Հայ միջնադարյան գրականություն

ՀԱՅ ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

ՎԱԶԳԵՆ

ՍԱՖԱՐՅԱՆ

ՎԱԶԳԵՆ ՍԱՖԱՐՅԱՆ

ՀԱՅ

ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

ºðºì²ÜÆ äºî²Î²Ü вزÈê²ð²Ü

ì³½­·»Ý ê³­ý³ñ­Û³Ý

Ð²Ú ØÆæ­Ü²­¸²ð­Ú²Ü ¶ð²­Î²­Üàô­ÚàôÜ àõ­ëáõ٭ݳ­Ï³Ý Ó»é­Ý³ñÏ

ºñ¨³Ý ºäÐ Ññ³ï³ñ³ÏãáõÃÛáõÝ

Ðî¸ 821.19.0 ¶Ø¸ 83.3(5Ð) ê 300 Ðñ³­ï³­ñ³­ÏáõÃ­Û³Ý ¿ »­ñ³ß­Ë³­íá­ñ»É ºäÐ Ð³Û µ³­Ý³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý ý³­ÏáõÉ­ï»­ïÇ ·Ç­ï³­Ï³Ý Ëáñ­Ñáõñ­¹Á

ÊÙµ³­·Çñª µ³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý ·Ç­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹áÏ­ïáñ åñá­ý»­ëáñ ê.ä. Øáõ­ñ³¹­Û³Ý ì³½­·»Ý ê³­ý³ñ­Û³Ý ê 300 Ð³Û ÙÇçݳ¹³ñÛ³Ý ·ñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝ: àõëáõÙÝ³Ï³Ý Ó»éݳñÏ/ì. ê³ý³ñÛ³Ý: - ºñ., ºäÐ Ññ³ï., 2016, 362 ¿ç: àõ­ëáõ٭ݳ­Ï³Ý Ó»é­Ý³ñ­ÏáõÙ 5-18-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ùÝÝíáõÙ ¿ Ïñá­Ý³­ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý ¨ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñáß­Ù³Ý, ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ¨ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý áõ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ëϽµáõÝù­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵª ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­é³ï ÝÛáõ­ÃÇ ßñ糭ݳ­éáõ­Ùáí óáõ­ó³¹­ñ»­Éáí ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ³­é³­çÁݭó­óÁ: Ò»é­Ý³ñ­ÏÁ ѳÝӭݳ­ñ³ñ­íáõÙ ¿ µ³­Ý³­ëÇ­ñáõí۳Ý, å³ï­Ùáõí Û³Ý, ³ëï­í³­Í³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù³ë­Ý³­·Ç­ï³­óáõÙ­Ý»­ñÇ áõ­ë³­Ýá­Õáõí۳­ÝÁ: Ðî¸ 821.19.0 ¶Ø¸ 83.3(5Ð)

ISBN 978-5-8084-2138-7

© ºäÐ Ññ³ï., 2016 © ì. ê³ý³ñÛ³Ý, 2016

Øàôîø

²­í³Ý­¹³­Ï³Ý å³ñ­µ»­ñ³­óáõ­ÙÁ` Ð³Û ÑÇÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ, Üáñ ·ñ³­ ϳ­ÝáõíÛáõÝ, Üá­ñ³­·áõÛÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ, å³ï­Ù³ßñ­ç³­Ý³­ÛÇÝ å³Û­ Ù³­Ý³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ³Ý­ßáõßï, ×Çßï ¿ ¨ Ç­Ù³ëï áõ­ÝÇ: ´³Ûó Ùß³­Ïáõ­ ó­µ³­Ý³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí §Ð³Û ÑÇÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõݦ Ó­¨³­Ï»ñå­Ù³Ý á­ñá­ß³­Ïdzó­Ù³Ý ϳ­ñÇù ϳ: §ÐÇݦ Áݹ·ñ­Ïáõ­ÙÁ ϳ­ñáÕ ¿ Ý»­ñ³­é»É ݳ¨ µ³­Ý³­íáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳ٠µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ëáõíÛáõ­ÝÁ, ù³­ÝÇ áñ ݳ­Ë³ù­ñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ßñç³­ÝÇó ·ñ³­íáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áñ¨¿ Ñáõ­ ß³ñ­Ó³Ý ãÇ å³Ñ­å³Ý­í»É: г­Ûáó ·ñ³­íáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ëϽµÝ³­ íáñ­íáõÙ ¿ »ï­Ù³ß­ïáó­Û³Ý ßñç³­ÝÇó` 5-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ: ÆëÏ Ñ³Ûï­ÝÇ ¿, áñ 4-ñ¹ ­¹³­ñÇó, ÇÝã­å»ë г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ, ³ÛÝ­å»ë ¿É ²ñ¨Ùáõï­ùáõÙ ëÏǽµ ¿ ³é­ÝáõÙ ØÇç­Ý³­¹³ñ ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý-ïÝï»­ë³­Ï³Ý ¨ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­Ï³ñ­·Á: àõ­ñ»ÙÝ` ѳ­Ûáó ·ñ³­íáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³ñ¹­ÛáõÝù ¿ ³Û¹ ѳ­Ù³­Ï³ñ­·Ç, ϳ٠·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ß³ï áõÕ­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí Ï³å­ íáõÙ ¿ Ýñ³ Ñ»ï: ÆÝã­å»ë µ³­Ý³­·Ç­ïáõíÛáõÝÝ áõ­ÝÇ ÝÛáõ­ÃÇ ùÝÝáõí۳Ý, å³ñ­µ»­ñ³ó­Ù³Ý, ų­Ù³­Ý³­ÏÇ áõ ï³­ñ³­ÍáõÃ­Û³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ, á­×Ç áõ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Çñ ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ, ³ÛÝ­ å»ë ¿É ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ í»ñ­Éáõ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ·Ç­ï³­Ù»­Ãá­¹³­Ï³Ý Çñ Ûáõ­ñ³­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»óá­ÕáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ùÁ Ïñá­Ý³ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ¿` ¹ñë­¨áñ­Ù³Ý áõ Ý»ñ­ùÇÝ ïñáÑ­Ù³Ý ³Û­É³­½³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: лÝó Áݹ­Ñ³­Ýáõñ-³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õ³­Ï³Ý ¨ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý-ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý Ý»ñ­ùÇÝ µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­ Ý»­ñáí ¿ å³Û­Ù³­Ý³­íáñ­í³Í 5-18-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ Áݹ·ñ­ÏáõÙ áõ­Ý»­óáÕ ÙÇç­ Ý³­¹³ñ­Û³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý å³ñ­µ»­ñ³­óáõ­ÙÁ ¨ ï³ñ­µ»ñ ßñç³Ý­Ý»­ñÇ µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ ³­é³Ýӭݳ­óáõ­ÙÁ: ä³ñ­µ»­ñ³ó­Ù³Ý ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ ¨ µÝá­ñá­ßáõ­ÙÁ (5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ¹³­ë³­Ï³Ý ßñç³Ý, 6-9-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç ¨ ųݭñ³­ÛÇÝ ïñá­ÑáõÙ­Ý»­ñÇ ßñç³Ý, 10-12ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ ì»­ñ³ÍÝÝ­¹Ç ßñç³Ý, 13-18-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ßñç³Ý) µá­Éá­ñá­íÇÝ Ñ³­Ï³­ëáõíÛáõÝ ã»Ý µ»­ñáõÙ

ØÇç­Ý³­¹³ñ Ùß³­Ïáõ­Ã³­µ³­Ý³­Ï³Ý »ñ¨áõÛ­ÃÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, ³ÛÉ Ý»ñ­ùÇÝ ½³ñ­·³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõÙ­Ý»­ñáí, û­Ïáõ½ á­ñáß Ñ³­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇ Ù»ç, ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ »Ý »ñ¨áõÛ­ÃÁ: ²Ûë­åÇ­ëáí, Ñ³Û ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ëÏëíáõÙ ¿ 5-ñ¹ ­¹³­ñ³ëϽ­µáõ٠س߭ïá­óÇ ·á­Û³­å³Ñ­å³Ý ·Ûáõ­ïáí: ºí µÝ³­Ï³Ý ¿ ѳñ­ óÁ` Ø»ë­ñáå س߭ïá­óÇó ³­é³ç ѳ­Û»­ñÁ ·Çñ áõ­Ý»­ó»±É­ »Ý, û áã: гñ­óÇ å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ¨ë, Çñ å³ï­Ù³­µ³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí, åÇ­ïÇ ÉÇ­ÝÇ »ñ­Ï³­ÏÇ: Üñ³Ýù, áí­ù»ñ ·ïÝáõÙ »Ý, áñ »­Õ»É ¿ (²­ÉÇ­ß³Ý, ²­µ»Õ­Û³Ý ¨ áõ­ñÇß­Ý»ñ), µ»­ñáõÙ »Ý ³­å³­óáõÛó­Ý»ñ, á­ñáÝ­óÇó ÑÇ٭ݳ­íáñÝ áõ ³­Ù»­Ý³ï­ñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³ÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ 1) 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ µ³ñÓñ Ù³­Ï³ñ­¹³­ÏÁ ã¿ñ ϳ­ñáÕ ³­å³­Ñáí­í»É ³­é³Ýó ÑÇÙ­ùÇ: Êݹǭ ñÁ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ ½áõï µ³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý íϳ­Û³­Ïá­ãáõÙ­Ý»­ñáí ¨ë. 2) îÇñ ³ëï­Íáõ ·á­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ³­å³­óáõÛó ¿ Ù»­½³­ÝáõÙ ¹åñáõÃ­Û³Ý Ï³­ÛáõÝ ³é­Ï³­Ûáõí۳Ý: 3) ÐÇ­åá­ÕÇ­ï»ë Ðéá­Ù»³­óÇ Ù³­ï»­Ý³­·Ç­ñÁ Ãí³ñ­ÏáõÙ ¿ ·Çñ áõ­Ý»­óáÕ Ñݳ­·áõÛÝ Åá­Õá­íáõñ¹­Ý»­ñÇÝ, ¹ñ³Ýó Ù»ç` ݳ¨ ѳ­Û»­ñÇÝ: 4) 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ñ³Û Ù³­ï»­Ý³­·Çñ »᭹á­ñáë øéû­Ý³­íá­ñÁ ÑÇ­ßáõÙ ¿, áñ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íá­ñÇ­ãÁ ÝáõÛÝ­å»ë óñ·­Ù³­Ý³Í ¿ »­Õ»É ²ëï­í³­Í³­ßáõÝ­ãÁ: 5) Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ýϳ­ïáõÙ ¿, áñ ´³ñ­¹³­Í³Ý ¨ àÕ­ÛáõÙå ùñÙ»­ñÁ г­Û³ë­ ï³­ÝáõÙ Ù»­Ñ»­Ý³­Ï³Ý å³ï­ÙáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý óñ·­Ù³­Ý»É Ñáõ­Ý³­ñ»­ÝÇ ¨ ³­ëá­ñ»­ñ»­ÝÇ, ÇëÏ Ã» á±ñ ­É»½­íÇó, ãÇ ÑÇß­íáõÙ, û­å»ï ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ Ùï³­Í»É, áñ µÝ³·­ñ»­ñÁ ϳ­ñáÕ »Ý ѳ­Û»­ñ»Ý »­Õ³Í ÉÇ­Ý»É: 6) Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óÇÝ, ¹Å·á­Ñ»­Éáí »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñáõÙ ³­ëá­ñ»­ñ»Ý ³­ñ³­ñá­ÕáõíÛáõÝ Ï³­ï³­ñ»­Éáõ ¹»Ù, ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ¿` §…س­Ý³­õ³Ý¹ ÿ ·áÝ Ýß³­Ý³­·Çñù ѳ­Û»­ñ¿Ý É»­ ½á­õáÛë¦: 7) Îáñ­Ûáõ­ÝÁ ¸³­ÝÇ»É­Û³Ý Ýß³­Ý³·­ñ»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ·ñáõÙ ¿. §Ú³Û­ Éáó ¹åñáõ­Ã»³Ýó ó­Õ»³Éù ¨ ѳ­ñáõ­ó»³Éù ¹Ç­å»­ó³Ý¦, áñ Ýß³­Ý³­ ÏáõÙ ¿, û ·ñ»­ñÁ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó óխí³Í-³Ý­Ñ»­ï³ó­ñ³Í ¨ Ñ»­ïá ·ïÝí³Í »Ý »­Õ»É: ܳ­Ë³­Ù³ß­ïáó­Û³Ý ·ñÇ ·á­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ÅËïáÕ µ³­Ý³­ë»ñ­Ý»­ñÁ (²­×³é­Û³Ý, ²­Õ³­Û³Ý ¨ áõ­ñÇß­Ý»ñ) µ»­ñáõÙ »Ý Ñ»ï¨Û³É ÷³ë­ï³ñÏ­Ý»­ñÁ. 1) º­Ã» »­Õ»É ¿, ÇÝ­ãá±õ­ á­ãÇÝã ãÇ Ùݳ­ó»É (гë­Ï³­Ý³­ÉÇ å³­ï³ë­Ë³ÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ å»­ï³­Ï³Ý ÏñáÝ Ñéã³Ï­í³Í ùñÇë­ïá­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ëïÇå­í³Í ¿ñ ÑÇ٭ݳ­íáñ áãÝ­ã³ó­Ý»É Ñ»­Ã³­Ýá­ë³­Ï³Ý Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ µá­Éáñ ß»ñ­ï»­ñÁ): 2) îÇ­ñÁ ¨ ³ëï­í³Í­Ý»­ñÁ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ ÷á­Ë³é­Û³É »Ý (²Ûë »­ñ»­ñáõÝ ³­å³­óáõÛ­óÇ ¹»Ù ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Ï³¹­ñáõÙÝ ³ÛÝ ¿, áñ ÷á­Ë³é­ íáõÙ »Ý ³ÛÝ ³ëï­í³Í­Ý»­ñÁ, á­ñáÝó §ïÇ­ñáõÛ­ÃÁ¦ ³é­Ï³ ¿ ïíÛ³É Åá­ Õáíñ¹Ç Ù»ç, ³Û­ëÇÝùÝ` »­Ã» ¹åñáõíÛáõÝ ãáõ­Ý»­Ý³­ÛÇÝù, ¹åñáõí۳Ý

³ëï­í³Í ã¿ÇÝù Ý»­ñ³­éÇ, ÇÝã­å»ë áñ ѳ­Û»­ñÁ ϻݭëáõ­Ý³Ï ã¹³ñÓ­ñÇÝ Íá­í»­ñÇ ³ëï­ÍáõÝ, áñ­ù³Ý ¿É á­Ù³Ýù ÷áñ­Ó»Ý ³Û¹ ¹»­ñÁ í»­ñ³­å³­Ñ»É îáñù ²Ý­·»­ÕÇÝ): 3) 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ½³ñ­·³­ó³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­ñáÕ ¿ñ ÑÇÙÝ­í»É µ³­Ý³­íáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý íñ³ (àñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ³Û¹­å»ë ãÇ »­Õ»É áñ¨¿ Åá­Õáíñ­¹Ç Ù»ç): 4) Îáñ­Ûáõ­ÝÇ íϳ­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ٻϭݳ­µ³­ÝáõÙ »Ý ³Ûë­å»ë. §Ú³Û­Éáó ¹åñáõ­Ã»³Ýó ù³­Õ»³É ¨ ۳ݭÏáõ­ó»³É ¹Ç­å»­ó³Ý¦, áñ Ýß³­Ý³­ ÏáõÙ ¿, û ³Û¹ ·ñ»­ñÁ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇó í»ñó­í³Í ¨ ѳñ­Ù³­ñ»ó­í³Í »Ý: ÊݹǭñÁ, Áëï ¿áõí۳Ý, ³ÛÉ áõÕ­ÕáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ: гë­ï³ï ¿, áñ Çñ ϳ­ÛáõÝ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ ³ï­ñÇ­µáõï­Ý»­ñáí 廭ﳭϳ­ÝáõíÛáõÝ áõ­Ý»­óáÕ ³½­·Á ã¿ñ ϳ­ñáÕ ³ÛÝ ëï»Õ­Í»É áõ å³Ñ­å³­Ý»É ³­é³Ýó ·ñ³­ íáñ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, áõ­ñ»ÙÝ Ý³¨` ³­é³Ýó ·ñ³­íáñ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ, ·ñ³­Ï³­Ýáõí۳Ý: ºí ѳñ­óÁ ÙÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, û ÇÝã ·Çñ ¿ û·­ï³­·áñÍ­í»É, ÇÝ­ãÁ ³Ûë ³½­·³­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Ù³­ï»ùë­ïáõÙ ¨ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ·á­Ûáõí Û³Ý ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»­ñÇó ¹áõñë ³­Ù»­Ý³­Ï³ñ¨á­ñÁ ã¿ (²Û­ëûñ ǭﳭɳ­ óÇ­Ý»­ñÇó ÙÇÝ㨠Ãáõñ­ù»­ñÁ ɳ­ïǭݳ­Ï³Ý ï³­é»­ñáí Ç­ñ»Ýó Ùß³­ÏáõÛÃÝ »Ý ëï»Õ­ÍáõÙ): º­Õ³Í ÷³ë­ï»­ñÁ óáõÛó »Ý ï³­ÉÇë, áñ ѳ­Û»­ñÇ Ñ³­Ïáõ­ÙÁ ÙÇßï ¹»­åÇ ²ñ¨ÙáõïùÝ ¿ »­Õ»É, áõë­ïÇ ÏÇ­ñ³­éáõÃ­Û³Ý Ù»ç ·»­ñÇß­ËáÕ Ï³­ñáÕ ¿ñ ÉÇ­Ý»É Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ·Ç­ñÁ (²ñ­ù³­Ý»­ñÇ ¹Ç­Ù³­ù³Ý­¹³­Ïáí ¹ñ³Ù­ Ý»­ñÁ, á­ñáß ³ñ­Ó³­Ý³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¨ë ­Ñ³ë­ï³­ïáõÙ »Ý ¹³): ä³ï­ Ù³­Ï³Ý ÇÝã-ÇÝã ų­Ù³­Ý³­Ï³­Ñ³ï­í³Í­Ý»­ñáõ٠г­ñ³­íÇ ×ÝßáõÙ­Ý»­ ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ÇÝ Ý»ñ­Ã³­÷³Ý­ó»É ï³É ³­ëá­ñ³­Ï³Ý ·Ç­ñÁ ¨ë, ÇÝã­å»ë áñ å³ñ­ëÇó Ñ»ï ͳ­·áõ٭ݳ­µ³­Ý³­Ï³Ý ¨ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ï»­Õ³­ÛÇÝ Ñ³ï­í³Í­Ý»­ñáõ٠ϳ­ñáÕ ¿ÇÝ ²ñ¨»É­ ùÇó å³ñ­ï³¹­ñ»É å³ñë­Ï³­Ï³Ý ·Ç­ñÁ //ÐÛáõ­ëÇ­ëÁ г­Û³ë­ï³ÝÝ ¿, ù³­ÝÇ áñ Ù»­½³­ÝÇó §í»ñ¨¦ ·ïÝíáÕ íñ³­óÇ­Ý»­ñÁ ¹»é¨ë ­ã¿ÇÝ §Ñ³­Ù³ß­Ë³ñ­ ѳۭݳ­ÝáõÙ¦ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³­éáõ­Ùáí. º­½»­ÏÇ»­ÉÇ Ù³ñ­·³­ñ»áõÃ­Û³Ý ÈÀ ·ÉËáõÙ ³ë­íáõÙ ¿` î»­ñÁ å»ïù ¿ ´³­µ»­Éá­ÝÇ ¹»Ù ѳ­ÝÇ §å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ, »­Ãáí­å³­óÇ­Ý»­ñÁ ¨ ÷áõ­¹³­óÇù Ýá­ñ³Ýó Ñ»ï, ¶á­Ù»­ñÁ (Üá­ÛÇ Ð³­µ»Ã­Û³Ý ×Ûáõ­ÕÇó) ¨ Ýá­ñ³ µá­Éáñ ·áõÝ­¹»­ñÁ, Âáñ­·á­ÙÇ ïáõ­ÝÁ` ÑÛáõ­ëÇ­ëÇ Í³Û­ñ»­ñÇ­ óÁ ¨ Ýá­ñ³ µá­Éáñ ·áõÝ­¹»­ñÁ¦//: ²Ûë­åÇ­ëáí Ñëï³Ï­íáõÙ-³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ س߭ïá­óÇ ³­é³­ù»­ÉáõÃ­Û³Ý ³½­·³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ. ÇÝ­ãá±õ ­Ï³ñ¨áñ­í»ó ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ·ñÇ ëï»Õ­ Íáõ­ÙÁ: ä³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ß³ï ³­éáõÙ­Ý»­ñáí Ñáõ­ßáõÙ »Ý ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ¨ س߭ïá­óÇ Ï۳ݭùÇ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: Æñ ÍÝáõÝ­¹áí áõ ѳ­ëáõ­Ý³ó­ ٳٵ ÉÇ­Ý»­Éáí Åá­Õáíñ­¹Ç Ù»ç ¨ Ëáñ­ùÇó Áݭϳ­É»­Éáí Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ï³­ñ»ñùÝ áõ å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÁ` Ø»ë­ñá­åÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ 峭ɳ­ï³­

Ï³Ý ÙÇ­ç³­í³Ûñ, Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ »É¨¿­çáõÙ­Ý»­ñÁ ßá­ß³­÷»­ÉÇá­ñ»Ý ï»ë­ÝáõÙ ³ñ­ùáõ­Ý³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç, »ñÏ­ñÇ é³½­Ù³­ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ˳ñË­ÉáõÙ­Ý»­ñÁ Ýñ³Ý ÙÕáõÙ »Ý Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³ë­å³­ñ»½, á­ñáí­Ñ»ï¨ ·Ý³­Éáí ³­í»­ÉÇ ¿ ï³­ñá­ñáß­íáõÙ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝ­ùÁ. ³½­·Á, áñ­å»ë ³­Ù»­ÝÇó ³­é³ç Ùß³­Ïáõ­Ã³­µ³­Ý³­Ï³Ý ϳñ·, ϳ­ñáÕ ¿ ·á­Û³ï¨»É Ñ»Ýó Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­Ýáõí۳ٵ: à­ñá­ß³­ÏÇá­ñ»Ý Ý»ñ­ÓáõÉ­íáõÙ »Ý ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ·áñ­ÍáÝ­ Ý»­ñÁ, áñáÝù åÇ­ïÇ ß³­ñáõ­Ý³Ï­í»Ý ÙÇßï: ¸»é »ï­ïÇ·­ñ³Ý­Û³Ý ³­é³­çÇÝ ¹³­ñÇó Ñëï³Ï ¿ñ, áñ ëÏǽµ ³é­ÝáÕ ×³­ù»­ñÁ, á­ñáÝù åÇ­ïÇ Ëá­ñ³­Ý³­ ÛÇÝ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ßñç³­ÝáõÙ, Ñݳ­ñ³­íáñ ÏÉÇ­ÝÇ Ñ³Õ­ ó­Ñ³­ñ»É ØÇ³Ï ²ëï­Íá ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ÝÙ³­Ý³­µ³­Ýáõí۳ٵ »ñÏ­ñáõÙ ¨ë ­Ùdz­å»­ïáõÃ­Û³Ý áõ­Åáí Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ëï»Õ­Í»­Éáí: øñÇë­ïá­ Ý»áõÃ­Û³Ý Ùáõï­ùÁ Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï å³ï­í³ñ ¿ñ ê³­ë³Ý­Û³Ý ä³ñë­Ï³ë­ ï³­ÝÇ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ÝÏñïáõÙ­Ý»­ñÇ ¹»Ù. ¹³ ѳë­ï³ï­í»ó Êáë­ñáí Ø»­ÍÇ Å³­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇó ëÏǽµ ³­é³Í Ãßݳ­Ù³Ý­ùÇ Ñ»­ï³­·³ ÏïñáõÏ Í³­í³­ÉáõÙ­Ý»­ñáõÙ, ¨ ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ³Ï­Ý³­éáõ ¹³ñ­Ó³í Ýáñ Ïñá­ÝÇ ·á­Û³­ å³Ñ­å³Ý áõ­ÅÁ, á­ñÁ åÇ­ïÇ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­í»ñ ³Ýó­Û³­ÉÇ Ýëïí³Í­ùÇó ³½­·ÇÝ Ñ»­é³ó­Ý»­Éáõ û­Ïáõ½ ëáõñ ·áñ­Íá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ´³­ó³­Ñ³Ûï ¿ÇÝ ùñÇë­ïáÝ­Û³ Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÇ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áïÝÓ­·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¨ë, ¨ ³Ûë­ï»Õ 峭ϳë íï³Ý­·³­íáñ ã¿ñ ÝáõÛÝ Ïñá­ÝÇ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý Í³­ ÍáõÏ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ. ù³­ñá½­ãáõíÛáõ­ÝÁ ³ñ­íáõÙ ¿ñ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ Ñáõ­ ݳ­ñ»Ý, ݳ¨ ³­ëá­ñ»­ñ»Ý, ѳ­Ûáó ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ ûÍ­íáõÙ ¿ñ λ­ë³­ñdz­ÛáõÙ, Ïñá­Ý³­Ï³Ý »Ý­Ã³­Ï³­ÛáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ïÁ ³Ïݭѳۭïá­ñ»Ý ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý »Ý­Ã³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ÑÇÙù ¿ñ ¹³é­ÝáõÙ, ÙÇÝ㨠áñ ¹³ ³­í»­ÉÇ í×é³­Ï³Ý Ï³ñ­ï³­Ñ³Ûï­í»ñ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ï»­ë»­ñÇó` ø³Õ­Ï»­¹á­ÝÇ Åá­Õá­íÇó Ñ»­ïá: ²Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõ٠г­Ûáó Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ ñÇ ãáñ­ñáñ¹­¹³ñ­Û³Ý å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­ë³í 387 Ã. Ù»Í µ³­Å³Ý­Ù³Ý. ÏÇë­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ Ù»½ åÇ­ïÇ å³ñ­ï³¹ñ­í»ñ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï` ë»ñ­Ù³­Ý»­Éáí ݳ¨ ³½­·³­ÛÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³­ñ³­ï³­íáñ ·Í»ñ: Üáñ Ïñá­ÝÁ, ³ñ­¹»Ý áñ­å»ë Ù³ñ٭ݳ­íáñ­íáÕ Ñ³Û-ùñÇë­ïá­Ý»áõíÛáõÝ, ¹³é­ÝáõÙ ¿ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ·áõ­ó» ¨ ÙÇ³Ï ÑÇÙ­ùÁ:²ÛÝ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ñ³­ñ³­ µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ åÇ­ïÇ áõÕÕ­í»ñ áã ÙdzÛÝ ½ñ³­¹³ß­ï³­Ï³Ý ä³ñë­ Ï³ë­ï³­ÝÇ, ³Ûɨ ùñÇë­ïáÝ­Û³ Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÇ ¹»Ù: ÆëÏ ³Û¹ Ïñá­ÝÁ, áñ­ å»ë­½Ç Çñ µá­Éáñ ³½­·³­ÛÇÝ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ϳ­Ûáõ­Ý³­Ý³ñ, åÇ­ïÇ ù³­ñá½­í»ñ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ·ñÇ ¨ ³½­·³­ÛÇÝ É»½­íÇ ÙÇ­çá­óáí, Ù³­Ý³­í³Ý¹ û­ï³ñ ·ñÇ áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ, û­Ïáõ½ ѻɭɻ­Ýǽ­ÙÇ, ݳ¨ ѳ­Ûáó ÇÝù­Ý³­µáõË

³ñ¨Ùï³­Ù»­ïáõÃ­Û³Ý ¨ å³ñ­ï³¹ñ­Û³É ³ñ¨»­É³­Ñ³­×áõÃ­Û³Ý ÷³ë­ïÁ ¹»é ݳ­Ëáñ¹ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇó ¿ñ ų­é³Ý·­í³Í: Ü»ñ­ùÇÝ ¹ñë¨á­ñáõÙ­ Ý»­ñáõ٠ѳÛ-ùñÇë­ïá­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ¨ ³½­·³­ÛÇÝ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÁ ¹³é­Ý³­Éáõ ¿ÇÝ Ùdz­íáñ­Ù³Ý-Ùdzë­Ý³ó­Ù³Ý ³Ý­Ë³­Ã³ñ ·áñ­ÍáÝ, ¹³ ³Û¹­å»ë ¿ ÙÇßï, ÇëÏ »ñ­ÏÇ­ñÁ ÏÇ­ë»­Éáõó Ñ»­ïá` ³­é³­í»É ¨ë: ²Ûë­å»ë Ù³ñ٭ݳ­íáñ­í»ó Ù»ñ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ³­í»ñ­Å³­Ï³Ý Ëáñ­Ñáõñ­¹Á: Ø»ë­ñáå س߭ïá­óÁ, áñ ³½­·³­ÛÇÝ Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ »­ñ»ù µÝá­ñáß á­Éáñï­Ý»­ñáí ¿É ³Ý­ó»É ¿ñ (Åá­Õá­íáõñ¹-³ñ­ùáõ­ÝÇù-»­Ï»­Õ»­óÇ), ¹ñ³Ýù ϳ­å³Ï­óáÕ-Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáÕ Ï³­ï³ñ­Û³É Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝÇ ¹»­ñáí (ãáñ­ ñáñ­¹Á) ɳ­í³­·áõÛÝë ·Ç­ï»ñ Ù»½ å³ñ­ï³¹ñ­í³Í »­ñ»ù ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ­ Å»­ñÇ (ÑáõÛÝ-å³ñ­ëÇÏ-³­ëá­ñÇ) ·ÇñÝ áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÁ, Ýñ³Ýó µ»­ñ³Í ¹ñ³­ ϳ­ÝÁ (ù³­ÝÇ áñ ³½­·Á Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³­å»­ñÇ Ù»ç ¿ ݳ¨ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ Ç­ñ»­ÝÁ) ¨ µ³­ó³­ë³­Ï³­ÝÁ (á­ñÁ ÙÇßï ·³­ÉÇë ¿, »ñµ ÇÝù­Ý³­Ù»ñŭٳٵ ïñíáõÙ »ë ³ñ­ï³­ùÇÝ Ã»­Ïáõ½ Ù»Ï ·áñ­Íá­ÝÇ): ºí ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ٻϭ¹³ñ­Û³ ·á­Û³­å³Û­ù³ñ ÙÕáÕ Ýáñ Ïñá­ÝÇ Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ñ»­é³­íá­ ñáõíÛáõ­ÝÇó ³ë­å³­ñ»½ µ»­ñ»ó ÙÇ Ýáñ áõ ϳñ¨áñ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝ, á­ñÁ ¨ë­ ³ñ¹­ÛáõÝù ¿ ³Û¹ ³ñ­ï³­ùÇÝ ÝÏñïáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ Ý»ñ­ùÇÝ ³Ý­Ùdz­µ³­Ýáõí Û³Ý ·Ç­ï³Ïó­Ù³Ý. ¹³ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý å³Ñ­å³­ ÝáõÙÝ ¿` áñ­å»ë ³½­·³­ÛÇÝ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ·áñ­ÍáÝ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇ: ²Û¹ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý Ùáõï­ùáí Áݹ­Ñ³ï­í»É ¿ñ: ÐÇÝ­·»­ñáñ¹ ¹³­ñÇ Ù³­ï»­Ý³­·Çñ­Ý»­ñÁ ݳ­Ë³ù­ñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý Ùß³­ ÏáõÛ­ÃÇ, ·ñÇ Ù³­ëÇÝ ã¿ÇÝ ÑÇ­ßáõ٠ϳ٠Ùßáõ­ßáï ³Ï­Ý³ñÏ­Ý»ñ ¿ÇÝ ³­ÝáõÙ, áñ­å»ë­½Ç Ù»Í ëÏǽµ ¹Çï­í»Ý Ç­ñ»Ýó áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÁ` Ø»ë­ñáå س߭ïáóÝ áõ ê³­Ñ³Ï ä³ñèÁ: ²Ý­·³Ù Ýñ³Ýó Ïñïë»ñ áõ ³­Ù»­Ý³­Ñ³Ý­×³­ñ»Õ ³­ß³­Ï»ñ­ïÁ` Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ, áí Ñ»Ýó ³Û¹ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­Ýáõí Û³Ý í»­ñ³­Ñ³ë­ï³­ïáÕÝ ¿ñ` Ñݳ­·áõÛÝ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÇ áõ íÇ­å»ñ­·»­ñÇ, ¶áÕ­Ã³Ý »ñ­·»­ñÇ í»­ñ³­Ï»Ý­¹³­Ý³ó­Ù³Ùµ, áí ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Ûñ Ñéã³Ï­í»ó áõ Ùݳó, Çñ áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÇÝ ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ Ýáñ ëÏǽµ: ²Ûë­åÇ­ëáí` Ýáñ Ïñá­ÝÁ ¨ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ·ÇñÝ áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÁ åÇ­ïÇ ¹³é­Ý³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³­Ù»­Ý³­·áñ­ÍáõÝ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ` Ç­ñ»Ýó ï³­ ñ³­ß³­é³­íÇÕ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñáí ¨ ¹ñ³ Ñëï³Ï ·Ç­ï³Ï­óáõÙÝ áõ Íñ³·­ ñ»­ñÇ Ç­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý áõ­ÕÇ­Ý»­ñÁ ïñí³Í ¿ÇÝ Éáõ­ë³­íáñ­Û³É »ñ¨áõÛ­ÃÇ, ÇÝã­åÇ­ëÇÝ ¿ñ س߭ïá­óÁ: ²ÛÅ٠ѳÛï­ÝÇ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ ³ÛÉ Ï»ñå ݳ¨ µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ ÏÉÇ­ÝÇ ³ÛÝ, áñ ÙÇÝ㨠·Ûáõ­ïÁ ù³­ñá­½Çã Ø»ë­ñá­ åÁ, Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ ·Çñ áõ­ëáõ­ó³­ÝáÕ Ø³ß­ïá­óÁ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý í³Ûñ

ÁÝï­ñ»ó Ý³Ë ¶áÕÃÝ ·³­í³­éÁ (Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ï³­ñ»ñ­ùÁ), ³ÛÝ, áñ Ýñ³ Íñ³­·Ç­ñÁ ÉÇá­íÇÝ Ñ³ë­Ï³­ó³Ý ¨ Ù»Í ã³­÷áí ³­ç³Ï­ó»­óÇÝ ê³­Ñ³Ï ä³ñè ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ (»­Ï»­Õ»­óÇÝ) ¨ ìé³Ù­ß³­åáõÑ ³ñ­ù³Ý (³ñ­ùáõ­ÝÇ­ ùÁ-廭ﳭϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ): Ü»ñ­ùÇÝ »­éû­Õ³Ï ³Ûë ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí Ç­Ù³ëï­ Ý³­ó³Í Ø»ë­ñá­åÁ ÝáõÛÝ Ï³­ï³­ñ»­Éáõí۳ٵ ·Ç­ï³Ï­ó»ó ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³­ å»­ñÇ Ï³ñ¨á­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ Çñ ³­ß³­Ï»ñï­Ý»­ñÇ Ñ»ï ·Ý³ó º­¹»­ëdz, ²­Ùǹ, ê³­Ùá­ë³ï, áã ÙdzÛÝ ·ñÇ Ó­¨³­ÛÇÝ Ý³­Ëû­ñǭݳ­ÏÁ, Ó³­ËÇó ³ç ϳ٠ѳ­ ϳ­é³Ï ·ñáõíÛáõ­ÝÁ, ÑÝãÛáõ­Ý³­Ï³Ý ѳ­ÙÁÝÏ­Ýáõ­ÙÁ, Ãí³­ÛÇÝ ³ñ­Å»­ùÁ ¨ ³ÛÉ §Áݭó­óÇϦ ѳñ­ó»ñ ×ßï»­Éáõ, ³Ûɨ §¹ñëáõÙ¦ ¨ë ­ï»­Õ³­ÛÇÝ Ùß³­ Ïáõ­Ã³­µ³­Ý³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»ñ ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ý»­Éáõ Ýå³­ï³­Ïáí: ÜáõÛÝ­ù³Ý ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ Íñ³·­ñÇ Ç­ñ³­·áñ­Íáõ­ÙÁ ·ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ïÇó Ñ»­ïá` óñ·­ Ù³­ÝáõíÛáõÝ Ñá·¨áñ-Ïñá­Ý³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­Ýáõí۳Ý, ì³­Õ³ñ­ß³­å³­ïáõ٠ѳ­Ù³½­·³­ÛÇÝ óÝͳ­ÉÇó ÁÝ­¹áõ­Ý»­ÉáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ¹åñáó­Ý»­ñÇ ÑÇÙ­ÝáõÙ ¨ ·ñÇ áõ­ëáõ­óáõÙ, ¨ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝÁ` ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ¹åñáõí۳Ý-Ù³­ï»­Ý³·­ ñáõÃ­Û³Ý ëϽµÝ³­íá­ñáõÙ: Êá­ëáõÝ »Ý­Ã³­ï»ùë­ï³­ÛÇÝ ÷³ëï ¿ ³ÛÝ, áñ Ñáõ­Ý³ó ÏáÕ­ÙáõÙ, áõñ г­Û³ë­ï³­ÝÇ µ³­Å³­Ýáõ­ÙÇó ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá í»­ñ³ó­í»ó Ñ³Û å»­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ϳÛëñÝ áõ å³ï­ñdzñ­ùÁ ³­Ù»Ý Ï»ñå ³ñ­·»­ÉáõÙ ¿ÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ·ñÇ ï³­ñ³­Íáõ­ÙÁ, ê³­Ñ³Ï ä³ñèÇÝ áõÕ­Õ³­ÏÇá­ñ»Ý ·ñáõÙ, û` §Ù³­Ý³­í³Ý¹ ëñ³­ÝáõÙ »Ýù ù»½ Ù»­Õ³¹­ñáõÙ, áñ ³ñ­Ñ³­Ù³ñ­Ñ»­Éáí Ù»ñ ׳ñ­ï³ñ­Ý»­ñÇÝ` ÇÝã-áñ ³­ëá­ñÇ­Ý»­ñÇ Ùáï ¿Çñ á­ñá­ÝáõÙ Ç­Ù³ë­ïáõÃ­Û³Ý ·Ûáõ­ïÁ¦ (Ñ»Ýó ë³ ÏñÏÇÝ Ñáõ­ßáõÙ ¿ ÇÝù­Ýáõ­ ñáõÛÝ ·ñÇ áõ ¹åñáõÃ­Û³Ý ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³ñ­Å»­ùÁ): ´³ñ¹ áõ »ñ­ÏáõÝ­ ù³­ÉÇó ¿ñ ßñç³­ÝÁ, »ñµ 4-ñ¹ ­¹³­ñÁ ëÏëí»ó ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý Ùáõï­ùáí, ³­í³ñï­í»ó г­Ûáó µ³­Å³­Ýáõ­Ùáí, 5-ñ¹ ­¹³­ñÁ ëÏëí»ó ·ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ïáí, ÇëÏ Ùáï ÙÇ 25-³Ù­Û³Ï Ñ»­ïá Ïáñ­Í³Ý­í»ó 廭ﳭϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ¶á­Ûáõí Û³Ý áõ­ÅÁ ѳ­í³ë­ïdz­µ³ñ Ùݳó Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÑÇÙ­ù»­ñÇ íñ³ ¨ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ »É¨¿­çáõÙ­Ý»­ñáí ß³­ñáõ­Ý³Ï­í»ó ³Ù­µáÕç 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ÃéÇãù­Ý»­ñÇ Ù»ç:

ÐÆÜ­¶º­ðà𸠸²­ðÆ ¶ð²­Î²­Üàô­Úàô­ÜÀ г­Û³­ï³é ³­é³­çÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ, ѳë­Ï³­Ý³­ ÉÇ ¿, áñ ÝíÇñ­í»ó ·ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ïÇÝ ¨ Ýñ³ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇÝ: Îàð­Úàô­ÜÆ §ì³ñù س߭ïá­óǦ-Ý ·ñ­í»É ¿ áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÇ Ù³­ÑÇó 3-4 ï³­ñÇ Ñ»­ïá` 443 Ã., ¨ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ÷³ë­ï»ñ ѳ­Õáñ­¹»­Éáõó µ³­óÇ Ñ³Õ­Ã³­Ñ³­ñ»­Éáõ ¿ñ ݳ¨ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ¹Åí³­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ: ä³ï­Ù³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ϳñ¨áñ ¿, áñ ³Ûë ·ñùÇó ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ýù ëï³­ÝáõÙ 4-ñ¹ ­¹³­ñÇ í»ñ­ç»­ñÇ ¨ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ëϽµÝ»­ñÇ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: س߭ïá­óÇ ³­í³· ³­ß³­Ï»ñï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ ¹³ ³­ÝáõÙ ¿ áõ­ëáõó­ãÇ Ï»Ý­ë³·­ñ³­Ï³Ý ÷³ë­ï»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ, ¨ §ì³ñù س߭ïá­óǦ-Ý­ áõ Ïñïë»ñ ³­ß³­Ï»ñï Øáí­ ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦ ÷³ë­ï³­óÇ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ »Ý ϳñ¨áñ ßñç³Ý­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇ ï³­ñ»·­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ÆÝã-ÇÝã ѳñ­ó³­ ϳݭݻ­ñáí áõ û­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñáí ѳݭ¹»ñÓ` ³Ù­÷á÷­íáõÙ ¿ ·ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ ïÇ å³ï­×³é­Ý»­ñÇ, Áݭóó­ùÇ, Ý峭ﳭϳ¹ñ­Ù³Ý áõ ³ñ¹­ÛáõÝù­Ý»­ñÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: Îáñ­Ûáõ­ÝÇ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ µÝ³­Ï³Ý ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ³ÛÝ ¿, û ÇÝ­ãáõ á­ñáß ¹»å­ù»ñ, »ñ¨áõÛíݻñ ëïí»­ñÇ ï³Ï »Ý ÙÝáõÙ (û­Ïáõ½ ¸³­ÝÇ»É­Û³Ý Ýß³­Ý³·­ñ»­ñÇ Ùßáõ­ßáï ÷³ë­ïÁ), ¹ñ³ ÷á­Ë³­ñ»Ý ͳ­í³­ÉáõÝ ï»Õ ¿ ïñíáõÙ Ññ³­ß³­å³­ïáõÙ­Ý»­ñÇÝ, س߭ïá­óÇ ù³­ñá½­ ã³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõí۳­ÝÁ: ¶ñùÇ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Í³­í³­ÉáõÝ ³­é³­ç³­µ³Ý - µ³­ó³ï­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç Îáñ­Ûáõ­ÝÁ ÇÝù­Ý³ñ­¹³­ñ³ó­Ù³Ý ߻߭ïáí ÑÇ٭ݳ­ íá­ñáõÙ ¿, û §Ç­ó¿± ѳ­Ù³ñ­Ó³­Ïáõ­ÃÇõÝ ·ñáí Ýß³­Ý³­Ï»É ½í³ñë ³­ñ³Ýó ϳ­ï³­ñ»­Éáó¦, »ñµ ϳ­Ýá­ÝÁ ¹³ ÃáõÛÉ ¿ñ ï³­ÉÇë ³­Ý»É ÙdzÛÝ ëñµ»­ñÇ Ï³Ù ëñµÇ ϳñ­·Á ¹³ë­í³Í ³Ý­Ó»­ñÇ Ù³­ëÇÝ, ÇëÏ Ø³ß­ïá­óÁ å³ß­ïá­Ý³­ å»ë ¹»é ã¿ñ ëñµ³­¹³ë­í»É: ²­Ñ³ ¨, Ýñ³ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Áݹ­Ñ³­Ýáõñ ѳ­Ù³­å³ï­Ï»­ñÇ Ù»ç, á­ñáß Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»ñ ãϳñ¨á­ñ»­Éáí, ß»ßï­íáõÙ ¿ Ù»Í ·áñ­ÍÇ ³ëï­í³­Í³­Ñ³­×á ¨ Ññ³­ß³­å³­ïáõ­Ù³­ÛÇÝ µÝáõÛ­ÃÁ, ÑÇ٭ݳ­ íáñ­íáõÙ ¿ ·Ûáõ­ïÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ëñµ³Ý­Ï³­ñ³­·Çñ ¿áõíÛáõ­ÝÁ` ³Ý­Ï³Ë ³ÛÝ µ³­ÝÇó, áñ س߭ïá­óÁ Çñ Ù³­Ñáí ¿ í³Ë­×³Ý­í»É ¨ Ù»Í ·áñ­ÍÇ ÝíÇ­ñáõ­ ÙÇ Ù»ç ãÇ ¹³ñ­Ó»É ÇÝù­Ý³­Ù»ñŠݳ­Ñ³­ï³Ï: ÆëÏ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ñáõ­ßáõÙ ¿, û §½Ñ³­Ù³­éûïë ϳñ­·»­ó³ù¦, ͳ­í³É­í»­Éáí Ññ³­ß³­

å³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç` µ³­ó³ï­ñáõÙ. §ø³Ý­½Ç 㿳ù ÇëÏ Ñ³Ý­¹áõñ­ÅûÕù` ½³­Ù»­Ý³ÛÝ ³­ñ³­ñ»³ÉëÝ Ïﳭϳõ Ýß³­Ý³­Ï»É ½Çõ­ñ³­ù³Ý­ãÇõñëݦ: γñ ѳ­í»É­Û³É ÙÇ ³ñ­·»Éù ¨ë. ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç í³Ë­×³­Ýáí ³­í³ñï­íáõÙ ¿ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ïáÑ­ÙÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ë³­Ï³Ý ·³­Ñ³­Ï³­Éáõ­ÙÁ, Ñ³Û »­Ï»­Õ»­óáõÙ Çß­ËáÕ ¹Çñù »Ý ·ñ³­íáõÙ ³­ëá­ñÇ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³Ù ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ ³ñ­·»Éù åÇ­ïÇ ÉÇ­Ý»ÇÝ ³½­·³­ÛÇÝ ³ñ­Å»ù­Ý»­ñÇ ·Ý³­ ѳ­ïáõÙ­Ý»­ñÇÝ: ܳ¨ ³Ûë å³ï­×³­éáí Îáñ­Ûáõ­ÝÁ áã ÙdzÛÝ åÇ­ïÇ ß³ï µ³Ý ³­ÝÁݹ­Ñ³ï µ³­ó³ï­ñ»ñ, ¹Ç­ï³ñ­Ï»ñ ϳ­Ýá­ÝÇ å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÇÝ Ñ³­ Ù³­å³­ï³ë­Ë³Ý, ϳ٠ѳñ­Ù³­ñ»ó­Ý»ñ ϳ­Ýá­ÝÇÝ, ³Ûɨ ߻߭ï»ñ ³­ëá­ñÇ ï³ñ­ñÇ ¹»­ñÁ ³Ûë Ù»Í ·áñ­ÍÇ Ù»ç: º½­ÝÇÏ ÎáÕ­µ³­óÇÝ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³ÛÝ Ùï³­ÍáÕ­Ý»­ñÇó ¿, á­ñÇ ³ëï­í³­ ͳ­µ³­Ý³­Ï³Ý ų­é³Ý­·áõíÛáõ­ÝÁ ³½­¹»­óáõíÛáõÝ ¿ Ãá­Õ»É ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ Û³­Ï³Ý, Ç­ñ³­í³­·Ç­ï³­Ï³Ý, ϻݭ볭µ³­Ý³­Ï³Ý áõ ïÇ»­½»­ñ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ÙïùÇ íñ³, ݳ¨ Ñ³Û ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ï۳ݭùáõÙ: ø³­ç³­Í³­Ýáà ¿ »­Õ»É ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ·Ç­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ, ÇÝã­å»ë Îáñ­Ûáõ­ÝÁ, ³ÛÝ­å»ë ¿É º½­ÝÇ­ÏÁ, áñ­å»ë س߭ïá­óÇ ¨ ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç ³­í³­·³­·áõÛÝ ³­ß³­Ï»ñï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, Ù³ë­Ý³Ï­ó»É ¿ óñ·­Ù³­Ý³­Ï³Ý, ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý, ù³­Õ³­ ù³­Ï³Ý ¨ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ µá­Éáñ ·áñ­Í»­ñÇÝ (ÙÇÝ㨠г½­Ï»ñ­ïÇ ÂÕÃÇ å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ²­í³­ñ³Û­ñÇó ³­é³ç), ¨ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇ Ëï³­óáõ­ÙÁ §ºÕÍ ³­Õ³Ý­¹áó¦ »ñ­Ï³­ëÇ­ñáõíÛáõÝÝ ¿: ØÇ³Ï ²ëï­Íáõ ³­ñ³ñ­ã³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ùÇ íñ³ º½­ÝÇ­ÏÁ Ïáõé ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳ٵ íÇ­×áõÙ ¿ ÑáõÛÝ Ù³­ï»­ ñdz­ÉÇëï ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Ý»­ñÇ ¹»Ù, Ù»ñ­Åáõ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ³­Õ³Ý¹­Ý»­ñÁ, ¨ áñ ³­Ù»­Ý³­Ï³ñ¨áñÝ ¿, »Õ­ÍáõÙ å³ñë­Ï³­Ï³Ý ½ñ³­¹³ß­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñáí­Ñ»ï¨ íëï³Ñ ¿, áñ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ï»­ë³­Ï»­ïÇó ëϽµáõÝ­ù³­ÛÇÝ ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ ãϳ ³Û¹ »­ñ»­ùÇ ÙÇç¨, á­ñáÝó ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ѻݭ ùÁ ¹á­õ³­ÉǽÙÝ ¿: ²Ûë­å»ë, ³Ý­ïÇÏ Ùï³­ÍáÕ­Ý»­ñÁ ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý, áñ ³ß­Ë³ñÑÝ ³­ñ³ñ­í»É ¿ ãáñë ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÇó` §Û»ñÏ­ñ¿, ¨ Ç çñáÛ, Ûû­¹áÛ, ¨ Ç ÑñáÛ¦: ´³Ûó ¹ñ³Ýù ϳ­ñáÕ »Ý ÇÝã-áñ µ³­ÝÇ ëÏǽµ ¹³é­Ý³É ß³ñÅ­Ù³Ý ¨ ÷á­÷áË­Ù³Ý ÙÇ­çá­óáí, áõ­ñ»ÙÝ` §¿ áÙÝ, áñ ÷á­÷á­Ë¿ ½Ýá­ ë³, ß³ñ­Å¿ ½³­Ù»­Ý³ÛÝ, ÇÝùÝ áã ß³ñ­ÅÇ ¨ áã ÷á­÷á­ËÇ, ù³Ý­½Ç ¿³­Ï³Ý ¿¦: г­çáñ­¹áõÙ ¿ ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳñ­óáõÙ-»Õ­Íáõ­ÙÁ. å»ïù ¿ å³ß­ ï»É ß³ñÅ­íáÕ­Ý»­ñDZݭ áõ ÷á­÷áË­íáÕ­Ý»­ñDZÝ, û ß³ñ­Åá­ÕÇÝ áõ ÷á­÷á­Ëá­ ÕÇÝ: ²Ù­ñ³­Ï³Û­íáõÙ ¿ ÙÇ³Ï ²ëï­Íáõ ¨ Ýñ³ ³­ñ³ñ­ãáõÃ­Û³Ý ÷³ëïÝ áõ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ, ù³­ÝÇ áñ ܳ ¿ ß³ñ­Åá­ÕÁ, ÷á­÷á­Ëá­ÕÁ: º½­ÝÇ­ÏÇ ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ³Ûë ¨ ³ÛÉ ³­éÇíݻ­ñáí, Ùdzëï­í³­ Íáõí۳Ý-Ùá­Ýá­Ã»½­ÙÇ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ³éÝã­íáõÙ »Ý µ³­ñáõ ¨ ã³­

ñÇ ËݹñÇÝ: ´³­ñDZ »Ý, û ã³ñ Ñ»Ýó ³Û¹ ݳ­Ë³ë­ï»ÕÍ ãáñë ÝÛáõ­Ã³­ Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÁ, á­ñáÝó Ñ»ï »Ý Ï³å­íáõÙ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý áõ ù³­Õ³­ù³Ïñ­Ã³­ Ï³Ý ³­é³­çÁݭó­óÇ ËݹÇñ­Ý»ñ, µ³Ûó á­ñáÝù ϳ­ñáÕ »Ý ݳ¨ ³­Õ»ï­Ý»­ñÇ å³ï­×³é ¹³é­Ý³É (Ñá­ÕÁ ϳ٠»ñ­ÏÇ­ñÁ - »ñÏ­ñ³­ß³ñÅ, û­¹Á ϳ٠ÑáÕ­ÙÁ - ÷á­Ãá­ñÇÏ áõ åïï³­ÑáÕÙ, çáõ­ñÁ – ­Ý³¨ çñÑ»­Õ»Õ, Ïñ³­ÏÁ – Ññ­¹»Ñ): г­ çáñ­ ¹áõÙ ¿ º½­ ÝÇ­ ÏÇ µ³­ ݳӨáõ­ ÙÁ` §âÇù ÇÝã ã³ñ, áñ µÝáõ­ û³Ùµ ã³ñ Ç­ó¿¦: â³­ñÇ áã û §µÝ³­ÍÇݦ, ³ÛÉ §Ï³­Ù³­ÍÇݦ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­ ·³­Ù³Ý­ùÁ º½­ÝÇ­ÏÇ ³ëï­í³­Í³­Ï»Ýï­ñáÝ Ñ³­Û³óù­Ý»­ñÁ ѳ­ñ³­µ»­ñáõÙ ¿ Ù³ñ­¹³­Ï»Ýï­ñá­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï. ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ÙïùÇ áõ ϳ٭ ùÇ Ç­ñ³­Ï³­Ý³­óáõÙÝ ¿, á­ñÁ µ³­Å³Ý­íáõÙ ¿ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ ¨ ³Ý­Ù³ñ٭ݳ­ ϳ­ÝÇ Ï³Ù Ñá·¨á­ñÇ Ù»ç, ÇëÏ ³Û¹ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý Ëï³­óáõ­ÙÁ Ñ»Ýó Ù³ñ¹Ý ¿. Ù³ñ­¹ÇÏ §Û»ñ­Ïáõó µÝáõ­Ã»³Ýó »Ý` Ç Ù³ñ٭ݳ­õá­ñ³ó ¨ ۳ݭ Ù³ñÙ­Ýáó¦: öÇ­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý ¹³­ïá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Áݭóóù ¿ ëï³­ÝáõÙ Ýñ³­Ýáí, áñ ÑÇ­ß»ó­íáõÙ ¿, û ²­ñ³­ñÇ­ãÁ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ëï»Õ­Í»É ¨ ïí»É ¿ Ù³ñ­¹áõ ïÝû­ñÇ­Ýáõí۳­ÝÁ, ù³­ÝÇ áñ Ýñ³Ý ¿ ûÅ­ï»É ³ëï­í³­ ͳ­ÛÇÝ µ³­Ý³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ïí»É ϳ­Ù³­ÍÇÝ ³ÝÓ­ÝÇ߭˳­ÝáõíÛáõÝ, á­ñÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ ã³ñ ¨ µ³­ñÇ ·áñ­Í»­ñÁ ϳ­ñáÕ »Ý ÉÇ­Ý»É` ѳ­Ù³­å³­ï³ë­Ë³Ý µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ­Ý»­ñáí ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý å³­ï³ë­Ë³­Ý³ï­ íáõí۳ٵ: ´³­ ñáõ ¨ ã³­ ñÇ ËݹñÇÝ ¿ (Çñ áã ÙdzÛÝ ³ëï­ í³­ ͳ­ µ³­ ݳ­ Ï³Ý áõ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý, ³Ûɨ Ñ»­ï³­·³ ½³ñ­·³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ϳñ¨áñ` ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ) ³éÝã­íáõ٠ݳ¨ å³ñ­ëÇó ½ñ³­¹³ß­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý »Õ­Íáõ­ÙÁ, á­ñÁ º½­ÝÇ­ÏÇ ·ñùÇ ÑÇ٭ݳ­ Ï³Ý Ýå³­ï³ÏÝ ¿ ¨ ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³ñ­Ù³Ý Ù»ç áõ­ÝÇ ³ÏÝ­ ѳÛï ³½­·³­ÛÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ß»ßï: ¸»é¨ë ­Ï³­Ù³­ÍÇÝ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­í³­Ï³Ý ÷³ë­ïÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­ÉÇë º½­ÝÇ­ÏÁ ³Û¹ ³­½³­ïáõíÛáõÝÝ ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ Ù³ñ­¹áõ µÝ³­Ï³Ý ·á­ÛáõÃ­Û³Ý áõ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý ÑÇÙ­ ݳ­Ï³Ý Ó­¨Á, ÇëÏ ³Ûë ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÁ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÇ Ý»ñ­ùÇÝ ïñ³­ Ù³­µ³­Ýáõí۳ٵ ϳ­ñáÕ »Ý ³½­·³­ÛÇÝ ³­½³­ïáõí۳Ý, ÇÝù­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ ï³­ïáõÙ­Ý»ñ Ñáõ­ß»É: º½­ÝÇ­ÏÁ µ»­ñáõÙ ¿ ½ñ³­¹³ß­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÑÇ٭ݳ­ Ï³Ý ¹ñáõÛíݻ­ñÁ ¨ »Õ­ÍáõÙ ¹ñ³Ýù Ñ»Ýó ϳ­ÛáõÝ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ­ Åáí: ²­Ñ³ ¹ñ³Ýù. ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ á­ãÇÝã ãϳñ, ³Ý­·³Ù »ñϭݳ­ÛÇÝ Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»­ñÁ ãϳ­ÛÇÝ, ¼ñí³­ÝÁ ѳ­½³ñ ï³­ñÇ ½áÑ ¿ñ Ù³­ïáõ­óáõÙ, áñ Ç­ñ»Ý áñ­¹Ç ïñíÇ: ºñµ ¹³ ãÇ ÉÇ­ÝáõÙ, ݳ ëÏëáõÙ ¿ ϳë­Ï³­Í»É, ¨ ³Û¹ ϳë­Ï³­ÍÇó Ó­¨³­íáñ­íáõÙ ¿ ²ñ­ÑÁÙ­ÝÁ (²Ñ­ñÇ­Ù³­ÝÁ), á­ñÁ ųÝï ¿ñ ¨ ã³ñ: ºí ù³­ÝÇ áñ ·Ç­ï»ñ, áñ áí ³­é³­çÇ­ÝÁ ÉáõÛë ³ß­Ë³ñÑ ·³, ¼ñí³­ÝÁ Ýñ³Ý

åÇ­ïÇ ï³ ïÇ­ñ³­Ï³­É»­Éáõ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ, ÍÝíáõÙ ¿ ³­é³­çÇ­ÝÁ: л­ïá ½áÑ Ù³­ïáõ­ó»­Éáõó ÍÝíáõÙ ¿ àñ­Ùǽ­¹Á: ê³ ¹³é­ÝáõÙ ¿ µ³­ñáõ ³­ñ³­ñÇ­ãÁ, ÇëÏ ²ñ­ÑÁÙ­ÝÁ` ã³­ñÇ, ¨ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ ÝáõÛÝ ¹á­õ³­Éǽ­ÙÁ: º½­ÝÇ­ÏÇ ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Ï³­Ñ³ñ­í³­ÍÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. »­Ã» ³Ý­ ·³Ù »ñϭݳ­ÛÇÝ Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»­ñÁ ãϳ­ÛÇÝ, ÇÝã­å»±ë­ á­ñáß­í»ó ѳ­½³ñ ï³­ ñÇÝ, ¨ á±õÙ­¿ñ ½áÑ Ù³­ïáõ­óáõÙ ¼ñí³­ÝÁ, »­Ã» Ç­ñ»­ÝÇó ³­é³ç á­ãÇÝã ¨ áã áù ãϳñ: Æ í»ñ­çá, á±í­¿ ¼ñí³­ÝÁ` ³­ñ³­ñDZã, û± ³­ñ³­ñ³Í: ²­ñ³­ñÇã ã¿ñ, ù³­ÝÇ áñ ¹ñ³Ýù »ñ­ÏáõëÝ »Ý` àñ­Ùǽ­¹Á ¨ ²ñ­ÑÁÙ­ÝÁ, ³­ñ³­ñ³Í ¿É ã¿, ù³­ÝÇ áñ Ç­ñ»­ÝÇó ³­é³ç ãÇ ÑÇß­íáõÙ Ù»­ÏÁ, áñ ëï»Õ­Í»ñ Ýñ³Ý: àõ­ ñ»ÙÝ ¨` §â¿Ý ã¿ÇÝ í³ëÝ ã¿Ç ѳßï ³é­Ý¿ñ¦,- µ³­Ý³Ó¨áõÙ ¿ º½­ÝÇ­ÏÁ ¨ ÏñÏÇÝ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý Ùdzëï­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ¹á·­Ù³Ý. ܳ, áñ ³Ýë­Ïǽµ áõ ³Ý­í³Ë­×³Ý ¿ ¨ ²­ñ³­ñÇãÝ ³­Ù»Ý ÇÝ­ãÇ, ܳ, áñ §³ÍÝ Ç ã·á­Û¿ Ç ·áÛ ½ã·áÛëÝ, ¨ »­óáÛó ÛáãÝ­ã¿ ½ã¿ëݦ…

²­¶²­Â²Ü­¶º­Ôàê ²Ý­ÓÁ ¨ ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ. ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ` áñ­å»ë ³­é³­çÇÝ Ù³­ ﻭݳ·­ñÇ, ¨ Ýñ³ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ϳå­í³Í ß³ï ËݹÇñ­Ý»ñ ³Û­ ëûñ ¿É å³ñ­½³­µ³­ÝáõÙ­Ý»­ñÇ Ï³­ñÇù áõ­Ý»Ý, á­ñá­ß³­ÏÇ ã»Ý áã ÙdzÛÝ å³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ý­ÓÇ, ³Ûɨ Ýñ³ ·ñùÇ ëï»ÕÍ­Ù³Ý Å³­Ù³­Ý³­ÏÇ, µÝ³·­ ñÇ áõ ³­é³ï óñ·­Ù³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ¹ñ³Ýó ï³ñ­µ»­ñ³­Ï³­ÛÇÝ ½áõ­ ·³­Ñ»é­Ý»­ñÇ Ñ³ñ­ó»­ñÁ: ²­é³­çÇÝ ÑÇ­ß³­ï³­ÏáÕ Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­ óÇÝ »ñ­ÏÁ ³Ý­í³­ÝáõÙ ¿ §¶Çñù ¶ñÇ­·á­ñÇ­ëǦ, ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ÝßíáõÙ »Ý §²­·³­Ã³Ý­·»­Õáë¦,§²­·³­Ã³Ý­·»­Õ³Û å³ï­Ùáõ­ÃÇõݦ, §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó¦ í»ñ­Ý³·­ñ»­ñÁ: γ­ñ»­ÉÇ ¿ Ùï³­Í»É, áñ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÁ, áñ óñ·­Ù³Ý­íáõÙ ¿ §µ³­ñÇ Ññ»ß­ï³Ï, ³­í»­ï³­µ»ñ¦, ѳ­Ù³ñ­í»É ¿ ·ñùÇ í»ñ­Ý³­·Çñ` »É­Ý»­Éáí µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÇó áõ ÝÛáõ­ÃÇó: ̳­í³­ÉáõÝ Ïñá­Ý³ùݳ­ñ³­Ï³Ý §Ú³­é³­ç³­µ³Ý¦-áõÙ »ñ­Ï³­ñ³­µ³Ý áõ í»­ñ³Ù­µ³ñÓ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ Áݹ·­Í»­Éáí Ç­Ù³ëï­ÝáõÃ­Û³Ý Íá­íáõÙ Éá­Õ³­Éáõ ¨ ³÷ ѳë­Ý»­Éáõ ϳñ¨á­ñáõíÛáõ­ÝÁ` Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ å³ñ­½á­ñáß ³­ëáõÙ ¿. §²ñ¹` Ññ³­Ù³Ý ѳ­ë»³É ³é Çë áÙÝ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õáë, áñ Ç ù³­Õ³­ù¿ Ç Ù»ÍÝ Ðéáí­Ù³Û, ¨ í³ñ­Å»³É ѳۭñ»­ÝÇ ³­ñá­õ»ë­ïÇõ¦, áí ѳ­ë»É ¿ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ³ñ­ùáõ­ÝÇù §áõ­Å»Õ ¨ å³­ï»­ñ³½­ÙáÕÝ îñ¹³­ï³Û¦, á­ñÁ ¨ §áã ½Çõñ ÇÝã ù³­çáõ­ÃÇõÝ ëáõï Ññ³­Ù³­Û»³ó Ù»½ íÇ­å³­ë³­Ý»É, ¨ áã ½ùÙ³­½³ñ¹ µ³­ÝÇó

ÇÝã ³­é³ë­å»Éë ³­õ»­ÉÇ ù³Ý ½³ñ­Å³ÝÝ Áݭó­Ý³É¦, ³ÛÉ ß³­ñ³¹­ñ»É »­Õ³Í ¹»å­ù»­ñÁ: ²Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá Ýá­ñÇó ѳ­ïáõÏ ÙÇ­ïáõ­Ùáí ÏñÏÝíáÕ ÝáõÛÝ ÙÇï­ ùÁ` û §ÆÝÓ Ññ³­Ù³Ý ¿ ѳ­ë»É îñ¹³ï Ù»Í ³ñ­ù³­ÛÇó` ϳñ­·áí ·ñÇ ³é­ Ý»É Å³­Ù³­Ý³­ÏÇ ¹»å­ù»­ñÁ¦, ǭѳñ­Ï», §³­é³Ýó ëáõï íÇ­å³­ë³­Ý»­Éáõ ¨ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÁ ã³­÷³­½³Ýó­Ý»­Éáõ¦, Ñáõ­ßáõÙ »Ý å³ï­Ù³­Ï³Ý áõ ëï»Õ­ ͳ­·áñ­Í³­Ï³Ý ÙÇ Ï³ñ¨áñ ÷³ë­ï³ñÏ­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ: гñ­óÁ ÙdzÛÝ ³ÛÝ ã¿, áñ ³ñ­ù³­ÛÇ ù³ñ­ïáõ­Õ³­ñÁ ã¿ñ ϳ­ñáÕ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ ñáí å³ï­Ù»É, û ÇÝã­å»ë ¿ Ëá½ ¹³ñ­Ó³Í îñ¹³­ïÁ »­Õ»·­Ýáõï­Ý»­ñáõÙ ËéËé³ó­Ý»­Éáí Ï»ñ ÷ÝïñáõÙ: ¸³ Ù³ñ٭ݳ­Ù»ñ­ÅáõÃ­Û³Ý ³Û­É³­µ³­ ݳ­Ï³Ý ϳ­Ýá­ÝÇ Ù»ç ¨ ܳ­µáõ­·á­¹á­Ýá­ëá­ñÇ ½áõ­·³­Ñ»­éáí ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ¨ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ Ñ³­Ù³­ñ»É` áñ­å»ë í»­ñ³­å³­ÑáõÙ ãÙá­é³­Ý³­Éáí ݳ¨ ÙÇç­ Ý³­¹³ñ­Û³Ý ÑÇ»­ñ³ñ­Ëǽ­ÙÇ å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÁ, áñ ÃáõÛÉ ã¿ñ ï³ ³Û¹­ã³÷ ³­½³ï í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝù: ²ÛÅ٠ѳë­ï³ï­í³Í ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ѳ­Ù³­ñ»É, áñ ·ñùÇ µÝ³­·Ç­ñÁ ·ñí»É ¿ 5-ñ¹ ­¹³­ñáõ٠ѳ­Û»­ñ»Ý, á­ñÇó ϳ­ï³ñ­í»É ¿ Ñáõ­Ý³­ñ»Ý óñ·­Ù³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ÇÝ­ãÁ Ñ»­ïá áõ­Ý»­ó»É ¿ ѳ­Ù³­éáï ËÙµ³·­ñáõíÛáõÝ, á­ñáÝó ÑÇÙ­ùÇ íñ³ ¨ ¹»é ÙÇç­Ý³­¹³­ñáõ٠ϳ­ï³ñ­í»É »Ý ³­ñ³­µ»­ñ»Ý, ɳ­ïÇ­ Ý»­ñ»Ý, »­Ãáí­å»­ñ»Ý ¨ ³ÛÉ Ã³ñ·­Ù³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»ñ: ÆÝ­ãá±õ­ ¿, áõ­ñ»ÙÝ, ²­é³­ç³­µ³­ÝáõÙ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ å³ï­Ï³­Ý»­ÉáõÃ­Û³Ý Ï»Õ­ÍÇù ³ñ­í»É: ÐÇÝ­ ·»­ñáñ¹ ¹³­ñáõÙ ·ñí³Í ³Ûë ·ñùÇ Ñ»­ÕÇ­Ý³Ï »Ý ѳ­Ù³­ñ»É Îáñ­Ûáõ­ÝÇÝ, á­×³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ Ï³Ý º­ÕÇ­ß»Ç ·ñùÇ Ñ»ï, ·ï»É »Ý, áñ ϳ­ñáÕ ¿ ·ñ³Í ÉÇ­Ý»É Ý³¨ ê³­Ñ³Ï ä³ñèÁ, ³Ý­·³Ù Ø»ë­ñáå س߭ ïá­óÁ: ²ÏݭѳÛï ¿ñ, áñ ѳñ­Ûáõñ ï³­ñáõó ³­í»­ÉÇ ¿ñ ³Ý­ó»É, ÇëÏ ùñÇë­ ïá­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ¹Åí³ñ ¿ñ ï³­ñ³Í­íáõÙ, 4-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ß³ï µ³­ó³­Ñ³Ûï ¿ÇÝ ³ñ­ùáõ­ÝÇù-»­Ï»­Õ»­óÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ¶ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ïÇó Ñ»­ïá, ³Ý­ßáõßï, ѳ­Û»­ñ»Ý ù³­ñá­½Á ·áñͭݳ­Ï³Ý ¿ñ áõ ³ñ¹­Ûáõ­Ý³­í»ï: ´³Ûó ѳñÏ ¿ñ Ýáñ Ïñá­ÝÇ ¿áõíÛáõ­ÝÁ µá­Éá­ñÇ­ÝÁ ¹³ñÓ­Ý»É Ñá­·»Ù­ï³­íáñ å³ñ½ ß÷áõÙ­Ý»­ñÇ ÙÇ­çá­óáí: ÆëÏ ³Û¹­ï»Õ ³­Ù»­Ý³³ñ¹­Ûáõ­Ý³­íáñ ÙÇ­çá­óÁ ³ñ­í»ë­ïÇ É»­½áõÝ ¿, Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ-ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇ Ù»ç, áñ­å»ë µ³ñ¹ ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÇ ³ñ¹­ÛáõÝù, Ýá­ñÇ ³­é³­í»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ áõ ѳխó­Ý³­ÏÇ óáõ­ó³¹­ñáõ­ÙÁ, á­ñÁ ïå³­íá­ñÇã å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ Ã»­Ïáõ½ ËáñÝ áõ Ç­Ù³ë­ïáõÝ, µ³Ûó ³Ý­ß³ñÅ - ëï³­ïÇÏ ù³­ñá½­Ý»­ñÇó: ´³Ûó Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï ³Û¹ óáõ­ó³¹­ñáõ­ÙÁ ãå»ïù ¿ ÁݭϳɭíÇ áñ­å»ë å³ñ­½áõ­ Ý³Ï Ññ³­ß³­å³­ïáõÙ áõ ³­é³ë­å»É (ÇÝã­å»ë ϳ­ñáÕ »Ý Ãí³É, û­ñǭݳÏ,

