-

էր

հրիտասարդությունը, Ճեշտությամբ նրա աշՀաղթաճարելով

խույժՀուղմունքըզաղելու ճիգերը: Սիզովը թեթնեակի կպավ մոր արփունկին,մայիի դարձավ

չքպի նա, Սիզովիդեմբը գոճ էր ն մի քիչ ժաաճող: նա շշնջաց: Մտի՛կ արա, մի տնս, քք ինչպես էն ամրապնդվել մոր ժիժ կերածները,Հա՛չ Պարաններ են՝ կասես, Հը, Դաճլիճոամխոսում էին վկաները ը չտա, դգժգունածձայնձրով, դատավարները՝ ակամա ն անտարբնր:Հաստ դատավորը Ճորանջումէր փափլիկձեռքովբնրանըծաժկելով, կարմրաչեկ բնչացքավորնավելի ձր գունատվել, երբեմն նո ձեռքի բարձբացնում էր ն մատով խիստ ճուպ տալով քունքի ուռկորը՝կո. բործն նայում էր առատտաղին՝ ալքծրով, Դատախազը երբեմն մատիտովխազխղումէլ քղք վրա ն եորից շարունակումանձայնղզբույքնազնվականության ավագի Հեւը, իսկ նա ալեճեր մորուքըշփվելու: ճչում էր խոշոր գեղեցիկ աչքնին ու ժատում՝վիզը փանրումնժորեն կորացնելով:Փաղա--

լ, գան ո

ծերուկը Հարտարարում վեր Հաջորդ բառերը՝ ձմ...--ասաց

ն

բարակչրքունք-

կացավ:

ներովճղմելով

բացականչություններ քածրաձայն ճատայենիը, Աղժուկը, Մեղադրլալներին ղ աճլիծը: արեցին ն քատքաթոցը

թաքերի

Հա

ճարագլխով ծին Հեռանալիս՝նրանքժպտալով այան, գունց իսկ հվան Գոանը ցածրաձայն ծանոթներին, տներին անում

ե

եկին.

|

--

ծգո՞րս"' Ջվախենա՛ս,

Սիզովքդուրս մկանՄիլոնքք, Տան կգա՞ս քել -- գ ժամ ժամանակ Մեկուկես մտախոչ Հարցրեցմորբ ծերունին:-Մայրն

աեգոկ

ունենք:

"

է

Չեմ

Քճ,

Հ

: :

`

' '

էն

այպես,

ու

քած:

Խոլ

ուզում:

նս

տղերք են։ է՞։ նստած չենը խրենք1/ ր Մարդինի իսկական կարժես տեսչ է՛' մնացածներըմի բան չեն: Ֆէ՛դլային Ճայրը գլխարկըձեռքում բը" ԱՍամոյլովի

էլ լեմ գնա: Ջէ՛,

որ

լանկ բոլոր ժոտեցավ

դրանց մոայլ ժոլտումէր նա

հսկ իմ

ն

տե՛ս

ա

/

վելէ

է ճրաժարվել Պաշտպանից

Գրիգորի՞լր

նա՛ առաջինը Գիտք՞ս։

են...

ու

Խոսել

է

ճնարել այդ

.

Քո

Լ

էր կինը: Աչքերը Հաճախ թարթելով Ֆրա կողքին կանգնած Սամոլլովը մորոփը ծայրով սրբում էր ջիքը: նա քալկինակի Հատակիննայելով: ձեռքով բոնեց ն չարունակեց սատանս այդ բաննինչ է: երբ նայում են այս բոլորը Մի ոնա Թե ղուր վրա, այնպեսէ. Հասկանում, նաների ն: Եվ Հանկարծ սկսում արբել, զուր տեղն իրենց կործանում -.

Ւ

ո

ասում:

:՛լա. կռում

,

Էւ

աղան,Գեիոն իոն է բոնելու կողմնակից հղել, փաստաբան Հրաժարճոգի լորս է' չե՛մ ուղում: ծվ այն ժամանակ

Հ

չի ուզում:

աղերսագին, լալնացած

.-504.--

է

ի

ր

Դա

ոչ

--905--

`

քս

մտածել,

ծս,

բայը

գուցե՞ նրա՛նց ասածն

է

կինը նրա Հետ է ապրում, գործակատարի

վերջանում, չէ Նորիցէս

մտածոսԻ

գուցե՞ նկ ուժ

ունեն

աշ

ՆՐ

՛

-

Թե իրր տղաղ ասացի, է ո՛վ

տածելու

զիոծ, ն Բնչձին

|

տյայճուսն Բայց մսա մեղավորը: ՛

արաւ նրա խոսքերին պատասխանեցբարի ժպիտով, մճղմ այրը

մբած գոռացիո -

տումյանի...

ը

մոտ

կ լինում ճչմար-

ժննակ չէր կանգնում, բոլոր դեմքերի վրա պարզ չարցնելու, լսելու ցանկություն: երկու պոստերի արանքինեղ, սպիտակ խԽոդովանումժա չ առաջ էին ինկնում, կարծես սասաիկ

ամար

Հե՛յ, մի՛

գոտ առաջիննո՞վ է վիրավործլ,

գոռա,

է այստեղ: Գինետո՞ւն

եմ. անցե Ք. հիե Թո՛յլ ովեր,ասվետ, Հասկանում լինեմ, գոթ Է՞Լ 18 կարձեզ խփեմն ինքո էլ ձեզ դատելու

կանգթելու:

բոլո

է.

հոկ ո՞ւր: Ինչո՞ւ Փողոցը:Որպեսզիլզոռգոռամ"": տնաղե ամենքինե կամաց ասաց: ուկինր ալն է, որ մարդիկլուռ մեան,,. գլխավորն

--

""խրՀամար էիր իսկ

--

գու

կոպիտ ձայնով

.

ավելի կամացխոսել: բուվինը ձեռները տարածեց «կանց քում չեն ժողովրդին եվ Հենց

--

ես

այս

էլ ասենք,ինչո՞ւ

տք

միայն Հարազատներին ենքույ մոտ դատիր, էլի՛, ինչից դատում, բոլորի այլ

եթե արդար վախէնում։ ավելի բարձրՍաժոյլովըկրկնեց, բայց արդեն չի, դա ճի՞շտ էո Խղճովդատաստան --

տբ

ու

ն

տվելդատարան

--

խիստ կարծում :-- զոռաը ծերունին

է՞նչ

դալ

Վոլ» Գոնատանոի՛ն,--.506--

լ

ես

ձեղ դուրս տանել այստեզից։-կշրամայեմ խստորենւսսաքպաճապանը: -

'

որնէ Ր

աան իչարկե, դատես, ւան դարդարված

--

| Նր բարին բ ակ, ամքեքը Հնարավորություն էին փետրում

Բուկինիավագ եղբայրը, բարձրաձասակն նույնպես զու. նատ,ձճոները արագ շուռումուռ էր գալիս Բ քափաճարելու՝ Ք կողմերիՎրան Խռպացուցում, ստի ավազ կլեպանովն այս զործում իր տեղում լի... խփ, թրատում էր նրան Հայրը, մի փոբրիկծերունի, ե վախվխելովչուրչն էր նայում, 8՛չ, պիտի ասեմ: նրա փասինազգում են, թն անցյալ տարի սպանել փ իր գործակատարի նրա կնոջ պատճառս -

դրս

կգամ, բայց

դուրս

Ցու... Ա՛յ,

խոսելու,

բանիվրա Ճասատատաղեց հ ամուր

Ր

ինթդ ինձ

դու

նալով ասաք-

հո

ոջ

Բվում էր, քե

ն

շբանչաններով կուիժբը Ալեոր,սապատաքիք,. մատովպպառչ1221 դնսուդեն հ Բուկինին ամբոխին պաշապանն --

Միջանցքում Քափառուժ ձին ժարգիկ, Հա խումբ-խումը ն ճուզված մատզբաղ խոսում էին խուլ ձայներուի վաբվում՝ Գրեթե,«չ

ե

եւմ, կս

վրր

ջա

Ն

Ծրիտասարգ սիրտը միչտ ավելի

երեում էր

դյուղացիներ,

այգ ի՞նւքն դեմ են, դատում իչխանավորնծրը, խանավորների հս հակ «կեսկլենի:եթե դու ինձ վիրավորես,

բառերով, -

վիղովմունքից ձեռները քափաճարելով:

լորին բերելով,

թուղ չովեք մնշչանենը,

երնույթիե էր Քր որդով, պարծենում դուցեն՛ չՀառ-յ բայց նրա զգացմունքը դգացժմունքը, ծանոթէր մորի

հր

բոմոտեցավ իր Ճեւտնեիը

Հասարակ մարդիկ, առտնկնակալննըը, երդվլրոլ որոնքԷ՛ասել:ա այն մտրդգկանց,

լ

խոսում բո

էլ ճիշտ լիչ.

են Համար դատում ԳողությանՀամար, սպանության

ավելի մեղավոր, նքե միշոն ասննք, Ա թ մեր Գրիգորիի մասին ժանդարժեերը: լրտծսնքրի բան է արել այնկարմժրաշեկ շունը:

Ճեւու Շա՛տ Ես

է

'

ան

Մտեպա՛ն Բուկինը լոնց ննրա ձայնը,արագ

--

|

տլ՛ջտ

.-

նրանք,

Մճգ Համար դժվարչէ այդ բանը ճասկանալ, ասաց Միզովը: Ջետրով,--- Դժվար է, այլո՛յ--ՏամաձայնեցՍամոյլովը: նրա կինըշթով ուժգին չնչելով՝ նկատեց. հոլորն առողջ էե, անիժածները... Եվ չկարողանալով իր ժպիտիայե, թորշոմած զսպել դեւ. ջին, շարունակեց. Դու, եք՛չովնա, փի՛բարկանա, ծիչ առաջ ծ. «ղուն --

կ՞նչպեսպետք է

նա Հայտնիգող է... Հասկանալ:եվ բացի այդ Ա՛խ, տեր իժ ատված,կոնստանտի՛նս դատն այնճի՛շտ է: Սամոլլովը,-էյ-- առաց

ճշմարիտը:Հիշում

գործարանում երանք ժանի գնում, այնքան ամու ին, նրանցմի դլութ բոնուում էն, իսկ նրանքգծտիձկան եման չեն որ

սա

ԶՄ

Մայրը ուզում չր նրան ասել այն, ինչ նիկոլայիցչոծլ էր դատի ապօրինությանմասին, կ խոսբայց վատ էր շառկացել Քնրբըմասամբ մոռացել էր: դրանք Հիչել՝ Աշխատելով մարդկանցից մի կողժ Հեռավավ ե նկատեր, ռր բաց գույնիԲնչայբննրու| մի երիտասարդ իբեն է նայոսի Աչ ձեոքը ա գրել էր անդրավարտիքի գրպանը,դրանից նրա ձախ ռան աջից ցածր էբ, ե երա կերպարանքի յդ աղանձնաճատկությունըի մորը հանոքքվաց, Բայց ա մեջը դարձրեցդեսի մայրը,

ավիը

ա

իոկ մայրը մտաՀոգված իր "ճիշովություններով իսկույն մոռացավ Բայց մի րուվե «նտո մոր ականչինՀասավժի

նրան,

նատելովՄիզովն ինչ-որ փնթփնթում եատարանին էր'

--

ցածրաձայն

Դարց.

ԱԱ յա՞:

-ծ--

Հիմարէ... ժողովուրդը Ռչե՛նւ:

գալիսէ... Դատարանը

--

նորից բոլորը

երս կանգնեցին,ն նորից նույն կարգով

Մճղադրյալներին նստոտեցին: դատավորները,

տան

ջրին: ԻՐ

Պի՛նդ

ւշ

՛

կա,-- Հարցրեցմայրի:

ձայնովՀարոնեց9անգը Հնչեց: Մեկն անտարբնը

"

|

աք

`

երս

կաց,--

Սիզովը,-դատախազըխ»փովփսաց

Ի արթ

-

:

։

ն

Թեջվեց ողոր ավելի բարձր, ուրախ ձայնով պատասխանեց. մեկն վիզը նրկարեց,ամբողչ Ժարմնով Այո դիրքում: նոր աասողության սարոսփանթի սառեց ւ - այրը չուրչը նայեց: Թեք ուսերով մարդի կանդնելով, դեպի դատավորները կողքովկանգնած դատախազը կողջով Հը դեպի իրծն, նա ինչ-որ բան էր ասում իր արժունկը«քնած գրասեղանին, Հարնանին,կարծ ուխը նրանց կողմը զարձրած, սկսեք ն չարժելով՝ վերարկուով ծնկներին Հասնող կոշիկներով ե աջ ձեռքն օղում ընդշատ-ինդձառռ ժի օնաժորուք ձայներ ա դատախազի Առաջին բառերը մայրը չչասկաջավ. դանդաղ մերթ Մոր Հիշողությունը նորից անչանգիստցնցվեց, բայը ոչ մբ ածուն էր, քանձր ն անճարք էր ընթանում, ծրկար արզ բան չատեղժեց, դուրս ձին ձգվում, կրժքում Մոր Ժիօրինակ ճրամայաբարվառվում էր երք ավելի արագ: Բառերը որդուճշմարտության պես ն անկարծ ղուրս չին Թռչում Ժասմին մարդկանցՀէտ ար քելի մկդակի հր ցանշաքարի կտորի վությունը,նա ուղում էր լսծլ, Թե մարդիկ ինչ կասն այդ ծրլսն ճանձերի լարը Նր պատվումինչպես ոչ մի սպառդեմ, ուղում էի նրանցխոսքերիցգուշակել մարտության դիանցժեջ ոչ մի սարսափելի դամայրը ե մոխրի ես տարանիվճիռը: պես սառը բան չէր գանում: Դրանք ձյունի -- Մե՞քճ այսպես ձն փոշու ապես, չոր Մ, բարակ, ն քափվում, դատումչ-դգույշ էին, ցածրաձայն գորչ՝ նոր դիժելովՍիզովին:--Հարցուփորձ նեն անոսհ, ձանձրացուցիչժի բանով գաճլիճը աստիճանի Ք: »՛վ զայրացնելու ճառը առատ ալդ է ի՛նչ արքլ, իկ թն բնչու նն արել՝ չեն Հարցնում: եվ ժլատ, խոսքերով նրանք լյեելով: Զդացմունքներով րոլորո՞ կարեց Բոլորն էլ ծերեր են, ջաճելննրին ն նրա ընկերներին, ջաչելներըպետքէ դատեն... ձրեր լէր Հասնում Պավելին ն առաջվա նատած Հանգիստ Այո--ասաց Միզովը,-- մեզ ճամար դժվար է Հասկաէին պես մին չէր դիպչում, ամենը աա, նրբեմն մռայլվում ար ամս գործը, դժվա՞րէ/-- եվ մատախո' ժպտում, հրբեմն էին, օրորեցգլուխը, անձայն զրուցում ԵՀ

'

ե չե, բանել

կազմում Վաին հական

Թոսելու

քափվում

ովածց

գաճլիճի դուռր բանալով ՊաՀչապանը գոչեց, --

Հաժարս ժպիտը ծածկելու

Ազգականնն՛ր, տոմսերըցույց տվնք...

--

.

Թ-

շշնջումէր Սիզ"վբ' նոս լոում էր դատախազի Մայրը չէր կարող ասել այդ բանք: ամենքին, ոչ ոջի Հասկանում էր, որ մեղադրում է բառերը, Ջա էր խոսել Պավելի ժասին իխոթծելիս չառանձնացնելով. Համառորեն գնելու կողքին Ֆեդլայի մասին, իսկ նրան Պավելի էր: քն նա բոլորին ծրաքվում էր նրանցԲուկինին,

Մի մոայլ ձայն զանդաղործնարտասանեց, Տոփաե՞րի, կարժես կրկծսո՞ւմ ենք, Քոլոր մարդկանցմնջ զգացվում էր խով վիդովմունք,ազոտ Ղարույք, նրանքսկսեցին իրնց ավելի ազատ պաճել, ազժկում էին, վիճում պաճապանների Հէ. ։

Ւ

կտո՞ւմ

է,--

ոտերնում է րում, կարում

մբ

ոկսում

մեջ, քսակի --09.--

իրար

վրա պինդ

ղարածլով:

2Հոն-

քին,քվուժ էր, թե կարմրաչիկավուն ժպտում լոսաճաճանչ ինչ-ոթ են ցցվել ծրկու սայրեր մկրատիպեռ հրի տակից «նլուն ն շտամ, Ր էն ե, ախ օդի մեջ: Նա սկանցառսել ֆրա ճառբ, լավ Հասկանալ "4 մու չկարողացավ փափսաց, ոիւ" ն 5 ականին

Բայց նրա խոոթնրի

արտաքին միտքը լէր բավարարում, չէր հ չէր վախեցնում մորը, նա զ ազասում այնուաժենալնիվ էր սարսափելիինե Համառորեն դա փնտրում էր դատախազի Խոսբքիիմեչ, նրա դեմքիվրա, աչքերում, ձայնի մել, նրա սւզիտակ ձեռքում, որ դանդաղ երկում ու չքանում էր օդի մեջ: Մի ինչ-որ շարսափելիբան կա՛ր, մայրն այդ զգում էր, բայց անեժբռնելի էր որոշել, թե ինչ է այդ, չէր լինում, մոր սիրտընորից ծածկվում էթ չեր ն կժու փառով Մայբբնայում ձր դատավարներին,աքսնում ձր, որ հրանք անկասկածձանձրանում էն այդ ճառը լածլուց: նրանցանկենՀ մ. Գ Դադեղնածը գորշ ոչինչ չէին ա փտաճայտում: տախաղի խոսքերը մի անտեսանելի մառախուղ չին թալում օդի մեջ, այդ մառախուղն անդադաթաճում էր է անձին ում

ջան,

Ր

ւմ

Քայրայված, ձասկագա՞րթ

սազ:

"

ճնչված:

Մայրը ծանբ փժիլ» զ/ ոռվալի չպատասխանեց՝ որա աճում էր` Հոգին մորմոբ չուր Մյ մբ

յ ապամում, թե ինչո՛'էր արդարաղատություն պարզվեց, ես նն իրար ճե վենի բոնվում քո փուպոս կարծումձր, որ կտեսնի, ի ան քշմարտությունը: ՝ ն նրա դատավոր

վիրուվորանըն Համար

տրդու ճշմարտությունը

ա մազրամտան :» արոր նրանք խորաքափանք

ուշաղիր երկար, մոսին, խոքերն

ու

ն

.

է, երնո մ «րձր գործերը, նրա բոլոր Աո" րարձրոՈ այն ժամանակ արզարադատորո"' նեք

Բ"

ու

բոլոր

4 ՏՐԲ

իրավացիությունը,

ձայն կանն. է: Այս մարդո իրավացի՞ ԹՎումէր» քէ մաղադրյալնման չկարչ բան Բայց ոչ մի

ժեռափ

անկարեկցությունը,այդ անչիջչաչարանարըրերությունը,տարակուսանքով Հարցնում էր Աա

րո

Բեր

է,

ասում

Րեին

ո Ֆե՞ղյան: խելացնորՄարդին... 4. ՞

մասկածա

Լւ

ն տաղտկաքած անտարբերության սպասումի ամպով Ավաղ ցատավորբլէր չարժվում, չորացել էր իր ուղիղ դիրքի մեջ, նրա ակնացիՀնանի գորչ բժիկները երբեմն չքանում էին՝ դեմքի վրա

ինքն իբէն.

ոչ

Ի"

դեմքերը

տարածվելով նվ մայրթ տեսնելով ալդ

ն

դուրս

։

--

են

Հնդու անտեսանելիորեն

ներն

112,

դատավորներիը, իշկդաւ

են, Մայրը Հողնած կորքրել որն ե նրան Դետղչնետե նրանը Համար ավելորդ Այղ Հարցը քձմլում էր նրա սիրտի ե առանը խոսքերին դեպի գաւտը դուրս վանելով սարգափելիի վիմտածոտ էր: բավօրանքիսուր զգացողությամբ: սանը դնելու վիրավորված ուսոն կդատեն: Դատախազի ընդճատվեցմի տենսականսպասելիորեն, «Մի՞թեաոլսպնս շշնջաց Միղովբ: նա մի բանի արագ, է Հավանությաժբ դրանցք,-մանբ մկղակումեեր արնց, գլուխ ավեց դաՏք՛ղն փոքրիկմի մարդ, տավորներին ու հստեց՝ ձեռները տրորելու: Ազնվականության Արդենխոսումէր մի ուրիչ փաստաբան, երան «արագլուխը նրան գլթով արեցաչջերըոլչելով: քաղզաբազլուօհ, գունատ է ծաղրականդեմքով,իսկ դատավորները Ե: ձեռը մենեւց, իսկ վոլոսռի ավագը նայում էր իր փորին էին: խանգարում ն բարկացած ժոտում: արագորեն ինլ-"թ վեր քով: Դատախազը Քո յց Հորդորելովխուծլ ա սա երա ճառը դատավորներին իստ մասին, երհույթինչուրաարձանագրության բանասաց խացրեց, նրանք չէին շարժվում: գլուխը Հարգանքովբեքած՝ահք պաշտպանը ակսեցծերուկը, -Խոսջը պատկանում է,-- ասաց Ժներունին ժի ինչ-որ նրանց ն ճառր նորից շարունակեց, հ դեպի դեմբբ ռանելով։--Ֆեգոսենի, Քուղթ ՄաբկովիԶագանկատեցՍեզովո-- Փռոիվրի՛ր..Փորի՛ր,-բուի բաո վր առաջ զալիս, փայլատավում կննդանավքյուն Դաճլիճում սուր խոսքերով վեր կացավ մի փառատբան,ռբին մայրբ անահ էր եխկո« փաստարանը խիզախությունը, էր մարտական մոտ: կարծես նբադեմքըբաբեժիտ էթչ լայն, նրա մանր աչքերը բոյի Հին կաշին: Ռատավորները գիգոում էր դատավորների

իներ. Հետաքրբրությունը

արանի ո չր

--

ու

--

-

անի):

լ

-ծ-

010--

--

--

իրար: ուռան ու փքվեցին, որպիսզի ավելի կիպ մուտնցան մղձն խոսքերիծակող ն շնչտակի Հարվածները: Քայց աշա տեղիցբարձրացավԳավելըն Հանկարծ անսպատիրեց:Մայրն ամբոլլջ մարմնով առաջ սելիորննխաղաղություն օրորվեց: Պավելնսկսեց ճանգիսհ խոսել. ձմ միայն իմ Փարտիայի մարդ լինելով, ծս ընդունում պարտիայի դատաստանըն խոսելու եժ ոլ քն ինձ պաչտպանեՀամարի, այլ ընկերենրիսցանկությամբ, որոնք նույնպես լու կփորձեմ բացատրել ձեզ ձրաժարվել են պաշտպանությունից, դրոշով Սոցիալչդեմոկրատիայի չեք Հասկացել արե ինչ գուք ծա

--

մեր ծլույըը դատախազնանվանեց գնրագույն իչխանության դեմ ուղղված խռովարարությունկ ամբողջ ժամանակ մեղ վրա ես նայում էր, որպես ցարի դեմ ելած խոռռվարարների: պետք չի Հանդիէ Հայտարարեվ, որ մեղ ճամար ինքնակալությունը թանում երկրի ժարմինըկապկպողմիակ չղթա, այլ նա միայն առաչին ն ամննաժոտ չղթան է, օրը մենք պետը Էէպոկենք ժո՝

վրայից -"ղովրդի Անդորրությունըխորանումէր Հաստատուն ձայնի Հնչյուն» հերի տակ, այդ ձայնը կարժես պատերըՀեռացնելովլայնացնում Հեռու ժի կոոլմ էր էր դատլիճը, Պավնլը կարժնս մարդկանցից գնում՝ ավելի ցայտուն դառնալով: դատավորներըծանի ու անճանգիստ շարժվեցին,Ազնվաշ կանության պարագլուխըինչ-որ բան փսփսաց ծուլադեմ դատավորին, նա գլխով արեց ն դիմեց ծերուկին, իսկ փլուս կողմից նույն ժամանակ նրա ականչին խոսում էր Հիվանդ դատավորը: Բազկարոռի մեջ աջուձախ ծոճվելով՝ փերուկը Պավելին | ' ինչ-որ բան ասաց, բայց նրա ձայնը սուզվեց Վլասովի ճառի ճամաչափ ե լայն Հոսանքում: ենք: Դա նշանակում է, որ մենք Մենք սոցիալիստներ Թլնամի էնք մասնավոր սեփականությանը, որն անջատում է քշնամուզինում փրար դեմ, շածերիանձճաշտելի մարդկանց: | ստու: կամ արդա աշխատելովլթաջցնել Թյուն ստեղծում, ն | է ստռթյաժը, բոլորին թացնել այդ թշնամությունը այլասերում ն ռխակալությամբ: Մենք առում էնք. ան կեղժավորուցյամբ . Հասարակությունը,որը մարդու վրա նայում է միայն որպես իր նա մեր ԹոչՀարստացմանգործիջի վրա, Հակամարդկայինէ, ն ստաերկերեսանի նրա համին է, մենք չենք կարող Հաչտվել Հետ, դեպի աֆնշաւտն ուննքած նրա վն. Հոլ բարոյականության --

--812.-

են մեզ ճամար, ցինիզմըն անգթությունըզզվելի տարբերմունքի

ն կկռվենք այդպիսիՀասարակության մենջ ուղում ենք կովել բոլոր ն ստրկացնելու կողմիցմարդուն ֆիզիկապես բարոյապես մարդկանց բաժան-րադրդված ձերի դեմ, շածամոլությունից այն դեմ. Մենք, բանվորներս, ժան անելու բոլոր եղանակների ամեն ինչ, է ստեղծվում մարդիկն ենք, որոնք աշխատանքով մանկական խաղալիքսկսած մինչե ճակայականմեջենաներից են իրենց մարգզրկված որոնք ները. մենք այն մարդիկն ենք,

կովելու իրավունքից, Համար արժանապատվության է մեզ իր նոլան կարողանում աշխատումէ ջուրաքանչյուրն մեզ Հնարավորուկային

տակներին Հասնելու գործիք դարձնել, որը առժամանակ ճետո նվաճելու ամբողջիշխանությունը: թյուն տա

Մեր լողունգներըպարզ են, թող կորչի՛մասնավոր սնփականումիջոցներըտալ ժողովրդին,ավբոլոր թյունը, արտադրության է պարտաղի՛ր ժողովրդին,աշխատանքը բողջ իշխանությունը՝ չե՞նք: ամենքի Համար: Դուք տեսնում եք, մենք խոտվարարներ աճեցրեց մոսզեչ ձեռքը դանդաղորեն ավելը քմծիծաղեց, աչքերի կրակն ավելի պայծառ բոկապույտ նրա բի

վրաչով,

ցավառվեց: եմ

ձեզ գործի մասին խոսծլ,-- ասաց նախանա կուրծջը դարձրեցզքպի Պավելբ, բարձրաձայն:

խնդրում

Լ»

գածը պարզ ն աչքը ձախ ազո նայում էր նրան, ն մորը քվուժ էր, Թե նրա նրա վառվում է վատ, ագատկրակով եվ բոլոր դատավորները երաեց աչքերը որդու վրա նայում էին այնպես, որ քվում էր, քե են մարնի ծարավիեն մեջ, են որդու ծծվում դեմժբին, կպչուժ իրենց մայնրա արյանը, որպեսզինրանով վերակձնդանացնեն նա Հաստատուն շիտակ, բարձրաձճասակ, վաժ մարմինները,իսկ ն ոչ բարձր, ե ամուր կանգնած, ձեռքը մեկնում էր դեպի նրանց ճատակ ձայնով ասում:

ն կմնա՛նջ մինչե այն Մենք ոնոլլուցիոներնքրե՛նջ ըն Ժյուսնհրը ժիայն ժամանակ, քանի դեո ոմանք Հրամայում գեժ, որի աշխատում: Մենք կանգնածննք այն Հապարակության առարաշաչնլը պաշտպանելէ Հրամայված ձեզ, որպես այդ ն Հաշտություն կության ն ձեր անչաջտ քչնամիներ, մեր մեջ Հաղթենբ: մենք որ ժամանակ, մինչ անչնարին է ժինչն այն ճանձնարարությունները կՀաղթե՛նք մենք, բանվորներո։ՉԶնր Հենց է բոլորովին էլ այնքան ուժեղ չեն, ինլպեսխրենց վում, ե պաճպանելիմ կուտակելի, նույն մեփականությունը,որը --

ՄարսիմԳռոկի

խրանքվոՀում են իրենցըճռրտացրածժիլիոնավորմարդկանց, Հենց նույն ուժըչ որը նրանը իշխանություն է տալիս մէզ վրայ րանց մեջ քշնամական բախումներէ առաջացնում,թայքայում նրանց ֆիզիկապես ն բարոլապես: Սնփականությունըլափազանց մեծ լարվածություն է պաճանջումիր պաշտպանության Համար, ն էապես դուք բոլորդ, մեր տերեիը, ավելի՛ ստրուկներ մենք՝ միայն ֆիեք, քն ժենք, ղութ ստիկացածնք Հոգեպես, ն զիկապես:Դուք լծք կարող Հրաժարվելնախապաշարումների առվորուլթների ճնչումից, որը Հոգեպես մաճացրել է ձեզ, մեզ լինել, այն քույնը, ոչ մի քան չի խանդարումներքնապհս աղար

որով ղուր քունավորում եք մեղ, ավելի թույլ է այլն ճակաթույնից, որ ղուբ չցանկանալովճանղերձ լցնում եբ մեր գիտակէ առանց կանդ ծության մեջ, նա աճում է, հռ զարգանում ե առննլու, ավելի ավելի արագ է վառվում իր Հետեիը տանում բոլոր լավագույեր, բոլոր Ճոզնայեսառողջ նույնիսկ ձե՛ր միչավայրից: նայնցե՛ք, դուք արդեն չունեք այնպիսի մարդիկ, որոնք դարողանային գաղափախապեսպայքարել ձնր իշխանության ճամար, դուք աիղեն մսխել եր այն բոլոր փաստարկումներք, ռրոնք կարող ծե ձեգ պլատսղարել ռլատմեկանարդարության ճնշումից, ղուք ոչ մի նոր բահ սոնղդժելչեք կարող գաղափարկերի բնադավառում, դուր Հողեպես ամու եք: եք գաղավարավելի "լայծատ են փորվում, ներն աճում ծն, նրանք ավելի ձն կազմակերժողովրդական զանգվածենըըԻ նրանք ընդգրկում ելով երանց Հանուն ազատության պայքարելու Քանվորի մեծ դերի զիտակցությեւնը աշխարճի իոլոր բանվորներին ձռւլում՝ մե Հոգի 4 դարձնում, գուք ոչ մի բանով չեք կարող կյանքի վերափոխմանայդ պրոցեսիառայն առնել, բացի վայբագությունից ն քինիզմից։ Բայց ցինիզմն ակնչայ» էյ վայրադությունը՝ գրգռում է: եվ այն ձեռքերը, որ այսօր մեզ խեղդում Էն, շուտով ընկերաբար սեղմելու հն մեր ձեռքերը: Ջեր էներգիան՝ ոսկու աճման էներդիա է, նա ձեղ միացնում՝ մեխանիկական ու

ու

դարձ-

Քուլ»ար Բում այնպիի հոոր ԽՐ րոնք հումա ավելի ավելի Համերաշխության էներգիան բանվորների են

է

ու

բոլոր

աճող գիտակցությանկենդանիուժն

է:

Այն բոլորի,

ինչ

ղութ

եք

է դեպի է, որով'ճեոկ ււնում, ոճրագործություն առաջնորդում ւակլամարդկանցւտտրկացումը. իսկ ժեր այխատանքնաշխարչձն Թում

է այն ուրավականներիըն ճրեչներից, որոնք ծեվել են ձեր

ուռից, չարությունից, աղաճությունից, այն ճրեշներից, որոնք

--

.-

ն վախքյնումեն ժողովրդին:Մարգունղութ կարէլ ե՛թ կլանջից խորտակել նրան, սոցիալիզմըմիացնում է ձեր կործանածաշհ խարչը՝ դարձնում միասնական մեմ մի ամբողջություն, դա

կինի: Գավելըժի վայրկյան կանդ առավ

ու

ն

կրկնեցավելի կամաց

ուժգին.

Դա

--

կլինի՞՛

Դատավորներնիրար ճետ քլփլում չին՝ դեմքերըչարօրինակ ծամածոելով ն ամբողջ ժամանակ չէին «եռացնում իրենց ազա: աչքերի Պավելիը, իսկ մայրն զգում էր, որ նրանը կեզուտում են որդու ճկուն, ամրակուռ մարմինն իրենց ՀալացբնեՄէհսվփ նախանձելովառողջությանը,ուժին, քարմությանը, ուշադրությամբլսում էին էրեն, բեկերոջ ճառը, դաղրչալներն նրանց դեմքերը գունատվելէին, ալջերն ուրախությամբփայն լոմ էին: Մայրը կլանում էր որդու խոսքերը: դրանք իր Հիշողության մեջ ներխուժում էին կանոնավոր շարքերով: Մերուկը մի քանի անդամ կանդնեցրեցՊավելին, ինչոր բան բացատրեց նրան, ժի անզամ նույնիսկ տխուր ժպտաց. Պավելը լոտ լսում

`

ակսում Խոսելխիստ, բայց ճանդին:ո։հրեն էր նրան ե նորից լենլ տալով, դատավորնծրի կամբե իր կամբին ենթարկելու: Բայցե վերջո ծերունին գոռաք ձեռքը դեպի Դավելը մեկնելով. չեչհց Պավելի ձայնըւի Քիչ ժաղրաբար երբե պատասխւն՝ ես վերջացնումեմ, Ձեզ անձամբ վիրավործլ նս չէի ուզում, ընդշակառակը.ակամա ներկա լինելով այս կատակերգությանը, որը դուք դատ եբ անվանում, նս դեպի ձեզ գրերն --

զգում: Այնուամենայնիվ դուք ժարդիկ եբ, միշտ վիրավորականէ տեսնել մարդկանց, դեպի մեր նպոորոնը քեն քշնամական վերաբերմունք ունեն են բրոստորացված կերպով Թակը, բալը այդալեսխայտառակ նությանը սպլասավորելով,այդ աստիճան կորցննլով իրենց հարեկգություն

նմ

իսկ ժեղ Համար

գիտակցությունը... արժանապատվության ժարդեհային Նա

պաշա ժում էր»

նատեցառանց դատավորներիննայելու, ժայրը չունլը ռնեռուն Հայացքով նայում էր դատավորներին, սպա-

ափութ սեղժէց Փովելի ձեռքը, ՍամժոյԱնդրծլը ժպտտգքեմ ն աշխուժորենձգվեցին ղեպի Փավելը, մյուսենիր Սազինբթ չովը, նա ժպտում էր ընկերների պոսթվումից մի բիչ շրոշքվաժ, նա«-515.-

եջ այնտել, ուր Ժայրն էր նստած կ գլխով արեց նրան՝ կարժէս Հարցնելով. "Այսպե՞ոէջ: Մայրը նրան պատասխանեց ուրախությանխոր Հառայով, ասես ուռից գլութ ողողված սիրո չերմ ալիքով: Աշա՛, դատն սկսվից,-- շշնջաց Սիզովըբ--Ի՛նչ «օրը գցեցնրանցը,Հա: Մայրը լուռ գլխով էր անում` դոչ այն բանիցչ որ որդին այնհոլես Համարձակէր խոսում, գուկն ավելի գոտայն բանից, որ որդին վերջացրել էր, Մոր գլխում թրթոագին քպրաում էր այս

--

է, քն մեկը գանգատվում կանգնածէն էրկուկողմեր, առջե

լ

էր որդին, մոր ճամար նոր բան չէր, հա գիւոնր այդ մտքերը, բալց առաջինանգամ այստեղզչղատարունի առաջ նա զգաց երա ճավատի տարօրինակ, գրավիչ ուժը: նրուն կ ապշեցրեց Պավելի Հանգսոությունը,հիդու ճառն իր սրտում ձուլվեց իբբն նրա իրավացիության,ն հրա Հաղթությանեկատմամը ունեցա անձճողդողդ Հափողմունքիաստղանման, ճա. ռագայքողմի գունդ: Մայրն այժմ սպառում էր, որ դատավորներն սկսելու են սայհիկ վիճել որդու Հեռ, բարկացած առոբկձլու ծն նրան՝ առաչ քաշելով իրե՛նց ճշմարտությունը: Քալյց աճա վեր կացավ Անդրքյը,օրորվնը, աչքի տակով նայեց դաեր ասում

ն սկսեց տավորհերին խոսել. -- Պաթո՞ն պլաշտպանքնր..շ Քնր առաջ դատարա՛ննէ, այլ ոչ քե պաշտպանությունը,-- թարկացաժն բարձրաձայն նկատեք նրան ճիվանդ դեմը --

ունեցող դատավորը: Անդրձյիդեմջի արտածայտությունիը

մայրը էր, որ նա ուղում է չարաճճիությունանել. նրա բնչայըննրը դոլում էին, տչքնրում չողում էր ժոռրիձանոք խհ ռնա էհրկատր իամանկ կատվային փաղզաքշանջը: ձեռքով պինդ գլուխը Կ Դառաչեք: տրորեք Քայց մի՞քեյ-- ասաց նա գլութն օրորելով ես կար ձում էմ, դուք դատավորներ նք, այլ միալն պաշտպաններ,,: եռ խնդրում եմ ձեղ խուլ ըստ գործի էութլան,-- էորչոր նկատեցծերուկը: տեսնում

--

.

--95(6--

նա

ջարդել,իսկ մյուսր պաշ ինձ կողուվտելէ ու քիթ ու բերանս ունեմ տասխանումէ, քն իրուվունըք թալանելուն ջիք ու բերանը ջարդելու, թրովչետն ղենք ունեմ... Դուք ըստ էության որեէ բան ունն՞ք ասելույ-- ձայնը ն մոր Հարցրեցծերուկը նիա ձեռքը դողումէր, բարձրացնելով է: Քայց Անդրեյի ՀամարՀաճելի էր անսնել, որ նա բարկանում Հետ չէր վարմունքըմորը դուր էէր գալիս, դա իր որդու ճառի ձր ուզում: մայրը լուրջ ն խիստ վիճաբանություն ձուլվում, ճետո շփելով լրչորեն գլուխք Խոխոլիլուռ նայեց ծերուկին, .-

«է՞:Հիմա՞ինչ պիտիաննքու

Հ»

'

--

Դտրցը.

--

արդեխինձ ստիպեցիկարծել,

եք, անկախ, ազնիվմարդիկ». ճիրավի դատավորներ Գատարանըձեր բնութագրությանկարիք չունի՛: կարիք չունի՞չ Հըմ, է՛4, բայց ն այնպես ես կշարունաշ կեմ... Դուք այնպիսիմարդիկ եք, որոնց ճամար չկան ոչ յուԱշա ձեր բայիններ,ոչ օտարներ,ղուց ազատ մարդիկ նք. ռր դուք

--

Այն, ինչ

ես

Բռատ էությա՞ն։ (ավ

--

ամաց,

ինչո՞ւ պիտի քբ ընկերո ձեզ իմանալ խոսնմ բոտ չության:Ինչոի Հարկավոր կառեն ուրիշները... ասաց: Մնացաժը, ժամանակ կլինի, ձեղ Ծերուկը բիչ բարձրացավ Հայտնեց, ն Ջեզ խոսքից ղրկո՞ւմէմ։ ԳրիգորիՍաժո՛յլով, ամուր փակելով Խոխոլբժույլ-Հուր հատեց Շրթոմնբներն նրա կողքին կանդնած Սամոյլովը՝ գանգուրները նստարանին, ՀԶ

Բատ էությա՞ն։ Քայց ախր

ես

ձեզ

Հետ

--

քափ տալուն --

անվանեց Դատախազնընկերներիս

տուրայի ըշիամիներ...

կուլվայրենիներ,

Գետք է խոսել միայն այն ժառին, ինչ որ 48՛ի գործին է վերաբերում: մա վերաբերում էս Ոչ մի բան լկա, որ ազնիվ մարդչըբնդճատնլ ինձ: ծ. կանց չվերարերիւ եվ ես խնդրում եմ Հարընում հմ ձեղ, ի՞նչէ ձեր կուբոուրան: մյոնելու Համար չենք այստեղ: Մենց ձեզ Հետ բանավեճի մերկացնելով ասաց ժե. ատամները մասինխոսեցեթ,-Գործի --

--

--

բուկը:

փոխել էր դատավորն Անդրեյիվարմունքըպարզապնա

զՔիշ նրանքիցինչ-որ բան չին սրբել, բինյ նրա խոսքերը կարծես վ առ բժեր, նրանը ձին գալիս ալքերում դեմբերիվրա երկան -

817--

կանաչ կայծեր: Պավելի ճառը նրանց գրգոհց, զսովում էր ժի ուժով, ռր ակամա ճարգանց բայց զիգոմունքի ն դյուրին էր ներշնչում, պակեցջայղ զապվածությունը խԽոխոլը կեքպով երնան Հանել այե, ինլ որ կար նքա տակ: մատավորներն իրար Հետ շշնջում էին տարջրինակ ժամաժոություններով ն սկսեցին շարվել իրենց Համար չաիացանց արա Դուք լրտեսներ էք դասաիարակում, գուբ անբարօլակաէջ կանանցե աղջիկներին, դուք մարդունգցում եփ նացնում ն գրության մեջ, գուք երան քունավոռբում : դոզի մարգասպանի վում էին սառը,

--

ստուեջ օղիով, միջազգայինսպանդներ,ճՀամաժողովրդական ոՓա՞ ձեր կովե Քլուն,անիարոլականություն վայրծնացում առան: Ալո՛, մենք այդ կողտուրայի ըչնամիներն ենք: Խնդրո՛ւմեմ ձեզ,-- գոչեց ծերուկը կզակը թափ տալով: Քալց Սամակովնկաս-կարմիի կտրած. աչքերը չողացնկովւ Ֆույնպեսգոռում էբ.1" մենք Հարցուժ վնաձատում ենթ այն փլուս կուլԹուրան, որի ստեղծողներին դուք փտեցրել եք բանտհրում,խծՀ--

| .

|

--

--

-

Վասիլի

աա

'.--ձլ8.-

--

դիտելով:

Լ.

ՎՀ,

Լ.

գուք

է՞լձեթ...

Բուկինըմոայլ նատկցնստարանին,նրա ժուք բառերիմեջ կար մի ածաղին, կարնոր բանյ կար տրամազիննախատական կ ժիամիտ մի բան Այդ ամէ՛նքն զգացին)ն նույնիսկ ղատավորների լսողությունները արեցին, կարծես սպասելով, թե չե՞

րաձայնՀաղաց, ն Հետղճճան նորից շլուկներ ծնվեցին՝Հուզված պտտվելով դաՀլիճում: Մայրը դծպի ՍիզովըԲեքվելով ՀարցրքցԴատավորննրըխոսծլո՞ւ նն: Ամեն ինչ վերջացած է... միայն դատավճիորկճայտա« որեն... զիչ ուի՞նլ: Հ.

--

--

--

՛

Ը.

բւորձպարագլուխը ազնվականության թոթվելով քմժիժաղծց,

--

դարմանքով, Հասարակությանը՝ վայրուլքով Դատավորներն օրորվումէին, ծերունինգոռում էթ բարակ ձայնով: Փուան հվա՛ն: Ջեյ ուզում խոսեր

գլուիւն օրորելով, դանդաղորենասաց. Գոն ամաչեի՞ք,ծս բանբ դժվար Հասկացողմարղ եմ, նա ձեորը գլթից թավց էլե Հասկանում նմ արդարությունը ն Հեռվում վէր բարձրացընը (ոնք ալքերը կիսափակ, կարծես մի բան Ինչ է,-- գրդոված, ապշած ճյաց ծծրունին հտ գլորվեե

բառերից ավնլի պարզ մի արձագանք, ե Հելի արդլոբ այդ Հառարակության նստարաններինամեն ինչ թարացավ, ժիոյն ուսերը կաժար լացն էր օրոբվում օշղգի մեչ, Առա դատախաղն

։

--

ու

Բո՛ւկին Ֆյո՛դոր: գունազուրկմի տղա ուլիտակավուն, Ծանրորեն բարձիացավ ա

լով բազմոցիմեջ:

--

չաղարերբելեք... Խոսքից զիկո մՄէմ: Ֆյողոր Մա՛զին: ՓոբրիկՄազինի տեզից բարձրացավ, կարծես ճանկարծմի Բիզ դուրս պրծավ, ն խզվոզ ձայնով ասաց. եմ։ ես դիտեմ, պուք ինձ դատապար» խճ... ծս ծրգվո՛ւմ տել եջ: նա չնլաչելձ հզավ։ գունատվեց:դեմքին միայն ալքէրը մնացին: հե ձնռքը մեկնելով գոչեց. ծս, աղնի՛վ խոսք, ուր էլ որ ինձ ուղարկելու լինե, փախչելու հմ, վերաղառնալու եժ ն աշխատելու եմ միչտ, ամբողջ կլանջումս: Ազնիվ Խոսք: Սիզ"վըբարձրաձայն կոկորդը ժաքբեց, շարժվեց նապած «եղում: Ամբողչ Հասարակությունը ծնջարկվելով փրզովմոնջի ու «-վելի ավելի վծր բարձրացող ալիքին՝աղժկում էր տարրիհակ խուլ ձայնով: Մի կին յալիո էր, մեկթ ճազում ձր գիտում վին բք անվղվելով: ժանդարմները մեղադրչալնեձրին

Փե՞մ ուզում:

--

Այր... Մայրը նրան չճավատաց: ժամոլլովան անչանդիստ չարժվում էր նստարանի վրա` ուսով ն արմունկով մորի Հրելովն կամաց ասում էր ամուսնուն, Սա ի՞նչ բան է: Մի՞քն կարելի է ես՝ կարելի՞է: Տեսնում Քայց ի՞նչեն անելու նրան, Գրիշային: Փփ՞ռք քաշիր... Ամենքի ժեջ զգացվում էր, որ մի րան է ոմդաշչարժվել, կուրացած աչխանգարվել, ջարդվել, Ժարդիկ տարակուսանքով պայծառ, առչն վառվումէր կարժնռնրանց էին, քերը թարթում բայց անձասկանալինշանակությամբ, գժադրությամբ, անորոջ --

| :

| :

| `

այսպես:

--

--

-.

Ը

| |

|

ում ճրառլուրիլ

ոռւնքցող մի բան: եվ շ-

819.

անակնկալ չճասկահալով

ւ

Քրնան ձկաժ

այդ մեժ բանը, մարդիկ շտապով ծախսում էին իրենը չամաի նոր զգացմունքըմանը, ակնՀայտլիրենը այդ

տանելով, դագին մրթմրթում է, վճատորեն ոռնում, թյան աղբյուրը դուքսէ դալիս իր ձեռքից:

բարձրջրիմնջում էր. Թո՛ւյլ ավեց, ինչո՞ւչէն քողնում, որ խոսեն: ԴատախաՀ զը կարողէ առել ամեն բան կ որքան ուզի. մուտ կանզնած էր ժի ն ձքոնստարանների աստիճանավոր ասում Քերըմարդկանըվրա քափ տուվլով էի. կիսաձայն սո. -ծ- Հանդի՛ ձանդի՛ ուտ...

ր

-.

:

|

հ Քէջվեց ե կնոջ Հեոնում փոբոում էր, բառեՄամոլլովը կցկռուր դուրս նետելով. ' -- Իշարկեյ ն երանը մեղավոր նն: Իսկ դու թող, է: Ինչի՞ են դեմ գնացել նրանց: ես ուղում եմ որ քացատրվենե, ճասկանա " ե. Էչ եժ շաա դրդոված... -ծ- ձանդիաոյ-մատով սլանալով նրան բացականչեց րը

ասենք

|

պոտիճանավորը:

Սիզովըփռայլլիով էր անուժ: հսկ մայրն անընդձատնայում էր դատավորներին հ տեսհում, որ երանցավելի ավելի էին Հուզվում՝ իրար Ճեյո խուն. ու

լով անորոչ ձայներով: նրանց սառը ն լպրծուն խոսակցության ճնշյունը դիպչում էր ժոր դնմբին ն իր Հպումով առաջ բերում այտերիմեջ դող, բնրանու՝ ախտամետ, կզվելի զգացեղությում չայտնի չէ քե ինչու, ժորը թվում էր, թե նրանք բոլորը խոսում են իր որդուե ֆրաընկերների ջնրմ արյունով, մարմնիժառսինյ, կենդանիուժով չի հիիտառարդեհրի ճլժկանների ե մարմնի դամների մասին: Մյդ մարմինը նրանց մեջ վառում էր մուբրաց-» | կաններիվատ նախանձ, Պլուժվաժներին Հիվանդների կոլչուն | ազաձճությոմ:նրանք շրթունքների ծպծպացնում էին կ ավփսոռում, ռր լունեն այնպիսի մարմիններ, որոնբ ընդունակ են ն աշխատելու Հարստություն ատեղժելու, վայելք ստանալու կ

|

Այժմ իրենըժարժինեերըդուրս աոհդծադործելու:

էն

գալիս

կյանքի զործնականչրբջանառությունից, Հրաժարվում են կլանՔից։ իրենց «նտ տանում են իրենց վրաւ իշխծլու, իրենց ուժն օգտադորժնլու,այդ ուժի կլանելու Հնարավորությունը: Ոստի հ հրիտասարդները ծեր դաւավորննրի մեջ առաջացնումեն թո.լացած զազանիվրիժառու, թախծալի ղարույք,գազանի, որբ քարմ կերակուրէ տեսնում, բայց արդեն ուժ չունի վերցնելու, է ուրիչ ուժով Հագենալու ն Հիվանկորցրել ընդունակությունը

--ճջց.-

որ

կշտուչ

ստանում, ինչքան ավելի ուշադրությամբէր դիտում մայրը

դատավորներիննրան թվում էր, Քե դատավորներըչեն ն անուժ ղայ Թացցնումքաղցածներիգրգովաժ ագաչությունը կարող էին չատ ժամանակ որոնք մի բուլթը, քաղցածների,

մոր ճամար, որին որդու Ժարժինը մբչտ այնուամենաեիվ ավելիքանկ է այն բանից, ինչ կոչվում է Հոգի, նրա Հաւար սարսափելիէր տեսնել, քե բնչալես են որդու դեմքով, շոշափում հրա կուրժմարած այքերը սաչում

լափել նիա ճամար,

այդ

կնոջ

ն

ե

ՀնարոռվոՔը, ուսերը,ձեռները, ւրա ժաշկին,կարծես քսվում

ե չերմացնելու րություն փետրելովբոցավառվելու բորբոքվելու աթլունը կիսամեռ մարդկանց կարծրողդած ջղերում,մաշված են մկաններում, մարդկանց, որոնը այժմ մի բիչ աշխուժացել ազաչճությանն դեւվիքիքտասարդկյանքն զգացվող նախանձի ժի նրանք, խայթոցներից, որընրանք սչեւոքէ դատապարտեին ն խլեին Հենց իրենցից: Մորըթվում էր, քե որդին զգում է այդ խոնավ, անախորժորենխտղտացուցիչ Հղամենըը ե ցնցվելով

հալումէ իրեն: Պավելը նայում էր մոր դնմբին մի քիչ Հոգնած աչքերով, Հանգիստհ ռիիալիր: երբեմն մորը գլխով էր անուժ, ժպտում: էի մորն այդ ժպիտը ն «Շուտով կաղատվենքը,--ասում շոյում ներու կարծեսժեղժ Հալումներով սիբոը: Մայրի վեր կացան դմիանդամից: Հանկարժ դատավորները նույնպեսոտքի ելավ ակափաս -- Գրացի՛ն,--առացք Միգովը: Դատավճիռկայացհելո՞ւյ-- ճարցրեց մայրը: Այո... Մոր լարվածությունըՀանկարծ փարատվեց, Հոցնուժության ծոնջի դողաը պատեցփարժինը, ուժաժապառություն մի Հեղձութիչ ե քակատին ջրտինք տվեց ձիասքափմանե վիրավորանքի ճնշող զգացումը ներխուժեցնրա սիրտը ն արագորենփոլարկդեպի դատավորներն վեց «ացին կեղեքող արճամարչանցի՝ նա ու ափով աժուր շփեց դատարանը:ձոնքերում ցավ զգալով մոտն ճակատը, շուրջը նայեց: մեղադրյալներիաղզդականնները հում էին ճաղերին,զաճլիճը լցվեց խոսակցությանաղմուկով: Փավելինե նրա ձեռբն աւուր սեղՄայբը նունպես փոտեցջավ Հ-

--

--5Լ.-

վիրավորանքովն ուրախուցյամբ լցված, մոբառում: Պավելը լորված խառնակխրարամերժզգացմունքների ասում, կատակում էր էր խոխոլը նքան փաղաքյանան խոսբեր

մելով լաց էղա Է

| |

լինելու լարված ցանկությունը: էր, որպես: ճետք թողնելով մեոնլ Սարսափի օպասողությունը անախորժ դողը ն միայն զատավորներինՀիշելիս առաջացող նա բր ինչ-որ մի կողմում նրանց մասին եղած մութ միտքը, ծնունդի, չէր Հաա» մքջ դզումէր ժի 117 սլացծառ ուրախության դուր

ծիծաղում։

Բոլոր կանայք լալիս էին, բայց ավելի չուտ ըստ սովորուքյան, թան վշտից: Հանկարձական,բութ Հարվածով շշմեցնող, ե անտեսանելիկերպովզլիին ելող վիչտ չկար, անսպոասելիորին կար դավակենրի ը բաժանվելու տխուրգիանձրաժելտության էլ սուզվում, լուծվում էր այղ օրվա բայց դա տակցքոաւթյուն, ու մայրերը առաց բերած տպավորությունների մեջ: ծայրերն որի ժեյ աղոտ զգացումով, դավարննրի վրա նայում էին մի դեպի երիտասարդություննունեցած քերաչավատությունք, զավակներըցունեցած իրենը առավելության սովռրական գիտակցությունը տարօրինակկերպով խառնվումէր մի այլ զզացումի Հետ, որը մոտ Հր դավակներիՀանդեպ աաժվող Հարգանքի ն այն տխուր ձեռք չքայող մտածմունքը, թն ինչպես պիտի Հանդիպեապրենք Հիմայ բրանում էր այն Հնետաքրբրությանը լով որ զարթեցնումէր երիտասաիդճասակը, որը Համարձակ ն աներկյուղ խոսում է մի այն լավ կլանջի Հնարավորության մառին։ Զղացմունքներըզողվում էին դրանք արտաճայտելո' ձին առատորեն, բալք անկարողությամբ,բառերը գործադրվում խոսում էին Հասարակբաների մասին: սպիտակեղենին զգնատի մասին, առողջությունը պաճղլանելու անձրաժեշտության մասին: հսկ Բուկինի նղրայրը ձնոները թափաչարելով Ճամողում էր կրտսերեղբորը. ասիր ու պրծա՛ր։ Արդարադատությո՛ւն կրտսերԲուկինըպատասթանումժ էր. Սարչակինլա՛վ պաճպանիր»». Ը.

--

--

Ռդչ-առո՛ղչ կլինի».

հսկ Սիզովը բոնել

էր

քրոջորդու

ձեռքբբ ն

դանդաղերեն

էր.

անում

Այդոչես,Ֆլոդոր, ուրեմն գնացիր... Ֆեղյան կուսցավ ն նրա ականջինմի բան փսփսացխորամանկորենժպտալու: Պաշակախմրիզինվորն էլ ժպտաց, բայց եսկույն դեմքին դաժան արտաճալտությունտվեց կ մաքրեց --

կոկորդը:

Ջյակ Հարցնր էին իրար ընզճարվում՝Սաշայի ժամին, իր մահ սինյ որդու մասին, Բայցալդ Բոլորի տակ կար ղանդազ տաժաժձ աճում Լր դեւի որդին ռիրո չորդգմանզգացումը, նրան գալու,

նրա սրաին

մոտ

Հետ կանում այն ն չվարում էր" Տեսնելով, սր խոխոլը բոլորի խոսում է, ճասկանալով, որ նրան ավելի է պետք գգվանըը,քան Գավելին, մայրը խուէց նրա ճետ.

ինձ դուր չեկա՛վ: Դատարանն ժպտալով բահոկ ինչո՞ւ, մայրիկ,-- նրախտագիտորեն է, դճո շունչը է, բայց Հալիջ ընկած ցականչեց խոխոլը:- ճիչտ --

--

չի փչել":

Ո՛չ սարսավելի է, ո՛չ էլ մարդկանցճամար ձոսկանաասաջ չի, քե արդարություննո՛ւմ կողմն է,-- ախվճուսկանորնն --

մայրը: 0Զո՛,

Անդրեյր:-բացականչեց ազ քէ ինչ կուզեիք,-են ռլութ կուռրում... Բայց մֆ՞քե այստեղ ճշմարտության վրա ն մայրն ավաց. ժատայով Հառաչելով ես խակ կարծում էի, քե սարսափելիէ.... գալի՞սէ: Դատարանը Բոլորն արագորենիրենց տեղերը նետվեցին: ՄԵկ ձեռբի սեղանին ՀճնելոՐ ավագ դատավորը, դիմքը --

։

:

--

--

թղթով ծածկելով, սկսէց կարդալ իշամեղվային ձայնով:

Գատապարտումէյ-լարելով: .

այդ

ասաք

Թուղիը թույլ

Բզգացու,

Սիղովն ուշադրությունը

տիրեց:Քոլորըվեր (ացանծերունուն խախաղաղություն

յելովր Փոքրիկ: լոր, ուղղաձիզ, նա մի ինչ-որ ընգչանուրբան ուներ այլն փարտի Հետ' որը բռնած պաճում է աներնույք մի ձեոք, Դատավորներընույնպես կանգնած էինյ վոլոստի պետը՝ դլութն ուսին քեքած ն ճայացջն առաստաղին,քաղաջագլուխը՝ մոձեռբերը կրծքին խաչած, ազնվականությանպարագլուխը՝ ուռած բուքը չոլելով Հիվանդ դեմք ունեցող դատավորը, նրա նալում էին մեղադրյալներիկողմը: իսկ ընկերնեու դատախազը :

Մայրը Պավելի «ետ խոսում էր, ինչպես ն ժլուսները, նույն բանի մասին՝ զգեստի, առողջության, իսկ նրբա կրժքում տաս-

-.

--

նրանցզլովխներիվրալով ճետնից, պատկծրից, դատավորների -.824--

Փարդնա՛լք, սա

--

ճայում էր ցարի կարմիր Համաղզգե ղզղեստով,անտարբերսպիտակ Կոո նրա ղեմբի վրա իել-ոի միջատ էր սողում: եժ յոդն Խծ քներյ--Սեքնացած չունչԷ քաշելով ասաց Սիզովբ: ԵԼ. իչարվե՞, փա՛ռք աատծֆու: Ատում էին տաժանակիրաշխատանքիկուղարկե՞նՎնաս չունի, մա՛լր: Սա ոչինչ: ես ախր դգիտեիյ-պատասխանեցմալրիըՀոգնած ձալհով: Քայց ն այնպե՛ս: Հիմա արգենճի՛չա է, Թե չէ՝ ով զին դրանց բանիչ-- Նա դարձավ դեպի դատապարտյալները, որոնց արդեն տանում էին, ե բարձրաձայնասաց. Ցտնսությո՛ւն, Ֆլո՛ղոր։ Եվ բոլորի՛ղ։ Աստվածձեզ բած

--

|

ժար...

--

տա:

լաց

լինել,

գլխով էր

անում

ամաչում էր'

բայց

որդուն

ն

բոլորին: Ուղում էր "

14Մ11 Մայրը կուրս եկավ դատարանիցե դարժացավ,որ քաղաքի վրա արդենգիշեր է իջել, իողոցոմ լապտերներն են վառվում, մուռ խոնվաժ էին մարդկանց երկնքում աժտողերը:Դատարանի փոջրիկ խմբեր, սառնամանիքիցձյունը Ճճոռում էր, երիտասարդ չին Հնչում՝ իրար ընդճատելով Մոխրագույնբայլուղով է միզովիդեմջին ե շտապ Հարցրնց. Մարերի

Հանիր անա ի իր բ, Ա» ար Քոլորին:

ե:

ր

ԱԱ

Շնոր»

Տեանո՞ւմ

կեջցե՛

ռուս

ձայն ջլալնորենասում էր. Րնկերնք՛ր Ռուս ժողովրդինլափողՀբեչն այսօր նորից կլանեց իր անճաթակ, անճագ նրախովո: Սակալն,մա՛յր, գնա՛Էքյ-- ասաց Սիզովը ծվ նույն ժամանակինչ-որ մի տեղից Հայոնվեց Սաշան, մորը թնանցուկ արեց ն Հետեից արազ քաշեց փողոցի մյուս --

:

--

կողմը՝ ասելով: Աջո՞ր։ Սիբի՞ր: եկե՛ք, գուցե ժեծեն: Կամ ձերբուկալեն: Այո՛չ այո նա բոլորից Իսկ ես բնչպնսխոսեց: Ասենք՝ ես ցիտեմ։ նա ավելի ուժե ն պարզ էր, բոլորից ավելի խիստ, կճարկե, -

--

՛ւն

ր

-

Ն

Սիզովը:-- Հարցնումէն... : մի տասը Հոգի երիտաշրջապատեցին ե ե ժ տարդնեթ ՊԱՆ աղջիկներ, . արդվանց ուշադրուքյունը գրավող Մ, բացականչություններ քափվեցին արաղզ-արաղս Մայրնու Սիզովը կանգ առան: Հարցնում էին դատավճռի մասին, այն մասին, քն իրենը ինչպես Լին պաճում ժեղադրլալները, ով է ճառեր խոսել, ինչի մասին, ե բոլոր Ճարցերում Հնչում էր անճաղդՃեյարրջրության միննույն Խորն, որն անկեղժ Հետաքրքրության, ն ջերմ լինձլով՝ իրեն բավարարելուցանկությունէր Հարուցում: --

ՀաՋեր որդին արիության օրինակ կլինի մճզ բոլորիս

--

Է

--

"Ցի"

բանվորը,-- ճնչեց մի զիլ աղաղախ աճում բոնկվում էին, բազմապատկվում, Աղաղակներն ամեն դալիս չիր կողժից Մարդիկ վաղելով այստեղչայնտեղ, խմթվելովՍիզովի ն մոր չուրջր: 0դի մեջ ցատկոտեցինոստիկաննքրի սուլիչները, բայց նրանց սուլոցննըը լին խլացնում աղմուկները:Սնրունին ծիծաղում էր, իսկ մորն ալս բոլորը անույ հքազէր թվում: նա ժպտում էր, ձեռքեր սեղմում, գլուխ տալիս: ուոն լավ, պայծառ արցունքները սեղմում էին կոկորդը, նրա քերը դողում էին Հոգնաժությունից։բայց սիիտնուրախությամբ նման արտա Հագեցած, ամեն ինչ կլանելով, լճի վճի» դեմքի մի պարզ մոտիկ իսկ նրան ցոլում էր տպավորություններ» --

Ո

լուռ

ցածր».

Հուզվածխոսեց. --

--

Մայրը

է,--

որք

Մճձկեամուր ձեռքը սեղմեց մոր մատները, մեկի ձայնը

--

փի

ԻՊ

"

պ

,

:

ԱԱ ՈՒՆԳՈ

մար

|

Պավել Վլասովիա՛յն

ես,--

նրան Հանկարծ րծ նրանց

ասաց

ու

--

994Վ--

տար դգայուն է, քնջում, միալն քն աժալում է իրեն ցուց երը մոր Հուղում չե Պուզում" ֆրա մոր սիրո խոսքերը նրա րա ջերմ կիսաշշունջը, ններըՀանդստացնելով,բարձրացնումէին նրա ընկած ուժերը: ն Փ՞րբ եք գնալու նրա մոտյ-- կամաց փաղաբչշանքով Հարքրեց մալրի Մաշային, սեղմելով նրա ձեռքն իր մարմնին: `

--

վՎոտւոճառաջ

28նջ ախմախ -

բ

նայելով աղջիկը պատասխանեց-

մեկին

ճարծմ, Ի Կ ն

Ր

ր

ի

Կան

նարկ Հանձն

ՈՒ

ԻՆ

էլ Սիբիր կուղարկեն, այն ժամանակ ոզում եմ վերաբնակվել այն վայրում, Հետնից լսվեց Սիզովիձայեր-

կշտայտարարեմ,որ նա կլինիս

ես ուր

Մորը թվաց քն է, քան ժիշտ:

Այն ժամանակ իմ կողմից կբարնեջ նրան: Միզովը, կասեք,բարնում է: եա ճանաչում է, ՖյոդորՄաղինիՔեռին... Սաշան կանդ առավ, ետ դարձավ ձեռքը մեկնելուր: նս Ֆեդլալինծանոթ եմ. Անունս Ալնքսանդրա է իոկ Հո՞րղ անունը: Սաչաննայեց նրան ն պատասխաննը. եմ Ճայր չունեմ, -- անչ7 է ուրեմնս --

--

Մոր վրա զենոց ճայացք գցելովՄաշանՀարցրեց: գնալ նրա Հեանից' հվ մի՞քն գուք Հիմա չեք ցանկանում ասաք: Մալիե Հառաչելով փածո ֆրան ի՛նչ ճարկավոր եմ: Միայն կխանգարքմ Նտ ինքն է՛չ չէր Համաձայնի... Խուոտիդեպքում: Սաշանգլխովարքց' Չի Ճամաձալնի' Քաջի ալդ, եռ զործի վրա կմյ--ավելաջրեց մայրը քնթն

նա

--

--

--

:, մնո,աճաաւթյողն, շրիո՞րդ, ձեր Դի՛ճ,

մա՛լր,

իՀարկե,ձե՛ր գոր3ն

մնա

րով:

ես

դե

է...

|

աար բերեք հտք

ձա

է

--

2»

ՏՏ

Հպարտությամբ: Դա լավ է... Ալո՛,-- մտախոճ արձագանքեցՍաչան-Եվ Հանկարծջնջվնելով,կարժես իրենից մի բան նետելով, սկանցխոսել պարզ ն ցածի ձայնով.

իսկ ձան ձեր որդին անպիտան մորդ լինի, մարոկանց Համար վնասակար, ձեղ ճամար հողկալի, դուք կառե՞ք այդ բանը,--կրքով գոչեց Սաշան: 2. կասեմ,-- չշտապելով պատասխանը ծերունին, նշանակում է՝ ձեղ Համար արդարություննավելի 8 որդուց, իսկ ինձ Համար այն ավելի թանկ է ճորից... Սբռովը ժալտացգզլութնծրորելով, ապա ճառաչելով ասաց.

--

--

Լա՛վ, լա՞վ: Ալ Քե Խոսում նք,

Հար

Շատ

է...

զլխարկը բարձրացրեցն ծանր ու մեծորեն ծռվեց փո զոցի անկյունից ու Հեռացավ, վա՛վ մարդ է ըստ երնուլթին,-- նկատեց Մաշան,ուղեկծելով նրան իր խոշոր աչքերի ժպտուն Հայացքով: Նա

--

.

-.896..

չե այնտեղ

ժնա

նտ

դո՞ւէնչկանեջ...

Հ-

ժնաք'

ոթ

ծերերին կշաղքաձարհք, ձեր թափը Մնաքբարո՞վ, ցանկանում եմ ձեզ ամենայն բարիբ, Եվ դեղի մարդիկ ավելի Մնաս բարո՛վ, նի՛լովնա։, Գավելին կտնսնես, բարի չինեջ, ճա կան կամես՝չւեցի նրա ճառը,լացի: /չ բոլորն լ Հասկանալի, ննե: էն, աայ բաներ, որ սարսափելի բայց, Ճիշտ գուք

ժե

նպ

ը

քանկ

--

էշ ճրկե... կխախչն եվ չըն էրեխաէլ ունձնա՞ք... հսկ նս էլ կտեսնենք, էլի՛չ նա ինձ Հաչվի չպիտի առնի, երան լեմ խանգարի: Ինձ Համար դժվարկլինի նրանից բակապրեիեռ չեմ խանժանվելը, բայց պարղ է, որ ես մի կճձրպ գարինրան, ո՛չ: Մայրն վգաց, որ Սաշանընդունակչ այնպես անելույինչպես ասում է, նա խղճաց այղ աղջկան:նրան գիկելով ասաց: ննուչքկա,ձեզ Համար դժվա՛բկլինի: երա ժարժեով անղմվելով Սաշան ժեղժ ժպ մտաք ամբողչ եկավ նիկոլայը Հոգնած ն վերարկուն ճանծլով շտապ ՀԸ

ա

--

ն

ունիս.

կենղանի՛ է,-- Հուզված ւլատասխահնց աղջիկը, ն մի Համառ, կամակոր բան Հնչեց նրա ձայնի մեջ, նկատվեց երա դեմբինւ-- Նա կալվածատերէ, այժժ ղեմաովոյի ալեւոէ, գյուղացիներինթալանում է... Այրապնե-ն՞ս,-շճնչվաժ արձազանըեց Սիզովը ն փոքր լոձլով ասաց՝ աղջկա կողջից գնալով ն հայծլով նրան. --

բարի

--

--

Ոչ,

ու

բազմոցին,իրար կիպ սեղմված, Տանը նրանք նատէցջին նորից խուծը ՍաՀանգստանալով մ էչ մայիի անդորրության շայի՝ Չավելիմուռ գնալումասին Խիտ Հոնքերը մռածկետ բարձրացնելօվ, ազջիկը նայում էր Հեռու, իր խոչոր, երազուն ալբերով, անվրգովմի խու Կարուրել էր նրա դժգույն զեմբը' Հետո, երի դուք նրեխաներունենաք, ես կգամ ձեզ մո, այսկանեմ, եվ այնտեղ մենք կապրենք Ֆրանցգայակություն նա ոսկի ձեւքեր կճաբի, տեզից ոչ վատ: Պաշանաշխատանք

-

--

օրն աղջկա դեմքն ավելի մեղմ

ալդ

'

.

--

ասաց:

Աա՛չենկա, Ճեռացն՛ց,քանի դեռ ողջ էք. Առավատն վանից ծբկուլիտես Հետնիցս են ընկած այնքան աշկարայ որ նս Հոտ է փչում: եւէ: Մի տեղ նախազգում: --

Դե՛,

ձերբակալության

--Տջ1--

որեէ բան է պատաճել Ի դեպ, աշա ինձ մոտ է Պավելիճառը, թրոշվածէ տպագրել, ՏարնքԼյուղմիլայի Ժոտ, աղաչեցեք, որ

--

անի:Չավելըփառավո՞ր է խոսել,նի՛լովնա... էրտեսնե-

շուտ

բից զգուչացե՛ք,Սա՛շա... Այս ասելով նա պինդ չփեց սկսեց շտա մոտենալով

շտապ

սառափ

դուրս

ձեռքերը

ն

Գու կարծում հք՝ երկա՞րկմնաք,-- Հարցրեց Սաշան: Սատանո՛ն գիտե դրանց, Հավանորէն որեէ ճանցանք Հա՞չ երկուսին են բարդում վրաս: Նի՛լովնա, միառի՞նգնացեք, դժվար է ճետեելը, լա՞վ Գնում ծհմյ-- պատասխանեց մայրը:- Հիմա կճագնը--

՝

սեզանին

--

թաջելարկղլները, նրանը

րա

մեջ Թղթեր չոկելով, մի քանիսը պատոում էր, ժյուսները մի կողմ դնում մտածոգվածու ընկճված: -ծ- Վառլո՞ւք է, ռր ես բոլորը ժփաքրել նմ, բայցարդեն նո» բից այ քե որքան է Հավաջվել դնաիցդենիը, սատանա՛ն գիտել ինչ Նի՛լովնա, գուցե լավ կանեք, եթե դուք էլ տանը Գիտե՞ք էգիշնըեք: Հը՞ Այդ ածսարանիններկա լինելը բավական ձանձհալի է, իսկ նրանք կարողէն ձեզ էլ նստեցնել, իակձեզ Համա անձճրաժեշտ կլինի այլստեղ-անոծղգնալ Պավելի ճառը տաա-

բաժելու: 8,

ինչի՛ էմ պետք,-» ասաց մայրը: նրանը ձեռքի թաքն աչքերիաոռջկշարժելով վատաչՀորեն երկոլայը --

հս

ո"

ասաց,

նս

Ճուտառությունունեմ: Բացի այգ դուք կարող էիք Հէռո՞ւ կացեք... չուղմիլային օգենլ, Հը՞: Փորձանջից Ռրդու ճառի տպագրությանը ժասնակցելու Հնարավոր յունն ախորժելի էր մոր Համար, ուստի նա պատասխանեց. նքն այդպես է, ես կգնամ: Եվ իր Համար անսպասելիորենասաց վոտած,բայց կամաց. -ծ- Այժժ ես ոչեչից չեմ վարծնում, փա՞ոջածու: Հրաշալի է,-- բաֆականչեց նիկոլայն առանց նիան ԱՀա Թե ինչ. դուք ինձ ասացեց,ո՞ւր է իմ Շամպնայնլու-ե բուկը ճերմակեղենս,թփեչէ դուք ամեն բան ձեր գիշատիչ ձեոքն հք առել, ե էզ ժիանգավայն վիկված են անձնական սկ փականության» Համար ազատորեն կարգադրություն անելու --

--

ազ

--

ճնարավորությունից: լռ Մաշան

ե այրում էր վառարանում բռթի կտորնծրը, հերը այրվում վերջանում էին, խնաժցջով խառնում էր մոխրի

՛

ճետ:

վեմ...

Մայրն ուչադրուցյամբՀետնում էր Նիկոլային,բայց ոչինչ էր նրա չէր նկատումբոցի մռատանջությունից, որ ծածկել շոլ» կ մեղմ արտածարթությունըը մի սովորաբարբարի դեմքի տեսնում ժումների ավելորդ շփոթ, ոչ Հուլժունքի որնէ նչան չէր էր իր մայրն այգ մարդու մեջ, որ մյուսներիցավելի թանկագին Հետ «իրաբոլորի ուչաղիր» Համար: Դեպի ամենքը միատծսակ փբ ն ժիաճավասար,ժիշտ ճանգիսո, միայնակյ) Ննիկոլոյն գաղտնի ամենքի ճամար Մնացել էր նույնը, ինչ որ առաջ էր, կյանքովինքնիր ժնջ ն մարդկանցառջն մի ինչ-որտեղ ապրող ե Քայց մայրը գիտեր, որ նա բոլորից ավելի է մոտեցել իրեն, ե կարծեսինքն իրեն չճավամայրը սիրում էր նրան ժի վգույլ բջ սիրով: Այժմ ուս անչափ խղճում քր նիկոլույին, տացող դիտննալով,սր նքե ցույց տա, զսպում էր իր զգացմունքը՝ Նիկոլայը կշփորվի, կամաչին, ինչպես միշտ, ժի ջիլ ձիժաղելի կդառնա,մայրը լէր ուղում նրան այդպես տծսնել' Մաշայի ձնոքը սեղՄայրը նորից մտավ սենյակ նիկոլայը առում

ելով

էր.

Հրաշալի՛ էչ Դայ ես Հավատացածէմ, շատ լավ է նրտ դութ ծրջանկություն ճամար ն ձեզ ճամար:Մի Քիչւսնձնակւան նի՛լովնա' եք, չունի: Դուք պատրա՞ստ ծա մոտեցավ մորը ժպտալովն ակնոցնուղղելով: եմ կարծել, որ ինձ Դի՛Հ, դտեսությո՛ւն, ես ուզում կես տարին կպաչեներեք-չորս ամիս, կես տարի վերջսւղեւջ եւմ ձեղ, խնդրում շատ դա երկարկյանք է.,. Փածպանեցե՛ք Հա՞ւ Եկեքդրկախառնվենց... նա իր ամուրձեռքեիը գքնց ժոր Վո: վտիտ ու բարակ՝ ե ասելով: ծիծաղնցչ հայեց նրա այքնրին եմ ձեղ, ամբողչ ժամանակ նս կարծես սիրաՀչարվել եփ: զրկախառեվում " էի նրա ճակատը են շրթունքները, Համբթուբում լուռ չնկատի իսկ ձեռքքրբ ղողում էին: Որպնսզի նիկոլայն այդ նոս ձեռքերը Հեւացրեց: --

--

--

Սա՛չա, դուք գնացե՞ք,-- առաց մեկնելով,-- Ցտծսությո՛ւն, որեէ Հետաքրիրբան լույս տնսէի: --

որեՀայթայքել, ւթ Տմռռանո՞ր ցտեսություն,

մագի՛ն ըեկեր: Զգույշ եղեք,

.

898.

նիկոլալը

Գե,

ձեռբի

երան

թան»

թա

ՄաքսիմԳոոկի

--349-ո

140,

--

վազը ազելի՛

զգույշ

նղեք: մլ, վազն առավոտ

ուզարկձցնք մի տզալիչ այնտեղ կուղմիլայիմոտ

Դուք

Կիճի

տզտ

կերնե՛ր։

կա, քո՛ղ թան լա՞վ է... ետ

մեռաֆի,

մտիկ

Ամէն

Դե՛

Քոր

Ւ

մի ՛

այդ-

Թ

ՍաշանՓողոցում մորը ամաց ասաց. Աչա այդպես պարզ կերպով նա դեպի մաճ կլ կգնա, ե...պետքլինի, 8 արջն էլ Հավանորձն մի տիլ կասպխ խկ րբ նայի նրա դեմքին, նա ակնոցըկուզզի ու կառք՝ Հրա՞ մաշբ

էէ

շայի

է,

ու

--

-,

տանտիինչ նոր էր, ամուր, ժաքուր, Մի ինչսառն ստվեր էր գլու: կերպարանքը րուՀու վանական էր գզաջվում,բայց որտեղ որ ծածկված, քացցվածբան եր մեկով նա այզտեղ Հասկանալիչէս Մայրը զննեց դոները, մ ան կ 4 ի լ րլ 1 խուրէ նլ ակից վառա Ւ ի

"լ

տարազ

դարձավ ն

ձո

գնաց: 11711

ու

եւ

--

չ

.

բարձր: ն, եժ եկել,-- շփոթված ասաց ձեղ մոռ զործով դիտումԷ իրեն: նկատելով,որ տանտիկինը մուտ այլ կերա չեն գալս" գիտե՛ժԻնձ բան լանց։ տարջրինան էլուդմիլայի ձայնի մեչ ժայրը մի չտամ էր բորակ շրքունքների դեմբինչեա ժժ նւյհց Լյուդմիլույի Հետնուժ փայլում էին փայ" առպակթների ակնոքի անկյուններով, մայրր նրանՀանձնեց լատ ալքերը: Հայացքը մի կողմ թեքելով Փավելիճառը" տպել..: ԱՀա, խնդրումեն որքանկարելիէ շո» նախապատձնրբակաչվելու Նիկոլայի եվ սկսեց պատժել ժասին: փաստությունների թուղիը խրեց գոտու տակ, նստնց ախրոլուռ կլուղմիլան կրակի կարմիր ոին, նրա ակնոցի ապակիներինարտացոլվեց անշարժդեմքի վրաւ փարը: կրակի ջերմ ժպիունէրըխաղացին ես երանց վրա կկթակնժ,- կաերբ նրանք ինձ մոտ զան, կոդմիլան'մոր պատմածըլոնմաց է վճրականարտասանեց ունեմ բոնությունքը պաշտպանվելու լով:-- եռ իրավունք եմ ոբ ուրթչներինկոչ պարտավոր եմ կովել նրանըդեմ քանի նեղ

դուռ,

--

նա

րանի վրա

յ

--

լժմ:

ն ամեն

մորմ

'

կուղժիլայի մոտ առա

.

Ամեն

չս

նո

ո

մոտ

տեսնում

էր, մլուս

կմէոնի:

միրում ձմ

:

`

նբան,-- չչնջաց փայրբ: զարմանում ձմ նիռեով, իշկ սիրել ոչ Հարգում կմ, աեսա ՀԱմո Եմե մ Հ գ « ձ, ծ «ե «զ բ Քեւ է ծրբձմն, բայց այղ բոլորբ բավական լէ մարդկային լինելու ճամար.» կարժմա մնզ «մտնեմ նն. Արի Փաժանվենը Եվ չմանծք, է8է ձել քվա, ջի լրսէս կա նո գիածմ,-- ասաց մայրի: Սաչանպեգելով ավելացիքը. Բայը Ջմոնձ՛ց, Այն ժամանակ ինձ մոտ ձղար: Տաէսուքյո՞ւն , --

ժարդկանը նրբ որեն մեկն ինձ ե, է: սկսում եժ խոսել:Շիձաղելի՞ ալիս, է գալ մայրժ նտ աշխատումէր գույ -- ինչո՞ւ,- արձաղանքի ն »: մի արտասովոր շակել, թե որտեղէ տպաղրումայդ կինը, սենուռ ուննցող ալդ բահ չտեսովի Դեռի փողոցը էրեք չուսամ սեդան,աքռոնձր, վանումկային մի բազժոջ, դրքնբիպաճարան, Բոռ, անկյունումլվաջարանն «առի Ժո» անկողինը էր, Կրա լուսանկարներ: անկյունում վառարանը,պատերին Քիչ

--

Բայ

--

Մէ բանի թոռլնՀետո մայրը նստած չուս քննումՀր վառահանի մոտ էյուգմիլայիփոքրիկ սծնլակում Տանտիրումին սն զգձատով,ռրի վրա գոտի էր կապծլ, դանդաղ շրչում էր, սենմանը լցեքլով խլիշչոցով ն Հրամայող ձայնի «նչլուններով, Վառարանում ճարճատում նկ աղմկում էի կիակը՝ սենիա1 օգը ներս քաշելով: կնոջ ձայնը Հնչում էր Համաչափ, Մարդիկ չատ ավքլե Հիմար էն քան քմ չար, նրանց կարողանումեն տնսնել միայն այն, ինչ մոտ է իրենց, ին կարողեն իշկույն վերցեձլ: հակամքե ինչ որ մոտ է է բանկ, ՁՎ՞ որ բատ ձճձռավո՛րն Լունյոն աժենքի ձեռնատու ն Հաճելի կլիներ, 696 կյանթը դառնար այլ, Հքչտ, մարդիկ՝ ավելի խելացի: Բայց դրա ճամար անչրաժեջտ ձ, որ այժմ եձք մարդ մի բիչ անչանգստացնի իրքն... Հանկարծմոբ դիմակ կանգ առնելով ֆա ավելի կամաց , ե --

ւ չժան

Համար ավելի

կարծես եիրողությունխնդրելով, ապաց. «Տ30.-

կռվելու կրակի չողբերըֆա դարձավխիստ, մի քիչ աֆում

ն ռաշերին երա դնմբիը, դեմքը նորից

ամբարտավան:

սիթալիրմտածեց մայրը' «ձավչե՞ս տպրութ,-- Հանկարծ բառն ակամա, ապա էլուղժիլան «սկսեց կարդալ Պավելի թերթիկւերն վրա, կարդացած ավելի ու ավելի էր կոսնում Թղթի

'

«-581--

վէրչացնելով վեր կացավ,շտկվեց, մոտեցավմորը: Ա՛յ լա՞վ է. նա մի քիչ մտածեց,մի րողն գլութը կախելով: նռ Հել ուզում Հետ ձել խոսել ձեի որդու մասին, նրան չեմ պատաճել ն տխուր Հ0մ սիրում, ես գիխոսակցություններ տեմ, թե էնչ է նշանակում, եբբ մտծնրիմ մարդն աքար է գնում: ջ Բայը ես ուղում եմ Հարցնելձեզ, լա՞վ է այդպիսի որդի ունքտրագ մի կողմ դնելով,

ն

--

:

հալի:.. Շ

-.

էյո՛, լա՛վ Խ--առաց մայրը: եի շարսաիելի, այո՞ւ

ապտալովՄայրը պատասխանեց. ձանգիստ

իմ շուտ

կարեմ:

կարոտ է քաշում...» էբ նրա

պտտում ձոգնածությունը

տարջրինակ կերպով ճանգիստէր, ն աչքերում ամեն ինչ լու ռավորվում էր մեղմ ու փազաքչող չուլսով, որ կամաց կ հարապեսլցվում էր կուրծքը: նա արգեն ծանոթ էր այդ Հանցիստությանը, դա նրնում էր միշտ մճծ Հեեո, Հուզմունքներից Քեն առաջներում մբ փոքր անձանգսոացնուժ էր իրեն, հայց այժժ ժիայի լայնացնում էր Հեղին, մճժ ն

Հավա-

վործղ զգացմունքով:Մայրը լամպը Հանգցրեց,պառկեց սառն նկողնում, վերմակի տակ կուչ ծկավ ե շուտով նեց խոր քնով... հան քր ալջերըբացնց, սենյակըլի էր ձմեռային պարզ օրվա սարն սպիտակլուլշով, տանտիրուծին գիրքը ձեռին պառ կած էր բազմոցին ն ոչ իր նժան ժպտալով նայում էր երա երծսին: --889.-

ժբպՌւզում էի: Մոտեցա ձեզ, իշկ դուք այնպեսլավ տում էիք բնի մեջ... նա վեր կացավ բազմոԱմբողջ ժարժնի ճկուն շարժումով ն մայրը ցից, մոտեցավ անկողնին,կռացավ մոր դեմքի վրա, մտերիմ երա անփայլ այքերում տեսավ մի ինչ-որ Հարազատ, յ

--

--

հրջանիկ

|

գուք

Մչի՛նլ չէի տեսնում: Այնէ՛«, միննույն է: Բայց ինձ դուր եկավ ձեր ժղիաը: պես խաղաղ էր, ետրի...մե՛ժ. ոլ բարձր Լլուդժիլան ծիծաղեց, նրա ծիծաղը Հնչում էր քավչի փափկուցյամբ: ծա՞նը Բ Զեր կյանքը ծս մտածում էի ձեր մասին... լուռ Մտածում էր: Մայրը Հոնթերը շարժելով Լլուղմիլան: իճարկե՝ ծանր է,--բացականչեց մայրը:-- Երբեմն ասաց զղուչորեն իսկապես,-Փգիտեմ ժանրը է թվում։ Բայց այնքան չատ բան կա, բոլորնայնպես են այնպես արաղդարմանալի,իրար ճետեից անցնում --

--

Լ.

:

Հ.

-.

թթ,

արագա,

զլուխը, իոկ Հոգին

ամբապնդելով

Ինչո՞ւինձ չարթնացրիք:

--

Հասկանալիբան ՄՔղբս դալիս էր մեզ խանգարել,գուցն երազ էիք տեսնում...

Դուրպառկեցե՞ք, այածր ձեզՀափարթ

ժանր եղել, Հոգնել նք: Պառկեցեք այստեղ, մաճքակալի վրա Բո 18 Քեճլու ն գիչքրը դուցն 48գ արքնացնեմ ինձ օգնելու ծրբ կոպլառկեք՝ Հաժար,ու լամպը Հանգքրեք: Նւչ վառարանը երկուկաոր փայտ դ989,շտկվնց ե ՀեղաՑավ վառարանի Ժութ գանվողնեղ դռնով, դուոը ճետնից պինդ փակելով:Մայրընայհց նրա չծտեից ն սկսեց ճանվելմտածե1 տանտխրուճու ասին, բանի «Ինչ-որ

արձագան Քո

Հշ

ն

Այժմ արդեն սարսա էլի չէ... էյուղմիլանՔուխ ձեռքով ուղղելովՀարք սանրված մազերը դարձավ տեսչի բ թեթն ստվեր պատուժանը: էր դողդողում նրա արտնիին,զուցե դասվածժպիտի ստվերը: --

--

մայրը- Այս ինչջա՞ն Վա՛ր-- լփոթվածբացականչեց էմ բնել, ժամը քանի՞սնէ, Հը՞: Լլուդվիլանո-ԷՇուտով Քարի՛ լուլոչտասը կլինի, վեր կացեքԲեյ խմենք: --

նրան

ծանոթ կայտառ գրգիռիալիքը բարձրանումէր

կբրժ-

պատկերներով Լցեելով աերոբ բում, բառերով: զզեստավորնլով ր

ւ

ու

նա մտքերով:

կատերջ

անկողնում ժտքերն չտապ-լտապ

գնում, բոլորը մի բանի... Սանր բան շա՛տ քն, նրանց ծեՓում են, անգքոգիտեք,Մարգիկ տանջվում կ շատ ուրախությունեեր արգելվածեն նրանց, այճ Փիում

--

կա,

է,

րենում,

շա՛տ ծանր էլ նայեց նրան կլուղմիլան գլուխն արագ վեր բարձրացնելով ն նկատեց. Հայացքով գրկախառնվող Գուք ձե՛ր մասինչեր խոսում: ն Մայրը նայեց նրան: վեր կացավ անկողնից Հագնվելոխ ամսում էր.

«-Է99.--

Բայց, խր փնչպես կարող էս մի կում քաշվել, հրբ մեկին սիրում էսյ ն նա թանկ է, ամծեեքի ճամար վախենում քա, աժքեջինխղճում էա ամեն բան սիտիզ է դիպչում... հ՞նչ-Ւ անս երու կենամ: Սենյակիմնջածցիկիսաճագնված (անգնած՝ եա մի րոպե մտածմունքի ժէջ ընկավ, նրան թվաց, ՔՏ չկա հեքը, ինքը, ո --

շրջելիս են նեղել, աղան նրանց եվ խուղարկուները

Հէտհում:

ու

քՐ

է, նաչում վլապես--ասաց մայրը գլխով անելով-- Ախ, Քե՞լք--1 գարժանում Իմ այ 2, առւսնքտխրելու կամաց |

անի վրա

հ

՛

թի

ր նս.րրչին

ժամանակներս չտտ

էր կարդում քաղալի

Հեռաէ անձանգստանալով ե երա ժամանակն էր թե վախենալով, ըիդչանրառես ների ւ, նրա մարմինը աշտպանելու մտբեծրով,չկա ենջը իբին այղպիՀԱԻ ն Հանցիոտ նկատեց մՀ սին, անջատվել է, դնացել Հեռու, կ ղուցեբոլորովին կոզիլանոիմ այրվել1 կայժիրու. ալդգիշի րաիչին՝ աքՉլսեց։ դեոյբերում կրակում, կ դա թեքնացրեց, Հուզմունջի մաքրեցՀոգին, նորու ճռրդորել,.: ռչ է ե. մլ Դ ստիպել,

ապրում էր

ճամար

որդու

դեց սիրտը նռի ուժով: նայն, իր որտի խորքըն

է

մոա

Հէ

նա

ունկնդրեցինքն իբեն՝ կամենալով մաղխքնալով նորից արթնացնելայնտեղ Մի որեէ ճին, վոզովելնուոյն, ինչի՞ մասինհթ մտաժումյ-ոիրալիր Հաիցրէը տանտիիուճին նրան: մոտննալով Թգիտիմ,-- պատասխանեց

ում

չս ն Գողի: կանգնեքմի անաչհր կարմրաքուչազա քոմ: հրով ն սապատավոր նա: կե՞րսբերեմ,-- զիլ ձայնով Հարցրեց

հանր մանին են, Սերյոժա,

--

Իմ

ե

սանն

է,

Ախո օրն "իչ կվում մավրը: նրա բարեկաղմժարմեի իր մտերիմ ավծլիլ Բիչ ժնացին՝փրար նայելով, էրկուսն էլ ժպտացին, գեղեցկություն միջ կար Հոնր որանջի Լլուղժիլանսենյակից գնացասծլովի դունաթ դեմքը: Գիշերվաբնո էր խիստ ինչ է ինքնաձոր, աելացել էիննրա աչբնրի տակի շրջանակները:եվ մնո Մայրը պատուծանիը այն, Փողոջում մքջ ղիլ ձգված ժի էր Փայլում ս գացվում էր լարված միգ, Փրտաշունչ մոր -

էր,

Մո

--

--

Տեսնեմ

կրծբի տակ ցանկություն ունքը խոսնլու

՛

Էս

պայծառ էր, Բայը

ամեն

առը

ջա

`

տաք:

ու

-.