îñ¹³­ïÇ Ù»­ï³­Ùáñ­ýá½Ý áõ ¶ñÇ­·á­ñÇ Ïïï³Ýù­Ý»­ñÁ ¨ ³ñ­·»­É³­÷³­Ïáõ­ ÙÁ Êáñ­íÇ­ñ³­åáõÙ): àõë­ïÇ å»ïù ¿, áñ ³Û¹ Ù³­ëÇÝ ·ñá­ÕÁ Ý³Ë Ç­ñ»Ý å³ïÙ­íáÕ µá­Éáñ ¹»å­ù»­ñÇ` å³ï­Ù³­Ï³Ý áõ Ññ³­ß³­å³­ïáõ­Ù³­ÛÇÝ, ų­ Ù³­Ý³­Ï³­ÏÇóÝ áõ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÁ ѳ­Ù³­ñÇ` Ñ»Ýó îñ¹³­ïÇÝ ¹Ç­ï»­Éáí áñ­å»ë å³ï­íÇ­ñ³­ïáõ ¨ ߻߭ﻭÉáí, û §Ù»Ýù ÇÝù­Ý»ñë ³­Ï³­Ý³­ï»ë »Ýù »­Õ»É ³Ýӭݳ­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ ¨ Ý»ñ­Ï³` Ñá·¨áñ ·áñ­Í»­ñÇݦ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨, ÝáõÛÝ ³Ý­Ï»ÕÍ ÝíÇ­ñáõ­Ùáí Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ, ÇÝã­å»ë í»ñ¨áõÙ Áݹ·Íí»ó, å»ïù ¿ Ç­ñ³ñ ÏáÕ­ùÇ ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ÏñÏÝÇ ÝáõÛÝ ÙÇïùÝ áõ ѳ­í³­ï³ó­ÝÇ, û å³ï­í»ñ ¿ ëï³­ó»É §áã ëáõï íÇ­å³­ë³­Ý»É, áã ¿É ùÙ³­½³ñ¹ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÁ ã³­÷³­½³Ý­ó»É¦: ²ñ­¹»Ý ³Ûë ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ ¨ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý Ý峭ﳭϳ¹­ñáõ­ÙÁ å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáõÙ ¿ ·ñùÇ` ß³ï ³­í»­ÉÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý, ù³Ý å³ï­Ù³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: âݳ­ó³Í ¹ñ³Ý` ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ 3-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ¨ 4-ñ¹ ­¹³­ñÇ ëϽµÝ»­ñÇÝ Ï³­ï³ñ­í³Í ³Ýó­ù»­ñÇ Ï³ñ¨áñ ëϽµÝ³Õµ­Ûáõñ ¿: ä³ñë­Ï³ë­ï³­Ýáõ٠ѳխó­Ý³­ÏáõÙ ¿ ê³­ë³Ý­Û³Ý ó­·³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ѳ­Ûáó Êáë­ñáí ³ñ­ù³Ý, íñ»Å Éáõ­Í»­Éáí Çñ ó»­Õ³­ÏÇó å³ñè ²ñ­ß³­ Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, »ñ­Ï³ñ ï³­ñÇ­Ý»ñ ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»ñ ¿ ÙÕáõÙ å³ñ­ëÇó ê³­ë³Ý­Û³Ý ²ñ­ï³­ßÇ­ñÇ ¹»Ù: ì»ñ­çÇÝë ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ¹Ç­Ù»É ݻݭ·áõí۳Ý. г­Û³ë­ï³Ý ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ å³ñè ²­Ý³­ÏÇÝ, á­ñÁ áñ­å»ë ³½­·³­ÏÇó, Ùï»ñ­Ù³­ÝáõÙ ¿ Êáë­ñá­íÇ Ñ»ï ¨ áñ­ëÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ¹³­í³¹­ñ³­µ³ñ ëå³­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý: ìñ»ÅËÝ­¹Çñ Ñ³Û Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ µÝ³çÝ­çáõÙ »Ý ²­Ý³­ÏÇ ïáÑ­ÙÁ, ÇëÏ ²ñ­ï³­ßÇ­ñÁ ïÇ­ñáõÙ ¿ г­Û³ë­ï³­ ÝÇÝ ¨ Ïá­ïá­ñáõÙ Êáë­ñá­íÇ ë»­ñáõÝ­¹Á: ºñ­Ïáõ ÏáÕ­ÙÇó ³­½³ï­íáõÙ »Ý ÙdzÛÝ Êáë­ñá­íÇ áñ­¹Ç îñ¹³­ïÁ ¨ ²­Ý³­ÏÇ áñ­¹Ç ¶ñÇ­·á­ñÁ, á­ñáÝó ϳ­ñá­ Õ³­ÝáõÙ »Ý ÷³Ëó­Ý»É ²ñ¨Ùáõïù: ¶ñÇ­·á­ñÁ á­ñá­ßáõÙ ¿ ù³­í»É Ñáñ Ù»Õ­ ùÁ ¨ ͳ­é³­ÛáõÃ­Û³Ý ¿ ³Ýó­ÝáõÙ îñ¹³­ïÇ Ùáï: λ­ë³­ñdz­Ûáõ٠ݳ ùñÇë­ ïá­Ý»áõíÛáõÝ ¿ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ, ÇëÏ îñ¹³­ïÁ Ñáõ­Ý³ó û·­Ýáõí۳ٵ ·³­ÉÇë ¿ г­Û³ë­ï³Ý ¨ ïÇ­ñáõÙ Ñáñ ·³­ÑÇÝ: îñ¹³­ïÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ¶ñÇ­·á­ñÇÝ »ï ϳݷ­Ý»ó­Ý»É Ýáñ Ïñá­ÝÇó, ¨ Ýñ³Ýó ÙÇç¨ Ëá­ñ³­óáÕ ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÁ Ý»ñ­ ϳ­Û³ó­íáõÙ ¿ íÇ­å³­Ï³Ý áõ íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇ Ù»ç: Æ í»ñ­çá îñ¹³­ïÁ ·Ç­ï³Ï­óáõÙ ¿ ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý ³­é³­í»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ Ùdz­å»­ ïáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ, ¨ Ýñ³Ýù Ç­ñ³­·áñ­ÍáõÙ »Ý ѳ­Û»­ñÇ ¹³ñ­ÓÇ ¹Åí³­ñÇÝ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ·Çñ­ùÁ ß³ï ϳñ¨áñ å³ï­Ù³­Ï³Ý ³Õµ­Ûáõñ ¿ Ñ»­Ã³­Ýá­ë³­Ï³Ý Ïñá­ÝÇ, ³ëï­í³­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, Ýñ³Ýó ÝíÇñ­ í³Í ﳭ׳ñ­Ý»­ñÇ áõ ٻѭ۳ݭݻ­ñÇ, ¹ñ³Ýó ·ïÝí»­Éáõ í³Û­ñ»­ñÇ ¨ ³ÛÉ­ÝÇ Ù³­ëÇÝ:

¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ. ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ Ú³­é³­ç³­µ³­ÝÇó Ñ»­ïá Ñ»ï¨Û³É Áݹ·ñϭٳٵ` ³. §ì³ñù ¨ å³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ëñµáÛÝ ¶ñÇ­·á­ñǦ, á­ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ áõ­Ý»­Ý³É ݳ¨ §îñ¹³ï ¨ ¶ñÇ­·áñ¦ í»ñ­ï³­éáõíÛáõ­ÝÁ, µ. §ìϳ­Û³­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝ ÐéÇ÷­ëÇ­ Ù»³Ýó¦, ·. §ì³ñ­¹³­å»­ïáõ­ÃÇõÝ ê.¶­ñÇ­·á­ñǦ, ¹. §¸³ñÓ ÷ñÏáõ­Ã»³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇë г­Û³ë­ï³Ý¦ å³ï­Ù³-íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÁ Ý»ñ­Ï³­ Û³ó­ÝáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ¹Ç­åáõÏ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñáí: Üá­ñÇ ×ßÙ³­ ñÇï áõ ïå³­íá­ñÇã ѳխó­Ý³­ÏÁ Áݭϳ­É»­ÉÇ áõ ³½­¹»­óÇÏ ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ å³ï­ÙÇ­ãÁ ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ Ñ»Ýù ¿ ¹³ñÓ­ñ»É µ³­Ý³­í»­×Á ɳÛÝ ³­éáõ­Ùáí, á­ñÁ Ù³ñ¹­Ï³Û­Ý³ó­ÝáõÙ ¿ ÷³ë­ïÁ: ²ñ­í»ë­ïÇ Ñ³­Ù³ñ ϳñ¨áñ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý »½­ñ»­ñÁ îñ¹³ïÝ áõ ¶ñÇ­·áñÝ »Ý: ²Ûë ·Çñ­ùÁ Ýáñ Ïñá­ ÝÇ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ÉÇ­Ý»­ÉÁ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí å»ïù ¿ ÑÇ٭ݳ­ íá­ñÇ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ÑÇ»­ñ³ñ­Ëǽ­ÙÇ Ï³­Ýá­Ýáí, áñ­å»ë­½Ç »ñϭݳ­ÛÇÝ áõ »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ ï»­ñ»­ñÇÝ Ñݳ­½³Ý¹ ÉÇ­Ý»­Éáõ Ïá­ãÁ ³­Ý»­ñ»ñ ¹³ñÓ­ÝÇ Ñ³­í³­ïÇ ³ÝùÝ­Ý»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ` §Ðñ³­Ù³­Û»³É ¿ Û²ë­ïáõ­ÍáÛ, ½Ç ͳ­é³Ûù Ñݳ­½³Ý¹ ÉÇ­óÇÝ Ù³ñ٭ݳ­õáñ ï»­ñ³Ýó¦: êñ³ ѳë­ï³­ïáõÙ­Ý»ñÝ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ѳݭ ¹Ç­åáõÙ »Ýù ݳ¨ ê­. ºñ­ñáñ­¹áõÃ­Û³Ý Ý»ñ­µáÕ­Ý»­ñÇ, ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ áõ­ÅÇ µ³­Ý³­Ï³Ý óáõ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç: ºñϭݳ­ÛÇÝ áõ Ù³ñ٭ݳ­íáñ ï»­ñ»­ñÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­µ³ñ »Ý­Ã³ñÏ­í»­Éáõ 峭ѳݭçÁ ãÇ ëùá­ÕáõÙ Ñá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ ÝÇ, Ñá·¨á­ñÇ áõ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ Ý»ñ­Ñ³­ÏáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³ÛÇÝ »ñÏ­íáõíÛáõ­ÝÁ: Àݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ϳ٠ÏáÝý­ÉÇÏ­ï³Û­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ïñá­Ý³­·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý, Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ¨ µ³­é³­å³ï­Ï»­ ñ³­ÛÇÝ ³­éáõ­Ùáí ¹³é­ÝáõÙ ¿ §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ Ñ»Ý­ùÁ` ѳë­Ý»­Éáí Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ Ñ³­Ù³ñ ϳݭ˳­¹Çñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõ­Ý³­Ïáõí۳Ý: Úáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï íÇ­å³­Ï³Ý Ý³­Ë³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÁ á­ñáß­íáõÙ ¿ Êáë­ñáí Ø»­ÍÇ ¨ ²­Ý³­ÏÇ Ãßݳ­Ù³Ý­ùáí, »ñµ ¹»å­ù»­ñÇ Ï³­ï³ñ­Ù³Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³­ñ³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ г­Û³ë­ï³ÝÝ ¿: Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝáõÙ ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÇ »ñ­Ïáõ ÏáÕ­Ù»­ñÇ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, Ç ¹»Ùë Ýñ³Ýó áñ­¹Ç­Ý»­ ñÇ, ÙÇï­íáõÙ ¿ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ïáõí۳Ý` ¶ñÇ­·á­ñÇ Í³­é³­Ûáõí۳ٵ ¨ Ýñ³ áõ îñ¹³­ïÇ Ùï»ñ­Ùáõí۳ٵ: ´³Ûó ¹»é¨ë­ ³Ûë­ï»Õ ëïí»­ñ³·Í­íáõÙ ¿ Ï»ñ­ å³ñ­Ý»­ñÇ Ý»ñ­ùÇÝ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ` Ù»­ÏÁ áñ­å»ë ³Ý­ïÇÏ-Ñ»­Ã³­Ýá­ë³­ ϳÝ, ÙÛáõ­ëÁ áñ­å»ë ùñÇë­ïá­Ý»³ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý á­ñ³Ï­Ý»­ñÇ ÏñáÕ­Ý»ñ: ²Ý­ ïÇÏ Ï»ñ­å³­ñÁ ѳï­Ï³Ýß­íáõÙ ¿ Ñ»­ñáë-½ÇÝ­íáñ-³­Ùáõ­ëÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõí Û³Ùµ, »ñµ Ù³ñ­¹áõ Ù»ç ϳñ¨áñ­íáõÙ ¿ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ѽáñ áõ­ÅÁ, ݳ¨ ³ÛÝ, áñ ³Û¹ ¹Ûáõ­ó³½­ÝÁ ÙÇßï å»ïù ¿ ½»Ý­ùÇ Ñ»ï ÉÇ­ÝÇ áõ ÏéÇí­Ý»­ñÇ

Ù»ç, ¨ í»ñ­ç³­å»ë, Ù»Í áõ­ÅÁ å»ïù ¿ ïÇ­ñÇ Ù»Í ·»­Õ»ó­Ïáõí۳­ÝÁ` ÏÝáç Ýϳï­Ù³Ùµ ½áõï Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý Ó·ïáõÙ­Ý»­ñáí (áñ å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ϳ­Õ³­å³ñ­íáõÙ ¿ §³­Ùáõ­ëÇݦ ϳñ­·Ç Ù»ç): îñ¹³­ïÇ §Ñ»­ñáë-½ÇÝ­íáñ¦ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ ³Ï­Ý³ñÏ­íáõÙ »Ý ¹»é ·ñùÇ ²­é³­ç³­µ³­ÝáõÙ, »ñµ Çñ å³ï­íÇ­ñ³­ïáõ ³ñ­ù³­ÛÇÝ å³ï­ÙÇ­ãÁ µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ ¿ áñ­å»ë §ù³ç ¨ ³­é³­ùÇ­ÝÇ, áõ­Å»Õ ¨ å³­ï»­ñ³½­ÙáÕ¦, áí §»­Õ»É ¿ ÁÙµ­ß³­Ù³ñ­ïÇÏ ¨ å³­ ï»­ñ³½Ù­Ý»­ñÇ Ù»ç Ñëϳ­ÛÇÝ í³­Û»É ù³­çáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¿ ·áñ­Í»É¦: ¸»å­ù»­ñÇ Áݭóó­ùáõÙ ¿É, Ýñ³ áõ­ÅÇ ¨ ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­Ù»­Éáí, ÙÇßï ѳñ­Ù³ñ ¿ ·ïÝáõÙ ÏñÏÝ»É µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ÝáõÛÝ á­ñ³Ï­Ý»­ñÁ. §ê¿· ÇëÏ ¿ñ ³é ѳݭ¹»ñÓë ¨ ³ÛÉ áõ­Åáí åݹáõ­Ã»³Ý, µáõéÝ áë­Ï»­ñûù ¨ Û³Õà ٳñÙ­Ýáí, ù³ç ¨ å³­ï»­ñ³½­ÙáÕ ³Ýѭݳ­ñÇÝ, µ³ñÓñ ¨ ɳÛÝ Ñ³­ 볭ϳõ¦: ¸ñ³ ѳë­ï³­ïáõÙÝ »Ý §Ï³Û­ë»­ñ³­Ï»ñ­åǦ ï»ë­ùáí, ³Û­ëÇÝùÝ` áñ­å»ë Ñáõ­Ý³ó ϳÛëñ, ¶á­Ã³ó ÑáõÅ­Ïáõ ³ñ­ù³­ÛÇ Ñ»ï Ù»­Ý³­Ù³ñïÝ áõ ѳխó­Ý³­ÏÁ, ù³­Õ³­ùÇ å³­ñÇëå­Ý»­ñÇ íñ³­Ûáí Ý»ñë ÙïÝ»­ÉÁ ¨ Ëá­ïÇ µ³ñ­¹»­ñÁ ½áñ­ùÇ Ù»ç Ý»­ï»­ÉÁ, á­ñÁ ³Ý­Ï³ñ¨áñ Ãí³­óáÕ ¹ñí³· ¿, µ³Ûó áõ­ÅÇ óáõ­ó³¹­ñáõÙ ¿. §Ú³Ûݭų٠îñ¹³­ï¿ë »­É»³É ¨ ǭ绳É` Ñá­ë¿ñ ÁÝ­Ï»­ ÝáÛñ µ³ñ¹ë µ³ñ¹ë Ç Ù¿ç ½û­ñ³óÝ ÙÇÝã Ç ÉÇáõ­ÃÇõÝ µ³­õ³­Ï³­ÝÇ: ܳ ¨ ½Ñ³Ù­µ³­ñ³­å³ÝëÝ ÇëÏ ¨ µ³­½áõÙë Ç ß³Ýó Û³Ûë­ÏáÛë áñ­ÙáÛÝ ÁÝ­Ï»­ÝáÛñ Ç Ù¿ç ½û­ñ³óÝ, ¨ ÇÝùÝ ³Ý¹­ñ¿Ý Ç­ç³­Ý¿ñ¦: ä³ï­ÙÇ­ãÇ á·¨á­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ÇÝã­å»ë ѳ­×³Ë ¿ ÉÇ­ÝáõÙ, ѳë­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­ íá­ñáõí۳Ý, »ñµ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ·Í»­ñÁ §³­é³ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »Ý¦ Ç­ñ»­Õ»Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí. ë»· îñ¹³ïÝ ¿ñ, §áñÝ Çñ ѳ­Ù³ñ­Ó³­Ïáõí Û³Ùµ ³­í»­ñ»ó ·»­ï»­ñÇ ÃáõÙ­µ»­ñÁ ¨ Çñ ѳݹ·­Ýáõí۳ٵ ó³­Ù³­ù»ó­ñ»ó Íá­í»­ñÇ Ñáñ­Ó³Ý­ùÁ¦: Âí³ñÏ­íáõÙ »Ý ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÁ` û ÇÝã­ å»ë §²­ëá­ñ³ó ÏáÕ­Ù»­ñÇó µ³­½áõÙ ³­í³ñ ³­é³í ¨ ³Ý˭ݳ Ïá­Õáå­ï»ó Ýñ³Ýó: êñáí Ïá­ïá­ñ»ó å³ñ­ëÇó ½áñ­ùÁ,…Ñá­Ý»­ñÇó ß³ï ½áñù í»ñó­ ñ»ó Ù»Í áõ­Åáí¦ ¨ ³ÛÉÝ: îñ¹³­ïÇ ¨ ¶ñÇ­·á­ñÇ` áñ­å»ë »ñ­Ïáõ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý áõ Ùß³­Ïáõ­ ó­ÛÇÝ á­ñ³Ï­Ý»­ñÇ, ÙÇç¨ ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÁ Ýá­ñá­íÇ µ³ó­íáõÙ áõ ëñíáõÙ ¿ ÏñÏÇÝ Ð³­Û³ë­ï³­ÝáõÙ (áñ­å»ë ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³­ñ³­ÍáõíÛáõÝ), »ñµ ³ñ­ù³­ÛÇÝ ÙÇßï Ñݳ­½³Ý­¹á­ñ»Ý ͳ­é³­Û³Í ¶ñÇ­·á­ñÁ Ññ³­Å³ñ­íáõÙ ¿ »ñÏñ­å³­·»É ²­Ý³­ÑÇï ³ëï­í³­Íáõ­ÑáõÝ: г­Ï³­¹Çñ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íÇ­ ׳­ÏÁ ëÏëíáõÙ ¿ îñ¹³­ïÇ Ñ³ñ­óÇó` §ÀÝ­¹¿±ñ­áã ³é­Ý»ë ½Ï³Ùë ÇÙ¦ ¨ ëï³­ó³Í ѳ­ÏÇñ× ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõ­ÙÇó` §ä³ñï ¿ å³ß­ï»É ½Ü³ ¨ ³é­Ý»É ½Ï³Ùë Üá­ñ³¦ áõ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ Áݹ·ñ­ÏáõÝ ¨ µ³ñ¹ ÏáÝý­ÉÇÏ­ï³­ ÛÇÝ ¹Ç³­É᭷ǽ­ÙÇ Ù»ç: ܳË` ³Ûë­ï»Õ ó­·³­íá­ñÇ (ϳ٠³ëï­í³Í­Ý»­

ñÇ ÁÝïñ­Û³­ÉÇ) ¨ ÙÇ³Ï ²ëï­í³­Íáñ­¹áõ ϳ٭ù»­ñÇ Ï³­ï³ñ­Ù³Ý ѳ­Ï³­ ¹Çñ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ ¹³­ñ³ßñ­ç³Ý­Ý»­ñÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý ß»ñ­ï»ñ ¿ Ñáõ­ßáõÙ` Ñá·¨áñ-µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý ÉáõÛ­ëÇÝ Ó·ï»­Éáõ 峭ѳݭçáí: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ѳ­çáñ­¹áõÙ ¿ ½áõï »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý µ³­Ý³­í»­×Á, áñÝ ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ áã ÙdzÛÝ ¹³­í³­Ý³­Ï³Ý-ѳ­Ï³­×³­é³­ÛÇÝ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí Û³Ùµ, ³Ûɨ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý µ³ñ¹, Ý»ñ­Ñ³Ï ѳݭ¹Ç­å³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­ï³ñ­Ù³Ùµ: ܳ˭ÏÇÝ Ùï»ñ­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ëïí»­ñ³Í »ñ­Ïáõ ÏáÕ­ÙÁ åÇ­ïÇ ÷áñ­ÓÇ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ï³­ï»É áã áõÕ­Õ³­·ÇÍ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí: îñ¹³­ïÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÑÇ­ß»ó­Ý»É, áñ ¶ñÇ­·á­ñÁ û­ï³­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç Çñ Ùáï ¿ »­Ï»É áñ­å»ë ³Ý­Í³­Ýáà ٻ­ÏÁ, áñ ϳ­ñá­Õ³­ ó»É ¿ ѳ­í³­ï³ñ­Ùá­ñ»Ý ͳ­é³­Û»­Éáí` íëï³­ÑáõíÛáõÝ ß³­Ñ»É, µ³Ûó ÑÇ­Ù³ ³Ûë Ù»ñ­Åáõ­Ùáí Çñ í³ë­ï³­ÏÁ Ç ãÇù ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ¨ å³ï­íÇ ÷á­Ë³­ ñ»Ý ³­Ý³ñ­·³Ýù ¿ ëﳭݳ­Éáõ: ä³­ï³ë­Ë³­ÝÁ, µÝ³­Ï³Ý ¿, áñ åÇ­ïÇ ß³ï ³­í»­ÉÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ÉÇ­ÝÇ ¨ Áݹ·­ÍÇ ³Ûë Ï۳ݭùÇ å³­ïÇí­Ý»­ñÇ áõ ÷³é­ùÇ ³Ý­óá­ÕÇ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­íǭﻭݳ­Ï³Ý ³ñ­ù³­ÛáõÃ­Û³Ý ³éç¨: ºí Ñ»Ýó ¹ñ³Ý ³ñ­Å³­ÝÇ ÉÇ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ÇÝ­ùÁ óÝÍáõí۳ٵ ÏÁÝ­¹áõ­ÝÇ Ã³­·³­íá­ñÇó ëå³ë­íáÕ ï³Ý­ç³Ýù­Ý»­ñÁ: ²Ûë Áݭóó­ùÁ åÇ­ïÇ Ñ³ë­ÝÇ ³ëï­í³Í­Ý»­ñÇ áõ Ñ»­Ã³­Ýá­ëáõÃ­Û³Ý Ù»ñ­ÅáõÙ­Ý»­ñÇÝ, áñáÝó ѳ­çáñ­¹»­Éáõ ¿ îñ¹³­ïÇ ÏáÕ­ÙÇó ѳ­Ï³­Ñ³ñ­í³­ÍÇ ÷áñ­ÓÁ, µ³Ûó ѳ­Ï³­×³­éáõíÛáõ­ÝÁ ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­Éáõ ¿ å³­Ñ»É Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ-Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ: îñ¹³­ïÇ Ù»ç µá­Éáñ ¹»å­ù»­ ñáõÙ ÇÝã-áñ Ñ»­ï³ùñù­ñáõíÛáõÝ ¿ ß³ñÅ­íáõÙ ³Ûë Ýá­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, ¨ ݳ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿. §¸áõ ³­ë³ ÇÝÓ ½³Ûë ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ù»Õ­Ùáí: ²ÛÉ áã Ãá­ ÕÇó ù»½ ½³­Ý³ñ­·³Ýë ¹Çóݦ, ù³­ÝÇ áñ ³ëï­í³Í­Ý»­ñÇÝ Ù³ñ¹ ѳ­Ù³­ ñ»­ÉÁ ѳۭÑá­Û³Ýù ¿ Ýñ³Ýó ѳë­ó»ÇÝ: ´³Ûó ݳ ãÇ Áݭϳ­ÉáõÙ ¶ñÇ­·á­ñÇ µ³­ó³ï­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, øñÇë­ïá­ëÇ Ñ³­í³ï­ùÇ ³­é³­í»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ¨ ÇÝã­å»ë ëá­íá­ñ³­µ³ñ ÉÇ­ÝáõÙ ¿ ÝÙ³Ý Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñáõÙ, ¹Ç­ÙáõÙ ¿ Ññ³­ Ù³­ÝÇ áõ­ÅÇÝ` ³­ë»­Éáí, áñ ù³­ÝÇóë Ëñ³ï áõ å³ï­í»ñ ¿ ïí»É ãÏñÏÝ»É ¹ñë»­ñáõÙ ëá­íá­ñ³Í ³­é³ë­å»­É³Ý­Ù³Ý Ëáë­ù»­ñÁ: ºí »­Ã» ݳ˭ÏÇ­ÝáõÙ Ëݳ­Û»É ¿, ³­å³ ÑÇ­Ù³ ¹³­Å³Ý å³ï­ÅÇ Ï»Ý­Ã³ñ­ÏÇ: Æ­ñ³­íǭ׳­ÏÇ Ñá­·»­ µ³­Ý³­Ï³Ý ¹Ç­åáõÏ Éáõ­ÍáõÙ ¿ ³ÛÝ, áñ ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáÕ ÏáÕ­ÙÁ, ½·³­Éáí Çñ ѳխó­Ý³­ÏÇ ³Ýѭݳ­ñÇ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳ٠ݻñ­ùÇÝ å³ñ­ïáõíÛáõÝ ï»ë­Ý»­ Éáí, ¹Ç­ÙáõÙ ¿ áõ­ÅÇ ¨ ¹³­Å³­Ýáõí۳Ý. ³Û¹­å»ë ¿ ÙÇßï: ¶ñÇ­·á­ñÇ Ïïï³Ýù­Ý»­ñÁ Ù³ñ٭ݳ­Ù»ñ­ÅáõÃ­Û³Ý Ýáñ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ¹ñë¨á­ñáõÙ­Ý»ñ »Ý, ÇÝ­ãÇÝ ùÇã Ñ»­ïá åÇ­ïÇ ½áõ­·³­Ñ»é­íÇ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ ÝÇ »Õͭٳٵ ÑÝÇ µ³­ó³­ëáõ­ÙÁ. »ñ­Ïáõ Ãí³ó­Û³É ÝÙ³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ Ù»ç

áõÕ­Õ³­ÏÇ ÷áË­µ³­ó³­ëáÕ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý, á­ñÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ ³­é³­çÇ­ÝÇ Ñá·¨áñ µ³­Ý³­Ï³Ý ÉáõÛ­ëÇ áõ­Åáí »ñÏ­ñáñ­¹Ç Ïáñó­ñ³Í Ù³ñ¹­Ï³Û­ÝáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­Ï³Ý·­Ýáõ­ÙÁ: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÁ ¹³­Å³Ý å³ï­Ï»­ ñ³­íá­ñáõí۳ٵ ¿ ٳݭñ³­Ù³ë­ÝáõÙ ³Û¹ Ïïï³Ý­ùÇ ï»­ë³­ñ³­ÝÁ` å³Ñ­ å³­Ý»­Éáí ݳ¨ íϳ­Û³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÁ: ØÇ áï­ùÇó ·ÉËÇ­í³Ûñ ϳ­ËáõÙ »Ý ¨ Ý»ñù¨áõÙ` ùÃÇ ï³Ï, ³Õµ í³­éáõÙ, áï­ù»ñÝ ³ÛÝ­å»ë »Ý ë»Õ­ÙáõÙ ÷³Û­ï» Ïá×­Õ»­ñÇ Ù»ç, §ÙÇÝã Ç­ç³­Ý¿ñ ³­ñÇõÝÝ Áݹ ͳÛñë á­ïÇó Ù³­ï³Ýó Ýá­ñ³¦, ϳ٠»ñ­Ï³­Ãáí §í³­ñ»Ý Áݹ Ý»ñ­µ³Ýë á­ïÇó Ýá­ñ³¦, á­ñÇó Ñ»­ïá ù³Û­É»ó­ÝáõÙ »Ý, ϳÙ` §Ñ³­ÝÇÝ ÝÙ³ Ïéáõ÷ë Ç ·ÉáõËÝ, ѳñ­Ï³­Ý»­Éáí ½Ý³ ³Ýѭݳ­ñÇݦ, ¨ ϳÙ` ·Éáõ­ËÁ ë»Õ­ÙáõÙ »Ý ٳ٭ÉÇ­ãÇ Ù»ç áõ ùÃÇó Ëá­Õá­í³­Ïáí ³­ÕÇ áõ ù³­ó³­ËÇ Ë³é­Ýáõñ¹ ÉóÝáõÙ, ÙáË­ñáí ÉÇ å³ñ­ÏÁ ·ÉáõËÝ »Ý ³Ýó­Ï³ó­ÝáõÙ, ¨ ³ÛÉÝ ¨ ³Ûë­å»ë ß³­ñáõ­ ݳÏ: ²Ûë ï³Ý­ç³Ýù­Ý»­ñÁ Áݹ­ÙÇ­ç³ñÏ­íáõÙ »Ý ó­·³­íá­ñÇ Ëáë­ù»­ñáí, û ݳ ³ñ¹­Ûáù åÇ­ïÇ ß³­ñáõ­Ý³­ÏDZ Çñ Ùá­Éá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ѳ­Ù³­ é»É, û »ï Ϲ³é­Ý³ ¨ ³Ýó­Û³­ÉÇ å»ë Çñ ÁÝ­Ï»­ñ³­ÏÇ­óÁ ÏÉÇ­ÝÇ, §áñ­å¿ë ³ß­Ë³­ï»­ó³ñÝ Áݹ Çë Ç Ù³Ý­Ïáõ­Ã»­Ý¿ í³ë­ï³­Ïáíù¦, ¨ ³Ýó­Û³­ÉÇ Ñáõ­ ß»­ñÇó µËáÕ ³Ûë ݳ­Ñ³Ý­çÇ ÷áñ­Ó»­ñÁ ¨ë ­Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Ùá­½Çã íÇ­ ×³Ï ¿, áñ­ù³Ý ¿É ³­Ù»Ý ÙÇ Áݹ­ÙÇ­ç³ñÏ­Ù³­ÝÁ ѳ­çáñ­¹»Ý ³­í»­ÉÇ ËÇëï Ïïï³Ýù­Ý»ñ: Êáë­ùÇ ¨ ·áñ­ÍÇ Ù»ç ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáÕ ³Ûë »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÁ »ñ­Ï³­ñáõÙ ¿, ù³­ÝÇ áñ ѳ­Ù³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí å»ïù ¿ ѳë­ÝÇ ÏáõÉ­Ùǭݳ­óÇáÝ Ï»­ïÇÝ, áñ ѳ­çáñ­¹Ç Éáõ­Íáõ­ÙÁ: ÆëÏ ÙÇÝã ³Û¹ Éáõ­Íáõ­ÙÁ »ñ­Ïáõ ÏáÕ­Ù»­ñÁ ³Ýó­ÝáõÙ »Ý ¹»é Êáñ­íÇ­ñ³­åÇ ÷³­ÏÇ µ»­ñ³Í ϳ­ï³­ ñ»­É³­·áñÍ­Ù³Ý ¨ Ëá­½³­Ï»ñ­åáõÃ­Û³Ý Ù³ñ٭ݳ­Ù»ñÅ ÷áñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ºñϵ¨»é ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ ÐéÇ÷­ëÇÙ­Û³Ýó íϳ­Û³­µ³­Ýáõí۳ٵ: êÏǽ­µÁ Ñ»­Ã³­Ýá­ë³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ ñÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ ϳÛë­ñÁ, Ññ³­åáõñ­í³Í ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»Ç ·»­Õ»ó­Ïáõí۳ٵ, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ÏÇÝ ³é­Ý»É Ýñ³Ý` §Ùá­É»·­Ý³­Ï³Ý ó³Ý­Ïáõ­ û³Ùµ ïé÷á­Õ³ó ½»Õ­Ë»³É¦: ºñµ ÏáõÛ­ë»­ñÁ Ëáõ­ë³­÷áõÙ »Ý ѳñ­í³­ ÍÇó ¨ ÷³Ë­ãáõ٠г­Û³ë­ï³Ý, ¸ÇáÏ­Õ»­ïdz­Ýá­ëÁ ݳ­Ù³Ï ¿ ÑÕáõÙ îñ¹³­ ïÇÝ, áñ­ï»Õ ³é­Ï³ ¿ ³Ý­ïÇÏ Ñ»­ñá­ëÇ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ. ݳ ï»Õ­Û³Ï ¿ å³­ÑáõÙ, áñ ÷³­Ë³Í ÏáõÛ­ë»­ñÇó ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»Ý ãùÝ³Õ ¿, ¨ Ïáõ­½»­Ý³ñ, áñ г­Ûáó ³ñ­ù³Ý Ýñ³Ý Ñ»ï áõ­Õ³ñ­Ï»ñ, §³­å³ ÿ ѳ­×áÛ Ãá­õ»ë­óÇ ù»½ ï»­ëÇÉ ·»­ÕáÛ Ýá­ñ³` ³Û¹­ñ¿Ý ³é ù»½ å³­Ñ»ë­ó»ë¦: л­Ã³­Ýá­ë³­Ï³Ý Ñ»­ ñá­ëÇ §³­Ùáõ­ëÇݦ ϳ­Õ³­å³­ñ³­ÛÇÝ ³Ûë »ñ­ñáñ¹ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõ­ÝÁ (§Ñ»­ñáë¦ ¨ §½ÇÝ­íáñ¦ á­ñ³Ï­Ý»­ñÇó Ñ»­ïá) ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ îñ¹³­ïÇ ¨ ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»Ç ÙÇ­ç³­¹»­å»­ñáí: ¶»ñµ­Ý³­Ï³Ý ·»­Õ»ó­Ïáõí۳ٵ µá­Éá­

ñÇ Ñdzó­ÙáõÝ­ùÇ ³­é³ñ­Ï³ ¹³ñ­Ó³Í ÏáõÛ­ëÇÝ ³ñ­ù³Ý ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ïÇ­ ñ»É, ¨ ¹³­Å³Ý Ù»­Ý³­Ù³ñï ¿ ëÏëíáõÙ Ù»Í áõ­ÅÇ áõ Ù»Í ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý ÙÇç¨, á­ñáÝó ѳ­í³­ë³­ñ³ñ­Å»ù ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý Ù»ç åÇ­ïÇ á­ñá­ßáÕ ¹³é­Ý³ñ ÙdzÛÝ Ñá·¨áñ-µ³­Ý³­Ï³Ý ½á­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ºí ÑáõÅ­Ïáõ ³ñ­ù³Ý å³ñï­íáõÙ ¿ ÷ËñáõÝ ÏáõÛ­ëÇó: ²Ûë ݳ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ ñáõÙ ÏñÏÇÝ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý Ýáõñµ ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ ¿ ³ÛÝ, áñ îñ¹³­ïÇ ë»­ñÁ áã û ÙdzÛÝ Ñ»­Ã³­Ýáë Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ Ó·ïáõÙÝ ¿ñ áõ ÏÇñ­ùÁ, ³ÛÉ Ý³¨ Ñá·¨áñ ß÷áõÙ­Ý»­ñÇ ß»ßï áõ­Ý»ñ, áñÝ ¿É å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáõÙ ¿ ÏáõÛ­ë»­ñÇ ¹³­Å³Ý ݳ­Ñ³­ï³­ÏáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ó­·³­íá­ñÇÝ å³­ï³Í ó­ËÇÍÝ áõ Ù»­Ý³­Ý³­Éáõ Ó·ïáõ­ÙÁ. §Æ ï»­ëÇÉ ëÇ­ñáÛ Ýá­ñ³ 续黳É` ïñïÙ»³É Áݹ Ù³Ñ ³Õç­Ï³ÝÝ, ïËñ³­ó»³É ë·³Ûñ¦: Æ­ñ³¹­ñ³­Ï³Ý áõ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý É³ñ­í³­ÍáõíÛáõ­ ÝÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ µ³ñÓ­ñ³­Ï»­ïÇÝ, Ùá­ï»­ÝáõÙ ¿ Éáõ­Íáõ­ÙÁ. Çñ ó­ËÇÍÝ áõ Ù»­ÝáõíÛáõ­ÝÁ óñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ѳ­×³­Ë³­ÏÇ áñ­ëÇ ·Ý³­óáÕ îñ¹³­ ïÁ Ëá½ ¿ ¹³é­ÝáõÙ: سñ٭ݳ­Ù»ñ­ÅáõÃ­Û³Ý ³Ûë Ù»­ï³­Ùáñ­ýá­½Á ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³­Ý³­ÝáõÙ ¿ ¶ñÇ­·á­ñÇ Ïïï³Ýù­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ëÝ Ýϳ­ñ³·­ñáõí۳ٵ, ǭѳñ­Ï», ݳ­Ë³­å»ë ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³ñŨá­ñáõÙ ëï³­ ݳ­Éáí (ÇÝã­å»ë ¶ñÇ­·áñÝ ¿ñ ¹³ ³­ÝáõÙ Çñ ³­ÕáÃù­Ý»­ñáí ¨ ѳ­Ï³­é³Ï ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá߭ٳٵ). §ºõ ³Ý­¹¿Ý Ùá­É»·­Ý»³É ëÏë³õ, ¨ Çõ­ñá­íÇ áõ­ï»É ½Çõñ Ù³ñ­ÙÇÝÝ, »­É»³É Áëï Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝáõ­ÃÇõÝë ³ñ­ï³ùë¦, ¨ Ñ»­ïá ݳ¨ ½áõ­·³¹ñ­í»­Éáí å³ï­Ï»­ñÇ Ç­ñ³­Ï³Ý ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ß»ñ­ï»­ñÇÝ. §…Æ ÝÙ³­Ýáõ­ÃÇõÝ í³Û­ñ»­ÝÇ Ëá­½³ó, ǵñ¨ ½Ýá­ë³ Áݹ Ýá­ë³ Ç Ù¿ç Ýá­ ó³ »ñ­Ã»³É µÝ³­Ï¿ñ: ºõ ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ Ùï»³É Û»­Õ¿·Ý, Ëá­ï³­×³­ñ³Ï É»³É ³Ýѭݳ­ñÇÝ ³Ý½­·³­Ûáõ­Ã»³Ùµ, Ù»ñÏ ½³ÝÓÝ Áݹ ¹³ßïëÝ Ïá­Í»­Éáí¦: ê³ ¿ Ç í»ñ­çá §ë¿·, µáõéÝ áë­Ï»­ñûù ¨ Û³Õæ Ù³ñÙ­ÝÇ ËáñÑñ­¹³­ÝÇ­ßÁ, ¨ ³Ý­·³Ù í»­ñ³­Ù³ñ¹­Ï³Û­Ý³ó­Ù³Ý å³­ÑÇÝ ïå³­íá­ñÇã å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ ³­í»­ÉÇ »Ý Áݹ·­ÍáõÙ ÑÝÇ Ý³­Ñ³ÝçÝ áõ Ýá­ñÇ Ñ³Õ­Ã³­ Ï³Ý ·³­Õ³­÷³­ñ³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï»­ë³­Ý»­ÉÇáõí۳ٵ. §…³­õ³­ó»³É ¿ÇÝ ³é ѳ­ë³­ñ³Ï ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ù³ñ­ÙÇÝù, ¨ Áݹ ³Ý­¹³Ùë áë­Ï»­ñ³óÝ µáõ­ë»É ¿ñ Ëá­½³­Ý³ëï ¨ ǵñ¨ ½Ù»­Í³­Ù»Í í³­ñ³­½³ó í³Û­ ñ»­Ý»³ó. ¨ »ÕÝ­·áõÝù ͳۭñÇó Ù³­ï³Ýó á­ïÇóÝ ¨ Ó»­é³óÝ Ï×Õ³­Ï³­ ó»³Éù ¿ÇÝ. ݳ ¨ å³ï­Ï»ñ »­ñ»­ë³óÝ ¹Ç­Ù³óÝ ßñç»³É ¿ñ Ç å³ï­Ï»ñ ¨ Ç ÏÝ×Çà ·á­×³­Ý³óÝ Û»­Õ»­·³Ý µÝ³­Ï»­Éáó¦: ê³ û­ï³ñ­í³Í ¨ ³Ý­µ³­Ý³­ Ï³Ý Ù³ñÙ­ÝÇ Ïáñ­Í³­ÝáõÙÝ ¿, á­ñÇ í»­ñ³­Ï³Ý·­Ýáõ­ÙÁ ÙdzÛÝ µ³­Ý³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý ÉáõÛ­ëáí ¿ Ñݳ­ñ³­íáñ, ÇëÏ ³Û¹ ÉáõÛ­ëÇ Ïñá­ÕÁ ÇÝ­ùÁ µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñ»­Éáõí۳­ÝÁ Ó·ïáõÙ ¿ ѳë­Ý»É Çñ ÇëÏ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ µ³­ó³­ëáõÙ­

Ý»­ñáí: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ ¿ ß»ßï­íáõÙ, áñ ¶ñÇ­·á­ñÁ îñ¹³­ïÇÝ µáõ­Å»­Éáõ ѳ­Ù³ñ §Êݹñ¿ñ á㠽ϻñ­å³­ñ³­Ý³ó ѳ­ñá­õ³­Í»­Éáó ³­éáÕ­çáõ­ÃÇõÝ, ³ÛÉ ½Ùï³óÝ áõÝÏݹ­ñáõ­ÃÇõÝ í³ñ­¹³­å»­ïáõ­Ã»³Ýݦ: Ðñ³ß­ùÁ, ëå³­ë»­ÉÇ Ã» ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ, Ç­ñ³­·áñÍ­í»É ¿, ³ÛÝ Ï³­ï³­ñá­ÕÁ, ÇÝã­å»ë ÙÇßï ¿ ÉÇ­ÝáõÙ, ³ÛÉ¨ë ¹­ñáõÃ­Û³Ý ï»ñÝ ¿, ѳݭñáõí۳­ÝÁ ϳ­é³­í³­ñáÕ áõÅ, ¨ Ç­ñ³­íáõÝù ¿ Ó»éù µ»­ñ»É Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáõ í³ñ­¹³­å»­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ÇÝãÝ ¨ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íá­ñÇãÝ ³­ÝáõÙ ¿ ÑÇ٭ݳ­íáñ áõ ٳݭñ³­Ù³ëÝ: γ­Ýá­Ý³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ½³ñ­·³­óáõ­ÙÁ, ѳ­ñ³­µ»­ñáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÝáõÛÝ û­ñǭݳ­ã³­÷áõí۳ٵ, µÝ³­Ï³Ý ¿ ¹³ñÓ­Ýáõ٠ѳ­Û»­ñÇ ¹³ñ­ ÓÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÝ ³ñ­¹»Ý ¹ñáõÃ­Û³Ý ï»­ñÁ ¹³ñ­Ó³Í ¨ îñ¹³­ïÇÝ Ç­ñ»Ý ³­ç³­ÏÇó áõ­Ý»­óáÕ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ÏáÕ­ÙÇó: ºí ù³­ÝÇ áñ ÉáõÍ­í³Í ¿ ÏáÝý­ ÉÇÏ­ïÁ Ñ»Ýó ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí, ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý ï³­ñ³Í­ Ù³Ý Áݭóó­ùÁ ïñíáõÙ ¿ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ å³ï­Ù³ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý á­ñá­ ß³­ÏÇáõÃ­Û³Ý Ù»ç: Àݹ­Ñ³­Ýáõ­ñÇ ¨ ÏáÝÏ­ñ»­ïÇ Ù»ç Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáÕ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ³Ûë ëϽµáõÝ­ùÁ, Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõÙ­Ý»­ñÇ ÝáõÛÝ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí, µÝá­ñá­ ßáõÙ ¿ ï³­ñ³­ÍáõÃ­Û³Ý áõ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÁÝ­Ï³É­Ù³Ý ¨ á­×³­Ï³Ý ³ÛÉ ëϽµáõÝù­Ý»ñ, ³Û­ëÇÝùÝ` ³Ûë­ï»Õ ¨ë­ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ÏáÝý­ ÉÇÏ­ï³Û­ÝáõÃ­Û³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»ñÝ »Ý: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ù»ç ų­Ù³­Ý³­ÏÁ ¨ ï³­ñ³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ áã ³ÛÝ­ù³Ý å³ï­Ù³·­ñ³­Ï³Ý-ý³­µáõ­ ɳ­ÛÇÝ »Ý, áñ­ù³Ý ëáõµ­Û»Ï­ïÇí - ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý: ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ ãÇ Å³­Ù³­Ý³­ÏÁ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ù³ù­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý ¨ µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñ»­ ɳӷ­ïáõ­ÙÇ Ñ³­í»ñÅ ÁݭóóùÝ ¿, ÇëÏ ï³­ñ³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ` ݳ­Ñ³­ï³­ÏÇ ¨ Ññ³­ß³­·áñ­ÍÇ ëñµ³­í³Û­ñÁ` »ñ­ÏáõëÝ ¿É ß³ï ³­í»­ÉÇ Ý»­ñÁݭϳ­É»­ÉÇ: îñ¹³­ïÇ Å³­Ù³­Ý³ÏÝ áõ ï³­ñ³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ßñ糭ݳϭí³Í »Ý, ë³Ñ­Ù³­Ý³­ ÷³Ï, Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »Ý ¹Ç­ó³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ñ»­ñá­ëÇ, ³Û­É³­Ï»ñå­í³Í Ëá­½Ç, í»­ñ³­Ù³ñ٭ݳ­íáñ­í³Í Ù³ñ¹-³ñ­ù³­ÛÇ µ³­Å³­ÝáõÙ-Áݹ­Ñ³­ïáõÙ­Ý»­ñáí: ºí ï³­ñ»·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñÇÝ µÝá­ñáß Å³­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­çáñ­¹³­Ï³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ ÝßáÕ Ó­¨»ñ ϳ٠Ãí»ñ ³Ûë­ï»Õ ѳ­Ù³ñ­Û³ ã»Ýù ѳݭ¹Ç­åáõÙ, ϳñ¨á­ñÁ Ï»ñ­å³­ñ³Ç­ñ³­íǭ׳­Ï³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ó¨Ý ¿: ¼áõï å³ï­Ù³·­ñ³­Ï³Ý ѳï­í³Í­Ý»­ñáõÙ ÙdzÛÝ »ñ­µ»ÙÝ ³é­Ï³ »Ý ų­Ù³­Ý³Ï ÝßáÕ Ï³­å³Ï­óáõíÛáõÝ­Ý»ñ` §Ú³­õáõñë ų­Ù³­Ý³­Ï³óÝ ³Û­Ýá­óÇÏ ½û­ñ³­Åá­Õáí ÉÇ­Ý¿ñ¦, §Ú³ÛÝ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ññ³­Ù³Ý ï³Ûñ ó­ ·³­õáñÝ…¦ ¨ ³ÛÉÝ: à­×Ç Ù»ç ëáõñµ·­ñ³­ÛÇÝ ³½­¹»­óáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ` µ³­é³­ÛÇÝ Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­ Ý»­ñÇ, Ñá­Ù³­ÝÇ­ß³­ÛÇÝ å»ë­å»­ëáõí۳Ý, ¹»å­ùÇ ¨ ³å­ñáõ­ÙÇ Ýß³­Ý³Û­Ýáõí

Û³Ý ³é­Ï³­Ûáõí۳ٵ ѳݭ¹»ñÓ, á­ñÁ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÙ ¿ Ïñá­ÝÇ ¨ ³ñ­í»ë­ ïÇ ·»­Õ³­·Ç­ïáõíÛáõ­ÝÁ, Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ߻߭ïÁ, µ³­éÇ Ëá­Ñ³ùݳ­ñ³­Ï³Ý ÉÇó­ùÁ, á­ñÁ »ñ­µ»ÙÝ ½·³ó­Ý»É ¿ ï³­ÉÇë ã³­÷³­Íá­Û³ó­ Ù³Ý ÙÇ­ïáõ­ÙÁ. §´ÅÇßÏ ó³­õáó Ù»­ñáó, //áÕ­ç³­óáõ­óÇã ÁÝ­Ï»­Éáó, //³Ý­¹áñ­ ñÇã Ý»­Õ»­Éáó //¨ ³ñ­Ó³­ÏÇã ϳ­å»­Éáó…¦. ϳÙ` §²ÛÉ áã Ëá­ñáõ­ÃÇõÝù ¨ áã µ³ñÓ­ñáõ­ÃÇõÝù, //áã íÇßï ¨ áã ã³ñ­ã³­ñ³Ýù, //áã ½µá­ë³Ýù ¨ áã å³ï­ ñ³Ýù, //áã Ù»­Íáõ­ÃÇõÝù, áã ³Õ­ù³­ïáõ­ÃÇõÝù, //áã ³ÛÝ ³ß­Ë³ñÑ, áã ³Ûë ³ß­Ë³ñÑ, //áã Ï»³Ýù ¨ áã Ù³Ñ` //áã áù ϳ­ñ¿ Ù»Ï­Ý»É ½Ù»½ //Ç ëÇ­ñáÛÝ øñÇë­ïá­ëǦ: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùÁ, ÏáÝý­ÉÇÏ­ï³­ÛÇÝ »½­ñ»­ñáí, å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ù³­Ï³ñ­¹³­ÏáõÙ Ñ»­ï³­Ùáõï ¿ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ÙÇ Ï³ñ¨áñ á­ñ³­ÏÇ. µ³­é³­ÛÇÝ Ïáõ­ ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñáí ëï»Õ­Í»É í»ñµ­Ý³­Ï³Ý ³ÝùÝ­Ý»­ÉÇáõÃ­Û³Ý Ùßáõ­ßáï ÙÃÝá­ Éáñï, á­ñÁ ѳ­í³­ïÇ ÑÇÙ­ù»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, ¨ ¹³ ϳ­ñáÕ ¿ ³ñ­í»É ݳ¨ å³ï­Ï»­ñÇ Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõí۳ٵ: Ü»ñ­ùá­ µ»ñ­Û³É ѳï­í³­ÍÁ, û­ñǭݳÏ, ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ ݳ­ñ»Ï­Û³Ý ѳ­Ù³­ï»ùë­ ïÇÝ. §¶³­Ý»³Éù¹` ¨ Ëñ³­ï»³Éù¹, ѳ­ñá­õ³­Í»³Éù¹` ¨ á­Õá­ù»³Éù¹, ï³Ý­ç»³Éù¹` ¨ Ýá­õ³­×»³Éù¹, Ïá­ñáõ­ë»³Éù¹` ¨ ·ï»³Éù¹, Ùá­Éá­ñ»³Éù¹` ¨ ¹³ñ­Óáõ­ó»³Éù¹, Û³ÏÝ ³­é»³Éù¹` ¨ ëÇ­ñ»­ó»³Éù¹ éݦ: Øï³­Íá­ Õ³¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ³Ûë Ñݳ­ñ³Ý­ùÇ ¹Ç­åáõÏ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñÇó ¿ Ñá­Ù³­ ÝÇß­Ý»­ñÇ å»ë­å»­ëáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­Ï³Ý ¿ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ¨ Çñ í»­ñ³­ó³ñ­Ïáõ­Ùáí ϳñ¨áñ ù³ÛÉ ¿ ݳ¨ Ëáë­ùÇ ùݳ­ñ³­Ëá­Ñ³­Ï³Ý µÝáõ­Ã³·­ñÇ Ù»ç. §ÆëÏ ÇÙ ³Ý­ó»³É ë³­Ñ»³É ßñç»³É Ç í»­ñ³Û Ûáñ­Ó³­Ý³­ Ëáñ, ɳۭݳ­ÝÇëï, Û³­ñ³­×û×, ³Ý¹Ý­¹³å­ïáÛï, ë³ñë­é³­ë¿ñ, ³Ý­Ñ³Ý­ ·Çëï, ³ñ­ß³­õ³­ëáÛñ, û­¹³­í³ñ, çñ³­Ïáõ­ï³Ï Ûáõ­½³Ï ³­É»³óÝ…¦, ϳÙ` §²ñ¹` ³­Ù»­Ý³­ñ³ñÝ, ³­Ù»­Ý³ë­ï»ÕÍÝ, ³­Ù»­Ý³­Ñ³­ïÇãÝ, ³­Ù»­ÝÇ­Ù³ëïÝ, ³­Ù»­Ý³­ï¿ñÝ, ³­Ù»­Ý³­Ï³ÉÝ, ³­Ù»­Ý³­·ÇõïÝ, ³­Ù»­Ý³µ­ÅÇßÏÝ Ëñ³­ï»³ó ½Ó»½…¦: ºí ÙÇßï Ëáë­ùÇ ÙÇë­ïÇ­ýǭϳ­óáõÙÝ áõ­Å»­Õ³­ÝáõÙ ¿ ϳ­Ý᭠ݳ­íáñ­Ù³Ý ϳ٠Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ã³­÷³­Íá­Û³ó­Ù³Ý ѳ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí, áñ ³Ûë ·ñùáõÙ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ ùݳ­ñ³­Ï³Ý »­ñ³Ý· ¿ µ»­ñáõÙ, ÇëÏ ³ÛÉ å³ï­ÙÇã­Ý»­ ñÇ, ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáÕ­Ý»­ñÇ »ñ­Ï»­ñáõ٠ϳ­ñáÕ ¿ ¹³é­Ý³É ¿­åǭϳ­Ï³Ý ß³ñ­ Åáõ­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ: Ð³Û å³ï­Ù³·­ñ³­Ï³Ý ³­é³­çÇÝ ·áñ­ÍÇ Ù»ç ëϽµÝ³­íáñ­í»É ¿ ·ñ³­íáñ Ëáë­ùÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÙÇ Ñ³­Ù³­Ï³ñ·` å³ï­Ù³ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý ѳ­Ù³­ï»ùë­ïÇ Ù»ç íϳ­Û³­µ³­ ݳ­Ï³Ý, µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý, ݳ¨ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý áõ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­ ϳ­Ý³ó­Ù³Ý ѳ­Ù³¹­ñáõí۳ٵ, á­ñÁ Ñ»­ï³­·³­ÛÇ å³ï­Ù³·­ñáõí۳Ý

Ù»ç å»ïù ¿ ³­é³­çÁݭóó ³å­ñÇ` Ý»­ñ³­é»­Éáí ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ýáñ á­ñ³Ï­Ý»ñ:

ö²ìê­îàê ´àô­¼²Ü¸ ²Ý­ÓÁ ¨ ³ß­Ë³­ïáõíÛáõ­ÝÁ. ÐÇÝ­·»­ñáñ¹ ¹³­ñÇ Ñ³­Ûáó »ñÏ­ñáñ¹ å³ï­ Ù³­·ÇñÝ ¿, á­ñÇ ³Ý­ÓÇ ¨ ·ñùÇ Ù³­ëÇÝ ¨ë µ ­ ³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý ß³ï ï³­ ñ³­Ï³ñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý »­Õ»É: Üñ³ ·ñùÇ ºñ­ñáñ¹ ¹åñáõÃ­Û³Ý (³­é³­çÇÝ ·ÉËÇ) í»ñ­çáõÙ Ýßí³Í ¿, û §³­í³ñï­í»ó »ñ­ñáñ¹ Ù³­ëÁ ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý¹ Ù»Í Å³­Ù³­Ý³­Ï³­·Çñ å³ï­Ù³·­ñǦ, á­ñÁ ¿ñ §Å³­Ù³­Ý³­Ï³­ ·Çñ Úáõ­Ý³ó¦: γñ­Í»ë Ñëï³Ï ¿ ³ë­í³Í, áñ å³ï­ÙÇãÝ ³½­·áõí۳ٵ ÑáõÛÝ ¿, áõ­ñ»ÙÝ, ϳ­ñáÕ ¿ ³å­ñ³Í ÉÇ­Ý»É 4-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ¨ ·ñ»É Ñáõ­Ý³­ ñ»Ý: ´³­Ý³­ë»ñ­Ý»­ñÇ ÙÇ Ù»Í ËáõÙµ, áñ ³Û¹­å»ë ¿É ϳñ­ÍáõÙ ¿, µ»­ñáõÙ ¿ Ýáñ ÷³ë­ï³ñÏ­Ý»ñ: Ƶñ û ³Ûë ·ñùÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ѳ­Û»­ñÇÝ ãÇ ëÇ­ñáõÙ, ѳ­×³Ë ¿ ͳÝñ Ëáë­ù»ñ ³­ëáõÙ, áã û ·ñáõÙ ¿ §³ß­Ë³ñÑÝ Ù»ñ¦, §Ã³­ ·³­õáñÝ Ù»ñ¦,³ÛÉ`§²ß­Ë³ñÑÝ Ð³­Ûáó¦, §Ã³­·³­õáñÝ Ñ³­Ûáó¦: ì»­ó»­ñáñ¹ ¹³­ñÇ ÑáõÛÝ å³ï­ÙÇã äñá­Ïá­åÇáë λ­ë³­ñ³­óÇÝ Ñ³­Ûáó ²ñ­ß³Ï ó­·³­ íá­ñÇ Ù³­ëÇÝ ·ñ»­ÉÇë ÙÇ ³Ù­µáÕç ѳï­í³Í µ»­ñáõÙ ¿ ´áõ­½³Ý­¹Çó µ³­ é³­óÇ: ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý í»ñ­çáõÙ` §êïá­ñáï ³­Ù»­Ý³ÛÝ å³ï­Ùáõ­Ã»³Ýó…¦ ïá­Õ»­ñáõÙ, ÝßíáõÙ ¿, û 10 ï³Ý Ù»ç Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ Ù³­ëÇÝ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ Ïѳ­Õáñ¹­íÇ: ´³­Ý³­ë»ñ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ (ºÕÇß» س¹³ÃÛ³Ý) ¹³ ٻϭݳ­µ³­ Ý»É ¿ ³ÛÝ­å»ë, áñ 10 ·ÉáõË ¹»­åÇ ëÏǽµ ·Ý³­Éáí` å³ï­ÙÇ­ãÇ Ù³­ëÇÝ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ Ïëﳭݳù. Ù³­Ý³­í³Ý¹ áñ ³Û¹ ·ÉËáõÙ Çë­Ï³­å»ë Ëáë­ íáõÙ ¿ áÙÝ §Ñá­éáÙ¦ ö³íë­ïáë »­åÇë­Ïá­åá­ëÇ ¨ Ýñ³ »Õ­µáñ Ù³­ëÇÝ: лßï ¿ Ýϳ­ï»É, áñ ³Ûë µ³­ó³ï­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ ³ÛÝ­ù³Ý ¿É ÑÇ٭ݳ­íáñ ã»Ý: äñá­Ïá­åÇáë å³ï­ÙÇ­ãÁ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ »­Ã» ѳ­Û³­é³ï λ­ë³­ñdz­ÛÇó ¿, ϳ­ñáÕ ¿ñ ѳ­Û»­ñ»Ý Ç­Ù³­Ý³É ϳ٠óñ·­Ù³­Ý»É ï³É ³Û¹ ѳï­í³­ÍÁ: §Úáõ­Ý³ó Ù»Í Å³­Ù³­Ý³­Ï³­·Çñ¦ µÝá­ñá­ßáõ­ÙÁ Ñ»­ïá ¿ ³­í»­É³ó­í³Í, ù³­ÝÇ áñ ·á­Ý» ØÇç­Ý³­¹³­ñáõÙ áã áù Ç­ñ»Ý §Ù»Í¦ ã¿ñ ѳ­Ù³­ñÇ: §êïá­ñáï…¦ ѳï­í³­ÍÇ Ù»Ï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³ñ­Ñ»ë­ï³­Ï³Ý ¿ ¨ áã Éáõñç, Ù³­Ý³­í³Ý¹ áñ ³Û¹ §·³Û­Ã³Ï­ÕÇ㦠·ÉËáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, áñ ¹»å­ù»­ñÁ »ñµ ï»­ÕÇ áõ­Ý»­ó³Ý, ö³íë­ïáë »­åÇë­Ïá­åá­ëÁ ¨ Çñ »Õ­µ³Û­ñÁ §¹»é ¨ë ­Ï³­ÛÇÝ Ýá­ù³ ϻݭ¹³­ ÝÇù¦: ÆëÏ Ñ³­Û»­ñÇÝ ëÇ­ñ»É-ãëÇ­ñ»­Éáõ ѳñ­ó³¹­ñáõ­ÙÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ùdz­ÙÇï ¿, ù³­ÝÇ áñ ³Ûë å³ï­ÙÇ­ãÁ ѳ­Ûáó µ³é áõ µ³­ÝÁ, íÇ­å³­Ï³Ý ½ñáõÛó­Ý»­ñÁ,

É»­½áõÝ áõ á­·ÇÝ É³­í³­·áõÛÝë Ç­Ù³­óáÕ ³½­·³­ë»ñ Ù³ñ¹ ¿ñ, á­ñÇ ïí³Í µ³­ó³­ë³­Ï³Ý á­ñ³­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ ³ÛÝ­ù³Ý »Ý, ÇÝã­ù³Ý ³­Ù»Ý ï»Õ ϳ­ñáÕ »Ý ÉÇ­Ý»É, ¨ ¹ñ³Ýù áõ­Ý»­ÝáõÙ »Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÑÇÙù, ϳ­ñáÕ »Ý ÉÇ­ Ý»É Ý³¨ Ù»Í ëÇ­ñá ѻ勉Ýù: ²ÛÝ­å»ë áñ ÑÇ٭ݳ­íáñ »Ý µ³­Ý³­ë»ñ­Ý»­ ñÇ ³ÛÝ ËÙµÇ ï»­ë³­Ï»­ï»­ñÁ, á­ñáÝù »½­ñ³­Ï³ó­ñ»É »Ý, áñ ö³íë­ïá­ëÁ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÇó ¿: àõÕ­Õ³­ÏÇ ù³Õ­í³Íù­Ý»ñ Ï³Ý ê.¶ñ­ùÇ Ñ³­Û»­ñ»Ý óñ·­Ù³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó, ½·³ó­íáõÙ ¿, áñ û·ï­í»É ¿ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇó, Îáñ­Ûáõ­ÝÇó, ï»­ëÇÉ­ùÇ Ï³Ù ·áõ­ß³­ÏáõÃ­Û³Ý Ó­¨áí ³Ï­Ý³ñÏ­Ý»ñ »Ý ³ñ­íáõÙ 5-ñ¹ ­¹³­ñ³ëϽ­µÇ ϳñ¨áñ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ. û­ñǭݳÏ` Ðáõ­ëÇÏ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ³Ý­µ³­ñá­Û³­Ï³Ý áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ å³ï­×³­éáí Ñáñ ï³­é³­å³Ý­ùÁ Ù»ÕÙ­íáõÙ ¿ Ññ»ß­ï³­ÏÇ ï»­ëÇÉù-ÙËǭó­ñ³Ý­ùáí, áñ ¹ñ³Ýó áñ­¹Ç­Ý»­ñÁ ÏÉÇ­Ý»Ý Éáõ­ ë³­íá­ñÇã, ·Ç­ïáõíÛáõÝ ¨ Ç­Ù³ë­ïáõíÛáõÝ Ïï³­ñ³­Í»Ý: γÙ` ¶Ý»­ÉÇ ëå³­ ÝáõÃ­Û³Ý ³­éÇ­Ãáí ²ñ­ß³­ÏÇÝ áõÕÕ­í³Í Ü»ñ­ë»­ëÇ ³­Ý»Í­ùáõÙ ß»ßï­íáõÙ ¿, û §¹áõù` ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»ñ¹, ÏÏáñ­Í³Ý­í»ù ¨ ³ÛÉ¨ë­ áï­ùÇ ã»ù ϳݷ­ÝǦ` ³Ï­Ý³ñ­Ï»­Éáí ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­ÙÁ 428 Ã.: Æ í»ñ­çá, ³ÛÝ, áñ ³Ûë å³ï­ÙÇ­ãÁ ɳۭÝá­ñ»Ý û·­ï³­·áñ­Í»É ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ëáõíÛáõ­ ÝÁ, Ñáõ­ßáõÙ ¿, áñ 4-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÇó å»ïù ¿ á­ñá­ß³­ÏÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ³Ýó­Ý»ñ, áñ å³ï­Ù³­Ï³Ý ¹»å­ù»­ñÇ áõ ¹»Ù­ù»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ½ñáõÛó­Ý»ñ ëï»ÕÍ­í»ÇÝ, ³Û­ëÇÝùÝ` å³ï­ÙÇ­ãÁ ã¿ñ ϳ­ñáÕ »­Õ»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Å³­Ù³­ ݳ­Ï³­ÏÇ­óÁ ÉÇ­Ý»É: гë­Ï³­Ý³­ÉÇ ï³­ñ³­Ï³ñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»ñ Ï³Ý Ý³¨ ´áõ­½³Ý­¹Ç §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ í»­ñ³­µ»ñ­Û³É: ¶ñùÇ ëϽµáõÙ Ýßí³Í ¿ §Æ ëÏǽµ¦ µ³­éÁ, µ³Ûó ëÏëíáõÙ ¿ ¶` »ñ­ñáñ¹ ¹åñáõí۳ٵ, ¨ §Êáë­ï³­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝ Ý³­ ˳­·Ç­ï»­ÉǦ ³­é³­ç³­µ³­ÝáõÙ ÝßíáõÙ ¿, û §»Ý ëá­ù³ ãáñù Ù³­ï»³Ýù¦: ä³ï­ÙáõíÛáõÝÝ ¿É ³­í³ñï­íáõÙ ¿ ¼` í»­ó»­ñáñ¹ ¹åñáõí۳ٵ, Áݹ·ñ­Ï»­ Éáí Ýßí³Í ãáñë ·ÉáõË­Ý»­ñÁ: Àݹ á­ñáõÙ` ³Ûë ϳ­éáõó­í³Í­ùáí ¿ ·Çñ­ ùÁ ѳÛï­ÝÇ »­Õ»É ݳ¨ Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óáõÝ ¹»é 5-ñ¹ ¹ ­ ³­ñáõÙ: ö³ñ­ å»­óÇÝ, ÑÇ­ß»­Éáí Ü»ñ­ë»ë Ø»­ÍÇ ³­Ý»Í­ùÁ, ·ñáõÙ ¿, áñ ³ÛÝ Ý»­ñ³é­í³Í ¿ñ §Áëï ·ñ»­ÉáóÝ Ç å³ï­Ùáõ­Ã»³Ý »ñÏ­ñáñ­¹áõÙݦ, ¨ ³ÛÝ ´áõ­½³Ý­¹Ç ¸`­ãáñ­ñáñ¹ ¹åñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¿, ³Û­ëÇÝùÝ` ¶ Ý­ßáõ­Ùáí ¹åñáõíÛáõ­ÝÁ »­Õ»É ¿ ³­é³­çÇ­ÝÁ: ²Ûë­ï»Õ, ǭѳñ­Ï», ϳ ÙÇ í»­ñ³­å³­ÑáõÙ. ö³ñ­å»­óÇÝ Ç­ñ»­ ÝÇó ³­é³ç, áñ­å»ë ³­é³­çÇÝ ä³ï­ÙáõíÛáõÝ, ÝßáõÙ ¿ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇÝ, ÇëÏ »ñÏ­ñáñ­¹Á` ö³íë­ïá­ëÇÝ: ÆÝ­ùÁ` Ô³­½³­ñÁ, ³Ï­Ý³­Í³Ý­ùáí Ëá­ë»­Éáí ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ Ù³­ëÇÝ, µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ë³éÝ ¿ ´áõ­½³Ý­¹Ç Ýϳï­Ù³Ùµ. ·ïÝáõÙ ¿, áñ ´Ûáõ­½³Ý­¹Ç³­ÛáõÙ áõ­ë³­Ý³Í Ù»­ÏÁ (§ö³õë­ïáë áÙÝ ´Çõ­

½³Ý­¹³­óǦ) ã¿ñ ϳ­ñáÕ §³Ý­å³ï­ß³×¦ µ³­Ý»ñ ·ñ»É, §³Ý­Ñ³­×áÛ Éëá­ Õ³ó¦: àõ­ñ»ÙÝ` ·áõ­ó» §³ÛÉ áù ۳ݭ¹áõ·Ý ¨ ³ÝÑ­ñ³­Ñ³Ý· µ³­ÝÇõ Éñµ³­ µ³ñ Ó»éÝ ³ñ­Ï»³É ÛÇõñÝ` ·ñ»³ó ½ÇÝã å¿ïë Áëï ϳ­ÙǦ, ³Û­ëÇÝùÝ` ÇÝã-áñ Ù»­ÏÁ Ñ»­ïá ѳ­Ý»É ¿ ѳï­í³Í­Ý»ñ, Éñ³ó­ñ»É ³Ý­Ñ³­×á Ù³­ë»ñ ¨ ϻխÍÇ­ùÁ ùá­Õ³ñ­Ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ Ùáõï­ùáõÙ ·ñ»É §êÏǽµ¦, áñ ³ÛÉ å³ï­ ÙÇã­Ý»­ñÇ ·áñ­Í»­ñáõÙ ã»Ýù ѳݭ¹Ç­åáõÙ: ²­Ýá­ñá­ßáõíÛáõ­ÝÁ Áëï ¿áõÃ­Û³Ý ãÇ Ñ³Õ­Ã³­Ñ³ñ­íáõÙ ³ÛÝ íϳ­Ûáõí۳ٵ, û §Ï³ µ³Ý, áñ ³­é³­çÇÝÝ ¿, ¨ ϳ µ³Ý, áñ í»ñ­çÇÝÝ ¿, ÇëÏ ÇÝã áñ ÙÇ­çÇÝ »­Õ³í, ³ÛÝ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ Ó»é­ùáí ·ñí»ó¦: ÜßíáõÙ ¿ ݳ¨, áñ ³Û¹ ÙÇ­çÇ­ÝÁ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ ³¹¨áë ³­é³ù­Û³­ÉÇ ù³­ñá½­ãáõíÛáõ­ÝÇó ÙÇÝ㨠¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íá­ñÇã, ϳÙ` ê³­ ݳï­ñáõ­ÏÇó ÙÇÝ㨠îñ¹³ï: ²Û­ëÇÝùÝ`³­é³­çÇÝ ·Éáõ­ËÁ ÙÇÝã ³Û¹ »­Õ³Í ¹»å­ù»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ¿, »ñ­ñáñ­¹Çó` Ù»½ ѳ­ë³Í ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ, ÇëÏ ÙÇ­ çÇÝÝ ¿É ÇÝ­ùÁ ѳ­Ù³­éá­ï³Í ¿ »­Õ»É, §ÇÝã­å»ë å³­ïÇ ßÇÝ­í³Í­ùÇ Ù»ç ³Ù­µáÕ­çÇ ³­í³ñï­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ ¹ñí³Í ÙÇ ³Õ­Ûáõë¦: à­Ù³Ýù ϳñ­Í»É »Ý` Ñݳ­ñ³­íáñ ¿, áñ ³­é³­çÇÝ ¨ »ñÏ­ñáñ¹ ·ÉáõË­Ý»ñ »Ý ѳ­Ù³ñ­í»É ݳ­Ëáñ¹ å³ï­ÙÇã ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ·ñùÇ »ñ­Ïáõ å³ï­Ù³í­Ï³­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ù³­ ë»­ñÁ (Ç µ³ó ³é­Û³É ì³ñ­¹³­å»­ïáõíÛáõ­ÝÁ), ÇÝ­ãÁ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³Ý­ëá­íáñ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝù ã¿ñ: ä³ï­Ù³­Ï³Ý ¨ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñÁ. ´áõ­½³Ý­¹Ç §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõݦ-Á ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇÝ, ¹»å­ù»ñÝ ëÏëáõÙ 330-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇó ¨ ³­í³ñ­ïáõÙ 387 Ã. г­Ûáó µ³­Å³­Ýáõ­Ùáí` Áݹ·ñ­Ï»­Éáí Ùáï 60 ï³ñ­í³ ßñç³Ý: ²ÛÝ ³Ý­÷á­Ë³­ñÇ­Ý»­ÉÇ ëϽµÝ³Õµ­ Ûáõñ ¿ 4-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­Ùáõí۳Ý, г­Û³ë­ï³­ÝÇ Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, Ï۳ݭùÇ ï³ñ­µ»ñ ß»ñ­ï»­ñÇ µ³­ó³­Ñ³Ûï­Ù³Ý ³­éáõ­Ùáí: ê³ Êáë­ñáí Îá­ï³Ï, îÇ­ñ³Ý, ²ñ­ß³Ï ºñÏ­ñáñ¹, ä³å, ì³­ ñ³½­¹³ï, ²ñ­ß³Ï ¨ Êáë­ñáí ó­·³­íáñ­Ý»­ñÇ Å³­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ å³ï­ ÙáõíÛáõÝÝ ¿, áñ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ å³ï­Ù³·­ñ³­Ï³Ý áõ íÇ­å³­Ï³Ý ß³­ ñ³¹­ñ³Ý­ùÇ Ù»ç: ºñ¨áõÙ »Ý µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ å³ñ­ëÇó ¨ Ñáõ­Ý³ó Ñ»ï, »­Ï»­Õ»­óáõ ³ë­ïǭ׳­Ý³­Ï³Ý ѽá­ñ³­óáõ­ÙÁ, ݳ­Ë³­ñ³­ñ³­ Ï³Ý áõ­Å»­Õ³­óáÕ ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ îñ¹³­ïÇÝ Ñ³­çáñ­¹³Í Êáë­ ñá­íÁ Ýñ³Ýó Çñ ßáõñ­çÁ ѳ­Ù³ËÙ­µ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ áñ­ë³­ï»­ÕÇ-³Ý­ï³é­Ý»ñ ¿ ÑÇÙ­ÝáõÙ, ÇëÏ îÇ­ñ³­ÝÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Ýñ³Ýó ¹»Ù Í³Û­ñ³­Ñ»Õ ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇ ¹Ç­Ù»É, ÇÝ­ãÇó û·ï­í»­Éáí` ѳñ¨³Ý »ñÏñ­Ý»­ñÁ ëÏëáõÙ »Ý å³­ïáõ­Ñ³­ë»É ѳ­Ûáó ³ñ­ù³­Ý»­ñÇÝ: ²ïñ­å³­ï³­Ï³­ÝÇ ì³­ñ³½­ß³­åáõ­ÑÁ Ïáõ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ îÇ­ñ³­ÝÇÝ, á­ñÇ û­ñáù ëñí»É ¿ñ ݳ¨ »­Ï»­Õ»­óáõ Ñ»ï ѳ­ñ³­ µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ, »ñ­ÏÇ­ñÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ë³é­Ý³ß­÷á­ÃÇ Ù»ç ¿ñ: ²ñ­ß³­ÏÁ å³­ÑáõÙ