-Յ8Վ..

թաքնվել դարպասիՏՈ:

նում

Հոգու

ինքնանոր ներա բերնց:

ծիլովնան է, ներյո՛ժաւԳելագեիլա Մանոթացի՞ր,

բանվորիմայրը: որին երեկ դատաղարտհցին:

բրոնզե, ամրա.

Մորլոման

գլուխ տվեց, սեղմեց մոր ձնորը,

ակի ո՛ւմ է ճպասումայնտեղ: տիկառումյունն տպասում:Չնղ երեի շարջորիործ էկավ նյու

լոտ

լն գոտո

քոյ 9` անդանի էյուղմիլան բնրեց նատնեցը թն ոստուն Հա Մողում էր չգնալ մինչն չոլարկվի,

արը

մու:

ե

կանեն... Հումձե՛զ է էլ ջձաշանքելր մայրը ցերբակալեն Թո՛ղ անեն,-ցրոնք: փուքս չի, Միայն քէ առաչ Պաշայի ճառը շարվածէչ Վաղը կարող է դատրամտ լինել ջոէջ նատաջշային: ղաքի ն ավանի Համար... Դուք ճանաչո՞ւմ Ինլպե՛սւէ՛' ր

ը

--

.,

որոչ

,

Հ

«սա

պինը դնմբը, շփոքված քարթում էր աշքքրը նիկոլայը,ն Հան. կարծ ամեն ինչ ցնցվեց ընքն չուն, քաշելուց, խառնվեց խոր ն խԽճմվելով դարձավքափանցիկ,գույնզգույն աժպ, որը բոլոր մտբերնընդդրվելՀր Հանգատի զգացումով, նիկոլայնիրավացի՛ էր,-- ասաց կուզմիլան ներս մբտՆճյով:-- նրան ձերբակալելէն, ես տղային այնածզ ուղարկեՏի, ինչպես դուք ասացիր նա ասում էր, 98 բակում ուտիկանչ Խեր կալին,տնսել է մի ոռտիկանի, որի Հ

որ

ն

տ

Տան

թով: Աղոթելու վաղուցչժագուցանկությունը երան վոդովում էր: Մեկի դնժքր մտարձբեց, ձրիտառարգ Ճիշողության մէջ գոչեց մի զիլ ձայն Դավել Վլասովիմա՛յին էջ... Հրճվագին կ նշչոննն չողացին Սալայք այտերը, աչրի պոն կաագեեց

մութ կերպարանքը, Ռիբինի ժպտում էր ռրդու

:

Էր

բանի ժասին, շազո, Հրճվալից։ քրախտագիտության սի աղու: դգացումով դեպի մի անչայտ ոժե այն բոլորի շաժար, ինչ որ փտելէր իր Հոգու ժեջ ն կարմրին էր ւոալիսայնտեղ երեկոյանվերջալույսիլով-

ն ուժ,

շահ

ր

.

անում

օրը,

նա

:

դուրս

Հետո

է

ու

լուռ

ապա

թե Լյուդմիլանայդ

Արդեն

-

--

կտանեք, նրան կտաք» լսում, բայց լրագիր էր կարդում ն կարծեսոլինչ չէր մոր դեմջին, ն նրա աչքերը նայում էին 0նրթի Հէտեից դոր էր դալիո երբմայրը նկոտուը էր երանց աույժ Պայացքի, --

Տյան

երբեմն

-տդ-

այդ իքն, ժպտում էր կյուղմիլաննորից Հիչնց նիկոլային, առանցխղճալու նրան՝ ձերբակալվելու ճամար,իսկ մորը կա. տարհլապես բնական էր Թվում նրա տոնը: ժամանակն անցնում ձր ավելի արաց, քան ուրիշ օրձր, երբ թեյ խժծլը վերջացրին, ն արդեն կնոօրինմո» Հր:

է

պն անց է, գնացքը երկուսից Հինգ անց գնում, ճանապարծը տնում է Հինդ ժամ տասնչինգ րոն: Դուք կՀասնքք երեկոյան, բայց ոչ Հարկավորչափով ուշ: նվ բանն այդ չի. Արդչէ,-- կրկնձը տանտիրուճինՀոնքերը փակ|Րնչ Ե-- Հարցրեց մայրը նրանց մոտենալով--

՝

-

Այդալիսի բանե՛ր,--բացականչեց մյուղժիլան: »:11նց այգ ժամանակդուռն շտապ խզծջին Տղան վո

կաց". "6

ճարցականորըն հայնց տանտիրուծուն աչքերը

Միայն այն, որ լավ կուդմիլան լարված նայեց նրան

նկատեց.

|

Քա՛ց, Սերյոժա,Ո՞վ կարողէ լինել ծվ Հանգիստչարժուժով Լյուդմիլանձեռքը շրջազգեստի ն ԻԻ «ալու, եթե ժանդարքներ են, դուք, Պեչադք՛լա աշ :ա Ֆիլովնա, այստեղկանգննցեր,այս անկյունում: հսկ դու, Սերլո՛ժա.,. 74. ՔԱՈՄ պատասխանձց տղան

անճայտա-

Մայրը ժպտաց» Այդ պատթաստությունները նրան չէքն Հուշ

զում, հրա մեջ փորձանքի նախազգացում

Մտավփոջրիկբժիչկը, նա

--

-"

ի»

--

Հը՛մ,

արա

հս

դուք

գարե

չեմ կարծում,

,

շտապ ասաց.

նի՛լովնա Ջձրբակալման ժամանակ ՛

Հա՞, -

Դոք

չկայի՞ք:

եք, այչտե՞ղ

դա

ձեղ ճամար

ֆով մի Հինգ Հարյուրօրինակճառ են տպագրել, ես տեսել նմ, վատ չի տված,դյուրընթեռնելի, պարզ է: նրանքուղում են էրեկոյանցրել քաղաքում: ես դեմ էէ, Քաղաքի ՀամարՀարմար քն տալագրված Քճրքիկները, բկ դա է որնչ տեզ ճարկավոր վ:

-ծ- Ա՛յ:

:

ի

--

ծա

Հենց դրանքկտանեմ

Տվեք տնսնե՞մ, Քականչեց մայրը:-22

նատաշային, Հո

սենյակում: նրա անցուղարձ Լ ազժիլան ւգրժել, իսկ զլովռը պաճումէր՝ նկատե էր,

Ւ"

դուրս դեժքը մթնել մկանները, կարծես զլուխը ճան» պարանոցի լիորքն լարձլով վրաս կարժակի ծանրացել ն ակամա կախ էր ընկնում կրծքի Մայբն այդ նկատեց: հաԴուք բոլորդ ինձ խնայում եքչ-շ ժպտալովառաց

ամբողչ արխարճըողողձլ որդու թոսբերովե այում էր 17:1Է գնմքինպատասխան ապասոլ աչքերով,խնդրելուպատ-

փաստ

է

Սատանան գիան, թե որջան Հարմար այժմ զրաղվել այկ ղորժով:-Հ

ն

ձեզ Համար անվճռականորնը ասաց բժիչկը ժամաջույցը ճանծց:--Այժժ տասնժեկիցքառասուներեք րոԴՅԲ-

էր անում

լուռ

ասստիկ ցանկանուժձր ջություվ տարածել ովքլի քոլ

"ք,

չուրըը:

Լ.

օգտակար է... Երկբորդ՝ այս գիշեր զանազան նրիտասարդներ Հենտոգրաոր

արարելով

Ջեզ ճամար վտւսնգավորէ.:: իչո"ւյ-- տաբ-տուր ն պաչանջկոտբացականլնցմայրը: կմա թ բնլ՞ւ-առաց բժիշկն արագ ու քոցովելով,-մեկ ժամ դուք տանից անչճետացելեք նիկոլայի ձերբակալումից են հրին Դուբ գնում էջ գործարան,ուր ձեզ ճանաչում առաջ: վնասավարժուճու մորաքույր: ՋԶնրգալուց ճնհտո դործարանում ճամ«ծա կար թռուցիկներ են Հայտնվում: Այս բոլորն իրար բնկնելով՝Հանգույց են գոյացնում ձեր պարանոցի տա Այնտեղ ինձ չեն նկառի,-- Համողում էր մայրը՝ տուջ, վմերրավալեն, կճարցնեն, մանավո ակ լերազառնամ, քն որտեղ էի» ան Մբ վայրկյան կանդառնելովեժ բազակչեց կա գիտեմ, Թժ ի՛նչ կասեմ, Այնանլից ծա ուլգակի ծո հկասեւի, կղդնամավան, հս այնտեղ ծանոք ունեմ, Սիզովը, եմ մոռ, է վիջտն նրա Թե իբբ ղատարանիցուղղակի գնացել իբր տարել ինձ նա էլ վիշտ ունի, բրեջ տղային դատազլարտել ձն, Ֆա նուլն ցուցմունջըկտասՏեսնո՞ւմ ծթ։ ձն իր ցանկությանուժին, ձըգ Զգալով, որ նրանք զիջելու նա ավելի ու տելով շուտով Ճարկադրելնրանց այդ ւաննլու, ավելի էր պնդում: եվ նրանք զիջեցին: գնացե՛ք,- դժկաժործն Համաձայնեց արած, Բնչ --

-

չկար:

նախո ձերբա եիկոլայը քակալվածէ,

մակատը

Լ

--

-կամաց

ն

--

-

ալո,

կատարվի...

Լ.

Է |

կկո-

կիտելով:

--

.

--

Զեզ չիք խնայում... Ժիշտչի,---

,

բժիշկ -պատառխանեց -531.-

Մենը մեղ

խնաչ-

չում ծնթ,ոք

է

խնայենք:1

:

խիստ ճայչոլումձնջ նրան ով կնբպովսպառում է իր ուժերը, ալո՞ւ Հիմա, աՀա" 2. հնչ, ճառի ղութ կառանաք կայարանուփ... նա մորը բացաաիէց, 06 այդ ինլպես էն անձլու, ապա նայնը դեմբին,ասաց. աք

անօգուտ

,

'

ձմ օաննա 7 ուն Հաջողուը Ցանկանում: Ե/ նաց այնուամննալե հայնիվ ինչ-որ բանից նրա Հետեից կոմի

ի ի

գժ ք:

անո |

("վ անձայն: ֆլ ձեղ Հույկանուժ եմ... Մորբ Թնանցուկ անելովնա հորից շկսքց սննլակում Ցուկարձ ան ծր նս էլ ն որգի ունն արդեն

ա»

-.

ճերմուտ

որ

է աոպրումմիմ

ո

ճետ

է

:

ան-

տասներքջ տարեկանէ, ամուսինը դատախազիօգնական

1 "Ղո: 91969, ձայնը տամուկ 79 դրո 80289 խոսջը։ նրա

՛

նում

|

'

մար

փակվեց,

են

նա ի

՞

նչ կդառնա, Հաճաթ փտաժու

Հոլ

ա

ներից մտախոՀու կա-

նրան դաստիարակում փ ա յն մախդկանց գիտա նամին,ռիոնքէու: նֆ ինձ, որոնք Տ Համարում է լավագույնմարդիկը:Ռրդիռկարողէ մեձժանօղ իբրն ժի նամի,ե Հէ կարո 4 Հե

Ւ

--

աու

եմ

ապրոսխ ք ար:

Հ

չե ար ԱՈ մարի Բ

բան,

Ե

դա

չատ

Տքք

--

ոքքնա

նւ

սրտում

էնեմ Հետ

այնհոնո

լիներ.

մռնձը,

Լո

Մ

--

՛

`

:

էս

Դզավեյա՞կս-«թյունն

ԱՆՆ Իրա '

Հաղորգելով, փչնցնելով ջաիունակեքս-Դուջբոլորդ, Ելկոլայ քշմարտության Բոլոր մարդին, փրարկողջի նույնպես 8: ան.

ի

աո -

՛

ոչնչացնելու աբար աշխարչիդժբախտոսթյունները, զան: նոր արե ն կշաղնաձարն այլանհղակի Հաղզքաճարելու բոլոր փվառէնը,ասում էր ինձ մեկը, ն կվառծ՛ն։ կմբացնե՞նք միբ սիրտ կ միացնեն: էրը, կղար սիրտկղարձնենը, կոթրվաժ սրահրը, նօր Հավանա Հիշում ձր մոուսցված աղոթքներիխոսքերը, նետում դրանք իր սրտից կայժեջի տով վառվելով նա դուրս էր

վել չէ»

եե

են

Դեպի հհ

ամձն

են

ինչ սձր

տաժում

ամեն

գիտակցությանմանապարձնքրով, ճշմարտության ամեն

. ի «Վ Ե»բոցի

Սարք

`

ամբովչ կյահչը հրա չաղթությունն է

կյանքը

ումբո՛զչ ցանկանում,

ն նոտե նստեց ընկրկեց կուղմիլայիջ Հուղմունքից Հոգնած, զգույշ, անաղմուկ, ծանր Հհալով:կուդմիլան նույնպեսՀեղացավ նա թծ ժի բան կխորտակիւ ճկունությամբ կարժես վախենալով, սննլակում, հր առջեն էր նայում անփայլ անցուդարձ էր անու ավելի բարձի, շիտակ, Բ" այքերի խոր ճալաքքով ն կարձծս Նրա նիչար,խիստ դեժբբկենտրոնացած իակ էր գարձել: բ ռեղմված Սենյակի խաղաղությու ջղայնորեն ջիքունքները

նա

Է

քրեխաները, որոնք

ն

քե նոր եիկինքներով, քան բան զղեստավորում լուսով, Ճոդու միջից: նոր լոավորումնջ մշտնջենական տաժա դեպիաժբողզչ աշխարճի ճրեխաների առում ուժ կա կշանգցնի այդ սնրը, ո՞վ: Ի՞նչ է այց սէրը, այն։ երկիրն ծեել դրանից բարձր, ով կճաղքաձարի ն

Իվանովիչը

638--

Լուի»

ալի.

-

-

նս ինչ եժ Խմբովին գալիս ծե երեխաները:Ա՛լ թե ճառկանում, աշխարձճումսգալից են երեխաները,աժբողչ երկրի դեպի մինեույն նոլաակը վրա, բոլորը, ամեն կողմից՝ տեր մարդիկ, անվաի' էն ամենալավ օրածրը, ազնիվ խելքի են, ամուր ոտներով վրա էն տալիս ամեն մի չարիքի, դալիս են կոխոթումտությունը:երիտատարդ,աոողջ), նրանք իճբում դեպի Մի բան, րոն ուժերի բոլոիի իրենը անճաղթելի մբոս հ նն ժարդկալին աժբազչ Խացալը8 Փաղքելու բությո՛ւն: Գալիս

կ

՝

էտ

է'

գնում

՛

-

կարժես դիտելովայն,ինչի միսսին խոչ

--

-ծ-

Իո

է

-

ծջալով ե շշնջալ

եթե

գի

մում

-

ռ «Ոռ ավելի Հանգիստկլինեի... կամաջ ասաց մայրը՝ զգալով, 26 կաբծնցո ինչածս է այրո'ժ իր սիրտը: 7ուք ձրջանի՛ն էրն էջ,-ժայթալում արտասանեցլուղմիյան։-- Գա Ճրաշալի՛ 4, Մայր6 որդիփ իր իրաՒ կոթի,դա 4 Է փագյո բան էյ Վլասովանիր Տամար անցպառելիորեն բացականչեց -- Այ",չավ Է:-- ծմ կարծես գազանի ը ձայնն

'ՔԷ

ձր

պես:

"գ

մո Փատուժանի կանցառնելոփ, նայում էր դժդուլն, ամա-

երկերին, չարունակելով,

բ բ: Ա՛յ քե |՛նչ,-- ասաց կուղմիլանո-- Ա՛յ թե ի ել'-մ ն Մայրը ձորի վրեց նրա կրծբին կամաց ճրելով, խոսու -.

,

Լ

Թըշ-

:

էր

ի

նրա փի՞ժ,

--

ռի

:

դարձել, բոլորիդ Հասկանում կարժ ժարդիկ Հարազատներ եմ. Խոսքենըդլեմ ճասկանում, իշկ բոլոր մնացածը՝ճասկա-

`

ար

--.530--

ճանգատացրընը լ Ժորի՛ էկլուդմիչայի բնկերնէրբջ, տրամագիությունը

շուտով

թգատծլով,նա ճանցավորիպես ն ցածր ձայնով Հարցրեց. ես գուցե որնէ բան այնպես չասացի... կուդժիլանարագ էտ դարձավ,նայհց նրան կարծես վա. խնցաժ կ շթապշտապ խոսնց ձեռներըժեկնաժ դեպի մայրը, կարժծսուզենալովմի բան կանգնեցնել, Տ

Ի

--

այդպես Քոլորն

| |

մառինչ Թող

այդ

չէ

դա

է,

մեա

է' Այո՛, շուտով

՛

որ ճնոու

|

Ա՛խ, ինչքա՛ն ուրախ եմ, նքն իմանաչ 1ի՞ք: Ռրդուս խոսքն եմ տանելու, իմ 12 որ չրգունիխո՞սքըս դա կույեն է քն՝ սնփականՀոգիս միւս նա

նում

նրա ժպիտըպարզ չէր

յուղմիլայի դեմբին:Մայրն

ՀՅՎ

Լլուղմիլան «առղեցնումէ այդ ուրախություննիր ն Հան» զապվածությաժբ, կարժ նրա մեջ ծագեք մի Համառ / այդ խիստ ճոզու ցանկություն, մեջ քափելու փր կրակը, վադելու ւոյն, Թո՛ռՍուէլ Ճնչի ուի խուքյումբլի սրտին ներդաշնակ:նա վերցրեց ձեռզգում էր,

որ

աշ

քլուղմիլալի

ների,աժուրռեղմէեց ասելու

|

Իմ

քանկագբ-նւԻ՛նչ չավ է, էրբ (մանում նս, որ կյանետ բոլոր մարդկանցՀամար, ն կգա ժամանակը րանք կտեսնեն այդ լուսը, Ճոզով կզրկախառնվքն հրա --

մում արդեն լույս Հեւո

նրա բարի, մեժ զեմբըցնցվում էր, աչքերըճաճանչափայլ ժպտում էին, ն Հոնքերըդողդողում չին նրանցիցվեր, կարծնա

նիանցփաղըթնավործլով: երան արբծցնում էին մեծ մտքերը, նա արլ ժմաքերիմ1չ էր գնում այն աժձնը, ինչով այրվում էր իբ «իրտը, ինլ կարողացելէր վերապրել, ն մաքերը սեղմելով գարձնում էր լուսավոր խոսջերի ամութ ծանրակչիոիյուրելնծր։ նրանքավելի ավելի մծժ թափովէին ծեվում աշնանային ու

Կրտի մնջ,

լուսավորված էր

որը

ուժով, ավելի նրա մքջ

ու

գարնան արնի

:

մատնդժարար

ՀՐՈ:

--

--

բոլորդ

փոր՝ճշմար|

:

վճիտ, լոշոր գլորվում էին արցունքները քնքնակի ժիծաղեց՝ Մայբն ամուր գրկեց նրան, անմռունչ նրանք նրբ իրար ՀրաՀաղքությամբ: ի ր սրտի Հպաբտանալով ե նրա դեմքին կամաց նայնց Լյուդմիլան ժեշտ էին տալիս, ու

--

յ

Փողոցում սառնաչուն) օդը չոր ն ամուր գրկեց Ժոր ժարժիջինը ն մի վայրկյան նը, կափանցեցկոկորդը, խտղտացընք կրծքում քնչեց շնչառություն ո կանդ առնելով այրը շուրջը գլխարկով մի էր բրդոտ կանգնաժ նայեց, մոտիկ անկյունում ուսերի գլուխն Հեռվումգնում ձր մի մարդ կուած, կառապան, էր մի զինմեջ քաշած, իակ նրա աոչնից ցատկոտելովվազում վոր ականջներըշփելով: «երնի խանութ նն ուղարկել զինվորինոյ-- մտածեց մայրը ն Հնչեղ ե բայլնց Ճանույքով ականջ գնելով, թե ինչպես թարմ

Հոճոում ձյունն

իր ուների տակ: եա վաղ Ճճասավկայարան, գնացքը դմա պատրաստ չէր, բայց երրորդ կարգի կեղտոտ, ծխից սնացած դածլիքումարգեն չատ ժողովուրղ էր Հավաջվել, աաջացուրտն այդտեզ էր ջշել Երկաքուղայինբանվորներին, ն Հագնված որ անօթեւան վատ նալուէին եկել կառապանները ինչմարդիկ:կային նան ճանապարճորդներ,մի բանի դլուլացիչ մի ճաստ վաճառական ջրարջի մորթուց մուշտակը Հագին, մի քաՀանա իր լեչոտ աղջկա Հետ, ճին զինվոր, անչանգիստ մճշչաններ։ Մարդիկծխում էին, խոսում, քն օղի խմում Բուֆետի ժոտ փեկը որոտընդոստ ծիծաղումէր, գլուխների վրայով պրտտում

ի

լինելը լա՞վ է:

1ՆՐԼ

չ

ավելի վառ էին ծաղկում ե կարմրին տալիս

ՋԱ" որ կարծես նոր աստված է ծնվում Մարդկանց ՀաԱմեն մար: ինչ ամքնքի՛ Համար, ամենքն աժեն հնչի՛ Հաժար: ես այսպես եժ Հասկանում ձեզ բոլորիդ: դութ Հիրավի,

մի

նորից իր Հուզմունքի ալիքով տարված: նա կանդ առավ, ձեռեեշունչ ցաշնց ն լայն շարժումով, կարես գրկելու Համար, րը տարածելով ասաց: «բիբառը, Փրբ ինքս իմ մեջ ասում եժ այգ ընկերնե՛ր էե: սով լսում ձմ, ռր գալի՞ս Մայրը Հասավ նրան, ինչի ձգտում էր, կլուղմիլայի դեմքը շրթունքները դողում էին, աչբերիը զարմացած բոցավառվեց,

անդրադառ» ճարջրեց. որ ձեզ Հետ Դուք գիտե՞ք, ւ

ժպտում էր, բայց

բոլորդ

--

այգզես է: Բայց այլեսչենք խոսի այնսլես, ինչպեսասվքցո-- Եվ ավելի Ճանգիստշարունակեց.-դուք լ չուտով արդեն պետք է գնաք -

եբ, Հարազատներ տոքյա՛ն ղազակներնեք. բոլոիղ

ծոռում էին ծախիալիջննրը ո Դուռը բացվելիս

--

էր,

դողղո-

պոմ

ջրնդում էին ապակիների, հրբ դուռթ չրխհիալավ փաչին: Սխախոտի կ աղած ձկան ճոթ Ձուն, խփում չր ու

կում

Մայբը նօտեը մուտքիէութ այրոթես, թ

սում

էրս ե ԲԲ

Հոռանթը,դա

է"

Հր ր

ե սպանկատվի,

բացվում էր, նրա վրա էր քոլում Հաճելի էր նբա Համար,ն նա

դուռը

«նելու

մբ ոտից մլուի Վո արեց. այն մտրդն վզուշությամբ էր, քե նա ինչ-որ բա ածղը, քվում էր կանդնել նույն վ նրա աջ ձեոքը խրված կատարէլ ն սիրտ լի անում դրանից էր պաճումչ գրպանում կուի կոճաննհրիարանջը, մյուռը արձթ . էր ն բոր աջ ուսթ ուբձախից ավելի բարձր էր քվոն ձախի ն նստեց մոտքջավ նստարանին ջտպնլու առանց Մայրն կարժե վալրէնալով, քե իբ մել մի բան զանդաղորնն, զգույշ, արքնացած վարող է կտրվել, Փորձանքի սուր նախագգացումից մի այդ ճիշոզությունիէրկու անգամ մոր առջն դրեց առ, դութո, Ռիբինի փարուսափիցչ թաղաբից դաջատում, անդամ Այլղանղ այգ մարդու Հաղբի արբանում: ժյուս անգատ՝ դառա սխալ էր կանգնած էր այն թաղականօստփկանը,օրքն մայրը Ֆրան ճանաչում էին, ցույց տվել Ռիբինի ճանապարծը: Մորը Հետնում էին, դա պարվ ձր: մայրն ինքն Քրծն: հսկ Հեեվալ

սառն

օ

դի

ամբողջկրծքով խոր ներշնչում էր այդ օրը: Մտնում էին կապոցները ձծոքերինմարՀիմ ժանր Հագնված,նրանք անշնօրձքկերպուդեմ չին թնննում գոներին, ծաջչոյումհիբեղննները նետելովՀատակին կամ ծրկար տատարանին՝ վերաթկունեքի«ձիքենրից ն քեերից թափ էին այրս չոր եդյամը, արբում ժ է

Դատգուռ

ռիուջիբնչացքննրի վրայից,

կանչում: Մաավ մք քրիտառարդ դնղին

շուրջը

.-

նայեց

ն

ճամարուիըձեռրին,

գնաց ուղիղ դեպի մայրը, Մոսկվայ-- կամացՀարցրեցնաչ

աթազ

՞

Հարցրեց «Բոնվեցի՞»,--

կուՏանյայի մոտ:

-

--

լ

ա:

նա

ւ

է

ճամպրուկըդրնց մոր մոտ նատարանի Վրա, արագ Հանեց մի ծխախութ, վառեըջ ե Գլբաթեր Թթարձրաջնելով լուռ Հեղացավ դեպի մյուս դուռիս Մայբթ4եոթով շփեց թ քամ ճամպրուկի

լ

Տաշի,

ԹԽՆՆԼցվրան կ գոչ՝ սկսեց դիտել Մի բոպե Հնար կա վոր կացավ կ անցավ մի «րիշ

կառամատույցի աւտթքն

ավելի

մոտ,

: | '

|

տանից պապգացով մի աչքով | ետյում վ փրէնչ Այդ ուշադիր այթբ խայցնը մարը, ճամպրուկը բռնոդ ձեոքը ցնցվեց, ն բեռր աֆ նուրժ ժանրացավ: «ես մի ինչ-որ տեղ տէսքլ եմ նրանու-- մաաժեց մայրը արդ մարով ձաժկելով կրձբում առաչաջաժ անախարժ կ ազոտ զգաՔոմը, ուրիչ բառծրքՔուլ չտալով արոշելաւ ալն գջաջժունքը, ոթ ամացուկ, բայց ափրաբարառք սեղմնջ իթ սերտը։ հսկ Ի զգացմունչՖաքում ն բարձրանում ձր դեպի կոցորդբ,բնիանբ «թթի

-

|

ցնում

ՀԲ

չոր

զառճնությամր. մայինանդքմադրելիորնն

ցանկանում ձթ դասնայ, մի

անցաժ

--6).-

նս

|

`

«Բոնվեցի՛ս» Շուրջն չր նայում

ալին լէր տաքանում, իսկ Մածերնիրար պես բռնկվում չին ու Հանգչումերա ուղեղում: քողնեմ գնամ» էր մի ուրիչ կալժ. ավելի վառ փայրիլում խոսքերը գցե՞մ։ Այգպիսիձքոջերի մծջ...» ն

քատարան՝ Հետել հայթերի

նա Ճամարուկը Հծշտու-

աթրբն լուռ ծա ջատկեջ՝ ձեռքը դեպի գչովեր քՔափաճարհլով, մ/դ մարդու մեջ ինչ-ոբ ժի բան ձանոք խվաց որի, Ժայրը ետ : է նա որ

|

|

ժողովրդին::

Բյամբ էր ձեռքում պատռում, մէչ Հր. ն Քայլում էր գլութը Բորձրացրած, իր աոջն նրնացող դեմեծրըզիածլով, Կարճ վքԲարկու ճագած, օ4իբբ բարձրացրած ժի ձրիտասարդդիպավ

հարեց ոճավ,

ակնթարթումպատառխանէջցնցվելավ«Գուցե դեռ տչ..-Ջ խտությամբ եվ է«կույն եեք իր վրա ճիտ գոիժ դնելով` ատը.

՝

Բաղք

'

նայել, նա այգածա էլ

:

|

«ճամպրուկը

բ.

«դրու» ց

ճաժպրուկըսեղմեց իրեն «Իսկ երէ վերցնեժ Հնճռանճա՞մ...Փախչեմ.... Մ1նք Այդ մտքնրը նրան խորք էին քվամ, կարժքսզրսից քր իր զլովոը: Դրանք այրում էին մոխր, դրանց դիանբ ուղէղբ» ժարակում աղողնք բ ցավաղին խայթում էին նրա կրակնքելերով: եվ ցավ Հարուցելով վիր«վորում ն Հնռու քշում «ենց խրենից, Փավելից դ կնոջը, նրան նա զգում ան ինչ արդենբուսել-կպելէր նրա սրտին, ուժ, ճնշում է Համառորքն անզժում մի թշնամական իրձն մԼոյալ ճրկյուլի մն ո. կուրժքը, ատոբաֆնում ն ծրա քունջերի երակներնուժգին զարկեցին նա

խոքում ի 15թին չ չին

րից, ի ածրն ռրասուղելով ես իրեն

մազերի արմատներըտաքացան: մնժ ջեշտակի չանքով,որի կարԱյգ ժամանակ որտի մէ

.-545.-

թավավեր կենալով: գլխից վեր մի կապոց պրոկլամացիաներ նա լսում էր վազելով ճաՀարելով, Ականջներիխշշոցի միջով ն տնսնում, որ ամեն վաքվողմարդկանցբացականչությունները

Ցես

ամբողջովինքափ տվեց նրան, մայրը Հանգցրեցայդ բոլոր խորամանկ,փոքրիկ, թույլ կրակները, Հրամալողաբար ինջն իրեն ասելով.

«Ամաչք՛իջ»։ Նա

իսկույն իրեն ավելի լավ

պինգվեց, ավելացնելով.

զգաց

ն

կողմից վաղում են արագ-արագ, Ի՞նչ)է պատաճեր

բոլորովին ամրա-

Այ, Հեյախույզը:": Ի՞նչ բան է սոս Գողությունէ արբել,ասում են... Այդպեսպատկառելի, չվա ծ գող չի՞մ,-- ասում էր մայրը լիսձայն, մի ջիլ ճանգբստացած, տեսնելով մարդկանց, որոնք ամեն կողմիցխոնըվում էին: Սրեկ դատում էին քաղաքականների,այնտեղ էր իժ որդին՝ Վլասովը։ նա ճառ ասաց, աշա այդ ճառը: նս տանում եմ` մարդկանըբաժանեմ, որ նրանք կարդան,մտաժեն ճշմարտու թյան մասին... ՄԱկն զգուչուցյամբ նրա ձեռջերի 4իջից թղինրը ջանը, Մայրըթղթերը թափ տվեց օղում ն նետեց ամբոխիմեյ/ մի երկչոտ Դրա՛ ճամար էլ լնն գովի,-բացականչեց ձայն, Մայրի տեսնում էր, որ թղթերը խլթլում են, թաքցնում ծո« սրտապնդեցնրանք այդ բանը նոռրիը ջնբում,գրպաններում, ն Ամելի Հանգիստ ավելի ուժեղ, ամբողջովինլարվելով,ն զգաէ իր մեջ աճում Թն ինչես զարքնաժ Հպարտությունը ոն փտումում ճնշված Հրճվանքը նա խոսում էր, ճամպրուկիը Հանճյով քոքի կաւլոցները ն ցրիվ տալով աջ ու ձախ մարդկանց --

«Գեթ որդո՛ւդ ժի խայտառակիր:Ոչ ոք լի վախենում»: նրա աչքերը Հանդիդեցին մեկի քախժուտ, երկչուռ Հայաց» Քին: Ապանրա Հիշողության մնջ առկայծեց Ռիբինի դեմքը: Մի ` Քանի վայրկյան տնած տատանումները կարծես ամեն ինչ խտացրին նրա մծջ: Սիրտնսկոծց ավելի Հանդիատբաբախել: «Հիմ ի՞նչէ լինելու տեսննս»չ-- մտաժուէ էր նա շուրջը դիանյուի էրանսըմոտ կանչեց պաչշակինն բնչչոր բան շշնջաը՝ աչ'

Քերով մորը նշելով: Պաճակը պննեց լրտեսին կ ետ ընկրկեց: մի ուրիչպածակյ Մոտեցավ չւկանջդրեց,կիտեց Հենքեիի: եո ծեր էր, խոչոր, ալնոր, չսափրված: Աշա նա լրտնսին գլխով արեց ն գնաց դեպիայն նոտարանը,որի վրա ժայրն էր նստած, փոկլր»էսն արագորենանձետաքավ: Ենրունինքայլում էր առանց չտապլելույ բարկացա աչյքնրով ուշի-ուշով շոշափելովմոր դեմքը, Մայրը քայվնց դեպի նոտարանիմեջտեղը: «Միայն թե չձեժեն...» Փաչակը կանգ առավ մոր կողքին, բիչ լուռ Ժնաց ն ցածր ձայնով դաժանորենՀարցրեց, փՐնչՔս մտիկ տալիս: Ցչինչ։ Հա՛յ, գող ես Հա՞: Պառավես արդեն, բայց էլի գողուես անում: Թյո՛ւն Մորը թվաց, քե երա խոսքերը ճարվածում են իր դեմքին, մե՛կ, երկո՛ւ. այդ չարամիտ, թոպուտբառեիի կավ էին պատճառում իրձն, կարծնսճանկոտում էին այտերը, ժորակում էին --

|

--

--

աչքերը...

խաչ Սո գող չեմ, ստում հսյ-գեչեց մայրն ամբողջ կրժթով, ն երա առջե ամձն ինչպատվեց նրա վրդովմունքի մրրկի մեյ, սիրտր վիրավորանքի դառնությամբ լցնելով: ենա բացեց: Մայրըքաշնց ճամժարուկը, Մտի՛կ արա: Մտի՛կ արեք բոլորդ,«- գոռում էր մայրը --

-

--

աժենքը:

--

4.-

--

--

-.

-.

վա՞

Վա՛յ"

--

--

արագաշարժ, ազաճ ձեռքերի մեյ:

ինչի՛ Համար էին ատում որդուս ն բոլորին, որոնք նրա էին, դուք գիտե՞ք: նս ձնզ կասեմ, իսկ գուք Հավատացե՛ք մոր սրտին, երբասալերը մազերին, երեկժարդկանցղատում էին այն բանի ճաժար, որ նրանք ձեզ բոլորիդ Համար բերում են ճշմարտություն, երնեկ ծո կմացա այդ ճյմարտությունըս» ոչ ոք դեմ չի դնա նրան, ոչ ո՞ք: Ամբոխը լոնչ ն առում էր՝ ավնլի ու ավելի խտանալով, կնոջը կենդանի մարմիններիօղա» շիջ«ռլոտնլով կում: -- ՉԶջավորություն, «ոմ ն Հիվանդություններ, ա՛լքմ Բոչ է տալիս մարգկանց իրենց աշխատանքը:Ամեն ինչ ժեր դեմ է, --

նտ

ձուլածորեն

ՆՄարշիմԴոբեի

--Տ-

մենք մեր ամբող) կյանքում օրեցօր սատկում ենք աշխատանքի մեջ, միշտ ցեխի, խաբնության մեչ, իսկ մեր վաստակով զվարճանգսք

ուրիշները ե մեզ պաճում են շղքայան ծրկապչների պես, տգիտությանմեջ մենք ոլինչ ձնիթ ամէն կլուղի ժեչ մենք բանից վախենումենց: Գիշե՞րՀ մեր գիշեր: մ Խ-պատասխանխով ճնչեց մի ձայն: Փակի՛ր դրա բերանը: ԱմբոխիՀետեում մայր նկատեց լիտեսին ու երկու մանդարմի հ չտապեց տալ վերչին կապոցները,բայց նրբ ձեռքը կա նկատեցփի արիշ ձեռք: մտցրեցճամպրուկիմեյ, այլնտնհղ Վերցրե՛ջ,վերցրե՞քյ--ասաց մայրը կոսնալով: Ցրվեցե՛ջ:-- գոռում էին ժանդարմները մարդկանց Հրե. լով: Մարդիկ Հրոցներին սիրով չէին պիջում, ժանդարժեձրին ն

ճղփանում

էն

էնք,

: յ

կյանքը, խավա՞ր Այդպն ի

|

՞

--

ձայնի մնացորդներով.

ժողովո՛ւրդ, ուժերդ ի մի՛ Հավաթիր։ Մր ժանդարմմ1ժ, կարժիրձեռքովբոնեց մոր օձիթից,քա--

--

)

--

սեղմում էին իրենց զանգվածով, թանդարում էին նրանց, գուցե ն չցանկանալով այդ նրանց տիրաբար ճրապուրում էր բարի կեմթին մեժ-մեժ, ազնիվ աչքերով այդ ալեչեր կինը, ն նրանք, որոնց իրարիցբաժանել էր կյանքը,կարելիրարֆց, ալժմ միաձուլվում, դառնում էին մբ ամբողջություն խասքի կրակով տաՓացաժ, կրակ, որը դույն վաղուց էին որոնում ն որին ժարավի էին կյանջի անարդարությունննրից վիրավորվաժ բազմաթիվ արար: Ամենից մոտ կանգնածները լուռ էին, մայբբ տնանում հ ձի նրանըասնճագ աչքերը նթանջ աաբ շնչառությունն ուշաղզիր Հր զգում իր դեմքին: --

--

-

ի |

ծրգեցն՛ջ,-- ավելի ավելի

ու

մոտ

--

: :

փարատելով:

ասաց Արի՛,-

Ժանդարմը:

Մի՛ վախծեացոչնչից: Ավելի դառն տանչանքչկայ քան

դուք ամբողջ կյանքում... վռի՛ր, ասում եմ. Ժանդարմը բոնեց մոր քնրբ, քաշեց: ն բայլերով մորը տարանւ մյուս թնը, խոշոր Մյուսը բոնեը ամեն է ռիրտը, չորացնում կո՞ւրծջըի ծր կրծում աշտին ի կրոոնսնառաջ վազեց մեր գեմըբինբռունցքով սպառնուլով --

,

Հ.

ղդոռաց:

ղաք:

|

.- եւի՛ր»դո՞ւ,օրիկա՞' Մոր աչքերը լայնացան, փայլատակեցին,կզակը դողգոՈտքերի 4ենծլով Հատակի սաշուն քարին, նա գոլենց. առած ճոգին սպանել չե՞ք կարող: «- Հարություն աե

(րանսրնրա ծրեսին խփինց4ճոքի կարճ քափով» Այդպեստո՛ւր դրան, այդ անգամ մի չարախինդաշաղակ: Մի բնչ-որ սն ու կարժիր բան մի ակնքարք կուրացրեց Վոր աչքերը, արյան աղի Համով լցվեց բնրանը:

պառավին,-լսվնց

--

|

| լ

կեղֆ Խոոք չ. Մեկաշառբճանալեցնք Համարբձակությունից Ֆ40

վոփ՞ր։

Մոր ծոծրակը պատինխփվեց, սիրտը մի վալիկյան պատեց ժուխթը Ճրկյուղի բարակ ծխով ե նորից պայծառ բոցավառվեց՝

այն, ինչ շնչում եք

--

--

Ը»

-.

ն... Հննց Հիմա կբոնե՞ մխ, ճանդո՞ւգնկին:

2մռո՛ւ

փաճարեց,

Ն

Հձոացի՛ր:պառավ:

էին ավում ժանդարմներիաղաղակները: Մոր առչե մարդիկ օրորվում էին ոտքերի վրա: իրարից բանելու Մորը քվում էր, Քե ամեեքը պատրաստ նն իրձն Հասկանալու, Ճավատալուիրձե, ն նա ուղում ձր, շտապում էք ասել մարդկանց այն քոլորը, ինլ գիտեր, այն բոլոր մտքերը, որոն, ուժն զգում էր. Դրանք ճեշտությամբ դուրս էին թալում նրա արտիխորջիջ ն ճյոււվելով վերածվում երդի, բայց նտ վշտաչցած զգում էր, որ ձայնը թույլ է, խզզում է, դողում, կտրվասմ: իժ ոիդու խոսքը բանվոր մարդու անկաշառ Հոգու ԽԱՎ --

Մեկի երիտասարդալբերը մոր դեմքին նայում էին Հիացմունքով ն հրկլուղով: Մոր կրժքին Հրեցին, եա երերաց ն նատեընստարանին Մարդկանցգլուններիցվեր նրնացինժանդարմներիձնոթերը, նրանքբռնում էին Ժարդկանըօձիքներից ն ոաձրից, մի կողմ էին նետում մարմինները, քոցնում էին գլխարկներըճնռու ջպրտնլով։ Մոր աչքերում ամեն ինչ սնացավ, օրորվեց, բայց իր «ՀոգնածությունըՀաղքաճարելով նա դեռ աղաղակում էր

Աղժուկների Հատ-ճատ, վառ քնդյունը քաջալերեց ժորըս Մ ի՛ Համարձակվի խփել: Տղե՛րք: Ա՛թ գու զարչելի:

--

Ը.

--

ԽՍ.

։

--

Հասցքո՛ւ դիան:

Գիտակցությունն արչունով չեք կարող ողողել Հրում էին մոի պարանոցին,մէջթին, խփում ուսերին, գրլխին, ամէն ինչ պատվեցժուք մբբիկի դղոլես աղաղակնծրի, --

նոցի,սուլոցիՄեջ,ինչորքանձր, խլացուցիչ բան

մտնում

ՀԱՏԱԿՈՒՄ

ձր հրա

ազանչները, լցնում կոկորդը, խեղդում, Հատակըփլվում էր նրա տատքերի տակյ աատանվում, ոտքերը ծալվում էին,

4 գործողությամբ Պիես

մարմինը

Ջնցվում էր պավի այրոցջենըով,ձանրացել կ օրորվում էր ուժասպաո Քայջ նրա աչքնիր չէին մարում ն տեսնում էին ուրիչ չատ աբեր, որոնք վառվում էին մորը ծանոք խիզախ, քոժ կրակով, երե այոոինՀարազատ կրակով նրան Հրեցին գեպի դուռըո նա ձեռքը ազատեց,բռննց դռան շիջանակից: -- Արյան ծովերով չեք կարող Հանգցնել ճշմարտությունը: նրա ձեռքին խոինցին: .- Միայն դայրույթ կկուտակէք ձիր դեմ, անժիտնե՞ր: Այդ զայրույմը կքափվի 48՛գ վրաս Ժանդարմըքանկնցնրա կոկորդըն ոկահըխեղդել Մայրը կերկերում էր: .-

Դժբախաներ...

Մէկը նրւն

պատասխանեց բարձրաձայն Հեկնկանհքով Լարա

ԳՈՐԾՈՂ

ԱՆՁԻՆՔ

ԿՈՍՏԻԼՎՈՎՄԻԽԱՑԻԼ ԻՎԱՆՑՎԻՉ, 64 տարեկան,

օբետնիտերը: ՎԱՍԻԼԻՍԱ ԿԱՐՊՈՎՆԱ,ճա կինը, 20 տարեկան:

ՆԱՏԱՇՑ, Վասիլիսայի քույոը, 20

ԿՎԱՇՆԵԱ,

տարեկան:

մոտ կարկանդակի առետբով զբաղվող,

ՆԱՍՑՏԱ,օբիռող,24

տարեկան:

ԿԼԵՇՉ ԱՆԴՐԵՑ ՄԻՏՐԻՁ, փականագործ, մոտ 40 ԱՆՆԱ, ճշա կինը, 30 տարեկան: ՍԱՏԻՆ

տարեկան:

մռտ մոտավորապես հույճ ճամակիչ

ԴԵՐԱՍԱՆ

տարեկան:

տարեկան)

ՎԱՍԿԱ ՊԵԳԵԼ, 28 տարեկան: ԲԱՐՈՆ, 83 տարեկան: ԼՈՒԿՄ, ուխտավոր:00 տարեկան: ԹԱԹԱՐ

ԿՐԻՎՈՑ ՑՈՔ

ԲՈՒՔՆՈՎ.

բեռնակիոներ:

45 տառբեկան: փականագործ,

ԱԼՅՈՇԿԱ, կճչկակար,20 տարեկան: ն Նատաչայիքեռին, ոստիկան,80 տարեկան: ՄԵԴՎԵԴԵՎ, Վասիլիսայի ն Մի բանիանադա

անանուն

քոսյակներ:

անի:

ծանո է, մ-շոտ, ծեփր քարանձավի:Օ6Առաստաղը դիմացի Լույսն ընկնում է Ճանդիոականի բափվաֆքարի կամաբնեոով: է բարակմիչնորմձեբով անչոռովածսենկողմից։ Աչ կողմը զբաղեցնում մեծ է, վառաբան ձախ էաբե պատիմեչ յակը: Ջախանկյունումռուսական տանում է խոնաճոց,. ու" ապրում ֆն Կվաչնհյան.Բաոնը, դուռ է, ոբ փակՆաստյան:Վառաբանին պատիդոան միջն լայն մահճակալէ, ծառաբեի Ձախ մասի առաջամասում ված է չթե կեղտոտվաբագույբով: կտոր է, վրանամոացվածմամլակ փոոիկ զնդանն մի ուրիչ կտոր: Վեթչինիվբա, զձդանիառաջ, նստած չիճից ավելի ցածր ծատաբնի է Կլեշչը Ն ձին կողպեքների 3 փորձում:Ոտքերիմոտ եովորաբանալիներ կաթալաշիօղակնեոինանցկացվածբանալինեւինշկու մեձ կապոցէ, թիբեղիա չաորղոտած ինքնսեռ. մութճ. աղոցնեո:ժթնանի մեչտեղում մեծ րոլոոը՝ չներկվաֆ կեղտոտ:Սեղանի սեղանէ, Երկու աբռո, տաբուբետ, ճետն, ինքնահռի մոտ, Կվաշնյանզբաղված է գոբծով, Բարոնըսե Բաց է ծամում, իսկ նառտյան աթոռին նոտած. ձեռքերը Քեճել է սեղաձինե մի քոՐբված գոույկ Լ կարդում: ՎարագույրովծածկվածմանճակալինՍննար նտտած, ծնկնեշիմեջ սեղմածգլխառկի հազում է: Քութնովրտախտամածիձ կաղապարի վոս հին, բալ առած չալվաոնէ չափում,մտածելով,թե ինչպես պետք է ձեել: նհա մոա լայձեզբ զլխաՐկիմի ստվաջաթղթե բին տոսփկա՝ չէռցիկենոի ճամար, մոմաթելի կտուներ, փաղասնեթ:Թատինընենց ձոր է աբրնալել ն տախատմածին պառկածմռնչում հ: Վառաբանի վրա, չեբետլով, Ռնբասանը Ցազում է։ Գաշնան սկիզբ է: ինչոր բան Է անում

Նկուղ,

է

նման

ոշ

ու

/՛-ո՞չ, սիրելիս։

Կվաշնյա.

ժուտ չգաս:

Սս, ասում

եմ,

ասում

ե,

էղ բանբ փորձել եմ...

էդ Հարցով ինձ Եվ Հիմա, որ

Կ

-

Կլեշչ.

Սուտ

ես

ասո:

վաչեյա,Իչա՞ բկե...ճապա

Բաբ

ո

ն,

նասայա Սննա.

լ |

-

--550.-

ո

փաժու՞Ֆց...ինչպե՛չէ»,Դու ս

եա Սկովէ՛ց'Նասայայ որտե՞ղ

(գլուխըչբարձբացնելով).Ա՛..

Օրն սկսվնց։

Ի

ՀՏազձոյնը: Կ լե 2չ. Ոոնա՞ց... Լեքա. էալ մ` ամեն

ոնբ

աստծո...

առտու

օր...

ժեռնեմ:

մի՞

Կորիր՛: գոռաց.

մի՞

թողեք Հանգիստ

բնով. Աղժուկբ մեռեծլունՀի խանգարում... ծս (Աննային Եվ ինչպե՞ս յյվաչշչեյա մոտենալով). հու

|

դու,

խեղճ արարաժ, էապիսիՃրնշչիՀետ

ապրծր Թող ինձ... Հնռացի՛ր... Կվաշնյա, ավ, լավ... Ախ դու... նաճատակ... ի՞նչ է, կրծրիվ ցավբ չի՞ թեթնացել: է... տարոե,Կվաշնյա, շուկա գնալու ժամանակն Կվաջեյա. չիմա կգնանք, (Աննային).Ուզո՞ւմ էս, տաջտաք պելմեններ տամ: Աննա, չէ. շնորչակալ եմ, Ռւտծլն ինչիս է Հարկավոր Աննա.

լ

Հյետբւ

|

Քեղ

իսկ դու կեր, ֆաջթ փափկացնում Էէ: ճամար գավաքի մել կառանձնացնեմ ն կթոզնեմ... երբ կուլես կուտես: Գնանք, Քաբոն...(Կլեջչին).ո՛ւ... ձար ողի... (գնում

կամուսնանամ:

խլելով գիոքը՝ վեբնագիրնէ կաո(նաստյայից սեր» (ՔՐՐջչում է): դում). «Ռակատազրական հարբ-ն,

.-

Կվաշնյա.

Հետ Աքրամկայի

ես

Հրեն, կնկաղծեծելով կիսամեո արել... Կլ եշ. էւի՛ր, զավքառ շուն, բո գորժը չէ... Կվաշնյա, Աա... ճիշտ խոսքը գուրդ լի գալիս:

ձա ասում:

Ի՞նչ...

ան

ես

ամուսնանալ

Կլեշ:. Կվաշնլչա.

ի ինձ այդպիսի լպիրշ խոսք

անում ում

ես:

ու

Սո՛ւտ

սիրտ

չս

Սատինը մռնչումէ:

Հեւոն

ծա

դույ նատոյա: Նաստյա (գիքր խլելով) Տո՞ւք... կ լե չ1- հշխանուճո՞նայիր- ԱբրամկայիՓեւո նանաա.. ՈՑ ճեն 9 գրանն էլ սպասում մե

ռ

Սսում հմ, որ ես, ազատ կվաջնյա, կինս՝ իմ գլխի տերն ինչ-որ մեկի անձնագրում տիրականը,վերցնեմՀանկարծ գրվեմ, ինչ-որ ողամարղու ճորտը դառնայԻԱՅ Ռւղումէ քող ողա լինի, մոքովս էլ չի անցնի նույնիսկամերիկյանխաադավորի

է

(գոքով Նաստյայի խփելով գլխին).Հիմար

Շարոն

քաշովս մեկ ոսկի էլ տան, մարզու լեմ գնա, է Դո՞ւինչ հս իոխոսցնում: ւբ նը վ (Սատինին).

ու

եը ո՞նց

Էդ

նլ

|

Շարունակիր:

Խաղ մի

տ

ու

Մոագու

տուր:

(նայումէ նբան՝ օդումթափաճառրելով գիրքր): սո՞ւտ էս Շեկ այժ,բանասաց-Կվաշջեյ (Կլեշշին).

ասում...

առաշ

ու

ծ՛ա

Բարոն

:

որ

Իաբոն,

(մեկնելով ձեռքը). Տո՛ւր,

Նաստյա

ԱՌԺՍՋԻՆ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

.

ի

է

խոճանաց): Աննա

(ազալռվ). 58՞ր առտված... յ

-

«-

991--

ձգիր... Հիմարիկ:

Խաստյա դարում:

Ք

լավի:

(մբըմոթալով),Հնոացի՞ր,..նս

քեզ չծմ բան-

:

պե՞սչէ'

բառեր չվշվացսելովգնում է Կվաշնյայի ետեից:

ամ

.

ան,

ատի ն (բարձրանալով իո տեղից). Այն ո՞վ էր երեկ ինձ

Ա աին

արա,

: րե:Լեր

ժնժում, '

ւ: մաախք

ար Սրեզանե" Սատին.

Դերասան,

իրչո՞ւ:

Սատին.

ին չո՞ւ Հնարավոր

Կլի

Է. Ե -

անգամ

սպանծլ

ց«զ

ցուց

կտա, Քե

դեռ բարոն

Ի՞նչ

նս

ճղում:

եմ:

ես... |

լ

էլի'

քեղ է ետք...

ես, մի վախքնա...գուցե Վախենո՞ւմ

Կլեչ,.

ղետ...

ինձ վատ քմ զգում: Երնի շուտով.». Ոչին, գուցե դեո վազդուրվես... կԿլեշշ (փեռանալով). Գնա, կեր,..

Լենա.

Գատաչում

է...

(Գնումէ

ճս

խոհանոց):

կառծես քնիցարթնանալով). (բարձրաձայն, ասում է, առար. ձեր օրգանիզմբ, ի նձ երեկքուժարանում բժիշկն թունավորվածէ ալկոճոլով.:կատարելասյես Դերասան

Սատին,

'Իեբասան.

Օրգանոն.,. (ժպտալով). Ռչ թե օրգանոն, այ

տո՛ւր, թոկիք փախախ եվ

օրգանիզմ.».

Սատին. Սիկամբրո... ձեռքը նբա վորա).4՛4, Պի(թափահառշելով փարություն։ ես (ուրջ եմ առում, այո՛,.. նքն օրգանիղմս թուշ Ւհշասան

լ

«-888--

կա

է կվաչնյան այստեղ ինմ ճամար պելմեն քողձն վերցրու կեր" նրան),հսկ գու չք"ո ուզում: Կլեչչ, (մռտենալով Դու աշխատող Աննա. Չեմ ուզում, իժ ինչին է պետթ-.

մաքրելու. Կվաշնյայի Հետ չունտ եմ գնում: Դեբասան. Այդ իմ գործը չք... Թենկուղաքսոր ցնա: իսկ Հատակը ավլելու ճերքը օ"նն Է. նս ուրիջների փոխարեն լեմ աշխատի: հարոն., Սատանան ջեզ թանի, նաստենկանկավլիչ 4ե՞լ, ձեռէ Նաստչայի դուլ ճակադագրակակսերչսթթփվիր(խլում

Րիցգիոքը): Նաստյա,

ժրգանիղմ,օրդանոնո.,

Աննա,

ոմ

դեբասան, Թող զբողի Գոքը գնա Վասիլիսան Այշօր մաքրելուՀերքը Բարոնիննէւ Քարո՛ն: Բարոն (դուս գալովիռճանոցից), ծս ժամանակ լուննվ

է

'

վեր նկ վառարանից ն բնակարանըմաք-

ոս

Դն...

չ

ԴԵեբտսան.

է, գոիծն

հկ

: Խր չ- Իո Ար

լի:

Այլ քս գործը չէ... Այ, վասիլիշան կդա

ու

Միշ» եռ... Չեմ Հասկանում." Երնաբոն դարս է բերում վբախռճաճոզից (ուսափայտի ծածկված): գեգոտինեոով կու զամբյուղ, նրանցմեջ կաթսանեշ՝ է... Այսօրինչ-որ ծանը Սատին, քոք էր, որ դու բարոն ծնվեիր... նայք՛ր ինձ, կմաքրեմ, Պաս: (ղծբասանին). Կվաշնյա

ա

բիր... Ինչ նս կոտրատվում...

Կլեշչ.

հս

եմ: չես Հայվի, կարծում

Սատին.

Գերասան . ակ աա Ջա որիԲառճե ոո). էրկու

հաբոնին).

Քառոնինառալ թողնելով): գնումնախասենյակ, Ինձ վնաս է փոչի պոՎ Պերասան վառաբանից). (իչճշլով է ալկոչոլով: իմ թունավորված տալը: (Հպաբտոբեե): օրգանիզմը (նստելովթախտիծայբին՝մտածմունքիմեչ է ընկնում):

ապանեն,

Ռրովչետն

իբնչ-

են

(Գուս

վբայի (գութը դուրս ճանելովվառաբանի աաա Մի օր քեզ այնպես կծնժեն, որ Սատին. իսկ ղու ախմար ր ես, Դերասան,

է...

որդուի հաաա Աննա, ա ո աան, ռնիզ՝`

ռնանո

դեբասան.

է

քեզ Համար միննույնը չէ... Ասենց քն այդանս է... բայց ինչո՞ւ էին ն. ' ով.Թուղք խազո՞ւմ էիր: Բուբն կ

(գնալովխոճանոց).Շատ պե՛տքս

Նաստյա Կվաշնյա

։

ն

(գիոքրտալով). նաստյա, ավլիր իմ փոխարեն,

հառբոն

նաստյայի վզակոթին). 14՛ն (թեթե բթոթելով

Խաբոն

.-88-

ավորվածէ... կնշանակիինձ վնա,

կուլ

տալվբ...

է Հատակավլելր»»» փոշի

Սատին, Մանրոթիշտիվա... Հը... ,

Ս

Բուր,

են

Մ «Համլետը դրամայում

բառմրաչ կավ գործ է: Սս

Ի1511 (ղուս

Պոմ կոկածս

հազալ" Քո գորժ

Հիշիրինձ փո

բ

.

ռ

հլեշչը նստում է

Սատին առին,

չէ:

|

.

չ,..

'

էս

Հետաքրքիր բառեր...

եղել:

գրքեր կան... ծ.

ե.

ես

ին ինչ է պետք, իսկ

եղը տաղանդը

էլ

--

տաղանղչաճա Թ6 դերասայ իր ուժի իքնջնիր նկատմամբ, օր էո ավատա, տեղա ւ ասի պրի

կորիր

Կլեչչ.

զիողի

ծոցր'

,

Է

ս-

նմանն անները

Քեզ

չատ

դու

մի

գրոշ

լավ գիտնմ ր է եմ, ժանր Անդրեյ Մխորիչ... Խեղդվո՛ւմ Կլեշչ. Ի՞նչ կարող եմ աներ

ծն

հոկ

,

Աննա.

Հ...

Հառուսկին իսկ կո: Աա ատել էա թալխավն, տուսնց իսկ Լ, եմ ածղը ուլ : Դի:ւ չկա... ի ով (րան իստ).Համար բացելո։ կարիք ն

դ

արոր"

աղ

ուռ

ր

բաց

դուռը

Ես

հս

արոս.

ա

Ինչ

)

ԻՒ

կինե է խողրո' մ: .

:

|

նեմ...

Իսկ այմմ, աճա նրանք,ձճոքնրս... Պարզապծա կեղտոտ Աերրայո՞ւ Սատին, Եվ ի՞նչ..Իուբնով. եւ ոչինչ... Սատ ի ն. հնչի՞ճամար դտ ասացիլո

--

--

ելե՛շլ, Հինգ կոպեկ տուր Գլե՛չ

ես... տավ քս...

դուքս,

Բ

բազժոր-

դքզին չին. նծրկից, էի ներկում, ու այեպեո դեղին էին, իշարկն, Մորթիներ եիայր, ձնոթեր» մինչն արմունկենրա: ես կարծում էի, թե ժինչե մաՀ ձե7 կարող այր չվալ, այդաես էլ դեղինձնոթծթովվմձոներկը

էմ

ասում

'

Քուբ ն ով, վաճլծժ... Հափյուրանդամ իժ չոծր:եղելճ. եղել... Մեծ բան է... նս աճա մորքեգորժ էի... սնլական արՀիտանոց ունձի... Ջեռբերսայնանա

904.

ՊԱ

'

Փիտես, եո կրթված ժարգ էի.

--

Գե

ձուտեղ.. Սատին Ինչո՞ւես Հալծոլում, ՋԶէ՞ ռթ

է:

աեքասկանալի,Հազվագյուտբաէի... Հեռազրատանն չի ծառայում,..

ունեմ' Ընդամճնըերկու կոպեկ Բուբնով,

։

Ա

էմ

մատ ին

Հավատնէ: եկտտմամբ լ է Սատին. ինձ Հինգ կոպոկ տուր, ես, կոկորդիլոսնս, դու տաղանդհայ ճերոս

տեղ խող ազմակ է, գոռոցներ, օատեկան ԻաՄի ե աշխատելու եռն խաոտոցօվ իո ծում

Սքրում

գրկած).

տաղանդնէ, նս մի կրթությունը դատարկբան է, գլխավորը այեբայց ա» թր դերերը Ճեղելով էր կարդում, դղրդում էր Հիացմունքից' ա, ոք Քուբնո՞վ, ինձ Հինգ կոլեկ տուր:

|

ճեռու

7».

Քիվ

Հեռ

(խփելովիբ ծնկին). 098/յա ֆելյա,

երբ դեռ լակու գրքեր էի փարդում: հուբն ով է՞լ ծս Հէռագրիչ Սա տին. եղել էէ... Շատ լավ

թւշ:

առ

«Բառ նրա մեջ գերքդմանափոր " ի

աղոթքների մճջ...

Բեմիճետեում, ինչ-ոջ

սուլոց:

ասվաժ .

գալով խոճանոցից). հկ ավելի

փեջասան,

ա

որ աի ար խա որթատրոնը

քա առուն

լ'աղուժ... -

|

րւՔոչո ոՁանձրացրելինձ, ատիս,Վ. Այնպես...

նղբայր,մարդտայինբոլոր բառմրը ձանձրացրել են, նրանցից ուրաքանչյուրը ծս լսել եմ... ծրեի Հազարանզգամ...

օ,

Ը`

ինչ բան

ԻԵբասան

բն տեն Ինչ

ար...

ր

հուբնով. Դու այց ինչ (ո մրքժրքում, Սաո եվ դեռ կա տրասցեդենտրալ... իե, Քառեր: ԱԻ "Վ 4ա՞ է, Սատին. ջրիտքմ... մոռացել8մ... յ» ԲՐ"

չ

Գ

Հենց այնպես... ՕրինակիՀամար ժիննույն էլ գալիս, որ դրսից որքան էլ բեզ նեթկես, է, ամեն ինլ ջնջվում այո՛։ ցցվում է, ցավում են: Սատին. Ս... տակորներս եբասան. (նստած է, ծնկները ձեռքերով

Քուբնով.

'

Ս

ք"

նխ

խնդրել

շատ Կլեչչ (մռայլ): են մարդիկ Սատին. Դլութա դղրղ" իրար գլիի խփուի ւն Բուբեով. նրանը ռչ միայն գլխի ջա, էլ Քոլ «881. Ադացյլ թղոր տեղերին»(ՎԵՐ կենալով), ամո չեն երնում, կարծնա Իսկ մեր տերերն այսօր փեչ-որ են: (Գնումէ): :

է

են

այլե եփում,

Փամ,զու» ս

'

Աճենու

աեչարժ պառկած Ճազում է: մատինըձեռքերբ գլխատակին,

Լ:

Ն

ֆերբասան

հ՞նչ է,

(տխու՞ ձայելովչուջը,

վա"տ ես գզում:

մոտենում

է

Դե աճա... Ա՛խ, Անդրյույկայ լար մարդ ժասինչես մտածում... չաիության չ Սիեդ կինդչաբությանդ պ սղոճառով է Հյուծվել...Ռչ ոք քեղ դուս ԱրՀեստդ էլ ճոնոան է, ամենքին է չի սիրում,չի Հոարզում...

Աննային),

Խճղդվումեժ, ա11117 Ուզո՞ւմ հռ, դուրս ենրձմ միջանցք:Գէ, վեր կաց (օգնում է կնոչըբարձրանալու, նրա ուսերին ինչ-որցնցոէ գցում ե բռնելով՝ ղուրս է տանում 44՛, տի նախասենյակ): գ՛,.. պինդ կաց: ծս ինքս էլ Ճիվանդեմ... Թունավորված էմ

ալկոծոլ»վ, իլյով Կոստ

(դոների մեջ).Զրոսնելո՞ւ եբ գնում:

ոչխար ն գառնուկ, Դեբասան, հակդու ճանապաթծ տուր... վանդներեն զալիս...

Հեմ

զույգ,

:

անջանգատացնում: ես

Դեբասան

լավ փաքաթնցի' '

սենյակին:

Կլեշչը կատաղիորբկն Լ զոնգացնում Լ բանալիները եռոնչացնում խառտացըց աչքիտակովնետնելով տանտիրոչը): ծու Տռնչացնո՞ւմ Կլեջշ. Ի՞նչ,

իլյ

ով.

ձմ. մոնչացնում քս, ասում (Դաղաբ): Ա-.ա՛... Ինչ էի ապում ըէզանից Փարցնես, (Արագ ե 8ն... Կին: եստեղչի՞ եղեր ցածբաձայն). Կլ եջ). 9.7 տեսել: Կ

Վոստիլյով

-

Դու

ավելի (օվ է, վզիշ օղակ գցիր ու խեղդիր: սատկելու նս, բայց անվճրչ ճիսուն կոպեկնճրի Շուտով

մար

ծո մտածում:

հլ: ով Ինչո՞ւքեզ ՏերըՓճնզՀետ, ապրիր քո

Կոստ

ինչ Քե-

խեղդեմ, դրանից ո՞ւմ Հաճույքի իսկ ես զածհիը«իսուն կոպեկ ավել կվերցնեւ ու դբուն րանով 2 բազի ձեր կառնեմ... սիբապատկերիառաջ կվառծմ: Դա իժ մեղքերին Քողություն կլինի, քո՛ մեղջծրին էլ. Չէ ռր ինքդ քո մեղքերի օդում:

-856--

Համար,

Կոստիլյով., Դու էնչ բաիի ես,

եղբայր: Լա՞վ է...

այդ

ամենը Ճաշվի կառնվի...

է՞րբ: ամեն Այն աշխարչում, նղբայիշ"' այնահղ Կոստիլյով.

ֆեբասան.

արարքներըճաշվի ձն առնում... Ռեբասան. իսկ զու, ավելի լավ է, այստեղ ինձ վարձառտրիր բարությանսՀամար... որ փարա "ի Աո" Լ ուդ խոր Ւեբասան. Ձնջիրպարտբիսկեսը:

խել, մեր

բոլոր

|

ի

միշտ կատակումես, ախրելիս,միշտ խաղում ես... Միթե սրտի բարությունը Է փողի Հետ Հավասարեցնել:Բարությունը զա բոլոր քարիջնքմնում է պարտք: ից վեր է, հսկ ք» պարտքնինձ՝ այնպես էլ Քո պետք է բարությունը ղու պետք է ինձ վճարես տրվիծերուկի: ձաշատույը Սատանա ես դու, ծերուկ... (նում է խոճադ ծ Բավան,

Կոստիլյով.

Հա՛, Հա՛յ

Հա՛..

դու

թմ

ճոց): Կլեչչը Վեբ է կենումե գնումմիրանցք:

կ

ավելացնել: Կլեչ.

(ցնցվելով). Ա՛խ, դու, տճր իմ" |ներսմտնելով). Էնոչց նատացրիճաշտում,

նջանակի, անվա

(զգուշությամբ Պեպելիդռանըմռտենալով).

Ամսեկաներկու ռուբլով ինչքա՞ն տեղ ես զբաղեցնում դու իմ տանը: Մաճճակալ...ինքդէլ նստած... շա, աստված վկա, Հինգ ռութլու եղ եռ զբաղեցնում Դետքէ մի ճիսուն կոլեկ Քեզ վրա

Կոստիլյվ

կռստիլյով. Համքցի՛ր, անցի՛ր... (Քթի տակ ինչ-որ ) Եկեղեցական Եբգմոմտալով, կասկածամտորեն զննում է կաա Բանըե գլուխըձախ է բերում, ասես ականչէ դնում Պեպեի.

Կոստ

(բղավելով).Դու ի՞նչ է... ինձ ճալածելու Համար բարձրմռնչում եկել այստեղ: (Սատինը Կլելլ

Սքան-

Տեսնում քայ ճի-

ուս

ս

Մնա,

։

' լ

։ լ

|

|

Զոճղանը փախավ, Հա՞, Հա՞ց Կռոստիլյով (Սատինիե), նա Հայ... Չի սիրում ինձ... Սատին. Սատանայից զատ ո՞վ Էէքեզ սիրում... կոստ տալով). Ռւշունց տվողն ծսյ իլյով (ծիծաղի

եմ: ձեղ ամենքիգ ռիրում եմ... ես Հասկանում կորած... անպիտան, եք, (ճաճռր դուք իմ եղբայրներն իսկ... Վասկանթա նն է. կարծարագ). Սատին. նայիր... Հ...

Իսկ

ծս

կռստիլյով

Քչվառ»

է

(մոտենումէ

Ն ծեծում

ղդոտը),Վա՛սյա՛

դռանը,ճա ինչ-որ բանէ Դեբասանբեշնում խոճանոցի

6.

-

ծամում:

ԳԱԳԱՆ ոստիչյո վ.է ՞

Պեպե

ետ

Գիրացան,

ես

եմ... ծ

-

ի

եմ

սիրում

չո՞ւ եկեր

Վասյա

այդ

:, Պեպե Լ Չե՞ս Հասկանում,կնոչն է փբնաՍատին Վասիլիչ նրան չես Քրխկացնում, բում...եվ ինչո՞ւ անպետքիՏաէղսլիսի է, մի որ Պեպել. Շա Հարկավոր ժարկյանքս փչացնեմ: Հետո պսակվիրՎաՍա Իսկ դու

Ւ՞նչ նս ուղում: Կ ուտ ի 11 ո վ (ետ-ետգնալով). Բա՛ցարաչ Սատին(չնայելով կբացի,իսկ կինն այն» Կոստիլյովին). տեղ է... Ն

տակերգությո՞ւն: հ

Սատին. (ա՞վէ,

(ծիծաղելով).

,

'

,

տին,

ԴԵշասանը է: փոթկացնում

Մեր

չոր"

խելքով

ու

ճետ...

սայլի

"

|

տերը կդպուաաշշ:

է. իի"յի ել ոջ բան ինչ Բա տին): միայն բրոձ ւ . քաշա քալում աչ

Կոռաիլ, ով (անհանգիսոռ, հ՞նք, Ո՞վ ցածրաձայն).

՞

է Դուք ոչ միայն իմ ամբողջ ուննցայնանղ:Գու... ի՞նչ... (երսօղու կոաքո": պատճառով Սա ին. չ էլ իմ բարության ես, ինձ 48 ես իսկ քավթառ աւոանա.ս. արքնացրեց»: Է պի Կռստիլ) ով. Դու ե՞նչ ասացիր: մի տեսնուի Սատ իբր քէ ձուկ չի որսում, (ով ին. ա ես այլնւն Ե... ինք» ինձ... չե լինում ձրաղում ել բրա. Կոսւմո իո յա ք. Ր բիճ վ. մաի՛ր, ձղբայր:կատակ արա բաց չափդ է) :: կարթովվախենում, Այ», (Ուժեղ փժացիր-.. բախումէ դուտը) Վասիլի... առաս. ու ցանցաթին աայ փուֆում եմ, Պե պել ր է դումը). Դճ, ե՞նչ նս անճանգստացնում: (բացելով կԿռստ ւմ... հլ, ռվ (սենյակը ե ե ցիտես քոն ինչ... դիտելով) էր... ՈՒՐ ի չոր Վասիլիսան Սատին. Դա Պեպել նա վաղուց է որսացել: էեբասան, Կոս տի լ) Վասիլիսայիի ով. Գործունեմ Քեզ Հէչո.:. հաջո .. Գրողի ժոյը կործջ, Գեպել (բաշկացած). Պեպել. Փողըբերի՞րս

Ի՞նչ: 7ու

տ

հրոինի կա չե,

Փողը բերի՞ր։

Հեն

սս.

Կոստիլչյով. ի՞նչ փող: Սպաժիր, ս. Գեպելւ. Փողր, ոթ ռուբլին, ժամացույցի փոզի, դե՞... կոս տի լյով. հ՞նչ ժամացույք, Վառլա...Ախ, դու...

աա

մույցի:.:

Սատին, Գողացված է...

կոս

տիլյով (խիստ).

ծեռ

դողացված բան 464 ընդու-

հում... մլդ ի՞նչ ծ. ասում... Պեպել (բռնելովնբա ուսիզ). Գու ինչո՞ւ թնձ անձաֆգիսչ տարրիր:Ի՞նչ ես ուզուժ ինձանից: Կոստիլչո վ. ճիշտն ասաժ՝' ոչինչ... նօ կգնամ... եԹճ էդպիսինես: Վեպել. Գեա, Փողը: :

ոու

Քեր

ՏՏ.

0,

ա՛յ, բեչ կոպիտ մարդիկէն.

,

Գէաթ ի»: երան նատաջանիր Այ լ ե Ա

է:

|

մոտ,

Կսաղ

|

տարափ խոճանոը

կանի' նն Դե... նատաշան, կբերի. աշխատի). (նստումէ, Վասիլի,Հինգ կոպեկ տուր: ան (Սատինին). է՞, դուս".շի նգ կոլեկ: Վասյտ:

նեբասան. Սերուկըդուրս

Կլեջ

է

չ

ոբ

ի գոգԱրա քանի դեռ մի ռուբլի լեք դարձքոո՞ն ԾԻ» ս. բ"1 2ի լարքար:Աշխարչիս երեսին գողերից առին Նրանքչծն փող ճարում... չար Հարո 24 մռայլ). նրանք Հեշտ Սատին.

'ՒԻԵՐ

Լ

աաա

են

հ:

աշխատում... չէ,7

որ

շատերն

ներաԱա»

Սատին.

՛

ԿԳսստիլյավ(գնալով).

ու

(ներս գալով). Շան ցուրտ ն. Այդ ի՞նչ է, Աննային լբերի՞ր Հեյող,

ԿլԵշչ

Պեպել. Մի տես, Է՛: երեք վկանծրի ներկայությամբՀս Քեզ ժամացույքժախեցի տասը ռուբլով, երծքըստացա, ցոքր Թուր: ի՞նչ ես աչքերդ ճղնպացնում:Զվոնում է այստնղ, մարդ կանցանչանգստացնում...Իսկ իր գործըչդիտի».. Կոս տի լյով. Շ՛շ: Մր բարկանա, Վասյա... Ալդ ժամա -

4ուվ

ա

աճագին

են

Հետ

ոնն

մ, փող Հարում,

բ բայց

Նր |

շատերը

| '

| ։

դեպել. Դրանիցինջն էլ չատ ունի... էս Այստեղ առնող նս Բուբնով. Ուրեմն, ֆախո՞ւմ կտորներ լինեին,ուրատխուդտնի,Այ րն կտրտած կարտոնի

Այնպես արա, հր աշխատանքն ինձ դուր գայլ գուցն էս ձլ աշխատեմ, այո: կարող է պատաձել: Տրը աշխատանքըձւմճույք է, կյանքըլավ է: երբ աշխատանջըպարտականությունէ, կյանքը ստրկություն է, (Դերասանին) Սարդանապալ, դնա՞նք... Խնպւմ,

Գնանք, ինչն նաբուգոդոնոսոի: դխժե՞մ, քառասուն ծազարՀարբեցողեր.,.. (գեռւմ են): հեպել (ձոբանջելով). Ի՞նչ կաս Կինդինչպե՞սէւ Կլեջ լ. Երեի շուտով... (դադաբ): Իեբասան.

իշարկեւ թյաժբ կառնեի... պարտքով, Հիմար զեպել (ուսուցողաբա).

ը,

ողներ են...

Լ.

ՀԼՈՀՏ

ամայում

Ճարգիկ

եմ

սրանց նայել... ես փոքրուց եմ աշխատում... դու կարծուժ ես, հս այուռնղիը չե՞մ պրծնի... Դուրս կարծննմ, կաշիս կջճրքեմ, բայց դուրս կպրժնեմ... Աշա, սպասքը, կինս ես մեռեխ... այստեղ վեց ամիս եժ ապրում, բայց կարժնավեց տարիլինի... Գեպել. Այսածղ ոլ ոք քեզանից վատը լէ. իզուր ես

կԿլեջշչ.Վատըչէ՞ւա.Ապրումեն

անպատիվ,անխիղը:

Վզեպել (անտարբեր).հսկ բնչների՞նէ «պատիվն խիղճը ես Հագնել ն ճր. Սապոգիտեզ ոտբէ է ու

վածք...

|

կարող

ոլ

թյուն ե ուժ ունեն: Իոռւբ նով (մտնելով). Ս՞ւո՞ւ... աղերի: Վեպ ել. Բուբնով, դու թի ղծ ունես: Բուբնով. ի՞նչ... խի՞ղճա. Պեպել. Հա: հուբնռվ. ինչի՞ս է պետբ խիղճը: ես Հարուստ չեմ... նս ԱՀա էլ նուլնն եմ ասում, պատիվն խիղճը Պեպել. է պետք, այու Իսկ կլեշչը Հայոյում է ժեզ, խիղճ Ճարուստնեհրին չունեք, առում է... ւբնգվ, իսկ նա ի՞նչ է, ուզղոԺմ է խի՞զճ պարտք ու

Բ

"Ր

Լր

ն

Դ

ո

Ռվ խելոք է

ՆԱԿԱՆ

Են

ՈԼ

ՎՅԱՆ

ՍՏ.

ՑԱՌ

քո

որ

հանից՝

իբ

ձեռմին, տապակ ական, փայտը ՆՄատաչան, ու կ այ մեչՌե, կաբսան թեյսման գոտկից նշա

Է

Մտճում

ւ

Ր

'

ազնիվ Լուկա. Բարիառողջություն, մարդեր (բեղեռըչոյելով). մ, նատաշա: տ ձր նա,զ Քուբենռ վ (1ուկային).

ՊԵպԵլ ,

դա

հնձ

Հարգում:Իմ կ սն

Ազեիլ

գարուն...

վաղ էր՝ անցյալ Աչճա նոր Նատաշա.

Լուկա,

Տ

դ

աայ վարվու

ՀԵՆ

սիիկաներինէլ լռ

չ84

ոլո ՊոնՎ արժանի

րժիբովաժեն լու է է: էլ Ձող քոչկոտեն... այդպես

արի

ճն,

|

տ

կծնվոր»-ես

«ամար միննույն է,

վեմ, սիրելիս:

(Իւր տեղ

ր

լ

դուռր). Այնտնղգնաց Նատաշա (ցույց տալովխոճանոցի պապիկ.-Լո ւկա, ծնորձակալուքյուն, աղչիկո, յրնտեղ լինի. Մերուկիս ճամար որտեղ տաք է, այնտեղ էլ է: է)։ եխք (Գնում Պեպել. Ի՛նչ ճետաքրբիրժերուկ եք բերել, Նատաչտ: Նատաջա. Գոնհ ձեզանից ավելի Հնտաքրքիրէ'': Աճդթար է, մեզ մոտ, բիչ «ետո արի նրան բեյ, կինդ խոճանոցումն (ավ... կգամ... Կլեշյ. Նատաջա. Դու Հնտր մի բիչ ավելի բաղջր վարվիլ"-: լէ |

աարող ԵՔող

ռի որ

:

հյուս:

ԱԱՀԳեա, '

--ճՔնմ.--

Հարիաժյնա ունի երկու կալ-

ու

է,. ««ԵԷԳեպել. Մատիենասումէ. ամենմարդ զում չէ խիղճ ու բայց. ոջր Հարնանը խիղճ ունննա, ձծոնատու աին "Տալ... ն դա ճիշտ է»

. ԲԱՀորն իաա ամեր պատիվը: տիվն բշխանու, ո

'

Բուբնով.

"

ռռում,:.

ՍնդրլուչկոՒ

604 եից

է.

Կ «

դու

1.

ի

նայում նմ բեղ, ղուր եռ Ճոճոացնում: Բ Կլեշ,. ի՞նչ անէ, ՎՆ Մինը Բա ի՞նչ ուտեմ: լեշ. Պեպել. Ապրում են, չէ՞, ուրիշները: ձն սրանք, Սրանք: Ի՞նչ թափրփուկես մուրացկաններ...մարդի՞կ... բանվոր մարդ եմ... ես

ես

կամ Բարոնին... Խղճի Հաչվով լավ կանեիրՄատինինլսնիլոս: Հետ Կլեջ չունեմ: խոսելու պետք Նրանց «ր 17 1: քեվանից մբի շիչջեիչ եջ եպե թ թծլոքեն... ք Հն ար ճարբննրանք Պեպել.

սու

:

Պեպե

.

ՅՑ

ՄաքսիմԳուկի

ատլ.

.

Վ

Նատաջա. ժիտք՛ս... Գիտճնալըթիչ

Պեպ ել. ո

նելը սարսափելի է...

ձա

է, Հասկացիր Մեռչ

Պեպել. էդպես ՖԽ Լուկա (եոգումէ). էՀ չի Տրոմ «ԱԴՐ Պեպել. Ծերուկ, 28 ի Ինձ Հե՞տ է Լուկա (նայելով Պեպել.Քծ՛զ։ Մի ձրգիր: Զ8՞ս սիրում: Լուկա (դուս գալով). Մ են երգում, սիրում ե" երբ լավ Պեպեն վա՞տծմ ձրգում, Լուկա. հսկ Ես, ուրեմն,

աճա, չեմ վախենում...

Նատաջա. իշ՛րկէ, Քաջություն է... Բուբնով (չվացնելով).հսկ քծլր փտած է... Վեպել. իսկապեսչնմ վախքնում: Թեկուզ «ենը

այս

դռնից).

րո-

ապեին կմե եւ, Վերցրեք դանակը, խփնբք սրտիս... կի մեղեժ... ձայն էլ չեմ Հանի, Մինչն անգամ ուրախությամբ, որովՀետե մաքուր ձեռքից է...

Նատայա (գնումէ). Դի դուքուրիշներիաքին մոզ փչեք: հութնով (հջկառացնելով). հոկ թելը փաաժ է... Խատաշա (դոսիդռանմոտ). Անգրմ՛յ, չմոռանաս կնոլդ

ժասին:

Կլեշչ- ափ Պեպել. չիանալիաղչիկ է, Բուբնով. Ռչինչ, լավ աղջիկ է: Պեպել. ինչո՞ւ է ինձ Հեռ այդոես վարվում, է... Մերժում

է, ազստեղպիտիվորչի. Միննույն

հուբեով.,

ԳՊեպեյ. պել

քը

ինչ"ւ ու

պատճառովէ կորչելու

:

ես:

ես

չատ

եժ

Քուբնով.

Վառիլիսա՛ն:Այո, նա իրենը ձնոքիքձրի բաց չէ թողնում... կատաղիկին է... Պեպել (պառկելով). Շրկուսդ էլ կործբ դրովի ծոքի:.. Կտեսնես...

սպասիր...

Լուկա (եոգում է խոհանոցում).Կձս ծինում ուղին...

միջանց/). ("աղով «188: պակաս: ԱՀԱ»

ի

՛

հս,տխրոսի րզ

ւբ նո

ինչ լավ է...

ն

՛

տոնո՞ւմ

8...

ռա

ձատաժ կս

ձա

գիրք է կարդում

օւ

չաջ

չիմ:

ինչ ժարցնումէմ,

ալդ

եմ

Ի

:

ԳԱՆԻ:

"Վ է, ճարցնումձմ, լալիս, իսկ նա Թե` մեղբ էչ Ո՞վ էլի երնի Թե՝ րքի մնջ Աշա թն ինչով է Ժարդը զբաղվում:

Փեպել.

Հիմարէ... Քարոն,թել խմե՞լ եսս

հարշոն,

խմել

բաբռն.,

Գեպել. Բարոն. Գեպեւ

նա

եմ...

օղի դնեմ: եմ... Հեւո"ւ շալտնի բան է, ուղում Հաչիր " Կանգնիրլործքքար, չան պես

Յ Հլա՞ր, բառը

էր

Ճետու

ես, նես չիչ քմիռզո՞սմ

գու

ի՞նչ էչ

12 թե վաճառակա՞ն յ

ճոր»

-

բոժ'

7.ԻԱ

Հե Պեպել. Դն Հայիր։ ինձ ճամար եւ... հոր գջ եղելէ ժամանակ, դու բարոն

չես դրել::.ն կման բաներ..: դատեղ տ իաոոն. Հիտո՞։ '

Իիշտ աուո ի ի նչ է, տիրծլիշ,

տխրությունից:

որ

«ՐՈ

հսկ այնտեղ, խոճանոցում,

նայիթ ձ՛...

Հոսում ցունքները

Հանկարժ, կարծես ոառչում

եռ: Հը... վ. Տարո՞ւմ ա

Լուկա.

գի-չե-բին... չի

Պեպել. Բայց տխուր է... ինչո՞ւ է էդպես տխուր Ապրում

նա, ապրում, ամեն

Բ»

հակ նս կարծումէի, (ավ Լուկա. էյ Թե հնչ. Մ տաժու ինքն իրոն գում, ԱՀա, միչտ այդպես է լինում. մարդն էջ... մարդիկ ղժգոծ անում, Հանկարմ՝ բայց է՝ լավ բան ե է:.Ա՛յ, դա ճիշտ ԳՓեպել Թիծաղելով). ձա, էս՝ տխուր է, իշկ ինքդ «ոճում Առում հուբնով. Պեպել. հսկ քե՞զ ինչ/ Ագու՛(".' Լուկա. Այդ ո՞վէ տխուր: զ եպ Է 1. ես, աճա:

`.

նրան... նա այս-

ածլիս...

ԿլԵՉշ.

զեպել. Ուրեմն...

հառոնըմտնում է:

խղճում տեղ վատ է ապրում... ես տեսնում է... Կլեշշ. Սոլառիր,Վասիլիսան մի քեզ տեսնիերա Հետ լթո-

Մարդգարենե՞ր:

ձո...

:

ա ծս նրան սաղմումհմ... իմ պատճառով, ինչպես գայլը մաբուն,,.

Իուբնով. պեպել. Ստո՛ւմ

ճո

.--864--

ա

ն Ի

ո.

9: ժարր

պել. էլ

Փե

նման

Ճաչել,

ն

Բարոն, ի

՞

ի՞նչ

հսկ այժմ

Հետու

Քեզ կատիպեժչան

նս

կանեո... կռայես, Ն մա-:1՞... ՞

կճաչեմ,Հիմար: Ինչ Հաճույքկշտանա դու ն զրանից, երբ ես ինքս ձլ շատ լավ գիտեմ, որ Համարյաթե քնզանից էլ վասն հմ դարձել: Այ, դու այն ժամանակ սաիապեիր Դի

ինձ չորէջթաք ջայլել,նրբ ես Ւհուբնով. ի՛շտ է՛ Լուկա, ես էլ էժ ասում"

Իա

բայց

հսկդու, սիրելիս,

ւ.

բոն.

իսկ սա՞ի՞նչ է: Դու ո՞վ ծս, խեղկատակ, էուկա Թիձաղելով).Կոմս տքանլ եմ, իշխան էմ, տեսել: բարոն առաջին անդամ եմ տետնում, այն էլ փչացած... Գ եպել (Թիծաղելով). Քարո՛ն,բայց դու ինձ ամալեցրիր... հարռն. Խելոքանալու ժամանակնէ, Վասիլիս -

ա

.

Լուկա. է48՛.28՞,

Քին, օ՛յ օր օ՛յ

ք

խեր,եայլում լ

7" "

Բուբեռվ, Այնպիսի կյանք է,

ՒԼ.ոջ հակույն ոռնալես

եղելէ,

ռարոն,.

եմ

ձեզ,

.

որ

ակսում:

"

առավոտըվեր

կացար '

-

ավելի լավ ենք ապրել... Այու ես... «յատաճում էր... զարթնում էի առավոտյան անկողնիսմեջ պառկած սուրճ էի խմում, ժուբճ, աճիուցքով...ալո լու կ ՂԷ, Քոլորեն ր ժարդեն,.. ինչքան էլ ձնացննս, ինչ. քան էլ ծոմովես, ժարդ եռ ժեվել, մարդ էլ կմեռնես... էնվերջ նայում փ տեսնում, ռր գնալով մարդիկ ավելի խձլոք Էն գանում, ավելիՀետաքրքիր,Սեն ավելի վատ էե ապրում, բայը |

ու

՝

.:

:

Բուր ւով

են

ավելի լավին Հասնել... հաբոն. Դու, Փէբում, ո՞վ

ԲՆ" թոն»

Համառ

նա:

Ե" :

ընկար.

բոլորս

էլ չրչմոլիկ էնք, լսծլ

էլ երկերում է շրջմոլիկ, աշխարճս Բարոն Դա այզալնս է, իշկ անձնագիր (խիստ). ունք՞սւ լո ւկա (ոչ հսկղու օվ նս, լրտես եյ իսկույն). .ս

|

-.Տ04.--

ունեմ... եւ Թղաեր սինքն...

դրանջբոնի

բայը

բոլորն էլ Լուկա.Դրանք, այդ թղթերը:

մա

չգպես են...

բո

ես՛ քե դգատանա՞ն

է, սիրելիս... Լուկա. Ամեն ինչպատաձում Դն, գնո՞ւմ էնք, Քե 1է՛ մռա). դռան Պեպել (միջանցքի ճետեում է նրան): (Գեումէ, Բարոնըաճազոռեն այդ մարդը բարոնէ եղծ Լուկա. հսկապե՞ս է, նա Հիմաել, Բութնով. Ո՞վ գիտե, Որ աղա է՝ ճիջտ երեի չի մոՀանկարծ կրեն աղա է ձնացնում... դետ էէ-լէ '

.

ու

ւ

թյան

ձրնի ժաղիկ աղալությունը, հերի Հյ բայց Հետբթերը. մարդն առողջանում

ւկա. Չա,

հման

է...

այդ

մնու

Լե...

ա

Բուր ն "Ն նաչ պես, մեկ էլ տրժար ա Պո

Ր"

ո"

է... Միայն այդ"

անձնագիիգ րա

Ա

մտնում

,

Հե՛

կս

Ալյոչկա.

էժ

" ե

.

խմած,նամոնը ձեռքին:ՍուԱՆ ոչկա(ներսԷ մ ննվորներ... Ա ոն Ն, գոռում... քալաքավարիմարդ

"". ուբնով. Ալյոչկա.

Շրջմոլի՞կնո:

Մշխարչիսձրճսին

չեն...

քս,

ներեցեք...

Ես Ներեցեք:

նորի՞ց Ես խմել... Շա՛տ... չիմա պրիստավիօգնականՄնդլա-

կինը տեղամասիցինձ

՞

Լուկա,

էմ, ասում են

էն,

Ռրաձղի՞ցլույս

բ

Մամ

Ա

էլ բանի պետք չեն: լորն ՛ Պեպել. Բարոն,գնանք դինհտուն: ծչ-Քաբշոն. Փատրաստեմ. Դե, ցտնսությունֆնբուլ'»:

ու

օզում

ի

Այո՛, թարոնըկերավ,:. Դի լա՛վ, Հէ որ կատակեժ անում, բաչշոն (ամաչելով). ես, եղբայր, ինք» էլ ոչ մի թուղթ չունեմ: ծերու: բ

ռացեր

ոն

ձերկյլանւ

՛

բարո նին,

Ի՞նչ է,

ս, ծերու: կեցցե

հռւբնով.

ռե

լա՛վաա սաց:

է բոլորն էյ Հավասարեն

եղբա

ե՞զ էլէլ բաժին ճասափ բե՞զ

հաբոն,

տերձր չկան...

Լուկա. Սսել եղել:

((ոշախ), Ի)

յ

ճատը չէի...

քո

հուբնով. թնչ եղել է, անցել է, միայն գատարկ բանն էն Ժնաջձլ... Այստեղ բոլորն էլ խունացծլ էն, մնացելէ միայն մերկ մարդը:. բարբո՞նես

Պ եպել պնլ

դուրս

արավ ու

ասում

է.

:

|

որ,

ասում

է,

էս կամջի տծր մարդ փողոցում «ոտդ անգամչգա... չանանեմ... է տճրը... ֆեհմ: հակ տերը վրաս փնլացնումէ... իսկ ինչբան ժարբեցող է նայ այդ տեի կոչվաֆե...թյուրիմացությո՞ւն,.. ձմ: որ ոչինչ18Ժ ես մարդ

ծք...իոկ այնպիսի

-.380-՝

ցանկանում...