¿ ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ËëïáõíÛáõ­ÝÁ, µ³Ûó ·³­Ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ëϽµáõ٠ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ùdz­µ³­Ý»É ¨ áõ­Å»­Õ³ó­Ý»É å»­ïáõíÛáõ­ÝÁ, Ü»ñ­ ë»­ëÇ å³ñ­ï³¹ñ­Û³É ·³­Ñ³­Ï³­Éáõ­Ùáí í»­ñ³­Ï³Ý·­Ý»É Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ïáÑ­ ÙÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëáõíÛáõ­ÝÁ: 곭ϳÛÝ ÝáõÛÝ Ý»ñ­ùÇÝ Ñ³­Ï³­ëáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ÏñÏÇÝ Ãáõ­É³ó­ÝáõÙ »Ý »ñ­ÏÇ­ñÁ, ÷áË­ÝÇ­÷áË áõ­Å»­Õ³­ÝáõÙ ¿ å³ñ­ëÇó ¨ Ñáõ­Ý³ó ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹»­ñ³­Ï³­ï³­ñáõ­ÙÁ` ÑáõÛ­Ý»­ñÁ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ »Ý ³ù­ëá­ñáõÙ, å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ ó­·³­íá­ñÇÝ »Ý µ³Ý­ï³ñ­ÏáõÙ: سë­Ý³­íá­ñ³­ å»ë »­Ï»­Õ»­óáõ Ñ»ï ëáõñ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ ѳëó­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý, áñ ÑáõÛ­ Ý»­ñÁ ëå³­ÝáõÙ »Ý ä³å ó­·³­íá­ñÇÝ. ¨ ³Ûë­å»ë Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ÷á­Ë³½­¹»­óáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ó­·³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ³Ïݭѳۭïá­ñ»Ý Ïáñ­Í³Ý­ Ù³Ý ¿ñ ·ÝáõÙ, áõ å³ï­Ù³­Ï³Ý ½³ñ­·³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ³Ûë ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí Û³Ý ³­í³ñ­ïÁ г­Ûáó µ³­Å³­ÝáõÙÝ ¿: ö³íë­ïáëÝ ëï»Õ­ÍáõÙ ¿ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõÝ, û­å»ï ³­é³Ýó ų­Ù³­ ݳ­Ï³·­ñáõí۳Ý, ݳ¨ ¹»å­ù»­ñÇ »ï¨³­é³­çáõí۳ٵ, á­ñáß ³Ý×ß­ïáõí Û³Ùµ áõ ëáõµ­Û»Ï­ïÇí ٻϭÝáõí۳ٵ, áñ ÇÝù­ÝÇÝ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ¿: î³­ ñ»·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñÇ ³­éáõ­Ùáí ë³ ÙÇ ù³ÛÉ ³­é³ç ¿ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇó: ´áõ­½³Ý¹Ý ³­é³­ïá­ñ»Ý û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ ³Ý­óáõ٠ϳ٠ѳ­çáñ­¹³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ÝßáÕ Ï³­ÛáõÝ Ó­¨»ñ`§³­å³ Û»ï ³Û­ëá­ñÇϦ, §½³Û­ Ýáõ ų­Ù³­Ý³­Ï³õ¦, §Û³­õáõñë ëá­ñ³¦, §Û³ÛÝ٠ų­Ù³­Ý³­ÏǦ ¨ ³ÛÉÝ. §²­ å³ Û»ï ³Û­ëá­ñÇÏ Ã³­·³­õá­ñ»³ó Êáë­ñáí Îá­ï³Ï: ʳ­Õ³­Õáõ­ÃÇõÝ ¨ ßÇ­Ýáõ­ÃÇõÝ ³­×»³É µ³½­Ù³­ó³õ¦, §¼³Û­Ýáõ ų­Ù³­Ý³­Ï³õ »ñ­Ã»³É ѳ­ë³­ Ý¿ñ »­åÇë­Ïá­åá­ë³­å¿ïÝ ìñó­Ý¿ë¦, §ºõ Û»ï ³Û­ëá­ñÇÏ Û³­õ»É ¨ë ­ÉÇ­Ý»É Ù³ñï Ëëïáõ­Ã»³Ùµ å³­ï»­ñ³½­ÙǦ, §Ú³ÛÝ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ñ³­Ù³­ñ»­ ó³Ý ³ñ­Å³­ÝǦ ¨ ³ÛÉÝ: ²Ûë Ó­¨»­ñÁ ݳ¨ ³ñ¹­ÛáõÝù »Ý ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õáõí۳Ý, á­ñÁ ݳ­ËÁÝï­ñáõÙ ¿ ϳ­Ýá­Ý³ó­í³Í ³ñ­ï³­ ѳÛï­ã³­ÙÇ­çáó­Ý»ñ: Î۳ݭùÁ ³­ñ³ñ­í³Í ¿ ϳ­ÛáõÝ, ׳­Ï³­ï³·­ñ»ñÝ áõ Áݭóó­ùÁ ݳ­Ëá­ñáß­í³Í »Ý, ų­Ù³­Ý³ÏÝ áõ ï³­ñ³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ û·­ ÝáõÙ »Ý ٳѭϳ­Ý³­óá­õÇÝ` ´³Ý-²ëï­Íáõ ϳ­ï³­ñ»­Éáõí۳­ÝÁ Ó·ï»­ Éáõ ¨ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï áõ­ë³­Ý»­Éáõ-Ù³ù­ñ³­·áñÍ­í»­Éáõ: Þ³ñ­Åáõ­ÙÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ϳ­ÛáõÝ-³Ý­ß³ñÅ Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñÇ Ñ³­çáñ­¹³­÷á­ËáõÃ­Û³Ý ·áõ­Ù³ñ: ÆëÏ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ Ñ»Ýó ų­Ù³­Ý³ÏÝ ¿, ¨ ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý á­×ÇÝ µÝá­ñáß ¿ ¹³é­Ýáõ٠ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ï³­Íá ѳ­çáñ­¹³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý å³Ñ­å³­Ýáõ­ ÙÁ` ³Ý­Ï³Ë ïíÛ³É Ñ³ï­í³­Íáõ٠ϳ­ï³ñ­í³Í ¹»å­ù»­ñÇ ïñ³­Ù³­µ³­ ݳ­Ï³Ý ϳ­åÇó (׳­Ï³­ï³­Ù³ñï, ù³­Õ³­ùÇ Ï³­éáõ­óáõÙ, ³ñ¨Ç ˳­í³­ ñáõÙ, ó­·³­Ï³­ÉáõÙ, Ùá­ñ»­ËÇ Ñ³ñ­Ó³­ÏáõÙ, ³­Ùáõë­ÝáõíÛáõÝ, çñÑ»­Õ»Õ, ¹³ß­Ý³­·Çñ, »ñÏ­ñ³­ß³ñÅ ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ³ÛÉÝ): ö³íë­ïá­ëÁ ï³­ñ»·­ñáõíÛáõÝ

ã¿ñ ·ñáõÙ, µ³Ûó û·­ï³­·áñ­Í»É ¿ñ å³ï­Ù³·­ñ³­Ï³Ý á­×Ç Ï³­éáõó­í³Í­ ù³­ÛÇÝ ß»ñ­ï»­ñÁ, ù³­ÝÇ áñ ݳ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõÝ ¿ñ ëï»Õ­ÍáõÙ: ØÛáõë ÏáÕ­ÙÇó ³ÏݭѳÛï ¿, áñ Çñ ·ñùáõ٠ݳ Ù»Í ã³­÷áí ¹Ç­Ù»É ¿ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇÝ: ²Ûë ѳݭ·³­Ù³Ý­ùÁ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý á­ñáß ÙÇ­ïáõÙ­Ý»ñ ¿ µ»­ñ»É Ýñ³­Ýáí, áñ §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦ ÷³ë­ïá­ñ»Ý ¹Ç­ï³ñÏ­í»É ¿ áñ­å»ë µ³­Ý³­íáñ ÝÛáõ­Ã»­ñÇ Åá­Õá­í³­Íáõ, ½ñáõ­ó³­ñ³Ý´áõ­½³Ý­¹³­ñ³Ý` í»­ñ³­å³­ÑáõÃ­Û³Ý ï³Ï ¹Ý»­Éáí å³ï­Ù³­Ï³Ý ѳ­í³ë­ ïÇáõíÛáõ­ÝÁ: Ø»­ÏÁݹ­ÙÇßï ³Ý­Ï³ë­Ï³Í ¹Ç­ï»­Éáí ³Ûë ·áñ­ÍÇ` å³ï­Ù³·­ ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñÇÝ å³ï­Ï³­Ý»­ÉÁ, µÝ³­Ï³Ý ѳ­Ù³­ñ»Ýù, áñ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ¨ Ñ»­ï³­·³­ÛÇ å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÇ Íñ³­·Ç­ñÁ` Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ¹»Ù­ù»ñÝ áõ ¹»å­ù»­ñÁ ѳ­Õáñ­¹»É ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ïå³­íáñ­ã³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ö³íë­ïá­ëÇÝ ÙÕ»É ¿ ¹»­åÇ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ëáõíÛáõÝ, ݳ ÇÝ­ùÁ ¨ë­ áõ­Ý»­ó»É ¿ íÇ­å»­Éáõ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ, ÇÝã­å»ë, ³­ë»Ýù, º­ÕÇ­ß»Ý` µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í»­Éáõ ³Ï­Ý»ñ¨ ѳ­ÏáõÙ­Ý»ñ: ´³Ûó áã ´áõ­½³Ý­¹Ç ·ÇñùÝ ¿ ½ñáõ­ó³­ñ³Ý, áã º­ÕÇ­ ᯀ ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ` µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý §×³­é³·­ñáõ­ÃÇõݦ: ¸ñ³Ýù å³ñ­½³­å»ë å³ï­ÙÇ­ãÇ ëï»Õ­Í³­·áñÍ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³Û­ï³­ ÝÇß­Ý»ñ »Ý: ö³íë­ïá­ëÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÁÝ­Ï³É­Ù³Ý áõ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÇ Áݹ·ñ­Ïáõ­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ ݳ¨ å³Û­Ù³­Ý³­íáñ­íáõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ³­½³ï Ùï³­Íá­Õáõí Û³Ý ³½­¹»­óáõí۳ٵ, á­ñÁ á­×Ç Ù»ç µ»­ñáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ íÇ­å³­Ï³Ý ï³ñ­ ñ»ñ, ³Ûɨ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ áõ ï³­ñ³­ÍáõÃ­Û³Ý Åá­Õáíñ­¹³­ÛÇÝ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»ñ` ѳ­Ù³¹ñ­í³Í ÙÇç­Ý³­¹³­ñ³­Ï³­ÝÇÝ: ´³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ų­Ù³­Ý³­ÏÁ ãáõ­ ÝÇ Ù»Ï áõÕ­ÕáõÃ­Û³Ý ß³ñ­ÅáõÙ` ³Ýó­Û³­ÉÇó Ý»ñ­Ï³­Ûáí ¹»­åÇ ³­å³­·³, ³ÛÝ­ï»Õ µ³­ó³­Ï³­ÛáõÙ ¿ ݳ¨ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ëáõµ­Û»Ï­ïÇí ų­Ù³­Ý³­ÏÁ: л­Õǭݳ­ÏÇ ¨ Áݭûñ­óáÕ-áõÝÏݹ­ñÇ Å³­Ù³­Ý³­ÏÁ Ùdz­ÓáõÉ­íáõÙ »Ý å³ï­ ÙáÕ-³­ë³­óá­ÕÇ Å³­Ù³­Ý³­ÏÇÝ: ÆëÏ ³­ë³­óá­ÕÁ ·áñÍ áõ­ÝÇ ÙÇßï Ý»ñ­Ï³ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ, ïíÛ³É å³­ÑÇ Ñ»ï. ³­Ñ³ ¨ ³Ýó­Û³­ÉÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ÑÇ­ßá­Õáõí ÛáõÝ, ³­å³­·³Ý` »­ñ³­½³Ýù, á­ñáÝù ³ÛÅ­Ù»³­Ï³­Ý³­ÝáõÙ »Ý: ä³ñ½ ¿, û ÇÝ­ãáõ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³­Ý³­íáñ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Ù»ç µÝ³­Ï³Ý ¿ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ »ï¨³­é³­çáõíÛáõ­ÝÁ, ¹ñ³ Ñ»ï` ݳ¨ ï³­ñ³­ÍáõÃ­Û³Ý ³­é³Ó­·³­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ Ç­ñ³­Ï³Ý áõ ³­ÝÇ­ñ³­Ï³Ý ³ß­Ë³ñÑ­Ý»­ñÇ ÙÇç¨: ²Ûë ·ñùáõ٠ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­çáñ­¹³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ÝßáÕ ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý Ó­¨»­ñÇó ß³­ï»­ñÁ ѳ­ñ³­µ»ñ­íáõÙ »Ý Ý»ñ­Ï³­ÛÇ Ñ»ï` §¨ Û»ï ³Û­ëá­ñÇϦ, §¨ Û»ï ³Ûëñ ³Ý­ó»³É ų­Ù³­Ý³­Ï³ó¦, §¨ »Õ¨ Û»ï ³Û­ëá­ñÇϦ: àñ¨¿ ³Ý­ ÓÇ Ï³Ù ¹»å­ùÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­ÉÇë å³ï­ÙÇ­ãÁ ¹ñ³Ý ϳå­í³Í ÑÇ­ß³ñ­Å³Ý ÷³ëï ¿ íϳ­Û³­Ïá­ãáõÙ, á­ñÁ ¨ë ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ »ï¨³­é³­çáõíÛáõÝ ¿,

ÑÇ­ßá­ÕáõÃ­Û³Ý ³ÛÅ­Ù»³­Ï³­Ý³­óáõÙ: ²Ûë­å»ë. سݭí»É ëå³­ñ³­å»­ïÇ ¨ ì³­ñ³½­¹³ï ³ñ­ù³­ÛÇ ÙÇç¨ ï»­ÕÇ áõ­Ý»­óáÕ å³­ï»­ñ³½­ÙÇÝ Ù³ë­Ý³Ï­ óáõÙ ¿ ݳ¨ ¶³­ñ»­·ÇÝ èßïáõ­ÝÇÝ. §²Ûë ¶³­ñ»­·ÇÝ ÷»­ë³Û É»³É ¿ñ Û³­é³ç Ýá­ñÇÝ Ð³­Ù³­½³ë­å¿Ç, ½ùáÛñ Ýá­ñÇÝ Ð³­Ù³­½³ë­åáõ­ÑÇ ³­ÝáõÝ áõ­Ý¿ñ ÏÇÝ: ºõ ǵñ¨ »ÏÝ Ã³­·³­õáñÝ Þ³­åáõÑ Û»ñ­ÏÇñÝ Ð³­Ûáó, ë³ »­ÃáÕ ½ÏÇÝÝ Çõñ ¨ ÷³­Ë»³É: ²­å³ ï³­ñ³Ý ½Ð³­Ù³­½³ë­åáõ­ÑÇ Û»ñ­ÏÇñÝ îáë­å³Û Ç ù³­ Õ³ùÝ ì³Ý, ѳ­Ý»³É ϳ­Ë»­óÇÝ ½Ý³¦: ²Ûë Ù³­ëÇÝ ³ñ­¹»Ý ÙÇ ³Ý­·³Ù, ¸ ¹å­ñáõÃ­Û³Ý Ì ·É­ËáõÙ, ö³íë­ïá­ëÁ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ïå³­íá­ñÇã ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí å³ï­Ù»É ¿ñ (û ÇÝã­å»ë »ñµ г­Ù³­½³ë­åáõ­ÑÇÝ Ïñ᭠ݳ­÷áË ãÇ ÉÇ­ÝáõÙ, ¹³­í³­×³Ý ì³­Ñ³Ý Ø³­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ ëïÇ­åáõÙ ¿ Ýñ³Ý Ù»ñ­Ï³ó­Ý»É ¨ ·ÉËÇ­í³Ûñ ϳ­Ë»É ì³­ÝÇ å³ñë­åÇó, ¨ ݳ­Ñ³­ï³­ÏÇ` ÓÛ³Ý ëåÇ­ï³­Ïáõí۳ٵ ÷³Û­ÉáÕ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ ï»­ëÇÉ­ùÇ ÝÙ³Ý ¿ñ) ¨ ³ÛÅÙ å³­ï»Ñ ³­éÇ­Ãáí ÑÇ­ßáõÙ ¿ ÏñÏÇÝ: ´áõ­½³Ý­¹Á, Ç ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ Êá­ñ»­Ý³­óáõ, áí ·Ç­ï³ùÝݳ­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùáí å³ï­Ù³­Ï³­Ý³ó­ÝáõÙ ¿ñ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÁ, íÇ­å³­Ï³Ý ½ñáõÛó­Ý»­ñÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ áñ­å»ë ѳ­í³ë­ïÇ å³ï­ÙáõíÛáõÝ: ò³Û­ïáõÝ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ ¿ ³ÛÝ, áñ ö³íë­ïá­ëÁ ѳ­Ûáó Ñá­ÕÇ ¨ çñÇ Ñ»ï ϳå­í³Í ²ñ­ß³Ï-Þ³­åáõÑ ÙÇ­ç³­¹»­åÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ áñ­å»ë ëïáõÛ· å³ï­ÙáõíÛáõÝ, ÙÇÝã­¹»é ¹³ Ù³Ûñ Ñá­ÕÇó áõÅ ³é­Ý»­Éáõ µ³­Ý³ÑÛáõ­ë³­Ï³Ý §ÙÇ­ç³½­·³­ÛÇݦ Ùá­ïÇí ¿. ÇëÏ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ²­ñ³ ¶»­Õ»­óÇ­ÏÇ í»­ñ³­Ï»Ý­¹³­Ý³ó­Ù³Ý ³­é³ë­å»­ÉÁ, û­ñǭݳÏ, ٻϭݳ­µ³­ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ­å»ë, áñ Þ³­ÙÇ­ñ³­ÙÁ, ͳ­í³É­íáÕ ¹Å·á­ÑáõíÛáõ­ÝÇó í³­Ë»­ó³Í, Çñ ï³ñ­÷³­ Íáõ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇÝ Ñ³·ó­ÝáõÙ ¿ ²­ñ³­ÛÇ Ñ³­·áõë­ïÁ ¨ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ, û ³­ñ³­É»½­Ý»ñÝ »Ý ϻݭ¹³­Ý³ó­ñ»É Ýñ³Ý: ØÇßï ã¿, áñ Ñ»ßï ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ë³Ñ­Ù³­Ý³­½³­ï»É, û ïíÛ³É ¹ñí³­·Á ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ¿ ¹³ñ­Ó»É µ³­Ý³ÑÛáõ­ë³­Ï³±Ý­ ³­ÏáõÝ­ùÇ, û å³ï­ÙÇ­ãÇ íÇ­å³­Ï³Ý Ï³­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨³Ý­ùáí: ÐÇ­ß»Ýù û­Ïáõ½ îÇ­ñ³Ý ó­·³­íá­ñÇ Ïáõ­ñ³ó­Ù³Ý Ñ³ï­ í³­ÍÁ` ϳå­í³Í Ýñ³ ·»­Õ»­óÇÏ ÓÇáõ Ñ»ï: îÇ­ñ³­ÝÁ ³­Ù»Ý Ï»ñå ½·áõ­ ß³­ÝáõÙ ¿ ݻݷ ì³­ñ³­½Çó ¨ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Çñ §Ùáõ·-ß³­·³­Ý³­ ϳ­·áõÛÝ ¨ åáõï­åáõ­ïÇϦ áõ ß³ï ëÇ­ñ»­ÉÇ ÓÇáõ ÷á­Ë³­ñ»Ý ÝÙ³Ý Ù»Ï áõ­ñÇ­ßÁ ÝíÇ­ñ»É å³ñ­ëÇ­ÏÇÝ: ²Ý­·³Ù Ýñ³ Ñ»ï áñ­ëÇ ·Ý³­Éáõó ³­é³ç ½·áõ­ß³ó­ÝáõÙ ¿, áñ å»ïù ã¿, áñ ݳ §Ù»ñ »ñÏ­ñáõÙ ³­é³ï áñ­ëÇ ï»­Õ»­ ñÁ ï»ë­ÝÇ, á­ñáí­Ñ»ï¨ ä³ñ­ëÇó ³½­·Á ã³­ñ³­ëÇñï, ݳ­Ë³Ý­Óáï, ã³­ñ³­ µ³­ñá, ݻݷ ¿¦: ä³ñ½ ¿, áñ µá­Éáñ ³Ûë ã³­ñ³­Ëá­ëáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý ì³­ñ³½­ß³­åáõ­ÑÇ ³­Ï³Ý­çÇÝ, ݳ ¹³­í³¹­ñ³­µ³ñ Ññ³­íÇ­ñáõÙ ¿ îÇ­ñ³­ ÝÇÝ, ¸³­É³­ñÇù ·Ûáõ­ÕáõÙ ³­Íáõ­Ëáí ßǭϳó­ÝáõÙ »Ý »ñ­Ï³ÃÝ áõ ѳ­ÝáõÙ

ó­·³­íá­ñÇ ³ã­ù»­ñÁ: ºí áÕ­µ³­ÉÇó îÇ­ñ³­ÝÁ ³­ëáõÙ ¿. §öá­Ë³­Ý³Ï áñ ÇÙ ½áõÛ· Éáõ­ë³­íáñ ³ã­ù»­ñÁ ³Ûë ï»­Õáõ٠˳­í³­ñ»­óÇÝ, ÃáÕ ³Û­ëáõ­Ñ»ï¨ ¸³­É³­ñÇ­ùÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý ²­ÍáõË Ïáã­íÇ ë³ Ñ³­íÇï­Û³Ý¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå µ³­ ݳѭÛáõ­ë³­Ï³Ý ϳ٠ѻ­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ-íÇ­å³­Ï³Ý Ï³­ñáÕ ¿ ÉÇ­Ý»É ²ñ­ß³­ ÏÇÝ §³Û­ÍÇó ³ñ­ù³¦ ³Ý­í³­ÝáÕ å³ñ­ëÇó ³­Ëá­é³­å»­ïÇ ·É˳­ïáõ­ ÙÁ ì³­ë³Ï ëå³­ñ³­å»­ïÇ ÏáÕ­ÙÇó, ϳ٠²Õ­í³­ÝÇó àõé­Ý³Ûñ ³ñ­ù³­ÛÇÝ ×³­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïáõ٠ѳݭ¹Ç­å»­Éáõ ¨ ãëå³­Ý»­Éáõ` Øáõ­ß»­ÕÇ ù³Û­ÉÁ, ϳ٠Øáõ­ß»­ÕÇ, ä³­åÇ ëå³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý ï»­ë³­ñ³Ý­Ý»­ñÁ ¨ ³ÛÉÝ: ÆëÏ, û­ñǭݳÏ, Þ³­åáõ­ÑÇ Ï³­Ý³­Ýá­óÇ ·»­ñ»­í³­ñáõÙÝ áõ å³ï­íáí ä³ñë­Ï³ë­ï³Ý áõ­Õ³ñ­Ï»­ÉÁ ϳ­ñáÕ ¿ Ç­ñ³­Ï³Ý-å³ï­Ù³­Ï³Ý ÉÇ­Ý»É, µ³Ûó Ñ»­ï³­·³Ý ëï³­Ý³É ½áõï µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ٻϭÝáõíÛáõÝ. ³Û¹ ù³Û­ÉÇó ³½¹­í³Í Þ³­åáõ­ÑÁ ·³­í³­ÃÇ íñ³ ù³Ý­¹³­Ï»É ¿ ï³­ÉÇë Øáõ­ß»­ÕÇÝ` ëåÇ­ ï³Ï ÓÇÝ Ýëï³Í, ¨ ëÇ­ñáõÙ ¿ ÏñÏÝ»É. §Ö»ñ­Ù³­Ï³­ÓÇÝ ·Ç­ÝÇ ³ñµ­ó¿¦: ¼áõï µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ¿ í»­ñá­ÑÇß­Û³É ²ñ­ß³Ï-Þ³­åáõÑ ¹ñí³­·Á, ݳ¨ 30-³Ù­Û³ å³­ï»­ñ³½­ÙÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ùë³­ÝÇó ³­í»­ÉÇ ³Ý­·³Ù­Ý»ñ ï³ñ­µ»ñ ½á­ñ³­å»­ï»­ñÇ ·É˳­íá­ñáõí۳ٵ å³ñ­ëÇó Ù»­Í³­ù³­Ý³Ï µ³­Ý³­ÏÇ Ý»ñ­ Ëáõ­Åáõ­ÙÁ ¨ ì³­ë³­ÏÇ ÏáÕ­ÙÇó ѳëó­ñ³Í ¹³­Å³Ý å³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ, áñ ö³íë­ïá­ëÁ µ³­ñ»ËÕ­×áõí۳ٵ ÏñÏÝáõÙ ¿` ÙÇßï ³­í³ñ­ï»­Éáí, û å³ñ­ ëÇÏ ½á­ñ³­å»­ïÁ, ݳ¨ ¹³­í³­×³Ý Ø»­ñáõ­Å³Ý ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ §ùÇã Ù³ñ¹­ ϳݭóáí ÷³Ë­ãáõÙ-³­½³ï­íáõÙ ¿¦, §ÙÇ ÓÇáí ×á­Õáå­ñ»­Éáí ÷³Ë­ãáõÙÁÝÏ­ÝáõÙ ¿ ä³ñ­ëÇó ³ß­Ë³ñ­ÑÁ¦, ¨ ³Ûë­å»ë ß³ï ³Ý­·³Ù­Ý»ñ: ²ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÁ. ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý¹ å³ï­Ù³­·Ç­ñÁ ³Ûë­å»ë å³ï­Ùáõí۳Ý, µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ëáõÃ­Û³Ý ¨ Çñ íÇ­å³­Ï³Ý Ï³­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý Ñ³­ Ù³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí ëï»Õ­Í»É ¿ ÙÇ »ñÏ, á­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­ Ù³ë­Ý»­ñÁ Ñ»ï¨á­Õ³­Ï³Ý ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ·Ý³­Ñ³­ï»É ݳ¨ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ·³­Õ³­÷³­ñ³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ å³ï­ÙÇ­ãÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õáõí۳Ý, ëï»Õͳ­ ·áñ­Í³­Ï³Ý ˳éÝ­í³Í­ùÇ, á­×³­Ï³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¨ ³ÛÉ Ñ³ñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñëï³­Ï»­óáõÙ­Ý»­ñáí: Æñ ݳ­Ëáñ¹ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ¨ ѳ­çáñ¹ º­ÕÇ­ß»Ç Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ï³Í` ³­í»­ÉÇ ùÇã ï»Õ ï³­Éáí Ïñá­ Ý³Ï³Ý áõ ¹³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ ËݹÇñ­Ý»­ñÇÝ, ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÇ ÑÇÙ­ùáõÙ áõ­Ý»­Ý³­Éáí Ï»Ýï­ñá­Ý³­ÓÇ· Ùdz­å»­ïáõíÛáõÝÝ áõ ³Û¹ ÑÇÙ­ùÇ íñ³ Ù»ñ­ Å»­Éáí ³­Ù»Ý ÙÇ ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõÝ, ÇëÏ Ùdz­µ³Ý­Ù³Ý ÑÇÙù ѳ­Ù³­ñ»­Éáí »­Ï»­Õ»­óÇÝ` ö³íë­ïá­ëÁ ³Û¹ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí ¿ ¹³­ïáõÙ µá­Éáñ ¹»å­ù»ñÝ áõ ·áñ­ÍáÕ ³Ý­Ó³Ýó, ݳ¨ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ: Üñ³ Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç µÝ³­Ï³Ý »Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ß»ß­ï»­ñÁ ¨ë` ï»­ëÇÉù-Ññ³­ß³­å³­ïáõ­ Ù³­ÛÇÝ Ï³Ù íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñáí, á­ñáÝù åÇ­ïÇ

Áݹ·Í­í»Ý Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÇ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Å³­ é³Ý·­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñáõÙ: ú­ñǭݳÏ, »ñµ ìñó­Ý»ë ù³­Ñ³­Ý³­Û³­å»­ïÇ Ù»­Õ³¹­ñ³Ýù­Ý»­ñÇó Ñ»­ïá ó­·áõ­ÑÇÝ Ñ»­Ã³­Ýáë ³Ù­µáË ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ` Ýñ³Ý ëå³­Ý»­Éáõ, ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ë³­Õ³Õ å³Ñ­í³Í­ùÇó áõ ³­ÕáíùÇó Ñ»­ ïá ¹»­åÇ »­Ï»­Õ»­óÇ ß³ñÅ­íáÕ Ù³ñ¹­Ï³Ýó §µ³­½áõÏ­Ý»­ñÁ »ï ßñçí»­óÇÝ ¨ ÃÇ­ÏáõÝù­Ý»­ñÇ íñ³ ëù³Ý­ã»­É³­å»ë ϳå­í»­óÇݦ, ÇëÏ Ññ³ß­ùÁ û·­Ý»ó, áñ Ýñ³Ýù ×ßÙ³­ñÇï ѳ­í³­ïÇ ·³Ý: ÜáõÛÝ Ï»ñå å³­ï³­ÝÇ Ñ³­ë³­ÏáõÙ ³­Ùáõë­Ý³­ó³Í Ðáõ­ëÇÏ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ ï»­ëÇÉùÝ ³­ëáõÙ ¿, áñ ݳ »ñ­Ïáõ ³­Ý³ñ­Å³Ý áñ­¹Ç­Ý»ñ Ïáõ­Ý»­Ý³: êñ³Ýó ³Ý­µ³­ñá Ï۳ݭùÇó Ñ»­ïá, »ñµ §Ùï³­Ý¿ÇÝ Û»­åÇë­Ïá­åá­ë³­ÝáóÝ ¨ ÁÙ­å¿ÇÝ ³Ý¹ ·Ç­ÝÇ ¨ µá­½ûù ¨ í³ñ­ Ó³­Ïûù ¨ ·áõ­ë³­Ýûù ¨ ϳ­ï³­Ïûù¦, §Û³Ý­Ï³ñ­Í³­ÏÇ Ññ»ß­ï³Ï éÝ »ñ¨³­ó³õ¦ ¨ ëå³­Ý»ó »ñ­Ïáõ­ëÇÝ ¿É, ¨ ÏñÏÇÝ ï»­ëÇÉ­ùÁ ÙËǭó­ñ»ó ï³­é³­åáÕ Ñá­ñÁ, áñ ³Û¹ ³­Ý³ñ­Å³Ý­Ý»­ñÇó ѳ­Ûáó »­Ï»­Õ»­óáõ ¨ »ñÏ­ñÇ ÷ñÏÇã ÏÍÝíÇ (Ü»ñ­ë»ë Ø»­ÍÁ): γÙ` Ü»ñ­ë»­ëÇÝ Î»­ë³­ñdz­Ûáõ٠ϳ­Ãá­ÕÇ­ Ïáë û­Í»­ÉÇë ³­Õ³í­ÝÇÝ Çç­ÝáõÙ ¿ Ýñ³ ·ÉËÇÝ, áñ Ýß³Ý ¿, û §Ñ³­×áÛ »­Õ»ñ ¹áõ ²ë­ïáõ­ÍáÛ, ¨ Ðá­·Ç ²ë­ïáõ­ÍáÛ Ñ³Ý­·»³õ Ç í»­ñ³Û ùá¦: Ðñ³ß­ùÇ Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ §ÝÛáõ­Ã³­Ï³­Ý³­ÝáõÙ ¿¦ »ñÏÝ­ùÇó Çç­ÝáÕ ÉáõÛ­ ëÇ ëÛ³Ý, í»ñ µ³ñÓ­ñ³­óáÕ ³Ù­åÇ ï»ë­ùáí: ²Ûë­å»ë, »ñµ ÃáõÛ­ÝÁ ËÙ»­Éáõó Ñ»­ïá Ü»ñ­ë»­ëÁ ˳­Õ³Õ ·á­Ñ³­µ³­ÝáõíÛáõÝ ¿ ÑÕáõÙ »ñ­ÏÇÝù, áñ ³ñ­Å³­ÝÇ »­Õ³í îÇ­ñáç ѳ­Ù³ñ ٳѭí³Ý ¨ Ñ»­ïá §»­¹»³É ÍáõÝñ, Ëݹñ¿ñ ½Ãá­Õáõ­ ÃÇõÝ Ç í»­ñ³Û ëå³­Ýá­ÕÇÝ Çõ­ñáÛ¦, ѳݭϳñÍ ³­ëá­ñÇ Þ³­ÕÇ­ï³ ¨ ÑáõÛÝ º­åÇ­÷³Ý §³­Ý³­å³­ï³­õáñù¦ ï³ñ­µ»ñ í³Û­ñ»­ñáõÙ Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï ï»ë­ÝáõÙ »Ý §³­ãûù µ³­óûù Ç ïá­õÁÝ­ç»³Ý Å³­Ùáõ ½³ÛñÝ ²ë­ïáõ­ÍáÛ Ü»ñ­ ë¿ë ǵñ¨ Û³Ùåë Û³÷ß­ï³­Ï»³Éë¦: Ðñ³ß­ùÇ ï»­ë³­Ý»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­ñáÕ ¿ Ùá­ï»­Ý³É ݳ¨ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ÁݭϳɭٳÝÝ áõ å³­ïáõ­ÙÇÝ. ä³å ó­·³­íá­ñÇ ¹Ç­í³­ÛÇÝ ¿áõíÛáõ­ÝÁ óáõ­ó³¹ñ­íáõÙ ¿ ³ÛÝ­å»ë, áñ ǵñ Ýñ³ Íá­óÇó û­Ó»ñ ¿ÇÝ ¹áõñë ·³­ÉÇë, ÷³­Ã³Ã­íáõÙ å³­ñ³­Ýá­óÇÝ, ÇëÏ ë³ñ­ë³­ ÷³Í Ù³ñ¹­Ï³Ýó §Ý³ å³­ï³ë­Ë³­ÝÇ ï³Ûñ ³­ë»­Éáí` ÿ ÙÇ »ñÏÝ­ãÇù, ½Ç ëá­ù³ ÇÙ »Ý¦, ¨ ÙdzÛÝ §Ûáñ­Å³Ù ѳۭñ³­å»ïÝ Ü»ñ­ë¿ë Ùï³­Ý¿ñ ³­é³­ çÇ Ýá­ñ³, ¹¨ùÝ ã»ñ¨»³É ³­Ý»ñ¨áÛà ÉÇ­Ý¿Çݦ: Àݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ññ³ß­ùÇ Ï³ñ¨áñ µ³­Õ³¹­ñ³­Ù³­ëÁ »­ñ³½-ï»­ëÇÉùÝ ¿, áñ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ áõ­Ý»­ÝáõÙ ¿ ·áõ­ß³­ÏáÕ µÝáõÛÃ: Ðáõ­ëÇÏ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ »­ñ³½-ï»­ëÇÉ­ùáí ¿ Ç­Ù³­ÝáõÙ áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ ¨ Ãá­é³Ý (Ü»ñ­ë»­ëÇ) ¿áõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ, г­Ïáµ ØÍµÝ³Ý Ññ³­ ß³­·áñÍ ¿, ¨ »­ñ³½Ý ¿ Ýñ³Ý Ñáõ­ßáõÙ Üá­ÛÛ³Ý ï³­å³­ÝÇ Ù³­ëáõÝ­ùÇ ï»­ÕÁ: γ­ï³ñ­í»­ÉÇù ·áñ­Í³­éáõÛà ¿ í»­ñ³·ñ­íáõ٠ݳ¨ ³­Ý»Í­ùÇÝ, áñ­åÇ­ëÇÝ ¿ Ü»ñ­ë»­ëÇ ³­Ý»Í­ùÁ, îÇ­ñ³Ý ³ñ­ù³­ÛÇÝ áõÕÕ­í³Í` ¸³­ÝÇ»É Ñá·¨á­ñ³­Ï³­

ÝÇ ¹³­í³­Ý³­Ë³éÝ Ëáë­ùÁ. §²ñ¹ í³ëÝ ³Ûë­ã³÷ ëïáõ­Ã»³Ýó Ó»­ñáÛ ¨ åÕÍáõ­Ã»³Ýó, µ³ñÓ­ó¿ î¿ñ ½Ã³­·³­õá­ñáõ­ÃÇõݹ Ó»ñ Ç Ó¿Ýç. µ³ñÓ­ó¿ ¨ ½ù³­Ñ³­Ý³­Ûáõ­ÃÇõݹ Ç Ó¿Ýç: òñá­õ»ë­çÇù ¨ µ³­Å³­Ý»ë­çÇù¦: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ Ïñá­Ý³­å³­ïáõ­ÙÇ Ù»ç ÙÇßï Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý ê.¶ñ­ùÇó ѳï­í³Í­Ý»ñ, å³ï­ÙÇ­ãÇ Ëáë­ùÇÝ Ý»ñ­ÓáõÉ­í³Í áõÕ­Õ³­ÏÇ Ù»ç­µ»­ñáõÙ­Ý»ñ: ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Á, ëñ³Ý ½áõ­·³­Ñ»é, Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï ùÝݳ­µ³ñ ¿ Áݭϳ­ÉáõÙ ÷³ë­ïÇ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ų­Ù³­Ý³­ÏÇ á­·ÇÝ, ÇÝ­ãÁ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿, û­ñǭݳÏ, ùñÇë­ïá­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ áõ­Åáí ï³­ñ³­Í»­Éáõ ¨ Ñá·¨áñ á­ñáß Ë³­í»­ñÇ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ×ßÙ³­ñÇï ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõÙ, ÙÇç­ Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³ë­ïǭ׳­Ý³­Ï³ñ­·áõÃ­Û³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñáõÙ` ³Ý­Ï³Ë ³­Ù»Ý ÇÝã ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­Ý»­Éáõ, Ý»­ñ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ýß³­Ý³­Ï³ñ­·Ç Ù»ç Ù»Õ­ùÇ áõ ³­å³ß­Ë³­ñ³Ý­ùÇ, ϳ٠ݳ­Ñ³­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý áõ ëñµ³ó­Ù³Ý ѻ勉Ýù­ Ý»­ñÁ ¹Ç­ï»­Éáõ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ å³­Ñ³Ý­çÇó: Ðáõ­ëÇ­ÏÇ ³Ý­µ³­ñá áñ­¹Ç­Ý»ñ ä³­åÇ ¨ ²­Ã³­Ý³­·»­Ý»­ëÇ å³Ñ­í³Í­ùÁ å³ï­ÙÇ­ãÁ á­ñ³­ÏáõÙ ¿ áñ­å»ë §Çõ­ñ»³Ýó ų­Ù³­Ý³Ï ¹³­ñáõÝ ÝÙ³­Ý»³Éù¦, ÇÝã­å»ë áñ ëó÷ ¿ ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ ³ÛÝ, áñ 4-ñ¹ ¹ ­ ³­ñáõÙ Ýáñ Ïñá­ÝÁ §áã ç»ñ­Ù»­é³Ý¹ ÇÝã ѳ­õ³­ïáíù Áݭϳ­É³Ý, ³ÛÉ Çµñ¨ ½Ùá­Éá­ñáõ­ÃÇõÝ ÇÙÝ Ù³ñ¹­Ïáõ­Ã»³Ý Ç Ñ³ñ­Ï¿¦: Êá­ñ³­·Ç­ï³­ÏáõíÛáõÝ ¿ Ýϳï­íáõ٠ݳ¨ 387 Ã. г­Ûáó µ³­Å³Ý­ Ù³Ý áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõÃ­Û³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõÙ. ÑáõÛ­Ý»ñÝ áõ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ Ëáñ­Ñáõñ¹ »Ý ³­ÝáõÙ` §Ý³Ë Áݹ »ñ­Ïáõ µ³­Å³­Ý»É »ñ­Ïáõ ó­·³­õá­ñûùë ²ñ­ß³­Ïáõ­Ýûù` ½áñë ϳ­óáõ­ó³ù, ³­å³ ¨ Áݹ Ýá­ë³ ÏñÍ»É ç³­Ý³ë­óáõù, Ç Ù¿ç ³ñ­Ï³­Ý»É Ç Í³­é³­Ûáõ­ÃÇõݦ: ²Ûë å³Û­Ù³Ý­Ý»­ñáõ٠ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ ö³íë­ïá­ëÁ, µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­ Ý»­Éáí ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ í»ñ­çÇÝ ³ñ­ù³­Ý»­ñÇ Ã»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¨ ¹»å­ù»­ñÇ ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Ù»ç ³­Ù»Ý ÇÝã µ³­ó³ï­ñ»­Éáí ³Û¹ ÑÇÙ­ùÇ íñ³, Ùdz­ ų­Ù³­Ý³Ï ×Çßï ¿ Áݭϳ­Éáõ٠廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ·á­Û³­å³Ñ­å³Ý Ýß³­ ݳ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ó­·³­íá­ñÇ` áñ­å»ë å»­ïáõÃ­Û³Ý Ï»Ý­¹³­ÝÇ Ïñá­ÕÇ ¹»­ñÁ ¨ ¹ñ³­Ýáí ݳ¨` ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ïáñ­Í³­Ý³­ñ³ñ áõ­ÅÁ, áõñ, ǭѳñ­Ï», ½·³­ÉÇ ¿ ݳ¨ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ÑÇ»­ñ³ñ­Ëǽ­ÙÇ ï³ñ­ñÁ, »ñϭݳ­ÛÇÝ áõ »ñÏ­ ñ³­ÛÇÝ ï»­ñ»­ñÇÝ ÙÇßï »Ý­Ã³ñÏ­í»­Éáõ 峭ѳݭçÁ: Ü»ñ­ë»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ ѳ­Ùá­½áõÙ ¿ ²ñ­ß³Ï ´­-Çó ¹Å·áÑ Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ` ã¹³­í³­×³­Ý»É, ãµ³­ ųݭí»É Ç­ñ»Ýó ó­·³­íá­ñÇó. §¼Ç ÿ ã³ñ Ç­ó¿ ²ñ­ß³Ï, 볭ϳÛÝ ³ëï­ í³­Í³­å³ßï ¿, ¨ »­Ã¿ Ù»­Õ³­õáñ ¨ë­Ç­ó¿, 볭ϳÛÝ Ã³­·³­õáñ Ó»ñ ¿¦, ÇÝ­ ãÁ ß³ï ¿ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç Ëáë­ùÁ Ù»ñ ÑÇ­í³Ý¹ áã­Ë³­ñÇ ¨ û­ï³­ñÇ ³­éáÕç ·³Û­ÉÇ Ù³­ëÇÝ, Êá­ñ»­Ý³­óáõ µ³­Ý³Ó¨Ù³Ùµ: ²­Ñ³ ß³ï ¹Ç­åáõÏ ÙÇ û­ñÇ­Ý³Ï ¨ë. ³­í³­ï³­Ï³Ý ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ï³­

ÝáÝ­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ³ÛÝ ¿, áñ »ñϭݳ­ÛÇÝ ÑÇ»­ñ³ñ­Ëǽ­ÙÁ ³­é³ç ¿ µ»­ñáõÙ »ñÏ­ ñ³­ÛÇÝ ³ë­ïǭ׳­Ý³­Ï³ñ­·áõÃ­Û³Ý ÝáõÛÝ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ: ´áõ­½³Ý­¹Ç ·³­Õ³­÷³­ñ³­ÏÇñ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇó Øáõ­ß»Õ س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ ÏéíÇ ¹³ß­ïáõÙ Ñ»­ï³åÝ­¹áõÙ ¨ ãÇ ëå³­ÝáõÙ ²Õ­í³Ý­ùÇ àõé­Ý³Ûñ ó­·³­íá­ñÇÝ ¨ ä³­ åÇ Ù»­Õ³¹­ñ³Ýù­Ý»­ñÇÝ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿. §º­Ã¿ ·³Û Ç Ó»éÝ »ñ­µ»ù ³Ûñ ó­·³­õáñ, »ë áã ë峭ݻ٠½³Ûñ ó­·³­õáñ¦, á­ñáí­Ñ»ï¨ §áñ ó·ë áõ­ Ý¿ÇÝ`Ýá­ù³ ÇÙ ÁÝ­·»ñù ã¿ÇÝ, ³ÛÉ ùá¦, ÇÝ­ãÁ ä³å ó­·³­íá­ñÁ ɳ­í³­ ·áõÛÝë ѳë­Ï³­ÝáõÙ ¿ ¨ §³ñ­Ï³­Ý¿ñ ½Ýá­í³õ ·ÇñÏë ¨ ɳÛñ Ç í»­ñ³Û å³­ ñ³­Ýá­óÇÝ Øáõ­ß»­ÕǦ: ÜáõÛÝ Ï»ñå Ýñ³ »Õ­µ³Ûñ íñ»ÅËÝ­¹Çñ Ø³Ý­í»­ÉÁ ãÇ ëå³­Ýáõ٠û­Ïáõ½ ¹ñ³­Íá, µ³Ûó ó­·³­ÏÇñ ì³­ñ³½­¹³­ïÇÝ ¨ áñ­¹Ç­Ý»­ ñÇÝ Ñáñ­¹á­ñáõÙ ¿ §ïÇ­ñ³ë­å³Ý¦ ãÉÇ­Ý»É: ²Ûë­å»ë ÙÇç­Ý³­¹³­ñ³­Ï³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ ½áõ­·³Ïó­íáõÙ ¿ ³½­·³­ÛÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ·Ç­ï³Ï­óáõí۳­ÝÁ, á­ñÁ ÙÝáõÙ ¿ ϳ­ÛáõÝ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù ¨ ï³ñ­µ»ñ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñáí »ñ¨áõÙ ¿ ÙÛáõë å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÇ ·áñ­Í»­ñáõÙ ¨ë: ²Ûë ³­éáõ­Ùáí Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ ¿, áñ ÝáõÛÝ Ø³­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÁ 7-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ` ³­ÝÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý »ñ­Ïáõ ¹³­ñ»­ñÇó Ñ»­ïá, Áëï Ðáí­Ñ³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³­ ïáõ­ÙÇ` ëå³­ÝáõÙ »Ý µá­Éáñ ï»­ë³­ÏÇ Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÇÝ, ÏïñáõÙ Ýñ³Ýó ·ÉáõËÝ áõ ³­Ï³Ýç­Ý»­ñÁ: λñ­å³­íáñ­Ù³Ý ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ. ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Ç §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ Ù»ç ³­é³Ýӭݳó­íáõÙ »Ý Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ »­ñ»ù Áݹ·Áñ­ ÏáõÙ­Ý»ñ` ³) Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»ñ ¨ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ïáÑ­ÙÇ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÁ, µ) س­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻñ, ·) ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»ñ, á­ñáÝó Éñ³ó­ÝáõÙ »Ý û­ï³ñ ïÇ­ ñ³­Ï³É­Ý»­ñÇ ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÁ (Þ³­åáõÑ, ì³­ñ³½­ß³­åáõÑ, ì³­Õ»ë, î»­ñ»Ý­ ïÇáë): λñ­å³­íáñ­Ù³Ý ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ ¨ë­ »É­ÝáõÙ »Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ ù³­ÛÇÝ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñÇó, å³ï­ÙÇ­ãÁ »­Ï»­Õ»­óáõ ¨ å»­ïáõÃ­Û³Ý Ùdz­µ³­ÝáÕ áõÅ ¿ ï»ë­ÝáõÙ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Å³­é³Ý·­Ý»­ñÇ Ù»ç ¨ Ýñ³Ýó Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ Ññ³­ß³­å³­ïáõ­Ù³­ÛÇÝ Ý»ñ­µá­Õáí, ÝáõÛÝ ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ ݳ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ س­ ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñáõÙ ¨ ѳ­çáñ¹ Ù³­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­Ý³­ë»ñ å³ï­ ÙÇã­Ý»ñ º­ÕÇ­ß»Ç áõ ö³ñ­å»­óáõ ÝÙ³Ý Ýñ³Ýó Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ ¹ñ³­Ï³Ý µ­¨»­é³­óáõÙ­Ý»­ñáí` ³Ûë­ï»Õ ³­½³­ïá­ñ»Ý ¹Ç­Ù»­Éáí ݳ¨ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­ Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇÝ: êï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý µ³ñ­¹áõíÛáõÝ ³­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ų­Ù³­Ý³Ï: ²­é³­çÇÝ ËÙµÇ` íϳ­Û³­ µ³­Ý³­Ï³Ý ݳ­Ñ³­ï³Ï­Ý»­ñÇ µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ ¨ »ñÏ­ñáñ¹ ËÙµÇ` íÇ­å³­ Ï³Ý Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÁ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ù»ç ׳ù »Ý ï³­ÉÇë ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý µ³ñ¹ Ç­ñ³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ëó÷ ·Ý³­Ñ³ï­Ù³Ý ¹Åí³­ñáõí۳ٵ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ áñ ¹ñ³ µáõÝ Ïñá­ÕÁ ³ñ­ùáõ­ÝÇùÝ ¿ ÉÇ­Ý»­Éáõ:

Ðá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñáõ٠ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ïÇ ³é­Ï³­Ûáõí Ûáõ­ÝÁ ÇÝù­ÝÇÝ Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, ¨ ¹ñ³ Ñ»ï ¿ Ù»Í ã³­÷áí ϳå­íáõÙ Ýñ³Ýó Áݹ·Í­í³Í ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÁ, á­ñÁ ½·³­ÉÇá­ñ»Ý Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ç­ñ³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³­·Ç­ñÁ, ѳ­Õáñ­¹³Ï­ó»­ÉÇ µÝ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ìñó­Ý»­ëÁ ͳÝñ ¿ ï³­Ýáõ٠ó­·áõ­Ñáõ ³Ý­µ³­ñá í³ñ­ùÁ, ¨ »­Ï»­Õ»­óáõÙ Ù³ñ­¹³ë­å³Ý­Ý»­ñÇÝ ëå³­ë»­ÉÇë Ýñ³ ˳­Õ³­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ É³ñ­í³­ÍáõíÛáõÝ Ï³: ²­Ùáõë­ÝáõíÛáõ­ÝÁ îÇ­ñ³Ý ³ñ­ù³­ÛÇ ¹ëï»ñ Ñ»ï Ñ»Ýó ëϽµÇó ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÇ Ù»ç ¿ ¹ÝáõÙ Ðáõ­ëÇ­ÏÇÝ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ §Û³­Ùáõë­ Ý³­Ý³ÉÝ µéݳ­¹³­ï»­ó³õ Ç Ã³­·³­õá­ñ¿Ý ǵñ¨ ½Ù³­ÝáõϦ: Üñ³ Ï»ñ­ å³­ñáõÙ å³ï­ÙÇ­ãÁ ï»ë­ÝáõÙ ¿ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í Ù³­ÝáõÏ-Í»ñ ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, áñ ³ñ¹­ÛáõÝù ¿ Ýñ³, áñ ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ϳñ¨áñ ËáñÑñ­¹³­ÝÇß­Ý»­ñÇó Ù³­Ýáõ­ÏÁ ݳ¨ áõ­ë³­Ý»­ÉÇ Ç­Ù³ëï­ÝáõÃ­Û³Ý ÏñáÕÝ ¿. Ðáõ­ëÇ­ÏÁ §Ã¿­å¿ï ³­õáõñµù Ù³­ÝáõÏ ¿ñ, ³ÛÉ ½³­õ³­·áõ­ÃÇõÝ Í»­ñáõ­Ã»³Ý Ëñ³­ïáõÝ ÛÇÝ­ù»³Ý óáõ­ó³­Ý¿ñ¦: λñ­å³­ñÇ ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÁ, ³Ý­ßáõßï ëñíáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ ³Ý­µ³­ñá­Û³­Ï³Ý áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ ·á­Ûáõí۳ٵ: ÆëÏ Ã³­·³­íá­ ñÇ ¨ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ` ³­Ý»ñ­Ñ³Ûñ-÷»­ë³ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý ³­í³ñï ¿ áõ­Ý»­ÝáõÙ, ù³­ÝÇ áñ îÇ­ñ³­ÝÇÝ áõ­ÕÇÕ ×³­Ý³­å³ñ­ÑÇ µ»­ñ»­ÉÁ ³Ýѭݳ­ñÇÝ Ñ³­Ù³­ñ»­Éáí, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ѳ­Û»­ñÁ Ýñ³ û­ñǭݳ­ÏÇÝ Ñ»ï¨»­ Éáí` §½Ïáñë­ï»³Ý ׳­Ý³­å³ñÑÝ Ñ³­Ù³ñ­Ó³­Ï¿Çݦ, Ðáõ­ëÇ­ÏÁ ³ñ­·»­ÉáõÙ ¿ Ýñ³Ý »­Ï»­Õ»­óÇ ÙïÝ»É, ¨ §µñ³­Í»Í¦ ³­Ý»­Éáí ëå³­ÝáõÙ »Ý Ýñ³Ý: Èáõ­ ë³­íáñ­ãÇ ÙÛáõë Ãá­é³­ÝÁ` Ðáõ­ëÇ­ÏÇ »Õ­µ³Ûñ ¶ñÇ­·á­ñÇ­ëÇÝ, سë­ùáõíݻ­ñÇ »ñÏ­ñáõÙ ÓÇáõ åá­ãÇó ϳ­å»­Éáí` ëå³­ÝáõÙ »Ý: ´áõ­½³Ý­¹Ç ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ³­é³Ýó­ù³­ÛÇÝ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇó ¨ å³ï­ÙÇ­ãÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÇ ÏñáÕ­Ý»­ñÇó ¿ Ü»ñ­ë»ë Ø»­ÍÁ: Üñ³ ÙáõïùÝ ³ñ­¹»Ý á­ñá­ ß³­ÏÇ Ý»ñ­ùÇÝ ïí³Û­ï³Ýù­Ý»­ñÇ »­ñ³Ý· áõ­ÝÇ: ²ñ­ß³Ï ´-Ý »ñ­ÏÇ­ñÁ ÇÝãáñ ã³­÷áí ϳñ­·³­íá­ñ»­Éáõó Ñ»­ïá ÷ÝïñáõÙ ¨ ·ïÝáõÙ ¿ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ïáÑ­ÙÇó Ü»ñ­ë»­ëÇÝ, á­ñÁ ½ÇÝ­íá­ñ³­Ï³Ý ¿ñ, ¨ á­ñá­ßáõÙ ¿ Ýñ³Ý ϳ­Ãá­ÕÇ­ Ïáë ¹³ñÓ­Ý»É: ܳ­Ë³­å»ë ß»ßï­íáõÙ ¿ Ü»ñ­ë»­ëÇ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý áõÅÝ áõ ·»­Õ»ó­ÏáõíÛáõ­ÝÁ. §²Ûñ ¿ñ ë³ Ù»Í ¨ µ³ñÓñ ó³Ý­Ï³­ÉÇ Ñ³­ë³­Ï³í, ¨ í³­ Û»­Éáõã ·»­Õáí¦, á­ñÇÝ ³­í»­É³­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ Ñá·¨áñ ³­é³­ùÇ­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ. §ºõ ݳ­Ë³Ý­Ó»­ÉÇ ³­ñáõ­Ã»³ÝÝ ¿ ½Ç­Ýá­õá­ñ³­Ï³Ý ÏñÃáõ­Ã»³ÝÝ…­Ù³ñ­¹³­ ë¿ñ ëáõñµ ½·³ëï, ë³ë­ïÇÏ Ç­Ù³ë­ïáõÝ, Ç­ñ³­õ³Ýó Ç­ñ³­õ³­ñ³ñ, ó³­ÍáõÝ ù³Õóñ Ëá­Ý³ñÑ, ³Õ­ù³­ï³­ë¿ñ¦: γ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³Ûë µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ, á­ñÇ Ýå³­ï³­ÏÁ µ³­ñáõ Áݹ·­ÍáõÙÝ ¿, áã û Ï»ñ­å³­ñÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³­óáõ­ ÙÁ, Ûáõ­ñá­íÇ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Áݭóó­ùáí ¿ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ. ½ÇÝ­íá­ñ³­Ï³Ý ·»­Õ»­óÇÏ å³ï­Ùáõ­×³­Ýáí, ³Ù­ñ³­Ï³½Ù áõ ãùÝ³Õ í³ñ­ë»­ñáí Ü»ñ­ë»­

ëÇÝ, áõÙ µá­Éá­ñÁ §µ³ñ­Ó»³É ³­Õ³­Õ³­Ï¿ÇÝ` »­Ã¿ Ü»ñ­ë¿ë ÉÇ­óÇ Ù»ñ Ñá­íÇõ¦, ²ñ­ß³­ÏÇ Ññ³­Ù³­Ýáí µ»­ñáõÙ »Ý, áõ­Åáí ÏïñáõÙ Ù³­½»­ñÁ ¨ ÷á­ËáõÙ ½·»ë­ïÁ: ØÇÝã ݳ µá­Õá­ùáõÙ ¿ñ, áñ ÇÝ­ùÁ ß³ï Ù»Õ­ù»ñ áõ­ÝÇ ¨ ãÇ Ï³­ ñáÕ ³Û­Éáó Ù»Õ­ù»­ñÇ å³­ï³ë­Ë³­Ý³­ïáõÝ ÉÇ­Ý»É, Ý»ñ­Ï³­Ý»­ñÁ ó³­íáí »Ý ï»ë­ÝáõÙ ³ñ­ï³­ùÇÝ ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý ³­Õ³ñ­ïáõ­ÙÁ, µ³Ûó »ñµ ½·áõÙ »Ý Ñá·¨áñ í»­ÑáõÃ­Û³Ý ßáõÝ­ãÁ, óÝÍáõÙ »Ý Ýñ³` Ñáí­í³­å»ï ÉÇ­Ý»­Éáí: ´Ý³­ Ï³Ý ¿ áñ Ü»ñ­ë»­ëÇ µá­Éáñ ·áñ­Í»­ñÁ` »ñÏ­ñÇ Ù»ç µ³­½áõÙ Ù»­Ý³ë­ï³Ý­ Ý»­ñÇ, Ïáõ­ë³­Ýáó­Ý»­ñÇ, ³Ý­Ï»­É³­Ýáó­Ý»­ñÇ ÑÇÙ­ÝáõÙÝ áõ »­Ï»­Õ»­óáõ áõ­Å»­ Õ³­óáõ­ÙÁ å³ï­ÙÇ­ãÁ Ý»ñ­µá­Õ³­ÛÇÝ ·»­ñ³·­Ý³­Ñ³­ïáõ­Ùáí ¿ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ, ¨ ϳñ­Í»ë Ýñ³Ý ãÇ Ùï³­Ñá­·áõÙ Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³Ý­Ï³­Ûáõ­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ·ïÝíáÕ Ã³­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý íǭ׳­ÏÁ: Ü»ñ­ë»­ëÇ Ï»ñ­å³­ñÇ ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÇ Ñ³­çáñ¹ ß»ñ­ïÁ ϳå­íáõÙ ¿ ³­ñdz­Ýá­ë³­Ï³Ý ³­Õ³Ý­¹ÇÝ Ñ³­ñ³Í ì³­Õ»ë ϳۭë»ñ ѳ­ñ³­µ»­ñáõí۳Ý, Ýñ³ ÑÇ­í³Ý¹ áñ­¹áõÝ µáõ­Å»­Éáõó Ññ³­Å³ñ­í»­Éáõ ¨ ³Û¹ å³ïñ­í³­Ïáí ä³ï­Ùáë ÏÕ½ÇÝ ³ù­ëáñ­í»­Éáõ Ñ»ï, á­ñáÝ­óáõÙ Ýñ³ Ññ³­ß³­·áñ­Íáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ýáñ óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÁ ϳ: ´³Ûó ³­í»­ÉÇ µ³ñ¹ áõ Áݹ·Í­í³Í »Ý ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ¨ ²ñ­ß³Ï áõ ä³å ó­·³­íáñ­Ý»­ñÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ²ÏݭѳÛï ¿, áñ »­Ï»­Õ»­óÇÝ Ñ³Ï­í³Í ¿ñ ÙÇ­ç³Ù­ï»­Éáõ å»­ïáõÃ­Û³Ý ·áñ­ Í»­ñÇÝ, ¨ ³Û¹­ï»Õ ¹»ñ ¿ ˳­Õáõ٠ݳ¨ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ÏáÕÙ­Ýá­ñá­ßáõ­ÙÁ: γ­ Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ Ù»ñ­ÅáõÙ ¿ ³½­·³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­Ýáõí۳ÝÝ áõÕÕ­í³Í` ²ñ­ß³­ ÏÇ ù³Û­É»­ñÁ, á­ñáÝ­óáí ݳ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ñ Ñ»­é³­Ý³É áã ÙdzÛÝ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ ñÇó, ³Ûɨ ÑáõÛ­Ý»­ñÇó, Ýñ³ ³­Ý»Í­ùáí §Ù³ï­Ý»³ó î¿ñ ½·»õ­Õ³­ù³­Õ³ùÝ ½²ñ­ß³­Ï³­õ³ÝÝ Ç Ó»éë ѳ­ñá­õ³­Íáóݦ, ݳ ³­Ù»Ý ù³Û­ÉÇ Ñ³­Ù³ñ ÷áñ­ ÓáõÙ ¿ ¹³ë ï³É áõ Ëñ³­ï»É ³ñ­ù³­Ý»­ñÇÝ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ä³­åÇÝ: ²Ûë ɳñ­í³Í ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÁ, á­ñÁ Ëá­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ Ï»ñ­å³­ñÇ íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ, ³­í³ñï­íáõÙ ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ ä³å ó­ ·³­íá­ñÁ Ãáõ­Ý³­íá­ñ»É ¿ ï³­ÉÇë Ü»ñ­ë»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ: γ­Ýá­Ý³­Ï³Ý å³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ, á­ñáÝó ÏñáÕ­Ý»ñÝ »Ý ¹³é­Ýáõ٠ݳ¨ º­åÇ­÷³Ý, Þ³­ÕÇ­ï³ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ, г­Ïáµ Ø͵ݳ ѳۭñ³­ å»­ïÁ, ö³íë­ïá­ëÁ Ñá·¨áñ ¹³­ëÇ Ù»ç ÷³ë­ïá­ñ»Ý ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý Ùáõï­ùÇó Ùáï 60-70 ï³­ñÇ Ñ»­ïá ï»ë­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ß³ï ³­ñ³­ï³­íáñ ÏáÕ­Ù»ñ, ¨ ³Ûë­ï»Õ áã ÙdzÛÝ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõíÛáõÝÝ ¿ ¹»ñ ˳­Õ³­ó»É, ³Ûɨ »ñ¨áõÛíݻñÝ áõ ¹»Ù­ù»­ñÁ ëó÷ ï»ë­Ý»­Éáõ-·Ý³­Ñ³­ï»­ Éáõ` å³ï­ÙÇ­ãÇ Ï³­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ` ³Ý­Ï³Ë ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ Ñ³ë­Ï³­ ݳ­ÉÇ ëáõµ­Û»Ï­ïÇ­íǽ­ÙÇó: Üñ³ ·ñùáõÙ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ¹ñí³· ¿ ¹³é­ÝáõÙ Ðá­Ñ³Ý »­åÇë­Ïá­åá­ëÇ Ù³­ëÇÝ Ýá­í»­É³­ÛÇÝ »­ñ»ù å³ï­

ÙáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë Ðá­Ñ³­ÝÁ Ëëﳭϻݭó³Õ ¿ñ Ó­¨³­ÝáõÙ, §µ³Ûó ã³­÷Çó ¹áõñë ÁÝÏÕÙ­í³Í ¿ñ ³­·³­ÑáõÃ­Û³Ý Ù»ç¦: ²­é³­çÇÝ Ýá­í»­É³­ÛÇÝ ¹ñí³­ ·Á µ³­óáõÙ ¿ Ýñ³ ³Û¹ ÁÝ­ã³­ù³Õ­óáõíÛáõÝÝ áõ ëñµ³­åÇÕÍ í³ñ­ùÁ, ÇëÏ å³­ïáõ­ÙÁ Áݭó­ÝáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭ ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí, ݳ¨ »ñ­·Ç­Í³­Ï³Ý ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇ Ý»­ñ³­éáõ­Ùáí: ¶ñ³ë­ïÇ íñ³ ׳­Ý³­å³ñÑ ·Ý³­óáÕ Ðá­Ñ³­ÝÇÝ µá­Éáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí ¿ »ñ¨áõÙ µ³ñÓ­ñ³­Ñ³­ë³Ï, É³í ½ÇÝ­í³Í áõ ½áõ·­í³Í ³­í³­½³­ÏÁ` §³ß­ËáõÛÅ ¨ ³­ñ³­·³­í³½¦ ÓÇÝ Ýëï³Í: Üñ³Ýó ÙÇç¨ »ñÏ­Ëá­ëáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë ­Ï»Ý­¹³­ÝÇ ¿ áõ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ` ëÏë³Í ó³Í Çç­Ý»­Éáõ Ññ³­Ù³­ÝÇó, ³­í³­½³­ÏÇ ½³ñ­Ù³Ý­ùÇó, ù³­Ñ³­Ý³ Ó»é­Ý³¹­ñ»­Éáõ ï³­ñû­ñÇ­Ý³Ï ³­é³­ç³ñ­ÏÇó, ³­í³­½³­ÏáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ï³ñ­Ïáõ­Ùáí ¹ñ³­ÝÇó Ññ³­Å³ñ­í»­Éáõó, Ç í»ñ­çá ÓÇÝ Ïáñó­Ý»­Éáõ ·Ýáí ù³­Ñ³­Ý³ ¹³é­Ý³­Éáõó ÙÇÝ㨠³­í³­½³­ÏÇ ïÝ»­óÇ­ Ý»­ñÇ ½³ñ­Ù³Ý­ùÁ, ÝáõÛÝ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íǭ׳ϭݻ­ñáõÙ ¹ñë­¨áñ­í³Í, ¨ ³ÛÝ µ³­ÝÇ Ñ³­Ù³ñ, áñ ݳ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ÙÏñïí³Í ã¿, ÇÝã­å»±ë ­Ï³­ñáÕ ¿ ù³­ ѳ­Ý³ ÉÇ­Ý»É: Üá­í»­É³­ÛÇÝ í³Ë­×³­ÝÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, áñ Ðá­Ñ³­ÝÇ Ùáï ·Ý³­ó³Í ³­í³­½³­ÏÇ »ñÏÙïáõíÛáõ­ÝÁ ѳխó­Ñ³ñ­íáõÙ ¿ Ýñ³ ·ÉËÇÝ ÙÇ ë³­÷áñ çáõñ ÉóÝ»­Éáí ¨ ѳۭﳭñ³­ñ»­Éáí` §¶Ý³, ³­Ñ³ ù»½ ÙÏñï»­óǦ: ºñÏ­ñáñ¹ Ýá­í»­ÉÁ µ³­óáõÙ ¿ ÝáõÛÝ Ðá­Ñ³­ÝÇ ã³­ñáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ ݳ` ³Û­·ÇÝ ûñÑ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ Ç­ñ»Ý ¹Ç­Ù³Í ßǭݳ­Ï³­ÝÇÝ ³­ëáõÙ ¿` §öáõß áõ ï³­ï³ëÏ ÃáÕ µáõë­ÝǦ, ¨ ÝáõÛÝ Ëáë­ù»­ñÁ Ç­ñ»Ý í»­ñ³­¹³ñ­Ó³Í ëï³­ ݳ­Éáí` ϳ­ó³­ñ³Ý ¿ ·³­ÉÇë ¨ ï»ë­ÝáõÙ Çñ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ ÷áõß áõ ï³­ï³ë­ Ïáí ͳÍÏ­í³Í, á­ñÇó ³­½³ï­íáõÙ ¿ ÙdzÛÝ ÝáõÛÝ ³Õ­ù³ï ßǭݳ­Ï³­ÝÇ ³­Õáíùáí: ºñ­ñáñ¹ ¹ñí³­·áõÙ »ñ¨áõÙ ¿ Ðá­Ñ³­ÝÇ ³­Ý³ñ­Å³­Ý³­å³­ïÇí ¿áõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ ݳ ѳë­ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ íǭ׳­ÏÇ, áñ ó­·³­íáñ­Ý»­ñÇ áõ Çß­ ˳ݭݻ­ñÇ ËÝçáõÛù­Ý»­ñÇÝ §ãá­ñ»ù­Ã³Ã ¿ ï³­ÉÇë, áõÕ­ïÇ ÝÙ³Ý Ï³­é³­ãáõÙ áõ ³­ëáõÙ` §áõÕï »Ù, áõÕï »Ù, íñ³ë ¹ñ»ù ó­·³­íá­ñÇ Ù»Õ­ù»­ñÁ, áñ í»ñó­Ý»Ù¦, ¨ ³Û¹ Ï»ñå å³ñ·¨Ý»ñ ëï³­ÝáõÙ ·Ûáõ­Õ»ñ, ³­·³­ñ³Ï­Ý»ñ, ß³ï ·³Ý­Ó»ñ: Ðá·¨áñ ¹³­ëÁ, ³Ûë­åÇ­ëáí, ´áõ­½³Ý­¹Ç ·ñùáõÙ ³Ù­µáÕ­ç³­ Ï³Ý Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ ¿ ëï³­ÝáõÙ` ß»ßï­í³Í Ïñá­Ý³Ññ³­ß³­å³­ïáõ­Ù³­ÛÇÝ ¹ñ³­Ï³Ý µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáí Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³Ûɨ³ÛÉ ³­ñ³ï­Ý»ñ: س­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÁ ¨ë­ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ »Ý ¹ñ³­Ï³Ý-Ý»ñ­µá­ Õ³­ÛÇÝ µ­¨»­é³­óáõÙ­Ý»­ñÇ, ¨ ³Ûë­ï»Õ ¿, áñ Ù»Í ã³­÷áí ½·³­ÉÇ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­ Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí۳Ý, µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÇ ·»­ñ³­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ` ³Ýӭݳ­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ¹Çñ­ùá­ñá߭ٳٵ: ì³­ã» ëå³­ñ³­å»­ïÁ ÙÇÝ㨠í»ñç ÝíÇñ­íáõÙ ¿ »ñÏ­ñÇ

Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³Ù­ñ³åÝ­¹áõÙ­Ý»­ñÇÝ, ÏéíáõÙ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇ ¹»Ù, ѳñÏ »­Õ³Í ¹»å­ùáõÙ ¹³­Å³­Ýá­ñ»Ý å³ï­ÅáõÙ å³­é³Ï­ïÇã ݳ­Ë³­ñ³­ ñ³­Ï³Ý ïÝ»­ñÇÝ, ÇÝã­å»ë í»­ñ³­µ»ñ­í»ó س­Ý³­í³½­Û³Ý ¨ àñ­¹áõ­ÝÇ ïáÑ­ Ù»­ñÇ Ñ»ï. §²­å³ »ñ­Ã»³É ѳ­ë³­Ý¿ñ Ç í»­ñ³Û Ýá­ó³ ½û­ñ³­í³ñÝ ì³­ã¿, ѳñ­Ï³­Ý¿ñ í³­Ý¿ñ ½³½·ëÝ »ñ­Ïá­ë»³Ý¦: γÙ` سë­ùáõíݻ­ñÇ ê³­Ý»­ ë³Ý ó­·³­íá­ñÁ ¶ñÇ­·á­ñÇ­ëÇ ¹³­Å³Ý ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá, §Ë³é­ ݳ­Õ³Ýç, í³ã­Ï³­ïáõݦ µá­Éáñ ó»­Õ»­ñÇÝ Ñ³­í³­ù»­Éáí, ѳñ­Ó³Ï­íáõÙ ¿ г­Û³ë­ï³­ÝÇ íñ³, ¹³­Å³Ý ³­í»ñ áõ Ïá­ïá­ñ³Í ³­ÝáõÙ, ëå³Ý­í³Í­Ý»­ñÇ ù³­Ý³­Ïáí ù³­ñ»­ñÇ ÏáõÛ­ï»ñ ÉóÝáõ٠׳­Ý³­å³ñÑ­Ý»­ñÇÝ, ÙÇÝ㨠áñ Ñ³ë­ ÝáõÙ ¿ ì³­ã» ëå³­ñ³­å»­ïÁ, ¨ §Ñ³­ë³­Ý¿ÇÝ, ѳñ­Ï³­Ý¿ÇÝ ë³­ï³­Ï¿ÇÝ ½ûñëÝ ²­É³­Ý³ó ¨ س½ù­Ã³óÝ ¨ Ðá­Ý³óÝ ¨ ½³Û­Éáó ³½­·³óÝ, ¨ ÉÝá­õÇÝ ½¹³ßïÝ ³­é³­å³­ñ³óÝ ³é ѳ­ë³­ñ³Ï ¹Ç³­Ï³Ùµù Ù»­é»­Éáó¦` ëå³­Ý»­ Éáí ݳ¨ ê³­Ý»­ë³­ÝÇÝ: ÜáõÛÝ Ï»ñå, »ñµ ѳݭϳñ­Í³­ÏÇ Ñ³ñ­Ó³Ï­íáõÙ »Ý å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ, ì³­ã»Ý ·ÝáõÙ ¿, §¨ ï»­ëÇÝ ½ûñëÝ ä³ñ­ëÇó, ½Ç ¿ÇÝ Çµñ¨ ½³ë­ï»Õë »ñÏ­ÝÇó, ¨ ǵñ¨ ½³­õ³½ ³é ³÷Ý Íá­íáõ¦: ºí ÏñÏÇÝ Åá­Õáíñ¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí۳­ÝÁ ѳ­ïáõÏ ã³­÷³­½³Ý­óáõíÛáõÝ-ÑÇ­å»ñ­ µá­É³­Ûáí å³­ïáõ­ÙÁ ³­í³ñï­íáõÙ ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ ѳ­Û»­ñÁ §Ñ³­ñÇÝ, ë³­ ï³­Ï»­óÇÝ, Ïá­ïá­ñ»­óÇÝ ¨ áã Ãá­ÕÇÝ Ç Ýá­ó³­Ý¿ ¨ áã ÙǦ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ì³­ã»Ç Ù³­ÑÁ åÇ­ïÇ §ÉÇ­Ý¿ñ ³­Ù»­Ý³ÛÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÝ ëáõ· ³Ýѭݳ­ñÇÝ, ½Ç µ³­½áõÙ ³Ý­·³Ù ¿ñ î¿ñÝ ÷ñÏáõ­ÃÇõÝ ïá­õ»³É г­Ûáó Ç Ó»éÝ Ýá­ñ³¦: ºí ìñó­Ý»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ åÇ­ïÇ Ñáñ­¹á­ñ»ñ ãë·³É ³ÛÝ Ï۳ݭùÇ Ïá­ñáõë­ïÁ, áñ µá­Éá­ñ³Ý­í»ñ ³½­·ÇÝ áõ »ñÏ­ñÇÝ ¿ ïñí³Í »­Õ»É, 㿱 áñ س­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭ Ý»­ñÁ ÙÇßï Ùݳ­Éáõ »Ý §Ù³Ñ Ç­Ù³­ó»³É¦-Ç ÏñáÕ­Ý»ñ: º­Ã» ì³­ã»Ý Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ ß³ï ³­í»­ÉÇ å³ï­Ù³­Ï³Ý ¹»å­ù»­ñÇ áõ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ³­å³ ì³­ë³­ÏÁ ¨ Øáõ­ ß»­ÕÁ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇ ßñ糭ݳϭݻ­ñáõÙ ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ áñ­å»ë ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý á­ñ³Ï­Ý»ñ, Ýñ³Ýù ´áõ­½³Ý­¹Ç ·ñùÇ Ï»Ýï­ñá­Ý³­Ï³Ý Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇó »Ý: γñ­×³­Ñ³­ë³Ï, åݹ³­Ï³½Ù ì³­ë³­ÏÁ Çë­Ï³­Ï³Ý ½»Ý­ùÇ Ù³ñ¹ ¿, ÙÇßï ÏéÇí­Ý»­ñÇ Ù»ç áõ ÓÇáõ íñ³, ¨ ³Ûë ¿­åǭϳ­Ï³Ý Ýϳ­ñ³­·Ç­ñÁ Ýñ³ Ï»ñ­å³­ñÇ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇßÝ ¿: ܳ ¨ë­ »ñÏ­ñÇ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ϳ­ñáÕ ¿ å³ï­Å»É Ï»Ýï­ñá­Ý³­ËáõÛë áõ­Å»­ ñÇÝ, ÇÝã­å»ë ³ñ­í»ó γ٭볭ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ ¨ ²ñ­ß³­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, ì³­ ë³­ÏÁ ëå³­Ý»ó ³Ý­·³Ù å³ñë­Ï³­ÏáÕÙ »Õ­µá­ñÁ` ì³ñ­¹³­ÝÇÝ` íëï³Ñ, áñ ²ñ­ß³­ÏÇÝ Ý³ §Ù³ï­Ý¿ ó­·³­õá­ñÇÝ ä³ñ­ëÇó¦: ¾­åá­ëÇ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý Ý³ ·áñ­ÍáõÙ ¿ ÏïñáõÏ áõ í×鳭ϳÝ, ³­é³Ýó »ñÏÙ­ï»­Éáõ ¨ Çñ ¿­åǭϳ­Ï³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáí ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ Ù³­Ý³­í³Ý¹ 30-³Ù­Û³ å³­ï»­