քչին, չեժ ուզում է՝ վերջ, Փորձիր, գնիր ինձ մի ժանեթեվ, քսանուն հսկ նս ոչինչ չեմ ուղում: (նաստյան խռճանոցից ղուրս է Տուր ինձ ժիլիոե, գալիս): չծմ ուղի: եվ որ ինձ, լավ ժարդուս, ճրամայի իժ ընկերի... Հարբեցողը,լ4մ ցանկանում: 9նժ ու

ուղում,

Դոտն մուռ

Բում:

կանգնած, Նաստյան, նայելով Ալյոչային, գովեն

է

Լուկա, (բարեհոգաբար), Ա՛յ", աղայ հու

ր նո

խճճվելես վ. Մարդկային Հիժարություն...

Ալյոշկա

տարուբեդու...

կեր ինձ: հոն հս ոչինչ չեմ ուզում: ծս անվախմարդ էմ: ինձ, հս Բացատրեք էմ վատ. էտ ումի՞ց Ինչո՞ւ ուրիշներիցվատ:214... Մեդյակինե ատում է. փողոց դուրս մի գա, մոութիզ կտամ... իսկ էս կգնամ, կգնամ ու կպառկեմփողոցիմեջաելը՝ ճզժիր ինձ: ես ոլինչ չեմ

քանկանումմ

Նաստյա, Թշվառ ինչքան ջաճել

է, բայց

արդեն... կո-

(նորան ելնում է ձեկի).Օրիորդ,ժամտեսնելով զել... Փարլք ֆիանհոն,,. ճմ ես... պբելս-կութա նմո...Հարբե՞լ

նաստյա(բարձրշշնջումէ). Վասիլիսան... Վասիլիսա (առազբացելով Դու դուղը՝Ալյոշջկային).

էւ... նորի՞ց այստեղ

մա (17 կա. ԲաՔարն ձեզ... Համցնց... Վասիլիսա. ե, Քեզ, չան լակուիդ, քլ այստեղչլինի, իսկ դու նորից եկել ես, :ո

ասացի,

Ալյոչկա, Վասիլիսա կարպովնա... Ուզում

Համար մա՞վան Քայլերգ նվագեմ: Վասիլիսա (հոում է նբա ուսը). Դո՛ւրս...

Ալյռշկա

որ

շունչդ

ես, էս

Քեղ

(չաոժվելով դեպիդուռը). Մպասի՞ր...այգապնա

չի կարքլի: ՄաշվանՓայլերգ... նոր եմ սովորել... Քարմ էրաժըչտություն է... Սպասիր,այբպես չի կարելի:

Վասիլիսա.

ծս

քքզ ցույց կտամ՝ լի կարելի... նմ ամ. փողոցը վրադ քսի կտամ... Անիծյալ կուսպաչտ...Վրաս ճաչելուճամար շատ ես ջաճել..,.

Քողչ

Ալյոջկա

(դուռսվազելով).Դճ, նս շնաժ... Վասիլիսա լփուբնովին). Ախերա Խոքն այստեղ չլինի».

աո՞ւմ հս...

-906--

ն

ա,

յ

ողորմաժությամբ մոռացիր»

Ջեմ Հաշվհլ: հուբնով (ճանգիստ), Վասիլիսա. նայիր»այնպես ԺԱլյոջչկա(դուռրբացելով,

պովնա, իսկ

(պառկումէ ճատակին). 4՛ռ,

ձ, սռրիվում Ալյոշկա

ԳՆ

մ այ քեղՀամար պաճակլեմ այստեղ: է, քեն ով ես դու Մի իմ փ՞նչգործն նս էնձ պարտք: ես ապրում:ինչթա՞ն

ես

։

նով.

նռ

է): (Թաքնվում

չեմ քեզանից

ԻԼ իջա Ա ի Գու լ

.

Կար-

Վալա

վախքնում:

ե՞մ վախենում, չ

է: Աոկանֆիծաղում

Վասիլիսա. Դո՞ւ ով Լուկա Սնցորդեմ... ճամփորդ." Վասիլիսա.Գիշնրում17 Քե պիտի բնակվեստ: ծս:

Լուկա, Կնայեժ դեո... Վասիլիսա. Անձնագի՛րդ' Լուկա. կարելի է... Վասիլիսա. Տո՛ւր... նը քաշ կտաւ: Լուկա. կբերեմ... ջո բնակարանը Սա ասհիր՝թոկիցվիա Անցո՛րդհմ... ժոտ կլիներ... ությանն ավելի ճշմարտութ եա չ էմ, ճշմ լ Ա՛խ, չէ, Համա քէ բարի չես դու լուկա

արքա չ

(հառաչելով).

:

էր"

-

Ն

մ

Ժէ րաշ"

,

ց խոնունոցի «են Ալյոչկուն յակի զ"ւոր: զնում է պեպի Գեղելի Վասիլիսան դուրս

գալով,ջշնլումէ, «Գեա, ճբ»:

Վա եւ: տե՞ղ

նբա սիլիս«՛ա (շուռ է գալիս կողմը).

Դու

դճո

այո»

էն: է ծիֆաղում Ալյոչկան թաքնվելով,սռվում է: նաստյան 1ուկան

Քուբնով

Չկա ն... (Վասիլիսային).

Ո՞վ... Վասիլիսա. ակա ԳՆ Վաս իլիս ա, նս քեզ երա մասին Հարցրի՞." Տեսնում եմ... դեսուդենէխ նայում«. հուբնով. ո եմ նայում, Ես կարգուկանոնին Վասիլիսա. անդա Այդ ինչո՞ւ մինչն Հիմա ճատակը չի ավլածլ Քանի

Է Մոաջ,

եր թանաին նեո Բուր վ.

Վասիլիսա, |

իտի մաքբելխ».« Դերասանք իմ

գործը 1է, Թե ով պիտիմարրեր: --841-

դ Ու

չբ:

ԱԱ Ղ. դ

դան տուգանեն, ես այն ժամանակբռլորիդ դուր

Նաստյա

որ

խոհանոց,

չեմ տեսել... 9գիետ...

չա.

Վասիլիսա.

այստեղ ձղծ՞լ ԱՀա, արանինքը բերեց... Վասիլիսա. էն մենը... տա՞նն էր... Բո

բնով.

հուբնով.

Ջում, իսկ

վառբ լին... :

նատալլան...

Վասիլիսա.

ծս

Տա՛են ։

լու

էր... ելեչլի

Հետ

էր

ինչ

Քո

Լուկա.

Ա

քեզ

չեմ

ում

եք...

(Արագ

գեում

է):

եջ:

ձեո...

ժու վ. Մի՛շտ...Սիրեկանի

էր

եկել,էշն

կխմեմ...

հուբեով.

Դա

|

էլ գորժ է...

էչ օրիորդ,դու Լուկա. Այշինչի՞ց որ

առաչ

լաց

.

խմել

ձիր լինում, իսկ ճիմաասումէս՝ կին

-.588.. չ

ծս

մ.

ուզում: Բիչ :

Նաստ

նա

Թ.

"

Վասիլիսային ք աո

Վեգան ուտ

՝

կառնի... կքոզջի..- ետստաշային ու

Ի՞նչ Ուր

Ձանձրացել էմ...

ո

այստեղիք

եո,

ե

այստեղ ավճչորգ մո... «ԼԻՑ

ծս

Դու ամեն Բուրնով (նանգիսա). վրա ավելորդ ժարդիկէլ աշխաիծչի

է մտճում Մեդվեդեր:

անգ

ե Եվ

են...

ձեռքին:

ետեից՝

Մեդվեղն. էս կարծեռթե ջեղ չեմ ճանաչում: քանաչո՞ւմեռ/ Լռւկա. իսկ փնացքյալթոլոր մարդկանց

եմ

տեղամասումես բոլորին պարտավոր աճա, չեմ ճանաչում: Քանաչել,իսկ ջեզ, տեԼուկա. Այց նրանիցէ: քեռի, որ ամբողչ հրկիրբ քո մեանրանից դուրս էլ մի փոջրիկ ամասում չի տեղավորվել:

ՄԵդվեդն.

ւբնով.Բոլորնթն

|

Մաշա Վասիլիսանայդ ինչո՞ւ Ճարձակվեց

Ներօ է գլուխը: ելնում, կամացգնում է միջանցք: տառուբերում նառտյան նբա Լօւկանէչ ավելբ

մա

է պազատում,..

Հար

գնում է միջանցք:

Ի՞նչ...

Նաստյա. բոլոր

կարգուկանոն ուղում, բայց խելքն մկսպես Քե այնպես, բայց ճատակը պեաք է ափլճլ.:. նա՛ստյա,զրաղվիր դրանուխ Նաստյա. իՀա՞րնք, ինչպե՞ս Հէ-»-Հավաքարար եմ ձեղ ինչ է... (Լոելուց ես Այսօր հետո): այնպե՛ս

Հայտուփ

նառտենկա..:

հուբնով.

Լուկա. վիրավորվեց,ուրեմն, Ամրն տեսակի ինչքա՞ն մարկ է այս ծրկրի վբա ճիաման տալիս,..ինչ տեսակ-տեսակ էն տարմափննրով մեկմեկու վախեցեում, բայց կյանքում էլի կարգուկանոն չկա... ե մաքրությունչկա... Քո

այստեղավլեմ։ Ավելն

կգնամ... ուրիշ բնակարան,

հուբնով. 41, նա այնքան էլ ամուր չի կապված... Լուկա, նա միշտ այսպես... պայթո՞ւմ է... բ եռ

Գոնն ես

Դոտն հանբ,

հուքնով,

վրաւ

նրաննէ...

հու

ւբնով.

ձանձրացել է։

Նաստյա. Այսպիսիկյանքից գազան կկատարես... կապիր ուզածդ կննդանիմարդուն այնպիսի աժուսնու Հետ, ինլպիսին

է:

Այդպե՞ս:Ա՛խ... ախ... պարոնայք մարդիէի'' ո՞ւր է:

կ ա.

Նաստյա.

-

կնիկ Է...

մ է:

լոո'մ Նաստյանգլուխը թափաճառելով,

Կուբ նով. հռ

առանց պատ-

|

էուկան

Հէ

աայ , աթբ

լինի... լսո՞ւմ

Շա՞տ լուրջ

Հարցնում՝

առաս

ձեղ Ճետս կկատարվի

զրու

աաոնլ, յ, դար խոզերը ւ.Աղքակույու.,.

եզր 1 բպեսզիժաբուր հո ւբն . վ.

1է՞։

Ախր, Բայց ի՞նչ պատմառովչ չի դուր ուկն անդամ գալիսո":

առի

է

է...

Շատ

Լուկա,

ւ

Քութնով, քուլրա

ու

Բարրիվ.

հուբնռվ (հանգիստ). հսկ ինչո՞վ պիտի ապրես, Վասիլիսա, Որպեսզի աղբի նշույլ իսկ չլինի... (Գեումէ Դո՞ւ ինչ ես այստեը ցցվել: Մռուքը Նաստասյային): քնչո՞ւ է ուռել: Ի՞նչես կոճղի աես քավել ձատակե ավլիր:Նատալլային... տքան՞լէս, Արտո հրեն է, ետաստ

նորից կսկաքմլոլ.»

կխմեմ (նանդգնարաո).

լ

ցել է...

(Գնումէ

խոճանոց):

Ճիշտէ, Բուբեռվին). (մոտենալով

իմ տեղա ճերԼ... Հիմա, վատթար մնժերից եծ չէ, բայց բոլոր Ժառը տեղամաս Ալթշկային բիչ առաջ, կոշկակար էլ) քափոխությունից ճասկանում հս, փողոցի մեջտեղը,Հարմոն է, Փառկել գոռում է` ոչինչ չհմ՝ ուղում, օչինչ չեմ ցանկաէ նվազում հ շարժում անցնում, ընդճանրապես հում: ինր ձն այդտեղով ԹՀ

Մեդվե դե

:

հմ

Աա

ու

Տ

ՍՏ

`

նա

ար

ջու

է

շատ

էդ կչապես երան թանկ

երում, "

ա

տարա

Անկարգությունտիկանատուն պիաիդիմեիր..:

Կվաշնյա. ես յոխք տարիքաստծուն դիմեցի».: չօգերց... Մեղվեդն. չիմա կանանց ֆեժելն արգելվածէ... ճիմտ Ռչ մեկին ափեն ինչում խստությունկա ն օրքնք՝կարգուկանոն: երկի Հաե են կարգուկանոնի Գեծում անմեղտծղը ծեծել չի կարելի...

հուբնով, երեկոյանչաշկի խաղալու կդաս...

ՄԵղվեղե. կգա: Հը՛մ... իսկ Վասկան... ո՞նը է... բնով. Ռլինչ...առաջվավես... Մեդվեդե. Ռւրծմն... ապրո՞ւմ է: բո ւբ նով. իսկ ինչո՞ւչա Վրի' Ն նրանկարելիէ... Ա11111" Կարելիէ... (ական ղույլբ Բու Ի

ուդ

(ձագկածանքով). միլանց(ք)չ Վասկալի չե՞ս հուբնով, ե, շառ ղվեդե, Վառիլիսայի Թե... նկատել,

մասին

"4հ

Ըմ... այստեզ խոռում

ան

դու

բան

Ն

եմ

լսում

Ախր, բոլորը

ծո

Ըէլի, ծզբայր,

գիտեն...

0աչ

Բուբեռ վ. ինչո՞ւ պիտի առնմ: Մեղվեդե. Ա՛յդ է... Ախ, շներ... ոտում ձն' Վասկան Վառիլիսայիհոր Թծ... իսկ բ՞Ֆ4 ինլ: ես նրա Հճայիբչեմ, է Կվաշ(Մանում եմ...էինչո հն ինձ փր ձիժաղուժ, յան): նչ դարձել ժողովուրդը...ամեն ինչի վրա ծիծաղում

չ

| լ

ւ

Ա-

էկար... Կվաշնյա. Միրծլագույնդ իմ կայազոր... Քուբնով, շուկայում նորիցկպել էր ինձ, թե պսակվծեք... Փուկվիր...ինչո՞ւչէ, Փոզ ունի ն դեռ պինդ դու...

'

| .

սա

պանե

ի

Խճոա

ւովեղե. չ

մ/դ Քա... ծո Հո՞ս,. ի: կԿվաշնյա. Ախ, գու, գայլ: Չէ, գու իմ ցավոտ տեղին մի սիրելիս ճս արգեն փորձել էմ, կնկա ճամար "եր բդու գնալը նույննէ, ինչ ձմռանըօառցաժակու| գետն բեկեելի. Մ

Արք :

ւ

:

մի անցա արել եժ, ամբողջկյանքումս Հիչելու ՀամարՀերիք էւ

Կվաշնյա.

աչ

եժ

միշտ նո՞ւլնն ծմ. Երբիժ սիրելի գնրճզմանումէլ տեզ-դաղար լունեՀո

անիվը»Քո խադ էլիոմհրատ Բրավաթանր նո

ու

Բայց ես

ուրախությու

ամբո

--

մթ»

-

քայլել:

Ո՞ւրէ

քո

եղը

ՇնորճակալՔմ,

|

աի»

նայեցեք...

Կվաշնյա. Աշա նայ մարդ ունի տեր կնիկ Լուկա. Բոլորովինթույլ կազմվածքի է... տնքում կալվումէ պատերից նի...

ժիջչանքբով,

ու

«Տ --

Է"՝

նրանմենակ բաց թողնում:

չու

ննրեցեք,ճայրիկ: Կվաշնյա. Չնկատեցքինք,

իչն ոկ

ւր : ռք

ֆրա նր

օպասուճինհրեի ման գալու է գնացել,» 1ա աճա, մի՞քն կարելի | բայց Լուկա, Դու ժիֆաղում էլ լինի, բայը նա, ինչպիսին մարդուն էղպես մենակ քողնծլ, միշտ իր գինն ունի: մեռավ ձակողությունէ պետք: Հանկարժ Մեղվեդե. դ կլինի-.- ձետենլ է ղետ... գլխացավանք Լուկա. Ծիշտ է, պարոնունտեր... ՄԵդվե դե, չա... թեն հս... ղէռ չրի ունահր չեմ... Հերոսի է Ի՞նչնա առում... իսկ տեսքդ իշկը ու

Լուկա.

էն աղմուկ էու դոփոց:Քուլ կանչեր լսվում: Միչանցքում

Մեղվեղե. Բուբնով.

ծրԼի տուրուղմփածէ... նման

է...

նայեմ... Կվաջելա. ես էլ պետք է գնամ, Ախ, ծառայություն:եվ Մեղվեղե. էեն, բաժանում,երբ նրանքկովում ինչո՞ւ ճն... Գիտի Ի իրենքկդադարեցնեն... ախր,կռվելուց Հոգնում տան, Բերան էեցան ազատարնն, ՐԱԻ դրանիցիկոն ճամար». լրանալու հլ ավելի նրկար քոքակը (ի թիլ կոիվ կանին, ջանի որ կերած Գնամ,

չքմարդկանց

ՄԵդվեդե. Հաժբծրիը,ախր... ամուսիններըտարբերեն

աէ:

ե ն թարչ Մշա ալով գոլ Աճնային). կազմվածքով կարելի է այսպիսիթույլ

բեբւում

է

Անճա

ճետ...

քոն

((ճԵռս

7-,է Ի, մնակ (ցույց տալով).

չէ՞ս

(խիստ)Մոճ Լ չի

ա

բ

ակ

ՄԵեդվեդե. Այնպես... Դու դուցհգիտես, ընդչանրապես: սթում

ու`

,

ձե

Ճաշվով,իբր

Բուբեով, ի՞ջչ...

է...

մժար..:

:

Գրում է

առին...

բայց

`

քւ " ՆՆ անե Հիշեին կՀիշծին:

Նրանք

ի Հնա Բութնով (տախտամածից իջնելով). պճտնրի խոսիրայդ Հարցով... Կոստիլյով (դուռրբացելով,զոռում է). Աքրա՛մ... չաո՛ Վասիլիսան նատաշկային սպանու է, Տասի՛ր... Դու բո

նս Սհծկռտութ...վիրավորանք...գրանից բացի ոչինչ չեմ տեսել,չեմ տեսել: մի տխրիր: Լուկա, մբի,սիրունս, Ք. նայի ր.:: խաղում, Այդ ինչպե"ս Մեդվեդն. ԱԼ 1111: վ. Ա.ա՛, այդպես, այդպես: ո".է Թաթար (րուն)

աննա.

ՍՈ

յ

են Կվաչեյան, Մեղվեղեր, ԲռբեովըՃետվում միչանց է: թվան, գլուխըտուշուբեՐելով,նայում է երանցհտնիջ:

Լեն

0՛, չ

դեր Ո՞վ է կովում այնտեղ...

ա.

վուկա.

տն

ված. ն նատա ՛ աստված...

ենկան ան մ մէա

աան

է,

էլ կուշտ ծրկուսն աաԱՈՈՄ Անունդ ի՞նչ ռւկա.

աաա

Տայբի նիս...

Քոզու ՔՄ ճորք քա դունման էլ այդպես սիրալիրէր, իափոմը.. Շատ նն տրորել, դրա Համար էլ փափուկ ժզ

կոորի

'

է զոնգացոզ (ծիծաղում ծիծաղով):

վտաշազգաւը»

ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

Նույն կաճավաոշությունն է: նբեկո:

վոտ, վառաբանի Ֆֆախտամածի ե Կբիվոյ Ջոբ: Թաթաբը

ու

.

"

անգամ էլ խաղում, 4լ չեվ խաղում... (նշզում

ուբնով.

ան

Ենք,

դու

կ

|

ՍՈ

(ձայնակցելով). Բայցթավար է իմ բանտում... թար (Սատինին). խառեիթ. Թղքերբ չավլոառհիր, պիչ ինչ

հուբնով

պտուղ...

ն

ԿԸիվոյ

Զոր.

Պաճակեքրը զտը ու գիչ

1ուսամուտս են պաշպանում...

--97ո..

Վլենքում: Վ բմբուչ անբախոո անԵկա.

"Բբ,

կեք

պր»

"նա

զու, զավմվաւ

(եշիվոլ

ՀԿ

ԱԻ

մխ Հոլնել

ԱԱՐԻ,

ինգիիր։ Ջոբին)»" Զինվորը" թակա». :,

արմ

Հ

ւ":

Հ

լ '

Քաբոն,

Առանց

ինձ

խաղը, ի Խո այնպես արայ ռր Աճդրչուշկա,

քո

քալիր,

դրողի ծոցը ղրկեմ, Իա թառ.Մէկ էլ

`

խան,թող

է, տես...

Կլե 24: Տես

Փիթասան.

ատելու չի ճասկանում,.ի՞

Ժ

"

ոքր Անվերջ ննա. տանչջվեմ,մի՞քե

ւ.

քեզ

Կուժը գնում էր չրի,իրեն բաժանիր...

էլ...

փտաժում

աշխարձումէլ պիտի

ա

Ր

մոտենում ԲորիԳորիթափահառելով, փա

ծազում,

Ի Ցան

ամրողջ կլանքու

ա

դե. Տատա... Մեդղվե իմ ձեռքինկ Ե դեւ: ՏՄՔուբնով. Աճձա. Մեռնումէմ աճա.սշ

լ

-

աթո 0ոք, ծրգիր:։ է): Արփին ԱԱ»2. ԿՐիվոյ Զոր

աժեն Հածի

կուշա հղել...

.:

Սատինը, Բարճնը, են խաղում:ելեչլե թոպթ ղեբասանըճնետնում են խաղին: Բուր» նովը իշ տախաամածի վբա ՄԵպվեդեի նետ չաչկիէ խաղում: նստած է աթոռին, Անճայի վուկան մոտ: անկոզեի ՍթԼանթ լուսավորվածէ եռկու լամպով,մեկը կախվածէ պատին,թոպթ խաղա ցոզնեռիմոտ, մյուսը` Բգք նովի տախտամածի վշա է: մոտ

Ւարոն,

|

Ս

ԵՐԿՐՈՐԴ

տ

|

է, իսկ ժեղ մոտ քագավորն Կլեչչ. Նրանքմիշս էլ կխփվեն: Սատին. Այդպես4 մեթ սովորույթը».

|

Ո"

|

Ն

նատանա'Յ

է

|

ժառան, մեկ է, երանի մեզ կխաբեն...

|

ցեք Հիչում, քէ րբ

Դեբաման

ՏՈՄ

|

ՆՈՂ

կյանքումս: դողում էի...Ամոողչ վբա՝ դողում ուած...

ո ե Տոր» Հի

:

նա

Լուկա.

արոր.Քողչ

մնա,

ժրգ

փայ

սել... Բո.բնով,

առղոզչւ:ւ

է...

մ

թո

Անետ, Տանտիրուծիները... Քույրծրը:». Լուկա (մոտենալով Աննային). ի՞նչ նն բաժանում: էն...

աակարամ նետով` Եստեսնու

էլ "ոչինչ ւկա.Այնտեղ էլ

ձմ,

չի

է

Քուբնովին)։

ատված,

մի՞քն այն

այնոհղէլ... լինելու,իմացիր, ոչինչ..:

Կիրով

Քիչ Համբերիր: այնտեղ... կՀանգասանաս (ելէ Համբերում կյանքում: Համրերում,.. ամեն մեկն իր ձնով նում

է

ու

աբագ

հուբեով

Բոլորն են,

է քայլերով Է զճում խոհանոց)

եջ պաճպանեքինձ... (եռգումէչ). Ոնց: ուզում

ծ...018 --

լ

կբիվայ

ձոբք. Ո՞ւր կփախչեմ ճս, ախի, ո՞ւր... երգումԷն եբկուսռվ: Շա կուղծի լինել ազատ, Քայցչղքաներսնն ամուր. Թաթար (գոռումէ). մ՛, քուղթը թեթի մեչ խոթել... Բարոն Իսկ ի՞նչ է... բիզ մեը՞չպիտիխո(շփոթված).

ԲԲի... Ւէեբասան

(ամոզիչ կեբպով).Խան,

ոջ, երբեք... Ւմ թար. ես տեսա...

ոչ

դու

Տաղանդչունի... փր նկատմամբՀավատո երբեք ոչինլչի քաացվում: դրանց աղանց Մեդվեդն, ծս մի տամա ոմմմ, իսկ քոնը երկուսն դերասան.

իս

ե... Հա:

հուբնով. Քիչ չէ մեկն էլ լոկ, եքն Կլեջչ. Տարվեցից։Աբրամհվանիչ: Դա Մեդվեդն.

|

խարդախնս...

չե՛մ խազա... Սատին (թղթերընավաքելով),Հասան, վազն արի... Որ լ մեջ խարգախ քնջ, քեղ Հայտնիէւ Ուրեմնինչո՞ւ էիր խաղում... Բարոն, Երկու քսան կոպնկանոցես տարվել, հայց երէյ ու ճուրլու աղմուկ ես անում... դեռ խան էս... Թաթար (տաքացաֆ). Չեք է ազնիվխԽաղալ,։ս

՞

ի

ի

Բն

Ք'::

Բոբ. ԱՑ ՝ տաոքո Ու ,

4 ան ն

ՀԴ

ա

բ,

դուս Լուկա(խոնանոցից

բաք:

Գնանք մեզ ճետ: ետ Սատին. ՏեսնխՐ խմած ժամանա՞կ ոնց էս քեզ Համարքառյակներ հեշասան, Գնանք, ծերուկ, հտբոն,

ջուից»ճ Խորին

ից:

"1

Սա

աին

դուտօ

է

գողի ընկեող

(Բաբոնին, Դուք, ձերդ ձերություն, ծիծաղելով). ՝

գորի որան(ձետքերըտարածելով), գին, քե Սատանան

լվ

"Եր

--

Վ

Դա

ոնց

ճՐբՐԵՐ

Բ տխուր...

(Գնումէ

Քաբոնի ը

օրինակ, կչասնեմ: ԱՀ, է ատված... ակիղբը մեջ ալոե մի ջանաատեղծուցյան, երում,

լ

Գալիս

Ի յելեմ... հուբեով. ..

մոռացել

եմ

Քո

ե.

ա

է շփում): (ճակատն

Վք՛րչ։

տաման

: է,: կորած

ես...

աչայ

եո ղ

ա...

կրակիր»""

ու լ Կբ ալ բրաման. Առաջ,երբ իժ օրգանիզ իսկ Հիմա ունեի: նավորվածչէր, ես, ծերուկ, լավ ճիչողություն ամեն ինչ վերամեն ինչ վերջացածէ... ինձ ճամար ,. ախպեր», ր էի Հաջողությամբ ջող հս միշտ սֆ այղ բանասանհղծությունը Իէ

փ

եմ...

ՈԱ Հե, չիաղացի :

ՄԷ Դ

-

Հիմարվիճակիմէջ ինկար, Ռւսումճանդիսավորապես էջ, բայց թուղքը լեք կարողանումա, մարզ ժլացնել աբոն

ւ

՛

փՓնբասան,

դրանք Քեյ

՝

ապառնում է բաանցմովոս

ի՞նչ է... հռ: Քանաստնղծություն,Հասկանո՞ւմ Գերբասան, իսկ իմ ինչի՞ն Հ պիտքբաԴա

Լուկա.

Բա):

ւ

Պաջշապաններ երկաթե... հութնով, ոիվոյ զաբ. ժնանք,Հասանկա...(Գնում է Եշգելով):

»

նեմ կարտատա

զվարճալիէ... իսկ ձո: Սատին. Հը, առմունքող, գալի՞ս

ձա,

անն

Չեր փշրվում, չեք կոտիվում...

գալով).Դն, քաթարհն Արաղ խժելո՞ւպիտիգնաք:

Գեբասան.

գորժ: «լետ է ազնիվխաղալ...

21 1:

՝

Ժա-

Խասաեղծությունը:

Հասկացիրչեթե օրանք սկսեն ազնիվ խաղալ, երեք

Ծոմի Ա

"

ասենք, ինչի՞սէ

բայց,

Լուկա, Բանաստեղծություն,

կատաղած թքում է: Բոլորըձոնում են վբանչ Քաթարը ԿՐիվոյ Զոր (բաբեճդգաբաբ). Զարմանալի մարդ

Հասան,

:

երեք կոպեկը:

ետք

ւ

Սատին, իշկ ինչի՞Համալ... Թաբար, ինչողք՞ սյ ինչի ճամար... Սատին, Այնպճա...ինչի՞ Համար... էա թար. Դու չգիտե՞ս... Սատին, 9՛, իսկ ղու դիտե»...

Եվ լռիր, էէ, Հասկացա՞իի

նրեք կոպեկը ինձա

Դեբասան,

"

'

գործը

քո

ձէ խելոք»:

շատ

Սատին. ՇածույթըՀիսուներեքկուլեկ է-.-

սխալվեցիր... |

Դու

-

Բա : չ " է. "

է...

ատաձում

Ր

որոտումէին... էր, դուրս է

արաղի հղբայր,

չի կանգնում զալիս, ղա,

աշա

կանգնում էի ն..: (ում է): է ընդունում): (կեցվածք Հո) Հիլում: Սիրած»բանա դէ, չենչ չ :ո Հիշում... ոչ մի բառա, է վատ դա, ժերուկ::ւ տեղծությունը:". ճտ ՝

` Լո

ւկա.

Դ ե

Րասա

Դե

ոնց կարոդ է լավ լինել, երբ օիրածղբանն էս մոռաջել,Սիրածբանի մեչ է ամբողջՀոզիդ:

նզՎ վորժանվնցի...իսկ ինչո՞ւ կորժանվեցիչ ՀԱՎ Ռրովչետն վատ չունեի... Ես վերչացաժեմ.., այպես... Լուկա. հնչո՞ւ Դ Դու այդպես, բուժվիր: չարբեցաղուք ւ Հիժա բուժում նն, կմացար։ րի նե, ախպեր», արբծցողներիճամար այդպիսի ՀիվանդանոցՀ ստնվժված, որ բուժեն, առանց «ՈՈ4Ա, փաղիբուժեն... Խծլքի Էն էկել, որ ճարբնցողն էլ մարգ է...՝եվ նույնիսկ, ուրախանում են, երբ նա ցանկանում ք խուժվել, Վոռազիր, գնա՞,.. հերասան,՝ Ռ՞.ր,որտե՞ղէ դաս Բեկ մի քաղաքում է... ո՞նց էր րաշ. անու Վ 20 «սակ է... Հաս էո Քեզ Վոտտափ հսկ գու աՀա 4 անունի ինչ, պատրաստվիր:Մի Ինջղ-չէզ«ավարի նորիցկսկսես ապրել..մ Բար",

'

Րր

դաս

ՆԹ

դու առայժմ

խմիր,

Բորա Աա աեոր իսկույն... ՒԻեբասան

..

Բոէը

ո

լա

,,

Բել

որոշիր».

ՄՈՈՒՆԸՈ

ԱՐ

է"՛ւկ

.

ՂՈՑ

ցանկանա, ԲԱՐՈՎ

։

ԷԵ

սան

Շա

ՍՀ

ար Կ(զնում ՔԻՄ ոով, ժերուկ Աննա.

բարով

Փաղիկ..|3693Ե:

լռ

ա.

ւկա

մնաս

"

ջ

դեմ

ե

գնում է:

Աննա,

էլ

նա

.

չի քմ Հոթ Ֆվ-

,

մք

|

-.

է

շար

'

լում

ի

»

հսկ

ա

լ

Աք

ՍՏԱՆ

,

ի՞նլ է այնածղ

Ը

ՏՈ

էու

կ մ.

ագաթ ռ

ականչդում

ու

ունածր... մրեմն, գիտեմ, պարօն

.

գե

(նաշտվողաբառ). Հբ4...

Մեղվեղն

այու,

.

ջո

դործ

չեմ... է... թեն հս դեռլրիվունտեր ձեռքեր»

առեր

վ

::

երկուսնեմ առնում: Բուբեռվ. է ՄԵ դվե դե. Ախ,դու...քող հի քեզ... հսկ աստված կնայի քեզ բաղը Լուկա. եա այս Աննային, Դէ, սի. Ծանաչում եմ ա Աննային, դրախտ:Թող ր

ի

չ՛

լ

կանգճում վայոկրան քանի

՛

չ

Դ

չա՞

տ

|

ի

Ց-

անու

ու

Խի, Հանգատանա-.: ծանգիստ ռ

ԿՆ

ԲԻԹ

ՀՐ ռՂ ա լ

Գ

ար

ոովեջ մննալին,.-

է Հոգնել»

Պապին, քիրձլի՛ս... հրանի իչ ենա (շնչաճատվելով). չզգա երանիքե Հանգիստ լինի..: երնեկ ոչինլ. մ:-Դու ուրախուՀավատա: Լուկա. Չես զգա. .ռչինչ լինի:

(ճի... այդպես

Ե, աը

տախ

նա

'

լինելու, նորի՞ց չարչարաջ: ոլի՛նչչ Հավատա Լուկա. Ռչինչ ւք նելու կասեն. տե՛ր մոտ թյուն ն ուրֆչ օչինլ: Կկանչենքեզ ասամժու. ծառա Աննան»... : նայիր ոս, աճա ձկավ բո առտված, ի՞նչ Իսկ դու դիտնս,.թե այնտեղէնչ Մ է դվե դե. (խիսա). ԳԹՈՐ կասեն, էլ դութ...

լ

ԲՈԼ

ՋՏՏ

դոան մռայն է. զգգոված.՝ Նստում մի Ռչ իմած Պեպելը: ԶՈՐԻԿ կու: էուտ ԸՀաժժ տամածին, աժ

է գլուխն ՊԵպելլ Մեղվեդեիձայնի վշա բաոքջացնում

դնելովնան). Դժվար 1 Ր

ա

է

|

|

դուտ ոտը

հուկա (ճայացքով ճամփու

մարդուդ Տամար,

բռնում

՛

տւ

բո-

Լ

ցանկանալով

ղեպի միչանցքի հանդաղ շարժվում է Դոզի միչանց ի

է նշա

Է

.

Լուկա: ի՞նչ է, ախպերս... Կլեջչ (ցածոաձայն). /չբոչ...

ամր-

է...

(մոտենալով նշան).(ավ,զրուցենք... ,

"

ու

.

կլեչչրջուրչե է նայում,լոտ մոտենում է կեռէը: նայում է երան, ինչ-ոռ շարժումներէ անում, առն: Ինչ-որբան

Բոշ. է,

ա

|

|

կ Ի՞նչէ, Ճոգիս... Անճա, Խոսիրինձ Հետ... '

(ապո է),

՛

`

Աենա.

(կարծես ճանկառրծ Գու զարարթնանալով). մաս

.

Հբ՛մ... սիրո ինձ ճետ Աննա. Գապիկ, «փրլի», խոռիր Սնախաավը հուժ է... Էպպեսէ (ի 2 առայ Դա Մեռնելուց չինի Վուկա. մշ. ԱՀա, ուրեմն, կմեռԴու ուսան: ազավնլակս:Ռլինլ, ռիրունաւ ունենա, ն վախե էլ ոլնչի պիտք չես նես կճանդստանաս»": պառկիրթեզ Չա« նալ էլ պետք չէր աոցյոմ ն, Խաղաղություն... ՄՔզ փար... Մաճր ամեն ինլ Հանգստացնում. ա ճիչ" ասում են, կՀշանգատանաս... է... կմեռնես, ւ«մարրալիր ո՞նց կճանգատանտ" ավլունս, որովճնանայստեղմարդը

|

Կ

ւՀ

՝

ը շաշկիէր Խոյ" կինս սիրեկանուներ. Հիանալի

Մեղվեդն.

`

ւռ.-

Լ

ինչ` կարող է, ժիալե ցե

Լ

է):

Լս

,

Ձայ

ՅՐ

ա. Ինչո՞ւչէ: Մարդըամն

|

"..Վ

Ւ՛

Հոգում կոպիտ

Դրանից, երեի,

լ

վում սրիկան...

մոտ` տ`

(ժպտալով). եորից...Սկզբից... էգ Է դա... յո՛..»-Նրից'(ձիֆաղում է): ԽՀարձնոնս-կարող եր կարոզէմ, ՔՆ

օ՛նց..

էլ

Բուբնով,

«ՈՅ

:

ն

եղա

բուժում... ու«

չ

"

Աննա.

Հոգիս զինուն ծախեցի, ժքրուկ... ես,

ն.

ե Մնժո՞ւմ էր ջեզ'

Լուկա.

`

ի

ՄաքսիմԳոոկի

չի

աւծջի--

թյամբմեռիր,առանցվախի... Մատը, ախր,ապուփ

իմ,

ՄԱՄԻ ալնիր

կաթիկ էրեխայքՀամար...

(Իրիծասա ՍԱՆԻ Բնչի՞ ճամար:

Լուկա

մել»... Անն

որ

Ղ

ԺեզՀը

|

նորի՞ց տանչ-

Գլի մի քել կուզեի ապրել... մի ջիչչ, Քանի այնտեղտանջանց չի լինելու... այստեղ կարելիէ Համբերել...

Բունկ

.

ձճնչ չի լինի այնտեղ: Պարզապես... " ՊԵլԻ(տեղից ելնելով). Միշտ է...

Սնճա

ուզա»84

Մե

մ, աիրունտղա,

է գոռում,

Ե՛ս:

Զուրնս

գոռում,

քե

տուր

են:

վ

ն աես

արմ. Ց» ի Լըե. աՆ թնվծ՛ս ե

ի

յ

ի .

ս

հակ

փ,ւ

քնհ

չ

չս

ո՞վ էս...

՛

՝

լ

չ, Հիվանդ

որ

էդ է, Մենք (չնասկաճալով).

իսկդո՞ւով

նս:

լ

էստեղ

արԽա նչ

բոլորմ

արագ փեչացնելով

( Ջայբացած

Ջեր

գոր-

ժեր են: գործեր

ծւ

արաւ ԿԱ չա խնլար բաներ ես ասում, Վասիլի: Ինչ-որ է, պետք փից ավելի չատ ես քաջացել,» Նայիր, էջ բարությունը պետքչեւ էրբԹՈՆ» սունկի Ք. գնում,իսկ ալստծղդա բանի

րուրնով,

էն սկուվնվիղդ կոլորնեւ Բրա չք Մեք դ ջով էդքան ձեշտչես

՞

Դ մա րնտանեկան ջ նէ գործ է,

Աի

'

արուլավրիների,պարապ

կռիվ Հորցնի ոք: է, -

948--

քեղ Համար չեն

:

|

--

ու

էթն մեկը մեկինլավ բան էի

Ա

ծե ր ն

ԵՐւս ք

Վասիլիսան նրան պի՞նդ է ժոծել։ է:է:

քաշի: հնձ

փքսացուն,. օ՛խ-օխ... ԽոնՓլանացավ սռեսնումէւ... խճճված

"

գործե ,

գորժԲ

չ( քո

սա'

Հլուում:

ԲԻ"

ճամար Աբրամչն

քո

Ըն. կռավումՔո՞ ինչ գործն է:

Ջճռ ւբճով (1լուկային).

Մեդվեդե

|

զարկվես,..

դու,

Գր:

ՄԵՂՎԱՂՆԻ

Պե

զու

ցրում,

բա»

(ի

նա

ես, ախր, էնպես... Միայն չն էի ուկա( ոնարճաբաբ), արել, ուրծմն վատ է

։

՛

Մ

Մեզվեդն Արա

իսկ

ր զ արան

ուրեմն... Շատ անձանգիստէր

արկ

Մեդվե ի

.

ալ

'

հր

նով.

դ

ի

տանհկանգործ է Բո

ինլ

Դո՞ւ

Մեղվեդն.

ալերս, Հաճն ե

.

Ր

ա

էս,

Այդպես...

Լուկա.

կինը մեռնում է... ւկա. 9չ, կարծես կատակչի անում... ո

տապա աՆ

հնչ Մարդն հրեն

դյա

Ստիր,ոչինչ... աշխարճի

չբն բ

ո

ՄԵ

թն

7" «եՀոիաքնե . վբա,

Սա,

,

..

Մտո՞ւմ

սատանք

ի

Խանգարիր: Թույլ Պեպել պերս, ապրես լավ "ու աւ պատմում:

էս

91ն Հավատաջեզ' ճիշտ է, Ու Հլա ջեղ էլ որովչեռտն Գեպել. կԿշավատան, գ, կտծանոս' կիտոնքմ...ճա, Կկործանեմ բոլորի հ ռ..: Հա ստու ես... Ստում Մեդվեդն (իրենկոոցբած), էո շուն: կատաղած վատ բան եւի«բել քեզ... ծվ ի՞նլ ես արել գու ինձ: բն Պեպել. հսկ ի՞նչ լավ

(Պեպելինց̀ածբաձայն). 1իր, ժի գոռաւ կին է,.. Շրթունբներն արդքն Հողով են պատվում,

ժամանում

տեսնի... տաշկային Այդ ի՞նչ դադառեցնելով). առար Մեղվեղն (խաղը

Մեղվեդե.

հսկ ի՞նչ է.

աճա

նաշ

դուք

Հետ:

Ռժբո՛..եվ դեռ քեռի է...

Լուկա

հս

քիչա

դո՞ւ հս...

Դ(մոտենալով Է նրան).

դվե դն. ԿԻԹիԼորջ պանի Պ եպե Լ է...

նծրը բիչ

ն

(վախեցած). Տեր աստված.

ԱՆՎ Պեպել

|

գուցե

բայց

"

եթե ուղեմ...

ու

'

:

բայջ'":

Ախ, դու գո՛ղ' Այդ ո՞ւմ մասին ես ասում, Որ իմ զարմուծին».Պեպել Գող եմ, բայց չես բոնծլ: կբոնե մ... ծվ շատ չուտով... Մեղվեդն. Սպասի՛ր: գլխին փորՊեպել, հսկ ձքն բռնես էլ, ձեր աժբողչ բնի ծկ ես ես առաչ կլոծ՞մ։ քննչի ձանքկբերես) Դու կարծում է գողությանգրդել գարինխիղճ ճուտ: կՀարցնեն, չէ՞, ով ինձ կեկա4ետ: Ով ու տեզը ցույց տվծլ: կասհմ՝ Միչկա Կոստիլյովը պարտկել։Միշկա Կռստիլյովըկնկա է գողացած ապրանքները

ո

Դ 78...

ա,

/վ էմ, ով լեմ, Պեպել ՛՞լ չեք

|

ր կկովենք:

45ո-

:

Լուկա. ծմ իսկապես,

ճեռանայիր:

Պեպ ել ան

ք

կանքիր,որ ալսածղից

տղա, լավ

Լուկա, փոկդու

ինձ էդ

որ

Մերբփ-

արի ինձ լսիր: Հնաքզդու Քեզ Համար

Պեպել Իմ ճամփանինձ Համար.որոշվածէ, Շնողս ամկլանքըբանտերումէ հատել ու ինձ էլ է պատվիրհլ... երբ փոքրձի, ենո այլի ժամանակէլ ինձ ասում էին՝ գող, գողի

զամ

տնեն

ունի

տ

,

:

բում:

ԿԱՐԿՎԱԱՅՑԱԸ

Բո

ԱՈ

փլում. հա...Ի՞նչի ճաժար», Լո

ուժ

ՏՈՆ ւկա, Իսկ դու ինձ Հավատա ծո

եժ.

։

ա

է

լավ...խր,

գնա ինքդ

տես:Շնոր-

տոր

ինչ Համար

|

Ր

թող

ժեկ

կաղնի

Վասիլիսա

Պեպել.

ժ:

զա

անար

եպե Լ Սոլասիր, մի կովի Թող ե ծերով, աստվածկա՞:չ կական ժվտարվ ամ: Գ

բի

ինձ ասի... Լիր. ւ

ւբնով, գետով Հոսում "ո

|

-

.

Բոլոր մարդիկ ապրում, նն... Տաշեղների պես Տուն են կառուքում, տաշեղը դեն են. խե-

են...

.

-ՏԵ-

ս

հտեք ե

Է

՛

աշուն.

ամու:

Է, ձեռքեր սեղմումէ ձգում

այում պգոզունը կաղինը,

վառագով-

է

վեւազաոնում Պեպելի ար

պՎեպել. Դե... խուիր».չու գառՎասիլիսա. էլ ինչ ուքմ... Ջոռով սիրնլի Խնդրելչկա... եչ էլ ողորմություն նաս... նվ բնավորությանս Համարոշ» եմ ճշմարտության

Շկորճակալ |

զայրանում...

էս ամբողջ բաշ

ձանձրացրել: Ր

թՈԱՈրեմ...

ուն" ԱԱ Արա

ս

բաոեր

ԻԻ էլ Վասիլի»

Ի:

ՆՈ:

փո

մետեզ..

ուղում...

չ՞նչ է: Ի՞նչի վրա Ձանձրալիէ... ինձ Հողնեցրելէ

"ՎԸ"

Պեպ

Սվ բոլորն էլ

Քորոն,

Հչ2մ

«2

.

Ճասկանում... ի՞նլ ճշմարտություն 1 քեզ ռետք, վասկաս եվ Դու դիտես ,

9/Ժ

րար

Հ

Բ

ճշմարտությո ԲՈրթթորյութ

նե

Վալա». արբ սենյակից). (Պեպելի

Հ. զարիա» եպել.

մարդ, ինչո՞ Լուկա. Զարմանալի ժար, ինչո՞ւ ինքդ բնզ սպանես Քուբնով. եվ |՞ջչ նք երկուսդ էլ լեղու քակում։ Չեմ

ինչո՞ւ

ն

թշխկաջն

ռարանիվոտ:

Ն նա, է

բ:

է

իսկ

'

ամու լ ոզ: զոածր,բացումէ ե Վիչտնգքի ե այնահվից՝վ«է տախտամաֆին բարձշանում

Գո, Հ.-:աաա Շ մատենաւմ է

ՏՈ"

:

|

է՛յ'

|

այստեղ Թիռրվում։ ծվ ինչո՞ւ

քեզ

է ծերունուն: ն ճամեստո՞են ճայսոմ զարմացած

էստնղ99վել՛ Վվասիլիսա. հսկ դուշ» ի՞նչ 8մ գնալ... 8թն պետք է.» էուկա. կարող ղեպիՊեպելիռենյակ գուռն)Վաս իլիստ (ուղղվելով Հետ... Վասիլի, գործ ունեմ թեզ

ն

ւկ

Քոն ճշմարտությունն չապա մտածիր: էդջան՝ պետք... կացնի ճարված գլթիդ... Աոորաոմկոնը, Բոր հեպել. է.. 2 մեկ 1.4 ցնի արված կասես... ի՞նչ

էչ կոո

ւ. Լուկա. Մե անչանդստայցնի ծս

ու

ն

ու

ավ

յ

ւ.

Կ

ռ

Լ

Պեպել. Ուրեմն... Գու... Նատտյանա՞նն էւ Վասիլիստ (Բութեռվին). եռ վ. 9է... Ի՞ (գնում ւք է): Վեպել. Ա... Եկա՞ր».Դեռ կենդանի է.» Աննային). Վասիլիստ (մռտջնալով

խնլք էլ ունի, այնտեղ էնպեսզգա իթենյ ինչպես.ձուկը

Պեպ ել: Հերուկ, ինլո՞ւ էս Հա փչում... ուաո ուկ. բուդ Պեպել: Խլաքա՞ր:.. ինչո՞ւ հա դիչում, ասում Լուկա. էջ ի՞նչն նեմ փչում...... Հեպել. Ամժչ ինչ... էստո՛ղէ լավ, նտեղ

.

կմ լքս

ՍՏ

Բուբնով. Գնամ, թնլ խմճմ: Գնանք գինետուն: Ւ՞նչ էշ նայում լուկա (Պեպելին). ուրին... Գեպել Այդպես»...Սպասիր».: է դուռը բուբնով. Դ8, մենակ կջաժ... (Գնում դեպի է Վասիլիսային): ճանդիպում

տա

էուկա. Բայց լավ էրկիր է Միբիրըւ:Ռ.կնէրկիր 0վ ու

եմ, եքե Հավատում լուկմ (ցածրանայն). Պեպելըլոս,

կարող 'եսՃամփա.գանել... Քեղպնսները էնտեղ պետք ին: Բողչ ծ.

Խոսիր" կա՞ս

Դե,

Պեպել.

ես, դա Հավատում չկա: Ինչի վատուիԻ

ամսնեյ,

աա

Լուկա. 4նա Սիքիր: Պեպել. 448, :1՛, դքռ կսպասեմ, մինչն տերությանՃաշյվինուղարկեն...

Բե

|

`

:

.

-98:ր

ի՞նչ ճչժարություն... էն,ԲԻՈ ձանձրացրել եմ ըն ԲՈ8ր Վասիլիսա, Քոգո»»

մքջ..: ձասկանում իմ Հույսը, իմ էդ միտքն էի սիրում ջո ետ Սպասում էի, որ դու Ինձ դուրո կքաշես... ծս ինջս էի կարՊեպել. Դու մեխ լես, հս էլ աջցանչեմ: Դու հա... կին...Ախր, դու փնլացի ծում, որ դու որպես խելացի

Վեպել.

որ

չէ.

լու Պեպելը

Վասիլիսա

դնում է նբա ձեռքեոը է վայր բեբում):Բայց ձրրձ

վզին,բայց

ճգել...

կ

Վասիլի ՊԵ

պլ-

աժեն

1.

ուսի Ք սրտիս մեջ տեղ չարիր... հնչ... Բայց հրբնք դու ինձ

Դծ Հետո

Հեռացի՛ր ինձանից:

քեզ

Հետ

խոսելիք չունձմ...

էս

Վասիլիսա(նշանակա 19):

էլ պսակեքբեզ... զ

իլր».

« չունե՞մ

Մ

գ ժամ

Դու

քմ...

գիտնա... ի զուր

48նք

ձարժնցրել.. Վասիլիսա,

ձր կամքի տերը չէ...

իրչ եղել

է, անցել է...

ես

ւ

իաէմ,

Քեզ զ

ճրում

ք էի, անվերջ սպասում էի,

--589-

"

Համար...

.

Ալատիրիեձ...

եմ

եմ կատաղում

ու

աղջկան,ժեծում

՞

մարդուցա... վզիցս Հանիր

,

|

ինձ

նմ...

զոպնլչեմ կարողանում... Այնպես

եմ

ծնժում,

որ

պիտիծնծետ:

Եվ ծմ լալի... Քայց է գազանությամբ: իր պարժենում Գաղա՛ն, Վեպել. 9հմ պարծենում, Հիշոն եմ ասու: Մտածիր, Վասիլիսա, երկու անդափ բանտ մասլաչ գու մարդուս պատճառով ա նե պատճառով: տել»...երա ագածության ՛չ նա ինձ ճամար ի՞նչ է է14... լորս տարի է, ծծում է: իսկ կպել «1 նա ուրացկան նեղում է, ծաղրում, մուրացկ ամուսին է: նատաշկալին ն նն նա էլ ասում է: ԲոլորիՀամար

խղճալուց ինքս էլ

է.

որ ինձ կօգնես՝ այս/ ջրափոսիցդուրս գալու, ։ կազատաինձ արուց ոյ քնոուքաու: ամբողջայս կյանրից... նվ գույ 1, Քեւ չէի «րոմ, Վասյա,

(1.

`

Տանջում

բբ

Խո Ժէ ե

նս, պսակվիրՀետը: անել Հանդիսո, լավ... Ռւլո՞ւմ մաներիԱվելի չատ կչաՔեզ փող էլ կտաժ... մի հերեքճարյուի վաջեմ՝ ավելի շատ կտամ... ե Սժոյաշի Մ.» ս... ենչի՞ ատե:քնչպի՞ Պեպել (ետ քայվելով).

ռով նրա վրա

,

Վասիլիսա. 96,սպասիր: Տ Համենայն դել»... Հետ ապրում

Ամեն

Խոն

մարդն

ա

է

դուր

մշա զու թե ինչ... օՀո՞ Վեպել (կամացսուլում է). գ երեզման, ուրեժե, Մարդուդ, էդ բանը սամքով էս ժոածել... . իսկ ինքդ" աքսորյ ձկանիղ՝ Գա ինըց չեւ անի... իլի տ աշ Վառրա,ինլո՞ւաքաշր, անես, «վ կիմանա որ Ըջկերներիդմիջոցում Ու նթե ինջդ էլ ժի տեղ... ինձ մեկնես Մաածիր.. Նատալյան Փող կլինի... ՀաԵվ որ քույրս էլ կողբիս չլինի, իր մեկընդմիշտկազատեց... Քո է: պատնաժար լավ է: նրան տնսնելըինձ Համար դժվար

էլ չնս սիրում Բում մավ Թողդ այդպնս լինի Պեպել. Դն, ուրեմն, վեիջ. Խաղաղ, առակ Ց Գզմոտոցի բաժանվեցինբ...ու չավ է, "

քեզ

էդ օղակը...

ձնացեիՎառիլի,

մք

9էմ

ուժեղ).Քույրս (ցածշաձայն,

ձեծֆում ետ

մաշիլիստ

ւ

քարցնի, դու ինձ վիրավործլ (յաֆբաձայն): 2». Անմեղ տեղմ՝ ասես փարակով չբխկացրիր,.. Ասում ձիր ռիրում եռ... եվ ճանկարծ... " |եպել. /չ էլ Հանկարծէ... նո վաղուջ էբ... Ա՛յ կնիկ, դու Հոգի չունես... Կինըպիտի ճոգի ունենա... Մճնք ազան ենց, Մենք ալեւոքէ... մեզ սպետք է վարժեցնհլ... իշկ դու ինձ հնչի ես մար

՞ջ.Մ...

մի տաքանա Վասիլիստ. Սսբոսիր,

եպել (կասկածամաոռեն). էդ ո՞ւմ Հետ...

Վասիլիսա,

ծմ... ՕԱ»

ո

Դրա ճամար էլ դու նրանդազանաբար ֆայիր,վասկա, նրան ձեռքժի լրի...

|

..

էդ

Գեպել.

Վասիլիսա. /Ռ.րի՞չն է գուր եկմլ... Պեպել. Քո գործըչի... դուր է եկել, բայց թեղ խնամախոս

117 ուզարկի:

Վառիլիտա

ղալիս,գիտե...

ապ-

(ցածոաձայձ). Այդպես,2-Յետր"

ռա

ոէ

Վասիլիսա

բըչե եյ

ր

Գ եպե պել:

շառժումով որ

նա

պիկ

դեզի ճո). Վասյա (ավելիմոտիկթեքվելով աբի...հրաի օգնինք...

քայում... 98դ

Վասկա...Կին

դույ,

`

քեզ Հետ,

ճիջա

դա

ա Բ

(մոտենալով ճշան)..Ի՞նչ

գեղն Պեպեչլ (հառաչելով). 1 ցիկհս `

էմ

"

ք8՝

նայում է նբան:

ճանաչում... բնլ

այլ.» :

ծեծում

եմ:

Խոնոոփայոուիմ ,

|

|

ր

Քոր

Լուկա. իսկ ո՞ւր պիտիեչնեի... Պեպել. Ախր... դու միչանցք գնացիր»: Լուկա. Միջանցքում, ախպերս, ինձ, ծերուկիս

Պե

նս Փլուսումմ պե լ- Խորամանկ ցանցդ... իմ Վասիլիսա. խոսքերիմչչ ամեն ինչ ՄիայնՀիմարըչբ Հասկանա,թե ինչ եժ ուղում...

`

կ.

պարզ ՝

զգուշորենմտեում Կոստիլյովը թաքունառաչ է զալիս: ՊեպԵլ (Վառիլիսային). Դե... ճեռացիր: Վասիլիսա. Մտածիր:(Տեսնումէ ամուսեուն) Դու ի՞նչ Հեւնի՞ցս ես էկել... ու

է...

Պեպելըցատկումէ

ու

էդ Կոստիլյով. Ա-ա՞, զրուցում

ն՛ս

|

աբ...

կատաղի նայումԿոստիլյովին: քժ,

ես...

իակ դուք

էստեղ մենակ

ձիք... (Հանկարծ դոփում է ոտքեոով ղժժում):Վասկա,,.կեղտոտիմեկի... Մուրացկան,,. դուք

բարձո

ու

ԳԵ՛ղծ,.. (Վախենումէ իջ գոռոցից, որ լռությամբու անշարէ ձությամբ ընդունվում): ների՛ր,նր աստված... էլի դույ Վասիլիսա,ինձ մեղթիմեջ դկնցիր».. եւ Քեզ ամեն տեղ փնտրում էմ... (ճչալով). է, Ժրագնձրի մեջ ժոռացել Թեելուժամանակ ն. ձեք լցնել... ո՛ւ, գու՛'. մուրացկա՛ն,խոզ... ձեռ(Դողացող մերըթափէ տալիսՎասիլիսայի վբա, որբ դանդաղզճում է դե"չի միջանցքի դուռը, նայելովԳեպելին)։ Դո՛ւ,.. չնղացիր-.. կորիր... Պեպել (Գռստիլյռվին), Կռստիլով (գոռում է). ծւ այս տան տերն եժ: հ՛նքդ

կորիր: Չո՛ղ:

Պեպել (խով ձայնով).Հեռացի՛ր, Միշկա... էս կոստիլյով. ՉՀամարձակվես... այստեղ... :

Պեպելըբոճում է ծրա օձիքիցու թափ է տալի: իրարանցումէ բարձրանում ն վմ է

է

ոն արանի 1ուկա. Պեպե

ոչում շ

էս

քեղ...

Վառաբաճի վբաաղմկոտ

Ի՞նչ...

է տախտամածին). ի). ձղ է

տախ

միլանցք։

ո՞վո՞/է... կ...

ո՞

ո՞վէ

վա

-

'

տ աջ

Պեպ ել. Դո՞ւ ձա... ես լուկա (հանգիստ). '

էս

ինքս... 0՛,

տեի, Հիսուս

Քրիստոս, "Ց եպ ել է միչանցքի (իակում է փականը ղուռը,փետբում

|

ու

|

չի գտնում).Ա՛խ, սատանքք... էրուկ, ցա՛Փարի... էուկա. իսկույն,իջնում Էժ... Դու ինչո՞ւա Պեպել (կոպտորեն), վրա ելել... ՛

Է

Տ4-

`

ել.

վառարանի

յ ախ

լանցի՞ր...

Դու...

ճո չե՞մ... Ախ, տղա, կա սհցի:.. ինչպեսչլոնի... խուլ բախոդ բանում է... այ քն բանումէ բախտդ... Գեպել. Ի՞նչ ախո, ի՞նչբանիմէյ... վրա էի բարձրաԼուկա. Այ ճէնց էն, ոթ ես վառարանի

էո

ւ"

Պեպել. հսկ ինչո՞ւէիր ղու այնտեղիրարով անցել.շ: ու դա քո Լուկա, ՌրովՀէտն,ուրեմն, սկսծլ էի չոդել... չենղչսխալվի.-: Ու Հանկարծ տղան որբիդ բախտից: մտածեցիյ ծերուկին... բանկա

ա

ծ

Պէ

պեձա՞-ա՞... Լ

ծս

էդ կարող

էիս,"ատում

չէ... ինչ լուկա. եվ դարմանալու Հենց էդպէս սխալվում...

Շատերն են

Դու՝ ինչ է, ԳՆպել (ժպտալով).

հմ...

ժի դժվար բան Է,,.

ինքդ էլ

"խալվել...

ես

մի

էդպես

օր

կնկանբեՏղա՞, լսիր, Թն քեզ ինչ կասեմ. Նուկա Մոտ ժարդուն ւ, չէ՛... է ր Փշիր... չթողնես... անից էլ ավեդեռ քեզանից Հլա քոչՆկ,արող է էս աշխար4իցղրկել,ողուն, չլսես... նայի՛ր, ինչայգ

ճծռու

Հաս Դու նրան, մ էդ չար ր լի տամքով հա... եժ փնչի՞ց։ Հենց էդ իսկ ճաղատ... պի«ին

տեսակի

ամեն

է ավհլի կնանիքանցից:..ես դրանցից,էղ կնանիքանցից,կարող Վասիլիսան հկ էդ կար: եմ տեսել, քան քն գլխիս ազ շատ ւ.

չերեմիսից էլ վատ է:

Պեպել.

ք է՞

թեզ,

անմ

Հասկանում... չնօրծակալություն

Ջեմ

դու էլ..:

'

Գա,

ինձանից լավ Լիս ասի: Լիր, Ոչինչ մի ասա: ու քայլով մարչ Թել այստեղ դուր է գալիս, ձեռքը բռնիր տհղից: Գնալ

'

քմ...

Ե

չ

ոոշաձայե, Գեպելըթաց եոբանչ:.

թողնում Գոռտիլյովին, ծեռունին զոռալովվազումէ

Տո

րի,

գնա...

Հեռու

ԼՈ

Գեպել (մոայլ). Չէս Հասկանում մարգկանց, ո՛րն չես Հասկանում... ո՞րնէ չարս: ոչի՞նչ

որը այս-

է բա.

կոո Մարդ Լուկա, ամենձեի էլ ապրում էգ աղջիկը հակ է... այսօր` բարիչ վազե՝ չար... վերջ... հսկ քե չէ, մենակդ զնա, ոինղ է մտել... ճետբ դնւս կնիկ դեռ ջաճելէա, կճասցնես

Հոականալու, ինլ

«ՔՐ

,

ու

ար"

--586.--

ՍԱՐ

է

Պեպել (բռնում է

Տո

ռար). 98,

նշա

ասա,

ինչի"

ԻոորԻ»»

Լուկա, ՍՄպառբր, թող. Աննայիննայեմ, ինչ-որ շատ չ խոխռացնում(գնում է դեպիԱննայիանկողինը, բարձրացնում է վաբագույբը, նայում, ձերք է տալիս: Պեպելըմտածկոտ ո: հետենում է ջփոթված նբան): ձիմուս Քրիստոս, զվա տ... Քոռ վախճանվածծառա ԱննայիՀոգին խաղաղությամբ ընդու-

տն ի:':

Պեպել (ցածբաձայն), Մեռա՞վ... ան նայումէ մանճակալին): Լուկա (ցածրաձայն), Չա մա ՐԱք ՛

րծ պրծա

Ի հով գրա

գալիռ։ զալիս: Հատակ տաոկությունու մուկ՝

Ոչ լաթյուն:

Միջանցքի դգոած

սուրբ

քիր

աթ

լ

դա

ոբ:

ես

անուն

այստեղ

Սվերչոկ-Զոզո չունեմ... ո՞է

/

է

ձին, կանգ զ է առնում 1 Գե բասանին,

դնքայի

ճայումէ:

Սոանց անունի մարդ չկաշչ. է, ախր... ատա բա. Ֆայհրւ. Ազավեյա՞կու.. մքշել Ռեբասան գլոխը). 2ի՛ կարող աա (տաութեռելով ՛

:

կա.

Օտ քաշվելով),Աստված վկա-.. քայվելով). (ետ նստ

ատաշա

ԲԱՆՆ ն.

-

մՃ

'

:

հյուս»:

ՔԵՑ

ի

Մ Նայիր»

Հազաչուց ե (գնում է գալուց էյ որոմ,էմն, Բուբնոռվ, Դադարել իր տեղը): Աճնայի անկողնի մոտ, նայում է, վեբադառնում

հրազներ:

ետեդւմ, դոնեբիմեջճայաճվումէ Գեշտսանի Եատաչտան:

կնշչին պիտի ասել... նրա գորժն է,.:

Դերասան.

Ծերո՞ւկ... Թե արեգակը վաղը փոռանա ւ էրկրի վրա լուլոն իր չնետի, կլուսավորի այխարձճը արար Հրավառ միտքը ինչ-որ մի թւննքի...

թ

Ւեբասան.

արար

--Տ88--

քե

է

Հավա է... կորցնելանունդ", ույնիսկ ինչ վիրավորական

չգիտի, ոչ

մոռ, մահճակալի

ե որ մարդուն,

մ

դա

ոք

է

-

"սւ

,

չոջչանցում զգուշորեն Նատաշան

կեցվածք արռնա՞յք,էքն աշխարքն Աաաա աին, խծնք մարդկությանը ա

Կամ աԿրակե

չեեիը մականուն ունեն...

-

այս

աոաքին

:

ծս դու,

ճ դուր (առանց փակելուկանգէ առնում շեմՆ էին ձեռքեբով դռան չոջչանակը բռնելով,գոռում է). Մերուն, 2Է՛յ, ո՞ւր ծա, Հիշեցի, լար (օրորվելով եշկու Տայլ առաջ է Գոլիճ արտասանում է). ընդունելով,

քրի ընրի օսկե ու

:

անունն քան, նատալա, իմ բեմական

Գեշասան

ղբ

ու

էմ,

եորից կբու կդ ազո՛ւե՛ դաՀոդ Էմ... ասել քՔանապաիճինինչպես վերածնության

Հետա փոնճումե անձասկաձալի: Բետեմ է խոզ աղմով՝ աճճավասար, աաա»

ո

Հ.ոանում

ռակ,

Լուկա, Վախքնուժեա... Պեպել. 9է՛մ սիրում...

քւ

ծա գնում 14, նբա ճանապառնը). կփակելով էս այստնզ Հեռանում էմ... Ալո՛լ գարունկգա,

Փեբասան

է, ժաքրություն,

ծս էլ կգամ քնպ Հետ...

՞

ես մուում։:»

ճամար"ս'

պիտի սիրել, ապրողներին... Ապրողներին

՛

ոք

ես գնալու... Թոյլ անցնեմ... Դու այդ ո՞ւր Դու էերբասան. Փեորելու մի ֆաղզաք... Բուժվելու,:. ձչասկանումեմ, մի էլ Հեռացիր, Օֆելյա... Մտիր կուսանոց... բուժարան կա օրգանիզմներՀամար... Հարբեցողների Հիասքանչ բուժարանէ... Մարժար... Մարմար

`

էեն

հատաա

Նատաշա.

Պեպել. Գիննոաննէ, երեի... Լուկա, Պեր է ասել»»: Գի պել (ցեցվում է). Ջեմ ռիրումճանգուցյալների... Լուկա (գնում է ղեպի դուտւ) իսկ ենչու «ՔՐԴլ նրան երանց,

նՆտապ պ ղ դում

ոչ

է

,

մարդն ո՞ւր է...

Պեպել.

,

չեմ լինի,

(Վմռահնալով, լվ, ձգվում ձգվու

'

ու

էակելէ... է). Խրավիլա՛կ։ (ֆիծաղում նրա կողմը). Ա-ա՛, դո՞ւ 8», (չոտ է գալիս Այստեղ,ինչպես երկում իսկ ո՞ւր է ծերունին,սիրելի ծերուկը:.: մնաճ բարո՛վ,Մնառ բարո՞վ է, լկա նատաշայ ն մնաս բարով (նեշս գալով).Քարն չճա առել Նատաշա ԳԵբասան

Համարէս

Ռեբասան.

( ) նում

նս գնում հմ...

է):

կասեմ... կորցրելէ անունը...

մեջտեղում),Աշա կ(սեճյակի մոտաղցվուծ... նկուղում... էսպես.» նատաջա

--87-

:

ձա

էլ:..

մի

օր

Բուբնով (իբ տախտամածի վբաինչ-եՐ փալասներ փոելճվ). 7՞նչ.., ու «յղ ի՞նչ նս մրթժրթում... Նատաշա. Այնպես...ինձ Համար... ծս Բուբ նո վ, Վասլալի՞ն տ ասուփ...նայիր,գլու ՝ կջարդիՎալան...

նատաջա,հսկ մեկ չ8՞,

ուրեժե,

եա

Վոր. Դեն, էդպիսի դեպքի ամար պարտք առ Կբիվոլ կամ զուցենմենք ճավաբենց...ով Ճինգ կոլեկ, ուՐ ինչքան կա-

ԱՆ հոտ ու Ն

Բ

մոք է...

ԳոիվոյՋոբըե Կլեյը:

աՀա

քետռ,

վշայով: Կ- իվ

եխանիցոչ որա

ա

է

Կլեշչր

ցել էր...

փնաց,.. ՔԲուբնով նո,

ձամենայլն դե Համենայնդեպս (եոբանջելով) -

չի վախենում, Հիվանդությունը վախէնուժէ,

Թաթար Կբիվոյ

կոպեկունեփ...

պետք...

իսկ 2:

ապ.

նս

Է

ՏՐ

ինդամեն Բրյո

մա

-

Օլո՛-թո՛տ...

ծառա նւ

փում

Աի 1 1չ

ոք

նա

Սատին.

նա...

Մտնում

Հեոցվ

Քատցքռ

ի՞նչ պիտի.աննմ..:

ւ : Ի 1 (կամաց). հակո. նրան: չի պատասխանում

բութ

մ.

լ ի՞նչ"պիտի Քնիր...

այ ինչպ. են

Սատիննու ԴԵՐասանը:

(զոռումէ). Մերուկ, այստեղ նն, իժ Ճավայ

է դալիս... Մբկլուիա-Մակլայն

Ճո «Փո...

վերջացած որոշված փ նճրուկ, որտեղ է 8՞ւբ քա... այդ քաղաքը». ոչինչ չկա: Սատին, Ֆատա-մորգանա... փչել է ծերուկը... չկա' չկան ոչի՞նչ 9կանքաղաքննիըչ մարդիկ». Դդեբասան.Մոո՛ւմ հա... Ջի կաԹաթար. Տանտերնո՞ւթչէ... Տանտիթոչգնամ... Դդեբասան.

ու

|

ՆՐ

լ.

:

լ

Գո բ:

Բոբ:

տարիմՔենսո...

Ջոբ. Ոռստիկանությանը՝ անպայման... կլծչչ, '

.

|

Շուտով դւսրուն. ծիմա՛. գլուղնրում Ն քարնկամներուս-նորգին «րտաջանպնք,.. Էն նեն նորոգում... Պատրաստվում. տափան գյուղացիք արոր. «Հասան... է խոմ այո՛... իսկ. մենք. վարի դուրս գալ... աա ա արդին, անիծյալ ՄուՀամեգ.......

ի վ ոյ

հեբասան :

(հեռանալով). պետք է... Ոստիկանությանը,

Հայանե՞լես... ոստիկանություն սուն

բայց

(գնում են։

ՅՅՌ

ան

նայում է իր առջեր).Հիմա Գառկիբ տեղդ Կրիվոյ

Գոնե

մաճը խթո«քից փաճրէէ...

անո

ԿԱԳ

լեշը

աթմնռաժին ւլ- խղճում... խինքննրս մեզ խղճալ չենք կարողանում...էլ ո՞ւր

չենք

Կապար

Բո

Դու, աղջիկս, մի նեղանա... ոչինչւ հ՞նչ անեն... խզձանք, է՛, սիինչիս, մենք աւզիողներին )

.

.Կ

Իոիւ ԱՐՄէ օթնաԱոա ար: (կանգնած մեյչտաղու ի

9 ոբ (Թաթառին). Գու կարծում ես Հո՞տ կգցի... Հոտ գա... նա դեռկքնդանի կննդան ժամանակ մբ էլ չի ՝ դեռ Վ

այ

ն

ԱՐ

ոլ

Տեր աստված, գոնե խղճալիթ երան... Նատաջչա. որմէ մեկդ մի կնչ-ոթ խոսքասեիջ... Ա՛յս, դո՛ւք... իք

|

սազ

Են

պոկո

ԱՃ.

պապին»... Նատաջա, Ինձ ճամփու գիր» մամֆու. դնեմ. Գնանք, գնանք... Լուկա. Կբ

Հաշտըտանել պիտի. '- իք ո պիտիպառկի... կտանեն, (ցածոաձա: 6). «ե Աո«ա կնռչն նայում մյուսնեջիՋ:սԵրի կողնին։

Բոլուրմատնեում

քն ինչ կասեք...

Դադա»):ԵԼՈԱԶԱՈԻՐ

: էչ:

ժեռաֆ չի Այտտնը Կլեչչ

վախեցիր». Դու ապրողներից նբան). (ճետնելով .

քանչենը: երկնայինարքայություն նրան, յ

.

ՈԸ`Ո.

ւկա

եռ

Մ-ա Աննա՞ն,,.

կամ, ո՞վ դիոի...

|

աաՒա-Ծ, կծկված: դանգան,

բոլո՞ից

կա

նա

թաբիկողքին): ղեպի Բուբնովիտախտամաձը), Նատաշա կճեռանալով Հետո նա պիտիէրազումսգա... նա ժիչ հրազիս Աշա... սրանից եմ մենակ գնալ». ձաշոում Վախենում մեչ մեռել եփ տեսնում...

Ց1ր

աետաջա.

չէ,

Թաէ պառկել պատբաստվում

թե ով կջարդի... Ավելբ լավ է,

ջարգիս քուբքնով. Դլ, Քո գործն է. նատ աշա. մխր, չավ է, որ նա մեոավ... բայց մեղք է... աստված, ինչո՞ւ ապրեց մարդը... Բուբնով. Բոլորն էլ այդպես ժնվու էն, ապրուժ էն, ժերնում, ես էլ կմճոնեմ, դու էլ... Էնչո՞ւ ժեղջանալ...

ԱԻ Ա

Իէ

չող Հարտնեիրը, է... խակհատիկանություն հս... բոզ է մտածել, որ գու կնկադ ողլանել ն գնում է դեպիտախտամածը իող

689.

|

Նատաշա մեռելներ... Հարբաժներ...ճիշտեն ասում: Նաստյա. "

բելի քնել, ի կարելի փող առել...

(Գրազգնումէ):

'

-

ճրա Սատինը

չերը

Ս

ջնել

հեբասան,

աղի, ծվ, թյուն:

մե ո

Վ

ձայնով).Տղե՛րք, պառկեք,միք աղմկի...

ի

Է

՛

պետջ...

ք":

Այ»՛...այստեզ աջա... փեռել' «անե Ք

ոռը

Սատին(գոռում է),

չեն զգում... Գոռա՞, ոռնա...

մեռել կա... «Ապի, է է գրոի ափո Բան Աաոտմզժու» ա

-

Մեռյալները չեն լսում: Մէորալների մեռյալնեիըչեն լսում:

Դոնեբիմեջ հՇնում

է

լուկան:

Վարագույը.

-

Բուբենով. ու

Է

բ

՞ ուսանողներըքաչ նա ինձ մի վախննալիք ձայնով ասում

ոք

բա Ամբ արար Հո՞-2ո՞...

մի խանգարիր... ասում

քանկագին...

Աննմանս,

ասում

է,

լիր...

եժ

բալ.

է, իրենց Համաձայնությունըլեն տալիս:

որ

ես

ար ու

բականման

ոկինքր:

Ա

ոշ

Նաօայա (ԱչքԵբրփակածն գլուխը բառեբի տակտով շարժելով,երգեցիկձայնովպատմումէ). ԱՀա նա գիշծրը դալիս է այգի, տաղավարի, ինչպես մենք պայմանավորվելէինք... իսկ նես հրան արդեն վաղուց եմ սպանում հ դողում եփ վախից ու վշտից: նա ոտից զլուխ դողում է ու կավճի պես ճերմակ է, է... էո ձեռբինատրճանակ .«-800-

ճետ

ու

Բառոն

ձաֆկված «Պաշապաւո),զածազաձ անպետքիւհբճով մոլախո մի անզ: խորքում աղյուսե բառեջ Լ Նբա մռտ՝ է թանթովենութփեր: Աչ կողմոշմ ինչ-ոբ բակային չինության՝փայտատան կամ զոմի զեբանակապ մութ պասն է: Իսկ ձախ կողմում` գորշ, ծեւիի ձածկվածպատն է այն տան, ուր մնացոոճդներով տեղավորվածէ Կոտտիլյովի օթետճր: նա բեք է կանգնած,տյնպես, նբա ճետնի անկյունըդուտգ է զալիսպաշաոսոի նամաբյամեջտեղը:ՆՐԱ է կաշմիոպատիմիչե մի քանիանցուղիկա: Գոոչ պասփմեջ էոկու լու ռամուտ՝ մեկը գետնիբառձոաւթյանը է, մյուսը մի հոկու առշինվեշե է ն մոտ է նՐղենապաճոպին։ Այդ պատի մոտ մի շոտ տվածսահնակկտ Ն մի զեջանիկտոր` չորս արչին հռկաշությամբ:Պատիաչ կողմում քին փայտի,չսրսունեոիկույտ է: եբեկո է, աբեր մայթ է մտնում, ճոդենապարիսպը լուսավորելով կառմբավուն լույսով: Վաղգառուն է, ձյունը նոր է Ճալվել։ Թանթրովենու սե ջյուղերբգեռ չեն բողբսյել:Գեբշածի վ-ա կողքե Նաստյան:Փայտեռին՝ կողքի նստած են Մատաչջան Լուկանռչ Քառոնը: Կերչ պառկածէ փայտեբիկույտի վրա, ոբ աչ պատի մոտ է: Գետնի բարձոությանլուստմուտիմել Բոլբնովիմռութնէ:

քեզ

պսակվեժ... եվ սպառնում են Հավիտյան անիծել ինձ քեզ սիըծլում Համար: Ու ես, առում է, էզ պաոճառովպիտի ինձ կլանէ մեջեն (լ տասք ճակայական բեք զրկեփ... հսկ ատրճանակը ասում է, իմ սրտի սիրելի տիբարով, փաւփուշտ կա... «Մես որոչել եժ... առանցքեզ ոլ մի կերպ ապրուճի...անվերադարձ էի ես երան. «իմ անմոռաբել չեմ կարող: նվ պատասխանում

հուբնով

ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒ:

փչելուն

աեր... ժնեողներս,

նալի ընկեր Ռաուլ...

ԵՐՐՈՐԴ

է-

Ու

Շարունակիր.::

նաստլա, լ

Քրնում է,

է...

են...

էմ քանկագին սեր...

ետեից ոովում է:

որր նէ (նատ

է չոթում). Տես, (արնածաղիկ

ւ

Ի-ի՞նչ... Ինչպե՞ս... նրառ վո (զարմացած). (քորչում է). նաստկա,-- Ախր... ախր... անցյալ

անգամՖաստոն էր... Նաստյա

1ոծ՛ք, (տեղիցցատկելով). յ

քչվառականներ

Ար, քափառական չներ: Միթե... միք դուք կարո՞զ եք սերը Հասկանար հսկական սերը: հսկ իժը... իսկականէր: (Բարոճիեն) հս անկողեիդ ասում Դու, ոչնչություն... կրթված մարդ նօ դու... մեջ տուրը ես խմել... 2արԼուկա. հսկ դութ Ճամբերծք... դուք մի է դգեքմարդուն... Քանը խոսքը չէ, այլ այն, քհ ինչո՞ւ էդ խոսքը առվում... ԱՀա քն բանն ինչ է... Պատմիր, աղջիկս,ոչինչ... դե՛Հ... եձրկիր, ագռավ», փետուբներդ-.. հուբնով. նձ ծե Նա ի նչ նրանք:նախանձից տաշա. Նիանց ժի լսիր... հն երանք էդպես... իրենց մասին պատմելու բան չունեն... է նորից). Էլ չեմ ուղում, չեմ պատնաստյա (նստում նն... (Հանկարծ ծիծաղում ճավատում... ժի... Քանի որ չեն Ն է նռբից լում մի

խանգարքք...

՛

վայոկյան քանի խոսքն ընդճատելով, է

աչքերը

ւիակած, չաբունակում պատմելբարձրաձայն եռանդով, ձեռքր ե ասես ականջդնելով խոսքի տակառվթափաճառբելով եմ ես եվ աշա պատասխանում Եբաժշտությանը): հեռավոր նրան. «իմ ձլ առանց

ու

փԺ պայժաո արեգակ... ես կյանքի ուրախություն, քեզ չեմ կարող ապրել աշխարչիվրայ:: որովճետկ -691--

խնլագարիպքս սիրում ձմ ն կսիրեժ, ջանի դեռ կրծքիս տակ սիրտս բաբախում է: Բալը, ասում եմ, քեզ մփ զրկիր բո երիտառարդ կլանքից... նա այնքան պետք է քո թանկագին ծնողենյ բին, որոեց ամբողչ ուրախությունը գու ես... (արբ ինձ Ավե Ա ես քավ է, Ձող կործանվեմչո սիրուց... ժիայն ես... այդպիսին ' ես... նա մեռնեմ, մեկ է... էա ոչ մի բանի պքաջ մ. Թոզ 1մ ու ինձ Համար ոչինչ չկա... ոլի՛նչ կաշ.» (ՓՒեսրծածկում է | Է

ձեռքերով անձայնախ

լիճի.:.

-

|

հութնով

իս

Բոն

|

գա

ՏՏ

ՀՎԵնՉղՏաով ոեր... չեյումէ նասալայի

Լր

ԼՈ

ՓԱ

ո

ճիչտ է...

|

(քոքչում է).. Ա՛խ, զու. սատանիպուրի» նս 3 (նույնպեսծիծաղում դու կարծՓում Փապին, է). չդ բոլորը

անր»գրքից 4... «Ճակատագրական

բոլորըդատարկ բան Նա տաջա, հսկ թե՞զ ինչ:.. Ավելի չավ է լոնա, թանի

`

էղ

նատաշան երեի Հեք թոր

զարկվածնը...

-

'

իԻտաբռն,

է թո ճողին:

"`

'

Հ

Ամեն

(ձեռքեր

հե

տեսնում

կարին ար մռ ձ

ա

Մ

`

արան

'

ռլ ՛

"ռ

ձեն

12399

եմ:

Կլեշչ ԱԽ մինչ այդ անշարժ խոսակցությանն է Բոլորը» նակից պառկածէբ, հանկարծ գատկում նես: Մտո՛ւմ եթե բոլորը լինեին... ոչինլչ Այն ժամաՈչ բոլորը: չէր լինի: Այո՛' նակ վիրավորական ինչ է, սատանան քեղ պոզաճարեց:Մի տես Քուբնով. 4՛, ոնը ոռնաց...

-

4՝

Կլեշչը ճաշից է պառկումիշ տեղումՆ

օրիոր ծք... Փր

Ջոյ

Բարի է,

Է:

ԴՅ

ՅԿ

անմաս-

լ

|

փճեթփնենթում:

չարկավոր է գնալ նասաննկայիՀետ Հաշտվել... ՉշաշտվեւՐխւմնլու փոդ չի տա. Բուբնով. Մարդիկ սիրում են փչել. Դն, Նաստկան Հասկանալի է... նա սովոր է մռութը ներկել... ձիմա էլ Հոգին է Քարան,

գի

վատ... .

տեղից).

ւ

"Գճում-Է պատի հտն:

ոչնչի չեմ «պասում: Վերչացել է... Շաբունա-

ու

ոո

:

ինչ արդեն հղել է... Անցել է...

ես

է մեղավոր, Հրնշավորբնավորությունունի: ձն Նատաչա. հսկ ո՞վ է լավ ապրում: Բոլորն

կոծքին սեղմելով). Պապիկ, աստված վկա. Դա ծղել է Ամեն ինչ եղել է... Ուսանողէր... Ֆրանսիացի...Փաստոշաէր անունը... մն մորուսով... (աքա կոշիկներովէր ման գալիս... Թող կայծակը ինձ ճենջց էստեղ -

(քմծիծաղով).Ոչնչի...

չինում... կայծակը միշտ կարող է սպանել... Բաբոն. Դու վատ եռ ապրում... էդ բոլորի ճամար քովրգ

"

ամուր

խփբ: Եվ էնպե՛ս էր ինձ սիրում... էնպե՞ս էր սիրում, Լուկա, ծս դիտեմ: Ոչինչ: եռ Հավատում նմ: կաքածկոես: Ա 7 լչա՞ 7 լ-թ... չիկներով, ասում / հ«4 որո: ո Տրան աե «իա բում

մտա-

աճա...

եմ ինքս ինձ, որ վածվ կամ... երնակաղում հ... ճանկածամաչ կլինեժ... եվ դրանիցսարսափում դը ե... են ամռանն Ամռանը լավ է մատը ծրնակայել... ամպրոպները

վբա մի զայրանա... էդ կենվորի վբա... նա...ձրեի բակապնա էլ նախանձիցէ ժիժաղում բեզ վրա... նա ծբնի երբեք էլ ոչ ժի իսկական բան չի ունեցել... ոչինչ...ձապա,գնանց...

Նաստյա

կե՛ր: Նատաշա.

:

ոչինչ, մի բարկանա... նս գիտեմ, ես Հավատում եմ: Ճչմարտությունը ջոնն է ն.ոչ նրանցը: Եթե դու ճավատումծս, որ իսկական սձր ետ ունեցել... ուրեմն, ունեցել ճս: Ուննջել ես: Իսկ երա

ու սպ ասում արում արուի

ու

ՔԲաբոն

(բոնում է Նաստյայի ձեռքր).Գնանք,սիրուն...

Լուկա

Հետո՞:

ւ

Նատաչա (շփոթվածժպտալով).Այսպես ձում հմ, ռր վաղը կգա բնչ-որ մեկը... բացառիկ մի մաղ կամ ինլ-որ մի բան կպատաճի... դա էլ չեղաժ-չլսված բան 8մ... խկ ալշկլինի... նրկարնմ ապատում,միչտ սպասում ւկնաս,.ճիշտն ասած, ինչի՞ կարելի է սպասել:

որ

դատարկ մարգ...

ՀՈ

հս

Մ է...

Դադառ:

ՈՒՐ"

Նաստյա (կատաղած).կորաժ Հոգի,

.

որ

ումա... ԳԱԱ

,

ՏՆՆՈՈՅՈՈՑՐՈ"

աստժո

Հոորոութու

հմ,

:

(մի կողմ լաջ՝մբ ջատգալով. ցածբաձայն). կոյի, (Միկողմ

Նատա»ա,

|

Չաճե

ջ7

ք մ

Հէւոր" ՀԱԱ Հնարում յառաջ ".ինչի տպասում.

.-

պ:

ՐՐ"

ու

պ"ի

։

Եր

՛

։

ութնո վ. եվ ինչո՞ւէ էդպես,.. Ինչո՞ւչէ մարդն էդքան թիրումփչել: Միշտ ոնց որ քննչի առաջ կանգնաժլինի... բսկաԷ

ՄառիմԳուվի

-393-.

ներկել...կարմրացնել Ճոգինւ հսկ ուրիշներն ինչո՞ւհն

ուղում

իմ Հրամանով, Այչպես նրանք, մենը մլուսդ՝ճիսլոտաձարի..ացում ու ։իծան, երբ ժեժվեցին, ճիպոտաչարեցին,.. մլուաին

վուկան,օրինակ... շա՞տ է իչում... ն իր ճամար առանց Արդենժերէ... ներա է պետք: ինչի՞ն Բաոոն (1մծիծաղելովճեռանում է). Բոլոր մարդկանց4ոդինծիր գորշ են, ն բոլորն ուզում ծն կարմբացնել, Լուկա. (պատիհտնիցդուս գալով).Դու, աղա, աղջկան իոչո՞ւ է» անճանգատացնում... Լավ կլիներ, որ նրան չխանդաբճիր-.. Թող լաց լինի, զվարմանա... Ախր նա իր Հաճույքի ճամար է արցունք քարում... Դա Քեզ ի՞նչ վնաս է տալիս... անում:

որեք օգուտի,

Բարոն, Տիմարությունէ, ծերուկ: Զանձրացրել է

սիրուն, ճաց տուր մեզ... Քոն պապիկ,Քրիատոսի աճա քեզ ԱՀա քեվ՝ գողերչ սիրունս, ենք... չենք կերել, անոթի ե. էիե.-քշել... Հա՛... ծթկուռն էլ լա՛վ տղերք Հենց սկզբից շաց ուղեիք: երանցասում եմ, լավ չէր լինի, որ են, ուղում է, ուղում ու ոլ մեկը հսկ երանք՝զզվել էինք, ասում ձմեռ է... էդպես էլ նրանք ամբողջ վիրավորական մ տալիս...

նա...

Իմիչի-

Նատաշա,

ոլնո բարի է»:

Բարինս

Լուկա. Բարի եմ,

Փոտ

պապիկ... Ինչի՞ց է,

դու

ասում

ես:

Դե

որ

դու

որբ

էդ. '

երք

լավ է, նքն էդպես է .3.

ինչ-որ մքկն էլ բարի լինի...

էր էր։ պաաածում ինձ մուռ: Մճկը, անունը Մտնպան ապրեցին անտաո.:: իսկ մլուսը, Ցակով առնում էր Հրացանիու, Հայդա ուրքմն, մենք ծրձքով, էր, անվեր Հիվանդ էր, Հազում էր... չէ, մնաս բաամառանոցումէինք ապրում:Գարունը նկավ քե Ռուսա թայն... գնացին...դեպի բով, պապիկ, ասացին մին, աքսորակա՞ն: Նատաջա. Փախստակա՞ն աքսորավայրից Լուկա. հղպես էին, իրոք փախստական, նս չխղճայի, նրանը էին փախել: նավ տղերք էինւ եքն ու

Կարմիշպատիետեում կամացՑեչումէ ճառմռնըն երգը: ք, ազչինո,

կամ ով գիտի՝ ինչ... իսկ Հետո դատարան երեի ինձ սպանեին... բան լի ու բանտ Սիբիր.:.ի՞նչ «կուռ... Քանտը լավ ալո՞, մարդը կսովորեցնի» եկ Սիբիրն էլ չե սովորեցնի-.բեցնի,

Մարդկանը

ու

կարող Մարդը

են...

Լուկա.

առա

ու

բացում:

դուրս

Հա, դրանք: Ուրեմն մանում նն: եկա... նայում է` հրկուսով են...

նա գոռում

ձմ"

Հ8՛լ,

Այո՛ւ Հրացանն Գատուչանն

էն

|

|

«եռացե՛ք... բակ նրանց, նրանց զզուչացնու ԽԻ | | մանդնի՛ր,ասում էմ, քե չէ կկրակետմ... Հրացանով էլ մեկ մեկին եմ նշան բոնում, մէկ մյուսին... ծնկալոք բնկան՝ քն բաց թող Մելո Գե, էս էլ արդնն էն է, կատաղած եմ... կացնի Համար, դիտես... Ատում ԽԻ էս ձեզ,սատանձք, փախցնում էի, չէիք գնում... հոկ Հիմա, առում ձմ, ձեզանից որեէ մեկը թող | ճող կութրի... կոտրեցին,Հիմա, ճչրամալում եմ, թող մեկլ պառկի,̀ ' --8ց4.դուք,

ուրեմն, կացնովինձ վրաւ են բչում...

"

Հասարակ շա սովորեցնել... բարություն

'

Դադար:

հսկ աճա փչել չեմ կարողանում: առել օղչ քշմարտուինչո՞ւ իմ կարծիքով՝պիտի ճակատին ինչպիսիննա կա: ինչո՞ւ քաշվել...

բուբնով.Հո՞-4ը՞մ...

փյունը,

նման, նորից ցատկում ազովածի Կլենչչ(Հանկառծ, է (ՁեռՈւբ ճշմարտությունը: ի՞նչ ճշմարտություն: գոռում). ԱՀ է ԲԸՒրում): ճշմարտությունը էԵբովիո ճագիգնգոտինեորն տեզ: ա-

է

ն

Ապրելու Փորժչկա, ուժ չկա: Աշա մյմարտությունը: աճա քեզ ճշմարտությունը: է բելու տեղ չկա... Մատկել պետք... ող շոմվ Սատանա: իմ ինչի՞ն է պետք էդ ճշմարտությունը: Ես ինչո՞վ հմ մեղավոր: Ո՞ր մեղքիս Համար 4 քաշեմ... չուն, Ապրել, ապրել էի լինում, գրողը տաքիշ.. էլ ճշմարտությունը:

էս

Ն

է

ձնով:

ու

նատաջա.Գողծ՞րը...