ñ³½­ÙÇ Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ 20-Çó ³­í»­ÉÇ ³Ý­·³Ù­Ý»ñ Ïá­ïá­ñáõÙ ¿ Ù»­Í³­ù³­ Ý³Ï å³ñ­ëÇó ½áñ­ùÁ §³ÛÝ­å¿ë, ½Ç áã ³å­ñ»­óáõ­ó³­Ý¿ÇÝ Ç Ýá­ó³­Ý¿ ¨ áã ½ÙǦ, ¨ ³Ý­·³Ù §ÙdzÛÝ Ùdz­ÓÇ Ù³­½³­åáõñÍ ×á­Õáå­ñ¿ñ ó­·³­õáñÝ Þ³­ åáõÑ, ÷³­Ëáõ­ó»³É ³Ý­Ï³­Ý¿ñ ۳߭˳ñÑÝ ä³ñ­ëÇó¦: ì³­ë³­ÏÇ Ñ»­ñá­ë³­ ϳ­ÝáõíÛáõÝÝ Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­íáõÃ­Û³Ý µ³ñÓñ ½·³­óáõ­Ùáí, áñ áõ­Ý»ÇÝ Ø³­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÁ, ¨ ÇÝ­ãÁ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³­ïáõÏ Ï³ñ¨á­ñáõÙ »Ý Ù»ñ µá­Éáñ å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÁ: ºñµ Þ³­åáõ­ÑÇ ³­Ëá­é³­å»­ïÁ ²ñ­ß³­ÏÇÝ íÇ­ñ³­íá­ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ §³Û­ÍÇó ³ñ­ù³¦ ¿ ³Ý­í³­ÝáõÙ ¨ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ Ýëï»É Çñ ÏáÕ­ùÇÝ` Ëá­ïÇ íñ³, ì³­ë³­ÏÁ ³­é³Ýó »ñÏÙ­ï»­Éáõ ·É˳­ ïáõÙ ¿ Ýñ³Ý, ¨ ³Ûë ïÇ­ñ³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ·á­íáõÙ ¿ ³Ý­·³Ù Þ³­åáõ­ÑÁ: Æñ ³ñ­Å³­Ý³­å³­ïÇí Ñå³ñ­ïáõí۳ٵ áõ ¹Ûáõ­ó³½­Ý³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ì³­ë³­ ÏÇ Ï»ñ­å³­ñÁ ïå³­íá­ñÇã ¿ ÙÝáõÙ í³Ë­×³­ÝÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ¹ñí³­·áõÙ, »ñµ Ç­ñ»Ý §³­Õá­õ¿ë¦ Ïá­ãáÕ Þ³­åáõ­ÑÇÝ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, áñ ÇÝ­ùÁ ³ÛÝ ì³­ë³ÏÝ ¿, áñ Ñëϳ­ÛÇ ÝÙ³Ý Ï³Ý·­Ý³Í ¿ »­Õ»É »ñ­Ïáõ É»é­Ý»­ñÇ íñ³, ¨ áñ áï­ùÇÝ Ñ»Ý­í»É ¿, ³ÛÝ É»éÝ ¿ ³Ý­ó»É Ñá­ÕÇ ï³Ï, ÇëÏ ³Û¹ »ñ­Ïáõ É»é­Ý»­ñÁ Ñáõ­Ý³ó ϳÛëñÝ áõ å³ñ­ëÇó ó­·³­íáñÝ ¿ÇÝ. Ýñ³Ý Ùáñ­Ã³­½»ñÍ »Ý ³­ÝáõÙ: ÜáõÛÝ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ áõ ³ë­å»­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ëï³ó­í³Í »Ý ݳ¨ Øáõ­ß»Õ س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ: ²ñ­ß³­ÏÇ ¨ ì³­ë³­ÏÇ í³Ë­ ׳­ ÝÇó Ñ»­ ïá Øáõ­ ß»ÕÝ ¿, áñ Çñ íñ³ ¿ í»ñó­ Ýáõ٠ó­ ·³­ íá­ ñáõí Û³Ý å³Ñ­å³Ý­Ù³Ý Ñá·­ëÁ, Ñáõ­Ý³ó ϳۭë»ñ ³­ç³Ï­óáõíÛáõÝÝ ëﳭݳ­Éáí` ä³­åÇÝ µ»­ñáõÙ ¿ ¨ Ýëï»ó­Ýáõ٠ѳۭñ³­Ï³Ý ·³­ÑÇÝ, ϳñ­·Ç ¿ µ»­ñáõ٠ѳ­Ûáó ½á­ñ³·Ý­¹»­ñÁ, ѳխÃáõÙ å³ñ­ëÇó ¼ÇÏ ¨ γ­ñ»Ý ½á­ñ³­å»­ï»­ñÇ Ù»­Í³­ù³­Ý³Ï µ³­Ý³­ÏÇÝ, »ñ­ÏÇ­ñÁ Ù³ù­ñáõÙ ³ï­ñáõ­ß³Ý­Ý»­ñÇó ¨ å³ñë­ Ï³­Ï³Ý ³ÛÉ Ñ»ï­ù»­ñÇó, ³Ù­ñ³ó­ÝáõÙ µ»ñ­¹»­ñÁ: ²ë­å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­íáõÃ­Û³Ý µ³ñÓñ á­ñ³Ï­Ý»­ñÁ »ñ¨áõÙ »Ý Þ³­åáõ­ÑÇ ¹»Ù ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïáõÙ. Øáõ­ß»­ÕÁ Ùáï í»ó ѳñ­Ûáõñ å³ñ­ëÇÏ ½á­ñ³­ å»­ï»ñ áõ ³­í³·­Ý»ñ ¿ ·»­ñ»­í³­ñáõÙ, µá­Éá­ñÇÝ Ùáñ­Ã³­½»ñÍ ³­ÝáõÙ ¨ å³­×áõ­×³­å³­ï³Ý­Ý»­ñÁ ϳ­Ë»É ï³­ÉÇë µ»ñ­¹»­ñÇ å³­ñÇëå­Ý»­ñÇó` Éáõ­ Í»­Éáí Ñáñ »­Õ»­ñ³­Ï³Ý ٳѭí³Ý íñ»­ÅÁ: ¸ñ³ ÷á­Ë³­ñ»Ý, áñ­å»ë Çë­Ï³­ Ï³Ý ³ë­å»ï, å³ï­íáí »ï ¿ í»­ñ³­¹³ñÓ­ÝáõÙ Þ³­åáõ­ÑÇ Ï³­Ý³­Ýá­óÁ: ²Ûë ³Ù­µáÕç Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ Ù»ç Øáõ­ß»­ÕÇ Ï»ñ­å³­ñÁ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ »­ñ³Ý·­Ý»ñ ¿ ëï³­ÝáõÙ ä³å ó­·³­íá­ñÇ Ñ»ï µ³ñ¹ ѳ­ ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ¨ å³ï­ÙÇ­ãÁ ³Ûë­åÇ­ëÇ ÏáÝý­ÉÇÏ­ï³­ÛÇÝ Ç­ñ³­ íÇ­×³Ï ¿ ëñáõÙ, ·áõ­ó» ݳ¨ »É­Ý»­Éáí ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ³ÛÝ ¹Çñ­ùá­ñá­ ßáõ­ÙÇó, áñ Ç­ñ»Ýó Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï ϳ­å»­ñÇ Ù»ç ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ áõ­Ý»­Ý³Ý Çñ ³­Ù»­Ý³­ëÇ­ñ»­ÉÇ ¨, ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ³­ë»É, ³­Ù»­Ý³³­ï»­ÉÇ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÁ: ä³­åÇ

Ùáï ëÏëáõÙ »Ý ã³­ñ³­Ëá­ë»É Øáõ­ß»­ÕÇó, û ÇÝ­ãá±õ ­Ý³ ³­½³ï ³ñ­Ó³­Ï»ó ϳ­Ý³­Ýá­óÁ, ¨ Ñ»­ïá ë³ ³­í»­ÉÇ ¿ ëñíáõÙ ²Õ­í³­ÝÇó àõé­Ý³Ûñ ó­·³­ íá­ñÇ ³ñ­Ó³­Ïáõ­Ùáí. §Æ­Ù³­óÇñ, ³ñ­ù³, áñ ËÇëï ݻݭ·áõí۳ٵ ¿ í³ñ­ íáõÙ (Øáõ­ß»­ÕÁ) ù»½ Ñ»ï ¨ ùá ٳѭí³ÝÝ ¿ ëå³­ëáõÙ, á­ñáí­Ñ»ï¨ ݳ ùá Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÇÝ ß³­ñáõ­Ý³Ï ³­½³ï ¿ ³ñ­Ó³­ÏáõÙ¦: ÆëÏ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáÕ ÏéÇí­Ý»­ñÁ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý Øáõ­ß»­ÕÇ ÝíÇ­ñáõÙÝ áõ Ñ»­ñá­ë³­ ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý »ñ­·ÇÝ µÝá­ñáß ÏñÏÝíáÕ ÝáõۭݳӨáõí Û³Ý Ù»ç, ÇÝã ì³­ë³­ÏÇ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ ¿ñ, å³ï­ÙÇ­ãÁ µ³­ñ»ËÕ­×á­ñ»Ý µ³½­Ù³­å³ï­ÏáõÙ ¿ Øáõ­ß»­ÕÇ Ñ³Õ­Ã³­Ý³Ï­Ý»­ñÁ` ³­í³ñ­ï»­Éáí ¹ñ³Ýù Çñ ³Ù­÷á­÷Çã Ý»ñ­µá­Õáí. §Ð³­Ûáó ù³ç ½á­ñ³­í³ñ ¨ ëå³­ñ³­å»ï Øáõ­ß»­ÕÁ ³Ù­µáÕç Çñ Ï۳ݭùáõÙ ÉÇ ¿ñ ݳ­Ë³Ý­Ó³Ëݹ­ñáõí۳ٵ. ݳ ѳ­í³­ï³ñ­ Ùáõí۳ٵ ¨ ³ñ­¹³ñ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùáí ³ß­Ë³­ïáõÙ ¿ñ г­Ûáó ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ¨ ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ…¦: ´³Ûó í»­ñá­ÑÇß­Û³É ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Ñ³­ ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ »Ý ÙÇÝ㨠Øáõ­ß»­ÕÇ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý í³Ë­×³­ÝÁ` Ùßáõ­ßÇ Ù»ç ÃáÕ­Ý»­Éáí ÇÝã­å»ë ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ³ÛÝ­å»ë ¿É ³Ýӭݳ­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÇÝã-ÇÝã ß»ñ­ï»ñ: ²­Ù»­Ý³­½áñ Øáõ­ ß»­ÕÇ ÏáÕ­ùÇÝ ÑáõÛ­Ý»­ñÁ ѳݭ·Çëï ëå³­ÝáõÙ »Ý ä³å ó­·³­íá­ñÇÝ, ¨ ì³­ñ³½­¹³ï ³ñ­ù³Ý ѳ­í³­ï³­Éáí, û Øáõ­ß»­ÕÁ ¹»ñ ¿ ˳­Õ³­ó»É ϳ٠ãÇ ÷áñ­Ó»É ë³­ï³ñ ϳݷ­Ý»É ѳ­Ûáó »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ³ñ­ù³­ÛÇÝ, á­ñá­ßáõÙ ¿ ëå³­Ý»É Øáõ­ß»­ÕÇÝ: л­ï³­·³ ¹»å­ù»­ñÁ íǭ峭ϳÝ, ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ã³­ï»­ ñ³­Ï³Ý ï»­ë³­Ý»­ÉÇáõí۳ٵ »Ý Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ: ȳí ѳë­Ï³­Ý³­Éáí ³Û¹ ¹³­í³¹­ñáõÃ­Û³Ý Í³Ý­ñáõíÛáõ­ÝÁ` ѳխó­Ù³ñ­ÙÇÝ, ÷³­é³­íáñ Ù³ñ­½Ç­ÏÇ Ñ³Ù­µ³­í³­íáñ, µ³Ûó ϳñ­×³­ÙÇï ó­·³­íá­ñÁ ËÝçáõÛ­ùÇ ëñ³­ÑÇ ¹é³Ý »ñ­Ïáõ ÏáÕ­Ù»­ñáõ٠ϳݷ­Ý»ó­Ý»É ¿ ï³­ÉÇë í»­ó³­Ï³Ý áõ­Å»Õ Ù³ñ­¹ÇÏ, á­ñáÝù á­Éá­ñáõÙ »Ý ëå³­ñ³­å»­ïÇ Ó»é­ù»­ñÁ: Øáõ­ß»­ÕÁ §Áݹ áïÝ Ï³É Ã³­ ·³­õá­ñÇÝ, ݳ­Û»­ó»³É Áݹ ݳ` »­Ã¿ ³Ûë ÁÝ­¹»±ñ­ ¿. ¨ ó­·³­õá­ñÇÝ å³­ ï³ë­Ë³­ÝÇ ïá­õ»³É ³­ë¿. »ñà ³é ä³å ³ñ­ù³Û, ѳñó ¨ ï»ë` ÿ ÁÝ­¹»±ñ­ ¿­…ºõ ³­ë¿ Øáõ­ß»Õ. Æ í»­ñ³Û µ³­½áõÙ Ç­Ùáó í³ë­ï³­Ï³óÝ ¨ ³­ñ»³Ý ¨ ùñï³Ý, ³±Ûë Ñ ­ ³­ïáõ­óáõÙÝ »Õ¨ ÇÝÓ¦: ¼»Ý­ùÇ Ñ»ï áõ ÓÇáõ íñ³ ³å­ñ³Í ³Ûë Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³ñ­Å³­ ݳ­å³­ïÇí ¿ ÙdzÛÝ ÓÇáõ íñ³ ¨ ³ë­å»­ïÇ ÝÙ³Ý í³Ë­×³Ý­í»­ÉÁ, ÇëÏ ì³­ë³ÏÝ áõ Øáõ­ß»­ÕÁ ݻݷ ¹³­í³¹­ñáõÃ­Û³Ý ½á­Ñ»ñ »Ý: ¸ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÇ áõ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ß³­Õ³­ËÁ ϳ Øáõ­ß»­ÕÇ í»ñ­çÇÝ Ëáë­ù»­ñÇ Ù»ç. §´³Ûó ǵñ¨ »­Ñ³ë ÇÝÓ Ù³Ñë, ÿ Ç í»­ñ³Û ÓÇáÛ ¹Ç­å»³É ¿ñ¦: ²­Ñ³ س­ ÙÇ­ÏáÝ­Û³Ý í»ñ­çÇÝ Ñ»­ñá­ëÁ` Øáõ­ß»­ÕÇ »Õ­µ³Ûñ ¨ ì³­ë³­ÏÇ áñ­¹Ç Ø³Ý­í»­ ÉÁ, áí ³ñ­Ï³­Í³­ÉÇó ó­÷³­éáõÙ­Ý»­ñÇó Ñ»­ïá í»­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ¿ ѳۭñ»­

ÝÇù, íï³­ñáõÙ »ñÏ­ñÇó ì³­ñ³½­¹³­ïÇÝ, ÝáõÛÝ ç³Ý­ù»­ñÁ ó­÷áõÙ »ñÏ­ ñÇ ³Ù­ñ³åݹ­Ù³Ý áõÕ­Õáõí۳ٵ, ³­Ù»Ý ÇÝã ³­ÝáõÙ ä³­åÇ áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ ·³­Ñ³­Ï³É­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ, Í»­ñáõÃ­Û³Ý Ù³Ñ­×áõÙ Ù³­ÑÇó ³­é³ç ϳݭãáõÙ ¿ ѳ­ñ³­½³ï­Ý»­ñÇÝ, óáõÛó ï³­ÉÇë Ù³ñÙ­ÝÇ ëåÇ­Ý»­ñÁ ¨ ½á­ñ³­Ï³­ÝÇÝ ³ñ­Å³­Ý³­í³­Û»É ٳѭí³Ý ÝáõÛÝ Ó·ïáõ­ÙÇ Ù»ç ³­ëáõÙ. §Ø»­Í³õ ù³­çáõ­ û³Ùµ ½³­Ù»­Ý³ÛÝ í¿ñë Û³ÝÓÝ ÇÙ ³­éÇ. ¨ ÁÝ­¹¿±ñ­áã »­Ñ³ë ÇÝÓ Ù»­é³­Ý»É Ç å³­ï»­ñ³½­ÙǦ: ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Á ³Ûë Ï»ñå ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ ·áñ­ÍÇ áõ Ëáë­ùÇ Ù»ç ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ý»É Ï»ñ­å³­ñÁ, ¹ñ³­Ï³­ÝÇ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý ëϽµáõÝ­ùÁ óáõ­ó³¹­ñ»É ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí: ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÁ ÏñáõÙ »Ý ´áõ­½³Ý­¹Ç ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ ùÇó µËáÕ ³Ï­Ý³­éáõ »ñ­Ï³­ÏÇáõíÛáõÝ: ØÇ ÏáÕ­ÙÇó, áñ­å»ë 廭ﳭϳ­ ÝáõÃ­Û³Ý ÏñáÕ­Ý»ñ` Ýñ³Ýù ¹ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ ÏñáÕ­Ý»ñ »Ý, ¨ ³Û¹­å»ë ¿ ÁÝ­¹áõÝ­íáõÙ Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ µ³ñ¹ Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñáõ٠ϳ­ï³­ñ³Í Ýñ³Ýó ß³ï ù³Û­É»ñ, ϳ٠·á­Ý» í³Ë­×³­ÝÁ: ØÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ÏïñáõÏ ëñíáõÙ »Ý ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùÇ ¨ »­Ï»­Õ»­óáõ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ¨ ó­·³­íá­ñÇ ß³ï ù³Û­É»ñ »­Ï»­Õ»­ó³­ë»ñ ϳ٠»­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý å³ï­ÙÇ­ãÁ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ËÇëï á­ñ³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ¿ »Ý­Ã³ñ­ÏáõÙ, ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ í»ñ­çÇÝ ³ñ­ù³­Ý»­ñÇ áõ­Ý»­ó³Í ϳ٠Ýñ³Ýó í»­ñ³·ñ­í³Í û­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ϳ­åáõ٠ѳ­Ûáó áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ å³ï­×³­éÁ: Êáë­ñáí Îá­ï³­ÏÁ îñ¹³ï Ø»­ÍÇó ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ã³­÷³­íáñ å³Ñ­ í³Íù` Ó­¨³­íáñ­íáÕ ¨ ¹»é¨ë­ Çñ ïÝï»­ë³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѽ᭠ñáõÃ­Û³Ý ãѳ­ë³Í »­Ï»­Õ»­óáõ Ýϳï­Ù³Ùµ, ¨ å³ï­ÙÇ­ãÁ ã»­½áù ¹ñ³­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùáí ¿ ï³­ñ»·­ñáõÙ Ýñ³ ·áñ­Í»­ñÁ` ì³­ã» ëå³­ñ³­å»­ïÇ ·É˳­íá­ñáõí۳ٵ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇÝ ¹Ç­Ù³·­ñ³­í»­ÉÁ, ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ Ç­ñ»Ý Ùáï áõ Ùdz­µ³Ý å³­Ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³Ý­ï³­é³­ßÇ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ³ÛÉÝ. §ºõ ϳÛñ ³ñ­ù³Û Ç Ñ³Ý·ë­ïÇ, ¨ ³ß­Ë³ñÑ Ç ßÇ­Ýáõ­Ã»³Ý ¨ Ç Ë³­Õ³­Õáõ­ û³Ý ½³­Ù»­Ý³ÛÝ ³­õáõñë Ï»­Ý³ó Ýá­ó³¦: îÇ­ñ³­ÝÁ »­Ï»­Õ»­óáõ ¨ Ðáõ­ëÇÏ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ¹»Ù ÏïñáõÏ ù³Û­É»ñ ¿ ³­ÝáõÙ, µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­ Ý»­ñáí Ï»ñ­å³­íáñ­íáõÙ: ´³ñ¹ áõ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ »Ý ²ñ­ß³Ï ´­-Ç Ñ»ï Ï³å­ í³Í µá­Éáñ ³Ýó­ù»­ñÁ, ¨ Ï»ñ­å³­ñÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ¹ñ³­Ï³­ÝÇ áõ µ³­ó³­ë³­ ϳ­ÝÇ Áݹ·ñ­ÏáõÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ: ÆëÏ »­Ï»­Õ»­óáõ ¹»Ù ³­Ù»­ÝÇó í×é³­ Ï³Ý Ñ³Ý­¹»ë ¿ ·³­ÉÇë »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ä³å ó­·³­íá­ñÁ, á­ñÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ö³íë­ïá­ëÇ Ï»ñ­å³­íá­ñ³Í ³­Ù»­Ý³­µ³­ó³­ë³­Ï³Ý Ñ»­ñá­ëÁ: ºí 볭ϳÛÝ å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ëáñ­Ñáõñ­¹Á ¹³ñ­Ó³Í µá­Éáñ ³Ûë Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ´áõ­½³Ý­¹Á ¹ñ³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ ¿ ÃáÕ­ÝáõÙ:

´³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ëï³ó­ñ³Í ·áõÛ­Ý»­ñáí Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáí îÇ­ñ³­ÝÇ µ»­ ñ³Í Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ë³é­Ý³ß­÷áíݻ­ñÁ, »ñµ µá­Éá­ñÁ µá­Éá­ñÇ ¹»Ù ¿ÇÝ, ϳ٠㳭ñÇù ¿ÇÝ ·áñ­ÍáõÙ, ϳ٠³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ (§àã ÙdzÛÝ Ãßݳ­ ÙÇù Ãßݳ­Ù»³ó, ³ÛÉ ¨ µ³­ñ»­Ï³Ùù µ³­ñ»­Ï³­Ù³ó ¨ ÁÝ­Ï»ñù ÁÝ­Ï»­ñ³ó ¹³­õ³­×³­Ýáõ­ÃÇõÝë Ù³ï­Ýáõ­ÃÇõÝë ëÏë³Ý Û³­ñáõ­ó³­Ý»É Ç Ù¿ç г­Û³ë­ ï³Ý »ñÏ­ñÇݦ), »ñµ »­Ï»­Õ»­óáõ ³­é³ç­Ýáñ­¹Ç ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳñ­Í»ë Áݹ­Ñ³­Ýáõñ Ñáõ­ë³­Ñ³ï íÇ­×³Ï ¿ñ ëï»Õ­Í»É, ö³íë­ïá­ëÁ Ùdz­Å³­Ù³­ Ý³Ï ·»­Õ»­óÇÏ ÓÇáõ ¨ ì³­ñ³½­ß³­åáõ­ÑÇ ¹³­í»­ñÇ Ñ»ï ϳå­í³Í íÇ­å³­ Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇ Ù»ç ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ï»ñ­å³­ñÁ, ÇëÏ ³­Ù»Ý ÙÇ ³å­ñ³Í áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõÝ Ñ³­Ù³Ï­ñ³Ý­ùÇ ß»ß­ï»ñ ¿ µ»­ñáõÙ Ýñ³ Ïñá­ÕÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: λñ­å³­ñÇ í»ñç­Ý³·­Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ Ñëï³Ï­íáõÙ ¿, »ñµ å³ï­ÙÇ­ãÁ îÇ­ñ³­ÝÇÝ Ù³ï­ÝáÕ öÇ­ë³­ÏÇÝ Ïá­ãáõÙ ¿ §ßݳ­µ»­ñ³Ý, ïÇ­ ñ³­Ý»Ý·¦, áõ­ëáõ­ó³­ÝáÕ áõ­Åáí å³ï­ÙáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë »Ý µá­Éáñ ѳ­ Û»­ñÁ, ³Ý­Ï³Ë ¹³­ë³­ÛÇÝ å³ï­Ï³­Ý»­ÉáõíÛáõ­ÝÇó, ѳ­Ù³ËÙµ­íáõÙ` §²­å³ ³­é³­õ»É Åá­Õá­í»­ó³Ý Ç ÙÇ Åá­Õáí Ùdz­µ³­Ýáõ­Ã»³ÝÝ Ù³ñ­¹ÇÏ ³ß­Ë³ñ­ ÑÇÝ Ð³­Û³ë­ï³Ý »ñÏ­ñÇÝ. ݳ­Ë³­ñ³ñù Ù»­Í³­Ù»Íù, ³­õ³·ù, Ïáõ­ë³­Ï³Éù, ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³Éù, ³­½³ïù, ½û­ñ³·­ÉáõËù, å»ïù, Ç߭˳Ýù, ³ÛÉ ¨ Ç ßÇ­ ݳ­Ï³­Ý³ó ³Ý­·³Ù é³­ÙÇÏ Ù³ñ¹­Ï³Ýݦ, §É³­ÛÇÝ ½Çõ­ñ»³Ýó µÝ³­Ï³Ý ï¿ñÝ ½³ñ­ù³ÛÝ Ð³­Ûáó¦ (Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ µ³½­Ù³­å³ï­ÏáõÙ ¿ §µÝÇÏ ï»­ñ»ñ¦ Ó­¨³­Ï»ñ­åáõ­ÙÁ), ¨ íñ»ÅËÝ­¹Çñ áõ ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»ñ í³­ñáõÙ å³ñ­ ëÇÏ­Ý»­ñÇ ¹»Ù: г­Ûáó å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ³­Ù»­Ý³¹­ñ³­Ù³­ïÇÏ áõ »ñÏ­íáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÏñáÕ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, áñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³Ù­µáÕ­ç³­óáõÙÝ ¿ ëï³­ó»É ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Ç ·ñùáõÙ, ²ñ­ß³Ï ºñÏ­ñáñ¹Ý ¿: ܳ­Ë³­å»ë, »ñµ ݳ Ñá­ñÇó Ñ»­ïá Ù»Í ×Ç­·»­ñáí ѳë­ÝáõÙ ¿ »ñÏ­ñÇ Ùdz­µ³­Ýáõí۳­ÝÁ, ÷áñ­ ÓáõÙ ¿ ݳ¨ ѳ­í³­ë³­ñ³Ï­ßÇé ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõÙ å³­Ñ»É å³ñ­ëÇó ¨ Ñáõ­Ý³ó Ñ»ï, ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ Ýñ³ ¹ñ³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³­·Ç­ñÁ, á­ñÇ óáõ­ó³¹­ñáõ­ ÙÁ »ñÏ­ñÇ ³­å³­Ñáí íǭ׳ÏÝ ¿ñ. §Äá­Õá­í»³ó ½óñá­õ»³ÉëÝ »ñÏ­ñÇÝ, ¨ ó­·³­õá­ñ»³ó Ç í»­ñ³Û Ýá­ó³: ºõ »Õ¨ ˳­Õ³­Õáõ­ÃÇõÝ Ù»Í Ç Å³­Ù³­Ý³­ ÏÇÝ Û³ÛÝ­ÙÇϦ: ö³íë­ïá­ëÁ, 볭ϳÛÝ, ³ñ­ù³­ÛÇ Ï»Ýï­ñá­Ý³­ÓÇ·, »ñ­µ»ÙÝ å³ñ­ï³¹ñ­Û³É ù³Û­É»­ñÁ ÙÇßï ã¿, áñ ×Çßï ¿ Áݭϳ­ÉáõÙ ¨ ݳ­Ë³­ñ³­ñ³­ Ï³Ý »ñÏ­å³­é³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ¹³­Å³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ²ñ­ß³­Ï³­ í³­ÝÇ Ï³­éáõ­óáõ­ÙÁ ¹Ç­ïáõÙ ¿ áñ­å»ë ó­·³­íá­ñÇ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ã»­ ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³ñ­·³­ëÇù: γñ¨áñ ¹»ñ ˳­ÕáõÙ ¿, ³Ý­ßáõßï, Ü»ñ­ë»ë Ø»­ÍÇ Ñ»ï ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ µá­Éáñ ³Û¹ ù³Û­É»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ϳ­Ãá­ÕÇ­ Ïá­ëÁ ͳÝñ Ù»­Õ³¹­ñ³Ý­ùÇ Ëáë­ù»ñ ¿ áõÕ­ÕáõÙ ²ñ­ß³­ÏÇÝ, ÇëÏ í»ñ­çÇÝë

ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ë³­éÁ ¨ Ïá­åÇï ³Ý­ï»­ë»É ¹ñ³Ýù. §ÆëÏ Ã³­·³­ õáñÝ Í³Õñ ³é­Ý¿ñ ½µ³ÝëÝ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇݦ: ¶Ý»­ÉÇ ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ¨ ö³­é³Ý­Ó»­ÙÇ Ñ»ï ³­Ùáõë­ÝáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ²ñ­ß³ÏÝ ³ñ­¹»Ý ¹³é­ÝáõÙ ¿ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý á­ñ³Ï­Ý»­ñÇ Ëï³­óáõÙ, û­å»ï »ñ­µ»ÙÝ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ѳ߭ ïáõÃ­Û³Ý »½­ñ»ñ ·ïÝ»É Ü»ñ­ë»­ëÇ Ñ»ï` ɳí ÁÙµé­Ý»­Éáí ¹ñ³ ϳñ¨á­ ñáõíÛáõ­ÝÁ. §Ø»­Í³õ ³­Õ³­ã³­Ýûù ¨ µ³­½áõÙ ³­Õûíϻ­ñûù ³­Õ³­ã¿ñ ó­·³­ õáñÝ` ѳ߭ï»É Áݹ ÝÙ³, ¨ »¹ áõËï, ½Ç ³ÛÉ ¨ë­»ñ­µ»ù ³Ýó­ó¿ ½µ³­ÝÇõù Ýá­ñ³¦: ²Ûë ³Ý­Ñ³Õ­Ã³­Ñ³­ñ»­ÉÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý ÙÇ ¹ñë­¨á­ñáõÙÝ ¿É гÛñ سñ¹­å»­ïÇ å³Ñ­í³ÍùÝ ¿, áí ã³­ñáõí۳ٵ ¿ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ Ñá·¨áñ ѳۭñ»­ ñÇ ×á­ËáõíÛáõ­ÝÁ, »­Ï»­Õ»­óáõ µ³­½áõ٠ϳɭí³Íù­Ý»ñÝ áõ ѳñë­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ¹Å·á­ÑáõÙ, û ÇÝ­ãá±õ­»Ý îñ¹³ïÝ áõ ÙÛáõë­Ý»­ñÁ §½³Ûë­åÇ­ëÇ ï»­ÕÇë ϳ­ ݳݭó³­Ñ³Ý­¹»ñÓ Ù³ñ¹­Ï³Ý ïá­õ»³É­…ºõ ³­ë¿ñ` »­Ã¿ ½³Ûë ï»­ÕÇë Ç µ³ó ù³­Ï»Ùù, ½Ç ³ëï å³ñï ¿ ßÇ­Ý»É ½³­å³­ñ³Ýë ³ñ­ùáõ­ÝǦ: ö³íë­ïá­ëÁ, ²ñ­ß³­ÏÇ Ù»ç ã³­ñáõÃ­Û³Ý ÏáÕ­ùÇÝ ï»ë­Ý»­Éáí ¹Ûáõ­ñ³­ ѳ­í³­ïáõí۳Ý, ٳݭϳ٭ïáõÃ­Û³Ý ·Í»ñ ¨ë, ÝáõÛ­ÝÇëÏ ²ñ­ß³Ï-Þ³­åáõÑ µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ­Ý»­ñáõÙ ÇÝã-ÇÝã ѳ­Ù³Ï­ñ³Ý­ ùÇ »½­ñ»ñ ¿ ÃáÕ­Ýáõ٠ѳ­Ûáó ѳ­Ù³ñ å³­ïáõ­Ñ³ë ¹³ñ­Ó³Í å³ñ­ëÇó ³ñ­ù³­ÛÇó ³ñ­ù³­ÛÇ Ýϳï­Ù³Ùµ. ëï³ó­íáõÙ ¿, áñ Þ³­åáõ­ÑÁ ³Ý­Ï»Õ­Íá­ ñ»Ý Ó·ïáõÙ ¿ µ³­ñ»­Ï³­Ù³­Ý³É ²ñ­ß³­ÏÇ Ñ»ï, ÙÇßï ó³­íáõÙ áõ Ï³ë­ Ï³­ÍáõÙ, û ѳݭϳñÍ Ý³ ã˳­µÇ± Ç­ñ»Ý` §º­Ã¿ ·áõ­ó¿ ëï»ë­ó¿ ëÇ­ñáÛÝ Ýá­ñ³ ²ñ­ß³Ï ³ñ­ù³Û г­Ûáó¦, ëïÇ­åáõÙ ¿ »ñ¹­í»É ²­í»­ï³­ñ³­ÝÇ íñ³, ÏñÏÝáõÙ ¿ »ñ¹Ù­Ý³­Ë³­ÕÁ, ²ñ­ß³­ÏÇ ³­é³­çÇÝ ³Û­ó»­ÉáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ óáõÛ­ó»ñ ³­ÝáõÙ, Çñ ¹ëï»­ñÁ ÏÝáõÃ­Û³Ý Ëáë­ï³­ ÝáõÙ ¨ ³ÛÉÝ: ä³ñ­½³­ÙÇï ²ñ­ß³­ÏÇÝ ·ñ·éáõÙ »Ý, ÇëÏ Ç­ñ³­Ï³­ÝáõÙ ÷áñ­ ÓáõÙ »Ý ëó÷ å³­Ñ»É ì³­ë³Ï ëå³­ñ³­å»ïÝ áõ ö³­é³Ý­Ó»­ÙÇ Ñ³Û­ñÁ` êÛáõÝ­Û³ó ²Ý­¹áíÏ Ç߭˳­ÝÁ, á­ñÇ ³Ýӭݳ­Ï³Ý ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»­ñÁ ¨ë ­Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ »Ý: Üñ³Ýù, Áëï å³ï­ÙÇ­ãÇ, ³­Ñ³­µ»­ÏáõÙ »Ý ²ñ­ß³­ÏÇÝ, û Þ³­åáõ­ÑÁ Çñ ¹³­í»ñÝ ¿ ɳ­ñáõÙ ¨ Ýñ³ Ù³ÑÝ ¿ ÷ÝïñáõÙ, ¨ Ùdz­ÙÇï ó­·³­íá­ñÁ ѳ­í³­ï³­Éáí ÷³Ë­ãáõÙ ¿: ÆëÏ §Ý»­Õ³­ó³Í¦ Þ³­åáõ­ÑÁ г­ Û³ë­ï³­ÝÇÝ å³ñ­ï³¹­ñáõÙ ¿ 30-³Ù­Û³ å³­ï»­ñ³½Ù: ²ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÇ ëáõµ­Û»Ï­ïÇí Ùdz­ÏáÕ­Ù³­ÝÇáõí۳Ý, ·áõ­ó»¨ Ù³­Ï»­ ñ»­ë³Û­ÝáõÃ­Û³Ý Ã»­É³¹­ñ³Ý­ùáí ³­é³­ç³­ó³Í ³Ûë­åÇ­ëÇ Éáõ­ÍáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ³Ý­·³Ù ´áõ­½³Ý­¹Ç ·ñãÇ ï³Ï ëá­Õ³Ýó­ùáõÙ »Ý ²ñ­ß³­ÏÇ ¹ñ³­Ï³Ý Ñ³ï­ Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ óáõ­ó³¹­ñáÕ Ñá­Û³­Ï³å ¹ñí³·­Ý»ñ: ì³­Õ»ë ϳÛë­ñÁ Ü»ñ­ë»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ ³ù­ëá­ñ»­Éáõó Ñ»­ïá Ù»Í Áݭͳ­Ý»­ñáí áõ ½³ñ­¹»­Õ»Ý ù³­ ñ»­ñáí å³ï­íÇ­ñ³­ÏáõíÛáõÝ ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ²ñ­ß³­ÏÇ Ùáï` ãÏáñó­Ý»­Éáõ ѳ­

Ù³ñ Ýñ³ µ³­ñ»­Ï³­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: ¸³é­Ý³­ó³Í ³ñ­ù³Ý åáéíÏáõÙ ¿. §ø³­ ñÇÝù µ³­½áõÙù, ³­ë¿, Ç í»­ñ³Û ϳۭë»ñÝ ¨ Ó»ñ Ç µ»­ñ»É¹. ù³­ñÇÝù ¨ Ù»ñ ß³ï Ï³Ý Ç Ã³­÷»É ½³­ï³­ÙáõÝë Ýá­ñ³ Ç ï³ÉÝ ¨ Ó»ñ Ç µ»­ñ»É¹¦: àõ­ñ»ÙÝ` ù³­ñ»ñ Ù»Ýù ¿É ß³ï áõ­Ý»Ýù` ïíá­ÕÇ ¨ µ»­ñáÕ­Ý»­ñÇ ³­ï³Ù­Ý»­ñÁ ó­÷»­Éáõ,- ³ñ­ù³­ÛÇ ³Ûë Ëáë­ù»­ñÇ Ù»ç åáéíÏáõÙ ¿ ³Ýӭݳ­Ï³Ý áõ ³½­·³­ÛÇÝ ³Ý­Ïáï­ñáõÙ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­íáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ûë á­ñ³Ï­Ý»­ñáí Áݹ·Í­íáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­ñÇ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ²ÛÝ, ß³­ ճ˭í³Í áÕ­µ»ñ­·³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï, ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ ¹³é­Ýáõ٠ݳ¨ ѳ­ Ûáó Ñá­ÕÇ áõ çñÇ Ñ»ï ϳå­í³Í ѳÛï­ÝÇ ¹ñí³­·áõÙ ¨ ²Ý­Ñáõß µ»ñ­¹áõÙ µ³Ý­ï³ñ­·»É­Ù³Ý áõ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ³Ûë­ï»Õ ó­·³­íá­ñ³­Ï³Ý Ù»Ï ûñ­í³ í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­Ù³Ý ï»­ë³­ñ³­ÝáõÙ: ²Ûë ѳï­í³­ÍÁ, ó­·³­íáñ-µ³Ý­ï³ñÏ­ Û³É-Ù»Ï û­ñáí ó­·³­íáñ ¨ µ³Ýï-å³­É³ï µ³ñ¹ ÷áË­µ³­ó³­ëáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ, Ëá­ñÁ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý áõ ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý Áݹ·Áñ­ ÏáõÙ­Ý»ñ áõ­ÝÇ` ³ñ­¹Ç ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñáõÙ å³ï­Ù³­Ï³­ÝÇó ÙÇ­ýá­É᭷ǽ٠áõ ¿Ï­½Çë­ï»Ý­ódz­Éǽ٠Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí: 䳭ﳭѳ­Ï³Ý ã¿, áñ ¹»é 19-ñ¹ ­¹³­ñ³­Ï»­ëÇ ³ñ¨Ùï³­Ñ³Û ¹ñ³­Ù³­ïáõñ­·Ç³­ÛÇó ëÏë³Í` ³ÛÝ ·»­ñ³Ï­ßÇé ï»Õ ¿ áõ­Ý»­ó»É ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­Ýáõí۳Ý, Ù³ë­Ý³­ íá­ñ³­å»ë ¹ñ³­Ù³­ïáõñ­·Ç³­ÛÇ Ù»ç: ÆëÏ ¹ñ³ ÑÇÙ­ùÁ ï³­ÉÇë ¿ ö³íë­ ïá­ëÇ Ëáñ­ù³­ÛÇÝ Éáõ­Íáõ­ÙÁ. Çñ »ñÏ­ñáõÙ »­Ï»­Õ»­óáõ, ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ ¨ ß³­ï»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ëË³É ·Ý³­Ñ³ï­í³Í áõ Ù»ñÅ­í³Í ¨ Þ³­åáõ­ÑÇ ¹³­í»­ñÇ å³ñ­ï³¹­ñ³Ý­ùÇÝ »Ý­Ã³ñÏ­í³Í, û­ï³ñ Ñá­ÕÇ íñ³ ÙÇ Ïïáñ Ù³Ûñ Ñá­ ÕÇó áõÅ ëï³­ó³Í ѳ­Ûáó ó­·³­íá­ñÁ, áí ϳ­ñáÕ ¿ñ ÁÙ­µáë­ï³­Ý³É` §Ð»­ éáõ ÇÝ­Ó³­ÝÇó, ã³­ñ³­·áñÍ Í³­é³, áñ ï»­ñ»­ñǹ íñ³ ï»ñ »ë ¹³ñ­Ó»É¦ Ëáë­ù»­ñáí, ³ÛÅÙ µ³Ý­ïÇ Ù»­ÝáõÃ­Û³Ý µ»­ñ³Í Ý»ñ­ùÇÝ Ïïï³Ý­ùÇ Ù»ç ¿, á­ñÁ Áݹ­ÙÇ­ç³ñÏ­íáõÙ ¿ ó­·³­íá­ñ³­Ï³Ý ѳݭ¹»ñ­Ó³Ý­ùÇ, ׳­ßÇ áõ ëå³­ ë³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ù»­Ïûñ­Û³ í»ñ­Ñ³é­Ýáõ­Ùáí: سñ­¹áõ, Ýñ³ ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇ, ÃéÇã­ùÇ áõ ³ÝÏ­Ù³Ý ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ËáÑ-Ëï³­óáõ­ÙÁ ϳ ³Ûë­ï»Õ: ¶áõ­ë³Ý­Ý»­ñÇ »ñ·Ý áõ ·Ç­ÝÇÝ µ³Ý­ï³ñÏ­Û³É ³ñ­ù³­ÛÇÝ ³é­Å³­Ù³­Ý³Ï ÏïñáõÙ »Ý Ç­ñ³­Ï³Ý ï³­ñ³­ÍáõíÛáõ­ÝÇó áõ ų­Ù³­Ý³­ÏÇó, á­ñÁ, 볭ϳÛÝ, Ýñ³Ý å³ñ­ï³¹ñ­í³Í ¿ Ù»­ÏÁݹ­ÙÇßï: ܳ §Ñå³ñ­ï³­ó³õ ¨ ³­ë¿. ì³Û ÇÝÓ ²ñ­ß³­Ï³Û, ³Ûë »ë ¨ ³Ûë, ¨ Û³ÛëÙ ã³­÷áõ ¨ ³Ûë ³Ýóù ³Ý­óÇÝ Áݹ Çë: ºõ ½³Ûë ³­ë³­ó»³É, ½¹³­Ý³ÏÝ` ½áñ áõ­Ý¿ñ Ç Ó»­éÇÝÝ, »­Ñ³ñ Ç ëñïÇ Çõ­ñáõÙ, ¨ Ù»­é³õ ³Ý­¹¿Ý Ç ÝÙÇÝ Å³­ÙáõÝ, ÙÇÝã ¹»é ϳÛñ µ³½­Ù³­Ï³­ ÝÇݦ: ØÇ­ç³­í³Û­ñÇ áõ Ï»ñ­å³­ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ïñí³Í ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ù»Í Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí: ä³å ó­·³­íá­ñÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ ¨ë, á­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ å³ï­ÙÇ­ãÇ

³­ï»­ÉáõíÛáõÝÝ ³Ý­Ã³­ùáõÛó ¿, Ýñ³Ý ïí³Í á­ñ³­ÏáõÙ­Ý»ñÝ áõ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ ñÁ` ë³ÑÙé­Ï»­óáõ­óÇã, Ç í»ñ­çá Ñݳ­ñ³­íáñ ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ï»ë­Ý»É ÑÇ»­ñ³ñ­ËÇÏ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ½·³­ÉÇ ó³­íÇ áõ ѳ­Ù³Ï­ñ³Ý­ùÇ ÙÃÝá­ Éáñ­ïÁ: ²ñ­ß³­ÏÇ áõ ö³­é³Ý­Ó»­ÙÇ ³­åû­ñÇ­ÝÇ ³­Ùáõë­ÝáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ ÉÇ­Ý»­Éáõ ˳­ñ³­ÝÁ íñ³Ý` ݳ ¨ë ­åÇ­ïÇ ³å­ñ»ñ ãѳë­Ï³ó­í³­ÍáõÃ­Û³Ý áõ Ù»ñÅ­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ¹ñ³­Ù³Ý, á­ñÁ Ýñ³Ý å³ñ­ï³¹­ñáÕ ¹ñëÇ ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ, ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ùï³Û­Ýáõí۳ٵ åÇ­ïÇ Í³ÍÏ­í»ñ ¹Ç­í³Û­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­Õ³­å³­ ñáí: ÌÝáõÝ­¹Çó ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá Ù³Û­ñÁ §Ýñ³Ý ¹­¨»­ñÇÝ ÝíÇ­ñ»ó, ¨ µ³½­Ù³­ÃÇí ¹­¨»ñ Ýñ³Ý í³­ñáõÙ ¿ÇÝ Áëï Ç­ñ»Ýó ϳ٭ùǦ, Ýñ³Ýó å³­ ѳݭçáí ¿É ä³­åÁ ˳é­Ý³Ï­íáõÙ ¿ñ ³­Ý³­ëáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, ÇÝùÝ ¿ñ §Ç­·³­ ÝáõÙ¦, ³Ý­ÏáÕ­ÝáõÙ û­Ó»­ñÇ Ñ»ï ÷³­Ã³Ã­í³Í` ·á­éáõÙ §å³­Ñ³Ý­çáõÙ ¿ñ ³ÛÝ å³­ï³­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ, á­ñáÝó Ñ»ï ˳é­Ý³Ï­íáõÙ ¿ñ¦, ¨ ³ÛÉÝ: Ðáõ­Ý³ë­ ï³­ÝáõÙ ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­í»­Éáí` »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ä³­åÁ ·³­Ñ³­Ï³­ÉáõÙ ¿` å³ï­ÙÇ­ãÇ ÏáÕ­ÙÇó Ç­ñ»Ý å³ñ­ï³¹ñ­í³Í ã³­ñáõí۳Ý, »ñÏ­ñÇÝ áõ ·áñ­ Í»­ñÇÝ ³Ý­ï»Õ­Û³­Ïáõí۳Ý, ¹Ûáõ­ñ³­Ñ³­í³ï ٳݭϳ٭ïáõÃ­Û³Ý á­ñ³Ï­Ý»ñ áõ­Ý»­Ý³­Éáí: ìÇ­å³­Ï³Ý áõ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ³Ù­µáÕ­ç³­óáõ­ÙÁ ϳ º÷­ñ³­ïÇ ³­÷ÇÝ` Üå³ï É»­é³Ý Ùáï ï»­ÕÇ áõ­Ý»­ó³Í ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇ ï»­ë³­ñ³­ ÝáõÙ: öáùñ ¹ñí³­·áõÙ­Ý»­ñáí ³Ý­·³Ù Ñëï³Ï­íáõÙ »Ý Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ µÝ³­ íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ú­ñǭݳÏ` »ñµ ²Õ­í³­ÝÇó àõé­Ý³Û­ñÁ Ù»­Í³­Ëá­ëáõÙ ¿, û ÇÝ­ùÁ Ïѳñ­Ó³Ï­íÇ áõ ·»­ñÇ Ïí»ñó­ÝÇ Øáõ­ß»­ÕÇÝ, ¹³­í³­×³Ý Ø»­ñáõ­Å³Ý ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ Ýñ³Ý ³­ëáõÙ ¿. §¸áõ ·³½ ·ñÏ»­óÇñ, ß³ï ½³ñ­Ù³­Ý³­ÉÇ ÏÉÇ­ÝÇ, »­Ã» ѳ­í³­ù»É ϳ­ñá­Õ³­Ý³ë¦: ÆëÏ »ñµ ä³­åÁ »­ñ»­Ë³­Û³Ù­ïá­ñ»Ý áõ­½áõÙ ¿ ÏéíÇ ¹³ßï Çç­Ý»É, Ñáõ­Ý³ó î»­ñ»Ýï ¹áõù­ëÁ ¹Ç­í³­Ý³­·»ï ùÍݳݭùáí ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, û §Ñáõ­Ý³ó ó­·³­íá­ñÁ Ù»½ áõ­Õ³ñ­Ï»ó ù»½ ѳ­Ù³ñ, û ·Ý³­ó»ù, Ýñ³Ý å³Ñ­å³­Ý»­ó»ù: º­Ã» ù»½ ÙÇ µ³Ý å³­ï³­ÑÇ, Ù»Ýù DZÝã­ »­ñ»­ëáí ï»ë­Ý»Ýù Ù»ñ ó­·³­íá­ñÇÝ…­¸áõ, ³ñ­ù³, ³­ñ³, ÇÝã áñ ³­ëáõÙ »Ýù ù»½. ³é Ü»ñ­ë»ë »­åÇë­Ïá­åá­ë³­å»­ïÇÝ, ·Ý³ Üå³ï É»­éÁ¦: ºÝ­ ó­ï»ùë­ïáõÙ ½·³­ÉÇ ¿ ÑáõÛ­Ý»­ñÇ` ³Ûë­ï»Õ ÉÇ­Ý»­Éáõ µáõÝ Ýå³­ï³­ÏÁ, »í »ñµ ä³­åÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ Ó³­Ëá­Õ»É Ýñ³Ýó ³Û¹ Íñ³­·Ç­ñÁ, Ýñ³Ýù ݻݭ·³­ µ³ñ ëå³­ÝáõÙ »Ý »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ³ñ­ù³­ÛÇÝ: È»­é³Ý ³Ýíï³Ý· ï»­ÕáõÙ ¨ë ­ä³­åÁ Çñ çÕ³­ÓÇ· ϳñ­×³Ù­ïáõí۳ٵ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ó³ÝÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ Ü»ñ­ë»­ëÇÝ, û Øáõ­ß»­ÕÁ ϳÝó­ÝÇ Ãßݳ­Ùáõ ÏáÕ­ÙÁ, û Ç­ñ»Ýù Ïáñ­Í³Ý­ í³Í »Ý ¨ ³ÛÉÝ: ²­ÝÁݹ­Ñ³ï ½·³ó­íáõÙ ¿ Ýñ³Ý µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ϳ­Õ³­ å³­ñÇ Ù»ç å³­Ñ»­Éáõ Íñ³­·Ç­ñÁ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÇ ÑÇÙ­ùÁ, ³Ý­ßáõßï, Ü»ñ­ë»ë Ø»­ÍÇ ¨ »­Ï»­Õ»­óáõ Ýϳï­Ù³Ùµ ó­·³­íá­ñÇ ëó÷, ݳ¨ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï ù³­Õ³­ù³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ¿, »ñµ ݳ áã ÙdzÛÝ ÷³­ÏáõÙ ¿ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ

ÑÇÙ­Ý³Í Ñ³ë­ï³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, Ïñ׳­ïáõÙ »­Ï»­Õ»­ó³­å³ï­Ï³Ý Ñá­Õ»­ ñÁ, ³Ûɨ Ü»ñ­ë»­ëÇ Ñ³Ý­¹»å Ãßݳ­Ù³Ý­ùÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý, áñ Ç í»ñ­çá Ãáõ­Ý³­íá­ñ»É ¿ ï³­ÉÇë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ: 곭ϳÛÝ ä³­åÇ ëå³­ÝáõÃ­Û³Ý ï»­ë³­ñ³­ÝáõÙ Ùáñíí³Í ϻݭ볭ëÇ­ ñáõÃ­Û³Ý áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ ó³­íÇ áõ ѳ­Ù³Ï­ñ³Ý­ùÇ ÙÃÝá­Éáñï ¿ µ»­ñáõÙ, á­ñÁ ÍÝáõݹ ¿ ï³­ÉÇë ¹ñ³­Ï³Ý` ³Ýѭݳ­ñÇÝ Ãí³­óáÕ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ ùÇ, ù³­ÝÇ áñ ÙÇßï ϳ å³ï­ÙÇ­ãÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõ­ ÙÁ å»­ïáõÃ­Û³Ý ¨ 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ïñá­ÕÇ Ñ³Ý­¹»å: î»­ñ»Ý­ïÁ Ýñ³Ý ËÝçáõÛ­ùÇ ¿ Ññ³­íÇ­ñáõÙ, ³Ûë­ï»Õ Ýϳ­ï»­ÉÇ ½Ç­Ý³­í³­éáõíÛáõ­ÝÁ Ùdz­ÙÇï ä³­åÁ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ¿ áñ­å»ë ѳ­ïáõÏ å³ï­íÇ Ýß³Ý, ëá­íá­ñ³­Ï³Ý ¿ ѳ­ Ù³­ñáõÙ, áñ Çñ ÃÇ­ÏáõÝ­ùÇÝ ¨ë­ »ñ­Ïáõ ë³Ï­ñ³­íáñ ½ÇÝ­íáñ­Ý»ñ ¿ÇÝ Ï³Ý·­ ݳÍ: ÐÝãáõÙ ¿ »­ñ³Åß­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ä³­åÁ §Ó³Ë Ó»é­ùÁ ³ñ­ÙáõÝ­ÏÇÝ Ñ»­ ݳÍ, Ù³ï­Ý»­ñáõÙ µéÝ³Í áë­Ï» ó­ëÁ¦, ÇëÏ ³­çÁ Ýñ³­ÝÇ Ïá­ÃÇÝ ¹ñ³Í, ÇÝù­Ý³­Ùá­é³ó Ñ»­éáõÝ ¿ñ ݳ­ÛáõÙ ¨ ÉëáõÙ ·áõ­ë³Ý­Ý»­ñÇ »ñ­·Á: î»­ë³­Ý»­ ÉÇ Ï»Ý­ë³­ëÇ­ñáõíÛáõÝ Ý»­ñ³­éáÕ ³Ûë å³ï­Ï»­ñÁ ³Õ­×³ï­íáõÙ ¿ ¹³­Å³Ý áÕ­µ»ñ­·áõí۳ٵ. ÃÇ­ÏáõÝ­ùáõ٠ϳݷ­Ý³Í ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÁ ѳñ­í³­ÍáõÙ »Ý ó­·³­íá­ñÇ í½ÇÝ ¨ ³ç Ó»é­ùÇÝ, §Ã³­ëáí ·Ç­ÝÇÝ, å³­ñ³­Ýá­óÇó Ñá­ëáÕ ³ñ­Ûáõ­ÝÁ¦ ˳éÝ­íáõÙ »Ý Ç­ñ³ñ: ºí óÝóáÕ ³Ûë å³ï­Ï»­ñÁ ëïÇ­åáõÙ ¿, áñ Ñ»­ï³­·³­ÛÇ ÑÇ­ßá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ùݳ Ë»­É³­ÙÇï ³ñ­ù³­ÛÇ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý Ï»ñ­å³­ñÁ, á­ñÇ ¹ñ³­Ï³Ý ¿áõíÛáõ­ÝÁ ß³ï ãÇ Ë³­Ã³ñ­íáõÙ Ç­ñ»Ý å³ñ­ ï³¹ñ­í³Í µ³­ó³­ë³­Ï³Ý á­ñ³Ï­Ý»­ñÇ Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñáí: Àݹ­Ñ³Ý­ñ³­ å»ë ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÁ ¹³é­ÝáõÙ »Ý å³ï­Ù³­Ï³Ý µ³ñ¹ »É¨¿­çáõÙ­Ý»­ñÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ ÏñáÕ­Ý»­ñÁ` ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý áõ ¹ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí: à­×³­Ï³Ý ¨ ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. λñ­å³­íáñ­Ù³Ý ¨ á­×Ç Ù»ç Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ï»­Éáí ѳ­Ù³¹­ñ³­Ï³Ý »½­ñ»­ñÁ` ´áõ­½³Ý­¹Á ųݭñÇ Ù»ç ¨ë ­å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, û­å»ï Ýñ³ ·Çñ­ùÁ, ³Ý­ßáõßï, å³ï­Ù³·­ ñáõíÛáõÝ ¿: à­×³­Ï³Ý ѳ­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ »ñ¨áõÙ ¿ ÇÝã­å»ë ï³­ ñ»·­ñ³­Ï³Ý, ݳ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ó­¨»­ñÇ, ³ÛÝ­å»ë ¿É µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇ, ݳ¨ íÇ­å»­Éáõ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³ñ­ï³­ ѳÛï­ã³­ÙÇ­çáó­Ý»­ñáí: ØÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­Ï³ñ­·Ç Ù»ç ϳ­Ýá­ÝÁ ½·³­ÉÇ ¿ ÇÝã­å»ë íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ññ³­ß³­å³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ áõ Ïïï³Ýù­Ý»­ñÇ, ³ÛÝ­å»ë ¿É Ï»ñ­å³­ñÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç, áõñ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ëϽµáõÝù ¿ áã ³ÛÝ­ù³Ý ÏáÝÏ­ñ»ï áõ µÝáõ­Ã³·­ ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí Ñ»­ñá­ëÇÝ ×³­Ý³­ã»­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­ÉÁ, áñ­ù³Ý Ýñ³ Ýϳï­Ù³Ùµ µ³­ñÇ-ã³ñ µ­¨»­é³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ÙÇ­çá­óáí ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý í»­ñ³­

µ»ñ­ÙáõÝù ѳë­ï³­ï»­ÉÁ: ¶áñ­ÍáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï §ÏÉÇ­ ß»¦. §²Ûñ ¿ñ ë³ Ù»Í ¨ µ³ñÓñ, ó³Ý­Ï³­ÉÇ Ñ³­ë³­Ï³õ ¨ í³­Û»­Éáõã ·»­Õáí¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÜáõÛÝ Ýå³­ï³­ÏÇ Ç­ñ³ó­Ù³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿É, ÇÝã­å»ë ÑÇ­ßáõÙ »Ýù, µ³­é³­ÛÇÝ Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»ñÝ áõ Ñá­Ù³­ÝÇ­ß³­ÛÇÝ å»ë­ å»­ëáõíÛáõÝÝ ¿, áñ­ï»Õ ¹»å­ùÇ Ï³Ù ³Ý­ÓÇ ×³­Ý³­ãáõÙ-Ç­Ù³­óáõíÛáõ­ÝÁ ïñíáõÙ ¿ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ í»­ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý ³ÝùÝ­Ý»­ÉÇáõÃ­Û³Ý Ù»ç: ú­ñǭݳÏ` سñ¹­å»­ïÁ §³Ûñ Ý»ñ­ùÇ­ÝÇ` ã³­ñ³­ëÇñï, ã³­ñ³­Ëáñ­ Ñáõñ¹, ã³­ñ³­·áñÍ, á­ñáõ٠гÛñ Ïá­ã¿Çݦ: ²Ûë Ñݳ­ñ³Ý­ùÁ ݳ¨ ÙÇ­çáó ¿ ã³­÷³­½³Ý­óáõÃ­Û³Ý Áݹ·Í­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ. §Úáñ­Å³Ù Ïáõ­ï»³É ¹Ç­½»³É ½Ù»­Íáõ­ÃÇõÝ µ³½­Ùáõ­ÃÇõÝ Ã³ÝÓ­ñáõ­Ã»³ÝÝ, Ïáõ­ï³­Ï»³É ÑÇõ­ë»³É Ó»³Ýóݦ ¨ ³ÛÉÝ: ²Ûë ¹»å­ùáõÙ á­ñá­ß³­ÏÇá­ñ»Ý ½·³­ÉÇ ¿ ݳ¨ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý »­ñ³Ý­·Á, »ñµ µ³­é³­ÛÇÝ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÁ ߻߭ïáõÙ ¿ ¿­åǭϳ­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ïå³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ. §²­å³ ϳñ­·¿ñ ϳ½­Ù¿ñ å³ï­ ñ³ë­ï¿ñ ½³­Ù»­Ý³ÛÝ ½½ûñëݦ, ϳÙ` §¼Ùݳ­óáñ¹ë ³ß­Ë³ñ­ÑÇÝ ·»ñ­÷»­ óÇÝ ·»­ ñ»­ óÇÝ ³­ éÇݦ, ¨ ϳÙ` §Ê³­ Õ³Ûñ ·Ý³Ûñ »ñ­ óÛñ Ç­ ç³­ Ý¿ñ Ç ¹³ßïݦ ¨ ³ÛÉÝ: ÆëÏ ã³­÷³­½³Ý­óáõíÛáõ­ÝÁ í»­ñ³­ó³ñ­Ïáõ­ÙÇó Çç­ÝáõÙ ¿ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ á­ñá­ß³­ÏÇáõí۳Ý, á­ñÁ ¨ë ½­·³­ÉÇ ¿ ö³íë­ïá­ëÇ á­×Ç Ù»ç. §ºõ ï»­ëÇÝ ½ûñëÝ ä³ñ­ëÇó, ½Ç áã ·áÛñ ÃÇõ µ³½­Ùáõ­Ã»³ÝÝ, ½Ç ¿ÇÝ Çµñ¨ ½³ë­ï»Õë »ñÏ­ÝÇó, ¨ ǵñ¨ ½³­õ³½ ³é ³÷Ý Íá­íáõ¦, ϳÙ` §ø³Ý­¹»³É µñ¿ÇÝ ½»ñ­ÏÇñÝ, ÙÇÝã¨ Ç ÑÇ­Ù³Ýó Ïáñ­Í³­Ý¿ÇÝ, ¨ ˳­Õ³­óáõ­ó³­Ý¿ÇÝ ½·»­ñáõ­ÃÇõÝ »ñÏ­ñÇÝ ù³Ý ½³ë­ï»Õë µ³½­Ùáõ­Ã»³Ùµ¦ ¨ ³ÛÉÝ: àã ÙdzÛÝ ¹»åùÝ áõ Ñ»­ñáëÝ »Ý ѳ­×³Ë Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý å³ï­Ù»­ ɳӨáí, ³Ûɨ Ëáë­ùÇ Ù»ç ³­½³­ïá­ñ»Ý Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý ³ÛÝ­åÇ­ëÇ ï³ñ­ ñ»ñ, á­ñáÝù ѳ­ñ³­½³­ïáõíÛáõÝ »Ý ѳݭ¹»ë µ»­ñáõÙ, û­ñǭݳÏ, Ñ»­ùdz­ ÃÇ Å³Ý­ñÇÝ: Þ³­åáõ­ÑÁ Çñ Ï۳ݭùÁ ÷ñÏ³Í ¸ñ³ë­ï³­Ù³­ïÇÝ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë. §Êݹñ»³ ¹áõ ÇÝã ÛÇ­Ý¿Ý. ½ÇÝã ¨ Ëݹñ»ë­ó»ë, ï³ó ù»½¦, ¨ ²Ý­Ñáõß µ»ñ¹ ²ñ­ß³­ÏÇÝ ³Û­ó»­ÉáõÃ­Û³Ý Ëݹñ³Ý­ùÇ ³Ýѭݳ­ñÇ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ç óáõÛó ¹Ý»­Éáõó Ñ»­ïá ³­ëáõÙ ¿. §´³Ûó Ûáñ­Å³Ù ¹áõ ½³Û¹ Ëݹñ»­ó»ñ, ³Ý­ó»³É ÉÇ­óÇë ½û­ñÇ­Ýûù ²­ñ»³ó ó­·³­õá­ñáõ­Ã»³Ýë¦: гݭ¹Ç­åáõÙ »Ýù ³Ý­·³Ù Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³­é³Ó¨»­ñÇ, ³­ë»Ýù, -ÇÏ ùÝùß³­óáõ­óÇã Ù³ë­ ÝÇ­Ïáí. §ì³Û­ñÇÏ ÙÇ ¨ë ë ­ ³­Ï³­õÇÏ ÙÇ ¨ë Ï ­ ³É­óÇë ÛáÛŦ: ÆëÏ Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ µÝá­ñáß ¿ ³­é³­çÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ ñáõÛÝ ³ñ­Ó³Ï ·áñ­Í»­ñÇÝ, á­ñáÝù å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ï³­ñ»·­ñáõ­ÙÇó ½³ï å»ïù ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³Ûɨ³ÛÉ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñáí ϳ­ñá­Õ³­Ý³­ÛÇÝ ³½­¹»É ¨ áõ­ëáõ­ó³­Ý»É: ºí ù³­ÝÇ áñ í»ñ­çÇ­ÝÇë ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ϳå­

íáõÙ ¿ ѳۭñ»­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý áõ Ïñá­Ý³­Ï³Ý á­Éáñï­Ý»­ñÇ Ñ»ï, ³­å³ µÝ³­ Ï³Ý ¿ ¹³é­ÝáõÙ íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý, ݳ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³ó­Ù³Ý ï³ñ­ñ»­ ñÇ Ý»­ñ³­éáõ­ÙÁ, ÇÝã­å»ë ¨ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇÝ` ³­é³ë­å»­ÉÇÝ, Ñ»­ùdz­ÃÇÝ, ½ñáõÛ­óÇÝ ¹Ç­Ù»­ÉÁ: ²Ûë Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Íñ³­·Ç­ñÁ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ñ ¨ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ, ¨ ´áõ­½³Ý­¹Ç »ñ­Ï»­ñáõÙ: ö³íë­ïá­ëÇ å³­ñ³­ ·³­ÛáõÙ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ÙÇ áõ­ñÇß Ñ³­ÏáõÙ` ѳ­Ù³­å³­ ï³ë­Ë³Ý ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ Ý»­ñ³­éáõ­Ùáí. ÁÝ­ï³­Ý»­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñÁ, 峭ɳ­ï³­Ï³Ý ÇÝï­ ñÇ·­Ý»­ñÁ ݳ ѳ­×³Ë Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ¹ñ³­Ù³­ïǭϳ­Ï³Ý ë»­éÇÝ µÝá­ ñáß Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ ÙÇ­çá­óáí: Þ³ï µÝá­ñáß û­ñǭݳ­ÏÁ ²ñ­ß³Ï-¶Ý»É-ö³­é³Ý­Ó»Ù ¹ñí³·Ý ¿, á­ñÁ óï­ñá­ÝÇ á­ñáß å³ï­Ù³­µ³Ý­ Ý»ñ ѳ­Ù³­ñ»É »Ý Ññ³­å³­ñ³­Ï³­ÛÇÝ Ã³­ï»­ñ³­Ë³Õ, áõñ ö³­é³Ý­Ó»­ÙÇ å³Ñ­í³Í­ùÁ ½áõ­·³­Ñ»é­í»É ¿ »­Õ»­ñ³­Ùáñ ¹»­ñ³­Ï³­ï³ñ­Ù³­ÝÁ: ²Ûë­ï»Õ ѳݭ·áõÛ­óÁ µ³ó­íáõÙ ¿, ½³ñ­·³­ÝáõÙ ¿ ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÁ, ѳë­ÝáõÙ ÏáõÉ­ÙÇ­ ݳ­óÇáÝ Ï»­ïÇÝ, ѳ­çáñ­¹áõÙ ¿ Éáõ­Íáõ­ÙÁ, á­ñÁ ÍÝáõÙ ¿ Ýáñ ÏáÝý­ÉÇÏï, ÙÇÝ㨠í»ñç­Ý³­Ï³Ý Éáõ­Íáõ­ÙÁ: êÛáõÝ­Û³ó ²Ý­¹áíÏ Ç߭˳­ÝÇ ¹áõëïñ ö³­ é³Ý­Ó»­ÙÇ ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ³Ù­µ³­íÁ ï³­ñ³Í­íáõÙ ¿ ³­Ù»­Ýáõñ, ß³­ï»ñÝ »Ý ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ³­Ùáõë­Ý³­Ý³É Ýñ³ Ñ»ï, ÇëÏ »ñµ Ýñ³Ý ÏÇÝ ¿ ³é­ÝáõÙ ²ñ­ß³­ÏÇ »Õ­µá­ñáñ­¹Ç ¶Ý»­ÉÁ, ëñ³ Ñá­ñ»Õ­µá­ñáñ­¹Ç îÇ­ñÇ­ÃÁ, ³ãù áõ­Ý»­ ݳ­Éáí ѳñ­ëÇ íñ³, ²ñ­ß³­ÏÇ Ùáï ã³­ñ³­Ëá­ëáõÙ ¿, û §¶Ý»­ÉÁ Ùï³¹­ ñáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ Ã³­·³­íá­ñ»É ¨ ù»½ ë峭ݻɦ: ²ñ­ß³­ÏÁ ѳ­í³­ïáõÙ ¿, ù³­ÝÇ áñ ¶Ý»­ÉÁ îÇ­ñ³­ÝÇ ³­í³· áñ­¹áõ ½³­í³ÏÝ ¿ñ ¨ ·³­Ñ³­Ï³­É³­Ï³Ý Ç­ñ³­íáõÝ­ùÇ ï»­ñÁ, ¨ §³­å³ á­Ë³­ó»³É ó­·³­õáñÝ Áݹ å³­ï³­Ý»­ÏÇÝ ¶Ý»­ÉáÛ, ¨ µ³­½áõÙ ³Ý­·³Ù ѳ­É³­Í³­Ï³Ý ³é­Ý¿ñ ½Ý³¦: ²­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ îÇ­ñÇÃ-¶Ý»É ¨ ²ñ­ß³Ï-¶Ý»É ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÁ, ѳݭ·áõ­ó³­Ï»­ïáõÙ ¶Ý»ÉÝ ¿,¨ Éáõ­Íáõ­ÙÁ Ýñ³ ¹áõñë ·³ÉÝ ¿ ·áñ­Íá­ÕáõíÛáõ­ÝÇó. ²ñ­ß³­ÏÁ ¹³­í³¹­ñ³­µ³ñ ëå³­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý` §ù³ñ Ïïñ³­ÍÇ å»ë, »­ñ»­ëÁ ßá­ñáí ͳͭϳͦ ãÉë»­ Éáí Ü»ñ­ë»­ëÇ Ñáñ­¹áñÝ áõ ³­Ý»Í­ùÁ: àÕ­µ³­óáÕ ö³­é³Ý­Ó»­ÙÇÝ îÇ­ñÇÃÝ ³­ëáõÙ ¿. §Þ³ï ¿É ÙÇ ã³ñ­ã³ñ­íÇñ, »ë Ýñ³­ÝÇó ɳí ïÕ³­Ù³ñ¹ »Ù¦, ¨ ÏÇ­ÝÁ µ³­ó³­Ï³Ý­ãáõÙ ¿, û §ÇÙ ³­Ùáõë­Ýáõ Ù³­ÑÁ ÇÙ å³ï­×³­éáí »­Õ³í¦: §¼·»ëï­Ý»­ñÁ å³­ï³­éá­ï³Í, í³ñ­ë»­ñÁ ³ñ­Ó³­Ï³Í, ÏáõñÍ­ùÁ µ³­ó³Í¦ ë·³­óáÕ ÏÝá­çÁ ï»ë­Ý»­Éáí` §²ñ­ß³­ÏÁ ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ ¨ ³ãù ¿ ¹ÝáõÙ` Ç­ñ»Ý ÏÇÝ ³é­Ý»­Éáõ Ýñ³Ý¦: ÆëÏ »ñµ îÇ­ñÇ­ÃÁ ó­·³­íá­ñÇó ÃáõÛÉï­íáõí ÛáõÝ ¿ ËݹñáõÙ ³­Ùáõë­Ý³­Ý³­Éáõ ö³­é³Ý­Ó»­ÙÇ Ñ»ï, ÉÇá­íÇÝ å³ñ½­íáõÙ ¿ ¹³­í³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ²­é³­ç³­ó³Í ö³­é³Ý­Ó»Ù-îÇ­ñÇà ¨ ²ñ­ß³Ï-îÇ­ñÇà ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÇ Ñ³Ý­·áõÛ­óáõÙ ÑÇ­Ù³ ¿É îÇ­ñÇÃÝ ¿, ¨ å³ñ½ ¿ Éáõ­Íáõ­ÙÁ: îÇ­ñÇ­