սովո-

ու

եշիտչիքողճալ: մ ե.: էղսլես Քրիսոոռըհոլորին էլ խղճում Էր է պատվիրել... Ասեմ քեզ, երբ ես ժամանակին մուրդուն խղճում, ավ է լինում: Աճա, օրինակ, ծս մի ինժեների ամառանոցում, Տոժսկ քաղաքի մոս, պաճակ էր... Անտառում քր ամառանոցը, նս խուլ տնղում... ՁԶմնո էր, ամառանոցումմենակ էի: Ամեն ինչ կարգին էր, լավ... եվ ածա մի անցամ լսում եմ, մրտհում

Բ

վրա կացնով

Ռաուլ վազը՝ Գաստոն... բայց միչտ նույն բանը, 118: գնում 88 Հետըճաշավեմն էուկա, չա, զնա փղպքո...շոյիր։ Մարդուն չոլելը երեի վնասակար չիս այսօր

ասում

8"

Ս

աճա քնզ

ճշմարտություն:

Բուբնով, Լուկա,

չամա՞ քե գլուխնէ ժոծլ...

Դու... չիտուս Քրիստոս... Լիր, է, ոիբելիու դողումէ). Ասում նջ Ճչշմարտու-

Ա1)1 (Վշդովմունքից -.594--

Ըյուն... Դու, ժճրուկ, մխիթարումեւ բոլորին... կասեմ ես բեզ... Հում 8մ բոլորին Եվ էգ ճշմարտությունն էլ Հետը... քող դա, էդ դիողի տարածը, անիժյաղենը, Հասկացա՞բ: Հասկաջի՛ր: Թոդ անիծյալ հեր, (Շուրջը նայելով,վազում է

պատիետե): հուզա. Ա՛-յա՞րա՞ր.. եց գմվեց մարզք... ծվ ո՞ւր վազ

մեջ, նատաշա,

Սասես՝

Բու

։

Կն» չար

Լու

Հ»

Ինչո՞ւ... Վազում քր, ոնք

գոռոզ:

Զե

սիրում դրա...

(ելեշչի տնազնէ անմ).

«ծ,

ՉԶափիը «վելի

է

աշխատավոր ժարդ եմ Իորորն ջածր հն, ասեց... Աշխատիր,նքե դուր Քոճնիջ դարի,,. էլ ինչո՞ւ դոռոանալ... երե մարդս եզ աշխատելով դատելու լինենք, ապա ձին բոլոր մարդկանցից լավ է... Թշում է լռում, նատաշա, ձերտեքտա՞նն էե,

րր

Ֆատաչա. Փերծզմանոց գնացին... Ռզում էին երեկոյանժամերգության գնալ... զ եպ ել. էդ է... Տեսնում հմ, ազատ հռ... Քիչ է ճու: Մ

(Բուբնովին, մտախոհ).ԱՀա...

Հեդ

--Տցը.-

ասու

լ

անվերջ

Պեպ ե Լ եպ դնա՞ ց... Ռ"ւր... չո «ճո... Էուբնով. Լուկա. Եվ աՀա, էդտեղ: Մրբիրուժ էր էս դեպքը։ մի աքն սորակահի բերին... Գիտուն մարդ ծր--: դրթերով, գծագրերով զանազան ալլ բաներով». գիտնականձր..: էչ մարդն էլ Հենց առում տուր ինձ, խնդրեմ, քն է գիտնականին.ցույց ն է ո՞նց դրա ճամիիան..: էլ արդար երկիրը գրքերը:բացեց, գծագրերը փռեց, նայեց, հայեց՝: էկա, երկիրը չկա/ Ամեն ինչ օչ մի անզ չկա, ոչ մի տել էղ արդար ցուքքն տրված, բսկ արդար Հրկիրը ճիշտ է, բոլոր երկրնքրը

ին

Գիտնականն ան-

Ի՞նչ Հա. (ցածբաձայն). Բուբնովըքրքջում է:

չամբնրիր... Հետո՞, պապիկ". Պետք է, որ լինի, ասում է, Լո ւկա.Մարդի չի Հավատում: ասում է, արդար ծրկիր չկա ուրեմն ջո լա՛վ փնտրիր... թե վիրավորգրքերն ու գժագրերըբանի պետք չեն... Գիտնականը ասում է, ամենաճիչտնեն, իսկ արդար երԻմ գծագրերը, վեց:

նատաշա.

պատա-

էս

ունեի նա՝ էդ երկիրը"ւ:

Գեպել

էլ

ճշժարԹություն: էղ ճշմարտությունը Միջա չե որ Հարմարէ մարդու Ցավին... Միշտ չէ, որ կարողէս ճշմարտությամբ Ճոգիդբուժել: եղճլ է, օրինակ, մի Հապիսիդեպք. ծանոթ էի մի մարդեւ, ոբ Ճավոտում էր արդար հրկրի դոլությանը... Բուբնո վ. Ֆնչի՞նձր Հավատում... Լուկա. մրդար ձրկրի գոյությանը... Պետք է առում որ, ձր, աշխարձիվրա լինի արդար երկիր... էղ էրկրում, հոր Թն, Հատուկ մարդիկնե ապրում, լավ մարդիկ: նրանք մեկը յուսին Պարզում հն, մեկը մյուսին անվաքձ-անձատույց օգնում են, ն ամճն ինչ նրանց մոտ լավ է առա եվ մարդն Հրաշալի, ու

ու

չկա...

ու

Լուկա

ու

ջանա

որ

կ Աւ. Սմաղես,եքն (դղոս արահղ դիոլչճե...

Գեպել (նստումէ). ու

չէ՞ր:

ու

ու

ու

ցնդեց...

բնո վ. Չոռ մոխ, ճա՞... Ասեո քատրոն խաղաց... 1զելնաճաճայխէ չինում... Դէո չի վարժվել կյանքին... Պե պել (Պանդաղ ղուրս է գալիս պատի ետեից). Խաղա-| դություն աղնիվ Ի՞նչ է, ուկ, Հաժբայրությանը: Խորամանկ ծերու, անվերջ Կաոմություններ ես անում: | Լուկա. առ տի միծիր դու, քե մարգի քառեղ ոնց ձր գո-ո

Պեպել Կշյը

էր գնալ փնտրելու այդ երկիրը: Աղքատէր, վատ պատրաստվում երբ նրա ճամար էնքան էր դժվար լինում, որ չբ ապրում... տեղը մեոնելուց բացի ուրիշ բան էր պառկելուց տեղն նա ձույսր չէր կոթցնումյքմծիծաղում ձր մեում, ասում չետո Դեռ կքոզիսկ էլ կապասնժ, մի քիչ ոչի՛նչ, կշամբերձմ։ Մի ուրախություն հեմ էս կյանքը նրկիրը' կգնամ էդ արդար

:

այստեղ վատաղոց:

"17 մի տեղ Ա չկա... Դէ,մարդն ե Հավատաէ, Հաժբերել ճամբերել բնչպե՞ս... Ապրել է, ապրել, Թաոր չկա... ցած էր, որ կա: իսկ գմադրերով դուրս է

կիր

ոչ

լան է, նվ

մարդ

Է

ասում

ն ոչ

էնա դու

նա

գիտնականին՝ ա

գիտնական... գնաց տուն

ու

կու... իսկ դրանիցՀետո

.

հոթ

թթ

Ան

(զած

պագ

գալիս, սրիկա,

ի,

դու

ստոր

շրբիկ՝ ականջին, մեկ, երկախվեց...

ու

պոմ

Է

ՆՊԵ

" :

Ն

Նատաջային:

Սատանան տանի, ուրախ դրատոուՊեպել (ցածրաձայն).

թյուն չէ... Նատաշա. .

հուբնով.

9ի դիմացել ստին.,. Հճջիաքներ քե... -.597.-

Պեպել. ԱՀա ն քեզ արդար երկիր-.. չկա՞, ուրծմնւ Նատաշա. մեղք էր էն մարդը... Հո «ճո՞,.. Բուբնով. Հնարածբանձր ենն... բոլորի... ԱբՃո -ճո՞«Հո՞... դար 8րկիր... դեպի էնտեղ... (պատունանի միջից անհետանում է): Լուկա (գլխով է անում դեպի Բուբնովիպատունաեը). է, Հե՞ Սիձաղում

Դե, (դադաբ):

4Է՞...

Շուտովկգնամ ձեր մոտից...

տղերը...

նով կազեջ:

ե ե Լ

բան Հնարեին,

Լուկա.

կՀնարքն...Մքայն նրանց պիտի օգնել, աղջիկս...

Ան '

Ա

աշա.

"եպել

նս

րոչպես կարող

(վճռական),ք.

նաոաշա...Աշա

էլի,

սրա

քո

եմ

օդեն...

եռ

նորից պիտքբեգ

ինրո «Տա

գող դող

Նատաշա,Հբ՞»-: Եվ Ռչ մի խոսքի»:ինչ-որւ. չեմ Հավատում... նատաշա ասես է... ինչ-որ բանի օիրու ճմլվում անձանգիոս նմ այսր... եմ ապասում: Դու, Վասիլի, իզուր էսօր էդ խոսքը բացիր... հմի ասում Պեպել. էլ ք՞րբ: Առաջինանդամ չէչ օր Հեւ հւ դա մեր, թե Նատաշա, նվ ինչո՞ւպիտի Քեզ հս զագուրս Մեկ-մեկ սծր առնեմ, էնքան էլ չեմ սիրում թեղ... եմ վրադ... երեի հս լիս։ մեկ էլ սիրտս խառնումէ, հրբ նայում են՝ սիրածիմեջ վատը լեն տնանում, Հեչ եմ սիրում, երբ սիրում տեսնում էմ... իսկ նս... ինձ Գեպել Վաիրնս,մի վախենա...Այնպես կանհմ, որ նաէ սվել վարժվես... դու միոյն Համաձայնիր... Մի տարուց ձմ՝ դու խիստ աղչիկ նա... լազն էս... եմ վրադ... տանում

աշա

իտ-

Ն ատաջա.

Պեպել

Ո՞ւր, բանտից բանտ...

սաս

բեմ

ու

չի օգնում: Դա էն չի: նս չեմ զղջում... նս խղճին չեմ Հավա տում... Բայց մի բան եմ զգում` պետք է ուրիշ ձնով ապրել: Ավծլի լավ պիտի ապրել... Պետք է այնպքնսապրել, որ կարոդանա ինքդ քեղ Հարդել-..

Լուկա. Ճիշտ է,

սիրծլիչ, թող աստվածՔեզ Լուս, Քրիս--008--

Փեղ չատ ահրեցի:

բնչ է: '

հն

ված,

ն:

Վ

ներկայությամբ... գնանք...ինձ

Պեպել. ասացի. գողությունը կքողնքմ: Աստվածվկա, կթողնեմ, Որ ասացի, կանեմ: ես գրագետ մարդ եմ, կաշխաաոում է, որ սնվփական կամքով ղպիոիՍիբիր տեմ...Աճա գնալ... Գնանք էնտեղ, Հբ՞... Դու կարծում էս, իժ կլանքն եփ. էս Հե զգվեցնում: Ա՛խ, նատաշալ ես գիտեմ... տնսնում եժ 884 մխիքարում նրանով, օր ուրիշներն ընձանիը չելի են գողանում ու դեռ առսք փառոք էլ ապրում են... Բայ դա ինձ ես

Դու տուր,

տալ...

Հուսալի մարդ հս...

եմ

ոին

Նատ

0»...

լում

պիտի ճարդել... Նատ

առում Հին, փոքրուց եժ գող... բոլորը ինձ Դե Վասկա, գողի տղա Վասկա:ծդապե՞ս: լա՛վ: Առեք, ուրեմն՝ եմ եմ... չասկացի՛ր, ես կարող է, կատաղությունից գող. լռի լինկավ ինձ ութիջ եմ, որովճետնոչ ոթ ոչ ժի անգամ

Գեպել.

անուն

Հիմա՞ութ... Լուկա. Խոխոլ կղանամ... անլ եմ, էնտեղ նոր Հավատ ձե գտել... Տեսնել է պետք... Այո՛։ Անվերջփնտրումեն մարդիկ, մտածում էն, թն ոնց անէն, ոբ լավ լինի... չամբերուանվերջ թյուն ճռուր նրանը, տեր աստված: Գեպել.Ի՞նչ ես կարժում, կանեն... Լուկա. Մարդի՞կ... կգտնեն... ով փնտրում է՝ կտոնի... /մ պինդ է ուղում՝ կգտնի: նատաչշա.ոնն ինչ-որ բան զոնեին... ինչ-որ մի լավ Պե

Հարկք.... գող

է, ժարդ պիտի ինթն իրեն

թող օգնական լինի: ճիչ»

տոսի

Լուկա. ուտում,.

ՐՐ

ւգված,

եշնում եշնու

է

մուտի

ուսոմուտ

մփչ

ու

ճենվաֆ չքքանակին

Իսկ Ինձ օիրեցիի։ հոկ քրո ուջս..սիրե, Էյալչս, եդպես: Քի՞չ են, Դե, ի՞նչ է եռո էդպիսիները

(շփոթված). Դու...

ոչինչ, աղչիկս: չ Հաց չեղած

տեղը,

լ բանչար

.

աոլրում.»: շան կյանք է... ա ցեխի ճճջշ" ու «իրո ուրախ օր է, ամեն չի պաճում... ինչ փտած որ ձեռքս գցեմ, բոննմ... թան հո կարծում էի հա քո մի--- Ա" միայն քն նա ամես նրա սիրում ամեն ինչ կանքի... էիներ, է Ֆրուն բողչովին իմը լիներ... բայց նրան ուրիչ բան ոլետք..է, որ «լնաթ իսկ ազատությունը փող է պետքն ազատություն: ահի: նա ինձ օգնել չի կարող.» իսկ դու չաճելեղզենու լիիություն

Վեպել.

Խզճա ինձ: մատ

նմ

չունեմ. խեղդվում ոմ

Քույրդ»..

փողը

նս... ծակումեռչ բայը կոլաճ ծս էլ եմ ասում` գիա նրա ճետ, աղջիկս, գնա: Լուկա.

հման հռ՝

--5090--

լ

Նա՝

ռչիել։ լավ տղա է: Միայնքե դու Հաճախակիճիչեցրու նրան՝ է, ոի նա, ուրնմն, էդ բանը չմոոսնա... որ լավ տղա նա Քոզ կճավատա: Միայն թե դու նրան ասա՝ վասչա, դու չավ մարգ հս... մի մոռացիր: Մտաժիր,սիթելի ս» ո՞ւր«լիտի գնաս, գնալու

Կոստիլյով.

էիր քո Դու պարտավոր ված էւ

:

զ

մեղ չունես Քույրդկատաղած գազան էյ նիտ մարդու մասին խոսծլ էլ չարժի, էնջան գարչելի ծերուկ է, որ խոսքով չես առի... կատնղիամբողջ կյանքը... Ռ՞ւր պիտի դնասչ իսկ սա պինդ

Վասիլի...

աճա,

ոնց

որ

աստու

աղաջ

հմ

ասում...

Հենց

էս

պետք, քան

նոյ

Վասիլիսա

միություն...

Քեզ...

(պատուհանից).

Նատաչջա. եկան...

Վասիլի.

Պեպել.

չել քեզ:

ԱՀա

կ

Ինչի՞ցվախեցար, Հիմա ոչ

Վասիլիսա.

ոջ

ռուժյ

անման...

Մի վախքնա, քեզ չի ժի... նա ոչ ժեժել կարող է, ոչ սիրել... դիոե՛ւի: 17: կ մ՛ի:, կերկ... Քունավոր «4... (ցածրաձայն). Վառիլիսա. նա ավելի չատ խոսքով է քաջ... Կոստիլյով (նեւս է գալիս). նատաշկտ, դու այստեղ հ՞նչ ես անում, ձրիակէ՛ր, Բամբասո՞ւմ ես: Հարազատների՞ցղ ես բողոքում... հոկ ինքնաեռը պատրաստ չէ, սեղանը ճավա-

նատալյա... Խա

.

(պիսի

Նատա

դնալ:

շա

Ախը դուք (հեռանալով).

որ::. սարքեմ, ճարսանիք

Կռստիլյլով

(մոտեճումէ

Կոստիլյով.

Ուրեմն,

ի՞նչ կա, 1ուկային).

Լուկա.

Ռչինչչկայ ծերուկ:

Լուկա.

ժամահակն է...

են,

տանքն.

ս:

քերեմն, ղվոնելու... երնում էչ էնքան էլ Հարմար չի քեղ: ապրելն Լո

|

Դա

քար

որ

մի տեղ

էլ ձե Հոսում: է: հակ մարդը պիտի ապրի մի

քարիռակ, սսսում ւկա. Անշարժ

Կոստիլյով,

ժծրումը

գնո՞ւմհս...

ասում

Կոստիլյով.

ժե-

են, ջուր

Ջի կարելի, որ մարդիկ բզեզներիպես ապրեն... ով ուր տեղը որոչի, ուղում է, այնտեղ էլ թոչում է... Մարդը պիտի իր իութ ջարչ չգա աչխարճով:.: ամեն տեղ տե՞ղ է... Լուկա. հռկ էքէ մեկի Համար թղ...

-

Կրստիլյով-

ուղում էիք եկեղեցի '

--600--

ն.

Ո՞ւր... Կոստիլյով. էուկա. Ռլր ռր ոտքերս

.

ա

քած չէ...

ուզում:

էն, հնչ

Ու էն էլ չի լինի, ինչ Վասիլիսա. չուզե, փոտյաց կանանքնք... է նրան). սպառնում դեպել (բռունցքնեոով կեոմ է): անճետանալով).Գլխիդ մի վՎասիլիսա (պատումունից

Ա՛խ,

սիրա չի անի դիպ.

չէ... նատալյա, չգնաս...

հոս Հասկանո՞ւմ Պեպել. Հա... էդ Է: 9Է՛ ժի... »՞նց չէ... Ջի լինի

դու հս

պսակվեցին,Սեր ե

ա՛խ, առտվաժ,.

քո ծառան

Վասիլիսա է), (քրքջում Լուկա. Վասլայ չու գետ... Պեպել. նայեք գուք, ծիժաղկոտներ...Ջլացեք Հանկարծ... էժ... է, օ, փախքնո՞ւմ 0, սարսափելի՛ Վասիլիսա. Լռւկա. Վասիլի, գնա... տեսնում ես, դրդումէ ջել ԳՐԳԸ-

:

որ

առաչին անգամ դու ինձ խփես կամ ուրիչ ձեով նեղացնես... ես ինձ չեմ խնայի, կաժ կկախվեմ,կամ... Գեղլել. Թող չոքանան ձեռքերս եթե թեզ դիպչեմ... Լուկա. Մր փռշմանի։ սիրելիս... Գու նրան ավելի չատ

էլ

ու

գիտեմ,

մատպծելեժ... Միայն քե չեմ Հավատում, ոչ ոջի՛... իսկ գնալու տեղ`չունեմ... Գե էն:ել. Մի ճամփու կա...91, թույլ չեմ տայ որ քդ Քճոիփաֆբռնե... Ավելի լավ ԷԻ«պասի... Նատաջա (ժպտալով),Տեսնո՞ւմ ծս, դեռ քո կնիկն էլ չեմ, բայց արդեն ուղում ես սպանել... Ղզեպել (Գոկում է նրան), Թող, Նատաչոււ Մեկ է... Նատաշա (սեղմվելովնշան). Դք, մի բան կասնմ ջեզ,

նա

Նատաջա. Չու մի Հրամայիր,.. գնո չու» է... (գնումէ)ս բաԳեպել. 4երիք է: Մարդուն խաղք արիք, պրծաք, նա է Հիմա խե էչ փական Ք»՛նն է: ե՞րբ զնեցիր: ինչջա՞ն տվիր: Կոստիլյով.

է...

Նատաշա. Գնալու տնղ չնա...

եպ ել. Քե՛եղ...

գործը չէ, քն մենջ ինչ էինք "զուն գործը անել... էն, ինչ որ քեզ ճրամալ-

ոչինչ չանես...

ու

ողա

Փո

Փետք է, մարդ»..

որ

Նշանակումէ,

մարդը Փգուտ

տա,

-- 801--

նտ

շրջմոլիկ է... անօգուտ

աշլառի,.:

Լուկա. չլա սբա՞ն... Կուսաիլյով. Այո: չապա անց... ի՞նչ առել 4... շբջմո-

Լին... դն, էնպիսի մարդ, որ տարօրինակէ, ուրիշների պես էէ, անվերջ շրջում է... ու ծթե նա իսկականիցտարջրինակէ ու ինչոր բան զի»ի-.. էնպիսի մի բան է իմացել... ոչ ոքի պետքլե(ոլ... զուցն իսկապեադպիսի մի բան իմացել է... գնյ ամեն ճիշա բան լք, որ պետք է, այո՛ւ նա էդ բանը իր մեջ է պաճում ու լոում ք, երն նա իսկականից տարօրինակ է, լոում է: կամ էնպես Հ անում, որ ոչ ոթ դրանից բան չՀառկանա... եվ նա օչինչ չի ուղում, ոչ մի բանի չի խառնվում,ժարբգկանց զուր ահղը չի զործը չէ, թե մարդիկ ոնք են ազբում... ն չվրիոիում...Երուս Հետք է արդար կյանք վարի, պեաքէ ապրիանտառներում,խոլ անկյուններում... եվ ոչ-ոքի չխանգարի, ոչ ոքի անտեսանելի: չմեղադրբ:.. ն բոլորի տեղակ աղոթի... երկրային բոլոր մեղքերի ճամար-.. իմ, ըո, նրա... բոլորի մեղքերի... նա ծրկրայինունալնությունից Հենց նրա Համար է փախչում, որ աղոքի, Էզպե՛ս... հսկ դու... Ի՞նչ շրջմոլիկ եռ դու. փաստախուղք (դաղաբ): չուննա... (ավ մաբդը պիտի փաստաթուղթունքնա... Քղսր լավ ունեն, այո... մարգիկփաստաթուղի Լուկա. կան մարդիկենը, ալո,

Ն

ոչեմ,

ե

-

Կոստիլյով.

գիտե՞ս,

ոի

իմ կնկա քհռին

Գնում

Վասիլիսա. Ժա,

ցցվել, ոնց

ար չարքը

ոս

է կնոջճետ:

մութ մարդիկ կան... վրաինչքա՞ն իլի սա. Աշխարչի Խաբեբաներ: զանազան Լուկա. Քարիախորժակձեզ... բ Վասիլիսա (շուռ զալավ).քնգուդ թեղ Քաշիր, Սութաղվ»

սունկ...

ուս

անզնում է ճետ անցնտ

հան: պատի պոոո|

Ալս գիշծր ճեռանաժ..Լուկա. Բուբ նով, Դա ավելի լավ ի, ժամանակին ավելի լավ է... Լուկա. ճիշտ ծա առու է երեի, աքսորից էն Իռւբեռվ. նս գիտծնմ:

-

ռով

ծ.ումըա:

ւ աակ ԱՑԻ, ուկա.

Ն

էգ ո՞նց...

արաւ Հապատճա

,

Դիշտ եմ առում: էռսրեսհրով. կինա վարպեԲուբնով. բ առած, լավ վաթան» էր... կապվեց... Վարդչետ, ճիշոն տի «ծ Շան մորթին չատ սամքով ներկում, չրարչի մորթի էր դարձկատու էլ էր ներկում, դարձնում կննգուրուիմորխի, նում... էդպիսի բաներ: ճարպիկ մարդ եր Լրպես, ժշկամկան... Ու էնոլես պինդ դրանք իրար կինս կապվեցդրա Հէւո... ուրեմն, կամ ուրիշ մի ձնով էն կպան, որ ինձ կամ պիտիքունավորեին, էր, սկսում էի կնկառ ժեուղարկեին:ես, պատաճում ու

:

,

։

Ամուսնու

բնակարանից,

Լ2 փառափուսեղճավաջիր, ծերուկ: -. 8: -.

վառալա-

Վաս

ու

'

ռատիլյով. Փու, գիտե՞ս փինչ՝ զուիս

զնակորիր...

Դուրս

ես

եի տակից..-

Վասիլիսա (ներսէ գալիս).Միխայլահվանովիչ,արի՛ Թել էնք խժում.. Կ

ժաթում...

-

տա...

դու

սանդ

Լուկա, Վախեցնումծն, քե ինձ կծախեն... Բուք նռվ. Երեքկոռլնլո՞ 4... Զգույշժէրում,նրանք մի կոպեկովէլ կժախեն:

ուրիչ բան՝

ի 1)ռ վ. Դու Խելքիգ զո ժի ժի Հանելուկներ ու ժբ չեվ։ Ի՞նչասել է մ,արգիկներ Քեզանից մարդ... Լուկա. Այստեղ թ՞նչն է Հանելուկ: ծս ասում եմ, Հող կա, հր քանբի ճամար անչճչարմար է, ե հա բերքառատՀող... ինչ էլ նտեղ ցանես, բուսնում է... էդպեսէ... Կոստիլյով էդ ինչր՞ Համար նս ասոսք: Լուկա. Աշա, օրինակ, դու... երն քեզ Հենց ինքը տեի աստված ասի՝ Միխթայլո,մա՞իդ դարձիր... մեկ է, ոչինչ դուր» Վի զա... Ոնց որ եղել էս, էնպես էլ կմնաս... ւ

նն

էդ ի՞նչը երեք կուղեկարժե'

տաի... ես

"

մեջ). ֆ՞նչ (էպատումանի

հուբեռվ

:

Կոստ

լ, ԿԱ տիվան

Քնոռ

..

կա

բայց

մարդ...

Կ

չա՛տ 4 ձրկար... Ու. օվ է կեմանում,գուցե դու ինչոր Խս..փախստական Հենց քաշր ցո չունչը էոտեզ ՀՔՏի... Քն չէ Կոստիլյով. ես... նայի՛րս.: ՖԱ, Փնոսգ.. «դ կփանչեա. հանչբ Լուկա. ժի էրքթ փհմ բռնել... Գուցն քեսիդ ստանա... կիախստական զուդ

աշխարչն

--6004--

Մի ծել վարպետնէլ՝ ինձ... Շա՞տ կատաողիէթ կոիվ նում... ժիրուքիս կեսըպոկեց կողիս ոսկոր չարդեց...Գե անգում հա էլ կատաղեցի... երկաքն արչինով կեկաս գլխին Հո չքրխկացրի... մի խոսքով մեժ կռիվ սկսվեց: ժամա տեսնում եմ, որ էդպես բան դուրո չի դա... խելզճացնում են դրանը ինձ: Ու նս կնկաս էդտեղ մտքիս դրի՝ սպանել,.. Հաստատ դրո Բայց ժամանակինուշբի եկա՝ Հեռացա... Լուկա. քռպձռ ավելի լավ էո Թող նրանք էնտեղ չնից էրբ-

չի։ Սատին. ես, եղբայր, ջաճելժամանակ Հելուսքրքիր չի, ապրում խաղում Հաճելի 4 Հիչելը:Հոգի՛տղա էի...ձրաշալի

։

ու

էի բեմի վրա, մարդկանցծիծաղեցնում... Հոյակա՞պէր: Լուկա. էդ ո՞նց եղավ, որ չեզվեջիր ցո արաճետից:..

Հր"

:.

ինչ ես, ծերուկ, Ամեն Ինչ Հետաքրքրասերն ես իսկ իմանալ, ինչո՞ւ ուղում Լուկա. Մարդկային դորժերն եմ ուզում Հասկանալ: էմ բեղ ու չեմ Հասկանոսի Դու էնպես կարիճն ես, բայց նայում կրատանտին,Հիմար չես... ու Հանկաւիծ... ես Հոր տարի յոթ ամիս Մա տի ն, Բանն է արել, ժերուկ:

սարքեն...

արջ

Բռ

ւբ նո

վ.

Միայն քե... արձեստանոցը կնոջս վրա էր միացի էսպես: Բայց երե ճիշտն ասենը, մեկ է, ես չդ արձեսաանոցըօղու կտայի... ձարբեցողեմ, բա... ցրված,

ու

նս

ճետո՝ խելքի լեմ կառալիւ բանտում եմ նատել,.. իսկ բանտից նս նստել Լո ւկ ա. 048» էդ էնչի՞ գրգրոտաքացաժ պատճառով... սրիկայի Սատին. Մի Բանտում խաթույլը էլ սիիկային... ված վիճակում ուղանեցի ղալ սովորնցի..Լու կա, կնկա պատճառո՞վ սպլանեցիր.-: Բայը դոր վազն Սա տի ն. չարալաո քրոջա սրատոաւթոռվ-.: են: Եվ այդ ամեես Հարցաքննուժ չեմ սիրում, երբ ինձ արի... անառայ... նբ վաղուց է եղել... Փույրս մնոճը է... ինը տարի ցավ... Մի Հոլակապմարդ էր» եղբայր, իմ ջույրը". մւսնում: իսկ քի առաջ էսԼուկա. Դու Հեշտ ես կյանքը ա՞ վ ա՞ Է, մո՞՞ ր... էնպիսի ոռնոց ձգեց... փականագորժը Սատին. կյէ՞շչր... գոռում է, չկա... ոչինչ չկա. Լուկա. Ինքը: Աշխատանք, Ստ Մի վորժ լիներ, հս էլ կզրաղվեի... տին,Խվիարժվի... Լուկա (կամաց). նայիր, գալիս է'

Լուկա,

չարբճցո՞ղ... Հա... կատաղի Հարբեցող... Հենց որ օկսում ԵԺ Քուբնով. ամեն ինլս օղուն եմ տալիս, միայն կաշիս է մնում... լակել, Բացիէդ էլ, ծույլ նմ. Սարսափելիչեմ սիրում աշխատել: Վիճելովմտեում

նն

Սատին, Դատարկբան

աի

ու

Սատիննու Պերասանը: էւ Գու

ոչ

ամենը սուտուփուտ բան է: Ծերուկ, դու

ազանշը:.Իեջբասան, թարում ես,

մի տեղ չես գնա... Այդ ի՞նչ հս լցրել էօ լակո-

Պաղ, ասա նիան, որ խաբում ե, էմ, ես էմ, 4: փողոցն եմ ավլել... գնում ալաօթ այխատել ԱՀա ծրկու տասնջինդկոպեկանոց, հկ օղի չեմ խմել Ո՞նց է. |

իսկ ծս լուրջ հմ" Սատին, Անմտություն է,

վեմ... ՒԻհրասակ. Լո ւկա

հուժ...

Գնա

կորիր,

Տո ուս

ւր,

Ճանապարճի ճամար է...

հսկ դու ի՞նչ (Սատինին).

տեղ

կխմեմ... կամ կտար

ծս

ես

երան

Սատին,

-

Ղուխը կախած: հայիս է հլեշչը: դանդաղ,

Հ1լէ.ճամփից

ի ն. Ասա դու ինձ, կախարդ, աստվածների սիրելիի, կյանքում ի՞նչ կլինի ինձ Հծա ես, եղբայր, մինչն վերչին Ցելր Սատ

ինչ կորած չէ, պապ, աշխարում տանուլ տվել: դեւ կան խւաղանենդսրիկաներ, որ ինձանից ավելի խելացի են: Լուկա. /ւրա՛խ տղա էս դու, կոշտանտին... Դուբեկան... Քուր նով. Դերասան,Հազա այստեղ արի եմ

Դեռ

Դեբաւսանը գնումԷ նրա են: խոսում

ամեն

մռտ

ու

սլպզածհոտում

--604.-

է

երա

առաչ:

կիսաձայն :

'

մարդ, թոր" ի՞նչ ես

Րախել: ո

ին ի՞նչ պիտի անեմ,

Գործիքներ

լ ի խանի ն,

ա

Ք՞նչ

Կլեջշչ.

Հժե՛լ, որբեա

Մտածում

եմ,

քաղման վրա գնաց... Սատին. եռ ջհղ մի խորճուրդ կտամ. ոչինչ մի արա: աչխարծիվրա ծանրացիր: սարզապեա ձո մարդկանցիցամաչում նմ... ասա... կ լե չ: հի դո՛ւ շնից 4լ Սատ ին. Թռ ղ-.- մարդիկ չեն ոոՒաչում, ես չեմ գու չնս աշխատի, վաստ ես ապրում... Հաւա մատածիր՝

չհան... '

բոլորը

Մի՛

--

--

աշխատի, էլի չարյուրներ, ճազարնեք... Բոլորը, Հասկանո՞ւմ ճս... Բոլորը թողնում են աչխատանքք:Ռչ սք ոչինչ չր ուզում անել... Ի՞նչ կլինի Հետո... կ լ ե 2լ-

Փանդաղուեն,կորացած նեռանաոմ ։ Մի քանի վայշկյան չաբագաակ աղմով, )նվաւմ է խառնակ լություն է: Հետո ին-ՑԲ անղ նշթանգքում են առանձին ձ այճեր: Անում է պա, մոտենում: քարս։ Լեվում ձայնեշի եռ Տրա քույրն էմ,թ.՛ղ-.. ի ւե սա, ունս... Դու բ՞նչ բրավունք Կոստիլյով. Աբսորակա՞ն... Վասիլիսա. Սատին. վասկային կանչիր": Շուտ...

Բոլորըովիցկատկեն... (Սատինին).Դու

Լուկա բեցուններիմոտ գնա...

կօչվում,..

կան

Վաս

չավ կաննս, էդպիսի ճառձրով այդպիսի մարդիկ, բեգուններԵն

Գիտեմ... նրանք Հիմարներ չեն, պապիկս'

Սատին.

դրան... սուլոց: Սստիկանի

Կոստիլյռվների պատուաճիցլսվում է Նատաշայիպոռովի. «Իճչլի`ճամար...

կանգճիր, ինչի՞ համար»: էու

Ա՛խ ,

կ

թաթար

:

Նատաշան (անհանգիստ). |

ա

է..,

դողումէ...

Քե,

իլի

ստ.

ջեզ..

կանցնի կնի

ծ

թ...

սպասի՛ր. բ

գբ ան,

հս

է

է). վազում:Մջ ձեոքը վիջբակապած յ

չաոզվածամանեաղմուկ է, իբաշտնցում, քնակաբանում Կոօտիլյովնեբի Ն կռապա՛շտ....լիրբ»: Կոստիլյովի ճչան զոռռցը. «Ա-ա՞... զենիզոնգոց ա՞ռ

(նես

օրենք կա` ցերեկովսպանել: էղ ինչպիսի" էդպիսի Համա՛ Քհ ԿԲիվոյ Զոր (ետեից՝Մեդվեզեր).

Է.ո...

գու...

վաս

մի

ա՛ռ

Նատաշա, Ծեծում ճն: Սպանումէն... Սատին (գոռում է պատոտմանի մեջ). է՛յ, գուք..Պիտի Վասյային Վառսիչիին... էուկա (իբսր անված). կանչել... Ա՛խ, աստված իմ, նղբայրեն՛ր,Թաղե՛րք.,. Ւեբասան ես... ճիմա նրան... (վազ տալով). Բուբ նով Հչամա թէ շուտ-չուտ են սկսել նրանը նատաչային ժեժել... Սատ ի ն. ֆնանք ծերուկ... վկա կլինենք... Լուկա (գնում է Սատինիթտեից). ծա ի՞նչ վկա էմ... իՏչի՞սէ.,. Վասիլին շուտ գար... Նատաշա. Թո՛ւյրս... բույրի կս...Վա՛ «Եո՞... Բերաջֆը փակեցին... Գնամ, նայհմ... Քուբեով.

ճասջրի-.:

-ծ-804--

|

|

ճանկի՛ր... Սպաննց...

ճճանք թնեւի տան ատի ճետնիցդուս են գալիսԿվաչնյտն նապալած, Սատինըհետ-ճեւ, է զալիճ, կից բռնածբեբում են զոգզվածՆատաշային։ Է լով առք ձեոքեւը թավանառե հետնովնելով Վասիլիսային, է սուլու Ալյոյկան, քբոլը: Նշա մոտ, խելազա՞իպես, բոշկոտում ' նս մի «ող ն ցնցստիավոր մեչ. զորումէ, ոռնում: Հետո` ականջների ու կանանցկեբպաբանք:

:

:

Հաա

քանի

զու խոզ

Ո՞ւր, անիժյալ բու՛շ Ստտին (Վասիլիսային). բայց չհոո՛ւ, աքսորական... կմեռնեմ, Վասիլիսա. դրունբզիկ-բզիկկանեժ..քաշելով մի կողմ). իսկ դեւ Կվաշեյա (Նատաշային ո

|

Ա

ամոք ունեցիր:.- 0նչ Հկանգկ"Ւջ, կաթպովնա,վերջ ԱՀա... է Սատինին). մՄմեդվեզգե (բոնում

նստած է փայտեռի վբա, ամուր չփում Կլեչչ (Անտարբեր է ձեոքեոր:Հետո սկսում է ինչ-որբանմբթմոթալ,սկզբումանոնց... Գետք է ապրել.». (բարձո)ճաճասկանալի,ապա) Ախր չկա... ոչինչ չկա: Մի Հոգի ցարան է պետք... չէ... կացարան հմ,։, Ընդամենըմի Հոգի..»օգնությունչկա».

դրան

՛

ո

է, ձավ բնակարանում աղմուկընանզաշտվում ատիլյովնեւի ծերունու է գոռոցը. Լ ավում ակից ճեռաճալով միջանցք: ասես է ամբողչ կտրում թոխկումէ դուռը, ե այգ ձայնը, կացնով, է: Իբիկնային կիսամութ: աղմուկը:Բեմիվբաճանգիստ

Հատ

ետ

նա կովում... Մեղվե ղե. Ռու... ի՞նչ իրավունքով ։: Իաթառր. հսկ դո՞ւ Ի՞նչ է քո պարտականությունը, կա՛նգ պու ետնից է վազում). ՄԵղվեգն (բեռնակբի Տո՛ւր սուլիչը'": Կոստիլյով (դոսս է վազում). Աբրամ,բոնիր գրան."

.

ե

Ջոբ» ռուբ

տուր...

.

Սատին.

կատաղել.. բնկայի ճանկս ն, Վեռչկան... ես

Չոր, Հասցրո՛ւ դրանց... Վասկա

մշտ. կառմիբպատիկողքինը են Քոլուը խոնվումու կուտակվում անցքի են վբա

Նատաշայինտանում

ԳԵպել

են

աչ

կողմը ն նստեցնում փայտեռիկույտի

լոտ, (դոս պոծնելովնբբանցքից, է ու ՏՐում Ո՞ւր է դեն ղես

ուժեղ շարս

բոլոշին). եատալյան

ժումներով Դ.

--են7--

Կոստիլյով (թաքեվելովանկյունում).Աբրա՛մ, Վասօգեքցեք րբոնծլուՎասկային... գոձային բոռեիբ.:.եղբայրներ ղին, ասվաղակին.... ՊԵեպել. Ռ՛/ս,

դու...

Կռստիլյովնայնպես է ընկնում, մառմնի վեին մասը: Պեպելը

ծեռունուն: հւժեղ թի ոբ պատիետեից Եոնում է միայն նբա նետվումէ դնի Նատաշան:

Խիճ ք

, :

է՛նչ նայիր Ճճապա, մո Խա աքն իա Նաստյա. ինքնանոնծե ջիջել. Կ

ԼԼ

վ աշ

յա.

'

Քոացրած

ւ

է հղել...Փետք է Ճիշտը կարող է սրոտաճական իմանալ... չի կարելի... իզուր խոսել-.. Վերցրու Նատաջա (համառյաուշաթափ). Վաիլի..: ինձ.., քաղզիրինձ... Վաս ի լի սա, Տե՛ր աստված,մի նայեք, տեսնեք.Մեռել է... Սոլանելեն... Բոլորըխոնվում են անցքիմոտ, Կոստիլյօվիգլխին:Բազմությանմիչից

:

թառ.

Բուբնով է...

նա

աճա քն ով է սպանել ծն ամուսնուս... ձեռվ). Սպանել Մպանե՛լ վոր ձեռվ). անսա: նս Աղավնյակներս,ես տեսան Ւ՞նչ Վասկանէ սպանել: է, Վասլա:Սատիկանություն:

սավոր

`.

--608--

ու

իր ինձ Համողում էր սպանել

այդպի

էր... մարդուն... ճամոզում կա

Հասկաբառձրաձայն), (ձանկած, նրանքիրար մարդիկ, Բարի

է,

կշա

Հետ

Վասիլի.» են

արել... նրանք էս ամէնը մեկ ՀաՔույրս ն նա... Խոսքները Գու բիչ առաջ դի էչ Վասիլի": են... այդպե՞ս Մյ: սարքել ամեն ինչ լ«ի' Քարի մարոր ա փա՞րէիր ինձ Հետ թոսում... գիտեք... դա Բոլոոէ աա դո է. դիկ, նա նրա սիրուծին Նա էր.': էդ ա մեկ են արել: նրանք խոսբները խանգարու օպանի...մարդը նրանց վասյային, որ իր մարդուն ինձ..դարձրին ԱՀա, Հաշմանդամ

է, ա...

| -

ճամողո

լց"ել:

«Ա՛լ Էեզ բան». «Գե՛ մի. չէ», «Հեռանանք, եղբայո». «Ա՛խ սատանա», յի եկել»: «Հիմա. զգուշացիր». «Հայղա՛, րոիու Ւանի ոսախկանությունը ե Բազմությունընոսբանում եչ Ցովում նն: Բութնովը,Թաթարը:Նաստյան են դիակը: Կվաչնչաննետվում դեպիԿռստիլյովի գոռում է բանդիբարձրանալով, (գետնից Վասիլիսա

եռ

Նատաշա

Վասկա, ծերուկը,.. էն իք է... (ցածբշաձայն),

նա... ԳՊեպել (նայում է երան, կաշծես չհասկանալով). կանչիր... Հիվանդանոցէ պետք... ես նրանց ճաշիվը կտեսնեմ: Բուբնով. ես ասում եմ, ծերունուն ինչ-որ մեկը փռել է... խաշուկի բոցը, որի վշա չութ են է. իձչպես Աղմուկըբեմի վոտ ճանգշում են առանձինբացականչություննե». «իսկապես», կիսաձայնննչում

սիրծլիսւ

պլիոքչունեմ... արդարանալու նա էդ բաննուզում էրո« էլ կքաշեմ: պիտի մճջ քաշեմ... մճջ

Պեպել.

|

դուրս է զալիսՔուբնովը,գնումէ ղեպիՎասիլին:

պատրաստ

տի ն, Ուշբի՛եկ... կա՛նդ առ, Րի վու ոբ.

Սա

ետնից): մոտ).Վասկայ Նատաչայի տանելով կա տի ն (Պեպելին բան է: Դա էնդատարկ կռվի մեջ ուլանությունը մի վախենար . ք հ. " ան է լ բանկ չարժե»: սա. Բոնե՛քվասկային, նա՛ սպանեց... Վա Կիլի քու... Հասցրի ծերուկին»: իսկ Սատին. ծս էլ մի երեք անդամ է'« ինձ վկա կանչիր:Վակաս:: նրան չա՞տ էր պետք, ի՞նչ Վասիլիսային

|

Իա

տիննու քում): եբբանց գ

աղավնլակենըս... ծեվասկային,

գազաններ հե...

ուլածի պես

ո՞ւր ես արշավում... է). Ի՞նչ է, Վասյոռ Վասիլիսա (նայտնվում մո Աբրամ,սուլի ր":" լեռ փախչի.- Ոստիկանոիլո Ցակատագրից ձն, սսոտանեք.:: Մեդվե դն. Սուլիչս պոկել ե եբա վազում էւ Մեդվեդներ ԱՀա (Սուլում մ 1) ո ջ կ ա.

:

վբա գոռալով).Չ8՛ս կարող... տյսՄեղվեղն (Սատինի են... Դո՞ւ ով տեղ ընտանեկանգորժ է, երանք Հարազատներ եւ... Պեպել. հնչպե՞ս,.. Այդ ինչո՞վ է նա քքզ..: Դանակո՞վ... ն

Քո

.. Սատկեց... քավթառշունը: է ղիակը)։ ջափում է նրա վբա: Սա(նետվում եղավ... Հբո:": Քեզ էլ չսատկացնն՞մ է են նբան: Վասիլիսան բաքնվում Գոբըբոնում Կբիվոլ

քավիառ սրիկա...

առնելով, խփում է

Վասիլիսա. ձէ՛ք գողին...

յում

Թողծ՛բ... Հեռու (նաէ Նատաչայից). Պեպել (ճեռանում շո46, ուրա՞խես... (Ոտքով է ծեշունուն: Վասիլիսային).

ր...

Ես :

մատ

Վա

:

էլ էի

ԳՊեպել. ՎԼ

խանգարում... Նատալյա, ո

ի ն. Աշա լիս ա.

ո)

կան սպարոց"' Նատաջա.

ՄաքսիմԳորկի

«Դ

ի՞նչ:::փ՞նչես աժսուխ

այպես,նաշ Ի Մտում ծ ԱՄ

ատում

նրանք խոսջներըժեկ

Դուք,երկուսդ": նենք... Գց

ա

--

--

է են

ե մ...

հ ւ...

ապա" վաս

արել: Անիծյալ փ

նաստեն-

ԱՀա

մինե թանք չրաճեղձկանեն: Համա

բեղ

կլ

մա

Գինդ կաց, Վասիլի,

ճա՛...

քե խաղ է,

է Հասկանալ:.. Ա՛խ, Զոռբ. Անչճեար

ոիվո)յ բժ մ...

- շ պել.

յ

նատալյա, մի՞քե

ժա-

դուք... յ

ղու

եմ... ոո ես վատում յ եժ

իսկականից»»:Մի՞քե

՛

րի

ն

-՛

ւ.

:

ձերդ սպանեց... պարոն

բարնձնություն...Վառկա Պքպելը՝գողը, նա ւ, պրիստավ... ես տեսայ բոլորը տեւան... դես ու դեն է ուչագնաց, Նատաշա (համարյա

ի

մար:

հշ

րք չիւնոճք:"'

Կլեյշ)-

դու

ում

Դու կարող ես...

կումէա

Լ

էշբեմճ տնքում:

մոտ

նստած

է

ու

Կլեշչ.

ժամանակ էլ կորովի էդ խառնակության աջից Ոստիկանության լքվեց, ոնց որ ոխը

Հա,

հտարոդե.

նա

|

դրակիճրեսից'

Սատին, Այդղնս մեղավորներնեն չքվում

ՔՔ

տատյա,

ժանգ...

հաբոն

իւ եվ ժերօվ իու էր. ճա

(խմոմէ).

Իս հսկ

--

810..-

չե Սա մարդիկ ՈՒՄ

""ուք...

Ձեր կենացը:(էդի:

աիդաքների

-

ւ

է

ո

խղճալ ե դ մ կարող խեղ

ես...

օրենք հզ Հոգու Բարոն.

օրո-

ն

ձեռքը). ճիվանդ ունի լավն

կորավ. Ով օրենք կորցրեց:

է:

Ի՞նչ օրենք,խան...

տեսակ... գիտես,ինչպես.

Այնպես... տարբեր

Շարունակի՛՞ր--: աշա ժի նեղայնի՝ Լբարգուն

հաբրոն.

է նլեշչը, ճաբմոն Սեղանի զալիս Սեղաձճիմյուս ծայրին ստեղնճեւը: փորձելով մեորընղմեւթ վեբանոբողում, Սատինը,ՔաւոնըՆ նատաչանեն: Նբաճցառաչ մի չիչ օղի է, Ֆշկու շիչ զառեչու» մի մեծ կտու սե հազ: Վտոււշանիվբա Դեուսսանըչոտումուղ Ե լամոով.ոչ դված է է գալիս ու աճքում: Գիլեւ է: Քեմը լուսավորված սեղանիմեջտեզր:Դւսում քամիԵ ու

միալն իայ

ոչ

դու

ժարղկանցչնեղացնել:

իբ

Թաթար.

մուտ է

խիղճ

աշա...

եշեխայիպես է ,ախտամածին Գրա (նստում ունքը: Ծձրուկըլավն էր, Հոգու օրենք

Վաբագույր

է: Բայց Պեպելիսենյակըչկա, Սոտչինզոոծռղությանկաճավորովչյունն միչնումնԵրրճանվածԵն: Եվ այն տեղում, ու նստած եր 9լԵշչը: չկա զընչուղուդանը:Անկյունում,ոբ Պեպելիսենյակն էւ, պառկածէ Թաբթառշը,

դուք

երն քեղ խղճամ...

Սատին, Քեզ ինչ օգու

Թաթաշ.

ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԴՂԻՆ

գիտեր, իսկ խղմաձարվել

Ֆա.

Կլե

նետվում).

Բարի մարդիկ... Քույրս ն Վասկան են սպանել: Ռստիկանուսովորեցրել, Ճամոզել.., քլո՛ւն, լսիթ... Աշա սա է, իմ քույրը) սիրեկանին... աՀա նաչանիֆրալը... նրանք նն սպանել,.: ոնեջ նրանց, դատեց... ինձ էլ բոնեք, բանտդրեք... Փիիստոսի սիրունյինձ բանտտարեք:

ԶՈԲԲՈՐԴ

տ

ամեն

Հա-

... խելքոբեկ ղու. Սպանե՞լձն ամուսհում, ԼՎասիլիսա (նոբբանվքում). նաումշաա, տաշա,

հակապե՞ս, վ

.

Սատին. չճտարրըջիրծերուկ էր, տրո" տեսկանսիրաՀարվեց ինչ նրան... ճիշ է: Ֆա մէն ինչ եվ սիրաճարվեցի, Նաստյա. նում էր, ամեն ինչ Հասկանումէր: «ամ ամար եվ ընդճանրաես Սատին (ծիծաղելով). անպտամիչամար: այնպեսէր, ոնց որ Հացի փափուկը ուռուցքի ՊյոՈնց որ ոպելանին Սարոն (ֆիձաղելով).

ծրենք,ո:

Փրեականների Սատին. Դա կոչվում Է՝ «0րենսգիրք նռ: մասի պատիժների ուղղման ենթակաների " ճաշտարար դորո՛՝ «կանոնադրություն բարոն, եվ էլէ՝ Ր մասին») ատիժների վոբների կողմիցտրվող 4 ապիտքէ չինի ն "

է... Զեր Դորան պետք թաթար. Դորան կոչվում Ղորանպետջ է լի նի... օրենք... ծոգին Իսկ Ֆշշացնումէ, անտերը: ճաոմոնը). (փորձելով Կլեջ: :

ձեր|

է առում

ի" արամ ոմ ո է

,

Գ

հտք 1

օր

աւղրել,Ավետարանի հենքով

աի «զբ Բ:': բարոն, Փորձի՛ր.տովնց։ասաց Թաթար. Մու Համեղ Ղորան ՂորանՔիչ կրա, ինչպեսայստեղէ գրված, կտա իր ժամանակ ամեն կտա էր շբենք, նոր... մատին. յդպմո ատ

ի

ւ

Կա իա որոն լես

կլինի»-

ւռինո

ք

--

յ

շուտ

խփումէ 811--

աան ո"

աչի...

ԳԱԻ Խոզ (րածեկով նս

օրենք... ժամանակ

ածա

ծվ սեղանին).

ւ

ինչո

ւ:

ինչի՞ ճամար ձմ ես ապրում այստեղ... կշետմ որեմ մոհղ...աշխարի ժայրըո

ձեղ

ճետ:

թափաճա(գլոխը սեղանիցբարձրացնելով, Գոռա՛,քող լոէն... ձեռքերը).

Նաստյա

կգնամ...

բում է հաբոն.

Բարոն.

ւ

մռանց մաշիվների՞,լեդի... Նաստյա, Տելոր կգնամ... Ջործջքաթ աողալով... բ Արոն: Դա ջատ զելեցիկ կլինի, լեղխ է լօրեքքաք

Սոզալու-.. Ն

Մ

Լ

Նո

անայ

Այո՛, էս կառղափ...միայն թն չտեսնեվ 0. Ք, զզվացինը 4 ինմ ամեն հնչ/ Ամբողջ կյանքը, բոլոր

ի աթգիկ... ,

ա.

Սատիձ,

ա

ձել,

Թ/

՛

աշխարչի ծայրից ընդամէնըկես վերստ այս

որ

օրգանոնների Հիվանդանոցը...

առաբան ի

Դերասան

Տառի 4"էից ա

նիզժեիերի...

Դն

կողմ կանպ-

իաբոն, ։

ի

ոո

ՂՇՀԸ|Լ,ոսումածուտուոպասւսվոր...ի՞նչ Հր ,

աղ

մեկը... Ռչ քե

մուս...

անունը...

Սատին. /աՀեղա... Հերա... Աֆրոդիտե 7 րուա, Դ

'

էլ գլուխ չի Հանի: Այղ բոլորը ժճրուկն արեց... ֆոռացրելԴէրասանի գլուխը... Հասկանո՞ւմես, Բարոն: Իսոն,

Դերասան,

նա

է

Հիմար էր... Շերուկը

4ին անախրտեն.

Տգետներ, վայրճեիներ... Մծլպոմենա...ՄարԴուք կտճաներ՝ նա

կցա,

|

կգտնի իր ահղը, ուր չկա... չկա.. աբոն. Ռչինչչճա որթ... Դեբասան. Այո, ոչինչ: «Թող այո սն փոսն ինձ լինի կերեցման... ես մեռնում էմ թուլ ու անօգնական: քք Զու արում, ինչո՞ւս,։ Բարոն. է՛ 4 դու Ք ին կամ Հանք . ւթՌԻ նա

Ինչո՞ւ

ազասավուցյուն,

դուռս...

Իեբասան,

Սուր

հո,

պիտի զոռամ,,.

-.012--

քեղ

ո»: ճշմարտությու

եք Ք' սեղանին)

Դ լով

՛

ի ն լբոունցէով խփելով Ն Չենեն ծերունուժ Դգումներ... անասուններհջ' բոլորդ նանգիսա):Դու հարոն, եբան չասեք: (Ավելի ն ատում ես: Սերունի Դու ոչինչ չես Հասկանում... ես... Մարդը աճա Քող "Բշ ա չէր: է՞նչ բան է ճշմարտությունը: բա տր ա Դուքազլոաթ նում դուք՝ ոչ: է էր դա, նա Հասկանում մարտություն: "Ֆա էր... : փլում Եմ ա յո ծերունուն, պես բութ եք: նռ Հասկանում ան Կ ծատ սատանան ձեզ տանի: ձեզ խղճալուց: Չ բալը ունեցած նկատմամբ :

՛

/7'

՛

ա

Բոլորից ր

'

:

«Ճարպակալեք, ժռայլուղեղներ»...Բերանժեվ 4, այո բանասահզծությունն

մի՛

ն

-

առակա անան

աշա

-

ատտվածու-

էր

էլ դեմ... բշարտության մրոաաանում ե Այա ի մեան ժամանակ ԻՐԻԲահաաաալիւտակրի էդձեռքըողոգել:դենձղելուճարկ լինի... լսում ոնի «ամե... Սատ

Հ

Շատ ծերունին...

մշմար»ություն չէր սիրում էղ

ԿյԵշ».

հա...

-

Դրամայի, ողբերգության աստվածուչու անունը. ՒԵՐասան, Մուսա, տխմարի

4ի,

Ւ

Ծ՛շ...

"զ

28՛նդ, լնդիչ""

Բարոն,

ցցվելով). ճրգա-

նա

Բարոն,

Ն

Պր

դար-

Քոնալերված սրգանոնաւրի.. ՀԱիմա ապով Ա կգա, կտնսներ, Ոլ չայ Ր

'Իեբասան.

՛

դնալու լինես, Դերասանին էլ Հետդ աղ...

ձր է պատրաստվում այնտեղգնալու... նրան ճայանիէ

նաժ է

Ւ՞նչ միտք ունի, լնդի» քոզ զլ"իՍատին. Թո՛ղ դրանց,Բարոն... Թող գոռան... մարդուն: Մի խանգարիր ները չարգեն... Ալստեղ իմաստ վա... ոբ նա ձր, էն Հին քրխմորլ» ..: Այ"՛չ ինչպեսասում էր ծերուկը էսպես թթվածրեց»-. մեր կննվորննրին քան այբայց Կլեշը. Հրապուրեց,որ ինչոր տեղ դնան, ցուլը Հի չտվեց... Ծճրուկը խաբեբաէր." Մյոում եմ, դու ինքդ ես խաբերոր Նաստյա.

,

որ են...

Հարրի անա աաա Մոմ իք ուտ այո

փերձավորի

"

եմ։ գիտեմ, Ցա կարդացել այդ կ Ճաշտեց ո ձեոն ված,ոգնորիչ...կա սփոփիչ որի որ բանվոր է այն ծանրությունը, սուտը սուարդարացնում ե" դիտեմ Էրդ է է Հղել... ե նղադրում սովամաճներին..ր մ, ե ոփիչների յուքնրով Ով թույլ է Հոգով տր: էյ -» Ոմանց նա օժանդակում պետք է նրանց. ոք է, ոմ էղե վումնն նրանով... Իսկ ով ինջն իր լ ոււո է լ պետքսուոբ-': Հ նրա րնչի՞ք հ չի խժռում, մարդու ազատ տերերի կրոնն է." Ձշմարտությունը :

ես

սուտ

մար մբ Բը մի առակ -

ի

ու

չ։ աստվածն

--

618..-

Բարոն,

կնջցէ՛

աավաժ: էւ: Ճաժածայն արամ որպե ԱԱրՆՆ մատին, 0/ փն" մեմեկ խաղանինդն էլ ձիով, ի իրը կանօնավոր իայ ր ոմ խաղանվեգննը Այո՛,.. ինչ-ոթ բաներ գեռ գի| տեւի: քունի. ոա թը "1 : ինձ վրա այնպես ձեր, ինչպքաթթուն Հին ւո, 1". զագզրամ, Է վրա... Խմենջ | կենացը...

ար խոսում ես

Է

ոսում

ՐԳ

ծւ

.

չա

ե

օիննչե

ագզ-

Բրա:

Աբո... ՛

.

ւ

ստյանմի բաժակգարեջուրէ լցնում ն տալիսՄատիծին:

:

| Նա ւիւս (Աշխատելով խոսելլովայի հինհու որբնղօւինակելով): «մավագուլնի Համար ճե տին.

ներունին Հ ապրում... ինքնուրույն

նա

ի Կեչի եայում է հի աչքերով:Մբ անգամճս նրան ճարցրի. ա.

են

մարդիկ

ամեն

ի

Աճա, ասենջ, ապրում աա

են

ատաղձա

մա

ների ա չ

:

մա

երուն ի

«1 ավասարբո ծվ նա Ը

աչ նագորժներբը, Ն կոշկակարնքրըթ

Բոլոր

մար

է մղում

առաջ

..

մյ

այեւ

գյուղացիները...կ նունիսկ

ե Է

ապրում, Աժեն ուկ " բում, բայց գուրս է տարի, գուցե ն ավելին Հարյուր ասզրումո:

ատյան ճառղաթոր մոնի վոտ

՛

պորժն

ը

Ի

--614.:

աթ

չի եղել:

| լ

կողմէ

այնտե-

ա

ոպոսավորներ... |

ք

Ջի եղել..(բավակաճությամբ). |

կսպանծ՛մ...

Չեն փախչել). (պատրաստվելով

եղել կառքեր,

դրան... Սատին.Թող,նաստենկա մի կատազեցնի հմ պապբ.շ: Սպասիրդու:

բարոն. Նա

ոչնչություն,

չի եղել... ոչինչ պապ, ստլա.9|՛եզել նստում է

ն). Սատին աթոռի էչ չես ծիծաղում,

(զայբույթից հոգնած,

Բարոն

ա-

դու Դո՞ւ էլ ես դրան, էդ լրբին..։ սիղաճուսահատյ, բոունցքնեշը խփելով վատում... (գոռում է ձին):եղել է սատանան տանի ձեզ: ժասկաՆ (ճճվանքով).մ՛, ա, սռնացի՞ր... չեն Հավատում: քար, Քե էնլպե» է լինում, երբ մարդուն ես

աայ»

մոտ), սեղանի (վերադառնալով

ելել,

կլինի». տուրուղմբրոք Թաթա. հաբոե,

.

Փետնի-

,

9ի՛ եղել-'. Ձ6՛նդոս:Տո ատում էմ ասնլակ

ասո

,

թ Հարավա» է աակ ԳՈՐ»

ՆԱՆ

Նաստյա

վաոուբանի Դերասանը Ղանիճ:

ւ

յ

Բարոն.

ա

տատին. Բոլորը, աիրք լիո, բոլորն ինչքան կան, լավաօույնի Համ Դրա Դամար էլ ամեն Օծսակի ՄարՉէ որ մեղ ծամիոր Ճարոնիչէ, ի ու 2 չ եւ էնինչ վել ն ինչ կարող է անքլ... զուցե Ֆո չնվել է չ ե եղ... նգ մի մեծ օգուտ տալու... չատկապես բին պիտիՀարդ, մանուկներին, ծրձխանձրին

Դա

յ

ւ

»

Նաստ

ւ

գրավաը ցած իո.

ղ Է»:

է տեսաբաեր: ղիցդիտում

Աա ԱՅ ամար ձն Մղդու ճամար».

.

Դա արն

քարվումէ մի Կչեշչը վերցնումէ նամոնը, զեր է կենուժ,

Ա ՔՐ ճամար Հ ճուզ-

ԾՎ

նու

-

Վոսյիցզցգել, աշխատումէ գվույչ ինել ՆԵ տախտամածին:

-

ղաղզ

սւ.

Բ... Ի՞նչ... դե՞, շարունաւկի (տեղից ցատկելով).

իարոն,

ճար.

ր

Տուն է). Տուն՝ Մոսկվայում: հաբշան(գոռում կառքեր... Սառբեր... դինանչաններ»վ փուրգում:

մարդիկ... արատավոր ճրը...լավագույնի

Գոա«եռիժի Արար երանի, Ի ւ

Նաստյա.

Չ"Բ-

դեմքին:Կեեշչըդադաչում է

հառնած, մատներովկամաջ

Բաբոն

Նաստյա.

լ

աղզնվակա զ

Հա

Ստում

Նաստյա. )

է

սս

պաշդլապա ճորտեր:». Հարյուրավոր տոն էի զբաղեցնում... Հարստություն... ձիեր...խոճարարներ...

անժփիջապիս քսան

ժյուսները... փակա.

ր

մոն

առաչինիօրոք եիկորալ

ամբողջ մոտաղձա ։

մս

վեր էին արձրանում... Հաւքածներ...փառայումէին, ալից Գուստավ Դեբիլը, բարձր

ու

բոլոր

ն ո անո գալիս,

էն

ինա

|

գ

ո/քյանըԷր կերպարանքն է աալլու

տարով

ՏԱ

ինձ ն

Գարյ. ԳԱՆ բ... Տոր աագանել

կավագույնի էգպետ... (մտախոճ),

բարոն.

։

ազրում, մարդիկ...ել շորձեն նրանց միջից ձեոա է նըարանքսի ատաղզձագորժ, ոքի նմանը | աշխարչը չի եաե, աար բաղզանցել է, ատաղձադործքիրելիս

չ

:

պա

ապրում:

ոն

Ն

|

ադար

"

|

բայց

նա

ն Բա՛

Հարգեքերեխաներին»:

Խթւյո

են

ո

ապրել... կրեխտներին Մ պետ:Մչ՛ Խանգութնթ տարաժություն

Շա՛" վատ է: Ախ. Հիմար ծն մարդին: ենթարես թույլ չեմ տայ որ ՒՆ4 ծազիուփանակի |

ունեմ, փաստացի պեր մաապարոյցներ ՊՈՐ

կարծումՀի,

"-81-

Սառան,

Սատին, Դին նետիր դրանք պասիդ կառքերըմոռաքիր..- Անցյալիկառքով ոչ մի տեզ չես կարող դնալ... հաոոն. Բայց ինչպե"տէ նա ճամարձակվում... նառտյա. Ասա՞-ց4՞ք,խնդրեմ, ինչպե՛ս էմ Համաիձակում...

Սա

՛

|

ես

|

բարոն,

ի ն.

ժուռ: նոստաչայի

նաստյա. նոր 2լխի ընկար...

նա

վաղուց է ծոց գութս էկել... Դուրսէ երծլ ու կորել... ոչ մի տեղ չկա... Սատին,Ուրեմե,դուրս է եկել... ԿԼԵՉ). Հետաքրքիր է, ով ում ավելի չատ կարի... Վասկա՞ֆ՝ Վառիլիսային, սա՝ Թէ՞ նրան... Նաստյա. Վասիլիսանդուր կարծեք... ես է... հակ մքշեն Վասկային տաժանակիրաշխատանքի... Սատին,նովի մեյ կատարված սպանության «Համար միայն բանտ է Հասնում...

Հիվանդանո-

|

ւ

ծալիէլե4" չէ

Ի՞նչ ծս (զաշմացած),

տին

հաբոն,

եյան Համար:

չիմա

Նաստյա.Փորձիր: Քեռքմրուր: կրոն: Ս

ատին. Թո՛ղ, ձեռք ժի տա... ժի փիրավորիբմարդուն: Իմ մոբից դուրս չի զալիս արդ Գքրուկը... (ՔոԼջում է): Մի վիփավորիըմարդուն: Բայց 122 ինձ ժի անգամ վմիրավորե՞լ էֆ... ամբողչ կյանջիս Համար միանգամից: Ի՞նչ անել, ներել... ձրԲ8՛ջ։ Ոչ մէկին... հարբոն

է ա քո

Դու... գիբիլ եռ... ի

ու

ե

ես

Բանն է

ՖԵ

ը

(մռայլ). մէջ:

է

ա

աւ

է

Ասենք,

նմ:

Կլեշյ. նակն է...

ն.

էմի ես Վարժվո՞ւմ

մեզո

էլ

ժամա

տախտա ն) գնում է դեսի անկյունի կԿլեչչշ(խմելով, չոեսնում..Հ Ամեն

փ

ում հայու

տեզ

քա,

դուրս

ու

ւ զու տախտամացի Գի

թաբառք է: Քաբոն

նայի՛ր-.-

ար

Սկզբում դս չես ոչինչ." է դալիս, որ բոլոր մարդիկ...

էէ... մարդիկ վբա

ե բան է փռում,ծեկի ե գալիս ԻՉ ինչոր

բում

ք (Սատինին, ,

ա

Էյ

ես

աղո»

Թաբառ անելով տոնացույց

է... Սատին. Թո՛ր նա լավ տղ կան ւյ չո ՒՄ չում է): ե ալս:այօր բարի հմ, :

Է

(սեղանից

Կ Աարոն փոռձելով). Վառվում աղան... Հիմա'թմիր... րին: Շնորչակալ պառկելու

Դաո

|

ձեզ

աճա

կնիկ... կասը կրտՇար կնիկ, ոուս նիկ շրննը ս/ իո" Թաքար Թաթար աթար կնիկ՝չէ... ազատ կլեչջչ. Դրանքոթակ է պետք-"' ՒՐոն. Գարշելի կնիկ... Գատրաստ է: հսկ տերը չկա

չեն :

Դու պախտավորհս Հասկանալ,որ (նաստյային),

4 Դատը չեմ:

կարողանայիչ

ՈւՄ

մ.

.

լ

։

հս

Սա

Սատի

ԱԺորձնմ:

Սատանան ձեզ տանո ԷԴաւրա բոցեր: իախդելով). վաՊԼ (նրա ետեից). է՛լ, բավականէ: ինչ է, վերջապեռ... ԽԱ Չայլե՛ր.... ատկերք։ Գելը,երնեկ նր

|

կառաղեցի՞ր...

ե դրանց

Համար

հա

լ

կշասցնեմ դիպ ականջին... Հանդգնու-

էս

ձա

տուր

եջ... Ձեզ

հատակին)ոյսպես կանեի... պոտում է աման լ բոն ն ջարդել: է... ճիմարի գլուխս. Հիմա դրան... կսովո(ւեղից հարոն (տեղիցեեելնելով). ՉԷ՛, Վավա

Եբզնում է վեոց

ո տբար.ա

|

ասում:

ծքե

Ի

Այւսոս/ Ավելի օվ կլիներ տաժանակիր աշխատանքի ուղարկեին... Զեզ բոլորիդ տաժանակիր աշխատանքի աղարկեին, Ավելին, աղբի ոլնս Թավխեին մի փոսի մեջ... |

՛

ի

Նաստյա,

աստյա,

Սա

(մոայլ). 2ո՛ւմյ

Ւերասան

յեռրամանկ բյո...

Ե

Ծիժաղո՞ւմ եք... Ստուժ

նՆաստլա

|

Նաստյա,Ինչո՞ւ...

մ Հաշվին ճաշ Ախր գու իմ

ես: Ախ... 4իժար: էա՞վխնձոր ոխոարիկս: Զի կարելիշ.բարկահաղ--:

Կլեչ)չ.

ի

|

ն

ճամեւոշխ1-Լիջի պայթյուն: Տղամառղկանց

)

տի ն. ճանում էս Համարձակվում է,.. ֆա ինչո՞վ4 Քելանից վատ... թեն անցյալում | Հավանաբարչի ունեցել ոչ միայն պապ ու կառքերի, այլ նույնիսկ ճայրիկ ու մայրիկ... Իաբոի (ձաճգստանալով), Գրողըքեզ տանի, գու կարոդանում ես Հանգիստ դատել...իսկ ես երնի կաք չունե... | Սատին, Չծոք բեր, Օգտակարէ... (ղադաբ): նաստյայ ո Ագարոց ցնում է»... Սատ

՛

քշվարավա Ա՛խ, Նաստյա. դու, ապրում, ինչպես որդը Խնձորի».-

ու

«ո

--

էէ

(Էոէր մի խանգարիր

էլդիտի,քե ինչու...

Պ

Ս" ատի

Իղն,

լիս: Հա՛,

ն.

նտ

Դու բարք էս

միշ», նրբ խժում ես... ն խԽծլացի... Հարբածետ... ինձ ամեն հքչ դուր է ղա-

երբ էս

աղոթքումէ:

Հիանալիէ: Մարդը կարողէ Հավաչտալ հ չճավատալ... Դա հի զորժն է: Մարդըազա է... Ամեն հնչիՀամար նս ինքն է վճարում...Հ անա» Աու " ույ «րո Համար,խելքի Համալ Մարդրամճեի ինչի քն է վճարում ն այգ պատճառով աղատ է: Մարդը` :

.-- Բ

Ք

.

«ոմ նրան ՀիթՀգ-ո. աՆ, ոուես,քան էձմ,մարգը: նրանք են, ա

Բորտ

Դա դու

Հոն"

Դա նս չեմ,

քա

դու

չես,

ծերուկն է, նամեչ գում է Դա սրամիտ է: Դրաժել Ն Յու մէր է, ամն

օդի

նո՞ւմ

ուղերի ա,

ն

մնացյալը

ձա

"մի,

նրա ն նրա ձեոքի ձոռթի ուղեղի

Դ

ա

«րին

քայլում բար

էմ.

ւրՄանհորը աաՆոՑ թրք

:

Խարքրախ

ի

նեն: Բանը դա

չ։

չէ,

Բարոն: Քանըդա

Մարդըկշտությունից ավելի բարձր է, Բարոն

գա,

մ դյո

(զգլուխն օբոբելով).Դու

դատում ես...

Ճավանաքաիր, տաքացե բարի, տաքացնում է սիրտի... ես կարողանում(չուչն է նայում ե ասում

Իմամ

Արս

զա

դա

թ

Գառ |

Մ ինքս ինձ

,

ՔՈՃԵՒ

իմաեր

:

կամաց).մլ«Թիբ-.. (ավելի ծ ԱԱ զթամ աքն

է

ճաց

Ի

ների...

կէ

արն

եԻԱ Է,

չ

Ռւղոր էշի նման

է, բայց

ե

էլ

8»

առանց

քչի

ակար

նման...

րճով. 9եռ բաշի գու ինք չունի, մՄեղվեղե. Ուղոր բոլորովինականջ ւ

նա

ն բքաժա-

Բարեկամ, քեղ փնտրել բով:բնով(Սատինին). Շիչը վերցրու: իմ ձեռքերը Ժ...

ես

գինետուն-պանդոկեիրում:

ձն ված որ

.

վոտյից,մոտեէ ու լզնում, խմում

ձ ճագածՄեդվեդեր կանացիբամբակեթանկը մի ձեռքինմի չաճանծ իմա), բայց ոչ չատ: Քութնովի Պակ՝ մի շիչ օզիգ քնի վորլա, իսկ մյու ձեռքին՝մի քանի Արոաի Է

"ՄԵդվեդե,

Հետու

նռ

ինձ Համար:

ԵՇ մանում

Ե ավ եշկռան շեկ

|

է

Համար... աղոքիր:-:

ի՞ջ....

Մա Ներս

հշ

Այր ժամանակիջց, ինլ Տո Ճիշում եմ գլ չ Բեչ-որ ժշուշ է: Երբնջ ն ոչինչ է չ իմ չեմ ես ժիշո Հասկացել: եժ զգացել... անջարմար ֆեճ թվում է, Քե հանջում միայն շործրս եփ փոխում... ի"է ինչո՞ւ: ականում Ֆրբ սովորու էի, ազնվականական բնչտիտու«ի Դամագգնատ էի Հագնում...հսկ ի՞նչ էի սովորոսի 9էմ Հի:

դողացող ձեոքեբով օղի է սեղանին, Գնացի: է միչանց): գնում համաբյա թե վազելով, ո՞ւբ::. ն, է՛' գու ոիկաժմբը, Սա ճում

նա

Սատին (քայլում է). Դատւսիկբաներ են: Մարդնումի՞ց

«եիախն

Ինձ

ե

տի

լավ է...

կում

ամէ

նաստկան էր... Փալխավ.չ րո. Հնար) նաշշ, (գնումէչ Դա կաս ձամենայն դեպս... Որտե՞ղ է "ՐՐ դա...

Գեբասան,

Հոմ"

չուննմ...

: հիծաղելու)» բավանաթար,

|

հո՛ն...

կամաց, զգույչ) ք,

Էլար,

որովճետնչգիոքմ՝ ի՞նչ է լինելու

Պլ

«4ոլի Քարձբ

է: Ռչ այնքան,ավելիշուտ՝ անմիտ անմիտ է... Բայց, Այո... եա էլ եմ կարձում,որ ես Փեվել եմ... չէ՞ աջի Համար Մարդ: ծնվում է

Թաբառըշուռ տալիսգո"խր:

աան

չէ: լան

հրաղում--՛ Հբ՞, Սիժաղի՞

որ

արը իխջասան.Թաքա՛ր։(ղաղաո)

հայու...

ռ

ամենը՝ ոնջ

այս

ո"

Աշխա-

ատի:

հնչո՞ւ, Որ դուշ լինեմ է)։ (Լ»քջում այն մարդկանց,որոնք չափիք ավելի էն փոաճոգվում, Հ տեմ:

ո`

մր

են

այ

Ի ատին.

Մ

քալեմ...

Աա Աա ԲԱՑԱ:

մներ մարդ

այո, երբ րբ

աջա:

առա

հաբոն,

գործն է Մա՛րգ... ճոյակառ,է Մա՛րդ: Գճտք է ճարգծլ մարդուն: Հարգելէ պքաջ... գնում է)։ Լավ է, ծրբ ջեզ փորա Ար ՑանՎան,խաղանենգ, փողոցով, մարդին հալում են ինձ հբրն

ախփ լ

ծվ

ա...

ՄախեցիԵռ

ծյդամավազանի Համար (գլխովանելով):

իսկ

արա,Հզարտ ծս

Հ

Աի

Հ ճնչում,

ես զգում:

ո Բոր աաա Կաթ

խոալուք..իսկ ու

աբոն.

պոլնոնը, ՄՔ Հոգու մեջ(մտովի ՄուՀամեղը...

բ Կար: Հարա ինչ, մարդու Համար: է...Մխոն ման ԱՆՈ

Հետտ՝

ֆրակ ճագա, շում»: Ամուսնացա՝ ամենը, 9եմ Հասկանում... գարշելի մեկին՝ ինլո՞ւ, Հին Հաղնում Լար... ինչչոր պոր պիջակէի Մառայում էի Չիեկատեցի օհանկացա: ինչպե՞ս Հ վատնեցի պետ դլխարկ..Համագդի ում, կռկարդով նարկում: Հետո ճագա խալաք Հազցրին... կան փողերը... բանտարկյալի

եժ բոզբաղ|

արին,

։

Իմ

դու

քազցրաճացըգիր սնդանին, Դ ի

ազատվի... "ուբնով, Դիչո է, Սյ.,

եւ Քո

դու

ւ

է

Ա

ունենա:

ատամներ է

ՀՔ՞յ,

ա

ո

ք

աան ոմքցածը

ծրքք... ի Ի Դ"

Բուբնով,

ԱծԱՎ լյու...

՛

չուտո՞լ (լոմ,

Շուտով:

չր կուտակել,

Ժողովու

նա

ր ր, Տա Աա

ես

ԲՈՐԱ,

բո

աէր

մե զվե դե,Հըմ...

աան ձար կորելէ,

նա

որ

լ մ

ոու

առա

Սատ

ի ն. եվ լավ է: ինձ

դամ այս փողերու:

մուտ աժե

Մեղվեղե '

նս վկա էմ:

նության... Գումարն ինչքա՞նէ:

հութնով,

մա"լյոշկա

մճրս

ծմ

՛

քոջել...

հուբե

ութնով.

Դու...

դու

աեր ւ

« "1

Փո ղերը Հանձնված .

ուղտ

քո...

կոթ էն

Սանաճերս

կօկորգդթրջիր... Միայն էղոլնս... -.620--

:

լ

|

Ցուրտ

Բ

պրո

չոռ

իսկ եւ րախ

րոջ

Վ

ավակվ

' այձի Պաշտոնաքո

փող ունի,

չունեմ,

1»,

մ

ԵՐչը, Րձյալ մի քանի մինչե բանվումեե, կերպաբանքներ կանանց տղամաոդկանց ք-րմնջումեն։ տախտախածներին, աէղավորվում ի ինչո՞ւ ուրն փախար»: զ ու ԿՐիվոլ մոբ, Բուբնով, Մ հրգենք,եղբայի» ի Աբի նատիրս:. ` նով. Եկ այոտեղ,

Մտնում

է

Ջոբը, ննառ, ու

իր

երգը:-: օիբելի "՞1

-

,

Պ ՞.-.

թաթար,

ԳոթԲԱ լ

է, քնել իջեր

։ է պետք

Դ, ոչինչ, խան... դու «Ղ"Սատին.

Երգ ծրգ վ

Հար

Ո պետրէ ցերեկ

եր-

արածդ արխ" լ երբ «ՐԳ"Բբ Ինչպես՝ոչինչ:-. Աղմուկ կլինի... Թաթա, գում էս... աղմուկ լինում է... է ձեռը, կրա| ղեպինա). Խան... ի՞նչ

ռա-

Դու

:

ւր

զքրազանցությութո ւի

տզա Գո անմ... բիֆ խմ1մ, դիտի

լ

մքնք վկայի պետք չու.

(մտնում է ռտաբոբիկ),ծղբայրներ, քո գնա

Քոռ

զիա-

Աոա

Զերդ

Ք/թգաճար.--

'

կառներրոմ

Մեկ է էղրոոր» մարդն առանց

Բուբնով, ների քեռի չէ" Ալյոջկա.

,

՞

ժ"րաքը"ջ ամուսին...

ապես

մեռբանտումէ, մյուսբ` մէազչիկը Քրոջ Ֆում նա չի մեռնում, էոում Մեվնղե (հպառտուեն).

՛

.

վ է սանդ

ես...

|

բեո-

կեսը...Հղռլեսկասնի.,. Սատին, Դոլ Հիմա ամբողջըտուր ինձ, Բուբնո մմ Բողջ կապիտա՞լա... Հիմա... Ա՛ռ... ԱՀա մեկ րս էլի մի ջան կուլծկանոց.., Հինգ կոպեկանոցներ...երկուկուվծկանոցներ.., բոլորը:

»

ո

ոչինչ քո».

աաա

Աաաա

ձլ Վո" աի ր

ե վ. ունր

արո...

4(2ենրիխումբ լիներ... Արի, կեր, խմիր, երգ լսիր... ՀոգիդթէւՒ արո: Հայդա իմ 4 րի Աղբե Թնացրու... են Ֆե գինետու Եե ե ձմ... Սատին,ես Քեզ. ես քեզ կածի... վերցրու իմ բոլոր կապիտալների

է...

ամոք չլինի Հարցեելը։

աԱՈՂԻ

պոալի կա-

ն

սանաաւեիռ

եղբայրներ, ցուրտ

Սառել եմ

արժա

ետ...

ճարբաժ

ինչո՞ւ պիտի ինձ սիրեր..-

Ն

բոլյու,

մարդւ

միայն

վնասա-

կլե՛շչ, Ճաթմուը նորոգեցիը--'

նման...

Ասա տեսնեմ`

կպրծնես, լերրա-

Մի 242

եւ դաղում...Դու Քեզանով

է:է' Բա յը

Ախ, ախ, թե իմ ոնխը կսքանշիրուն չլիներ,

Հեղկածավ... Մի Ի» ամր, ցնֆ Ա-Ի: իք, մի կար... բոլորին ա Ճյուրասիրում Ես, ախպերս, ա ամա ճարուստլինի, մի ձրի գիեւնոկԲացնիչ.. Բրաժիրել-Ատտվածվկա... ձրաժչտությամբ, եր. Ր

շ

ու

երգումն): (Պաբելով

սեղանին), Այստեղ Հի

բ

Այո կա. ժամանակ

կար

Մ

ւզողերչունի...

աան

երդում հս

Դու

ես...

ես

գնալ: (ավ մարդը, եթե փորը անայժան պիտի վերաինթչալ դու ճիչաչես, նա հրթենյոլա

չունի... Ո՞ւր

լ

գիտեմ:

ես

(Քի լնն կարող ան ժար ծ, ավ է, իսն ան

Բուբեռվ. տրո

.

(Ր

Բայց ուղա հության Համարոլիտանի կենդանի է... (Ք

ն

Ռրդ

նայիր, խելքիծով է... ի դե.ուր խարքբանքըը խնլացի նն, ,

ՄԵդ վե նրանջառանց նա հույնի

Դոս շատ լավ նվաղում... է, վնասակարէւ... խմելը Դա,էղլբայր, թմում: իրեր

մին ձէ

,

ն

բէ՞լ

Քուբնով էն

ձեռջյլ-.-

(գնում

--621--

Ւ Հչ

Ր. ինչո կապանք...կարող է՝ բկաք 4է... դժվար14 կտրել... Դ

ի" Բո գործը յաման է, իվոյՂոբ. այետքչես: Մեզպեսների

ց. ռք

րզ

ո

1.

րե : Բորք Հլա եմ մա ւրիշ եչինչ.,.. ա ոք։

ե

բաշ Ալյոշկա. ծս կարժումէի, քե երբ նրա մազերից էիր տալիս,ծեծում Լիր...

կտրելպետք

ո.

Կվաշ նլ

դուր: Ճանել: ինչո՞ւ բիր թե չես տեսնում: Աղբբ խրճիթից նա քո էդ խոսէչ,.. Համար վիրավորական ինչքանչլինի, նրա ակսել... քերի Համար է խժել էլ չ քւսբիշտ էն ասում, թե կատուն Ուրեմն, ոջ

չասանկա:Առանց

դինը ձեռջի

ռւուր,

կոնակի

ու

մարդ...Չործդխարաբ է: մրի արաղ

ՆԱԵ" թ կենվորն զ աան, ղվեդե, մի

չ

Ա

թ՛

դրսում...

քան

ե՛խ,դուք

ձմ... իժ

Ցախ Խմում...

իժ սիրելի Ճարկանւմ... ցո ւրա, ցէ խ... իմ

նեկ

-

,

ոտն ծմ... վաշնյա, էլի՞ իմ բամկոնն ես Հագնդել... ե կաաան ժէ է մի քիչ էնպես քա... Հբ՞... չդ ի՞նչ է, ասա աաա Մե դՎԵդն. մեվանակոչության առիթով... Բուբնովը... ն ցուրտ է, չհխ... Կվաշ եյա. Ինձ նայիր, Հա՞, 01՛խ, խծլոք մնա... գնա Քոիթաոնանեմ, Մե դվե դն (գնում է խոճանոց). Քնելկարողէւ... Ուզում եմ... ժամանակն է... Դու ի՞իչ է... այդքան խիստ նա նրա Հետ, Սատին. նյա. Կվաշ Ռւրիշձնով, բարեկամս, լի կարելի... էդպիսի տղամարգուն պիտի խստությանմեջ ւպաչել,ես նիան իմ կենակիցը դարձրի, կարծելով, ռի նրանից օղուտ կլինի... քանի օր

ելեչլի Ւրքչումեն: Սատինը,

կա...

Ժլլոչկա. դալիս է... եվ չենք քոզեի,

| ,

:

չե

աաա Բում «իո Րէջու ատ

ց միշտէ, .

ամբողջ Էրրր

ԵւՀն, (զի տան թանով

Երր

տ

փութ է, իսկ Խելքըմ/ մախալէլ չի... Կվաջ նյա. Դի, էդ մեկը չու ստում առում, հր եռ իմ կենակցինծեժում ճմ...

է.

-.622--

եռ...

քննս: Պիտի ծրդենք... ամբողջ

Ջոբ. երգլ... կարձլիէ»: Ալ) ոչ կ ա. իսկ Քա կնվագեփ... Սատին. Կյսենք... շեյքան ձա գու Թաթար (ժպտալով). ժաչ քնֆ անենք Աաաա ւռուր... Խմենք պիտի.

ն

ձեռքիցս

Ջեր. գիշերը:

Գինի Գոա եկավ ք

ռնենեք

դ Ջ-Սատին:

ուրախ նմ...

իչնեմ...

ԿՐբիվու

:

Վ

մ

ալր-բո

ւբ Շո

Ջոբ զլի՞ր... էն ժեր ոհրաժը'

Բարոն

է :

ոտիր:

բ

Խո ո

երգեմ,

լաց ո

մտնում է Ջոբ (Երգումէ). Արփինձադում, է). Բայը խավարչէ իմ բանտում վ

(ձայնակցում ուն

:

9է,դու ինչո՞ւ

որ

Կրիվոլ

աճա

արագ

ւ.

է: բացվում

է). գոռում (չեմին կանգնած,

Հե՞ց։ ղուք..: -

ՀՆԻ ի

կախվել դերասանի-.է Նաստյան նրա ետնից ճայտնվում են ություն. բոլուր նայում Ցաոռնին. է դեպի սեղանը: Ե ղանգաղ, աչքերըլայն բացած,զճում

եկեջ...դրսում..:այնտեղ: այստեղ,

է...

|

՝

տասը

աչքս

Քուբեով. Լցրու դրա բաժակը, լա է մարդուն պետք..: Ա՛խ, եղբայրներ,չատ բան :

կտամ

Կվ աշ նյ ի տես, Այլոշկան Ալյ ոջկա. ես հմ աճա: Կ վա անչ ա, Դու չդ ի՞ջչէս ԵԺ մասին դուրստալիս... Ալ) ոշկա. ծս... ամին ինչ խղճով նեմ ասում: Համա թէ, ասում էմ, կեիկ է, Հա՛... Զարմանալի...Միսը, ճարպը, ոսկորը ա.

ուր

Ամեն ինչ

է..աշում է, էնտեղ էլ ինձ ցաշում Մեկ է։ Գնանք: մոտ).

պիտի-.:

Է

դուք նա՝

ինձ տանուլ Քաշի...քղքախաղում իմ կտաս՝

«նսակի... Ամենաառաջին

նլոշ-

դու

տախտամածի Բուբնեով (թաթաբի

զինվորական է... հոկ

անզուսպմարդիկ եջ... իմ գործն էլ կեա գործ է... բայց խմել է. Դա իմ թնչի՞ն է պետք... ըն Սատին. Օգնականիգ գ ընտրությունը վատ արիր... ա. Կվա « եյ 24, վաստ չեժ ընարծլ.. Դու ինձ Հեւ չես ուղի ավիել... դպիսին է. ղուսու ձթր ապրես էլ,ք մ միշաբաթից ավե

քս

Մհժաբերան...նվ ի՞նչ մարդ

Կվաշնյա.

.

ւ

Հ

կա.

Ալ)

:

է).

ցույց հսկ դուէնպես Հիժա՛ր: (ծիծաղելով).

ա

: '

ճրգը"'' չիմա բ-.Ա՛խ». փչացրիր Սատին(ցածոաձայն).

Վարշազույր -.գ29..

ԽԼԻԼԱՆԳԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Քանաստածղժություններ,

Մորկաշավի նիգ իարզմ. Բազեի ձրգր թարգմ. է. Այչիկը ն մածը բարզմ, ն,

լեցնեցնար

կաժենց Զաբենվ Ս.

--

--

.

.

Գարբենց

--

.

.

.

.

.

,

'

.

ի

Պատմ փվաժջեեր -հլերգիլը թարգմ.Հ. Մազմանյան Պատառ Մակար Ջուգիա թարգմ. չ. Հաբությունյան Հ. Ֆելկաչը բարգմ, Հաբությունյան

ի

-

,

.

։

.

.

.

-

ի

՛

--

.

.

:

,

--

,

-

Մի անդամ աշնանը բաշզմ. Մտ. Շանումյան ն մի տղջին քսանվեցտղզամարկ (պոեմ| բարգմ. Ա, իմ Ա. ազեկիդը բազմ. Խոնդկարյան Բոլես բագմ Ա -Խռեղկւ սոյն ժնունդը թարգմ, Վ. Մարղու թարղմ, Ա, Աթայան Մայրը(մեռ) Հատակում(պիես) թարզմ. Վ. հավթյան --

.

-"

--

--

՛

.

.

անա

.

.

:

.

-

--

.

.

`

,

'

էէ

'

-

.

մ.

.

-

.

.

-

,

Աֆքեյ

812ՒՇՎՅօՅԱՎ

Շե 6ր

(ԷԼ

Րօքեւտ

ՅրԿտԱՇԵՉեք 83արօ)

Խժրագիր՝Գ.

Վ. Գմղ.խԽմբազիր՝

Ա.

Գ,

ՔՈՑ

1:4

,

--

.

.

Խոնդկաշյան

Միժայելյան -

.

.

--

.

.

.

ա

Գոռկի Մաքոիմովիչ

ԸՆՏԻՐ

ԵՐԿեր

ՈԹՕՄՅՑԵՂԱԵԵՆ:4

քօր

ԻԵՂԵՇԼԻ0

Խքծթոո, «ՇՕոծոոոտկ

ՈՅՏՔՃԻՒՆԵԹԱՎ

Խալատբյան նկարիչ Ռ.

Գորան

Մ,

վերստուգողսրբագրիչներ՝Ժ. Ղ. Թեողյան,Ա. ԼՏ

Ջուլձակյան 8. Կովկասյան

Տեխ. Խմբադիր՝Ա. մ.

չոխեփյան

4/05

Հանձնվածէ չարվածքի 13. 04. 83, նտորագրված է տսլադրության4. 08. 83: Ֆորքատ 843108: Թութ՝ տպագր. 46 1. ծառատնօակը՝ (Գիքիսովորական» Փորագրություն բարձր, 98,728 պայմ. տապ. մամ., 91,185 Հրա, մահ 50 000 ավեր 70 ձպաքակակը՝ 272 2. ՞

օՄովետական գրող»

15Ո4164Ե0180

Հրողտարակչովն յուն, Եբնան--Ց, Տերյան 94:

«ԸՕՏՑԼՀՒՏՎ

Րքոյթ, Եքծոճ9, չու. 1օքու:, 91. ՀՍՍՀ ճրատարակչություննեիի,պոլիգրաֆիայի ն գրջի առկտրի գործերի պքտական կոժիտծիՀակորՄեղապարտի անվան պոլիգրաֆկոմբինատ, նրեան--8,

ՏերյանՋԷ:

ՈՀՀԱքճֆաՑԾատյ 7ՅՈ6ՈԵ01Ց,

ՊՆ

ախ.

ՈՇՈւքցեռ

Նճքոոջ, 91,

ճանում ն

Րջշաօու Խ6րտոծք125

տոյմոօն

Հճբրօողմ

թո.

օտ

դօ

ՇՇք,

շոու

ոդ-

ԸԲքծռուլ-9),