ÃÇ ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ²ñ­ß³ÏÝ ³­Ùáõë­Ý³­ÝáõÙ ¿ ö³­é³Ý­Ó»­ÙÇ Ñ»ï: »­å»ï ë³ ã¿ñ ëÇ­ñáõÙ ³­Ùáõë­ÝáõÝ` ³­ë»­Éáí, û §Ù³ñÙ­Ýáí ó­í³­Ù³½ ¿ ¨ ·áõÛ­Ýáí Ãáõ˦, µ³Ûó ÷³­é³­ë»ñ ¿ñ ¨ á­ñá­ßáõÙ ¿ ³­é³­çÇÝ ïÇ­ÏÇ­ÝÁ ÉÇ­ Ý»É: ²­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ ²ñ­ß³Ï-à­ÕáÙ­åÇ ¨ ö³­é³Ý­Ó»Ù-à­ÕáÙ­åÇ (ú­ÉÇÙ­ådz) ÏáÝý­ÉÇÏ­ïÁ, á­ñÇ Éáõ­Íáõ­ÙÁ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ ¿ ÝáõÛÝ` ¹ñ³­Ù³­ïǭϳ­Ï³Ý ë»­ éÇ å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÇó µËáÕ Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳­ÝÁ. ö³­ é³Ý­Ó»­ÙÁ ØñçÛáõ­ÝÇÏ »­ñ»­óÇ ÙÇ­çá­óáí Ãáõ­Ý³­íá­ñ»É ¿ ï³­ÉÇë à­ÕáÙ­åÇÇÝ: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ïá­ñ»Ý ï»­ë³­Ý»­ÉÇ »Ý Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ, ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ ñÁ, á­ñáÝù ½³ñ­·³­ÝáõÙ »Ý ¹ñ³­Ù³­ïáõñ­·Ç³­ÛÇ á­ñá­ß³­ÏÇ Ï³­ÝáÝ­Ý»­ñáí` ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³­å³­Ñá­í»­Éáí Ïáõé Ùdzë­Ý³­Ï³­ ÝáõíÛáõÝ: ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Ç, ÇÝã­å»ë ¨ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ä³ï­ÙáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÁ å³ï­Ù³­Ï³­ÝÇ áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³­ÝÇ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ѳ­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ¹»­åÇ í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ÝÛáõ­ÃÇ Ýϳï­Ù³Ùµ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÇ áõ Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç µÝá­ñáß­íáõÙ »Ý ųݭñ³­ÛÇÝ áõ á­×³­Ï³Ý ëÇÝÏ­ñ»­ïǽ­Ùáí: ²Ûë ¨ ß³ï ³ÛÉ »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ ·Ç­ï³­·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³­Ý³­½³ï­Ù³Ý ¨ Áݹ·Áñ­ Ïáõ­ÝáõÃ­Û³Ý ³­é³­çÇÝ áõ ÑÇ٭ݳ­íáñ ù³Û­É»­ñÁ ϳå­íáõÙ »Ý ѳ­Ûáó ÙïùÇ Ù»­ÍÇ` Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ ³Ý­í³Ý Ñ»ï:

Øàì­êºê Êà­ðº­Ü²­òÆ Î»Ý­ë³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ų­Ù³­Ý³­ÏÁ. Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ç­ñ³­í³Ùµ í³ë­ï³­ Ï»É ¿ §ä³ï­Ù³­Ñ³Ûñ, ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Ûñ¦ å³ï­í³­ÝáõÝ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù, ë³­ ϳÛÝ, ã»Ý ˳ݭ·³­ñ»É áã ÙdzÛÝ Ï»Ý­¹³­ÝáõÃ­Û³Ý û­ñáù Ýñ³ Ýϳï­Ù³Ùµ »­Õ³Í ѳ­É³­Í³Ýù­Ý»­ñÇÝ, ³Ûɨ ÙÇÝã ³Û­ëûñ ¿É Ù³­Ý³­í³Ý¹ ³ñ¨ÙïÛ³Ý µ³­Ý³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý ÏáÕ­ÙÇó ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáÕ Í³Û­ñ³­Ñ»­Õ³ó­í³Í í»­ñ³­µ»ñ­ ÙáõÝ­ùÇÝ: ê³ áã ÙdzÛÝ Ù»­Í»­ñÇ ×³­Ï³­ï³·­ñÇ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ µ³­Õ³¹­ ñ³­ï³ññÝ ¿, ³Ûɨ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ µ³ñ¹ »É¨¿­çáõÙ­Ý»­ñÇ ³ñ¹­ ÛáõÝ­ùÁ. ä³ï­Ù³­Ñ³Û­ñÁ ³å­ñ»ó 5-ñ¹ ­¹³­ñÁ` ëϽµÇó ÙÇÝ㨠í»ñç: ÆëÏ ¹³ñÝ ëÏëí»ó ·ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ïáí ¨ 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­Ùáí, ß³­ñáõ­ ݳϭí»ó ²­í³­ñ³Û­ñáí, ³­í³ñï­í»ó 쳭ѳ­Ý³Ýó Ñ»­ñá­ë³­Ù³ñ­ï»­ñáí` Çñ Ù»ç ³é­Ý»­Éáí Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ·á­Û³­ÑÇÙ­ù»­ñÇ ï³ñ­µ»ñ ß»ñ­ï»ñ:

ø³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ý»ñ­ùÇÝ ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, å³ñ­ëÇó ¹»Ù ³­ÝÁݹ­Ù»ç ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáÕ ³­½³­ï³·­ñ³­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÁ, Ç­ñ»Ýó Áݹ·Í­í³­Íáõí۳ٵ ϳñ­Í»ë ëïí»­ñÇ ï³Ï ¿ÇÝ Ãá­Õ»É Ïñá­Ý³Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ áã ùÇã ϳñ¨áñ ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»ñ: ¸³­ñ³­Ï»­ëÇ ø³Õ­Ï»­¹á­ÝÇ Åá­Õá­íÇó Ñ»­ïá Ù»­Í³­ó³í ¨ ·Ý³­Éáí ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý íï³Ý­·³­íáñ ¹»ñ ëÏë»ó ˳­Õ³É Ñ³Û ¨ ÑáõÛÝ ùáõÛñ »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñÇ ï³­ñ³Ý­ç³ï­Ù³Ý ë³Ñ­Ù³­ÝÁ` Çñ ݳ¨ Ãßݳ­Ù³­Ï³Ý ѻ勉Ýù­Ý»­ñáí: г­Ûáó »­Ï»­Õ»­óáõ Ù»ç å³ñ­µ»­ñ³­µ³ñ Çß­ËáÕ ¹»ñ ˳­ Õ³­ó³Í ³­ëá­ñÇ ï³ñ­ñÁ ³­í»­ÉÇ ¿ñ ˳ñË­ÉáõÙ Ý»ñ­ùÇÝ Ùdz­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï³ñ¨áñ áõ­ÅÁ, ¨ ³Ûë ³Ý­Ï³­ÛáõÝ íǭ׳ϭ Ý»­ñÇó û·ï­íáõÙ ¿ÇÝ Ñ»­ï³­¹»Ù ˳­í»­ñÁ, á­ñáÝù ³Ý­Ù³­ùáõñ áõ ¹³­Å³Ý Ó­¨»­ñáí å³Û­ù³­ñáõÙ ¿ÇÝ ³­Ù»Ý ÙÇ ³­é³­çÁݭóó ß³ñÅ­Ù³Ý ¹»Ù` ³Ý­Ï³Ë Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ñ»­Ý³­ñ³Ý­Ý»­ñÇó áõ Ýå³­ï³Ï­Ý»­ ñÇó: ²­í»­ÉÇ ·áñ­ÍáõÝ ¿ÇÝ ¹³ñ­Ó»É Ñáõ­Ý³­Ï³Ý áõ ³­ëá­ñ³­Ï³Ý ÏáÕÙ­Ýá­ñáß­ Ù³Ý Ã­¨»­ñÁ, »ñÏ­ñáñ­¹ÇÝ Ñá­í³­Ý³­íá­ñáõÙ ¿ñ ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÁ: ²Ûë å³Û­ ٳݭݻ­ñáõ٠ͳݭñ³­·áõÛÝ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝ ¿ñ ëå³­ëáõÙ Ýñ³Ýó, áí­ù»ñ Ïáã­í³Í ¿ÇÝ Í³­é³­Û»­Éáõ ³½­·Ç ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõí۳­ÝÁ: Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ` áñ­å»ë Éáõ­ë³­íáñ­Û³É ï»­ë³Ï, åÇ­ïÇ ÉÇ­Ý»ñ µá­Éáñ ³Ûë ѳ­Ï³­ëáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ï»Ýï­ñá­ÝáõÙ, ǭѳñ­Ï», áõ­Ý»­Ý³­Éáí Çñ ÏáÕÙ­Ýá­ñá­ßáõÙ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝó Ù»ç ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ »Ý ëáõµ­Û»Ï­ïÇí ï³ñ­ ñ»­ñÁ: Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ ϻݭ볷­ñáõíÛáõ­ÝÇó ѳ­Ù³­éáï ÷³ë­ï»ñ ѳ­ Õáñ­¹áõÙ ¿ Ýñ³ ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: ²­é³­çÇÝ Ñëï³Ï ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ º­÷»­ëá­ëÇ Åá­Õá­íÇó Ñ»­ïá (432 Ã.) Ø»ë­ñáå س߭ïáóÝ áõ ê³­Ñ³Ï ä³ñèÁ ÙÇ ù³­ÝÇ ³­ß³­Ï»ñï­Ý»­ñÇ, Ýñ³Ýó Ù»ç ݳ¨` Øáí­ë»­ëÇÝ, áõ­ Õ³ñ­ÏáõÙ »Ý ²­É»ù­ë³Ý¹­ñdz` áõë­Ù³Ý Ù»ç Ëá­ñ³­Ý³­Éáõ: ²Ûë­ï»­ÕÇó ϳ­ ñ»­ÉÇ ¿ »½­ñ³­Ï³ó­Ý»É, áñ ݳË` Øáí­ë»­ëÁ ëá­íá­ñ»É ¿ س߭ïá­óÇ µ³­ó³Í ¹åñáó­Ý»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ, ³ã­ùÇ ¿ ÁÝ­Ï»É Çñ áõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ¨ ï»­Õ³­ ÷áË­í»É ì³­Õ³ñ­ß³­å³­ïÇ ¹åñá­óÁ, áõñ ¹³­ë³­í³Ý­¹áõÙ ¿ñ Ñ»Ýó ÇÝ­ ùÁ` Ø»ë­ñá­åÁ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨, ë³ û·­ÝáõÙ ¿ ×ßï»­Éáõ ϳñ¨áñ Ãí³­Ï³Ý­ Ý»ñ: ²ñ­ï³­ë³Ñ­Ù³Ý ϳ­ñáÕ ¿ÇÝ áõ­Õ³ñ­Ï»É 20-25 ï³­ñ»­Ï³Ý áõ­Ý³Ï »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹­Ý»­ñÇ. ³Û¹ ¹»å­ùáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÍÝáõÝ­¹Á ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ϳ­ å»É 410-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»ï: г­çáñ¹ á­ñá­ß³­ÏÇ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ Ýñ³Ýù г­Û³ë­ï³Ý í»­ñ³­¹³ñ­Ó»É »Ý Ç­ñ»Ýó áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ ñÇ Ù³­ÑÇó ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá (439-440 ÃÃ.): ²Û­ëÇÝùÝ` ¹ñëáõÙ Ùݳ­ ó»É »Ý Ùáï ÛáÃ-áõà ﳭñÇ: γ­ñ»­ÉÇ ¿ ·áõ­ß³­Ï»É, áñ ß³ï ѳ­ñáõëï áõ ѳÛï­ÝÇ ·ñ³­¹³­ñ³Ý áõ­Ý»­óáÕ, ·Ç­ï³­Ï³Ý ϳñ¨áñ Ï»Ýï­ñáÝ Ñéã³Ï­

í³Í ²­É»ù­ë³Ý¹­ñdz­ÛáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ûáõ­ñ³ó­ñ»É ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ µá­Éáñ ·Ç­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó ÑÇ٭ݳ­íáñ­í»É áõ ³Ù­µáÕ­ç³­ó»É ¿ Ýñ³ Ñáõ­Ý³­ÏáÕ­ÙáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñáí­Ñ»ï¨ º­·Çå­ïá­ëÇ ³Ûë Ýß³­Ý³­íáñ ù³­Õ³­ùÁ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ·Ç­ïáõÃ­Û³Ý áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ñ³Ûï­ÝÇ Ï»Ýï­ñáÝ ¿ñ: ì»­ñ³­¹³ñ­ ÓÇÝ ÷á­Ãá­ñÇ­ÏÁ ݳ­íÁ ѳëó­ÝáõÙ ¿ Æ­ï³­Édz­ÛÇ ³­÷»­ñÁ, ³­éÇÃÝ û·­ï³­ ·áñ­ÍáõÙ »Ý` ³­í»­ÉÇ Ëá­ñ³ó­Ý»­Éáõ ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»­ñÁ, ¨ í»ñ­ç³­å»ë Ðáõ­Ý³ë­ ï³­ÝÇ íñ³­Ûáí í»­ñ³­¹³é­ÝáõÙ »Ý ì³­Õ³ñ­ß³­å³ï: Êá­ñ»­Ý³­óáõ ϻݭ볷­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­çáñ¹ ѳï­í³­ÍÁ µÝáõ­Ã³·ñ­íáõÙ ¿ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñáí áõ ïí³Û­ï³Ýù­Ý»­ñáí, áñ ëÏëíáõÙ ¿ ï»Õ ѳë­Ý»­Éáõó ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá: ò³­íáí ÝßáõÙ ¿, û Ç­ñ»Ýù ·³­ÉÇë ¿ÇÝ §³­Ù»­ÝÇ­Ù³ëï ·Ç­ïáõí۳ٵ ¨ Édz­Ï³­ï³ñ å³ï­ñ³ë­ïáõí۳ٵ¦ áõ­ñ³­ ˳ó­Ý»­Éáõ áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÇÝ, µ³Ûó Ýñ³Ýó í³Ë­×³Ý­í³Í »Ý ·ïÝáõÙ, ¨ ³ÛÅÙ §áõ­ñ³­ËáõÃ­Û³Ý ÷á­Ë³­ñ»Ý ·»­ñ»½­Ù³­ÝÇ íñ³ áÕ­µ»ñ »Ù ³­ëáõÙ¦: ²­í»­ÉÇ Ù»Í ¹³é­ÝáõíÛáõÝ åÇ­ïÇ µ»­ñ»ÇÝ ëå³ë­íáÕ Ñ³­É³­Í³Ýù­Ý»­ñÁ, á­ñÇ µá­Éáñ ß»ñ­ï»­ñÇ ÙÇ­çáí ä³ï­Ù³­Ñ³Û­ñÁ ëïÇå­í³Í ¿ »­Õ»É ³Ýó­Ý»É: ö³ñ­å»­óÇÝ, Çñ ÂÕÃáõÙ Ëá­ë»­Éáí §»­ñ³­Ý»­ÉÇ Øáí­ë»ë ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷á­ëǦ Ù³­ëÇÝ, Ýñ³Ý ѳ­É³­ÍáÕ­Ý»­ñÇÝ ³Ý­í³­ÝáõÙ ¿ §³­µ»­Õ³­Û³­Ï³Ý ËáõÙµ¦, óáõ­ó³¹­ñáõÙ §ëï³­Ëáë ¨ ³Ý­·»ï¦ ³Û¹ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ, á­ñÇÝ Çñ ·ñùáõÙ Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ¨ë ­ÝáõÛÝ µÝáõ­Ã³­·ÇñÝ ¿ ï³­ÉÇë, ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ÇÝã-ÇÝã ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ ³Ýó­Ý»­Éáí` ÑÇ­ß»ó­Ý»É, áñ ÇÝùÝ ¿ §³­Ù»­ÝÇ­Ù³ëï ³ñ­í»ë­ïÇ ï»ñ¦: ´³Ûó ݳ ϳ­ñá­ Õ³­ÝáõÙ ¿ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í»É, ѳë­Ý»É Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý µ³ñÓñ ³ë­ïǭ׳­ÝÇ, Áëï á­Ù³Ýó` »­åÇë­Ïá­åá­ëáõí۳Ý: Üñ³ ﳭճݭ¹Á ·Ç­ï»ñ ¨ Ýñ³ íÇ­ ׳­ÏÇ Ù³­ëÇÝ ï»Õ­Û³Ï ¿ñ ¶Ûáõï ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ, áí ÝáõÛ­ÝÇëÏ ÷ÝïñáõÙ, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ·ïÝ»É Ýñ³Ý: ²­í³Ý­¹³½­ñáõÛ­óÇ ÝÙ³Ý å³ïÙ­íáõÙ ¿ Êá­ñ»­ ݳ­óáõ áã ÙdzÛÝ ·Ç­ï³­Ï³Ý-ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý, ³Ûɨ »­ñ³Åß­ï³­Ï³Ý µ³ñÓñ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: Æ í»ñ­çá ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý ͳ­Ýá­Ã³ó­Ý»É ê³­Ñ³Ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ Ñ»ï, ¨ ³Ûë Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ùï»ñ­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ï³­ÉÇë ¿ µ³­ñ»­µ³Ëï ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ: ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ å³ï­íÇ­ñáõÙ ¿ ·ñ»É §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦, ¨ Í»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³Í ·Çï­Ý³­Ï³­ÝÇ Ï۳ݭùÇ í»ñ­çÇÝ ßñç³­ÝÁ ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ í³ë­ï³­Ï³Í ³­ñ³ñ­Ù³Ý ˳­Õ³Õ ï³­ñÇ­Ý»­ñáí, ÇÝ­ãÁ Ñá­·»­µ³­Ýá­ñ»Ý µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ å³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ï­Ý³­Í³­ÉÇó í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ áã ÙdzÛÝ ê³­Ñ³­ÏÇ, ³Ûɨ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë: §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó¦-Á Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ·ñ»É ¿ 480-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ, »ñµ ³ñ­¹»Ý, Çñ íϳ­Ûáõí۳ٵ, Í»­ñáõÃ­Û³Ý ï³­ñÇ­ùáõÙ ¿ñ: ÆëÏ í³Ë­×³Ý­í³Í å»ïù ¿

ÉÇ­ÝÇ 490-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ: ´³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý í»­×»­ñÇ Ù³Ý­ñ³Ïñ­ÏÇï Éñç³­Ëá­ÑáõÃ­Û³Ý Ù»ç ѳ­ ×³Ë ½·³­ÉÇ ëËá­É³ë­ïÇ­Ï³Ý áõ å³ñ­½áõ­Ý³Ï Ùdz­ÏáÕ­Ù³­ÝÇáõíÛáõ­ÝÁ ³ÏݭѳÛï ¿ Êá­ñ»­Ý³­óáõ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ, »ñµ, ǵñ û, ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ Ýñ³ ѳ­Ù³Ï­ñ³Ý­ùÁ, å³ï­Ù³­Ï³Ý ÇÝã-ÇÝã ³Ý×ß­ïáõíÛáõÝ­ Ý»ñ, ¨ ³ÛÝ, áñ §ëïáõ­·³­å³­ïáõÙ¦ Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óÇÝ Ç­ñ»­ÝÇó ³­é³ç ãÇ ÑÇ­ßáõÙ Ýñ³ ³­Ýáõ­ÝÁ, å³ï­×³é ϳ­ñáÕ »Ý ¹³é­Ý³É` Êá­ñ»­Ý³­óáõÝ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇó ѳ­Ý»­Éáõ ¨ ÙÇÝ㨠9-ñ¹ ­¹³ñ ѳëó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ²Ûë­å»ë ϳ­ñáÕ ¿ å³­ï³­Ñ»É ÙÇßï, »­Ã» ³Ý­ï»ë­íáõÙ »Ý ïíÛ³É ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ³­ñ³ñ­Ù³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ, Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³­·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõÙÝ áõ ÷³ë­ïÇ ³ñ­Ó³­Ý³·ñ­Ù³Ý Ý峭ﳭϳ¹­ñáõ­ÙÁ: ØÇç­ Ý³­¹³­ñáõÙ ¶ñùÇ µ³­Ý³­Ï³Ý Ëáñ­Ñáõñ­¹Á ѳë­ï³­ïáõÙ ¿ ³ÛÝ Ï³­Ýá­ÝÁ, áñ Ýñ³­ÝÇó ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ¨ å»ïù ¿ û·ï­í»É` ³­é³Ýó ³Õµ­Ûáõ­ñÁ ÑÇ­ß»­Éáõ, ÇÝã­å»ë ¨ ѳ­í»­ÉáõÙ­Ý»ñ ³­Ý»É ¨ ãÝᯐ Ýáñ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ³­Ýáõ­ÝÁ, ¨ ë³ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ µÝ³­Ï³Ý ¿ ¹³­ë³·ñ­ùÇ ³ñ­Å»­ùÁ »ñ­Ï³ñ ¹³­ñ»ñ å³Ñ­å³­ Ý³Í ä³ï­Ù³­Ñáñ سï­Û³­ÝÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: ºí Ô³­½³ñÝ ¿É Ç­ñ»­ÝÇó ³­é³ç ÑÇ­ßáõÙ ¿ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇÝ áõ ´áõ­½³Ý­¹ÇÝ` áñ­å»ë Ù»­ÏÁ ÙÛáõ­ëÇÝ ß³­ ñáõ­Ý³­Ïá­ÕÇ, µ³Ûó ãÇ ÝßáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ¨ º­ÕÇ­ß»Ç ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝ­ óÇó ÇÝ­ùÁ û·ï­í»É ¿: ØÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ͳÝñ ѳ­É³­Í³Ý­ùÇ ÙÃÝá­Éáñ­ïáõÙ Í»­ñáõÃ­Û³Ý Ùá­ï»­óáÕ Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝÁ Ù»­Ï»­Ý³ë 곭ѳ­ÏÇ å³ï­í»­ñÁ åÇ­ïÇ ÁÝ­¹áõ­Ý»ñ áñ­å»ë Éáõ­ë³­íáñ ѳݷñ­í³Ý ¨ ѳ­Ù³Ï­ñ³Ý­ùÁ ï³­ñ³­ Í»ñ µá­Éáñ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ` ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë ­å³­Ñ»­Éáí ã³­÷³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ, ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÁ. Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­ óáõ ³­Ýáõ­Ýáí Ù»½ »Ý ѳ­ë»É ÙÇ ß³ñù ·áñ­Í»ñ` §Ü»ñ­µá­Õ»³Ý ÐéÇ÷­ëÇ­ Ù»³Ýó¦,§ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»³Ýó¦, §Ö³é ì³ñ­¹³­í³­éǦ, §ÂáõÕà ³é ê³­Ñ³Ï ²ñÍ­ñáõ­ÝǦ, ß³­ñ³­Ï³Ý­Ý»ñ, í»ñ­ç³­å»ë §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí Ûáõ­ÝÁ¦, Ýñ³Ý ¿ í»­ñ³·ñ­í»É §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ í³­ñáõó ²­Õ»ù­ë³Ý¹­ñǦ ·áñ­ ÍÇ, ݳ¨ §äÇ­ïá­ÛÇó ·ñùǦ óñ·­Ù³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: Ü»ñ­µáխ۳ݭݻ­ñÁ, ׳­ é»­ñÁ ¨ ß³­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ß³­ñ³¹­ñ³Ý­ùÇ Ó­¨»­ñÁ, ÇëÏ §äÇ­ïá­ÛÇó ·Çñ­ùÁ¦ ׳ñ­ï³­ë³­Ý³­Ï³Ý Ó»é­ Ý³ñÏ ¿, áõñ µ³­ó³ïñ­íáõÙ ¿ Ëñ³­ïÇ, »Õ­Íáõ­ÙÇ, Ý»ñ­µáÕ­Û³­ÝÇ, å³ñ­ë³­ íÇ, µ³Õ­¹³­ïáõí۳Ý, µ³­ñ³é­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ÛÉ­ÝÇ ï»­ëáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ µ»ñ­íáõÙ »Ý ·áñͭݳ­Ï³Ý û­ñǭݳϭݻñ: §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦ Çñ ·Ç­ï³­·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ѽáñ Áݹ·ñÏáõÙ­Ý»­ñáí ß³ï ¹³­ñ»ñ ¹³­ë³·ñ­ùÇ ³ñ­Å»ù ¿ å³Ñ­å³­Ý»É ݳ¨

å³ï­ÙÇ­ãÇ ïí³Í µ³­ó³ï­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ٻϭÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³­å»ë µ³½­Ù³­Ëáñ­Ñáõñ¹ ÙÇ­ç³Ù­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ å³ï­×³­éáí, á­ñáÝó ³½­·³­ÛÇÝ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­µ³­Ý³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳­ÝÁ ¨ ¹ñ³ ѳ­í»ñÅ ³ñ­¹Ç³­Ï³Ý ÑÝã»­Õáõí۳­ÝÁ ÙÇßï ã¿, áñ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï áõ­ß³¹­ñáõíÛáõÝ ¿ ¹³ñÓ­í»É, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ¹ñ³Ýù å³ï­ÙÇ­ãÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý Ýáñ ß»ñ­ï»ñ »Ý µ³­óáõÙ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï: γ­éáõó­í³Í­ùÇ ·Ç­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï Ñëï³Ï å³ï­×³­é³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ Ý³¨ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­ Û³ó­ùÁ, áñ ÙÇï­í³Í ¿ ³½­·³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­Ýáõí۳­ÝÁ ³­í»­ÉÇ, ù³Ý å³ï­ ÙáõÃ­Û³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇÝ. §Ð³Ý­¹¿ë ¿ Ù»ñ, áã ½å³ï­Ùáõ­Ã»³ÝÝ áÕ­ ç³­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝ ·ñ»É, ³ÛÉ ç³­Ý³É óáõ­ó³­Ý»É ½³­é³­çÇÝëÝ Ù»ñ ¨ ½µáõÝ ÑÇÝ Ý³Ë­ÝÇë¦: àõ­ñ»ÙÝ` áã û ³Ù­µáÕç å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ, ³ÛÉ µáõÝ Ý³Ë­ ÝÇ­Ý»­ñÇ ³ÛÝ ·áñ­Í»­ñÁ, á­ñáÝó ï³­ñ»·­ñáõ­ÙÁ ϳ­ÛáõÝ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù Ïáõ­Ý»­Ý³ ݳ¨ ³­å³­·³ ³­ÝÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñáõÙ, ¨ §á±í­»Ýù Ù»Ýù, áñ­ï»­ÕDZó­»Ýù ·³­ÉÇë, á±õñ­»Ýù ·ÝáõÙ¦ ѳ­ñ³­ß³ñŠѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ áõ å³­ï³ë­Ë³­ÝÇ Ù»ç å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ³­Ù»­ÝÇó ³­é³ç å»ïù ¿` ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáõ ³½­·Ç ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»ñ: ²Ûë Ù³ï­Û³­ÝÁ »ñÏ­Ý»­Éáí 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­ÙÇó Ùáï Ï»ë ¹³ñ ³Ýó` Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ëáñ­ù³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ­íáñ­Ù³Ùµ ¿ñ ï»­ë»É ïÇ­ñ³½ñ­ÏáõÃ­Û³Ý ³­ñ³ï­Ý»­ñÁ ¨ Ù³ñ­·³­ñ»³­µ³ñ åÇ­ïÇ Ý³­Ë³Ý­ß»ñ ·á­Û³ï¨»­Éáõ Ñ»­ ï³­·³ áõ­ÕÇ­Ý»­ñÁ, ÇÝãÝ ¿É ³­Ù»­ÝÇó ³­é³ç ߻߭ïáõÙ ¿ Ýñ³` ¹³­ë³­·Çñù ÉÇ­Ý»­Éáõ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë ­ãáñ­ñáñ¹ ·ÉËÇ Ñݳ­ñ³­íáñ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ å³ñ­½³Ù­ïáõíÛáõ­ÝÁ Ï»ÕÍ-·Ç­ïáõÃ­Û³Ý óáõ­ó³¹­ñ³Ýù ¿, á­ñÁ ³ë­å³­ñ»½ ¿ ·³­ÉÇë, »ñµ ÙÇ­ïáõ٭ݳ­íáñ ³Ý­ï»­ëáõÙ »Ýù Ñ»­Õǭݳ­ ÏÇ Ý峭ﳭϳ¹­ñáõ­ÙÁ, Çñ ³­Ý»­ÉÇ­ùÇ Ýϳï­Ù³Ùµ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ, Ù³­ ݳ­í³Ý¹ ³ÛÝ µ³­ó³­Ñ³Ûï ¿ ·ñùÇ »­ñ»ù ·ÉáõË­Ý»­ñÇ í»ñ­Ý³·­ñ»­ñÇ ¨ ϳ­ éáõó­í³Í­ùÇ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç` §Ð³­Ûáó Ù»­Í»­ñÇ ÍÝݹ³­µ³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ¦, §ØÇ­çÇÝ å³ï­ÙáõíÛáõÝ Ù»ñ ݳ˭ÝÇ­Ý»­ñǦ, §Ø»ñ ѳۭñ»­ÝÇ­ùÇ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ³­í³ñ­ïÁ¦: ÆëÏ ³­í³ñ­ïÁ 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ý­ÏáõÙÝ ¿` 428 Ãí³­Ï³­ÝÇÝ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó Ïáñ­Í³­Ýáõ­Ùáí ¨ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ë³­Ï³Ý ·³­ ÑÇ Ñ»­ï³­·³ ³­å³½­·³Û­Ý³ó­Ù³Ý Ý߳ݭݻ­ñáí` ³­ëá­ñÇ ï³ñ­ñÇ ·á­Ûáõí Û³Ùµ, ¨ ³Û¹ ³­í³ñ­ïÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ëáñ­Ñáõñ¹Ý ³Ù­÷á­÷áõÙ ¿ áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÇ Ù³­ÑÁ: àõ ù³­ÝÇ áñ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý ³­é³Ýó­ùáõÙ å»­ïáõÃ­Û³Ý áõ 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ·á­ÛáõíÛáõÝÝ áõ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõÝÝ ¿, µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ ¿ ÉÇ­Ýáõ٠ݳ¨ ¹»å­ù»­ñÁ ²­í³­ñ³Û­ñÇÝ ãѳëó­Ý»­ÉÁ, »ñµ ³Û¹ ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÁ ÇÝù­ÝáõÃ­Û³Ý å³Ñ­å³Ý­Ù³Ý ϳñ¨áñ Ýß³­Ý³­Ïáõí Û³Ùµ ѳݭ¹»ñÓ` 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý í»­ñ³ë­ï»ÕÍ­Ù³­ÝÁ ãѳ­ë³í ¨ ·áõ­ó»

³Û¹­åÇ­ëÇ Íñ³­·Çñ ãáõ­Ý»ñ ¿É: àõ­ñ»ÙÝ` ³½­·³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ùÁ ¨ Áݹ·ñ­ÏáõÙÝ áõ Ó­¨Á 廭ﳭϳ­ÝáõíÛáõÝÝ ¿, ¨ ¹ñ³Ý »Ý ÙÇï­í³Í »­ñ»ù ϳ­ï³­ñ»­É³­ïÇ­ å»­ñÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÁ, ¹ñ³Ýó Ñ»ï ϳå­í³Í` §µÝÇÏ ï»­ñ»­ñǦ ·á­Û³Ó¨³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÁ: ´³­Ý³Ó¨»­Éáí Çñ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõÙÝ ³ÛÝ Ù³­ëÇÝ, û` §ºõ ³ÛÅÙ ³­Ñ³ ½á­õ³ñ­×³­ó³Ûó áã ÷áùñ ÇÝã Ïñ»­Éáí Ëݹáõ­ÃÇõÝ, ѳ­ë³­Ý»­Éáí Ç ï»­ÕÇë Ù»­ñáõÙ ÇëÏ µÝÏÇ Ý³ËÝ­ õáÛÝ. Ûá­ñáõÙ ë»­ñáõݹù ó­·³­õá­ñáõ­Ã»³Ý ѳ­ë³­Ý»Ý Û³ë­ïǭ׳ݦ, §ù³Ý­ ½Ç ÇÝÓ ³Û­ëá­ùÇÏ ³ñù Ç Ù»­ñáÛ Ã³­·³­õá­ñ¿Ý ëÇ­ñ»­ÉÇù, áñ­å¿ë µÝÇÏù ¨ Ç­ÙáÛ ³­ñ»³Ý ³­éáõù, ¨ ѳ­õ³ë­ïÇ Ñ³­ñ³­½³ïù¦` Ñ»­ïá å³ï­ÙÇ­ãÁ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ ¿ ¹³ »­ñ»ù ³­ÝáõÝ­Ý»­ñáí. §ì³ëÝ á­ñáÛ ëÇ­ñ»Ù Ïá­ã»É ³Ûë­å»ë Áëï ù³­çáõ­Ã»³Ý` гÛÏ, ²­ñ³Ù, îÇ·­ñ³Ý. ù³Ý­½Ç Áëï ÇÙ` ù³­ ç³ó ³½·ù ù³çùÝ. ÇëÏ ÙÇ­çáóùÝ` áñ­å¿ë ¹¿å áõ­Ù»ù Ãá­õÇ­óÇ Ïá­ã»É¦: àõ­ñ»ÙÝ` ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó §µÝÇÏ ï»­ñ»­ñǦ ëÇ­ñ»­ÉÇ áõ ³ñ­Ûáõ­Ý³­ÏÇó ÉÇ­Ý»­Éáõ ѳ­ñ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ¹ñ³ ³Ù­µáÕ­ç³­óáõ­ÙÁ »­ñ»ù ϳ­ï³­ ñ»­É³­ïÇ­å»­ñáí` áñ­å»ë ù³­çáõÃ­Û³Ý áõ ù³­ç»­ñÇ ë»ñÝ­¹Ç ï»­ë³Ï, á­ñÇó ¹áõñë »­Õ³Í­Ý»­ñÇÝ §áí ÇÝã­å»ë áõ­½áõÙ ¿, ÃáÕ Ïá­ãǦ: 仭ﳭϳ­Ýáõí Û³Ý ³ÝÑ­ñ³­Å»ß­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç »­ñ»ù ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÇ Ç­Ù³ë­ï³­ë»ñ Ëáñ­Ñáõñ­ ¹Á ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³ÛÉ Ýß³­Ý³­íáñ ³Ý­Ó³Ýó ãÑÇ­ß³­ï³­Ïáõ­ÙÁ. ¨ ³­é³­çÇÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÁ, á­ñÇ ù³Û­É»­ñÁ å»­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³Û­ ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ù³Ý Ù»ç Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ëÇ­ñ³­ÉÇñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ ñáí ¿ å³ï­ÙáõÙ, ÇÝ­ãÁ ³­ÝáõÙ ¿ ²ñ­ï³­ß»­ëÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ áõ ïÝï»­ë³­ Ï³Ý µ³­ñ»­Ýá­ñá­·áõÙ­Ý»­ñÇ Ï³Ù îñ¹³­ïÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ, ã»Ý ÙïÝáõ٠ϳ­ï³­ñ»­É³­ïÇ­å»­ñÇ Ù»ç áã ÙdzÛÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ û­ï³ñ ͳ·­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ (Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ó³­íáí ¿ Ëá­ëáõ٠ݳ¨ µÝÇÏ­Ý»­ñÇ ÇÝù­Ý³­Ïáñ­Í³Ý ù³Û­É»­ñÇ Ù³­ëÇÝ), ³Ûɨ áõ­ñÇß »Ý »­ñ»­ùÇ Ù»ç Áݹ·Í­í³Í Ëáñ­Ñáõñ¹­Ý»­ñÁ µá­Éáñ ¹³­ñ»­ñÇ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ¹³­ë³ï­íáõÃ­Û³Ý Ù»ç: гۭÏÁ, áñ ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý г­µ»­ÃÇ ë»ñÝ­¹Çó ¿` µá­Éáñ ³­Ñ»Õ Ñëϳ­ Ý»­ñÇ Ù»ç ù³ç áõ »ñ¨»­ÉÇ, ¹Ç­Ù³¹­ñáõÙ ¿ µá­Éá­ñÇÝ, áí­ù»ñ Ó·ïáõÙ »Ý ¹Ûáõ­ ó³­½áõÝ­Ý»­ñÇ íñ³ ïÇ­ñ³­Ï³­É»É, ¨ ãѳݭ¹áõñ­Å»­Éáí ´»­ÉÇ µéÝáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÁ` Çñ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ ½á­ñ³­íáñ Ù³ñ¹­Ï³Ý­óáí ·³­ÉÇë ¿ ÑÛáõ­ëÇë, µÝ³Ï­íáõÙ §²­ñ³­ñ³­¹³Û¦ »ñÏ­ñáõÙ, Ñ»­ïá ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ÏéíÇ »É­ÝáõÙ áõ ëå³­ÝáõÙ ¹³­ Å³Ý Ãßݳ­ÙáõÝ` ·»­ñ³­¹³­ë»­Éáí Ïáñó­Ý»É Ï۳ݭùÁ, ù³Ý ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ: àõ­ñ»ÙÝ` ѳ­Ûáó ³Ý­í³­Ý³­¹Çñ ݳ­Ñ³­å»­ïÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­ Ï³Ý Áݹ·Í­í³Í á­ñ³Ï ¿ ³­½³­ï³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ. ãÇ Ï³­ñáÕ ³­½³ï ÉÇ­Ý»É ³ÛÝ ³½­·Á ϳ٠³Ý­Ñ³­ïÁ, áí ãáõ­ÝÇ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ

ϳ٠ÝáõÛ­ÝÇëÏ µÝ³½­¹Á, ÇÝ­ãÁ åÇ­ïÇ å³Ñ­å³Ý­íÇ` ³Ý­Ï³Ë ù³­Õ³­ù³­ Ï³Ý ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇó: г­Ï³­é³Ï ¹»å­ùáõÙ ³­é³ç Ï·³ ˻խ×áõÃ­Û³Ý áõ »Ý­Ã³ñÏ­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ó³­ùáõó­ñÇí Ñá­·»­íǭ׳­ÏÁ, á­ñÁ ÇÝù­Ý³­Ïáñ­Í³Ý­Ù³Ý

Ëó­ÝÇãÝ ¿:

²­ñ³­ÙÁ гۭÏÇ` ó»­Õ³­ÛÇÝ ÙÇáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ý³­Ë³­Ï³ñ­·Ç Ïñá­ÕÇ, å³ï­Ù³ßñ­ç³­ÝÇó Ñ»­ïá å»­ïáõíÛáõÝ-³½· á­ñ³­Ï³­ÛÇÝ Ùdzë­ÝáõÃ­Û³Ý Ó­¨³­íáñ­Ù³Ý ѳ­çáñ¹ ÷áõ­ÉÇ Ëï³­óáõÙÝ ¿, áí Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ ¿ å»­ ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ëáñ­Ñáõñ­¹Á` ѳۭﳭÝÇß­Ý»­ñÇ ³Ù­µáխ糭ϳ­Ýáõí۳ٵ: ܳ ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñáí Áݹ­É³Û­ÝáõÙ ¿ »ñÏ­ñÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ ¹»­åÇ ³ñ¨»Éù` ѳխû­Éáí Ù»­¹³­óÇ Üáõ­ù³ñ س­¹»­ëÇÝ, ѳ­ñ³í` ѳխû­Éáí ³­ëá­ñÇ ´³ñ­ß³­ÙÇÝ, ³ñ¨Ùáõïù` ѳխû­Éáí îÇ­ï³Ý­Û³Ý ä³­Û³­åÇ­ëÇÝ, »ñÏ­ñ³­Ù³­ëÁ Ïá­ãáõÙ ¿ ²­é³­çÇÝ Ð³Ûù, ÑÇÙ­ÝáõÙ ¿ λ­ë³­ñÇ³Ý ¨ Ó­¨³­íá­ ñáõÙ ºñÏ­ñáñ¹ гۭùÁ, ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨` ºñ­ñáñ¹ ¨ âáñ­ñáñ¹ гۭù»­ñÁ: ê³ å»­ïáõÃ­Û³Ý ³­é³­çÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇßÝ ¿` ³ß­Ë³ñ­Ñ³­ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ë³Ñ­ ٳݭݻ­ñÇ ¨ ï³­ñ³Í­ù³­ÛÇÝ Ï³­éáõó­í³Íù­Ý»­ñÇ á­ñá­ß³­ÏÇáõí۳ٵ: ²Û¹ Ï»ñå ²­ñ³­ÙÁ å³Û­Ù³Ý­Ý»ñ ¿ ëï»Õ­ÍáõÙ Çñ »ñÏ­ñáõÙ µá­Éá­ñÇ ³­½³ï áõ ³­å³­Ñáí ·á­ÛáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ¨ Ññ³­Ù³­ÛáõÙ ¿, áñ µá­Éáñ µÝ³­ÏÇã­Ý»­ñÁ ëá­íá­ñ»Ý áõ Ëá­ë»Ý ѳ­Û»­ñ»Ý, ÇÝ­ãÁ ³ñ­¹»Ý å»­ïáõÃ­Û³Ý Ñá·¨áñ-Ùß³­ Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ¹ñ³ ÑÇ­ÙáõÝ­ùÁ ¹³ñ­ÓáÕ å»­ï³­Ï³Ý É»½­íÇ ³ï­ñÇ­µáõ­ï³­ÛÇÝ Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿: Æ í»ñ­çá, ³Ûë ²­ñ³­ÙÁ ³ÛÝ­ù³Ý Ýß³­Ý³­íáñ ¿ ¹³é­ÝáõÙ, áñ µá­Éá­ñÁ Ýñ³­Ýáí ׳­Ý³­ãáõÙ ¨ Ýñ³ ³­Ýáõ­Ýáí »Ý Ù»½ Ïá­ãáõÙ (²­ñ³Ù-²ñ­Ù»Ý-²ñ­Ù»­Ýdz), ¨ ë³ ³Û­ëûñ­í³ Áݭϳɭٳٵ` å»­ïáõÃ­Û³Ý ÙÇ­ç³½­·³­ÛÇÝ ×³­Ý³ã­Ù³Ý í³­í»­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ¿, áñ ݳ­ Ëáñ¹ »ñ­Ïáõ­ëÇ Ñ»ï ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ³ñ­Å»ù ¿: ²Ûë á­ñ³Ï­Ý»­ñÇ Ñ³­ñ³­ß³ñ­ÅáõÃ­Û³Ý Ù»ç 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ïáñë­ïÇ, ³­ÝÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý »ñ­Ï³ñ ¹³­ñ»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ¿, áñ ä³ï­Ù³­Ñáñ ÏáÕ­ÙÇó îÇ·­ñ³­ÝÇÝ ³­é³Ýӭݳó­Ý»ÉÝ áõ Ýñ³ Ï»ñ­å³­ñÇ Ù»ç Áݹ·Í­í³Í ѳï­Ï³­ ÝÇß­Ý»­ñÁ Ó»éù »Ý µ»­ñáõ٠ѳ­í»ñ­Å³­Ï³Ý Ç­Ù³ëï: Üϳ­ï»­Éáí, áñ §µ³­ ½áõÙù ³­Ýá­õ³­Ý»³É îÇ·­ñ³Ýù, ÙÇ ¨ ÙÇ³Û­Ý³Ï Ç Ñ³Û­Ï³­½³Ýó¦ ³Ûë ºñ­ í³Ý¹­Û³Ý îÇ·­ñ³­ÝÁ, áñ ¿ §³­Ù»­Ý»­óáõÝó ó­·³­õá­ñ³óÝ Ù»­ñáó ѳñÁë­ ï³­·áÛÝ ¨ Ëá­Ñ»­Ù³­·áÛÝ, ¨ ³­ñ³ÝóÝ ³Û­Ýá­óÇÏ ¨ ³­Ù»­Ý»­óáõÝ ù³ç¦, Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ýñ³ Ï»ñ­å³­ñáõÙ ³­é³Ýӭݳó­ÝáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ñ³­Û³ó­ ùÇó å³ñ½, ëá­íá­ñ³­Ï³Ý Ãí³­óáÕ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ, á­ñáÝó ï³ñ­Å³­Ù³­ ݳϭ۳ Ç­Ù³ë­ïÁ µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ Ï³­ñáÕ ¿ ÉÇ­Ý»É ÏñÏÇÝ å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ¹­ñáõÛ­ÃÇ ¨ Ñ»­ï³­·³ ³­ÝÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý ¹³­ ñ»­ñÇ Ù»ç ¹ñ³ Ýß³­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ³­éáõ­Ùáí: º­Ã» Ýáõ­ÛÝÇëÏ Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ

ٻϭݳ­µ³­Ýáõí۳ٵ ѳ­ïáõÏ Áݹ·Í­íÇ ³Ûë îÇ·­ñ³­ÝÇ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ù³Û­ ÉÁ` ²Å­¹³­Ñ³­ÏÇÝ Ñ³Õ­Ã»­ÉÁ ¨ س­ñ³ë­ï³­ÝÁ` û­Ó»­ñÇ-ã³­ñÇ­ùÇ Ã³­·³­íá­ ñáõíÛáõ­ÝÁ, Ñݳ­½³Ý­¹»ó­Ý»­ÉÁ, ³­å³ ÏñÏÇÝ ¹Åí³ñ µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ ¿ ÙÝáõÙ µáõÝ îÇ·­ñ³Ý Ø»­ÍÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ã³­÷³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÇ, µ³Ûó áã ÷³ë­ï»­ñÇ ï³­ñ»·ñ­Ù³Ý ³­éáõ­Ùáí, ù³­ÝÇ áñ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ áã ÝáõÛÝ íÇ­å³­Ï³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí, 볭ϳÛÝ å³ï­Ù³·­ñá­ñ»Ý ÑÇ٭ݳ­ íáñ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ îÇ·­ñ³Ý Ø»­ÍÇ Ñ½áñ ·áñ­Í»­ñÁ` ¹³ß­Ý³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ ØÇÑñ­¹³ï äáÝ­ï³­óáõ Ñ»ï, äáÙ­å»áë ½á­ñ³­í³­ñÇÝ ¹Ç­Ù³¹­ñ»­ÉÁ, Îñ³­ ëá­ëÇÝ ëå³­Ý»­ÉÁ, γë­ëÇá­ëÇ ¹Ç­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ²Ý­ïá­ÝÇá­ëÇ ¹³­í»­ñÁ ¨ ѳñ­Ó³­Ïáõ­ÙÁ, ÎÉ»á­å³ï­ñdz­ÛÇ ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ³Ûë µ³ñ¹ ѳ­ñ³­ µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç` Ñ³Û ³ñ­ù³­ÛÇ ×ÏáõÝ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ, »ñÏ­ñÇ Ñ½á­ ñ³­óáõ­ÙÁ, ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»­ñÁ, ѻɭɻ­Ýǽ­ÙÇ Ñ³Õ­Ã³ñ­ß³­íÁ ¨ ³ÛÉÝ: γ­ñá±Õ­ ¿ ¹»ñ ˳­Õ³­ó³Í ÉÇ­Ý»É, Çë­Ï³­å»ë, ã³­ñÇÝ Ñ³Õ­ÃáÕ îÇ·­ñ³­ÝÇ ·ñ³­Ï³Ý Ï»ñ­å³­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ, ˳ñËÉ­íáÕ Ðéá­Ù»³­Ï³Ý ϳÛë­ñáõÃ­Û³Ý Ýϳï­Ù³Ùµ îÇ·­ñ³Ý Ø»­ÍÇ ¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý ½·áõ­ß³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ Ñáõ­ ݳ­ÏáÕÙ å³ï­ÙÇ­ãÇ ÏáÕ­ÙÇó, û ³ÛÝ, áñ Ó­¨³­íáñ­í³Í ѳ­Ûáó ϳÛë­ñáõí Û³Ý í³Û­ñ¿ç­ùÇ ë³Õ­Ù»ñÝ ³ñ­¹»Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³É ³Ûë îÇ·­ñ³­ÝÇ û­ñáù Ýϳ­ï»­ÉÇ »Ý, ϳ٠·áõ­ó»± á­ñá­ßáÕ ¿ ÙÝáõÙ §µÝÇÏ Ý³Ë­ÝǦ- ѳۭϳ­½áõ­ ÝÇ ³­é³ç­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, Áëï Êá­ñ»­Ý³­óáõ` ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ ×ÛáõÕ Ï³½­ÙáÕ ²ñ­ï³­ß»ë­Û³Ý îÇ·­ñ³­ÝÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: ¼áõï å³ï­Ù³­·Ç­ï³­Ï³Ý ³Ûë ÃÝçáõ­ÏÇ ÏáÕ­ùÇÝ ¿³­Ï³Ý ¿ ÙÝáõÙ ÝÛáõ­ÃÇ áõ Ï»ñ­å³­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ Ñ»­ Õǭݳ­ÏÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ, á­ñÁ ÙÇï­í³Í ¿ñ ³ÝÏ­Ù³Ý ·Ý³­óáÕ ³½­·Ç áõ »ñÏ­ñÇ ·á­Û³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»­é³Ý­Ï³­ñÇÝ: ²Ûë­åÇ­ëáí` îÇ·­ñ³­ÝÇ Ù»ç áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý á­ñ³­ÏÁ §Ù»½, áñ ÉÍÇ ï³Ï ¿ÇÝù, ¹³ñÓ­ñ»ó ß³­ï»­ñÇÝ ÉáõÍ ¹ÝáÕ­Ý»ñ¦ µ³­Ý³Ó¨Ù³Ý Ç­Ù³ë­ï³­ ÛÇÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»ñÝ »Ý: àñ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÝÙ³Ý` ³½­·»­ñÇ áõ »ñÏñ­Ý»­ñÇ å³ï­ÙáõíÛáõÝ Ç­Ù³­óáÕ Éáõ­ë³­ÙÇï ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ã¿ñ ϳ­ñáÕ ç³­ï³­·á­íÁ ÉÇ­Ý»É áñ¨¿ Ù»­ÏÇ ÏáÕ­ÙÇó ÙÛáõ­ëÇ íñ³ ÉáõÍ ¹Ý»­Éáõ áã µ³­Ý³­ Ï³Ý íǭ׳­ÏÇ, ¹³ ϳë­Ï³­ÍÇó í»ñ ¿ ¨ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ Ýñ³ ä³ï­Ùáõí Û³Ý ³Ù­µáÕç µ³ñÓñ ·³­Õ³­÷³­ñ³­µ³­Ýáõí۳ٵ: ä³ï­Ù³­Ñ³Û­ñÁ å³ñ­ ½³­å»ë Áݹ·­ÍáõÙ ¿ ³½­·³­ÛÇÝ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­íáõÃ­Û³Ý ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï Ç­Ù³ë­ïÁ, áñ óáõ­ó³­ÝÇ ¹ñ³ Ïáñë­ïÇ áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ` ¹ñë­¨áñ­í³Í Íáõé­íǽ ³Ý­×³­ñ³­ÏáõÃ­Û³Ý áõ û­ï³­ñ³­Ñ³­×áõÃ­Û³Ý Ñá­·»­íǭ׳­Ïáí, µÝ³­ íá­ñáõí۳ٵ (³­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ϳñ¨áñ­íáõÙ µÝÇ­ÏáõÃ­Û³Ý ËݹǭñÁ): ³­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­ÙÇó Ï»ë ¹³ñ Ñ»­ïá ³Û¹ óñÇí ˻խ ×áõÃ­Û³Ý ë³Õ­Ù»­ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ÇÝ »ñ¨³É, ¨ å³ï­ÙÇ­ãÁ ëïÇå­í³Í åÇ­ïÇ

ÉÇ­Ý»ñ óÝó»É ¹³ ÉáõÍ ¹Ýá­ÕÇ Ï³ñ­·³­íǭ׳­ÏÇ` ³­Ï³­Ù³ ݳ­ËÁÝï­ñ»­ÉÇ ÑÇ­ ß»­óáõ­Ùáí, ³Û­ëÇÝùÝ`ßï³å »Ý­Ã³ñÏ­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ¨ áõ­ñÇ­ßÇó ÷ñÏáõíÛáõÝ Ùáõ­ñ³­óá­ÕÇ íǭ׳­ÏÇó ³­é³ç ÑÇ­ßÇñ, áñ ¹áõ ¿É »ë ïÇ­ñ³­Ï³­É»­Éáõ áõ­ÅÇ ÏñáÕ »­Õ»É (ó³­íáù ëñïÇ, ³Ûë ¹³ëÝ ¿É ѳ­Û»­ñÁ ã³­é³Ý): îÇ·­ñ³­ÝÇ Ï»ñ­ å³­ñÇ »ñÏ­ñáñ¹ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ÙÁ ѳ­ÙÁݹ­Ñ³­Ýáõñ µ³­ñû­ñáõí۳Ý, ³½­·³­ÛÇÝ ³­å³­Ñá­íáõÃ­Û³Ý ß»ßïÝ ¿, á­ñÁ óáõ­ó³¹ñ­íáõÙ ¿ ³ÛÝ Ñ³ë­ï³­ïáõ­Ùáí, û ³Ûë ³ñ­ù³Ý §³­Ù»Ý µ³­ÝÇ Ù»ç ³ñ­¹³­ñ³­¹³ï ¨ ѳ­í³­ë³­ñ³­ë»ñ Ïß»éù áõ­Ý»­Ý³­Éáí` ³­Ù»Ý Ù»­ÏÇ Ï۳ݭùÁ ÏßéáõÙ ¿ñ Çñ ÙïùÇ Éͳ­Ïáí­…³ß­Ë³­ïáõÙ ¿ñ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ³­Ù»Ý­ùÇ íñ³ ï³­ñ³­Í»É Çñ Ëݳ٭ùÇ ½·»ë­ïÁ… ¨ ݳ µá­Éá­ñÇÝ Édzó­ñ»ó Ûáõ­Õáí áõ Ù»Õ­ñáí¦: §´ÝÇÏ ï»­ñ»­ñǦ Ù»ç ï»ë­Ý»­Éáí µá­Éáñ ³Ûë ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ, áõÕ­Õ³­ ÏÇ Ï³Ù »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáí ÙÇßï ϳñ¨á­ñ»­Éáí §µÝÇ­Ïáõí۳ݦ ϻݭ볭µ»ñ áõ­ÅÁ` Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ëó÷ ¹Çñ­ùá­ñá߭ٳٵ ³ñŨá­ñáõÙ ¿ ¹³ ݳ¨ û­ï³ñ ͳ­·áõ­Ùáí ïÇ­ñ³­Ï³É­Ý»­ñÇ Ù»ç, »­Ã» Ýñ³Ýó ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ áõÕÕ­ í³Í ¿ »ñÏ­ñÇ áõ 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ù­ñ³åݹ­Ù³­ÝÁ: ÐÇ٭ݳ­íáñ û­ñÇ­ ݳ­ÏÁ ³­é³­çÇÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­Ýáõ` ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÇ ·áñ­ÍÇ ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³ÝÝ ¿: سݭñ³­Ù³ëÝ ï³­ñ»·­ñ»­Éáí Ýñ³ µá­Éáñ ·áñ­Í»­ñÁ å»­ïáõí۳Ý-ó­·³­íá­ ñáõÃ­Û³Ý Ï³ñ­·³­íáñ­Ù³Ý áõÕ­Õáõí۳ٵ` å³ï­ÙÇãÝ Çñ ϳ­ÛáõÝ ÑÇ٭ݳ­ íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç, 볭ϳÛÝ, ãÇ ¹Ç­ÙáõÙ ÇÝù­Ý³­µáõË ½»­ÕáõÙ­Ý»­ñÇ, ÇÝã­å»ë ³­ÝáõÙ ¿ñ §³ñ­Û³Ùµ ѳ­ñ³­½³ï¦ ѳۭϳ­½áõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­ÉÇë` ãóùó­Ý»­Éáí ³ÛÝ, áñ ÇÝ­ùÁ Ýñ³Ýó û­ñáù Ïó³Ý­Ï³­Ý³ñ ³å­ñ³Í ÉÇ­Ý»ñ: §Êá­Ñ»­Ù³­·áÛÝ ¨ ³­Ù»­Ý»­óáõÝ ù³ç¦ îÇ·­ñ³­ÝÇó Ñ»­ïá ³Ûë ì³­Õ³ñ­ß³­ ÏÁ` áñ­å»ë §³Ûñ ù³ç ¨ Ëá­Ñ»Ù, ÁÝ­¹³ñ­Ó³­Ï»³ó Ç í»­ñ³Û ë³Ñ­Ù³­Ý³ó Çõ­ñáó ¨ Ï³ñ·ë ϻݭó³­Õ³­Ï³Ýë, áñ­ã³÷ Ù³ñ­Ã»ñ, ë³Ñ­Ù³­Ý»³ó ³ß­Ë³ñ­ ÑÇë¦: Üϳ­ï»Ýù, áñ ß³ï ϳñ¨áñ ·áñ­Í»­ñÇ ¹Ç­Ù³ó ã³­÷³­íáñ »Ý í»­ ñ³­µ»ñ­ÙáõÝùÝ áõ Ó­¨³­Ï»ñ­åáõ­ÙÁ. §Çñ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ¦, ¨ áã û §»ñÏ­ ñáõÙ¦, ë³Ñ­Ù³­Ý»ó §áñ­ã³÷ ϳ­ñáÕ ¿ñ¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå ³ñŨá­ñ»­Éáí ³ÛÝ, áñ ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÁ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ Ý³¨ ѳۭϳ­½áõÝ­Ý»­ñÇ åÇ­ï³­ÝÇ Ù³ñ¹­Ï³Ýó å³ß­ïáÝ ïí»ó, »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõÙ ¿ Ñáõ­ßáõÙ ÙÇ ³ÛÉ û­ñǭݳ­ ã³­÷áõíÛáõÝ: ò»­Õ»­ñÇ Ý³­Ñ³­å»ï­Ý»­ñÇ ³­Ýáõ­Ýáí ݳ­Ë³­ñ³­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ ë³Ñ­Ù³­Ý»­Éáí` ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÁ гۭÏÇ ë»­ñáõݹ­Ý»­ñÇÝ Ï³Ù Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ¿ñ áã ³­Ù»­Ý³­Í³Ý­ñ³Ï­ßÇé å³ß­ïáÝ­Ý»­ñáõÙ, µ³­óÇ, ѳ­í³­Ý³­µ³ñ, ì³­ ѳ·­ÝÇ ß³­é³­íÇÕ ì³­Ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ ùñÙáõíÛáõ­ÝÇó: ÆëÏ, û­ñǭݳÏ, Êáé­ Ëá­éáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ¿ §ÃÇϭݳ­å³Ñë Çõñ¦, ÇÝã­å»ë áñ ¶»­Õ³­ÙÇ ë»ñÝ­¹Çó §Ç í»­ñ³Û áñ­ëáó ³ñ­ùáõ­Ý³­Ï³­Ý³ó ϳñ­·¿¦: Ødz­Å³­Ù³­Ý³Ï ݳ Ñݳ­ñ³­íá­ñÇÝë §µÝÇÏ ï»­ñ»­ñÇݦ Ñ»­éáõ ¿ å³­ÑáõÙ ²Û­ñ³­ñ³­ïÇó,

ÇÝã­å»ë û­ñǭݳÏ` §ºõ Û³ñ¨»­ÉÇó ÏáÕ­Ù³­Ý¿ ½»­½»ñµ ѳۭϳ­Ï³Ý Ëû­ëÇó ÏáÕ٭ݳ­Ï³Éë ½»ñ­Ïáõ ó»­ÕÇó ݳ­Ñ³­å»­ïáõ­Ã»³ÝóÝ` êÇ­ë³­Ï³Ý ¨ γ¹­ Ù»³óÝ, ϳñ­·¿ ÏáÕ٭ݳ­Ï³­Éáõ­ÃÇõÝ` ½³Ûñ ³­Ýá­õ³­ÝÇ ¨ Û³­Ù»­Ý³ÛÝ ·áñÍ Ùï³­õá­ñáõ­Ã»³Ý ¨ ѳݭ׳­ñáÛ ³­é³­çÇÝ, ½²­é³Ý¦: ²Ûë­ï»Õ Ý³Ë Ñ»­ ï³ùñ­ùÇñ ¿ ë³Ñ­Ù³­Ý³Ýß­Ù³Ý ëϽµáõÝ­ùÁ` §Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ »½­ñáí, ϳ٠ѳ­Û»­ñ»Ý Ëá­ë³Ï­óáõÃ­Û³Ý í»ñ­çÇÝ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ¦: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨, ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÇ Ýϳï­Ù³Ùµ í»­ñáÝß­Û³É ã³­÷³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ÏáÕ­ùÇÝ Ëá­ëáõÝ ¿ áÙÝ Ñ³Û­Ï³­½áõÝ ²­é³­ÝÇ ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ`§³­é³­çÇ­ÝÁ µá­Éáñ Ùï³­íá­ ñ³­Ï³Ý ¨ ѳݭ׳­ñ»Õ ·áñ­Í»­ñáõÙ¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå ÷³ë­ïá­ñ»Ý Ñ»­é³ó­Ý»­ Éáí § Ç ½³­õ³­Ï¿ ä³ë­ù³­Ù³Û, Ç Ð³Û­Ï³Û Ãáé­Ý¿, îáñù ³­ÝáõÝ Ïá­ã»­ó»³É, ѳë­ï³­ï¿ Ïáõ­ë³­Ï³É ³ñ¨ÙïÇó¦; ÆÝã ¿É ÉÇ­ÝÇ, ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÇ ·áñ­Íáõ­ Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ÑÇÙù ¿ ï³­ÉÇë å³ï­ÙÇ­ãÇÝ` ѳۭﳭñ³­ñ»­Éáõ, áñ §³Ûë ·Éáõ­ ËÁ Ù»Í ¿, ѳ­í³ë­ïÇ å³ï­ÙáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ÉÇ ¨ ³ñ­Å³­ÝÇ ¿ ÁÝ­¹³ñ­Ó³Ï áõ Ïá­ÏÇÏ å³ïÙ­í»­Éáõ¦: êñ³Ý ѳ­Ï³­é³Ï` Ý»ñ­ùÇÝ ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, áí ¿É ÉÇ­ÝÇ ¹ñ³ Ïñá­ ÕÁ, Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ¹Ç­ïáõÙ ¿ áñ­å»ë ÇÝù­Ý³áãÝ­ã³­óáõÙ ¨ »ñÏ­å³­é³­Ïáõí Û³Ý Ñ»­Õǭݳϭݻ­ñÇÝ ³ñ­Å³­ÝÇ ãÇ Ñ³­Ù³­ñáõÙ ³Ý­·³Ù ã³­÷³­íáñ Ëáë­ùÇ: ä³ï­Ù³­Ñáñ ³­Ù»­Ý³­¹³éÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÁ ÍÝáõÙ »Ý 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ñá­ßáï­Ù³­ÝÁ ÙÇï­í³Í Ý»ñ­ùÇÝ ÏéÇí­Ý»­ñÁ. ³Ûë­å»ë` Ãí³ñ­Ï»­Éáí ѳۭϳ­ ½áõÝ Ã³­·³­íáñ­Ý»­ñÇÝ ÙÇÝ㨠쳭ѻ, ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ¿. §Ú³ÛëÙ Ñ»­ï¿ ÙÇÝ㨠óó­·³­õá­ñáõ­ÃÇõÝÝ ì³­Õ³ñ­ß³­Ï³Û Ç Ð³Ûë` áã ÇÝã ×ßÙ³ñ­ï³­·áÛÝ áõ­ÝÇÙ å³ï­Ù»É ù»½. ù³Ý­½Ç ß÷áà ÇÙÝ ³Ù­µá­ËÇó É»³É, ³Ûñ ½³­ñ³Ùµ »­É³­Ý¿ÇÝ ïÇ­ñ»É ³ß­Ë³ñ­ÑÇë. ¨ í³ëÝ ³Û­ëá­ñÇÏ ¹Çõ­ñ³­Ùáõï Ç Ð³Ûë É»³É ²ñ­ß³Ï Ù»Í, ó­·³­õá­ñ»­óáõ­ó³­Ý¿ ½»Õ­µ³Ûñ Çõñ ì³­Õ³ñ­ß³Ï Ç í»­ñ³Û ³ß­Ë³ñ­ÑÇë г­Ûáó¦: àõ­ñ»ÙÝ` ˳é­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÇó û·ï­í»­Éáí` µá­Éá­ñÁ í³­½áõÙ ¿ÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ï»­ñÁ ÉÇ­Ý»­Éáõ, ¨ ³Ûë íǭ׳­ÏáõÙ å³ñ­ëÇó ²ñ­ß³Ï ³ñ­ù³­ÛÇ Ñ³­Ù³ñ Ñ»ßï ¿ñ ïÇ­ñ»É г­Û³ë­ï³­ÝÇÝ ¨ ó­·³­íá­ñ»ó­Ý»É »Õ­µá­ñÁ: ²Ý­ Ï³Ë ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ÏáÝÏ­ñ»ï ¹»å­ù»­ñÇ áõ ¹»Ù­ù»­ñÇ óáõ­ó³¹­ñáõ­ ÙÇó` Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­Ï³Ý áõ Ùßï³ñ­¹Ç³­Ï³Ý ¹³é­Ý³­Éáõ ѳ­ÏáõÙ áõ­Ý»­óáÕ »ñ¨áõÛ­ÃÁ ÇÝù­ÝÇÝ Ïáñ­Í³­Ý³­ñ³ñ ¿: Ö³ù ¿ ï³­ÉÇë 廭ﳭϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï áõ ³Ý­ÙÇï å³­ïáõ­Ñ³­ëáõÙ »Ý Ç­ñ³ñ` 곭ݳï­ñáõ­ÏÁ` ²µ­·³­ñÇÝ, ºñ­í³Ý­¹Á` 곭ݳï­ñáõ­ÏÇÝ, ²ñ­ï³­ß»­ëÁ` ºñ­í³Ý­¹ÇÝ, ²ñ­ï³­ í³½­¹Á ²ñ­ï³­ß»­ëÇ ¹»Ù ϳ٠áñ­¹ÇÝ` Ñáñ, س­Å³­ÝÁ` Çñ »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÇ ¹»Ù, ݳ­Ë³­ñ³­ñÁ` ó­·³­íá­ñÇ ¨ Ç߭˳­ÝÁ Ç߭˳­ÝÇ ¹»Ù. ¨ §³­ÝÇ­Ù³ë­ï³­ë»ñ µ³ñ­ùÁ¦ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ýá­ñ³­Ýáñ ß³­é³­íÇÕ­Ý»ñ ¿ ëï³­ÝáõÙ: ä³ï­ÙÇ­ãÇ Ñ³­Ù³ñ å³­ïáõ­Ñ³­ëÁ ÏñÏݳ­ÏÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ, »ñµ Ç­ñ³ñ »Ý áãÝ­ã³ó­ÝáõÙ

ѳۭϳ­½áõÝ Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ ϳ٠§µÝÇÏ ï»­ñ»­ñÁ¦. §ê·³­ó»³É Ç í»­ñ³Û ³ß­Ë³ñ­ÑÇë г­Ûáó, áñù Û³­ÝÇ߭˳­Ýáõ­Ã»³Ý Ùݳ­ó»³Éù, Û³­ñ»³Ý ³½· ³½­·Ç í»­ñ³Û ݳ­Ë³­ñ³­ñáõ­ÃÇõÝù Ïá­ïá­ñ»³É ½ÙÇ­Ù»³Ýë. áõë­ïÇ ¨ »­ñ»ù ïáÑÙùÝ, áñ ´½Ýáõ­Ý³­Ï³ÝÝ ¨ س­Ý³­õ³­½»³ÝÝ ¨ àñ­¹áõ­ÝÇ ³­Ýá­õ³­Ý¿ÇÝ, ëå³­é»³É µ³ñ­Ó³Ý Ç ÙÇ­Ù»³Ýó¦: §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ ·Ç­ï³­Ï³Ý ³ñ­Å³­ÝÇ­ùÁ. Þá­ß³­÷³Í ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»ñÝ ³ñ­¹»Ý ³Ûë ·ñùÇ Ëá­ñÁ ·Ç­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­í³ë­ ïáõÙÝ »Ý: ÆëÏ ·Ç­ï³ùݭݳ­Ï³Ý ѳë­ï³­ïáõ­ÙÁ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÙïùÇ áõ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý µÝáõ­Ã³·­ñÇó ¿ ·³­ÉÇë, á­ñÁ Ûáõ­ñá­íÇ Ñ³­Ù³­ï³­ñ³­ ͳ­Ï³Ý áõ ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ¿ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ¨ ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ ä³ï­Ù³­Ñ³Û­ñÁ ëï»Õ­ÍáõÙ ¿ ³½­·Ç ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý å³ï­ ÙáõíÛáõ­ÝÁ` ÍÝáõÝ­¹Çó ÙÇÝ㨠Çñ ³å­ñ³Í ų­Ù³­Ý³­ÏÁ` ·ñùÇ Ï³­éáõó­ í³Í­ùÇ Ëá­ñ å³ï­×³­é³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ­íá­ ñáõÙ­Ý»­ñáí: ê³ Ñ³­Û»­ñÇÝ ù³­Õ³­ù³­ÏÇñà ³½­·»­ñÇ áõ »ñÏñ­Ý»­ñÇ ß³ñ­ùÁ ¹³­ë»­Éáõ, ·á­ÛáõÃ­Û³Ý íϳ­Û³­·Çñ ï³­Éáõ µ³½­Ù³×­ÛáõÕ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ ñÇó ¿: ¶Ç­ï³­Ï³Ý ³ñ­Å³­ÝÇ­ùÇ Ï³ñ¨áñ ÷³ë­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇó ¿ ³ÛÝ, áñ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ û·­ï³­·áñ­Í»É ¿ µ³­½áõÙ ·ñ³­íáñ áõ µ³­Ý³­íáñ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»ñ, µ³­ñ»ËÕ­×á­ñ»Ý ÝßáõÙ áõ ùÝݳ­µ³ñ ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ ¿ ¹ñ³Ýù` سñ ²­µ³ë γ­ïǭݳ­ÛÇó, ºí­ë»­µÇáë λ­ë³­ñ³­óáõó, ´»­ñá­ëá­ëÇó, ²÷­ñǭϳ­Ýá­ëÇó, ´³ñ­¹³­Í³Ý áõ àÕ­ÛáõÙå ùáõñ­Ù»­ñÇó ¨ ß³ï ³ÛÉ ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÇó ëÏë³Í ÙÇÝ㨠³­é³ë­å»É­Ý»ñ áõ ¶áÕ­Ã³Ý »ñ­·»ñ: Ü»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ ñÇ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý Ñ³Ý­·³­Ù³Ýù­Ý»­ñÁ, íëï³­Ñ»­ÉÇáõíÛáõÝÝ áõ ϳë­Ï³­ ÍÁ, ·Ç­ï³ùݭݳ­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÇ Ù»ç ³­½³­ïá­ñ»Ý »ñ¨óÝáõÙ Çñ ³Ý­ÓÁ, ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÁ, ¹Ç­ïáõÙ­Ý»ñÝ áõ ¹³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ, í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝùÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë: ê³ ÙïùÇ ³­é³­çÁݭó­óÇ Ñ³­çáñ¹ ϳñ¨áñ Ëó­ÝÇãÝ ¿ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ëëﳭϻݭó³­ÕáõÃ­Û³Ý å³Û­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ, »ñµ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ³ß­Ë³­ïáõÙ ¿ñ ã»ñ¨³É, ù³ñ­Ïá­ÍáõÙ ¿ñ Çñ ³Ý­Ñ³ë, ³­ñ³ñ­Ù³Ý áã ÁÝ­¹áõ­ Ý³Ï Ï³­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ ³Ý­·³Ù ·ñÇ­ãÁ Ó»­é³­·Çñ ³ñ­ï³·­ñ»­ÉÇë-ͳխ Ï»­ÉÇë ÑÇ­ß³­ï³­Ï³­ñ³­ÝáõÙ ËݹñáõÙ ¿ñ ³­Õá­Ã»É Çñ Ñá­·áõ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ, áñ ÃáõÛÉ áõ­Å»­ñáí ѳݹ·­Ý»É ¿ ïíÛ³É ·áñ­ÍÁ Ó»é­Ý³ñ­Ï»É: ÆëÏ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ·Ç­ï»ñ Çñ ÙïùÇ áõ­ÅÁ ¨ ã¿ñ Ëáñ­ßáõ٠ѳݭ¹»ë ·³É ³Û¹ ¹Çñ­ù»­ñÇó: س­Ý³­í³Ý¹ ݳ­Ë³ù­ñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ¹»å­ù»­ñÇ ï³­ ñ»·ñ­Ù³Ý Ù»ç ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ÙÇ­ç³Ù­ïáõÙ ¿, ùÝÝáõÙ-µ³­ó³ï­ñáõÙ, ÇëÏ ¹³, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, áõ­ÝÇ ÙÇ ³ÛÉ »Ý­Ã³­ß»ñï ¨ë: ´á­Éáñ ¹»å­ù»­ ñáõÙ ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Û­ñÁ Çñ ³Ý­ÓÇ û­ñǭݳ­Ïáí ѳë­ï³­ïáõÙ ¿ ϳ­Ù³­ÍÇÝ ³­½³­ïáõí۳ٵ ûÅï­í³Í Ù³ñ­¹áõ µ³­Ý³­Ï³Ý ³­ñ³ñ­ãáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­íáõÝ­

ùÁ: ´³½­Ù³­ÃÇí »Ý ³Û¹­åÇ­ëÇ û­ñǭݳϭݻ­ñÁ, á­ñáÝù ݳ¨ Ñá­·»­µ³­Ý³­ Ï³Ý ï³­ñ³­ß»ñï »­ñ³Ý·­Ý»ñ áõ­Ý»Ý: ØÇ ¹»å­ùáõÙ å³ï­ÙÇ­ãÁ ³Ý­ÏáÕÙ­ ݳ­Ï³É ѳ­Ù³­Ó³ÛÝ­íáÕ ¿. §…àñ ¨ ëÇ­ñ»­ÉÇ Ç­Ùáó ÇëÏ ³­Ëáñ­Å³­Ï³óë ¿, ³­é³­í»É ¨ë ­ëá­íá­ñáõ­Ã»³Ýóë¦, §Ú³­Õ³·ë á­ñáÛ Ñ»ß­ï³­µ³ñ Áݭϳ­É»³É ½ùá ËݹÇñ¹, ³ß­Ë³­ï³­ëÇ­ñ»­ó³Ûó ³­Í»É Ç Ï³­ï³­ñáõÙݦ, ϳÙ` §´³Ûó »ë ³ÛÅÙ áõ­ñ³­Ë³­ó³Ûó ѳõ ³é­Ý»­Éáí ³­é³­çǭϳ­ÛÇóë Ç­Ùáó µ³­ÝÇó¦: ê³ Ñ³­Ù³­ï»ùë­ïáõ٠ϳ­ñáÕ ¿ ³ë­ïǭ׳­Ý³­µ³ñ áã ëáõñ µ³­Ý³­í»­×Ç µÝáõÛà ëﳭݳÉ. §´³Ûó ÙÇ áù ³ë­ï³­Ýûñ ³­Ýáõ­ëáõÙÝ ½Ù»½ ѳ­Ù³­ñ»³É µ³Ù­ µ³­ëÇ­ó¿ ǵñ ½³Ý­í³ñÅë á­Ù³Ýë ¨ ½ï·¿ïë¦, á­ñÁ ¨ ÑÇÙù ¿ ï³­ÉÇë ѳ­ Ù³ñ­Ó³Ï Áݹ­¹Ç­ÙáõÃ­Û³Ý ·Ý³É. §Î³­ÙÇÙ ¨ áã ½³­ÝÇ­Ù³ë­ï³­ë¿ñ µ³ñë ³­é³ç­ÝáóÝ Ù»­ñáó ݳ˭ݻ³ó ³­é³Ýó ÛÇ­ß³­ï³­ÏÇ µ³Ù­µ³­ë³­Ý³ó Ãá­ Õáõɦ, ¨ ϳ­ï³­ñ»É ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ÙÁ. §²ÛÉ ÇÝÓ Ãá­õÇ, áñ­ å¿ë ³ÛÅÙ` ¨ ³é ÑÇÝëÝ Ð³­Û³ë­ï³­Ý»³Ûó É»³É ³Ý­ëÇ­ñ»­Éáõ­ÃÇõÝ Ç­Ù³ë­ ïáõ­Ã»³Ý ¨ »ñ­·³­ñ³­Ý³ó µ³­Ý³­õá­ñ³ó¦: ê³ Ï³­ñáÕ ¿ ѳëó­Ý»É ϳ­ï³­ ñ³­ÍÇ Ù»Í ³ñ­Å»­ùÇ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­Ù³­ÝÁ ¨ ·Ý³­Ñ³­ï³Ý­ùÇ ëå³­ë»­ÉÇ­ùÇÝ. §Ú³­Õ³·ë ³ñ­Ù³­ïáÛÝ Ñ³­Ýáõñó Ù³ñ¹­Ïáõ­Ã»³Ýë å³ñï ¿ Ù»½ 볭ϳõ ÇÝ㠳ݭó³­Ý»É µ³­ÝÇõ¦, ¨ ï³­é³­å³­·ÇÝ ³Ûë »ñ­ÏáõÝ­ùÁ Ïí³ñ­Ó³­Ñ³­ ïáõó­íÇ Çñ Ù»Í ³ñ¹­ÛáõÝ­ùáí, û­å»ï ÙÇßï ëå³­ëáõÙ ¨ ѳ­í³­ïáõÙ »ë, áñ í³ï ãÇ ÉÇ­ÝÇ, »­Ã» §ßÝáñ­Ñ³­Ï³É ¨ Ù»­ñáÛë ïùÝáõ­Ã»³Ýó ¨ ç³­ÝÇó ÉÇ­ÝÇ­óÇë¦: ²Ûë Ï»ñå ÉÇá­íÇÝ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇ ¨ ÝÛáõ­ÃÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ·Ç­ï³ùÝݳ­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ: ä³ï­ÙÇ­ãÁ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë ùÝ­ÝáõÙ áõ »½­ñ³­Ï³ó­ÝáõÙ ¿, û ÇÝã ¿ ³ë­í»É, áñÝ ¿ ×Çßï, ¨ ÑÇ٭ݳ­ íá­ñáõÙ­Ý»­ñÁ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ ³­ÝáõÙ ¿ ÏñÏÇÝ ê³­Ñ³Ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ Ñ»ï »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íǭ׳ϭݻ­ñáõÙ. §²ñ¹ ½³Û­ëá­ëÇÏ Ã¿­å¿ï ³­é³ë­å»Éë áù, ÿ­å¿ï ×ßÙ³ñ­ïáõ­ÃÇõÝ Ñ³­ßá­õ»É ѳ­Ù³­ñ»ë­óÇ, µ³Ûó »ë áñ­å¿ë ѳ­õ³­ Ý»³É »Ù, µ³­½áõÙ ÇÝã ×ßÙ³­ñÇï ¿¦: Ðáñ­¹á­ñáõÙ ¿ ã½³ñ­Ù³­Ý³É ÝÏ³ï­ í³Í ѳ­Ï³­ëáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, á­ñáÝó ٻϭÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¨ë­ ÇÝùÝ ³­ÝáõÙ ¿. §´³Ûó ÿ ÁÝ­¹¿±ñ­ ³Û­ëá­ùÇÏ Ç µáõÝ Ù³­ï»³Ýë ó­·³­õá­ñ³óÝ Ï³Ù Ù»­Ñ»­ÝÇóÝ áã ÛÇ­ß³­ï³­Ï»­ó³Ý, ÙÇ áù Áݹ ³Ûë »ñÏ­µ³­Û³­ó»³É ï³­ ñ³­Ïáõ­ë»ë­óǦ, ¨ ÙÇßï µ³­ó³ï­ñáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ÃáõÛÉ ¿ ï³­ÉÇë ß³ï ÇÝù­Ý³íë­ï³Ñ ѳۭﳭñ³­ñáõíÛáõÝ ³­Ý»É. §ºõ ³ñ¹ á±ã­ ³­é³­õ»É ³ë­ï³­ Ýûñ ½³ñ­Ù³ë­óÇë Ç í»­ñ³Û Ù»­ñáÛ ×ßÙ³ñ­ï³­å³ï­Ùáõ­Ã»³Ýë¦: ÜÛáõ­ ÃÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ ÝáõÛÝ µ³­ñ»ËÕ­×áõí۳ٵ ×ßïáõÙ ¿ Áëï ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ ñÇ. §²ë­ï³­Ýûñ ëå³­éÇÝ µ³Ýù Í»­ñáõÝ­õáÛÝ Ø³ñ ²­µ³ë γ­ïǭݳۦ, ¨ §ëÏǽµÝ ³­ñ³ë­óáõù å³ï­Ù»É ù»½ Ç ÑÇÝ­·»­ñáñ¹ ·ñáóÝ ²÷­ñǭϳ­Ýá­ëÇ

ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñÇ, á­ñáõÙ íϳ­Û¿ Úáí­ë¿­åáë ¨ ÐÇõ­åá­ÕÇ­ï³Û ¨ ³ÛÉù µ³­ ½áõÙù Úáõ­Ý³ó¦, ϳÙ` §ø³Ý­½Ç ³­ë¿ äá­ÉÇÏ­ñ³­ï¿ë ³Ûë­å¿ë¦, ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ϳÙ` §Ú³Ûï­Ý¿Ý ½³Ûë ×ßÙ³ñ­ï³­å¿ë ¨ Ãá­õ»­É»³óÝ »ñ·ù, ½áñ å³­Ñ»­ óÇÝ ³­Ëáñ­Å»­Éáí, áñ­å¿ë Éë»Ù, Ù³ñ­¹ÇÏ ÏáÕ­Ù³ÝÝ ·Ç­Ý³­õ¿ï ·³­õ³­éÇÝ ¶áխóݦ: ²Ûë Ï»ñå ·Ç­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ã³­÷³­ÝÇß­Ý»­ñÁ ÑÇÙù »Ý ¹³é­ÝáõÙ ï³­ñá­ñá­ß»­Éáõ ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Çñ û·­ï³­·áñ­Í³Í ·ñ³­íáñ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇ Ù»ç ï³­ñ»·­ñáõíÛáõÝ ¿ ÝßáõÙ, ó­·³­íá­ñ³­Ï³Ý áõ Ù»­Ñ»­Ý³­Ï³Ý å³ï­ÙáõíÛáõÝ­Ý»ñ, á­ñáÝù ³Ù­µáÕ­ç³ó­ ÝáõÙ »Ý å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ: ´³­Ý³­íáñ ³Õµ­ Ûáõñ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ñëï³­ÏáõÙ ¿ ³­é³ë­å»É, íÇ­å³­ë³Ýù-íÇ­å»ñ·, §»ñ·ù å³­ ñáõó, »ñ·ù óóáõó, Ãá­õ»­É»³ó »ñ·ù¦ ¨ ³ÛÉÝ` µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ù»Í ï³­ñá­ Õáõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝ Ñ³ï­Ï³ó­Ý»­Éáí Ù³­Ý³­í³Ý¹ ³­é³ë­å»­ÉÇÝ, áñÝ Çñ Ù»ç, Ýñ³ ϳñ­ÍÇ­ùáí, å³ï­ÙáõíÛáõÝÝ ³Û­É³­µ³­Ýá­ñ»Ý ¿ óùó­ÝáõÙ, ¨ Ç­ñ»Ýó ³­Ý»­ÉÇùÝ ¿ ³Û¹ ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ×ß·ñïáõ­ÙÁ: ²ÛÝ­å»ë áñ` ×Çßï ã¿ Ëá­ ë»É Êá­ñ»­Ý³­óáõ ·ñùáõ٠ųݭñ³­ÛÇÝ ëÇÝÏ­ñ»­ïǽ­ÙÇ Ù³­ëÇÝ, ù³­ÝÇ áñ ³Ûë ï³ñ­µ»ñ ųݭñ»­ñÁ áã û Ý»ñ­ÓáõÉ­í³Í »Ý ѳ­Ù³­ï»ùë­ïáõÙ áñ­å»ë å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõÝ, ³ÛÉ Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý áñ­å»ë ÝÛáõ­ÃÇ Ù³­ëÇÝ ï³ñ­µ»ñ ųݭñ³­ÛÇÝ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»ñ` Ç­ñ»Ýó ë³Ñ­Ù³­Ý³­½³ï­í³­Íáõí۳ٵ, áñ µ³­ ó³ï­ñáõÙ ¿ ݳ¨ ÇÝ­ùÁ` ä³ï­Ù³­Ñ³Û­ñÁ: ²Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõ٠ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ×ß·ñïáõÙ ¿ ³­Ù»­ÝÇó ³­é³ç Ñ»Ýó å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ë³Ñ­ ٳݭݻ­ñÁ` ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ñáõ­ß»­Éáí, áñ å»ïù ¿ ß³­ñ³¹­ñ»É ×ßÙ³­ñÇï ϳ٠×ß·ñïíáÕ ÷³ë­ïÁ, Ñ»­éáõ ÙÝ³É ³­í»­Éáñ­¹áõíÛáõ­ÝÇó` §ÂáÕ­Éáí ½áã ϳñ¨á­ñ³­·áÛÝëÝ Ç µ³­ÝÇó, ³­ë³ë­óáõù áñ ÇÝã ѳñ­Ï³­õáñÝ ¿¦, ÇÝ­ãÇ Ñ»ï ϳå­í³Í` »ñ­µ»ÙÝ ëñíáõÙ ¿ Ýñ³ í»×-»ñÏ­Ëá­ëáõíÛáõ­ÝÁ Ù»­Ï»­Ý³­ ëÇ Ñ»ï: º­Ã» ³­í»­É³ó­Ý»Ýù ѳÛï­ÝÇ µ³­Ý³Ó¨Á, û ãϳ å³ï­ÙáõíÛáõÝ ³­é³Ýó ëïáõÛ· ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñáõí۳Ý, ³­å³ å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ ñÁ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ë³Ñ­Ù³­Ý»É áñ­å»ë å³ï­Ù³­Ï³Ý ¹»å­ù»­ñÇ áõ ÷³ë­ï»­ñÇ ß³­ñ³¹­ñ³Ýù ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñ³­Ï³Ý ѳ­çáñ­¹³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, áñ­ï»Õ ³Û¹ ³Ýó­ù»­ñÇ å³ï­×³­é³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÁ ϳñ¨áñ ã»Ý: Ø»ñ å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÁ å³ñ­ï³­íáñ­í³Í ¿ÇÝ Ç­ñ»Ýó »ñ­Ï»­ñÇÝ ³­í»­ÉÇ Ï³ñ¨áñ ¹»ñ í»­ñ³­å³­Ñ»É, ù³Ý ½áõï ï³­ñ»·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, áõë­ïÇ ³ñŨá­ñáõÙ ¿ÇÝ Ý³¨ »ñ¨áõÛíݻ­ ñÇ ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý, ݳ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý, áõ ³Ý­·³Ù Ñá­·»­µ³­Ý³­ Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÁ: Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÙïùÇ Ñ³­Ù³­å³ñ­÷³Ï ·Ç­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ Ïñá­Ý³Ñ­ñ³­ß³­å³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ, µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ³Û­É³­

µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ áõ­Ý»­ó³Í í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùáí, ³ß­Ë³ñ­ ѳ­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳí­áñáõÙ­Ý»­ñáí ¨, ³Ý­ßáõßï, ·ñùÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ å³ï­×³­é³­Ï³­Ýáõí۳ٵ: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÁ, ´áõ­½³Ý­¹Á, ÇÝã-áñ ã³­÷áí ݳ¨ º­ÕÇ­ß»Ý ³­½³­ïá­ñ»Ý û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ ¿ÇÝ íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý áõ µ³­ ݳѭÛáõ­ë³­Ï³Ý ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ` ¹ñ³Ýó ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ¹»­ñÇ áõ Ýß³­ ݳ­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç ï»ë­Ý»­Éáí ݳ¨ å³ï­Ù³­Ï³Ý í³­í»­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ: ÆëÏ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ÙÇßï å»­ÕáõÙ ¿ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÇ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõ٠óùÝÁ­ í³Í å³ï­Ù³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³­íáñ »­Õ»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ, ÇÝã­å»ë û­ñǭݳÏ, ²­ñ³ ¶»­Õ»­óÇ­ÏÇ í»­ñ³­Ï»Ý­¹³­Ý³­óáõÙÝ ¿, ³Û¹ Ï»ñå ×ßïáõÙ ¿ ݳ¨ ݳ­Ë³­ ñ³­ñ³­Ï³Ý ïÝ»­ñÇ Í³­·áõ­ÙÁ ¨ ïáÑ­Ù³­ÝáõÝ­Ý»­ñÇ áõ ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÇ ëïáõ­ ·³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ú­ñǭݳÏ` ²Å­¹³­Ñ³­ÏÇ íÇ­ß³­å³­½áõÝ ÉÇ­Ý»­ÉÁ ï»ë­ÝáõÙ ¿ Ýñ³ ³Ý­í³Ý Ù»ç` ²­ÅÇ-¸³­Ñ³Ï ϳ٠ìÇ­ß³å-ûÓ ¨ Ýñ³­ÝÇó ë»ñ­í³Í Øáõ­ñ³­ó³Ý ݳ­Ë³­ñ³­ñ³­Ï³Ý ï³Ý û­Ó³­íÇ­ß³­å³­ÛÇÝ (Ù³ñ-ûÓ) µÝáõÛ­ÃÁ ϳ­åáõÙ ¿ Ù³­ñ»­ñÇ ³½­·³­µ³­Ý³­Ï³Ý á­ñ³­ÏÇ Ñ»ï, ÇÝã­å»ë áñ ²ñÍ­ñáõ­ ÝÇ ïáÑ­Ù³­ÝáõÝÝ ¿ Áݭϳ­ÉáõÙ ²ñ­ÍÇí-áõ­ÝÇ Ó­¨áí` áñ­å»ë ³ñ­ùáõ­Ý³­Ï³Ý áñ­ëÇ Ï³­é³­í³­ñÇã: ²Û¹­å»ë ¿ ݳ¨ 곭ݳï­ñáõ­ÏÇ ³Ý­í³Ý Ñ»ï Ï³å­ í³Í ³­é³ë­å»­É³­ÍÇÝ µ³­ó³ï­ñáõíÛáõ­ÝÁ` û ÇÝã­å»ë »­ñ»­Ë³Ý ê³­Ýáï ³­Ýáõ­Ýáí ¹³­Û³­ÏÇ Ñ»ï »­ñ»ù ûñ áõ ·Ç­ß»ñ ÙÝáõÙ ¿ ÓÛ³Ý ï³Ï, ¨ ÇÝã-áñ §Ýá­ñ³Ñ­ñ³ß¦ ëåÇ­ï³Ï ϻݭ¹³­ÝÇ ¿ å³Ñ­å³­ÝáõÙ Ýñ³Ýó, á­ñá­ß³­Ïdzó­ ÝáõÙ ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ Ýñ³Ýó Ñ»ï »­Õ³Í ëåÇ­ï³Ï ßáõ­ÝÁ ¨ áã û ÇÝã-áñ ³­é³ë­å»­É³­Ï³Ý ³Ý­Ñ³Ûï ϻݭ¹³­ÝÇ ¿ ÷ñÏáõÙ ë³é­ã»­Éáõó, ÇëÏ »­ñ»­Ë³­ÛÇ ³­Ýáõ­ÝÁ` áñ­å»ë ê³­Ýá­ïÇ ïí³Í, ¹³é­ÝáõÙ ¿ 곭ݳï­ñáõÏ. ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ³Ûë­å»ë ѳ­×³Ë: ¶Ç­ï³ùÝݳ­Ï³Ý ëó­÷áõíÛáõÝÝ áõ ã³­÷³­íá­ñáõíÛáõ­ ÝÁ ÉÇá­íÇÝ Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ, áñ ѳ­Û»­ñ»Ý ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇó ãÑÇ­ ß»­Éáí Îáñ­Ûáõ­ÝÇÝ áõ ´áõ­½³Ý­¹ÇÝ, µ³Ûó ѳñ­·³Ý­ùáí ³­é³Ýӭݳó­Ý»­Éáí ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ³­Ýáõ­ÝÁ` Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ù»Ï-»ñ­Ïáõ ³Ý­·³Ù ÝßáõÙ ¿, áñ ѳ­Û»­ñÇ ¹³ñ­ÓÇ Ù³­ëÇÝ Ñ³­Ù³­éáï å³ï­Ù»É ¿ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÁ` §²­·³­Ã³Ý­·¿­Õáë ÷áùñ Ç ß³­ï¿ å³ï­Ù¿¦, §²ñ¹ ÿ­å¿ï ¨ ²­·³­Ã³Ý­·¿­Õáë ³Ûë­å¿ë ѳ­Ù³­éûï ¿³Ýó Áݹ ³Ûë, µ³Ûó »ë ѳ­õ³­Ý»³É »Ù Û³­õ¿ï ÓÇ· ¨ »ñ­Ï³ÛÝ ³é­Ý»É ½å³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Å³­Ù³­Ý³­ÏÇë¦, ¨ ٻ筵»­ñáõÙ ¿ ÙdzÛÝ å³ï­Ù³­Ï³Ý ѳ­í³ë­ïÇáõí۳ٵ íϳ­ÛáõÙ­Ý»­ñÁ` ÙÇ ÏáÕÙ ÃáÕ­Ý»­Éáí, ³­ë»Ýù, ¶ñÇ­·á­ñÇ Ïïï³Ýù­Ý»­ñÇ áõ ³­ÕáÃù­Ý»­ñÇ Í³­í³­ÉáõÝ Ñ³ï­í³­ ÍÁ: ÜáõÛÝ Ï»ñå 4-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÇ ³Ýó­ù»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ³­é³Ýó ö³íë­ ïáë ´áõ­½³Ý­¹Ç íǭ峭ϳ­Ýáõí۳Ý, ¨ ѳñ­óÁ ÙdzÛÝ Ø³­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ Ýñ³ ³Ý­ï³ñ­µ»ñ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ ã¿: º­Ã» ÇÝã­å»ë ݳ­Ëáñ¹, ³ÛÝ­å»ë ¿É ѳ­çáñ¹ ß³ï å³ï­ÙÇã­Ý»ñ, áñ­

å»ë ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ï»­ëÇÉ­ùÇ Ýß³Ý, ѳ­×³Ë »Ý Ý»ñ­Ùáõ­ÍáõÙ »ñÏÝ­ùÇó Çç­ÝáÕ ÉáõÛ­ëÇ Ï³Ù Éáõ­ë»­Õ»Ý ëÛ³Ý å³ï­Ï»­ñÁ, ³­å³ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ¹³ ³­ÝáõÙ ¿ Ù»Ï-»ñ­Ïáõ ¹»å­ùáõÙ, ³ÛÝ ¿É »­Ã» Ëáë­ùÁ í»­ñ³­µ»­ñáõÙ ¿ س߭ ïá­óÇ ÝÙ³Ý ¹³­ñ³­Ï³½­ÙÇÏ ³Ýӭݳ­íá­ñáõí۳­ÝÁ, á­ñÇ ·áñ­ÍÁ` ·ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ïÁ, µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ ëï³­ó³Í Éáõ­ë»­Õ»Ý Ëáñ­Ñáõñ¹ áõ­ ÝÇ: àõ­ñ»ÙÝ` ÉáõÛ­ëÁ åÇ­ïÇ Ñ³ë­ï³­ïÇ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá س߭ïá­óÇ Ñ³­í»ñ­ ÅáõÃ­Û³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ. §àñ­å¿ë Éá­õ³Û Ç µ³½­Ù³ó ¨ Ç Ñ³­õ³­ï³­ñÇÙ ³­ñ³Ýó, »­Ã¿ »­Ï³ó ÉáÛë ßá­Õ³­å¿ë Áݹ ³­Õûï Ýß³Ý Ë³­ãÇ Ç í»­ñ³Û ï³ÝÝ, áõñ »­ñ³­Ý»­ÉÇÝ ½Ñá­·ÇÝ ³­õ³Ý­¹»³ó¦: ´³­Ý³­Ï³Ý ÉáõÛ­ëÇ ÙÛáõë` ÏñÏÇÝ áñ­å»ë ëϽµÇ, Ëáñ­Ñáõñ­¹Á ϳå­íáõÙ ¿ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ·áñ­ÍÇ Ñ»ï, ¨ ¹ñ³ ݳ­Ë³Ý­ß³­Ý³­ÛÇÝ Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ Ýñ³ ÙÏñïáõíÛáõ­ÝÁ. §Æµñ¨ »É Ç çñáÛÝ, ÉáÛë ßáõñç ÷³Û­É³­ï³­Ï»³É ½Ýá­í³õ, ½áñ áã áù Ç µ³½­Ùáõ­ û­Ý¿Ý »­ï»ë, ³ÛÉ ÙdzÛÝ Ô­¨áÝ­¹Çáë` áñ ÙÏñï¿ñݦ: ºñ­Ïáõ ¹»å­ùáõÙ ¿É ï»­ëÇÉ­ùÇ Ëáñ­Ñáõñ­¹Á µ³­ó³ïñ­íáõÙ ¿ µ³­Ý³­Ï³Ý Áݹ·ñ­Ïáõ­Ýáõí۳ٵ: ØÛáõë ÏáÕ­ÙÇó, áñ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ß³ï ϳñ¨áñ ¿, Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ññ³­ß³­ å³­ïáõ­ÙÁ ÃáÕ­ÝáõÙ ¿ ÁÝ­Ï³É­Ù³Ý ëáõµ­Û»Ï­ïÇ­íáõÃ­Û³Ý Ù»ç, »ñµ »ñ¨áõÛ­ÃÁ áã û ³­é³ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ ÷³ë­ïÇ ×ßÙ³ñ­ï³­óÇáõí۳ٵ, áñ ï»ë­ÝáõÙ »Ý µá­Éá­ñÁ, ³ÛÉ` §ÇÝã­å»ë ß³­ï»­ñÇó Éë»­óǦ, ϳ٠§µ³½­ÙáõÃ­Û³Ý Ù»ç áã áù ãï»­ë³í¦ ëÏ»å­ïÇ­óǽ­Ùáí ³ÛÝ ÃáÕÝ­íáõÙ ¿ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç: Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ áã ÙdzÛÝ ·Ç­ï³­Ï³­ Ýáõí۳Ý, ³Ûɨ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ѽáñ ³ñ­Å»­ùÇ Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ Ùß³­Ïáõ­ ó­ÛÇÝ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý í»ñë­ï»Õ­ÍáõÙÝ ¿: ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Û­ñÁ Çë­Ï³­ å»ë í»­ñ³­¹³ñÓ­ñ»ó Ù»ñ ÑÇ­ßá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ³Ýӭݳ­·Çñ ïí»ó ѳ­ÛÇÝ` í»­ñ³Í­Ý»­Éáí ³Ù­µáÕç å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ÷ñÏ»­Éáí Ñݳ­·áõÛÝ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÁ, íÇ­å»ñ­·»ñÝ áõ íÇ­å³­ë³Ýù­Ý»­ñÁ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ٻ筵»­ ñ»­Éáí µÝû­ñǭݳ­Ï³­ÛÇÝ µ³­é³­óÇ Ñ³ï­í³Í­Ý»ñ: ²­í»­Éáñ¹ ãÇ ÉÇ­ÝÇ ÏñÏÇÝ Ýϳ­ï»É, áñ ÙdzÛÝ ì³­Ñ³·­ÝÇ ÍÝáõÝ­¹Á ѳ­Ûáó ëï»Õ­Í³­ñ³ñ ÙÇï­ùÁ ѳëó­ÝáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ ¹Ûáõ­ó³½­Ý³­Ï³Ý-³­é³ë­å»­É³­ÛÇÝ ³Û­É³­µ³­Ýáõí Û³Ý ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÁ, ³Ûɨ Ó»éù µ»­ñáõÙ ïÇ»­½»­ñ³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù` ݳ­ ˳ݭ߻­Éáí ãáñë ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÇ Í³­·áõ٭ݳ­µ³­Ý³­Ï³Ý áõ­ÅÁ. û­¹Á - §ºñÏ­Ý¿ñ »ñ­ÏÇݦ, Ñá­ÕÁ - §ºñÏ­Ý¿ñ »ñ­ÏÇñ¦, çáõ­ñÁ - §ºñÏ­Ý¿ñ ¨ ÍáíÝ ÍÇ­ñ³­ÝǦ, Ïñ³­ÏÁ - §ºñÏÝ Ç Íá­íáõÝ áõ­Ý¿ñ ¨ ½Ï³ñÙ­ñÇÏÝ »­Õ»·­ÝÇÏ… Àݹ »­Õ»­·³Ý ÷áÕ µáó »­É³­Ý¿ñ¦: ²Ûë­ï»Õ ¨ ³Ûë­å»ë ¿, áñ ѳ­Ûáó ÙÇï­ ùÁ ѳ­í³­ë³­ñ³­½áñ­íáõÙ ¿ ßáõ­Ù»ñ-³Ï­Ï³­¹³­Ï³Ý, ³­ëáõ­ñ³­µ³­µ»­É³­Ï³Ý, Ñáõ­Ý³Ñ­éá­Ù»³­Ï³Ý ¨ ³ÛÉ Ñݳ­·áõÛÝ ù³­Õ³­ù³Ïñ­ÃáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ, ï³­ÉÇë Ýñ³Ýó ¨ í»ñó­ÝáõÙ Ýñ³Ý­óÇó: Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ñ»Ýó ³Û¹ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ

ÏñáÕ­Ý»­ñÇ Ù»ç ѳ­ÛÇÝ ï»ë­Ý»­Éáõ Édz­Ï³­ï³ñ ³­½³­ïáõíÛáõÝÝ áõ Ç­ñ³­ íáõÝùÝ ¿ ѳë­ï³­ïáõÙ ³Ûë §íÇ­ß³­å³­ù³Õ¦ 쳭ѳ·­ÝÇ Ñ»ï ÑÇ­ß»ó­ Ý»­Éáí гÛÏ-ú­ñÇá­ÝÇ ³ëï­Õ³­ÍÇñ í»­ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý á­ñá­ß³­ÏÇáõíÛáõ­ÝÁ, ²­ñ³ ¶»­Õ»­óÇ­ÏÇ` Ù»é­ÝáÕ áõ ѳ­ñáõíÛáõÝ ³é­ÝáÕ µÝáõÃ­Û³Ý ³Û­É³­µ³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ï³Ù Å³Û­é»­ñÇÝ ßÕóۭí³Í ²ñ­ï³­í³½­¹Ç ³Ý­Ù³­ÑáõÃ­Û³Ý Ëáñ­ Ñáõñ¹­Ý»­ñÁ` ÙÇßï ݳ¨ Çñ Ûáõ­ñá­íÇ Ù»Ï­Ýáõí۳ٵ å³ï­Ù³­Ï³­Ý³ó­í³Í ×ßïáõÙ­Ý»­ñáí: γñ¨á­ñÁ ˳­Ã³ñ­í³Í Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÑÇ­ßá­ÕáõÃ­Û³Ý í»­ ñ³­Ï³Ý·­ÝáõÙÝ áõ ·á­Û³­å³Ñ­å³Ý ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ß»ß­ïáõÙÝ ¿, »­Ã» ¹ñ³Ý åÇ­ïÇ û·­ÝÇ, ³­ë»Ýù, îñá­Û³­ÛÇ ÏéíÇÝ ¼³ñ­Ù³Û­ñÇ Ù³ë­Ý³Ï­ óáõÃ­Û³Ý áõ ëå³Ý­í»­Éáõ ¹ñí³­·Á` å³ï­ÙÇ­ãÇ Ùdz­ÙÇï Ãí³­óáÕ, µ³Ûó Ëáñ­ù³­ÛÇÝ ³Ù­÷á÷­Ù³Ùµ, û Ïáõ­½»­Ý³ñ, áñ ²­ùÇÉ­É»­ëÇ ÝÙ³Ý ¹Ûáõ­ó³­ ½áõ­ÝÇ ëñÇó Ëáó­í³Í ÉÇ­Ý»ñ ѳ­Ûáñ­¹ÇÝ. ϳÙ` íÇ­å³­Ï³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­ Ý»­ñÁ îñ¹³­ïÇ ¨ ܳ­½»­ÝÇÏ Ñ³ñ­×Ç Ù³­ëÇÝ, áõñ ѳ­ÝáõÝ Çñ ëÇ­ñ»ó­Û³­ÉÇ Ù³ñïÝ­ãáÕ Ç߭˳­ÝÇÝ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõÙ ¿ ä»­Ý»­Éá­å»Ç ÷»­ë³­óáõ­Ý»­ñÇ ¹»Ù ÏéíáÕ à­¹Çë¨ëÇ Ñ»ï: ²Ûë Ï»ñå ݳ¨ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ñ³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ¹Ç­ïáõÙ ¿ ѳ­ ٳ߭˳ñ­Ñ³­ÛÇÝ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³­å³ï­Ï»­ñÇ íñ³` ÑÇÙ­ùáõÙ ëïí»­ ñ³·­Í»­Éáí ²­É»ù­ë³Ý¹ñ Ø»­ÍÇ ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñÁ, ѻɭɻ­ÝÇë­ï³­Ï³Ý ¹³­ñ³ßñ­ç³­ÝÁ, Ç­ñ³­ñÇó ³Ýçñ­å»ï­í³Í ²ñ¨Ùáõï­ùÇ ¨ ²ñ¨»É­ùÇ Ùdz­ ˳é­Ýáõ­ÙÁ: ê³ ¿ »­Õ»É Ýñ³ ·ñùÇ ³­é³­çÇÝ ¨ »ñÏ­ñáñ¹ ·ÉáõË­Ý»­ñÇ ë³Ñ­ Ù³­Ý³­·Ç­ÍÁ, »ñµ ³­é³­çÇÝ ·ÉËáõÙ §µÝÇÏ ï»­ñ»­ñǦ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ µ³ñÓ­ñ³­Ï»ï­íáõÙ ¿ гۭÏÇó ÙÇÝ㨠䳭ñáõÛñ êϳ­Ûáñ­¹Ç (Ù.Ã.³. 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ í»ñ­ç»ñ), á­ñÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ѳ­Û»­ñÁ ó­·³­íá­ñáõíÛáõÝ áõ­Ý»­ó³Ý, ¨ ó­·³­íáñ­Ý»­ñÇ µÝÇ­ÏáõÃ­Û³Ý Áݭóó­ùÁ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ÙÇÝ㨠îÇ·­ñ³Ý ºñ­í³Ý¹­Û³Ý: г­Ûáó å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ýáñ ¹³­ñ³ßñ­ç³­ÝÁ »ñÏ­ñáñ¹ ·ÉËáõÙ ëÏëíáõÙ ¿ ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÇ ·³­Ñ³­Ï³­Éáõ­Ùáí ¨ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ó­·³­íá­ñáõí Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõ­Ùáí (Áëï ä³ï­Ù³­Ñáñ` Ù.Ã.³. 2-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ï»­ë»­ñÇÝ. ³Ûë­ï»Õ ݳ¨` å»­ï³­Ï³Ý Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ, ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùÇ, ½áñ­ùÇ, ݳ­Ë³­ ñ³­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¨ ³ÛÉ ³ï­ñÇ­µáõï­Ý»­ñÇ Ñëï³­Ï»­óáõ­ÙÁ), á­ñÇ ÙÇ ×ÛáõÕ ¿ ¹Çï­íáõÙ ³Ûë ·ÉËÇ µáõÝ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ϳ½­ÙáÕ ²ñ­ï³­ß»ë­Û³Ý­Ý»­ ñÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ` ²ñ­ï³­ß»ë ²­é³­çÇ­ÝÇ ¨ ºñÏ­ñáñ­¹Ç, µáõÝ îÇ·­ñ³Ý Ø»­ÍÇ ¨ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ, Ýñ³Ýó é³½­Ù³­ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ-ßÇ­ ݳ­ñ³­ñ³­Ï³Ý ·áñ­Í»­ñÇ, ݳ­Ë³­ñ³­ñ³­Ï³Ý Ýáñ ïÝ»­ñÇ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³­ ïáõÙ­Ý»­ñÇ, ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý Ùáõï­ùÇ ï³­ñ»·­ñáõ­Ùáí, áñÝ ³­í³ñï­íáõÙ ¿ îñ¹³ï Ø»­ÍÇ Ù³Ñ­í³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáõí۳ٵ: г­Û»­ñÇ ¹³ñ­ÓÇ ÷³ëïÝ ¿É Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë ѳ­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ¹Ç­ï»É §¹ñëǦ Ñ»ï

ϳ­å»­ñÇ Ù»ç` ³Û¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáí ÙÇç­Ý³­ ¹³ñ­Û³Ý-³­í³­ï³­Ï³Ý ¹³­ñ³ßñ­ç³­ÝÇ ëϽµÝ³­íá­ñáõ­ÙÁ: ì»ñ­çÇÝ ·Éáõ­ ËÁ 4-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­ÙáõíÛáõÝÝ ¿` ÙÇÝ㨠廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ïá­ñáõë­ïÁ 428 Ã. ¨ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ í»ñ­çÇÝ ³ñ­ù³­Ý»­ñÇ, ѳÛ-å³ñë­Ï³­Ï³Ý, ѳÛ-Ñáõ­ ݳ­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÷³íë­ïáë­Û³Ý íÇ­å³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÁ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ñݳ­ñ³­íá­ñÇÝë ·Ç­ï³­Ï³­Ýá­ñ»Ý å³ï­Ù³­Ï³­Ý³ó­ÝáõÙ ¿` ùÝݳ­µ³ñ ï³­Éáí ÇÝã­å»ë ѳ­Ûáó µ³­Å³Ý­Ù³Ý (387 Ã.), ³ÛÝ­å»ë ¿É ó­ ·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³ÝÏ­Ù³Ý ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ å³ï­×³é­Ý»­ñÁ (Üá­ñÇó ÑÇ­ß»Ýù ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç Ëáë­ùÁ í»ñ­çÇÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ ³ñ­ù³­ÛÇó ¹Å·áÑ Ñ³Û Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ §Ù»ñ ÑÇ­í³Ý¹ áã­Ë³­ñÇ ¨ û­ï³­ñÇ ³­éáÕç ·³Û­ÉǦ Ù³­ëÇÝ), ݳ­Ë³Ý­ßáõÙ ¿ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»ñ ³­ÝÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ. ¶Ç­ï³­Ï³Ý áõ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ í»­ñáÝß­Û³É ï³­ñá­Õáõ­Ý³Ï Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ ñÁ Ý峭ﳭϳ­¹Çñ ³½­¹»­óÇ­Ïáõí۳ٵ ϳ­ñáÕ »Ý ϳ­ï³­ñ»É Ç­ñ»Ýó ³½­·³­å³Ñ­å³Ý ¹»­ñÁ Ù»Í ã³­÷áí ݳ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ó­¨»­ñáí áõ ÙÇ­çáó­Ý»­ñáí: Ø»­Ï»­Ý³ë ê³­Ñ³Ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ Ñ»ï Ù»­Ý³­Ëá­ëáõíÛáõÝ»ñÏ­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý Ù»ç Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ñ³­×³Ë ¿ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ Çñ ϳ­ï³­ ñ³­ÍÇ, Çñ ·ñùÇ ³ñ­Å»ùÝ áõ ¹»­ñÁ, »ñ­µ»ÙÝ Ý³¨ å³ñ­½³­µ³­ÝáõÙ å³ï­ Ï»­ñ³­íáñ, µ³Ûó áã ×á­éá­Ù³­µ³Ý ·ñ»­Éáõ Çñ ëϽµáõÝ­ùÁ` ÙÇßï ÑÇ­ß»ó­Ý»­ Éáí, û §Ð³­ë³­ñ³­Ï³ó Ëû­ëÇõù ³Ý­ó³­Ý»­Éáí Áݹ å³ï­Ùáõ­ÃÇõÝë, áñ­ å¿ë ½Ç ÙÇ áù »ñ¨»ë­óÇ Ç å»ñ­×³­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝë ·ñ³­õ»³É ³é ÷³­÷³·Ý, ³ÛÉ ×ßÙ³ñ­ïáõ­Ã»³Ý µ³­ÝÇó Ù»­ñáó ϳ­ñû­ï»³É, ëï¿å ëï¿å ¨ ³Ý­Û³· ³é­ÝÇ­ó»Ý ½Áݭûñ­óáõÙÝ å³ï­Ùáõ­Ã»³Ýó Ù»­ñáó ѳۭñ»­Ý»³ó¦: ÆëÏ å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÁ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­ íáõÙ ¿ å³ï­Ù³­Ï³Ý ³Ý­Ó³Ýó Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý, å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­ Ù³ë­Ý»­ñÇ, ÇÝã­å»ë ¨ å³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ˳éÝ­í³Í­ùÇó µËáÕ ³ÛÉ ëϽµáõÝù­Ý»­ñÇ û·­ï³­·áñ­Íáõ­Ùáí: ²­é³ë­å»­ÉÇ ¨ íÇ­å³­ë³Ý­ùÇ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÁ ¨ å³ï­Ù³­Ï³Ý ³Ý­ÓÇÝù, ³Ý­ßáõßï, ¹Ç­ï³ñÏ­íáõÙ »Ý µ³­ñÇ-ã³ñ µ­¨»é­Ý»­ñÇ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­ Ý»­ñáõÙ, µ³Ûó ³Ûë ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Áݹ­Ñ³­Ýáõñ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õ³­Ï³Ý ϳ­Ýá­ÝÇó ¹áõñë, ÇÝã­å»ë Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ÏáÝ­Ïñ»­ ïáõíÛáõ­ÝÁ, ³ÛÝ­å»ë ¿É ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñáñ ѳ­Ù³­å³ñ­÷³Ï ·Ç­ï³­Ï³­Ýáõí Û³­ÝÁ ãѳ­Ï³­ëáÕ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ Ùï³­Íá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó ϳ­Ýá­ÝÁ Ý»ñ­Óáõ­ÉáõÙ »Ý ³½­·³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­Ýáõí۳­ÝÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` Ýϳ­ï»­ÉÇ »Ý Ï»ñ­å³­ñÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ß»ñ­ï»ñ: ²­Ñ³ µ³­ñáõ ϳ٠¹ñ³­Ï³­ÝÇ

Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ §ÏÉǭ߻Ǧ û­ñǭݳ­ÏÁ. гۭÏÁ §í³­Û»É­ã³­Ï³½Ù ¿ñ, ÃÇϭݳ­ í»ï, ·»­Õ³­·³Ý­·áõñ Ù³­½»­ñáí, í³éí­éáõÝ ³ã­ù»­ñáí, ѳëï µ³­½áõÏ­ Ý»­ñáí¦, îÇ·­ñ³­ÝÁ` §Ë³ñï­Û³ß ¨ Ù³­½»­ñÇ Í³Û­ñÁ ·³Ý­·áõñ, ·áõ­Ý»Õ »­ñ»­ëáí, áõ­Å»Õ ëñáõÝù­Ý»­ñáí, í³­Û»É­ã³­Ï³½Ù ¨ ÃÇϭݳ­í»ï, Ù³ñÙ­ÝÇ ó³Ý­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ã³­÷³­íáñ¦, êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ §áõ­Ý»ñ Çñ ù³­çáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù»­Ù³ï ѳ­ë³Ï ¨ ϳ½Ù­í³Íù, Çñ ³­é³­ùÇ­Ýáõí۳ٵ áñ­ ëáõÙ ¿ñ Ñá­·Ç­Ý»ñ¦, îñ¹³­ïÁ §Ñ³Ù­µ»­ñáÕ ¿ñ, ÅáõÅ­Ï³É ¨ ß³ï Ë»­É³­óǦ ¨ ³ÛÉÝ: êñ³Ý ½áõ­·³­Ñ»é ½·³ó­íáõÙ »Ý ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõÙ­ Ý»­ñÁ. ²ñ­ï³­ß»ë ²­é³­çÇ­ÝÁ §Ñå³ñï ¨ å³­ï»­ñ³½­Ù³­ë»ñ Ù³ñ¹ ¿ñ¦, ²ñ­ï³­ß»ë ºñÏ­ñáñ­¹Á Ù³­ÑÇó ³­é³ç µÅßÏáõÃ­Û³Ý Ñá·­ëáí áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ¿ áÙÝ ²­µ»­Õá­ÛÇ, §áñ ÙÇ ×³ñ­åÇÏ, ßá­Õá­ùáñà ¨ ѳ­×á­Û³­Ëáë Ù³ñ¹ ¿ñ¦, ÝáõÛÝ êÙµ³­ïÁ §½³ñ­¹³ñ­í³Í ¿ñ ·»­Õ»­óÇÏ ³É¨áñ Ù³­½»­ñáí, ³ã­ù»­ñÇ Ù»ç ³ñ­Ûáõ­ÝÇ ÷áù­ñÇÏ Ýß³­Ýáí, áñ ÷³Û­ÉáõÙ ¿ñ, ÇÝã­å»ë ¹ñ³­Ïá­ÝÇ­Ïáݦ, ݳ¨ îáñ­ùÁ` §ÙÇ ï·»Õ, µ³ñÓñ, Ïá­åÇï ϳ½Ù­í³Í­ùáí, ï³­÷³Ï ùÃáí, ÷áë ÁÝ­Ï³Í ³ã­ù»­ñáí, ¹ÅÝÛ³ ѳ­Û³ó­ùáí, á­ñÇÝ ë³ë­ïÇÏ ï·»­ÕáõÃ­Û³Ý å³ï­×³­éáí Ïá­ãáõÙ ¿ÇÝ ²Ý­·»Õ­Û³¦, ϳ٠îñ¹³­ïÁ, áí §Ù³Ý­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³­ÏáõÙ ëÇ­ñáõÙ ¿ñ ÓÇ Ñ»Í­Ý»É, ѳ­çá­Õ³Ï ¿ñ ½»Ýù ·áñ­Í³­Í»­Éáõ Ù»ç,… Ïñ­Ï»­ëÇ ÙñóáõÃ­Û³Ý Ù»ç ·»­ñ³­½³Ý­ó»ó (ß³­ï»­ñÇÝ), »ñ­Ïáõ í³Û­ñ»­ÝÇ óáõ­ É»­ñÇ »Õç­Ûáõ­ñÁ ÙÇ Ó»é­ùáí µéÝ»­Éáí åá­Ï»ó ¨ íÇ­½Á á­Éá­ñ»­Éáí ç³Ë­ç³­ Ë»ó¦ ¨ ³ÛÉÝ: Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ¹Ç­å³­ß³­ñÇ å³ï­Ù³í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³Ý ß³­ñ³¹­ñ³Ý­ùÇ Ù»ç Ù»Ï-»ñ­Ïáõ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ¹ñí³­·áõ­Ùáí ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ï»­ë³­Ý»­ ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»É Ï»ñ­å³­ñÇ ÇÝã­å»ë ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÁ, ³ÛÝ­å»ë ¿É Ý»ñ­ùÇÝ ¿áõí ÛáõÝÝ áõ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ·Í»­ñÁ: ÎñÏÝ»Ýù Ýá­ñÇó, áñ Ï»ñ­å³­ñ³­Ï»ñï­Ù³Ý ÑÇ­ÙáõÝ­ùÁ ¨ë, Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ ·áñ­ÍÇ ÑÇ­ß³­ï³­Ïáõ­ÙÇó³ñŨá­ñáõ­ÙÇó µ³­óÇ,µÝáõ­Ã³·ñ­Ù³Ý Ù»ç ѳۭñ»Ý­Û³ó û·­ï³­Ï³­ñáõí۳Ý, å»­ïáõÃ­Û³Ý ³Ù­ñ³åݹ­Ù³Ý áõ­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ß»ß­ï³¹­ñáõÙÝ ¿: ²Ûë­å»ë` ²­ñ³­ÙÁ, §³ß­Ë³­ï³­ë»ñ ¨ ѳۭñ»­Ý³­ë»ñ Ù³ñ¹ ÉÇ­Ý»­Éáí, É³í ¿ñ ѳ­Ù³­ ñáõ٠ѳۭñ»­ÝÇ­ùÇ Ñ³­Ù³ñ Ù»é­Ý»É, ù³Ý ï»ë­Ý»É, û ÇÝã­å»ë û­ï³­ñ³­ó»Õ ³½­·»­ñÁ áï­Ý³­ÏáË »Ý ³­ÝáõÙ Çñ ѳۭñ»­ÝÇ­ùÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ ¨ û­ï³ñ­ Ý»­ñÁ ïÇ­ñáõÙ »Ý Çñ ³ñ­Ûáõ­Ý³­ÏÇó ѳ­ñ³­½³ï­Ý»­ñÇݦ: س­Ý³­í³Ý¹ ѳۭ ϳ­½áõÝ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ³Ý­·³Ù »ñÏ­ñáñ­¹³­Ï³Ý ÷³ë­ïÇ ï³­ñ»·ñ­Ù³Ý Ù»ç ³Ý­å³Û­Ù³Ý Ý»ñ­Ùáõ­ÍáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­ñÇ ¹ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ, á­ñáÝù óáõ­ó³¹­ñáõÙ »Ý Ýñ³Ýó Ëá­Ñ»­ÙáõíÛáõÝÝ áõ ù³­çáõíÛáõ­ÝÁ. §²Ý­Ó³Ùµ »ñ¨»­ÉÇ ¿ÇÝ…­Êáëùë í»­ñ³­µ»­ñáõÙ ¿ ì׻ݭݻ­ñÇ Ù»ñ­Ó³­íáñ ÑÇÝ ó»­Õ»­ ñÇÝ` ѳۭϳ­½³Ýó ë»­ñáõݹ­Ý»­ñÇó¦ (§²Ý­Ó³Ùµ »ñ¨»­ÉÇù… ¨ áñù Ç Ù»ñ­

Ù¿ ÏáÕ­Ù³­Ý¿ë, ½Û³­é³­ç³­·áõ­ÝÇó ³­ë³­ó»­Éáó Ùû­ï³­õá­ñ³ó ì×»­ÝÇó ¨ ½³ñ­ÙÇó ѳۭϳ­½³Ýó¦): гۭñ»­Ý³Ý­íÇ­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ï³­ñ³­½³­Ý»­ÉÇ ã»Ý ·É˳­íáñ ¨ »ñÏ­ñáñ­¹³­Ï³Ý Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÁ: ²­Ñ³, ó³­ùáõó­ñÇí ÏéÇí­Ý»­ñÇ áõ ·³­Ñ³­íÇ­ÅáÕ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ·³­ÑÇ í»ñ­çÇÝ û­ñ»­ñÇ áõñ­í³­å³ï­Ï»­ñÇ Ù»ç §ù³ç áõ µ³­ñ»­µ³Ëï Ü»ñ­ë»ë ÖÇ×­ñ³­Ï»­óÇÝ Ñ³­í³­ù»ó ѳ­Ûáó ݳ­ ˳­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ Ç­ñ»Ýó ½áñ­ù»­ñáí, å³ñ­ëÇó ·Ý¹Ç ¹»Ù å³­ï»­ñ³½­Ù»­óÇÝ, Ýñ³Ýó ½áñ­ù»­ñÁ Ïá­ïá­ñ»­óÇݦ: ²Ûë Ï»ñå Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ï³­ÝáÝ ëï»Õ­Í»­Éáí` µ³­ó³­ ë³­Ï³Ý »­ñ³Ý­·Á ¨ë ­å³ï­ÙÇ­ãÁ óáõ­ó³¹­ñáõÙ ¿ ÝáõۭݳϭßÇé ÏñÏÝíáÕ ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³Ý­Ý»­ñáí: ²Ûë­å»ë` îÇ·­ñ³Ý í»ñ­çÇ­ÝÁ §»ñ­Ï³ñ ³å­ñ»ó, µ³Ûó áã ÙÇ ³­ñÇáõÃ­Û³Ý ·áñÍ óáõÛó ãïí»ó, áñ ³ñ­Å³­ÝÇ ÉÇ­ÝÇ ÑÇ­ß³­ ï³­Ï»­Éáõ¦ (§ºõ »ñ­Ï³Û­Ý³­Ï»³ó »­Õ»³É, áã ÇÝã ·áñÍ ³ñ­Å³­ÝÇ ÛÇ­ß³­ ï³­ÏÇ óáõ­ó»³É¦): ê³ ³ÏݭѳÛï ã³­÷³­ÝÇß ¿ ¹³é­ÝáõÙ Ù³­Ý³­í³Ý¹ í»ñ­çÇÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ. Êáë­ñáí Îá­ ï³­ÏÁ §áã ÙÇ ù³­ç³­·áñ­ÍáõíÛáõÝ óáõÛó ãïí»ó¦, ëñ³ áñ­¹Ç îÇ­ñ³­ÝÁ §Ë³­Õ³Õ ³å­ñáõÙ ¿ñ Çñ Ñáñ ÝÙ³Ý` ÝáõÛÝ­å»ë áã ÙÇ ù³­ç³­·áñ­Íáõí ÛáõÝ óáõÛó ãï³­Éáí¦ (§Î³Ûñ Ç Ñ³Ý­¹³ñ­ïáõ­Ã»³Ý ǵñ¨ ½Ñ³Ûñ Çõñ, áñ áã ÇÝã ³­ñáõ­ÃÇõÝ ù³­çáõ­Ã»³Ý ¨ ëá­ñ³ óáõ­ó»³É¦) ¨ ³ÛÉÝ: γ Ñëï³Ï ·³­Õ³­÷³­ñ³¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ëϽµáõÝù, ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­ï³ñ­Ù³Ý Ù»ç ¿³­Ï³Ý ã»Ý Ù»Í Ï³Ù ÷áùñ å³ï­Ù³­Ï³Ý ¹»Ù­ù»­ñÁ: ´³Ûó íÇ­å³­Ï³Ý áõ å³ï­Ù³­Ï³Ý Ëá­ßáñ ¹»Ù­ù»­ñÇ, ݳ¨ ³­í»­ÉÇ §÷áùñ¦ ³Ý­Ó³Ýó Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Ù»ç á­ñá­ßá­ÕÁ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõÝÝ ¿: ²ÏݭѳÛï ¹ñ³­Ï³Ý ϳ٠µ³­ó³­ë³­Ï³Ý µÝáõ­Ã³·­ ñáõÙ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ, ä³ï­Ù³­Ñ³Û­ñÁ, »Ý­Ã³ñÏ­í»­Éáí ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ¨ ³ÛÉ å³ñ­ï³¹­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ áõ ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÇ, »ñ­µ»ÙÝ ³­ëáõÙ ¿ ³­í»­ÉÇ ùÇã, ù³Ý ·Ç­ïÇ, ÇÝã-ÇÝã ϳñ¨áñ µ³­Ý»ñ ÃáÕ­ÝáõÙ ¿ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõÙ: ²Ûë­ å»ë` ²µ­·³ñ ó­·³­íá­ñÇ Ï»ñ­å³ñõÙ áñ­å»ë Ç­ÙÇ­çdzۭÉá­ó³­ÛÇÝ ÷³ëï ³Ï­Ý³ñÏ­íáõÙ ¿, áñ ݳ §¨ áã áù ³­Í¿ñ µéÝáõ­Ã»³Ùµ Ç Ñ³­õ³­ïáÛ, µ³Ûó ûñ Áëï û­ñ¿ Û³­õ»­É»³É Ç Ñ³­õ³­ï³­ó»³ÉëÝ µ³½­Ù³­Ý³­ÛÇݦ: Øß³­Ïáõ­Ã³­ ÛÇÝ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ¹­ñáõÛ­ÃÁ ¹³­í³­ÝáÕ å³ï­ÙÇ­ãÁ ë³ Ñ»­é³­íáñ ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ îñ¹³­ïÇ ¨ ¶ñÇ­ ·á­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ³Ýó­Û³­ÉÇ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ ÑÇ٭ݳ­Ñ³­ï³Ï Ïáñ­Í³Ý­Ù³Ý íï³Ý­ ·ÇÝ, »ñµ Ñ»­ïá áõÕ­Õ³­ÏÇ ÝßáõÙ ¿, áñ ѳ­í³­ïÇ áõ §×·Ýá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ýñ³Ýù »ñ­Ïáõ­ëÁ ѳ­í³­ë³ñ ¿ÇÝ, ÇëÏ Ñ³­Ùá­½Çã ϳ٠ëïÇ­åá­Õ³­Ï³Ý Ëáë­ù»­ñáí Ñݳ­½³Ý­¹»ó­Ý»­Éáõ Ù»ç ó­·³­íá­ñÇ ßÝáñÑÝ ³­í»­ÉÇÝ ¿ñ¦: ºí »Ý­Ã³­ß»ñ­ïáõÙ ·áõ­ó» Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ ¹³é­Ýáõ٠ѽáñ ù³­ç³­½áõÝ áõ Ëá­Ñ»Ù

îñ¹³­ïÇ Ï»ñ­å³­ñÇ Ý»ñ­ùÇÝ ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÁ. ݳ Ï۳ݭùÇ í»ñ­çÇÝ ßñç³­ ÝáõÙ Ç­ñ»Ý Ù»­ÝáõÃ­Û³Ý ¿ ·³­ÙáõÙ, í³Ë­×³Ý­íáõÙ ¿ áã ß³ï Ñëï³Ï Ç­ñ³­ íǭ׳ϭݻ­ñáõÙ` ã³­ñ³­Ï³Ù­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó Ãáõ­Ý³­íáñ­í»­Éáí: Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ á­×Á Ï»ñ­å³­ñ³å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ï»­ë³­Ý»­ÉÇáõí Û³Ý É³ÛÝ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¿ ÙÇßï Ý»­ñ³­éáõÙ: ¶É˳­íáñ ¹»å­ù»­ñÇ áõ ¹»Ù­ù»­ñÇ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ (гÛÏ ¨ ´»­ÉÇó ÙÇÝ㨠²ñ­ï³­ß»ë áõ ²ñ­ï³­ í³½¹, ºñ­í³Ý¹, êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ, 곭ݳï­ñáõÏ, ²µ­·³ñ, ì³­Õ³ñ­ ß³Ï, îñ¹³ï, ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íá­ñÇã, ²ñ­ß³Ï ºñÏ­ñáñ¹, ä³å ó­·³­íáñ, Ü»ñ­ë»ë Ø»Í ¨ ³ÛÉù) ¹³ ÇÝù­ÝÇÝ Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ áõ ³ÏݭѳÛï, µ³Ûó ½·³­ÉÇ ¿ ݳ¨ ³Ý­Ï³ñ¨áñ Ãí³­óáÕ ¹ñí³·­Ý»­ñáõÙ: ²­Ñ³ ÙÇ Ñ³ï­í³Í îñ¹³ï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ – ­Ü³­½»­ÝÇÏ Ñ³ñ× íÇ­å³­Ï³Ý å³ï­ÙáõíÛáõ­ ÝÇó. îñ¹³­ïÁ` §ÙÇ ëñïáï ¨ áõ­Å»Õ Ù³ñ¹` ϳñ× Ñ³­ë³­Ïáí ¨ ï·»Õ Ï»ñ­å³­ñ³Ý­ùáí¦, ³­Ùáõë­Ý³­ÝáõÙ ¿ îÇ­ñ³Ý ³ñ­ù³­ÛÇ º­ñ³Ý­Û³Ï ³­Ýáõ­Ýáí ¹ëï»ñ Ñ»ï, ÇëÏ ÏÇ­ÝÁ Ýñ³Ý ãÇ ëÇ­ñáõÙ, ³ñ­Ñ³­Ù³ñ­ÑáõÙ ¿, §ÑáÝ­ù»­ñÁ ÏÇ­ïáõÙ, ß³­ñáõ­Ý³Ï Ç­ñ»Ý í³Û ¿ñ ï³­ÉÇë, áñ Çñ ÝÙ³Ý ãùÝ³Õ áõ ³½Ý­í³­ ½³ñÙ ÏÇÝÝ ëïÇå­í³Í ¿ ÙÇ ï·»Õ Ù³ñ­¹áõ Ñ»ï ³å­ñ»É¦, ÇÝ­ãÁ ëïÇ­åáõÙ ¿ îñ¹³­ïÇÝ` Í»­Í»É Ýñ³Ý ¨ Ñ»­é³­Ý³É` ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ ÑÛáõ­ñÁÝ­Ï³É­í»­ Éáí êÛáõÝ­Û³ó ´³­Ïáõñ ݳ­Ñ³­å»­ïÇÝ ¨ ѳÛïÝ­í»­Éáí §Ñ³ñ­×Ǧ Ñ»­Ã³­ Ýá­ë³­Ï³Ý ëÇ­ñ³­í»­åÇ Ù»ç: ÜáõÛÝ­åÇ­ëÇ Ï»ñ­å³­ñ³-Ç­ñ³­íǭ׳­Ï³­ÛÇÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ Ï³ ìé³Ù­ß³­åáõ­ÑÇó Ñ»­ïá г­Û³ë­ï³Ý ó­ ·³­íáñ áõ­Õ³ñÏ­í³Í ÙÇ å³ñ­ëÇ­ÏÇ (Þ³­åáõÑ ³­Ýáõ­Ýáí) ¨ ²­ïáÙ Øá­Ï³­óÇ Ç߭˳­ÝÇ ÙÇç¨ å³­ï³­Ñ³Í ¹Çå­í³Í­Ý»­ñÇ Ù»ç, á­ñáÝó §³Ý­Ï³ñ¨á­ñáõí Ûáõ­ÝÁ¦ ѳխó­Ñ³ñ­íáõÙ ¿ ³½­·³­ÛÇÝ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­íáõÃ­Û³Ý óáõ­ó³¹­ ñ³Ý­ùáí: ºñµ ÙÇ ³Ý­·³Ù Ýñ³Ýù áñ­ëÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ù³ñ­ù³­ñáï ï»­Õ»­ñÇ »Ý ѳݭ¹Ç­åáõÙ, å³ñ­ëÇ­ÏÁ ͳխñáõÙ ¿ Ñ³Û Ç߭˳­ÝÇÝ ¨ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ù³­ñ»­ñÇ íñ³ »É­Ý»É, 㿱 áñ §ù³ñ­ù³­ñáõï­Ý»­ñÇ Ù»ç ³ñ­ß³­í»­ÉÁ ¹­¨»­ñÇ ·áñÍÝ ¿¦: ØÇ áõ­ñÇß ³Ý­·³Ù áñ­ëÇ Å³­Ù³­Ý³Ï Ýñ³Ýù Áݹ­Ñ³ñ­íáõÙ »Ý ³Ûñ­íáÕ »­Õ»·­Ýáõ­ïÇ, ¨ Ç߭˳­ÝÁ ³­éÇ­ÃÁ µ³ó ãÇ ÃáÕ­ÝáõÙ` ѳ­Ï³­¹³ñ­ Ó»­Éáõ áãÝ­ã³ó­ÝáÕ Í³Õ­ñÁ, û ÇÝ­ãá±õ ­å³ñ­ëÇ­ÏÁ í³­Ë»­ó³í Çñ ³ëï­Íáõó` Ïñ³­ÏÇó, áõ­ñ»ÙÝ` §»­Ã» ¹áõ Ùá­Ï³­óÇ­Ý»­ñÇÝ ¹Ç­í³½­·Ç »ë Ïá­ãáõÙ, »ë ¿É ë³­ë³Ý­Û³Ý­Ý»­ñǹ Ïݳ­Ù³ñ­¹Ç ÏÏá­ã»Ù¦: Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ Ù»ç ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ³Ù­µáխ糭ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý »Ý ѳë­ÝáõÙ Çñ áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÁ` Ø»ë­ñáå س߭ïáóÝ áõ ê³­Ñ³Ï ä³ñèÁ, ÇÝã­å»ë ¨ ÇÝ­ùÁ` ä³ï­Ù³­ ѳÛñÝ áõ Ù»­Ï»­Ý³ë ê³­Ñ³Ï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ: ³­·³­íáñ­Ý»­ñÇ áõ Çß­ ˳ݭݻ­ñÇ` ¹ñ³­Ï³Ý ϳ٠µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñáí Ýß³­

ݳ­íá­ñáõÃ­Û³Ý ÏáÕ­ùÇÝ ³Ûë Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÁ Áݹ·Í­íáõÙ »Ý §Ç­Ù³ë­ï³­ë»ñ µ³ñ­ùǦ ϳ٠§Ëá­Ñ³­Ï³­Ýáõí۳ݦ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñáí, á­ñáÝó ³½­·³­ÛÇÝ å³Ñ­å³Ý­Ù³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ å³ï­ÙÇ­ãÁ ߻߭ïáõÙ ¿ µ³­½áõÙ ³­éÇíݻ­ñáí: àõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÇ ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ س߭ïá­óÇ Ï۳ݭùÇ áõ ·áñ­ÍÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ¹ñí³­·áõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ³­ß³­Ï»ñ­ïÇ ³Ï­Ý³­Í³­ÉÇó ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ ³Ûɨ³ÛÉ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí (á­ñáÝó Ëá­Ñ³­Ï³Ý åáéíÏáõ­ÙÁ àÕ­µÇ ëÏǽµÝ ¿) ³Ý­Ã³­ùáõÛó ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ï»ñ­å³­ñÇ ï³ñ­ ų­Ù³­Ý³Ï­Û³ ¨ ѳ­Ù³½­·³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ. Çñ ³Ýó­Û³­ÉÇ Ñá·¨áñÙß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ·á­Û³Ó¨»­ñÇó û­ï³ñ­í³Í, Ýá­ñÁ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ å³ï­×³é­ Ý»­ñáí ¹»é¨ë ­Édzñ­Å»ù ãÁÝ­¹áõ­Ý³Í Åá­Õá­íáõñ¹, ëáõñ Ãßݳ­Ù³Ý­ùÇ Ù»ç ·ïÝíáÕ ³ñ­ùáõ­ÝÇù áõ »­Ï»­Õ»­óÇ, Ï»Ýï­ñá­Ý³­ËáõÛë áõ­Å»Õ ݳ­Ë³­ñ³­ñ³­ Ï³Ý ïÝ»ñ, ÏÇë­í³Í »ñ­ÏÇñ, ¨` ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ×·Ý³Ýù. §î»­ë»³É ÿ Ç í»ñç ѳ­ë»³É ¿ ó­·³­õá­ñáõ­ÃÇõÝÝ Ð³­Ûáó, ¨ ½Ëéá­íáõ­ÃÇõÝÝ ÝÇõà Çõ­ñáÛ Ñ³Ù­ µ»­ñáõ­Ã»³ÝÝ ·ï»³É Ø»ë­ñá­å³Û¦, ³Û­ëÇÝùÝ Ã»` §ï»ë­Ý»­Éáí, áñ ѳ­Ûáó ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý í»ñ­çÁ ѳ­ë»É ¿` Ø»ë­ñá­åÁ »ñÏ­ñÇ Ëéá­íáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ Çñ ѳ٭µ»­ñáõÃ­Û³Ý ÝÛáõà ¹³ñÓ­ñ»ó¦: ´³­éÇë ³­Ù»­Ý³­É³ÛÝ ³­éáõ­Ùáí` Ù»Í Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝÇ ¨ »­Ï»­Õ»­óáõ ³­é³ç­Ýáñ­¹Ç Ëá­Ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÏáÕ­ùÇÝ ³Ûë »­é³­Ùdzë­ÝáõÃ­Û³Ý ÙÛáõë Ïñá­ÕÁ` ìé³Ù­ß³­åáõÑ ³ñ­ù³Ý ³Ý­·³Ù ÇÝãáñ ã³­÷áí ëïí»­ñÇ Ù»ç ¿ ÙÝáõÙ, ù³­ÝÇ áñ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ áõÕ­Õ³­ÏÇ ·ñáõÙ ¿, áñ ó­·³­íá­ñÁ ¸³­ÝÇ»É­Û³Ý Ýß³­Ý³·­ñ»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ð³­µ»É ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇó ³ñ­¹»Ý Éë»É ¿ñ, µ³Ûó §³Ý­÷áÛà ³­ñ³­ñ»³É ³ñ­ù³­ÛÇݦ, ÙdzÛÝ ê³­Ñ³­ÏÇ áõ Ø»ë­ñá­åÇ ¹Ç­Ùáõ­ÙÇó Ñ»­ïá ¿ Ù³ñ¹ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ·ñÇ Ñ»ï¨Çó: ¶ñÇ ¨ ¹åñáõÃ­Û³Ý ³­ñ³ñ­Ù³Ý ³ëï­í³­Í³­ïáõñ Ññ³ß­ùÁ ãÇ ëùá­ÕáõÙ, µ³Ûó »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÇ Ù»ç ¿ ÃáÕ­ÝáõÙ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ áõ Ýñ³Ýó ·áñ­ÍÇ á­ñáß Ï³ñ¨áñ ¨ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ ·áõ­ó» ¨ µ³­ ó³ï­ñ»­ÉÇ ß»ñ­ï»ñ: ܳË` ·Ûáõ­ïÇó ³­é³ç ù³­ñá½­ãáõÃ­Û³Ý Ýå³­ï³­Ïáí ¶áÕíÝáõ٠س߭ïá­óÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ¨ Ñ»­ïá ÝáõÛÝ í³Û­ñÇ ÁÝï­ñáõí Ûáõ­ÝÁ áõ­ëáõó­ãáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ, ³ñ¹­Ûá±ù ­ÙdzÛÝ Ñ»­Ã³­Ýá­ë³­Ï³Ý óÝÓñ Ýëïí³Í­ùÇ ¹Åí³ñ ѳխó­Ñ³ñ­Ù³Ý Ñá·ëÝ áõ­Ý»ñ, û Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹»­ñÁ á­ñá­ß³­Ïdz­ó»É ¿ñ Éáõ­ë³­ÙÇï áõ­ëáõó­ãÇ Ñ³­Ù³ñ ¨ë (áí ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ÉÇ­ÝáõÙ ¿ ³Ýó­Û³­ÉÇ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÁ å³Ñ­å³­ÝáÕ Ï³ñ¨áñ Ï»Ýï­ñá­ÝáõÙ` ¶áÕíÝáõÙ), ¨ ¹³ åÇ­ïÇ Ï³­ñá­Õ³­Ý³ñ Ç­ñ³­·áñ­ Í»É Ýñ³ Ïñïë»ñ áõ ³­Ù»­Ý³­Ñ³Ý­×³­ñ»Õ ³­ß³­Ï»ñï Øáí­ë»­ëÁ: ²Û­Ýáõ­ Ñ»ï¨` Îáñ­Ûáõ­ÝÇ áõ ä³ï­Ù³­Ñáñ ÏáÕ­ÙÇó ëá­Õ³Ýóù­í³Í ³­Ýá­ñá­ßáõíÛáõ­ÝÁ ¸³­ÝÇ»É­Û³Ý Ýß³­Ý³·­ñ»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ (áñ­ù³Ý ¿É µÝ³­Ï³Ý ѳ­Ù³­ñ»Ýù ¹ñ³ ѻ勉ݭùáõÙ ¨ë` Ç­ñ»Ýó áõ­ëáõ­óÇã­Ý»­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõÃ­Û³Ý ¨ Ýñ³Ýó

ÏáÕ­ÙÇó ëÏǽµ ¹³ñ­Ó³Í ·áñ­ÍÇ Ñ³­í»ñ­ÅáõÃ­Û³Ý ÙÇ­ïáõ­ÙÁ) DZÝã­ »Ý­Ã³­ ß»ñ­ï³­ÛÇÝ ³Ï­Ý³ñÏ ¿ µ»­ñáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óáõ Ñ»ï¨Û³É µÝáõ­Ã³·ñ­Ù³Ý Ù»ç. §à­ñáó áõ­ë»³É ïÕ³­Ûáó ½³Ùë 볭ϳõë, ï»­Õ»­Ï³­ó»³É ·Ç­ï³­ÛÇÝ` áã ÉÇ­Ý»É µ³­õ³­Ï³Ý ³Û­Ýáõ Ýß³­Ý³·­ñûù, Ùáõ­ñ³­ó³­Íá­ÛÇõÝ ³Û­Ýá­õÇÏ ·Í³·­ ñáõ­Ã»³Ùµ¦, ³Û­ëÇÝùÝ` §…³Û¹ Ýß³­Ý³·­ñ»­ñÁ` ³Û¹ Ùáõ­ñ³ó­í³Í ·Í³·­ ñáõíÛáõ­ÝÁ, µ³­í³­Ï³Ý ã¿ñ ×Çßï ³ñ­ï³­Ñ³Û­ï»­Éáõ ѳ­Û»­ñ»Ý ÑÝãÛáõÝ­Ý»­ ñÁ¦: ÆÝã ¿É ÉÇ­ÝÇ, µÝ³­Ï³Ý ¿, áñ س߭ïá­óÇÝ ïñí³Í µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ åÇ­ïÇ ³Ù­÷á­÷Ç ëñµÇ í»­ñÇÝ ¿áõíÛáõ­ÝÁ` ϳ­Ýá­ÝÇ Ù»ç Áݹ·­Í»­Éáí µ³­Ý³­Ï³Ý í»­ÑáõÃ­Û³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ. §¶áÛñ ï»ë­É»³Ùµ Ññ»ß­ï³­Ï³­Ï³Ý, Ùïûù ÍÝݹ³­ ϳÝ, µ³­ÝÇõù å³Û­Í³é, ·áñ­Íáíù ÅáõŭϳÉ, Ù³ñÙ­Ýáí ³ñ­ï³­÷³Û­É»³É, ѳ­õ³­ïáí áõ­ÕÇÕ, Ûáõ­ëáí ѳ٭µ»­ñáÕ, ëÇ­ñáí ³Ý­Ï»Õ­Í³­íáñ, áõ­ëáõ­ó³­Ý»­ Éáí ³Ý­Ó³ÝÓ­ñáÛæ: Ø»ë­ñá­åÇ ¨ 곭ѳ­ÏÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ µ³­Ý³­Ï³Ý áÕç í»­ÑáõíÛáõ­ÝÁ ÙÇßï ß³­Õ³Ë­íáõÙ ¿ »ñÏ­ñÇ íǭ׳­ÏÇó µËáÕ ³Ý­Ñ³Õ­Ã³­Ñ³­ñ»­ÉÇ ¹ñ³­ Ù³­ïǽ­Ùáí: ¶Ûáõ­ïÇ ¨ ·ñ»­ñÇ ï³­ñ³Í­Ù³Ý ïí³Û­ï³Ý­ùÁ Ï»ñ­å³­ñÇ Ù»ç ëñíáõÙ ¿ Ù³­Ý³­í³Ý¹ Ñáõ­Ý³ó ÏáÕ­ÙÇ ³ñ­·»Éù­Ý»­ñáí, س߭ïá­óÇ ³­Ý³ñ¹­ÛáõÝù ÷áñ­Ó»­ñáí, Ñáõ­Ý³ó ϳÛë­ñÇÝ áõ å³ï­ñdzñ­ùÇÝ ÑÕ³Í` ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ý³­Ù³Ï­Ý»­ñáí ¨ Ýñ³Ýó ù³­Ù³Ñ­ñ³Ý­ùÁ ѳݭ¹áõñ­Å»­Éáõ ͳÝñ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõí۳ٵ: ä³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý áõ ѳ­Ùá­½»­Éáõ ÙÇï­ í³Í ݳ­Ù³Ï­Ý»­ñÇ å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ÉÇ­ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, áñ ê³­Ñ³Ï ä³ñèÇÝ áõÕ­Õ³­ÏÇ ·ñáõÙ »Ý. §Ø³­Ý³­í³Ý¹ ëñ³­ÝáõÙ »Ýù ù»½ Ù»­Õ³¹­ñáõÙ, áñ ³ñ­Ñ³­Ù³ñ­Ñ»­Éáí Ù»ñ ׳ñ­ï³ñ­Ý»­ñÇÝ` ÇÝã-áñ ³­ëá­ñÇ­Ý»­ñÇ Ùáï ¿Çñ á­ñá­ ÝáõÙ Ç­Ù³ë­ïáõÃ­Û³Ý ·Ûáõ­ïÁ¦: ¸Åí³­ñáõí۳ٵ Ó»éù µ»­ñ³Í ѳ­Ù³­Ó³Û­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ýñ³Ýó ѳ­Ù³ñ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ѳխó­Ý³­ÏÇ åñÏí³Í áõ Ñá·­Ý³Í Áݭϳ­ÉáõÙ: ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç Ï»ñ­å³­ñÇ ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÁ Ëá­ñ³­ÝáõÙ ¿ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ³ÝÏ­Ù³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ×Ç­·»­ñÁ ÷³ë­ïá­ ñ»Ý ³­ÝÇ­Ù³ëï »Ý ¹³é­ÝáõÙ, ù³­ÝÇ áñ Ù»Í »Ý Ý»ñ­ùÇÝ ×³­ù»­ñÁ: ì»ñ­çÇÝ` ²ñ­ï³­ßÇñ ³ñ­ù³­ÛÇó ¹Å·áÑ ¨ ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ ïÇ­ñ³­Ï³­Éáõí Û³­ÝÁ ¹Ç­Ù»­Éáõ ѳϭí³Í ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ Ù»Í ×Ç­·»­ñáí ¿ ÷áñ­Óáõ٠ѳ­Ùá­½»É, ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ, áñ Ýñ³Ý §ß³ï ³Ý­·³Ù ѳݭ¹Ç­Ù³­Ý»É »Ù, µ³Ûó ݳ áõ­ñ³­ó»É ¿¦, ãå»ïù ¿ ѳ­Ï³­é³Ï ³­ÝÇ­Ù³ëï ù³Û­ÉÇ ¹Ç­Ù»É, §Ùï³­Í»Ýù ÙÇ »Éù ·ïÝ»Ýù¦, 㿱 áñ »ñ­ÏÇ­ñÁ ãÇ Ï³­ñ»­ÉÇ §³­Ýû­ñ»Ý­Ý»­ñÇÝ Ù³ï­Ý»É¦: ºñµ ³­ï»­ÉáõíÛáõ­ÝÇó Ïáõ­ñ³­ó³Í ¨ §ã³ñ ³Ý­Ùdz­µ³­Ýáõí۳ݦ Ó·ïáÕ Ñ³­Û»­ñÁ ѳ­Ù³­éáõÙ »Ý, Ñáí­í³­å»­ïÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÑÇ­ß»ó­ Ý»É. §ºí ÇÝã­å»±ë ­Ï³­ñ»­ÉÇ ¿ ³Û¹ ÇÙ ³Ë­ï³­íáñ áã­Ë³­ñÁ ÷á­Ë»É ³­éáÕç ·³­½³­ÝÇ Ñ»ï, á­ñÇ Ñ»Ýó ³­éáÕ­çáõíÛáõ­ÝÁ Ù»½ ѳ­Ù³ñ å³­ïáõ­Ñ³ë ¿¦:

Êá­Ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÇ Ýáõۭݳ­ïÇå Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ïáõí Û³Ùµ »Ý Ï»ñ­å³­íáñ­íáõ٠ݳ¨ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ áõ ê³­Ñ³Ï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ, á­ñáÝó ϳ­åÁ Ëáñ­ù³­ÛÇÝ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý Ýñµ»­ñ³Ý·­Ý»ñ áõ­ÝÇ: ØÇ µ­¨»­ éáõÙ ·ïÝíáÕ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹, µ³­ÝÇ­Ù³ó, ³Ý­½Ç­çáõ٠峭ѳÝç­Ïáï Ç߭˳­ ÝÁ ³Û¹ µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõ٠ѳ­×³Ë ¿ ѳ­Ù³­ÑáõÝã ÉÇ­Ý»­Éáõ ÙÛáõë µ­¨»­éáõ٠ѳÛïÝ­í³Í Ëá­ñ³­·Ç­ï³Ï áõ Ç­Ù³ë­ïáõÝ, ѳ٭µ»­ñáÕ áõ ½Ç­çáÕ, ³­Ï³­Ù³ áõ­ëáõó­ãÇ ¹»ñ ëï³ÝÓ­Ý³Í ä³ï­Ù³­Ñáñ Ñ»ï, áí åɳ­ ïáÝ­Û³Ý ×»­Ù³­ñ³­ÝÇ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñáõÙ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï åÇ­ ïÇ µ³­ó³ï­ñÇ, »ñ­µ»ÙÝ íÇ­×Ç, ÑÇ٭ݳ­íá­ñÇ Çñ ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ` ³Û¹ Ï»ñå áã ÙdzÛÝ Å³Ý­ñÇ ¨ ÝÛáõ­ÃÇ áõ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ·Ç­ï³ùݭݳ­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³ë­Ý»­Éáí, ³Ûɨ Ûáõ­ñá­íÇ Ï»ñ­å³­íá­ñ»­Éáí Ç­ñ»Ýó »ñ­Ïáõ­ëÇÝ ¿É: ²­ß³­Ï»ñ­ïÇ ã³­ñ³×­×Ç å³­Ñ³Ýç­Ïá­ïáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­ñáÕ ¿ ݳ¨ ѳ٭µ»­ñáõíÛáõ­ÝÇó ѳ­Ý»É ÙÇßï Ëá­Ñ³­Ï³Ý ѳݭ¹³ñ­ïáõíÛáõÝ å³Ñ­å³­ ÝáÕ áõ­ëáõó­ãÇÝ ¨ ëïÇ­å»É, áñ ݳ ³Ý­·³Ù íÇ­ñ³­íá­ñ³­Ï³Ý Ëáë­ù»ñ ³­ëÇ: ¸³ å³­ï³­ÑáõÙ ¿, û­ñǭݳÏ, »ñµ å³ñ­ëÇó ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇó ¨ë­ û·ï­í»­Éáõ` ê³­Ñ³Ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ 峭ѳݭçÁ å³ñ­ï³¹­ñáõÙ ¿ Êá­ñ»­Ý³­óáõÝ ÇÝãáñ ã³­÷áí ݳ­Ñ³Ý­ç»É §·Ç­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³Ûñ¦ Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÇ §å»ñ× áõ á­ÕáñϦ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÁ ³­ÏáõÝù ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ëϽµáõÝ­ùÇó, á­ñÇó ݳ ³Ý­Ñ³Ý­¹áõñ­ÅáÕ áõ Ïá­åÇï ¿ ¹³é­ÝáõÙ. §Ø»Ýù ³Ûë í»­ñ³·­ñáõÙ »Ýù ùá å³­ï³­Ý»­Ï³Ý ѳ­ë³­ÏÇÝ ¨ ѳ­Ù³­ñáõÙ »Ýù ùá ïѳ­ëáõÃ­Û³Ý áõ ˳­ ÏáõÃ­Û³Ý ó³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÁ¦: ´³Ûó ë³ ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ù»ÕÙ­í»­Éáõ ¿ ÍÝá­Õ³­ Ï³Ý ·á­ñá­í³Ý­ùÇ óáõÛ­ó»­ñáí, á­ñáÝù ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ »Ý äɳ­ïá­ÝÇ Ëáë­ ù»­ñáí ³é ³ÛÝ, û §ëÇ­ñá­ÕÇ Ñ³­Ù³ñ ϳ± ³ñ¹­Ûáù áõ­ñÇß »ë¦: ºí á­ñáí­ Ñ»ï¨ Ù»­Ï»­Ý³­ëÁ ëÇ­ñ»­ÉÇ ¿ Ç­ñ»Ý Çñ »­ëÇ ã³÷, å³ï­ÙÇ­ãÁ ϳ­ï³­ñáõÙ ¿ ³Û¹ 峭ѳݭçÁ ¨ë: ²Ûë ÇÝù­Ý³­ïÇå ¨ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÇ í»ñç­Ý³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ Êá­ ñ»­Ý³­óÇÝ ³Ù­÷á­÷áõÙ ¿ µá­Éáñ ¹³­ë³­ÛÇÝ ³ë­ïǭ׳­Ý³­Ï³ñ­·áõíÛáõÝÝ áõ ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳխó­Ñ³­ñáÕ Ñ³Ý­×³­ñ»Õ ÙïùÇ Éáõ­ ë³­íáñ ³­½³­ïáõí۳ٵ: Æñ ·á­Û³­Ù³ï­Û³ÝÝ ³­í³ñ­ïá­ÕÇ í³ë­ï³­Ï³Í ˳­Õ³­Õáõí۳ٵ ݳ ѳۭﳭñ³­ñáõÙ ¿. §¼Ç ¨ »ë ³Ûñ »Ù Í»­ñ³­ó»³É ¨ ÑÇ­õ³Ý­¹áï ¨ ³Ý­å³­ñ³å Ç Ã³ñ·­Ù³­Ýáõ­Ã»³Ýó, ¨ ½»­ñ³­·»ÉÝ ÙdzÛÝ Ëá­Ï³­óÇ, áã ÇÝã Ù³ù­ñ³­·áõ­ÝÇó å³­ñ³­å»³É µ³­ÝÇó, ½Ç ¨ ùá ϳÙù¹ ϳ­ï³­ñ»ë­óÇÝ, ¨ »ë ×á­Õáå­ñ»­ó³Ûó Ç ùáó ѳñ­Ï»­óáõ­ó³­ÝáÕ µ³­ÝÇó ¨ ³­Õ³­ã³­Ý³ó. Ù³ñ¹ ½ù»½ í³ñ­Ï³­Ý»­Éáí` ϳ­ñ»Ï­óáõ­Ã»³Ùµ Ù»½ ѳ­õ³­ ë³­ñ»³É, ¨ áã, áñ­å¿ë ù»ñ­ÃáÕùÝ ³­ë»Ý, Ù»ñ­Ó³­½³­õ³Ïù ¨ Ùû­ï³­ë¿ñù ·áÉ ¨ Ýáۭݳ­ë»ñ­ÙáõÝù ³ë­ïá­õ³­Íáó Ç߭˳Ýù¦: ²Û­ëÇÝùÝ` Í»­ñ³­ó³Í ÉÇ­

Ý»­Éáí` ßï³­å»­óÇ ³­½³ï­í»É ùá ëïÇ­åá­Õ³­Ï³Ý ³­Õ³­ã³Ýù­Ý»­ñÇó, ù³­ÝÇ áñ §ù»½ ¿É »ë Ù³ñ¹ »Ù ѳ­Ù³­ñáõÙ` ϳ­ñÇù­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó Ù»½ ѳ­í³­ ë³ñ, ¨ áã û, ÇÝã­å»ë ù»ñ­ÃáÕ­Ý»ñÝ ³­ëáõÙ »Ý` Ç߭˳ݭݻñÝ ³ëï­í³Í­ Ý»­ñÇ ½³ñ­ÙÇó »Ý¦: Æñ ·ñùÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ¹»ñÝ áõ Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ Ñëï³Ï å³ï­Ï»­ñ³ó­Ý»­Éáí` ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Û­ñÁ ѳ­×³Ë ¿ ¹Ç­ÙáõÙ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ, ¨ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿, áñ å³­ï»­ñ³½­Ù³­Ï³Ý ï»­ë³­ñ³Ý­Ý»­ ñÇó ³­í»­ÉÇ` Ýñ³ ѳ­Ù³ñ ݳ­ËÁÝï­ñ»­ÉÇ »Ý µÝáõÃ­Û³Ý áõ ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»­ ñÇ, »ñÏ­ñÇ Ï³ñ­·³­íáñ­Ù³Ý áõ ˳­Õ³Õ ³­ñ³ñ­Ù³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÁ, ÃáÕ áñ ³Û¹ ϳñ­·³­íá­ñáõÙÝ áõ ßǭݳ­ñ³­ñáõíÛáõ­ÝÁ ϳå­íáõÙ »Ý å³ñè ì³­Õ³ñ­ß³­ÏÇ Ï³Ù ²­ëá­ñ»ë­ï³­ÝÇ ïÇ­ñ³­Ï³É Þ³­ÙÇ­ñ³­ÙÇ Ñ»ï: ´³Ûó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ݳ¨ å³­ï»­ñ³½Ù, ³­í»ñ áõ »ñÏ­ñÇ Íí³­ïáõÙ ¿ µ»­ñáõÙ, ¨ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ¹ñ³Ýó ³­Ñ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ³½­¹»­óÇÏ áõ Ëáõ­ë³­ ÷»­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ, ݳ¨ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ß»ß­ï»­ñÁ ½·³ó­Ý»É ï³­Éáõ ѳ­Ù³ñ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë ­¹Ç­Ù»É å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ: ´»­ñ»Ýù ÙdzÛÝ ÒÇ­ñ³­íÇ ×³­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇ û­ñǭݳ­ÏÁ, á­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ´áõ­½³Ý­¹Ç á­×³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë ­Ï³: г­Ûáó ½áñ­ù»­ñÇ Ñ³ñ­Ó³­Ïáõ­ÙÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ ³Ý­ï³­éÁ ï»ñ¨³­Ã³÷ ³­ÝáÕ ÷á­Ãáñ­ÏÇ Ñ»ï, á­ñÁ Ãßݳ­Ùáõ ë³­éÁ ¹Ç³Ï­Ý»ñÝ ¿ñ ·»ï­ÝÇÝ ÷éáõÙ: ÆëÏ »ñµ å³ñ­ëÇÏ­Ý»ñÝ ¿ÇÝ ×ÝßáõÙ, ѳ­Û»­ñÁ ݳ­Ñ³Ý­ ç»­Éáí §ÙïÝáõÙ ¿ÇÝ Ñáõ­Ý³ó` í³­Ñ³Ý­Ý»­ñáí å³ïë­å³ñ­í³Í ׳­Ï³­ïÁ, ǵñ¨ ÙÇ ³­Ùáõñ ù³­Õ³ù ¨ ³­Ù»Ý¨ÇÝ ã¿ÇÝ íݳë­íáõÙ¦: Üϳ­ñ³·­ñáõí Ûáõ­ÝÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ݳ¨ µÝ³­å³ï­Ï»ñ. ѳ­Û»­ñÇ áõ ÑáõÛ­Ý»­ñÇ ÷³Û­ÉáõÝ ½ñ³Ñ­Ý»­ñÁ, ÷áÕ­÷á­Õ³­óáÕ ¨ íÇ­ß³å­Ý»­ñÇ ·³­É³­ñáõÙ­Ý»­ñáí ¹ñáß­Ý»­ñÁ §áõ­ñÇß µ³­ÝÇ ã»Ù ϳ­ñáÕ ÝÙ³­Ý»ó­Ý»É, ù³Ý »­Ã» ÙÇ ³­¹³­Ù³Ý¹­Û³ É»­é³Ý, áñ Çç­ÝáõÙ ¿ ¹»­åÇ Íáí¦: ÆëÏ í³­Ñ³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»ï¨Çó ¹áõñë »­ÏáÕ Ñ³­Ûáó óñÙ áõ­Å»­ñÁ` Ç­ñ»Ýó ½»Ý­ù»­ñÇ ÷³Û­Éáí ÝٳݭíáõÙ ¿ÇÝ ³Ù­å»­ñÇ ÙÇ­çÇó ÷³Û­É³­ï³­ÏáÕ ³ñ¨Ç ׳­é³­·³Ûíݻ­ñÇ, á­ñáÝù Ïáõ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ÇÝ Ãßݳ­ ÙáõÝ: ²Ûë­ï»Õ ¿, áñ ó­·³­¹Çñ ³ë­å»ï êÙµ³­ïÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ ¹³­í³­×³Ý Ø»­ ñáõ­ ų­

ÝÇÝ, ßÇ­

ϳ­ ó³Í »ñ­

ϳà ¹ÝáõÙ Ýñ³ ·ÉËÇÝ ¨ ³­

ëáõÙ. §Ø»Ñ­ ñáõ­Å³Ý, ¹áõ Ó·ïáõÙ ¿Çñ ѳ­Ûáó íñ³ ó­·³­íá­ñ»­Éáõ, ¨ ÇÙ` ³ë­å»­ïÇë å³ñïùÝ ¿ ù»½ åë³­Ï»É Ç٠ѳۭñ»­ñÇ Ç߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³ñ­·áí¦: Àݹ­Ñ³­ Ýáõñ ï»­ë³­ñ³­ÝÁ` ÏéíÇ ¨ µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ, Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ÏáÝÏ­ñ»ï µÝ³­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ: Þ³ï ³­í»­ÉÇ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï »Ý µÝáõÃ­Û³Ý ¨ ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»­ñÇ, ³­ñ³ñ­Ù³Ý å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ¼·³ó­íáõÙ ¿, áñ å³ï­ÙÇ­ãÁ ßñç»É

¨ áõ­ëáõ٭ݳ­ëÇ­ñ»É ¿ г­Ûáó »ñÏ­ñÇ ï³ñ­µ»ñ Ù³­ë»ñ, ﻭճݭùÁ Ýϳ­ñ³·­ ñáõÙ ¿ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí, ÇÝ­ãÁ Ýϳ­ïáõÙ »Ýù, û­ñǭݳÏ, ²­ñ³­·³Í É»­é³Ý, Ýñ³ ßñ糭ϳۭùÇ, ÞÇ­ñ³­ÏÇ ¹³ß­ï³­í³Û­ñÇ å³ï­Ï»ñ­ Ý»­ñÇ Ù»ç. §¸³ß­ïÇ ³ñ¨»É­Û³Ý Ù³­ëÁ ϳñ­Í»ë Ù»ç­ùÇ íñ³ å³é­Ï³Í Ó·íáõÙ ¿ ³­ñ»­·³­ÏÇ ÏáÕ­ÙÁ, ÇëÏ É»é­Ý»­ñÇ ëïá­ñáï­Ý»­ñáõÙ µËáõÙ »Ý µ³½­Ù³­ÃÇí ³­Ï³­Ý³­ÏÇï ³Õµ­Ûáõñ­Ý»ñ,…á­ñáÝù ϳñ­Í»ë û áñ­å»ë å³­ ï³­ÝÇ­Ý»ñ, åïïíáõÙ »Ý »­ñÇ­ï³­ë³ñ­¹áõ­ÑÇ­Ý»­ñÇ ßáõñ­çÁ: г­ñ³­í³­ÛÇÝ ³­ñ»­·³Ï­Ý³ë­É³ó É»­éÁ, ëåǭﳭϳ­÷³é ·³­·³­Ãáí, áõ­ÕÇÕ µáõ­ë»É ¿ »ñÏ­ñÇó ¨ Ñ»ï½­Ñ»­ï» ëñíáõÙ ¿ ¹»­åÇ í»ñ` Çë­Ï³­å»ë ÙÇ Í»­ñáõ­ÝÇ É»é »­ñÇ­ï³­ë³ñ­¹³­ó³Í É»é­Ý»­ñÇ Ù»ç¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÜáõÛÝ­åÇ­ëÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ ñáí å³ï­Ï»ñ­í³Í µÝ³­å³ï­Ï»­ñáí Ñdz­Ý³­Éáí` Þ³­ÙÇ­ñ³­ÙÁ µ»­ñ»É ¿ ï³­ÉÇë ï³ñ­µ»ñ ³ñ­Ñ»ë­ï³­íáñ­Ý»ñ, ³­Ùáõñ å³­ñÇëå­Ý»­ñáí áõ åÕÝÓ³­ Ï»ñï ¹³ñ­å³ë­Ý»­ñáí ù³­Õ³ù ¿ ϳ­éáõ­óáõÙ, ÏñÏݳ­Ñ³ñÏ áõ »­é³­Ñ³ñÏ ³­å³­ñ³Ýù­Ý»ñ, µ³­Å³­ÝáõÙ Ù³­ë»­ñÇ ÁÝ­¹³ñ­Ó³Ï ÷á­Õáó­Ý»­ñáí, ½³ñ­¹³­ ñáõÙ §í³ñ­ë³­·»Õ ë³­Õ³ñ­Ã³­ËÇï ͳ­é»­ñáí, ïÝÏáõÙ ³­é³­ï³­µ»ñ ¨ ·Ç­Ý»­µ»ñ ³Û­·Ç­Ý»ñ¦ ¨ ³ÛÉÝ: γÙ` ÑÇ­ß»Ýù ºñ­í³Ý­¹³­Ï»ñ­ïÇ Ï³­éáõó­ Ù³Ý ¨ å³ï­Ï»­ñÇ Ñ³Ûï­ÝÇ Ñ³ï­í³­ÍÁ. §Ù»Í Ñáí­ïÇ ÙÇ­çÇÝ Ù³­ëÁ ÉóÝáõÙ ¿ µÝ³Ï­ãáõí۳ٵ ¨ å³Û­Í³é ßÇ­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí, Éáõ­ë³­íáñ, ÇÝã­å»ë ³ã­ùÇ µÇ­µÁ, ÇëÏ µÝ³­ÏáõÃ­Û³Ý ßáõñ­çÁ ϳ½­ÙáõÙ ¿ ͳխϳ­Ýáó­Ý»ñ ¨ µáõ­ñ³ë­ ï³Ý­Ý»ñ, ÇÝã­å»ë µµÇ ßáõñ­çÁ ³ã­ùÇ ÙÛáõë µá­Éá­ñ³­ÏÁ: ÆëÏ ³Û­·Ç­Ý»­ñÇ µ³½­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ÝٳݭíáõÙ ¿ñ ËÇï ³ñ勉­ÝáõÝ­ùÇ ·»­Õ»­óÇÏ ·ÍÇÝ, á­ñÇ ÑÛáõ­ëÇ­ë³­ÛÇÝ ÏáÕ­ÙÇ Ï³­Ù³­ñ³Ó¨ ¹Çñ­ùÁ Çë­Ï³­å»ë ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ñ ·»­Õ»­óÇÏ ÏáõÛ­ë»­ñÇ ÑáÝ­ù»­ñÇÝ, ÇëÏ Ñ³­ñ³­í³­ÛÇÝ ÏáÕ­ÙÇó ѳñà ¹³ß­ï»­ ñÁ` ÍÝáï­Ý»­ñÇ ·»­Õ»­óÇÏ á­Õáñ­Ïáõí۳ÝÁ¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÜáõÛÝ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ ï»ë­ÝáõÙ »Ýù γ­ñÇÝ ù³­Õ³­ùÇ Ï³­éáõó­Ù³Ý, º­·Çå­ ïá­ëÇ ¨ ²­É»ù­ë³Ý¹­ñdz­ÛÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç: Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ Ñ³­Ù³­å³ñ­÷³Ï »ñ¨áõÛà ¿ áã ÙdzÛÝ ·Ç­ï³ùݭݳ­Ï³Ý ϳ­ñá­Õáõí۳ٵ ¨ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ÙïùÇ ³­ñ³ñ­ã³­·áñÍ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñáí, ³½­·³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ÑÇ­ ÙáõÝù­Ý»ñ ¨ áõ­ÕÇ­Ý»ñ ï»ë­Ý»­Éáõ ϳ­ñá­Õáõí۳ٵ, ³Ûɨ ·»­Õ³­·»­ïÇ Ëá­ñÁ áõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ¨ Ï»ñ­å³­ñ³å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ µ³½­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇ óáõ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ³­å³­·³­ÛÇ å³ï­Ù³­·Çñ­Ý»ñÝ áõ ·ñáÕ­Ý»­ñÁ ³Ûë ϳ٠³ÛÝ Ï»ñå åÇ­ïÇ Ùݳ­ÛÇÝ Ýñ³ ÍÇ­ñáõÙ, ¹³é­Ý³­ÛÇÝ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ¹åñá­óÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³Ù ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ Ñ»ï¨áñ¹­Ý»ñ:

º­ÔÆ­Þº ²Ý­ÓÁ ¨ ³ß­Ë³­ïáõíÛáõ­ÝÁ. º­ÕÇ­ß»Ç Ï۳ݭùÇ ¨ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ ¨ë ­ùÇã ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ áõ­Ý»Ýù: º­Õ»É ¿ ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç ¨ Ø»ë­ñáå س߭ïá­óÇ Ïñïë»ñ ³­ß³­Ï»ñï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Éáõñç ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»ñ ¿ ëï³­ó»É Ýñ³Ýó ¹åñá­óáõÙ, ëá­íá­ñ»É ¿ ݳ¨ Ñáõ­Ý³­ñ»Ý, ³­ëá­ñ»­ñ»Ý ¨ å³ñë­Ï»­ñ»Ý, ѳ­ë»É í³ñ­¹³­å»­ïáõÃ­Û³Ý ³ë­ïǭ׳­ÝÇ: ø³­ ÝÇ áñ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÏÇóÝ ¿, á­Ù³Ýù Ùï³­ÍáõÙ »Ý, áñ Ï۳ݭùÇ ³­é³­çÇÝ Ñ³ï­í³­ÍÁ å»ïù ¿ ³å­ñ³Í ÉÇ­ÝÇ ÝáõÛÝ Ï»ñå. ³Û­ëÇÝùÝ` áõë­ Ù³Ý Ù»ç ϳ­ï³­ñ»­É³­·áñÍ­í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ñ³­í³­Ý³­Ï³­Ýáõí Û³Ùµ Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ, ¸³­íÇà ²Ý­Ñ³Õ­ÃÇ, سٵ­ñ» ì»ñ­Í³­Ýá­ÕÇ ¨ ³Û­Éáó Ñ»ï »­Õ»É ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ·Ç­ïáõÃ­Û³Ý Ýß³­Ý³­íáñ Ï»Ýï­ñáÝ­Ý»­ñáõÙ, ³Ý­ó»É »Ý Ý³Ë º­¹»­ëdz, ³­å³ ä³­Õ»ë­ïÇ­ÝÇ íñ³­Ûáí` ²­É»ù­ë³Ý¹­ñdz, áñ­ï»Õ »ñ­Ï³ñ ų­Ù³­Ý³Ï ëá­íá­ñ»É »Ý ÎÛáõ­ñ»Õ ²­É»ù­ë³Ý¹­ñ³­óáõ ¹åñá­ óáõÙ, ÑÙï³­ó»É ï³ñ­µ»ñ ·Ç­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç: Øáï Ûáà ﳭñÇ ëá­íá­ ñ»­Éáõó Ñ»­ïá Ðéá­Ùáí, Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÇ íñ³­Ûáí ¹Åí³­ñáõí۳ٵ í»­ñ³­ ¹³é­ÝáõÙ »Ý г­Û³ë­ï³Ý: ²Ûë­åÇ­ëáí, º­ÕÇ­ß»Ç ÍÝáõÝ­¹Á ϳ­ñáÕ ¿ Ï³å­ í»É Ùá­ï³­íá­ñ³­å»ë 415-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ÐÇÝ Ö³­éÁÝ­ïÇñ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ³ë­í³Í ¿, áñ º­ÕÇ­ß»Ý »­Õ»É ¿ ì³ñ­ ¹³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ ¹åñ³­å»­ïÁ, ¨, ÇÝã­å»ë ÇÝùÝ ¿ íϳ­ÛáõÙ, ³Ý­Ó³Ùµ ׳­Ý³­ã»É ¿ ²­í³­ñ³Û­ñÇ Ý³­Ñ³­ï³Ï ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ ¨ §÷³÷­Ï³­ëáõÝ ïÇϭݳݭóÇó¦ ß³­ï»­ñÇÝ: ²­í³­ñ³Û­ñÇó Ñ»­ïá, áñ­å»ë Ïñá­Ý³­íáñ, ×·Ý»É ¿ Øá­Ï³ó ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Íá­í»½ñ­Û³ ù³­ñ³Û­ñ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ, áõñ ¨ ·ñ»É ¿ ì³ñ­ ¹³­Ý³Ýó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý áõ­ñÇß »ñ­Ï»ñ: Üñ³ Ñéã³­ÏÁ ï³­ñ³Í­íáõÙ ¿, ¨ »ñµ ׷ݳݭùÇ ï»­ÕÁ ѳÛï­ÝÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ, ݳ Ñ»­é³­ ÝáõÙ ¿ èßïáõÝ­Û³ó ·³­í³é, ·áñ­ÍáõÙ êáõñµ Üß³Ý í³Ý­ùáõÙ, áñ­ï»Õ ¨ í³Ë­×³Ý­í»É áõ Ñáõ­Õ³ñ­Ï³­íáñ­í»É ¿: سѭí³Ý Ãí³­Ï³­ÝÁ ¨ë ­Ñ³Ûï­ÝÇ ã¿. Çñ ·ÇñùÝ ³­í³ñ­ïáõÙ ¿ å³ñ­ëÇó ä»­ñá½ ³ñ­ù³­ÛÇ 6-ñ¹ ï ­ ³­ñáõÙ Ñ³Û Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ` ·»­ñáõíÛáõ­ÝÇó ѳۭñ»­ÝÇù í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáõ å³ï­Ùáõí Û³Ùµ: ¸³ »­Õ»É ¿ 464-65 ÃÃ., ¨ á­ñáí­Ñ»ï¨ íϳ­ÛáõíÛáõÝ Ï³, áñ ݳ »ñ­ ϳñ ãÇ ³å­ñ»É, ³­å³ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ »½­ñ³­Ï³ó­Ý»É, áñ Ù³­Ñ³­ó³Í å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ Ùáï 475 Ã.` ѳ­Ù³ñ­Û³ 60 ï³­ñ»­Ï³Ý ѳ­ë³­ÏáõÙ: ²­í»­Éáñ¹ ãÇ ÉÇ­ ÝÇ ÑÇ­ß»É, áñ ð³ý­ýáõ §Î³Û­Í»ñ¦ í»­åÇ Ñ»­ñáë­Ý»ñ ²ë­É³­ÝÁ ¨ ü³Ñ­ñ³­ ïÁ Ç­ñ»Ýó ׳­Ý³­å³ñ­Ñáñ­¹áõÃ­Û³Ý Áݭóó­ùáõÙ ³Û­óÇ »Ý ·Ýáõ٠ݳ¨ ê. Ü­ß³Ý í³Ý­ùáõÙ ·ïÝíáÕ º­ÕÇ­ß»Ç ·»­ñ»½­Ù³­ÝÇÝ: »­Ïáõ½ ëáõÕ, µ³Ûó ϻݭ볷­ñ³­Ï³Ý ³Ûë ѳÛï­ÝÇ ÷³ë­ï»­ñÁ ã»Ý

˳ݭ·³­ñ»É, áñ á­ñáß å³ï­Ù³­µ³Ý-µ³­Ý³­ë»ñ­Ý»ñ º­ÕÇ­ß»ÇÝ ¨ë ­Ñ³­Ý»Ý 5-ñ¹ ­¹³­ñÇó ¨ µ»­ñ»Ý 7-ñ¹ ­¹³ñ, ÷áñ­Ó»Ý §Ñ³ë­ï³­ï»É¦, áñ º­ÕÇ­ß»Ç ·Çñ­ùÁ γñ­ÙÇñ ì³ñ­¹³­ÝÇ ³åë­ï³Ù­µáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ ¿: ÎñÏÇÝ ùÇã ¹»ñ ãÇ Ë³­Õ³­ó»É ³ÛÝ, áñ Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óÇÝ Ç­ñ»­ÝÇó ³­é³ç ãÇ ÑÇ­ßáõ٠ݳ¨ º­ÕÇ­ß»ÇÝ, á­ñÇó û·ï­í»É ¿ Çñ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ºñÏ­ñáñ¹ ¹ñí³­·Á ·ñ»­ÉÇë: ØÇÝã­¹»é ¹Åí³ñ ã¿ ï»ë­Ý»É, áñ ²­í³­ñ³Û­ñÇ ¹»å­ù»­ñÇ Ù³­ëÇÝ º­ÕÇ­ß»Ý ·ñáõÙ ¿ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ Ñ³­í³ë­ïÇáõí۳ٵ ¨ Ù³ë­Ý³Ï­óÇ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ ÛÇÝ ³Ý­Ùǭ糭ϳ­Ýáõí۳ٵ: öáñÓ ¿ ³ñ­íáõÙ ³Ý­ï»­ë»É Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ³ÝÓÝ áõ ¹»å­ù»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ¨ ½áõï Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ, Çñ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³Ù ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ Ý»ñ­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ¹ñ³­ ÝáõÙ: º­ÕÇ­ß»Ç ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ·áñ­Í»ñ ¨ Ñ³Û Ù³­ï»­Ý³·­ñáõÃ­Û³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå »ñ­Ï»­ñÇó Ù»­ÏÁ` §ì³ëÝ ì³ñ­¹³­ Ý³Û ¨ г­Ûáó å³­ï»­ñ³½­ÙÇݦ ·ñí³Í­ùÁ, á­ñÁ Ûáõ­ñá­íÇ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹³­ë³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: º­ÕÇ­ß»Ý µÝáõ­Ã³·ñ­í»É ¿ áñ­å»ë §µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ-å³ï­ÙÇã¦, ¨ ÇÝã­å»ë ÙÛáõë­Ý»­ñÇÝ ïñí³Í á­ñ³­ ÏáõÙ­Ý»­ñÁ` ´áõ­½³Ý­¹Á` §íÇ­å³­ë³Ý-å³ï­ÙÇã¦, Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ` ø»ñ­Ãá­ Õ³­Ñ³Ûñ, ö³ñ­å»­óÇÝ` §×³ñ­ï³­ë³Ý-å³ï­ÙÇã¦, ë³ ¨ë ­Ñ³ë­ï³­ïáõÙ ¿, áñ Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ áõ­Ý»ñ ³­í»­ÉÇ Ù»Í ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝ, ù³Ý ½áõï å³ï­Ù³­Ï³Ý ÷³ë­ï»­ñÇ ï³­ñ»·­ñáõÙÝ ¿ñ: ä³ï­ÙÇã­Ý»­ñÁ, Ç­ñ»Ýó ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ˳éÝ­í³Í­ùÇÝ µÝá­ñáß` ï³ñ­µ»ñ ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇ áõ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ ¹Ç­Ù»­Éáí, å»ïù ¿ áã ÙdzÛÝ Ñ³­Ûáó ³Ýó­Û³­ÉÇ ¹»å­ù»­ ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»ÇÝ, ³Ûɨ å³ï­Ù³­Ï³Ý ½³ñ­·³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ïñ³­Ù³­µ³­ Ýáõí۳ٵ ëá­íá­ñ»ó­Ý»ÇÝ ·á­Û³ï¨»­Éáõ áõ­ÕÇ­Ý»ñ áõ ·³Õï­ÝÇù­Ý»ñ. ÇÝã­ å»ë º­ÕÇ­ß»Ý ¿ µ³­Ý³Ó¨áõÙ, ³Ûë ·Çñ­ùÁ §³­Ù»­Ý»­óáõÝ áõ­ëáõ­ó³­Ý¿ ½Çõñ ³Ý­å³ñ­ï»­ÉÇ ½û­ñáõ­ÃÇõÝݦ: ºí å³ñ­½³­å»ë Éáõñç ·Ç­ï³­í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³Ý »½­ñ³­Ï³­óáõíÛáõÝ ã¿` »É­Ý»­Éáí, û­ñǭݳÏ, ´áõ­½³Ý­¹Ç íǭ峭볭ݳ­Ï³Ý ϳ٠º­ÕÇ­ß»Ç ³ÏݭѳÛï µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó, Ï³ë­ Ï³­ÍÇ ï³Ï ³é­Ý»É Ýñ³Ýó ·ñù»­ñÇ å³ï­Ù³­Ï³Ý ³ñ­Å»ùÝ áõ ѳ­í³ë­ ïÇáõíÛáõ­ÝÁ: §´³­Ý³ë­ï»Õͦ º­ÕÇ­ß»Ý ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ѳ­×³Ë ß³ï ³­í»­ÉÇ ·Çï­Ý³­Ï³Ý ¿, ù³Ý §×³ñ­ï³­ë³Ý-ëïáõ­·³­å³­ïáõÙ¦ ö³ñ­ å»­óÇÝ (ÐÇ­ß»Ýù û­Ïáõ½ ²­í³­ñ³Û­ñÇ å³ï­×³é­Ý»­ñÁ Áëï »ñ­Ïáõ å³ï­ ÙÇã­Ý»­ñÇ. Áëï Ô³­½³­ñÇ` ²­í³­ñ³Û­ñÇ µáõÝ å³ï­×³­éÁ ì³­ñ³½­í³­Õ³­ÝÇ ¹³­í»ñÝ ¿ÇÝ), »­Ã» ÝáõÛ­ÝÇëÏ ÇÝã-ÇÝã ÷³ë­ï»ñ, áñ Ï³Ý Ô³­½³­ñÇ ·ñùáõÙ, §Ùá­é³­ÝáõÙ ¿¦ º­ÕÇ­ß»Ý: àã ÙdzÛÝ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õ³­Ï³Ý 峭ѳݭçáí, ³Ûɨ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ ³Ý­ÙÇ­ç³­Ï³Ý ³å­ñáõ­ÙÇ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí

¹»å­ù»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ »Ý ³Ýӭݳ­íáñ­í³Í, ϳå­íáõÙ Ñ»­ñá­ëÇ µÝ³­ íá­ñáõÃ­Û³Ý Ñ»ï` ÑÇÙ­ùáõÙ áõ­Ý»­Ý³­Éáí §µ³­ñÇ-ã³ñ¦ »ñ­Ï³ï­í³­ÍáõÃ­Û³Ý áõ ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý ·³­Õ³­÷³­ñ³¹­ñáõÛ­ÃÁ: º­ÕÇ­ß»Ç` ì³ñ­¹³­Ý³Ýó å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ëϽµáõÙ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ëëﳭϻݭó³­ÕáõÃ­Û³Ý Ï³­Ýá­ÝÁ ϳ Ýñ³­Ýáí, áñ ¹Ç­Ù»­Éáí Çñ å³ï­íÇ­ ñ³­ïáõ ¸³­íÇà س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³Ý »­ñ»­óÇÝ` Ýñ³ ³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñÁ Áݹ·­Í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ù³ñ­Ïá­ÍáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý, Ç óáõÛó ѳ­ÝáõÙ Çñ §ïϳñ¦ ϳ­ñá­Õáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ÜßáõÙ ¿, áñ Ýñ³ Ññ³­Ù³ÝÝ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ¿ ¨ §Ûû­Å³­ñáõ­Ã»³Ùµ Ó»é­Ý³ñ­Ï»­ó³Ûù ½³Ûë ÇÝã¦, ù³­ÝÇ áñ áõ­½áõÙ ¿ ѳ­í³­ï³É, û Çñ ³Ûë ·áñ­ÍÁ åÇ­ïÇ ÉÇ­ÝÇ §ÙËǭó­ñáõ­ÃÇõÝ ëÇ­ñ»­É»³ó ¨ ÛáÛë Ûáõ­ë³­ó»­Éáó, ù³­ ç³­É»­ñáõ­ÃÇõÝ ù³­ç³ó¦, ¨ ÙÇßï Ïáã­í³Í ¿ ¹ñ³Ýù áõ­ëáõ­ó³­Ý»­Éáõ: л­ ïá å³ï­ÙÇãÝ Áݹ·­ÍáõÙ ¿, áñ Ñ»Ýó ³Û¹ ϳñ¨á­ñáõíÛáõ­ÝÇó »É­Ý»­Éáí` ³ÛÉ¨ë ­ãÇ ÷áñ­ÓáõÙ í»­Ñ»­ñá­ïáõí۳ٵ ݳ­Û»É §Ç Ù»ñ ï·Ç­ïáõ­ÃÇõÝë¦, ¨ ³Ûë ѳ­Ù³ñ­Ó³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ùñÇë­ïá­Ý»³­µ³ñ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ Ýñ³­Ýáí, û áí ÷áñ­ÓáõÙ ¿ §¹»­·»­ñ»É Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñáõí۳ݦ Ù»ç, §»ñϭݳ­õáñ ëÇ­ñáÛ ¿ Ýß³­Ý³Ïë ³Ûë ¨ áã »ñÏ­ñ³­õáñ ÷³­é³­ëÇ­ñáõ­Ã»³Ý¦: º­ÕÇ­ß»Ý ·ñáõÙ ¿ Ùáï 40 ï³ñ­í³ å³ï­ÙáõíÛáõÝ` ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ³Ý­Ïáõ­ÙÇó ÙÇÝ㨠460-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ, å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ å³ï­ Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÁ: êó÷ ¹Ç­ï³ñ­Ïáõ­Ùáí ¿ ÑÇ­ß»ó­ ÝáõÙ, áñ å³ñ­ëÇó ê³­ë³Ý­Û³Ý ïÇ­ñ³­Ï³É­Ý»­ñÁ ¹»é ²ñ­ß³Ï ´­-Ç Å³­Ù³­ ݳϭݻ­ñáõÙ ¿ÇÝ Ëëï³ó­ñ»É Ïñá­Ý³­Ï³Ý áïÝÓ­·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ¨ Ýñ³Ýù ÏïñáõÏ å³­Ñ³Ý­çÇ ³Ý­ó³Ý áã ÙdzÛÝ Ð³­Ûáó 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ³ÝÏ­Ù³Ý áõ ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÇ Ù³ñ½ ¹³é­Ý³­Éáõ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùáõÙ, ³Ûɨ ³ÛÝ µ³­ÝÇó Ñ»­ïá, »ñµ ½ñ³­¹³ß­ï³­Ï³Ý Ùá­·»ñÝ áõ Ïñá­Ý³­å»­ï»­ñÁ ëÏë»­óÇÝ ¹»ñ áõ­Ý»­Ý³É å»­ï³­Ï³Ý Õ»­Ï³­í³ñ­Ù³Ý Ù»ç: Ü»ñ­ùÇÝ ³Ûë ³½­¹³Ï­Ý»­ñÇó µ³­óÇ` г½­Ï»ñï ´ ­å³ñ­ëÇó ³ñ­ù³­ÛÇÝ ¹³­Å³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÙÕ»ó ݳ¨ ³ñ­ï³­ùÇÝ ¹ñ¹Çã ѳݭ·³­Ù³Ý­ùÁ` ѳխó­Ý³­ÏÁ ÑáõÛ­Ý»­ñÇ ¹»Ù: ´áõÝ ¹»å­ù»­ñÇ ß³­ñ³¹­ñ³Ý­ùÇ Ù»ç ¨ë­ º­ÕÇ­ß»Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳­ÝÁ ½áõ­ ·Áݭóó å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ùÝݳ­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ, û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ ¿ ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý ϳ­ÛáõÝ Ó­¨»ñ` §Ú³ÛÝ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ…¦, §²ñ¹ ¹³ñ­Ó»³É Û³Ûݭųم¦, »ñ­µ»ÙÝ Ý³¨ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñáõí۳Ý. §ºõ »Õ¨ Û»ï ³­õáõñó ùë³Ý…¦, §²ñ¹ Ç í»ß­ï³­ë³­Ý»­ñáñ­¹Ç ³­ÙÇ ï»­ñáõ­Ã»³ÝÝ Ýá­ñÇÝ Ã³­·³­õá­ñÇ` ¹³ñ­Ó»³É ³Ý¹­ñ¿Ý ˳­Õ³Ûñ ·Ý³Ûñ¦, г½­Ï»ñ­ïÁ Çñ ó­ ·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý §ï³ë­Ý»ñ­Ïá­õ»­ñáñ¹ ï³­ñáõÙ¦ ѳñ­Ó³Ï­í»ó ²ñ¨Ùáõï­ùÇ íñ³ ¨ ³ÛÉÝ: ¸»å­ù»­ñÁ áã ÙdzÛÝ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ ïå³­íáñ­ã³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ³Ûɨ

å³ï­×³­é³Ñ»ï¨³Ý­ù³­ÛÇÝ Ï³­å»­ñÇ Ù»ç ¹Ç­ï»­Éáõ-Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáõ Ýñ³ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ »ñ¨áõÙ ¿ ¹»é ·ñùÇ ·ÉáõË­Ý»­ñÇ µ³­Å³Ý­Ù³Ý ¨ ¹ñ³Ýó µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç. §²­Ñ³ Ýß³­Ý³·­ñ»­óÇ Û³ÛëÙ »õÃÝ Û»­Õ³­Ý³­ÏÇë. ²­é³­çÇÝ` ½Å³­Ù³­Ý³ÏÝ: ºñÏ­ñáñ¹` ½Æ­ñ³óÝ å³­ï³­ ÑáõÙÝ ÛÇ߭˳­Ý¿Ý ³ñ¨»­ÉÇó¦, ¨ ³Ûë­å»ë µá­Éáñ Ûáà ·ÉáõË­Ý»­ñÁ: γ ݳ¨ Éñ³­óáõ­óÇã` §²ñ­ï³­ùáÛ »õÃÝ Û»­Õ³­Ý³­ÏÇݦ, áõ­Ã»­ñáñ¹ ·Éáõ­ËÁ, á­ñÇ Ù»ç å³ïÙ­íáõÙ ¿ ä³ñë­Ï³ë­ï³Ý ·»­ñÇ ï³ñ­í³Í Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ý³­ ѳ­ï³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ÇëÏ ·ÉËÇÝ Ïóí³Í ¿ »ñ­Ïáõ ѳ­í»É­í³Í` §ì³ëÝ Ëáë­ ïá­í³­Ýá­Õ³óÝ Ð³­Ûáó Êá­ñ¿­Ý³Û ¨ ²µ­ñ³­Ñ³­Ùáõ¦ ¨ §²­Ýá­õ³Ýù ݳ­Ë³­ ñ³­ñ³óÝ, áñù ϳ­Ùûù Ûû­Å³­ñáõ­Ã»³Ùµ í³ëÝ ëÇ­ñáÛÝ øñÇë­ïá­ëÇ »­ïáõÝ ½³Ý­ÓÇÝë Ç Ï³­å³Ýë ³ñ­ùáõ­ÝǦ, á­ñÁ í»ñ­ç³­ÝáõÙ ¿ §÷³÷­Ï³­ëáõÝ ïÇÏ­ ݳÝó¦ Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáõí۳ٵ: º­ÕÇ­ß»Ç ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ·Ç­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. ²ñ­¹»Ý í»­ñáÝß­Û³­ ÉÁ ѳë­ï³­ïáõÙ ¿ ·ñùÇ ·Ç­ï³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùÁ, ¨ ³Û¹ ·Ç­ï³­Ï³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ »ñ¨áõÛ­ÃÁ å³ï­×³­é³­Ñ»ï¨³Ý­ù³­ÛÇÝ Ï³­åÇ Ù»ç ¹Ç­ï³ñ­Ï»­Éáõ ÷³ë­ïáí: º­ÕÇ­ß»Ý µ³­ó³ï­ñáõÙ ¿ ²­í³­ñ³Û­ñÇ å³ï­ ׳é­Ý»­ñÁ, óáõÛó ï³­ÉÇë ¹»å­ù»­ñÇ Áݭóó­ùÁ, ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¹ñ³Ýó ѻ勉Ýù­Ý»­ñÁ: Ø»Í å³­ï»­ñ³½­ÙÇ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ Ñ³ë­ ï³ï­íáõÙ ¿ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, Ïñá­Ý³­Ï³Ý, é³½­Ù³­Ï³Ý, ³Ý­·³Ù ëá­ódz­ ɳ­Ï³Ý ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»­ñáí: Æ­ñ»Ý »Ý­Ã³­Ï³ »ñÏñ­Ý»­ñÇ, ³Û¹ Ãíáõ٠ݳ¨ г­Û³ë­ï³­ÝÇ é³½­Ù³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñ³­Ï³Ý ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ÝáõíÛáõÝÝ áõ áõ­ÅÁ Ãáõ­É³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ г½­Ï»ñ­ïÁ 峭ѳݭçáõÙ ¿, áñ µ³­Ý³­ÏÇ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ½á­ñáõíÛáõ­ÝÁ ϳ½­ÙáÕ ³Û­ñáõ­ÓÇÝ Ï³Ù Ñ»­Í»­É³­½á­ñÁ ¹ñíÇ Çñ ïñ³­Ù³¹­ñáõÃ­Û³Ý ï³Ï, ¨ ³ÛÝ Íí³­ïáõÙ-Ãáõ­É³ó­ÝáõÙ ¿ ùáõ­ß³Ý­Ý»­ ñÇ ¹»Ù »ñ­Ï³­ñáÕ ÏéÇí­Ý»­ñáõÙ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ »ñÏ­ñÇ Ý»ñ­ùÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ ñáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ áõ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ù³Û­ù³­Û»­Éáõ ѳ­Ù³ñ å³ñ­ëÇó ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùÁ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ÙÇ ß³ñù ݻݷ ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇ: ÆÝã­å»ë º­ÕÇ­ß»Ý ¿ ߻߭ ïáõÙ, ³­é³ç ¿ ù³­ßáõÙ Ïñïë»ñ­Ý»­ñÇÝ ³­í³·­Ý»­ñÇ ÙÇ­çÇó, ³­Ý³ñ·­Ý»­ñÇÝ µ³ñÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ å³ï­í³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ ÙÇ­çÇó, ï·»ï­Ý»­ñÇÝ` ·Ç­ïáõÝ­Ý»­ñÇ, í³Ë­Ïáï­Ý»­ñÇÝ` ù³­ç»­ñÇ ÙÇ­çÇó: ²Ûë­å»ë µá­Éáñ ³ñ­Å³­Ý³­íáñ­Ý»­ñÇÝ »ï ¿ ù³­ßáõÙ, ³­Ý³ñ­Å³Ý­Ý»­ñÇÝ ³­é³ç ÙÕáõÙ, á­Ù³Ýó ˳­µáõÙ ¿ áë­Ïáí áõ ³ñ­Í³­Ãáí, ³Ý­·³Ù ·Ûáõ­Õ»ñ áõ ³­·³­ñ³Ï­Ý»ñ ÝíÇ­ñ»­Éáí ϳ٠Ëáë­ï³­Ý³­ Éáí Çñ ëÇ­ñ»­ÉÇ Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ Ñ³­í³­ë³­ñ³ó­Ý»É: ºñÏ­ñÇÝ áõ Åá­Õáíñ­¹ÇÝ Í³Ýñ ѳñ­í³Í ¿ ѳëó­ÝáõÙ` г­Û³ë­ï³Ý áõ­Õ³ñ­Ï»­Éáí ¸»Ý­ß³­åáõÑ Ñ³ñ­Ï³­Ñ³­í³­ùÇÝ, áñÝ ³ã­ùÇ ¿ñ ÁÝÏ­ÝáõÙ ³­Ý³­ë»­ÉÇ ¹³­Å³­Ýáõí۳ٵ: γ­ï³ñ­íáõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­·Çñ, ѳñ­Ï»ñÝ

³Ý­ã³­÷»­ÉÇ Í³Ý­ñ³ó­íáõÙ »Ý, »­Ï»­Õ»­óÇÝ, í³Ý­ù»ñÝ áõ í³­Ý³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ ¨ë ­Ñ³ñ­Ï³­ïáõ »Ý ¹³é­ÝáõÙ: ¸»Ý­ß³­åáõ­ÑÁ ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ µ³Ý­ë³ñ­ Ïáõí۳ٵ Ñ³Û Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇÝ Ç­ñ³ñ Ñ»ï Ïéí³ó­Ý»É: Ð³Û Ñ³­½³­ ñ³­å»­ïÇÝ ÷á­Ë³­ñÇ­ÝáõÙ ¿ å³ñ­ëÇ­ÏÁ, ¹³­ï³­í³­ñáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­íáõÝù ¿ ïñíáõÙ Ùá·­å»­ïÇÝ: ²Ûë ³Ù­µáÕç ¹³­Å³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ù³­Õ³­ù³­ Ï³Ý áõ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ º­ÕÇ­ß»Ý Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ïå³­ íá­ñÇã ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ­Åáí. §à±í ­Ï³­ñáÕ ¿ å³ï­Ù»É, û ÇÝã­åÇ­ëÇ Í³Ýñ ïáõñ­ù»ñ áõ ë³­Ï»ñ ¿ÇÝ Ýß³­Ý³Ï­í³Í ³Ý­·³Ù É»é­Ý»­ñÇ, ¹³ß­ï»­ ñÇ ¨ ³Ý­ï³é­Ý»­ñÇ íñ³: ²é­ÝáõÙ ¿ÇÝ áã û ÇÝã­å»ë å»­ï³­Ï³Ý ³ñ­Å³­ ݳ­å³ï­íáõí۳ÝÝ ¿ í³­Û»É, ³ÛÉ ³­í³­½³­Ï³­µ³ñ ѳ÷ß­ï³­Ï»­Éáí, ³ÛÝ ³ë­ïǭ׳Ý, áñ Ç­ñ»Ýù ¿É Ù»­Í³­å»ë ½³ñ­Ù³­ÝáõÙ ¿ÇÝ, û ÙÇ ï»­ÕÇó áñ ³Ûë­ù³Ý ·³ÝÓ ¿ ¹áõñë ·³­ÉÇë, ÇÝã­å»±ë­¿ ß»Ý ÙÝáõÙ ³Û¹ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ¦: è³½­Ù³­Ï³Ý, ïÝﻭ볭ϳÝ, ݳ¨ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ³Ûë ѳñ­í³Í­Ý»­ñÁ Ç í»ñ­çá ѳݭ·áõÙ »Ý ³­Ù»­Ý³·É­Ë³­íá­ñÇÝ` ¹³­í³­Ý³­÷á­ËáõÃ­Û³Ý å³­Ñ³Ý­ çÇÝ, á­ñÁ åÇ­ïÇ Ñ³ëó­Ý»ñ Ãáõ­É³­ó³Í »ñÏ­ñÇ áõ ³½­·³­ÛÇÝ ÇÝù­ÝáõÃ­Û³Ý í»ñç­Ý³­Ï³Ý Ïáñ­Í³Ý­Ù³­ÝÁ. ³­Ù»Ý ÇÝã ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý áõ Ñ»ï¨á­Õ³­ Ï³Ý ¿ñ Íñ³·ñ­í³Í áõ ϳ­ï³ñ­í³Í: Æñ ѳ­çá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó Ïáõ­ñ³­ ó³Í г½­Ï»ñ­ïÁ Ùá­·»­ñÇ ¹ñ¹Ù³Ùµ ѳ­ïáõÏ Ññá­í³ñ­ï³­Ïáí Ïñá­Ý³­ ÷á­ËáõÃ­Û³Ý Ññ³­Ù³Ý ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ, ѳ­Ï³­é³Ï ¹»å­ùáõ٠г­Ûáó »ñÏ­ñÇ Ù»­Í»­ñÁ å»ïù ¿ îǽ­µáÝ Ý»ñ­Ï³­Û³­Ý³­ÛÇÝ: º­ÕÇ­ß»Ý ·Çï­Ý³­Ï³­ÝÇ í»ñ­ Éáõ­Í³­Ï³­Ýáõí۳ٵ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáõÙ ¿, áñ å³ñ­ëÇó ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùÁ §¼³Ûë ³­Ù»­Ý³ÛÝ ³é­Ý¿ñ` ½Ç ûñ¨ë ½­Ùdz­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝÝ ù³Ï­ï»ë­ó¿, ¨ ½áõËïÝ »­Ï»­Õ»ó­õáÛÝ óñá­õ»ë­ó¿, ¨ ½ßǭݳ­Ï³ÝëÝ í³ï­Ý»ë­ó¿. ¨ ³é ÛáÛÅ ³Õ­ù³­ ïáõ­Ã»³ÝÝ` ³­Ï³­Ù³Û ¹Ç­Ù»ë­ó»Ý Ûû­ñ¿Ýë Ùá­·áõó¦: àõ­ñ»ÙÝ` å³ï­×³é­Ý»­ ñÁ á­ñá­ß³­ÏÇ ¿ÇÝ, ·áñ­Í»­Éáõ í»ñç­Ý³Ý­å³­ï³­ÏÁ` Ñëï³Ï ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ¨ ²­í³­ñ³Û­ñÇ Ñ»ï¨³Ýù­Ý»ñÝ ¿É å»ïù ¿ ÉÇ­Ý»ÇÝ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý-³½­·³­ ÛÇÝ: ¸ñ³ å³ñ­½á­ñáß ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõÝÝ ¿ ëïÇ­åáõ٠ѳ­Û»­ñÇÝ` ÏïñáõÏ Ù»ñ­Åá­Õ³­Ï³Ý å³­ï³ë­Ë³Ý ·ñ»É г½­Ï»ñ­ïÇ ÂÕÃÇ å³­Ñ³Ý­çÇÝ, ǭѳñ­Ï», ³ëï­í³­Í³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí µ³­ó³ï­ñ»­Éáí ùñÇë­ïá­ Ý»áõÃ­Û³Ý ³­é³­í»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ²Ûë å³ï­×³é­Ý»­ñÇ Áݹ·­Íáõ­ÙÇó Ñ»­ïá º­ÕÇ­ß»Ý å³ï­Ù³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Áݭóó­ùÇ Ù»ç ï³­ÉÇë ¿ ¹»å­ù»­ñÇ Ñ³­çáñ­¹³­Ï³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ` г­Ûáó Ù»­Í»­ñÁ îǽ­µá­ÝáõÙ ¨ Ï»ÕÍ áõ­ñ³­óáõíÛáõ­ÝÁ - ²Ý·­ÕÇ Ý³­Ë»ñ­·³Ý­ù³­ÛÇÝ ¹»å­ù»­ñÁ – ­Ù»Í ·á­Û³­Ù³ñ­ïÇ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ë­ïáõí Ûáõ­ÝÁ – ²­í³­ñ³Ûñ: ܳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ îǽ­µáÝ ¿ÇÝ ·ÝáõÙ ³­Ù»Ý Ù»ÏÝ Çñ ϳɭí³Í­ùÇó ¨ ³ÛÝ­ï»Õ ·ïÝáõÙ ¿ÇÝ Ç­ñ³ñ` íßï»­ñÇ áõ ï³­é³­å³Ýù­

Ý»­ñÇ Ù³ïÝ­í³Í, ³Û­ëÇÝùÝ` ÇÝã-áñ ã³­÷áí г½­Ï»ñ­ïÇÝ Ñ³­çáÕ­í»É ¿ñ ݳ­Ë³³­í³­ñ³Ûñ­Û³Ý ѳ­Ûáó ÙÃÝá­Éáñ­ïáõÙ í»­ñá­ÑÇß­Û³É ù³Û­É»­ñáí §ù³­Ï»É ½Ùdz­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝݦ, áñ å»ïù ¿ Ñ»­ïá ß³­ñáõ­Ý³Ï­í»ñ ѳÛï­ÝÇ ¹³­í³­×³Ý ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñáí: ܳ˭ÏÇ­ÝáõÙ Ç­ñ»Ýó ³­Ýû­ñÇ­Ý³Ï áõ­Åáí áõ ù³­ çáõí۳ٵ ³ã­ùÇ ÁÝ­Ï³Í Ç߭˳ݭݻ­ñÁ ³Ûë­ï»Õ ³­é³ÛÅÙ ÙÇ³Û­Ý³Ï áõ Ùá­ Éáñ ¿ÇÝ ¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý ݻݭ·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹»Ù: ¸³ ݳ¨ ѻ勉Ýù ¿ñ áõ­ñ³­óáõÃ­Û³Ý å³­Ñ³Ý­çÇ: »­å»ï ÇÝã­å»ë ÂÕÃÇ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ, ³ÛÝ­å»ë ¿É ³Ûë­ï»Õ åÇ­ïÇ ÉÇ­ÝÇ ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý í»×, ¨ áñ­ù³Ý ¿É ³Ý­·³Ù ų­Ù³­Ý³­Ï³­íáñ áõ­ñ³­óáõíÛáõ­ÝÁ ͳÝñ ÇÝù­Ý³Ïï­ï³Ýù ¿, 볭ϳÛÝ ³½­·Ç ³­Ý»­É³­Ý»­ÉÇ íǭ׳­ÏÁ, ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ å³ñ­ï³¹­ñáõÙ »Ý ·Ý³É ³Û¹ ù³Û­ÉÇÝ: ºñÏ­ñáõ٠ͳÝñ »Ý ï³­Ýáõ٠ѳ­ Ûáó Ù»­Í»­ñÇ áõ­ñ³­óáõÃ­Û³Ý Éáõ­ñÁ. ÇëÏ ùÝݳ­µ³Ý å³ï­ÙÇ­ãÇ Ù»ç ÏñÏÇÝ Ëá­ëáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ. §¸áõù ¿Çù Ù»ñ ³­å³ë­ï³­ÝÇ ³­Ùáõñ å³­ñÇë­ åÁ­…³ÛÅÙ ³Û¹ Ù»Í ³Ù­ñáõíÛáõ­ÝÁ ÑÇ٭ݳ­Ñ³­ï³Ï ï³­å³É­í»ó¦: úñ­ ѳ­ëÁ ÏñÏÇÝ Ñ³­Ù³ËÙ­µáõÙ ¿ ³½­·ÇÝ, áñ ëϽµÝ³­íáñ­íÇ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý Ù»Í ÏéÇ­íÁ: Ðá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»ñÝ ³­Ù»Ý ï»Õ ù³­ñá­½Çã­Ý»ñ »Ý áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ, áñ ѳ­Ù³ËÙµ­í»Ý áõ ÏéíÇ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ëï­í»Ý: ²Ý·Õ ³­í³­ÝÇ Ùáï ï»­ ÕÇ ¿ áõ­Ý»­ÝáõÙ Áݹ­Ñ³­ñáõ­ÙÁ, §áõ­ñ³­ó³Í¦ ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ Ùdz­ÝáõÙ »Ý ÙÛáõë­Ý»­ñÇÝ, ßñç³­å³­ïáõÙ »Ý å³ñ­ëÇó µ³­Ý³­ÏÁ, ß³­ï»­ñÇÝ ëå³­ÝáõÙ, ß³­ï»­ñÇÝ Ùá­·»­ñÇ Ñ»ï ·»­ñÇ í»ñó­ÝáõÙ: ²Ý·­ÕÁ ²­í³­ñ³Û­ñÇ Ý³­Ë»ñ­·³ÝùÝ ¿, ¨ å³ñ­½Çó ¿É å³ñ½ ¿ñ, áñ ÉÇ­Ý»­ Éáõ ¿ñ Ù»Í ×³­Ï³­ï³­Ù³ñï, áõë­ïÇ Ùdz٭ïáõíÛáõÝ ¿ ì³ñ­¹³Ý-ì³­ë³Ï ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ÷áñÓ ³­Ý»É ³ñ­¹³­ñ³ó­Ý»­Éáõ ϳ٠³­é³­í»­ÉáõíÛáõÝ ï³­Éáõ ì³­ë³­ÏÇ §¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý¦ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõÙ­Ý»­ñÇÝ: лÝó ³Û¹ ëå³ë­í»­ÉÇù ÏéíÇ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ë­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¿É Ñëï³Ï­íáõÙ »Ý ß³ï ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ, áñ ÏñÏÇÝ ·Ç­ï³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ ÝáõÙ ¿ º­ÕÇ­ß»Ý: ²ñ­¹»Ý ³ÛÝ, áñ ²Ý·­ÕÇ Ùáï §Åá­Õá­í»­óÇÝ ½µ³½­Ùáõ­ÃÇõÝ ³­ñ³Ýó ¨ Ï³­Ý³Ýó, ßǭݳ­Ï³­Ý³ó ¨ ³­½³­ï³ó, ½ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇó ¨ ½Ù»­ ݳ­Ï»­ó³ó, »ñ¨»­ó³Ý ³­Ù»­Ý»­ù»³Ý ½Ç­Ý»³Éù ¨ ë³­Õ³­í³ñ­ï»³Éù, ëáõñ Áݹ Ù»ç ¨ í³­Ñ³Ý Ç Ó»éݦ, Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ¿, áñ ¹»å­ù»­ñÁ ѳ­Ù³­Åá­ÕáíÁñ­ ¹³­Ï³Ý ÏéíÇ »Ý ï³­ÝáõÙ ³½­·ÇÝ, ¨ ²Ý·­ÕÁ ݳ­Ë»ñ­·³Ýù ¿ ݳ¨ ³Ûë ³­éáõ­Ùáí: ´³Ûó Ù»Í ÏéíÇ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ë­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ¹³ß­Ý³­ ÏÇó­ Ý»ñ »Ý å»ïù, ÇÝ­ ãÇÝ ÙÕáõÙ »Ý ݳ¨ ¹»å­ ù»­ ñÁ. ²Õ­ í³Ý­ ùÇó Éáõ­ ñ»ñ »Ý ·³­ÉÇë, áñ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ Ù»Í ½áñ­ùáí ¨ Ùá­·»­ñÇ µ³½­Ùáõí۳ٵ ÷áñ­ÓáõÙ »Ý ½ñ³­¹³ß­ï³­Ï³Ý ÏñáÝ ï³­ñ³­Í»É ³Û¹ »ñÏ­ñáõÙ: г­Û»­ñÁ

û·­ÝáõíÛáõÝ »Ý ËݹñáõÙ Ñáõ­Ý³ó »᭹áë ϳÛë­ñÇó ¨ Ýñ³ ï³­ñ³­Å³Ù Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá Ù»ñÅ­íáõÙ: г­Ûáó ½áñ­ùÁ µ³­Å³Ý­íáõÙ ¿ »­ñ»ù Ù³­ëÇ, ÙÇ Ù³­ëÁ áõ­Õ³ñÏ­íáõÙ ¿` ²ïñ­å³­ï³­Ï³­ÝÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ å³ßï­å³­Ý»­Éáõ, »ñÏ­ñáñ¹ Ù³­ëÁ Ù³ñ½­å³Ý ì³­ë³Ï êÛáõ­Ý»­óáõ ·É˳­íá­ñáõí۳ٵ ÙÝáõÙ ¿ »ñÏ­ñáõÙ,ÇëÏ »ñ­ñáñ¹ Ù³­ëÁ ì³ñ­¹³Ý ëå³­ñ³­å»­ïÇ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ ñáõí۳ٵ ³Ýó­ÝáõÙ ¿ ²Õ­í³Ýù ¨ Ê³Õ­Ë³Õ ³­í³­ÝÇ Ùáï ÷³Û­ÉáõÝ Ñ³Õ­ ó­Ý³Ï ï³­ÝáõÙ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇ ¹»Ù: ÎñÏÇÝ áõ­ß³·­ñ³í ÙÇ Ñ³Ý­·³­Ù³Ýù. ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ ì³ñ­¹³­ÝÁ ¹³ß­Ý³­ÏÇó­Ý»ñ ¿ñ ÷ÝïñáõÙ ³ñ¨Ùáõï­ ùÇó ³ñ¨»Éù áõ ÑÛáõ­ëÇë, ѳñ¨³Ý íñ³­óÇ­Ý»­ñÇ áõ ³Õ­í³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»ï ϳ­ å»ñ ѳë­ï³­ïáõÙ, ѳë­ÝáõÙ ÙÇÝ㨠Ñá­Ý»­ñÇ »ñ­ÏÇ­ñÁ, ì³­ë³­ÏÁ ѳ­Ûáó ØÇç­Ý³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ ëÏëáõÙ ¿ ¹³­í³­×³­Ý³­Ï³Ý Çñ µ³­ó³­Ñ³Ûï ù³Û­É»­ñÁ: ØÇÑñ­Ý»ñ­ë»Ñ ѳ­½³­ñ³­å»­ïÁ ö³Û­ï³­Ï³­ñ³Ý ¿ ϳݭãáõÙ ì³­ë³­ÏÇÝ ¨ Ýñ³Ý ѳ­Ûáó ó­·³­íá­ñáõíÛáõÝ Ëáë­ï³­Ý³­Éáí` ÙÕáõÙ ù³Û­ù³­ÛÇã ·áñ­Í»­ ñÇ: ÐÇ­ß»Ýù ²Ý·­ÕÇó Ñ»­ïá å³­ï»­ñ³½­ÙÇ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ áõ­ ñ»ÙÝ` §Ã³­·³­íáñ¦ ì³­ë³­ÏÁ ѳ­Ûáó 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­Ï³Ý·ÝÁ­ Ù³Ý ·ñ³­í³­Ï³­ÝÁ ã¿ñ ÉÇ­ÝÇ »ñ­µ»ù: ì³­ë³­ÏÁ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ å³ñ­ëÇó ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùÇÝ Ñ³­ñ³­½³ï` Ù³ë­Ý³­ïáÕ ù³Û­É»­ñÁ, Çñ ÏáÕÙÝ ¿ ù³­ßáõÙ á­ñáß Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ, Ç߭˳­Ý³­Ï³Ý ïÝ»­ñáõÙ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ Ùá­·»ñ ï»­ Õ³­íá­ñ»É, ¨ ³­Ù»­Ý³í­ï³Ý­·³­íá­ñÁ` å³ñ­ëÇó ³ñ­ùáõ­ÝÇù å³ñ­µ»­ñ³­µ³ñ Éáõñ ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ì³ñ­¹³­ÝÇ ù³Û­É»­ñÇ Ù³­ëÇÝ, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ù³Ý­¹»É г­Ûáó Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ìñ³ó ¨ ²Õ­í³­ÝÇó ³ß­Ë³ñÑ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ÜáõÛÝ Å³­Ù³­ Ý³Ï ¹»­åÇ Ð³­Û³ë­ï³Ý ¿ ß³ñÅ­íáõÙ å³ñë­Ï³­Ï³Ý Ù»Í ½á­ñ³­µ³­Ý³Ï` Øáõß­Ï³Ý Üǭ볭ɳ­íáõñ­ïÇ ·É˳­íá­ñáõí۳ٵ: î»­ÕÇ ¿ áõ­Ý»­ÝáõÙ ²­í³­ñ³Û­ñÁ, ¨ ÝáõÛÝ­ù³Ý Ëá­ñÁ ¨ ·Ç­ï³ùݭݳ­Ï³Ý ¿ ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇ Ñ»ï¨³Ýù­Ý»­ñÇ ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ º­ÕÇ­ß»Ç ÏáÕ­ÙÇó: è³½­Ù³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí áã ÙÇ ÏáÕ­ÙÁ ãѳխûó, ¨ ÇÝã­å»ë º­ÕÇ­ß»Ý ¿ ߻߭ ïáõÙ, §áã »­Ã¿ ÏáÕÙ ¿ñ áñ ۳խû³ó, ¨ ÏáÕÙ ¿ñ áñ å³ñ­ï»­ó³õ, ³ÛÉ ù³çù Áݹ ù³çë »­É»³É` »ñ­Ïá­ùÇÝ ÏáÕ­Ù³ÝùÝ Ç å³ñ­ïáõ­ÃÇõÝ Ù³ï­Ý»­ ó³Ý¦: º­Ã» ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³ñ áã-ѳխó­Ý³­ÏÁ Çë­Ï³­å»ë å³ñ­ ïáõíÛáõÝ ¿ñ, ³­å³ ѳ­Û»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³Û¹ íǭ׳­ÏÁ áã ÙdzÛÝ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý, ³Ûɨ Édzñ­Å»ù ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѳխó­Ý³Ï ¿ñ: ÐÇ­ß»Ýù ²­í³­ñ³Û­ñÇÝ ÙÕáÕ »­ñ»ù ·É˳­íáñ ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»­ñÁ` ïÝﻭ볭ϳ­ÝÁ ѳñ­Ï»­ñÇ Ëëï³ó­ Ù³Ý Ó­¨áí – ­é³½­Ù³­Ï³­ÝÁ ³Û­ñáõ­ÓÇÇ å³­ïáõ­Ñ³ë­Ù³Ý Ó­¨áí – Ï­ñá­Ý³­ ù³­Õ³­ù³­Ï³­ÝÁ ¹³­í³­Ý³­÷á­ËáõÃ­Û³Ý å³­Ñ³Ý­çáí, ¨ ²­í³­ñ³Û­ñÇó Ñ»­ ïá` º­ÕÇ­ß»Ç Áݹ·­Í³Í »­ñ»ù ѳ­Ù³­å³­ï³ë­Ë³Ý ³ñ¹­ÛáõÝù­Ý»­ñÁ: ܳË` å³ñ­ëÇó ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùÁ ³Û­ñáõ­ÓÇÇ íǭ׳­ÏÁ §Ã»Ã¨³­óáÛó ³é ų­Ù³­Ý³Ï

ÙǦ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨` г½­Ï»ñ­ïÁ §Ãá­ÕáõÉ Ññ³­Ù³­Û¿ñ ½Ñ³ñÏë ³ß­Ë³ñ­ÑÇݦ: ºí í»ñ­ç³­å»ë ³­Ù»­Ý³­Ï³ñ¨á­ñÁ` »ï ¿ ³éÝ­íáõÙ ¹³­í³­Ý³­÷á­ËáõÃ­Û³Ý å³­Ñ³Ý­çÁ, ÃáõÛÉ ¿ ïñíáõÙ, áñ ³­Ù»Ý Ù³ñ¹ Çñ §Ï³Û­ùÇ ¨ ѳ­õ³ïù¦-Ç ï»­ñÁ Ùݳ: ÆÝù­ÝÇÝ ³­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ Ïñá­ÝÇ ¨ §Ð³­Ûáó å³­ï»­ñ³½­ÙǦ ѳ­ñ³­ µ»­ ñáõí

Û³Ý Ëݹǭ

ñÁ: ä³ï­ ÙÇ­ ãÇ Ñ³­ Ù³ñ ÇÝã­ å»ë áñ ϳñ¨áñ ¿ñ, áñ ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇó Ñ»­ïá µá­Éá­ñÁ »ñÏ­ñáõÙ §»­Ï³Ý ѳ­í³ù­í»­óÇÝ, ¨ ³­ Ù»Ý Ù»­ ÏÁ Çñ ϳɭ í³Í­ ùÇÝ ï»ñ ¹³ñ­ Ó³í¦, ³ÛÝ­ å»ë ¿É ¨ ·áõ­ ó» ³­í»­ÉÇ ³½­·á­ñá­ßÇã Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõÝ áõ­Ý»­ó³í ³ÛÝ, áñ` §áí Çñ ϳ٭ ùÇÝ Ñ³­Ï³­é³Ï ¿ñ Ùá­·áõíÛáõÝ ÁÝ­¹áõ­Ý»É, Ãáõۭɳïñ­í»ó Ýá­ñÇó ùñÇë­ ïáÝ­Û³ ¹³é­Ý³­Éáõ¦: ¸³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ ËݹÇñ­Ý»­ñÁ º­ÕÇ­ß»Ç ·ñùáõÙ Ñ³ë­ Ï³­ ݳ­ ÉÇá­ ñ»Ý Ù»Í ï»Õ áõ­ Ý»Ý, µ³Ûó ÙÇßï ³ÏÝ­ ѳÛï ¿ ¹ñ³Ýó ³½­·³­ÛÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ: ²Û¹ ËݹÇñ­Ý»­ñÁ å³ï­ÙÇ­ ãÇÝ Ñ³­×³Ë û­É³¹­ñáõÙ »Ý ݳ¨ á­×³­Ï³Ý ¨ ųݭñ³Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ ÛÇÝ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ: ¶Çñ­ùÁ Ïá­ã»­Éáí §×³­é³·­ñáõ­ÃÇõݦ` å³ï­ÙÇ­ãÁ ³Û¹ ųݭñ³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³­ÝÇ Ù»ç ϳñ¨á­ñáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ å³ï­ Ù³­Ï³Ý ÷³ë­ïÇ ï³­ñ»·­ñáõ­ÙÁ (å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñÁ), ³Ûɨ` ׳­ éÇ Ïñá­Ý³Ëá­Ñ³­Ï³Ý ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç óáõÛó ï³­ÉÁ ³Ý­óá­ÕÇ­ÏÇ ¨ ѳ­í»ñ­ÅÇ, §ÏáÛñ ÙïùǦ ¨ §Ç­Ù³­ó»³É Ù³­ÑǦ ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý áõ­ ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý ¹»­ñÁ, ¨ ¹ñ³ ³½­¹»­óÇ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ³­å³­Ñá­í»­Éáõ ѳ­ Ù³ñ ¹Ç­Ù»­ÉÁ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ-µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇ (·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ): §È³õ ¿ ÏáÛñ ³­ãûù ù³Ý ÏáÛñ Ùïûù¦ ѳ­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­Ýáõí۳ٵ ÏñÏÇÝ ³­é³­ç³¹ñ­íáõÙ ¿ Ñá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ Ñ³­Ï³­ëáõíÛáõ­ÝÁ, áñ­ï»Õ áõ­ñáõÛÝ ·áñ­Í³­éáõÛà ¿ Ó»éù µ»­ñáõÙ ÙÇï­ùÁ` Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ÙÁ ѳëó­Ý»­Éáí ³Ý­Ñ³ï-»ñ­ÏÇñ ѳ­ñ³­µ»­ ñáõí۳­ÝÁ. §´á­Éáñ Ù³ñÙ­ÝáÛë Ñá­·Ç ¿ ϻݭ¹³­Ýáõ­ÃÇõÝ, ÇëÏ Ù³ñÙ­ÝáÛ ¨ Ñá·­õáÛ ÙÇïù »Ý ϳ­é³­í³ñ. ¨ áñ­å¿ë ³é ÙÇ Ù³ñ¹` ³Ûë­å¿ë ³é µá­Éáñ ³ß­Ë³ñÑë¦: Êá­Ñ³­Ï³Ý ¹³­ïá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ëï³­ÝáõÙ ¿ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ߻߭ ï³¹­ñáõÙ Ýñ³­Ýáí, áñ` §Â³­·³­õáñ áã ½ÇõñÝ ÙdzÛÝ ï³­ó¿ å³ñ­ïÇë, ³ÛÉ ¨ á­ñáó »Õ¨ å³ï­×³éù Ç Ïá­ñáõëï¦: ²Ûë Ùßï³ñ­¹Ç³­Ï³Ý ×ßÙ³ñ­ ïáõíÛáõ­ÝÁ á­ñá­ß³­Ïdz­ÝáõÙ ¿ г½­Ï»ñ­ïÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ. §êÏë³õ ͳ­ÍáõÏ Ý»­ïÇõù Ëá­óá­ï»É ½ÙÇïë Çõ­ñáÛ ã³­ñáõ­Ã»³ÝÝ. ¨ ³ÝµÅ߭ϳ­Ï³Ý í¿ñë Ûá­ ·Çë ¨ Ç Ù³ñ­ÙÇÝ ï»­ë³­Ý¿ñ¦: ê³ ³­í»­ÉÇ åÇ­ïÇ ëñíÇ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý µ­¨»­éÇ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý Ëï³ó­Ù³Ý` ì³­ë³Ï êÛáõ­Ý»­óáõ ³Ý­ÓÇ Ù»ç: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ³Ûë Ëá­ÑÁ åÇ­ïÇ Ñ³ë­ÝÇ µ³­ñÇ-ã³ñ »ñÏ­íáõÃ­Û³Ý ¨ »½­ÝÇÏ­Û³Ý §â¿ ÇÝã áñ µÝáõ­Ã»³Ùµ ã³ñ Ç­ó¿¦

µ³­Ý³Ó¨Ç ٻϭÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ` ³½­·³­ÛÇÝ ÝáõÛÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí: سñ­¹áõ ϳ­Ù³­ÍÇÝ ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ïÝû­ñÇ­ÝáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ ÛáõÝù ¿, µ³Ûó ѳݭ·³­Ù³Ýù­Ý»­ñÁ ϳ­ñáÕ »Ý Ýñ³Ý »ñ­µ»ÙÝ µ³­ñÇ, »ñ­µ»ÙÝ ã³ñ ¹³ñÓ­Ý»É, áñ­ï»Õ ¹»ñ »Ý ˳­Õáõ٠ݳ¨ ݳ­Ë³ë­ï»ÕÍ ãáñë ÝÛáõ­ ó­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÁ. §ÆëÏ »­Ã¿ ³é ³Ý­µ³Ý ³ß­Ë³ñÑë ³Ûë­å¿ë Ñá· ï³­ÝÇ ²ë­ïá­õ³Í, áñ­ã³÷ ¨ë­ ³­é³­õ»É ³é µ³­Ý³­õáñ ³ß­Ë³ñÑë` Ù³ñ¹ë… ºõ ³­Ù»­Ý³ÛÝ ³­ñ³­ñ³Íù ³Ý­µ³­Ýáõ­Ã»³Ùµ ϳ­ï³­ñ»Ý ½Ññ³­Ù³Ýë å³­ïá­õÇ­ ñ³­ÝÇ Ýá­ñ³, µ³Ûó Ù³ñ¹ ¨ Ññ»ß­ï³Ï ³­½³ï Ãá­Õ»³É Ç Ï³Ùë ³Ý­ÓÇÝ, ù³Ý­½Ç Ùï³­õáñù »Ý¦: ²Ûë ¨ ³ÛÉ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ó­¨³­Ï»ñ­åáõÙ­Ý»­ñÇ Ë᭠ѳ­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ ѳݭ·»ó­ÝáõÙ ¿ §ÏáÛñ ÙïùǦ ³Û­ë³ß­Ë³ñ­Ñ³­ ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ` ¹ñ³Ýù ѳë­ï³­ï»­Éáí å³ï­Ù³­Ï³Ý ¹»å­ùÇ ¨ ³Ý­ÓÇ û­ñǭݳϭݻ­ñáí: ºñÏ­ñ³­ÛÇÝ ·áñ­Í»­ñÇ Ù»ç ÙïùÇ ³é­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ϳ٠µ³­ó³­Ï³­ÛáõíÛáõ­ ÝÁ ÑÇ­ÙáõÝù ÁÝ­¹áõ­Ý»­Éáí` º­ÕÇ­ß»Ý ½áõ­·³­Ñ»­éÁ ï³­ÝáõÙ ¿ ¹»­åÇ »ñ­ÏÇÝù` §ºõ ÿ­å¿ï ¨ Ù³ñÙ­Ýáí Û»ñÏ­ñÇ »Ùù, ³ÛÉ Ñ³­õ³­ïáí Û»ñ­ÏÇÝë »Ùù ßÇ­ Ý»³É¦: ²Ûë ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý å³ñ½ ¹ñáõÛ­ÃÁ, áñ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­ ϳ­é³Ï Áݭóó­ùáí »ñϭݳ­ÛÇÝ Ã³­·³­íá­ñÇó Çç­ÝáõÙ ¿ »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ Ã³­·³­ íá­ñáõíÛáõÝ` ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáõ, áñ ³Ûë­ï»Õ ¿É ó­·³­íá­ñÁ å»ïù ¿ Ùï³­ÍÇ Çñ Ñå³­ï³Ï­Ý»­ñÇ Ï۳ݭùÇ ¨ ³­å³­Ñá­íáõí۳Ý, ³Ý­·³Ù Ýñ³Ýó Ù»Õ­ù»­ ñÇ Ãá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ: Æ í»ñ­çá, ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳݭ·áõÙ »Ý ݳ¨ ѳ­Û»­ñÇÝ å³ñ­ï³¹ñ­í³Í »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ ïÇ­ñ³­Ï³­ÉÇ` г½­Ï»ñ­ïÇ ·á­Ûáõí Û³­ÝÁ: ºÝ­Ã³ñÏ­í»±É­ ³Ûë §Ù³Ñ­Ï³­Ý³­óáõ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ñǦ 峭ѳÝç­ Ý»­ñÇÝ, û± áã, »­Ã» ѳÛï­ÝÇ ¿, áñ å»ïù ¿ Ñݳ­½³Ý¹ ÉÇ­Ý»É ïÇ­ñá­çÁ: ºí ³­Ù»Ý ÇÝã å³ñ­½áõÙ ¿ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ µ³­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÉáõÛ­ëáí ϳ٠áã-ÏáõÛñ Ùïùáí ·áñ­Í»­Éáõ û­É³¹­ñ³Ý­ùÁ. §ÆëÏ »­Ã¿ í³ëÝ Ù³Ñ­Ï³­Ý³­óáõ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ñÇÝ ½³ÛÝ ³­ñáõ­ÃÇõÝë ϳ­ï³­ñ¿³ù, áñ­ã³÷ ¨ë­ ³­é³­õ»É í³ëÝ ³Ý­Ù³Ñ ó­·³­õá­ñÇÝ Ù»­ñáÛ¦: ¸³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ÇÝù­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáí ݳ¨ г½­Ï»ñ­ïÇ ÂÕÃÇ å³­ï³ë­Ë³­Ýáí ¨ Ô­¨áݹ­Û³Ý­Ý»­ñÇ µ³­Ý³­í»­×áí (ÐÇÙ­ùÁ ϳñ ¹»é¨ë­ º½­ÝÇÏ ÎáÕ­µ³­ óáõ §ºÕÍ ³­Õ³Ý­¹áó¦-áõÙ) º­ÕÇ­ß»Ý ÝÙ³Ý ÝíÇ­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ó­¨³­íáñ­ í³Í ³Ý­Ù³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³Ûë­åÇ­ëÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ËáñÑñ­¹³­ÝÇß­Ý»­ñáí . §²­Ù»­Ý³ÛÝ Ù³ñ¹ Û³ÝÓÝ Çõñ »­Ï»­Õ»­óÇ ¿, ÝáÛÝ ÇÝùÝ ù³­Ñ³­Ý³Û. Ù³ñ­ÙÇÝù Çõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ` êáõñµ ë»­Õ³Ý, ¨ á­·Çù Ýá­óáõÝó` ä³­ï³­ñ³· ÁÝ­¹áõ­Ý»­ÉǦ: ºñµ Ô­¨áݹ­Û³Ý­Ý»­ñÇ Ñ³­Ï³­×³­é³­Ï³Ý µ³­ ݳ­í»­×Çó Ñ»­ïá, áñ­å»ë íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ññ³­ß³­å³­ïáõ­ÙÇ ÷³ëï, óáõÛó ¿ ïñíáõÙ, û ÇÝã­å»ë Ùá·­å»­ïÁ øñÇë­ïá­ëÇ Ñ³­í³­ïÇÝ ¿ ·³­ÉÇë`

·»­ñ³­¹³­ë»­Éáí ëå³­ëáõ­ÙÁ, §Ã¿ »±ñµ­ Ç­ó¿` ½Ç »­ÉÇó Ç Ã³ÝÓ­ñ³­¹³Ý­¹³Õ Ó³ÝÓ­ñ³­ÉÇ Ù³ñÙ­ÝáÛë ³Û­ëá­ñÇϦ, ³­å³ ë³ ÏñÏÇÝ ³Ý­·³Ù Áݹ·­ÍáõÙ ¿ ì³­ë³­ÏÇ Ù³ñ٭ݳ­å³ßï ÷³­é³­ëÇ­ñáõí۳Ý, »ñÏ­ñ³­íáñ ó­·³­íá­ñÇÝ ·»­ñ³­å³ï­íáõíÛáõÝ ï³­Éáõ ѳ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ëݳݭÏáõíÛáõ­ÝÁ: ì³ñ­¹³­Ý³Ýó ݳ­Ñ³­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý Ñá·¨áñ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­ íá­ñáõ­ÙÇ ÏáÕ­ùÇÝ ì³­ë³­ÏÇ áñ¹­Ýá­ïáÕ Ù³ñÙ­ÝÇ ë³­ï³­Ïáõ­ÙÁ µá­Éáñ ÑÇ­ ÙáõÝù­Ý»­ñáí ïå³­íá­ñÇã ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ ÙÁ, áñ º­ÕÇ­ß»Ý ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ Çñ ѳÛï­ÝÇ ³­ýá­ñǽ٭ݻ­ñáí: ÆëÏ ·ñùÇ ¹³­ë³ï­í³­Ï³Ý ϳ٠¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý Ïá­ãáõ­ÙÁ, áõÕ­Õ³­ÏÇ Ó­¨³­Ï»ñå­ Ù³Ùµ, å³ï­ÙÇ­ãÁ áõÕ­ÕáõÙ ¿ ¹»­åÇ Ù»ñ­Å»­ÉÇÝ, ³­í»­ÉÇ ù³Ý û­ñǭݳ­Ï»­ÉÇÝ` ³½­·³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ³­éáõ­Ùáí ϳñ¨á­ñ»­Éáõ ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý íï³Ý­·Á. §¶ñ»­ó³õ ÛÇ­ß³­ï³­Ï³­ñ³Ýë ³Ûë í³ëÝ Ýá­ñ³ (ì³­ë³­ÏÇ), ³é Ç Ïßï³Ù­µáõÙÝ Û³Ý­¹Ç­Ù³­Ýáõ­Ã»³Ý Ù»­Õ³ó Ýá­ñ³ó. ½Ç ³­Ù»­Ý³ÛÝ` áñ ½³Ûë Éá­õ»³É ·Ç­ï³ë­ó¿, ݽáíë Ç Ñ»ï ³ñÏ­ó¿, ¨ ÙÇ ÉÇ­óÇ ó³Ý­Ï³­óáÕ ·áñ­ Íáó Ýá­ñ³¦: àõ­ñ»ÙÝ` º­ÕÇ­ß»Ç Ñ³­Ù³ñ ·á­Û³­µ»ñ ·³­Õ³­÷³­ñÁ ³½­·³­ÛÇÝ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ¿: ÆëÏ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý û­ñǭݳϭݻ­ñÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­ Ý»­ñÇ Ù»ç, ÃíáõÙ ¿, ³­Ù»­Ý³­Ï³ñ¨á­ñÁ áã û µá­Éáñ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»ÉÝ ¿, ³ÛÉ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý á­·áõ ³½­·³­ÛÇÝ-Ëá­Ñ³­Ï³Ý µ³­ó³­ ѳۭïáõ­ÙÁ: º­ÕÇ­ß»ÇÝ ³­é³­í»­É³­å»ë Ñáõ­½áõÙ ¿, û­ñǭݳÏ, ²­í³­ñ³Û­ñÇ µ³­ ݳ­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ ¨ë, ¨ ³½­·³­ÛÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝÝ ¿É ³ñŨáñ­íáõÙ ¿ Ñ»Ýó ³Û¹ ³­éáõ­Ùáí. §²­Ù»­Ý³ÛÝ ã³­ñÇù Ùï³­Ý»Ý Ç ÙÇïë Ù³ñ­¹áÛ Û³­Ýáõ­ëáõÙ­Ýáõ­Ã»­Ý¿¦, ù³­ÝÇ áñ §ÏáÛñ ½ñÏÇ Ç ×³­é³­·³Û­ÃÇó ³­ñ»­·³­Ï³Ý, ¨ ï·Ç­ïáõ­ÃÇõÝ ½ñÏÇ Ç Ï³­ï³­ñ»³É Ï»­Ý³ó¦: º­ÕÇ­ß»Ç ·ñùÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ ¨ë ­Ûáõ­ñá­íÇ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ ¿ ³Ûë å³­ ѳÝç­Ý»­ñÇÝ, áñ­ï»Õ ³ëï­í³­Í³­µ³­Ý³­Ï³­ÝÁ ·Ç­ï³­Ï³Ý, å³ï­Ù³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ µ³­Õ³¹­ñ³­Ù³ëÝ ¿. 1. Ðá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ, µ³­ ñáõ ¨ ã³­ñÇ ÙÇç¨ »ñ­Ï³ï­í³Í ³ß­Ë³ñÑÝ áõ Ù³ñ­¹Á (ѳ­Û»ñ ¨ å³ñ­ ëÇÏ­Ý»ñ, í³ñ­¹³­Ý³Ýù ¨ í³­ë³Ï­Û³Ýù) Ïïï³Ý­ùÇ, ÇÝù­Ý³­Ù»ñÅ­Ù³Ý ×³­Ý³­å³ñ­Ñáí (Ï»ÕÍ áõ­ñ³­óáõíÛáõÝ, Ô­¨áݹ­Û³Ý­Ý»­ñÇ Ý³­Ñ³­ï³­Ïáõí ÛáõÝ) å»ïù ¿ Ó·ï»Ý µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñ»­Éáõí۳Ý, §áõ­ëáõ٭ݳ­Ï³­Ýáõí ۳ݦ, ¨ áã û §ÏáõÛñ ÙïùǦ, ¨ ³Û¹ Ï»ñå` ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý áõ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­íáõÝ­ùÇ (²­í³­ñ³Ûñ` Çñ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѳխó­Ý³­Ïáí, Ô­¨áݹ­Û³Ý­Ý»­ñÇ Ïñá­Ý³­µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ѳխó­Ý³­ÏÁ): ²­í»­Éáñ¹ ãÇ ÉÇ­ÝÇ ÑÇ­ß»É ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ½áõ­·³­Ñ»­éÁ, ¨ áã ÙdzÛÝ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ ïáí. ³) Ðá­·Ç ¨ Ù³ñ­ÙÇÝ` ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ¨ îñ¹³­ïÇ Ï»ñ­å³ñ­ Ý»­ñáõÙ, µ) ÆÝù­Ý³­Ù»ñ­ÅáõÙ ¨ ³­å³ß­Ë³­ñ³Ýù` Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Ïïï³Ý­ùÁ

¨ Êáñ­íÇ­ñ³­åÁ, îñ¹³­ïÇ Ëá­½³­Ï»ñ­åáõíÛáõ­ÝÁ, ·) ´³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³­ ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý Ó·ïáõÙ ¨ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³­ïáõÙ` ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý ÁÝ­¹áõ­ Ýáõ­ÙÁ ¨ ѳ­Û»­ñÇ ¹³ñ­ÓÁ: 2. ä³ï­Ù³­Ï³Ý ÷³ë­ïÇ áõ ³Ý­ÓÇ ³Ûë­åÇ­ëÇ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ ͳ­é³­Û»ó­íáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÏÇó­Ý»­ñÇÝ ¨ ë»­ñáõݹ­Ý»­ ñÇÝ ¹³ë­ïdz­ñ³­Ï»­Éáõ, áõÕ­Õ»­Éáõ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý Ýå³­ï³­ÏÇÝ, áõ­ëáõ­óáõ­ÙÁ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý Ïá­ãáõ­ÙÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é ëï³­ÝáõÙ ¿ ³½­·³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ëï: 3. àõ­ë³­Ý»­Éáõ-¹³ë­ïdz­ñ³­Ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ å»ïù ¿ Ëáë­ùÁ ÉÇ­ÝÇ ³½­¹»­óÇÏ áõ ïå³­íá­ñÇã. ¨ ³Ûë­ï»Õ ÇÝù­Ý³­µáõË ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý 峭ѳÝç ¿ ¹³é­ÝáõÙ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõ­ ÙÁ, Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý ï³ññÝ áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ÛÉ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»ñ, ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý-ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ϳ­Ýá­ÝÇ Ëáñ­ù³­ÛÇÝ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ïáõ­ÙÁ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ á­×Ç ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõí۳­ÝÁ: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõí Ûáõ­ÝÁ å»ïù ¿ áõ­Ý»­Ý³ñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝ ¨ë: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ. º­ÕÇ­ß»Ç µ³­ ݳë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ˳éÝ­í³Í­ùÁ ½·³­ÉÇ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï` ¨ ·Ç­ï³­í»ñ­Éáõ­ ͳ­Ï³Ý ѳï­í³Í­Ý»­ñáõÙ, ¨ ¹»å­ù»­ñÇ ï³­ñ»·ñ­Ù³Ý Ù»ç, ¨ Ëá­Ñ³­Ï³Ý Áݹ­ÙÇ­ç³ñ­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ: Ð³Û å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ñ­Å³­ÝÇ­ùÁ á­ñá­ßáÕ Ï³ñ¨áñ ѳݭ·³­Ù³Ýù­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ÇÝã­å»ë ·Ç­ï»Ýù, å³ï­Ù³­Ï³Ý ³Ý­ÓÇ Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙÝ ¿, »ñµ å³ï­ÙÇ­ãÁ ³Ý­ ÓÁ, ¹»å­ùÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí, ½·³­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ï»ñ­å³­ñÇ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ÇÝã-ÇÝã ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ: ƭѳñ­Ï», ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë ­Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ÑÇÙ­ùáõ٠ѳ­×³Ë ÙÝáõÙ ¿ µ³­ñÇ-ã³ñ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý »ñ­Ï³ï­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ` Çñ Éáõ­ë³­íáñ ϳ٠ÙÃÇÝ ïå³­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ¨ ¹ñ³ áõ­ëáõ٭ݳï­í³­Ï³Ý ¹»­ñáí: §ì³ëÝ ì³ñ­ ¹³­Ý³Û ¨ г­Ûáó å³­ï»­ñ³½­ÙÇݦ ·ñùáõÙ ³Ï­Ý³­éáõ ¿ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý »­é³­ß»ñï µ­¨»­é³­óáõ­ÙÁ. ³) ì³ñ­¹³Ý ¨ ì³ñ­¹³­Ý³Ýù, µ)­ å³ñ­ëÇÏ­Ý»ñ, ·)­ ì³­ë³Ï ¨ ¹³­í³­×³Ý­Ý»ñ: ì³ñ­¹³­ÝÇ ¨ ì³ñ­¹³­Ý³Ýó Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ų­Ù³­Ý³Ï Ëáë­ùÇ Ù»ç á­ñá­ßá­ÕÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³ó­Ù³Ý Éáõ­ë³­íáñ ïñ³­Ù³¹­ ñáõíÛáõ­ÝÁ, ѳۭñ»­ÝÇ­ùÇÝ, ѳ­í³­ïÇÝ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ ¨ ³Ýӭݳ­½á­Ñáõí Û³Ý ³½­·³­å³Ñ­å³Ý ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ Ù»Í Ëáñ­Ñáõñ¹ ¿ ëï³­ÝáõÙ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ Í³­í³­ÉáõÙ­Ý»­ñáí, ÇÝ­ãÇ ³½­¹»­óáõÃ­Û³Ý ß³­é³­íÇÕ­Ý»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý ÙÇÝ㨠Ýáñ áõ Ýá­ñ³­·áõÛÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­Ýáõí ÛáõÝ: ì³ñ­¹³­ÝÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ, ÇëÏ ì³ñ­ ¹³­Ý³Ýó º­ÕÇ­ß»Ý ï³­ÉÇë ¿ ¹Ç­åáõÏ Ù³Ï­¹Ç­ñ³­ÛÇÝ ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³Ý, áõñ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ á­ñá­ß³­ÏÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ëϽµáõÝ­ùÁ ϳñ¨áñ ã¿,

Ýñ³Ýù áõÕ­Õ³­ÏÇ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ »Ý µ³­ñáõ á­ñ³­Ï³­ÛÇÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ ÙÁ. Êáé­Ëá­éáõÝ­Û³ó ïáÑ­ÙÇó` §Ïá­ñá­íǦ Êá­ñ»­ÝÁ, ¶ÝÃáõÝ­Û³ó ó»­ÕÇó` §½³ñ­Ù³­Ý³­ÉǦ ׳­ïÁ, ¸Ç­Ù³ùë­Û³Ý ó»­ÕÇó` §Ç­Ù³ë­ïáõݦ ÐÙ³­Û³­ ÏÁ, §Ññ³­ß³­Ï»ñï¦ Ü»ñ­ë»Ñ ø³ç­µ»­ñáõ­ÝÇÝ, ¶ÝáõÝ­Û³ó ó»­ÕÇó` §Ù³­ ÝáõϦ 쳭ѳ­ÝÁ, ÀݭͳۭÝáó ó»­ÕÇó` §³ñ­¹³ñ¦ ²ñ­ë»­ÝÁ, §Ñ³­é³­ç³­¹»Ù¦ ¶³­ñ»­·ÇÝ êñí³ÝÓï­Û³­ÝÁ ¨ áõ­ñÇß­Ý»ñ, á­ñáÝù µá­ÉáñÝ ¿É ì³ñ­¹³­ÝÇ Ñ»ï ݳ­Ñ³­ï³Ï­í»­óÇÝ ²­í³­ñ³Û­ñáõÙ, ¨ Ýñ³Ýó ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³Ù­µáÕ­ ç³­óáõ­ÙÁ ëå³­ñ³­å»ïÝ ¿: ì³ñ­¹³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ ³½­·³Ý­í»ñ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ óáõ­ó³¹Áñ­ íáõÙ-ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï, ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ϳ٠³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ ݳó­í³Í, ¨ ݳ »ñ¨áõÙ ¿ áñ­å»ë ÑÙáõï ¹Ç­í³­Ý³­·»ï, ÷áñ­Ó³­éáõ ½á­ñ³­ Ï³Ý ¨ å³ñ­½³­å»ë` Ù³ñ¹-Ñá­·»­µ³Ý` ³Ý­ÙÇ­ç³­Ï³Ý Ï³­å»­ñÇ Ñ³­Õáñ­ ¹³Ï­ó»­ÉÇáõÃ­Û³Ý Ï³­ñá­Õáõí۳ٵ: Üñ³ ßáõñ­çÁ åÇ­ïÇ Ñ³­Ù³ËÙµ­íÇ ³½­ ·Á, Ýñ³­Ýáí ÏéÇ­íÁ åÇ­ïÇ §Ñ³­Ûáó å³­ï»­ñ³½Ù¦ ¹³é­Ý³. §Æµñ¨ ï»­ëÇÝ ½³­çá­Õáõ­ÃÇõÝ ·áñ­ÍáÛÝ (²Ý·­ÕÇ)…·³­ÛÇÝ Åá­Õá­í¿ÇÝ ¨ Ýá­ù³¦: ê³ ÑÇÙ­ ݳ­íá­ñáõÙ ¿ ¹»å­ù»­ñÇ ³Ù­µáÕç Áݭóó­ùáõÙ, ݳ¨ ²­í³­ñ³Û­ñÇó ³­é³ç, Ýñ³ ëñµ³­ÛÇÝ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ. §¸áõ ï¿ñ ëïñ³­ï¿· ³­Ù»­Ý»­óáõÝ, áã ÇÝã åÇ­ïÇ ù»½ íϳ­Ûáõ­ÃÇõÝ Ç Ù³ñ¹­Ï³­Ý¿¦,- íëï³Ñ »Ý µá­Éá­ñÁ: ì³ñ­ ¹³­ÝÁ ѳۭñ»­ÝÇ­ùÇ áõ ѳ­í³ï­ùÇ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ ×³­é»ñ ¿ ³­ëáõÙ, µ³Ûó ¨ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ï»ñ­å³­íáñ­íáõÙ Çñ ·áñ­Í»­ñÇ Ù»ç: àñ­å»ë ÑÙáõï ¹Ç­í³­Ý³­ ·»ï` ݳ É³í ¿ å³ï­Ï»­ñ³ó­ÝáõÙ, áñ ÙÇ ù³­ÝÇ ³Ý­·³Ù ·»­ñ³­½³Ý­óáÕ ¨ ѽáñ Ù³ï­Û³Ý ·áõݹ áõ­Ý»­óáÕ å³ñ­ëÇó µ³­Ý³­ÏÇ ¹»Ù å»ïù ¿ »É­ Ý»É` ¹³ß­Ý³­ÏÇó­Ý»ñ áõ­Ý»­Ý³­Éáí: »᭹á­ëÇÝ Ñ³­çáñ­¹³Í سñ­Ïdz­Ýáë áã ѳ­Û³­ë»ñ ϳÛë­ñÇ Ù»ñ­Åáõ­ÙÇó Ñ»­ïá áã ÙdzÛÝ åÇ­ïÇ áõ­Ý»­Ý³É ѳñ¨³Ý ²Õ­í³Ý­ùÇ ¨ ìñ³ë­ï³­ÝÇ ¹³ß­Ý³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûɨ ÃÇ­ÏáõÝùÝ ³­å³­Ñá­í»É Ñá­Ý»­ñÇ áõ­Åáí, áõë­ïÇ Ý³ ÇÝ­ùÁ ·ÝáõÙ ¿ Ðá­Ý³ó »ñ­ÏÇ­ñÁ: ¼á­ñ³­í³­ñÇ ÷áñ­Ó³­éáõíÛáõ­ÝÁ Ñáõ­ßáõÙ ¿, áñ å³ñ­ëÇó ½á­ñ»Õ µ³­ ݳ­ÏÇ ¹»Ù ѳÛï­ÝÇ ¨ ÁÝ­¹áõÝ­í³Í é³½­Ù³­Ï³ñ­·áí ÏéÇ­íÁ ϳ­ñáÕ ¿ ëå³ë­í³Í ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ ãï³É. ÇëÏ ³Û¹ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ ѳխó­Ý³ÏÝ ¿ ¨ áã û ëáëÏ Ý³­Ñ³­ï³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: ºí ì³ñ­¹³­ÝÁ, ѻ層­Éáí å³ñ­ ëÇó áõ­Å»­ñÇ ¹³­ë³­íá­ñáõí۳­ÝÁ, Áëï ³Û¹Ù Ï³ñ­·áõÙ ¿ ݳ¨ Çñ ½áñ­ùÇ Ã­¨»ñÝ áõ Ï»Ýï­ñá­ÝÁ, ÏéíÇ ³­Ù»­Ý³­Ã»Å ѳï­í³­ÍáõÙ Ï³Ã­í³­Í³­Ñ³ñ ³­ÝáõÙ Ù³ï­Û³Ý ·áõÝ­¹Á, ÏÇ­ëáõÙ å³ñë­Ï³­Ï³Ý µ³­Ý³­ÏÁ, ³Ý­Ï³­ñáÕ ¹³ñÓ­Ýáõ٠í¨»­ñÁ: ܳ ѳëó­ÝáõÙ ¿ ³­Ù»­Ý³³Ýë­å³­ë»­ÉÇ Ñ³ñ­í³­ÍÁ. Çñ ·Ý¹áí ³­é³­çÇ­ÝÁ Ý»ï­íáõÙ ¿ Ãßݳ­Ùáõ Ï»Ýï­ñá­ÝÁ, ˳é­ÝáõÙ é³½­Ù³­ ϳñ­·Á û­Ïáõ½ Ýñ³­Ýáí, áñ ·É˳­íáñ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ñÁ ³­é³­çÇÝ ½á­Ñ»­

ñÇó Ù»ÏÝ ¿ ¹³é­ÝáõÙ: г­í³ë­ïÇ ¨ áã ¹Åí³ñ Ãí³­óáÕ Ñ³Õ­Ã³­Ý³­ÏÁ ³Ýëå³­ë»­ÉÇ Ë³é­Ý³ß÷á­Ãáí Ïáñó­ñ³Í å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ »Ý ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÁ, µ³Ûó ѳ­Û»­ñÇó »­ñ»ù ³Ý­·³Ù ³­í»­ÉÇ ½áÑ »Ý ï³­ÉÇë: ÆëÏ ëå³­ñ³­å»­ïÇ Ññ³­Ù³­ÝÇ Ñ³­Ù³­Ó³ÛÝ` ϳ½­Ù³­Ï»ñå­í³Í ݳ­Ñ³Ý­ çáí É»é­Ý»ñÝ »­É³Í Ñ³Û áõ­Å»­ñÁ Ñ»­ïá ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ Ñ³ñ­Ó³­ÏáõÙ­Ý»­ñáí Íí³­ïáõÙ »Ý å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇÝ` ³ñ¹­ÛáõÝ­ùáõÙ é³½­Ù³­Ï³Ý áã - á­ùÇÇ ¹Ç­ Ù³ó ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѳխó­Ý³Ï Ó»éù µ»­ñ»­Éáí: ì³ñ­¹³­ÝÇ µá­Éáñ ³­é³­ùÇ­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ¹ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ µ­¨»­é³­óáõ­ÙÁ ¨ ½áõï Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ óáõ­ó³¹ñ­íáõÙ »Ý ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇó ³­é³ç Çñ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÇÝ áõÕ­Õ³Í Ëáë­ùáõÙ: ²Û¹ Ëáë­ ùÁ ѳ­í³­ïÇ áõ »ñÏ­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ÝíÇ­ñáõÙÝ ¿, ϳ٭ùÇ ¨ áõ­ÅÇ å³­ ѳÝç. §ºñ­ÏÇõÕ Ã»­ñ³­Ñ³­õ³­ïáõ­Ã»³Ý ¿ Ýß³­Ý³Ï. ½Ã»­ñ³­Ñ³­õ³­ïáõ­ÃÇõÝ Ù»ù Ç Ù»Ýç í³Õ Ù»ñ­Å»­ó³ù, ÁݹݭÙÇÝ ¨ »ñ­ÏÇõÕÝ ÷³­ËÇ­ó¿ Ç Ùï³ó ¨ Ç ËáñÑñ­¹áó Ù»­ñáó¦, ¨ »­Ã» ѳ­ë»É ¿ Ï۳ݭùÁ ٳѭí³Ùµ ÷á­Ë»­Éáõ ų­Ù³­Ý³­ÏÁ, áõ­ñ»ÙÝ, §ÙdzÛÝ Û³­ñáõ­ÃÇõÝë ù³­çáõ­Ã»³Ý` í³­ïáõ­ÃÇõÝ ÙÇ Ë³é­Ý»ë­óáõù¦: Êáë­ùÇ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç ëå³­ñ³­å»­ïÁ Ù³ñ¹­Ï³­ ÛÇÝ-Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý Ýáõñµ ß÷áõÙ­Ý»­ñáí ߻߭ïáõÙ ¿ Çñ ѳ­ë³­ñ³Ï ½ÇÝ­ íáñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ³­é³­ù»­ÉáõÃ­Û³Ý Ýáõۭݳ­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ áõ Ùdzë­Ý³­Ï³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ` ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí, áñ Ùdz­ëÇÝ ß³ï ÏéÇí­Ý»­ñáõÙ »Ý »­Õ»É. §Ò»­½³­ÝÇó ß³­ï»­ñÁ ù³­çáõí۳ٵ ÇÝ­Ó³­ÝÇó ³­í»­ÉÇ í»ñ »ù ¨ ѳۭñ»­Ý³­Ï³Ý ·³­ÑÇ å³ï­íáí` ³­í»­ÉÇ µ³ñÓñ¦, áõë­ïÇ §ã»ñÏÝ­ã»Ýù, áã ¿É Ù³Ñ­Ï³­Ý³­óáõ Ù³ñ­¹áõ ³Ñ­é»­ÉÇ ëñÇ ¹»Ù ÃÇ­ÏáõÝù­Ý»ñë ¹³ñÓ­Ý»Ýù¦: ì³ñ­¹³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ ¹ñ³­Ï³Ý µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý ѳ­Ï³¹­ñáõí ÛáõÝÝ »Ý å³ñ­ëÇÏ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÁ ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ì³­ë³Ï êÛáõ­Ý»­óÇÝ: ä³ñ­ ëÇÏ ïÇ­ñ³­Ï³É­Ý»­ñÁ ³­é³Ý­ÓÇÝ-³­é³Ý­ÓÇÝ ¹³é­ÝáõÙ »Ý µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ ÏñáÕ­Ý»ñ` áñ­å»ë ³Ù­µáÕ­çáõíÛáõÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ý»­ Éáí ã³­ñÁ: Üǭ볭ɳ­íáõñ­ïÁ Ëï³ó­ÝáõÙ ¿ ݻݭ·áõíÛáõ­ÝÁ, ¸»Ý­ß³­åáõ­ÑÁ` ¹³­Å³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ØÇÑñ­Ý»ñ­ë»­ÑÁ` Ëá­ñ³­Ù³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ÇëÏ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇ ³Ù­÷á­÷áõ­ÙÁ г½­Ï»ñ­ïÇ Ï»ñ­å³­ñÇ Ù»ç ¿: ¼áõï Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ-·»­Õ³ñ­ í»ë­ï³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ¿É Ëá­ëáõÝ ¿ ì³ñ­¹³­ÝÇ ¨ å³ñ­ëÇÏ ½á­ñ³­å»ï ÜÇ­ 볭ɳ­íáõñ­ïÇ ×³­é»­ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ: º­Ã» ì³ñ­¹³­ÝÁ ÝáõÛÝ ÝíÇ­ñáõ­ ÙÇ Ñ³­ñ³­½³­ïáõí۳ٵ ¿ ϳå­í³Í Çñ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, ³­å³ å³ñ­ëÇó ½á­ñ³Ñ­ñ³­Ù³­Ý³­ï³­ñÁ ëå³Ý­¹Ç ¿ ÙÕáõÙ Çñ ½áñ­ùÇÝ, å³ñ·¨Ý»ñ Ëáë­ ï³­ÝáõÙ á­Ù³Ýó ¨ ëå³é­Ý³­ÉÇù­Ý»ñ ï³­ÉÇë: ÎéíÇó ³­é³ç Çñ ½ÇÝ­íáñ­ Ý»­ñÇÝ Ý³ ³­Ñ³­µ»­ÏáõÙ ¿, áñ »­Ã» Ù»ÏÝ áõ Ù»­ÏÁ ÷áñ­ÓÇ ÷³Ë­ã»É, ³­å³ Ù³Ñ ¿ ëå³ë­íáõÙ áã ÙdzÛÝ Ýñ³Ý, ³Ûɨ Ýñ³ µá­Éáñ ѳ­ñ³­½³ï­Ý»­ñÇÝ:

¸»Ý­ß³­åáõ­ÑÇ ¹³­Å³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ÇÝã­å»ë ï»­ë³Ýù, ѳñ­Ï³­Ñ³­Ýáõí Û³Ý Ó­¨áí áõÕÕ­í³Í ¿ÇÝ »ñÏ­ñÇÝ, »­Ï»­Õ»­óáõÝ ¨ µá­Éáñ Ù³ñ¹­Ï³Ýó: ܳ ã¿ñ ѳݭ¹áõñ­ÅáõÙ áñ¨¿ ã»Ý­Ã³ñÏ­í³­ÍáõíÛáõÝ ¨ å³ï­ÅáõÙ ¿ñ ³Ý˭ݳ: ²­Ñ³ û­ñǭݳÏ` ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ïå³­íá­ñÇã ÙÇ ¹ñí³· ѳñ­Ï³­Ñ³­ í³­ùÇ ¨ Ñ³Û »­åÇë­Ïá­åá­ëÇ ½ñáõÛ­óÇó, áñÝ ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ ß³ñ­ÅáõÝ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùáí. §¸»Ý­ß³­åáõÑ.- ºë Éë»É »Ù, áñ µá­Éáñ íݳë­Ý»­ñÁ èßïáõ­ÝÇ­ùáõÙ ¹áõ »ë ѳëó­ñ»É: º­åÇë­Ïá­åáë.- º­Ã» ³Û¹­å»ë ëïáõÛ· ï»­Õ»­Ï³­ó»É »ë, ÇÝ­ãá±õ­ »ë Ýá­ñÇó ѳñó­ÝáõÙ: ¸»Ý­ß³­åáõÑ.- àõ­½áõÙ »Ù ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ ù»½­ÝÇó Ç­Ù³­Ý³É: º­åÇë­Ïá­åáë.- àã, ÇÙ ³ñ­ÛáõÝÝ »ë ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ: ¸»Ý­ß³­åáõÑ.- ²ñ­Ûáõ­Ý³ñ­µáõ ·³­½³Ý ã»Ù, ³ÛÉ íñ»ÅËÝ­¹Çñ »Ù ÉÇ­ÝáõÙ ³ëï­í³Í­Ý»­ñÇÝ ³­Ý³ñ­·»­Éáõ ѳ­Ù³ñ¦. ¨ ³Ûë­å»ë ß³­ñáõ­Ý³Ï: ØÇÑñ­Ý»ñ­ë»­ÑÇ Ëá­ñ³­Ù³Ý­ÏáõÃ­Û³Ý ¨ ¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý Ùáõà ù³Û­É»­ ñÇ íϳ­ÛáõíÛáõÝÝ ¿ ³ÛÝ, áñ ²Ý·­ÕÇó Ñ»­ïá ݳ ì³­ë³­ÏÇÝ Ð³­Ûáó ó­·³­ íá­ñáõíÛáõÝ ¿ñ Ëáë­ï³­ÝáõÙ, ÇëÏ ²­í³­ñ³Û­ñÇó Ñ»­ïá å³ñ­ëÇó áã-ѳխ ó­Ý³­ÏÇ Ù»Õ­ùÁ ·óáõÙ ¿ ì³­ë³­ÏÇ íñ³, ¨ ¹ñ³ ѳ­Ù³ñ г½­Ï»ñ­ïÁ åÇ­ ïÇ å³ï­ÅÇ ¹³­í³­×³­ÝÇÝ: г½­Ï»ñ­ïÇ Ï»ñ­å³­ñÇ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý Ëï³­ óáõ­ÙÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ ¹Ç­í³­ÛÇÝ Ýϳ­ñ³·­ñÇ: ÐáõÛ­Ý»­ñÇ ¹»Ù ѳ­çá­ÕáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ݳ §ÇÝùÝ Çñ Ù»ç ³­É»­ÏáÍ­íáõÙ ¿ñ, û á±õÙ í­ñ³ ó­÷»Ù ¹³éÝ ÃáõÛ­Ý»ñë¦: º­éáõÙ ¿ ã³­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ϳñ­Í»ë §µáñ­µáù­í³Í Ïñ³­ÏÇ Ù»ç ß³ï í³­é»­É³­÷³Ûï ¿ ³­í»­É³ó­ÝáõÙ¦ ³ÛÝ, áñ Ùá­·»­ñÁ Ëáñ­Ñáõñ¹ »Ý ï³­ ÉÇë ¹³­í³­Ý³­÷á­ËáõíÛáõÝ å³­Ñ³Ý­ç»É å³ñ­ëÇó Ñå³­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý ï³Ï ·ïÝíáÕ µá­Éáñ ³½­·»­ñÇó ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ѳ­Û»­ñÇó, á­ñáÝù µá­Éá­ñÇó ß³ï »Ý Ñ³­í³­ï³­ñÇÙ øñÇë­ïá­ëÇ Ñ³­í³­ïÇÝ: г½­Ï»ñ­ïÁ, §ÇÝã­å»ë ã³ñ ¹¨¦, áõÙ ³­ÕÇù­Ý»­ñÇ ·³­É³­ñáõ­ÙÇó ÍáõË áõ Ïñ³Ï ¿ñ »É­ÝáõÙ ùÇÃ-µ»­ñ³­ ÝÇó, §Í³­Ïá­ïáõÙ ¿ Ùï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ µ³½­Ù³Ù­Ã»ñ ³­Ù³­ÝÁ ¨ óñáõÙï³­ñ³­ÍáõÙ ¿ñ Çñ µá­Éáñ ݻݭ·³­íáñ Ùï³Í­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ¦: ØÇÝ㨠í»ñç ѳ­Û»­ñÇ ³½­·³­ÛÇÝ áõ ³Ýӭݳ­Ï³Ý áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ µá­Éáñ ¹ñë¨á­ ñáõÙ­Ý»­ñÁ ³Ûë ã³­ñÇ Í³­í³­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï¨³Ýù ¿ÇÝ: º­ÕÇ­ß»Ç ·ñùáõÙ, ÇÝã­å»ë ï»­ë³Ýù, ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý áõ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ ì³­ë³Ï êÛáõ­Ý»­óáõ Ï»ñ­å³­ñÁ, ¹³­í³­×³­ÝáõÃ­Û³Ý Ýϳï­Ù³Ùµ ³ñ­·³­Ñ³­ï³Ý­ùÁ. Ñ»Ýó º­ÕÇ­ß»Ç ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ­ÅÇ ßÝáñ­ÑÇí ¿ ì³­ë³Ï ³­Ýáõ­ÝÁ Ñá­Ù³­ÝÇß­í»É §¹³­í³­×³Ý¦ µ³­éÇÝ: ܳ­Ë³­ å»ë ÃíáõÙ ¿. û Ù³ñ½­å³ÝÝ ³ÝÝ­Ï³ï ¿ å³ñ­ëÇó ¹»Ù ¨ ѳ­Ûáó ÇÝù­

ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ÙÕíáÕ ù³Û­É»­ñÇ Ù»ç` ÂÕÃÇ Ù»ñ­Åá­Õ³­Ï³Ý å³­ï³ë­Ë³­ ÝáõÙ, ³Ý­·³Ù Ï»ÕÍ áõ­ñ³­óáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï, Ñ»­ïá Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÇó û·­ ÝáõíÛáõÝ Ëݹñ»­Éáõ ·áñ­ÍáõÙ: ´³Ûó ²Ý·­ÕÇó Ñ»­ïá ß³ï ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ »Ý Ñëï³Ï­íáõÙ, ¨ ³Ûë­ï»Õ ¿É ¹³­í³­×³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ù³ÛÉ ³é ù³ÛÉ ¹³é­ÝáõÙ ¿ µ³­ó³­Ñ³Ûï: Øá·­å»­ïÇÝ Ý³ ѳÛï­ÝáõÙ ¿, áñ å»ïù ¿ ¹»é ëå³­ë»É. ÙÇÝ㨠ѳñ­Ù³ñ å³­ÑÁ ·³, ¨ ÇÝ­ùÁ áõ­Å»ñ ѳ­í³­ùÇ` §»­Ï»­Õ»­óáõ ³Ûë áõË­ ïÁ »ñÏ­÷»Õ­Ï»­Éáõ¦, Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï êÛáõ­ÝÇ­ùÇó Ùá­·»­ñÇÝ û·­ÝáÕ ½á­ñ³­ ËáõÙµ ¿ µ»­ñáõÙ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ³­í»­ÉÇ µ³­ó³­Ñ³Ûï ¿ ëÏëáõÙ ù³Û­ù³­ÛÇã áõ ³½­·³­¹³í ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ëáë­í»ó í»ñ¨áõÙ: ´³Ûó ²­í³­ñ³Û­ñÇó Ñ»­ïá å³ï­ÅÇ Ñ³­Ù³ñ îǽ­µáÝ Ï³Ýã­í³Í ¹³­í³­×³­ÝÁ, Çñ ͳ­é³­ÛáõÃ­Û³Ý í³ñÓÝ ³Ïݭϳ­É»­Éáí, óáõ­ó³¹­ñ³­µ³ñ å×ÝíáõÙ ¿, ¨ å³ï­ÙÇ­ãÁ ³Ûë ³Ý­ÙÇï ëݳ­÷³­éáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë ­Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ å³ï­ Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí. §…γ­å»ó ݳ¨ í³ñ­ë³­Ï³­ÉÁ ¨ ·ÉËÇÝ ¹ñ»ó áë­Ï»­Õ»Ý ËáõÛ­ñÁ, ¨ Ù³ñ­·³ñ­ïáí áõ óݭϳ­·ÇÝ ³Ï­Ý»­ñáí ÑÛáõë­ í³Í Ï鳭ݳ­Ïáõé áë­Ï»­ÓáõÛÉ Ï³­Ù³­ñÁ ϳ­å»ó Ù»ç­ùÇÝ, ·ÇÝ­¹»­ñÁ ϳ­Ë»ó ³­Ï³Ýç­Ý»­ñÇÝ ¨ ٳݭ۳­ÏÁ` å³­ñ³­Ýá­óÇó, ë³­ÙáõÛ­ñÇ Ùáõß­ï³­ÏÁ ·ó»ó áõ­ ë»­ñÇݦ ¨ ³ÛÉÝ: ²Ý­ó³­íáñ ÷³Û­ÉÇ áõ ÷³é­ùÇ Ñ³­Ù³ñ Ýñ³ ÙïùÇ Ë³­í³­ñÁ ×Çßï ¿ ·Ý³­Ñ³ï­íáõÙ, »ñµ Ýñ³Ý á­ñ³­ÏáõÙ »Ý §³Ý­ÙÇï í³­×³­é³­Ï³Ý¦, áñ ѳ­ í»ñ­Å³­Ï³­ÝÁ ÷á­Ë³­Ý³­ÏáõÙ ¿ ¹³­ï³ñÏ ³Ý­óá­ÕÇ­ÏÇ Ñ»ï. §àí ³Ý­ÙÇï í³­×³­é³­Ï³Ý, ½³Ý­Ù³Ñ ¨ ½³­Ý³Ýó å³­ïÇõÝ »­ïáõñ ¨ ½³Ý­ó³­õáñ¹ ·Ý»­ ó»ñ, ½áñ ¨ ½³Û¹ ¨ë­Áݹ Ùû­ïáÛ ³­õáõñë Ïá­ñáõ­ë³­Ý»­Éáó »ë¦: ²½­¹»­óÇÏ ¿ ³Ûë ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý µ³­ñá­Û³­Ï³Ý í³Ë­×³­ÝÁ. ³ñ­ù³­Û³­Ï³Ý ÁÝíñÇ­ùÁ í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ ¹³­ïÇ, Ýñ³Ý í»­ñ³­Ñ³Ý­¹»ñ­Ó³­íá­ñáõÙ »Ý Ù³­Ñ³­å³ñ­ïÇ Ñ³­·áõë­ïáí: §ÎáÛñ ÙïùǦ µÝ³­Ï³Ý ¹³­ï³ë­ï³­ÝÁ ¹³­í³­×³­ÝÇÝ ¹ÝáõÙ ¿ ÙdzۭÝáõÃ­Û³Ý áõ Ù»ñÅ­í³­ÍáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ¨ ³Û¹­å»ë ¿ ÙÇßï: ²Û­ë³ß­ ˳ñ­Ñ³­ÛÇÝ áõ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ÷³é­ùÇÝ Ñ»­ï³­Ùáõï ¹³­í³­×³­ÝÇ Ù³ñ­ÙÇ­ ÝÁ µ³Ý­ïÇ Ù»­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç áñ¹­Ýá­ïáõÙ ¿, Ýñ³­ÝÇó Ñ»­éáõ »Ý ÷³Ë­ãáõÙ µá­Éá­ñÁ, ݳ¨ µ³Ý­ïÇ Í³­é³­ÛáÕ­Ý»­ñÁ: Üϳ­ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ ë³ÑÙé­Ï»­óáõ­óÇã å³ï­Ï»­ñÇ. §æ»­é³õ ÷áñ Ýá­ñ³, ¨ ѳ­ñ³Ý ¨ ïñá­ñ»­ ó³Ý ·á·ù Ýá­ñ³, ¨ ù³­Ù»³É Ù½»­ó³õ óÝÓ­ñ³Ù­ëáõ­ÃÇõÝ Ýá­ñ³: º­é³­ÛÇÝ áñ­¹áõÝù Áݹ ³ãë Ýá­ñ³, ¨ Ç í³Ûñ ëá­ñ»­óÇÝ Áݹ éÝ·áõÝë Ýá­ñ³, Ëó³Ý Éë»­ÉÇù Ýá­ñ³, ¨ ͳ­Ïá­ï»­ó³Ý ã³­ñ³­ã³ñ ßñÃáõÝù Ýá­ñ³¦, §Ù³Ñ­í³Ý Ñáï ÷ã»ó Ýñ³­ÝÇó¦: êñ³­ÝÇó Ñ»­ïá å³ï­ÙÇ­ãÁ íëï³Ñ ¿, áñ ÑÇ٭ݳ­íáñ ¹³ë ¿ ïí»É ë»­ñáõݹ­Ý»­ñÇÝ` ãÝÙ³Ý­í»­Éáõ Ýñ³Ý, ãѻ層­Éáõ ¹³­í³­×³­ÝÇ ù³Û­É»­ñÇÝ: ì³­ë³­ÏÇ Ï»ñ­å³­ñÁ ³Ûë ³­éáõ­Ùáí ¿ ¹³é­ÝáõÙ º­ÕÇ­ß»Ç ·ñùÇ

ͳݭñáõÃ­Û³Ý Ï»Ýï­ñá­ÝÁ` Ù»ñ­Å»­ÉÇ ·³­Õ³­÷³­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³½­¹»­óÇ­Ïáõí۳ٵ: ä³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ñ­Å³­ÝÇ­ùÁ á­ñá­ßáÕ ·áñ­ÍáÝ­ Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»ñÝ »Ý, Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: º­ÕÇ­ß»Ý ·ñáõÙ ¿ ¹»å­ù»­ñÇÝ Çñ` ų­Ù³­Ý³­ ϳ­ÏÇó áõ ³­Ï³­Ý³­ï»ë ÉÇ­Ý»­Éáõ Ù³­ëÇÝ, ¨ ó³­íÇ ³Ý­Ùǭ糭ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë ùݳ­ñ³­Ï³Ý Áݹ­ÙÇ­ç³ñ­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, Ïñ᭠ݳ­Ëá­Ñ³­Ï³Ý ½»­ÕáõÙ­Ý»­ñÇ, å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳Ý. §²­Ñ³ Ù»ñ ϳ٭ùÇÝ Ñ³­Ï³­é³Ï` ³ñ­ï³ë­í³­ÉÇó áÕ­µ»­ñáí ß³­ñ³¹­ñáõÙ »Ýù ³ÛÝ µ³½­Ù³­ÃÇí ѳñ­í³Í­Ý»­ñÁ, á­ñáÝó Ù»ç Ù»Ýù ¿É ÁݭϳÝù` ³­Ï³­Ý³­ï»ë ÉÇ­Ý»­Éáí¦, ϳÙ` §àã ϳñ­ÍÇù­Ý»ñ Éë»­Éáí »Ù ³Û­É³ÛÉ­í»É ¨ áã ¿É Éáõ­ñ»­ñÇó ³ñíݳ­ ó»É. ³ÛÉ »ë ÇÝùë ³Ý­Ó³Ùµ ÝáõÛÝ ï»­ÕáõÙ ï»­ë³ áõ Éë»­óÇ Ñ³Ý¹·­Ý³­ µ³ñ Ëá­ë»­Éáõ Ó³Û­ÝÁ¦: ºí ϳÙ` §÷³÷­Ï³­ëáõÝ ïÇϭݳÝó¦ Ù³­ëÇÝ ·ñ»­ ÉÇë ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ¿, û Ýñ³Ý­óÇó §ÑÇÝ· ѳñ­Ûáõ­ñÇ ã³÷ ³­ÝáõÝ-³­ÝáõÝ ×³­Ý³­ãáõÙ »Ù, áã ÙdzÛÝ Ýñ³Ý­óÇó, áí­ù»ñ ³­í³­·³­·áõÛÝ­Ý»­ñÇó ¿ÇÝ, ³Ûɨ ß³­ï»­ñÇÝ Ïñïë»­ñ³­·áõÛÝ­Ý»­ñÇó¦: Üϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿, ³Ý­ßáõßï, ²­í³­ñ³Û­ñÇ ×³­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÁ: ¶³ñ­Ý³Ý ͳ­ÕÇÏ­Ý»­ñáí å³­ï³Í ¹³ß­ ïÁ ßáõ­ïáí ³ñ­Ûáõ­Ýáï­íáõÙ ¿, ù³­ÝÇ áñ §Ñ³­Ûáó å³­ï»­ñ³½­ÙǦ ų­ Ù³­Ý³Ï, »ñµ §ï»­ñÁ ͳ­é³­ÛÇó ³­í»­ÉÇÝ ã¿ñ »ñ¨áõÙ, ¨ áã ¿É ÷³­÷áõÏ Ù»­Í³­ó³Í ³­½³­ïÁ` ï³­é³å­Û³É ·»Õ­çáõ­ÏÇó¦, »ñ­Ïáõ Ãßݳ­ÙÇ ÏáÕ­ Ù»­ñÁ §·³­½³­Ý³­ó»³É ½û­ñáõ­Ã»³Ùµ ÛÇ­ñ»³ñë Û³ñ­Ó³­Ï¿ÇÝ…¨ ³Ù­µáË ³­Õ³­Õ³­ÏÇÝ »ñ­Ïá­óáõÝó ÏáÕ­Ù³Ýó` ǵñ¨ Ç Ù¿ç ³Ù­åáó ß÷á­Ã»­Éáó` ׳ÛíÙáõÝë ·áñ­Í¿ñ, ¨ ÑÝãáõÙÝ Ó³Û­ÝÇó ½ù³­ñ³Ý­Ó³õë É»­ñ³Ýó ß³ñ­Å¿ñ: Æ µ³½­Ùáõ­Ã»­Ý¿ ë³­Õ³­í³ñ­ïÇóÝ ¨ Ç ÷³Û­ÉÇõÝ å³­ï»­Ý³­½¿Ý í³­é»­ÉáóÝ Çµñ¨ ÝßáÛÉù ׳­é³­·³Û­ÃÇó ³­ñ»­·³­Ï³Ý ѳ­ï³­Ý¿ÇÝ: ܳ ¨ Ç µ³­½áõÙ ëáõ­ë»­ñ³óÝ ßá­Õ³É, ¨ Ç ×á­×»É µ³½­Ù³­Ë³éÝ ÝÇ­½³­Ï³óÝ Çµñ¨ Û»ñÏ­ Ýáõëï ³­Ñ³­·ÇÝ Ññ³Ó­·áõ­ÃÇõÝù »­é³­ÛÇݦ: ä³ï­Ï»­ñÇ ÏáÝÏ­ñ»­ïáõíÛáõÝÝ ³Ù­÷á­÷áõÙ ¿ ³ÛÝ, û ÇÝã­å»ë ¿ ì³ñ­¹³­ÝÁ ÙËñ×íáõÙ Ãßݳ­Ùáõ µ³­Ý³­ ÏÇ íï³Ý­·³­íáñ ѳï­í³­ÍÁ, ÇÝã­å»ë ¿ ϳ­ï³­ÕáõíÛáõ­ÝÇó Ç­ñ»Ý ÏáñóÁ­ ñ»É Üǭ볭ɳ­íáõñ­ïÁ: ÆëÏ §Áݭϳͭݻ­ñÇ ¹Ç³Ï­Ý»ñÝ ³ÛÝ­å»ë ËÇï ¿ÇÝ áõ Ç­ñ³ñ Ùáï ó÷­í³Í, ÇÝã­å»ë ³Ý­ï³­éÇ Ïïñ³ï­í³Í ÷³Û­ï»­ñÁ¦: ²ñ­ï³­ùÇÝ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³­ÝáõÙ ¿, ÙïÝáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ ÛÇÝ ó³­íÇ, ³å­ñáõ­ÙÇ Ù»ç, »ñµ å³ï­ÙÇ­ãÁ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³Û­Ýáõí۳ٵ. Ù³ñ­¹áõ §ëÇñ­ïÁ Ïïñ³ï­íáõÙ ¿ñ, ¨ ³­ÕÇù­Ý»­ñÁ ·³­É³ñ­íáõÙ` Éë»­Éáí Ëáó­í³Í­Ý»­ñÇ ÙéÙéá­óÁ ¨ ç³ñ¹­í³Í­Ý»­ñÇ ÙéÝãÛáõ­

ÝÁ, íÇ­ñ³­íáñ­Ý»­ñÇ Ã³­í³É·­Éáñ ëá­Õ³ÉÝ áõ ß³ñÅ­í»­ÉÁ, í³Ë­Ïáï­Ý»­ñÇ ÷³­Ëáõë­ïÁ, íѳï­í³Í­Ý»­ñÇ Ã³ù Ï»­Ý³­ÉÁ, Ãáõ­É³­ëÇñï­Ý»­ñÇ ×Ç­ã»­ñÁ, ëÇ­ñ»­ÉÇ­Ý»­ñÇ áÕ­µÁ¦: ¼·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ³Ý­Ï»ÕÍ åáéíÏáõ­ÙÁ ϳ §îÇϭݳÛù ÷³÷­Ï³­ëáõÝù¦ ѳÛï­ÝÇ Ñ³ï­í³­ÍáõÙ, áñ­ï»Õ ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ áÕ­µ³­ÛÇÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ ñÇó ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ѳë­Ý»É ϻݭ볭ëÇ­ñáõí۳Ý: ²­í³­ñ³Û­ñÇó ³Ý­ÙÇ­ç³­ å»ë Ñ»­ïá ã¿ñ ѳխó­Ñ³ñ­í»­Éáõ ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇ ³ñ­Ûáõ­Ýáï ïå³­ íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ (§ºõ ù³Ý­½Ç ·³ñ­Ý³­Ý³­ÛÇÝ ¿ñ ų­Ù³­Ý³ÏÝ, ͳխϳ­ÉÇó ¹³ßïùÝ ¹³é­Ý³­ÛÇÝ Ûáñ­¹³­Ñá­ë³Ýë ³­ñ»³Ýó µ³½­Ù³ó¦), ϳñ ³Ý­Ïáõ­ ÙÇ ¨ ÷³­Ëáõë­ïÇ Ç­ñ³­íǭ׳Ï. §Úáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõ­ñÁ Ãá­Õ»ó Çñ ·Ûáõ­ÕÁ, ³­í³ÝÝ áõ ³­·³­ñ³­ÏÁ: гñë­Ý»­ñÁ ¹áõñë »­Ï³Ý ³­é³­·³ëï­Ý»­ñÇó ¨ ÷»­ë³­Ý»­ñÁ` ë»Ý­Û³Ï­Ý»­ñÇó, Í»­ñ»ñÝ ÁÝ­Ï³Ý ³­Ãáé­Ý»­ñÇó ¨ »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÁ` ·ñÏ»­ñÇó…¦: ¸ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÁ ëñíáõÙ ¿ §÷³÷­Ï³­ëáõÝ ïÇϭݳÝó¦ ϻݭ ó³­ÕÇ, Ñá­·»­íǭ׳­ÏÇ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñáí, ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ Ç­ñ»­Õ»Ý áõ ïå³­ íá­ñÇã ¿ ¹³é­ÝáõÙ: ²­Ù»Ý ÇÝã ÷á­ßáï­í»É ¿ áõ ÍËáï­í»É, ë³ñ­¹áë­ï³Û­Ýáí å³ï­í»É, ãá­ñ³­ó»É »Ý ͳխϳ­Ýáó­Ý»­ñÁ, ³ñ­Ù³­ï³­ËÇÉ »Ý »­Õ»É ³Û­·Ç­ Ý»­ñÁ: ÆëÏ Ð³­Ûáó ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ç߭˳­Ý³­½áõÝ Ï³­Ý³Ûù, á­ñáÝù ÷³­÷áõÏ Ï۳ݭùáí, ùÝùáõß Ù»­Í³­ó»É ¿ÇÝ µ³½­Ùáó­Ý»­ñÇ áõ ·³­Ñ³­íá­ñ³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç, ß³­ñáõ­Ý³Ï áï­ùáí, µá­µÇÏ ·ÝáõÙ ¿ÇÝ ³­Õá­Ã³ï­Ý»ñ: àí­ù»ñ ٳݭÏáõíÛáõ­ ÝÇó áñ­ëÇ ÷³­÷áõÏ Ùëáí ¿ÇÝ ëÝí»É, Ëá­ï»­Õ»Ý Ï»­ñ³­Ïáõñ ¿ÇÝ ÁÝ­¹áõ­ ÝáõÙ ¨ ã¿ÇÝ ÑÇ­ßáõÙ Ç­ñ»Ýó µ³­ñ»­Ï»­óÇÏ Ï۳ݭùÁ: Üñ³Ýó ٳ߭ÏÁ ë¨ ·áõÛÝ ëï³­ó³í, á­ñáí­Ñ»ï¨ ó»­ñ»ÏÝ ³ñ¨³­Ï»½ ¿ÇÝ ÉÇ­ÝáõÙ ¨ ·Ç­ß»ñ­Ý»­ñÁ ·»ï­ ÝÇ íñ³ ¿ÇÝ ùÝáõÙ: Üñ³Ýù Ùá­é³­ó³Ý Ç­ñ»Ýó ϳ­Ý³­óÇ ïϳ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ³­é³­ùÇ­ÝÇ ïÕ³­Ù³ñ­¹ÇÏ ¹³ñ­Ó³Ý: Ødz٭ïáõí۳ٵ ѳխû­óÇÝ Ëá­ñ³­ ٳݭÏáõí۳­ÝÁ ¨ §ëáõñµ ëÇ­ñáí Éí³­óÇÝ Ý³­Ë³Ý­ÓÇ Ï³å­ï³­·áõÛÝ Ý»ñÏ­ í³Í­ùÁ¦, Ëá­Ý³ñ­Ñáõí۳ٵ ³Ù­µ³ñ­ï³­í³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳխó­Ñ³­ñ»­óÇÝ: г­çáñ­¹áÕ µÝ³­å³ï­Ï»­ñÁ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³å­ñáõ­ÙÁ, Éáõ­ë³­íá­ñÇ áõ ɳ­íÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ѳ­í»ñ­Å³­Ï³Ý ëå³­ëáõ­ÙÁ, ѳ­í³­ïÁ. §´³­½áõÙ ÓÙ»­ñ³ó ѳ­É»­ó³Ý ë³é­Ý³­Ù³­ÝÇù. »­Ñ³ë ·³­ñáõÝ ¨ »­ÏÇÝ Ýá­ ñ»Ï ÍÇÍ­éáõÝù. Ï»­óÇÝ ¨ Ëݹ³­óÇÝ Ï»Ý­ó³­Õ³­ë¿ñ Ù³ñ­¹ÇÏ, ¨ Ýá­ù³ áã »ñ­µ»ù ϳ­ñ³­óÇÝ ï»­ë³­Ý»É ½³Ýӭϳ­ÉÇëÝ Çõ­ñ»³Ýó: ̳­ÕÇÏù ·³ñ­Ý³­ ݳ­ÛÇÝù ÛÇ­ß³­ï³­Ï»­óÇÝ ½å볭ϳ­ë¿ñ ³­Ùáõ­ëÇÝë Ýá­ó³, ¨ ³ãù Çõ­ñ»³Ýó ϳ­ñû­ï³óÝ ï»­ë³­Ý»É ½ó³Ý­Ï³­ÉÇ ·»Õ »­ñ»­ë³ó Ýá­ó³¦: ²ÛÝ­å»ë áñ, ¨ å³ï­Ù³¿­åǭϳ­Ï³Ý áõ Ïñá­Ý³­Ëá­Ñ³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ï³ñ­ñ»­ñÁ, ¨ º­ÕÇ­ß»Ç µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ˳éÝ­í³ÍùÝ áõ ·ñùÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ͳ­é³­ÛáõÙ »Ý ³½­·³­ÛÇÝ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ù³­Õ³­

ù³­Ï³Ý á­ñá­ß³­ÏÇáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ¨ë ­µ³­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÉáõÛ­ëáí ³å­ñ»­ Éáõ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ËݹñÇÝ: ²Ûë ·Ç­ï³­Ï³­ÝÇ áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ¹³­ë³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³Ù­÷á­÷áõÙ ¿ Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óÇÝ:

Ô²­¼²ð ö²ð­äº­òÆ Î»Ý­ë³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ. §ÂáõÕ­ÃÁ¦. ö³ñ­å»­óáõ ϻݭ볷­ñ³­Ï³Ý ï»­ Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ù³­ÕáõÙ »Ýù Çñ ³ß­Ë³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¨ Ù³ë­Ý³­íá­ ñ³­å»ë ì³­Ñ³Ý Ø³­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇÝ áõÕÕ­í³Í ÂÕÃÇó ϳ٠ݳ­Ù³­ÏÇó, ¨ ³Ûë ³­éáõ­Ùáí 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ í»ñ­çÇÝ å³ï­ÙÇãÝ ³­í»­ÉÇ µ³­ñ»­µ³Ëï íǭ׳­ ÏáõÙ ¿: ÌÝí³Í å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ 441-443 Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ ÙÇç¨ ²Û­ñ³­ñ³ï ݳ­Ñ³Ý­·Ç ²­ñ³­·³­ÍáïÝ ·³­í³­éÇ ö³ñ­åÇ ·Ûáõ­ÕáõÙ, áñ ³Û­ëûñ ¿É ϳ ÝáõÛÝ ³­Ýáõ­Ýáí: Üñ³ Ç߭˳­Ý³­Ï³Ý ͳ·­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ áñ¨¿ íϳ­Ûáõí ÛáõÝ ãáõ­Ý»Ýù, µ³Ûó ѳÛï­ÝÇ ¿, áñ ٳݭÏáõÃ­Û³Ý ßñç³­ÝÁ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ ³Ýó ¿ Ï³ó­ñ»É г­Ûáó ëå³­ñ³­å»ï ¨ Ñ»­ïá Ù³ñ½­å³Ý ì³­Ñ³Ý Ø³­ ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ ÁÝ­Ï»­ñ³Ï­óáõí۳ٵ, ѳ­×³Ë` ݳ¨ íñ³ó ²­ßáõ­ß³ µ¹»ß­ ËÇ ³­å³­ñ³Ý­ùáõÙ, á­ñÇ ÏÇ­ÝÁ` ²­Ýáõßí­é³­ÙÁ, 쳭ѳ­ÝÇ Ùá­ñ³­ùáõÛñÝ ¿ñ: ²­í³­ñ³Û­ñÇ ×³­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇó Ñ»­ïá 쳭ѳ­ÝÇ ³Û­ñdz­ó³Í Ù³Û­ñÁ` ÒíÇÏ Ç߭˳­Ýáõ­ÑÇÝ, áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ áõ »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ï»­Õ³­÷áË­íáõÙ ¿ òáõñ­ ï³í` ùñáç Ùáï: ²­ßáõ­ß³ µ¹»ß­ËÁ Ýáñ ¿ í»­ñ³­¹³ñ­Ó»É ä³ñë­Ï³ë­ï³­ ÝÇó, áõñ ݳ Ñ³Û ¨ íñ³ó ÙÇ ù³­ÝÇ Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï å³­ï³Ý¹ ¿ñ: ²Ûë­ï»Õ »ñ­Ïáõ Ùï»­ñÇÙ å³­ï³­ÝÇ­Ý»­ñÇ ¹³ë­ïdz­ñ³­Ïáõí۳ٵ ݳ­Ë³­ å»ë ½µ³Õ­íáõÙ »Ý ùáõÛ­ñ»­ñÁ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ Ýñ³Ýó ÏñÃáõÃ­Û³Ý áõ Ó­¨³­ íáñ­Ù³Ý Ù»ç ϳñ¨áñ ¹»ñ ¿ ˳­Õáõ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ½³ñ­·³­ó³Í ³Ýӭݳ­ íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ` ²­Õ³Ý ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ` 쳭ѳ­ÝÇ ù»­éÇÝ, áñ Ýáñ ¿ñ »­Ï»É ´Ûáõ­½³Ý­¹Ç³­ÛÇó: ä³­ï³­ÝÇ Ô³­½³­ñÁ Ñ»Ýó ëϽµÇó Çñ ÁÝ­¹áõ­Ý³­ ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí áõ ѳ­Ù»ë­ïáõí۳ٵ ³ñ­Å³­Ý³­ÝáõÙ ¿ ÑÙáõï áõ­ëáõó­ãÇ áõ­ ß³­¹Çñ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÇÝ ¨ áõ­ëáõÙÝ ³­í³ñ­ï»­Éáõó Ñ»­ïá, Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý Ó»é­Ý³¹ñ­í»­Éáí, Ùá­ï³­íá­ñ³­å»ë 465-66 ÃÃ. ٻϭÝáõÙ ¿ ´Ûáõ­½³Ý­¹Ç³` áõ­ëáõó­ãÇ »­ñ³ß­Ë³­íá­ñáõí۳ٵ ÏñÃáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­Éáõ: ²Ûë­ï»Õ ݳ ëá­íá­ñ»É ¿ Ñáõ­Ý³­ñ»Ý ¨ ³ÛÉ É»­½áõ­Ý»ñ, Ûáõ­ñ³ó­ñ»É ³Ý­ïÇÏ Ùï³­ÍáÕ­ Ý»­ñÇ ³ß­Ë³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ÑÙï³­ó»É »­Ï»­Õ»­ó³-³ëï­í³­Í³­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­ñáõëï ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç: ÎñÃáõíÛáõ­ÝÁ, áñ ëá­íá­ñ³­µ³ñ ï­¨áõÙ ¿ñ

5-6 ï³­ñÇ, ³Ý­ó»É ¿ ϳ­Ýá­Ý³­íáñ Áݭóó­ùáí ¨ ³­í³ñï­í»É ų­Ù³­Ý³­ ÏÇÝ, á­ñÇó Ñ»­ïá Ô³­½³­ñÁ »­Ï»É ¿ ѳۭñ»­ÝÇù: ²Ûë­åÇ­ëáí` ö³ñ­å»­óÇÝ Ð³­Û³ë­ï³Ý åÇ­ïÇ í»­ñ³­¹³ñ­Ó³Í ÉÇ­ÝÇ 470³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ ³­é³­çÇÝ Ï»­ëÇÝ: ´Ý³­ÏáõíÛáõÝ ¿ ѳë­ï³­ïáõÙ ÞÇ­ñ³­ÏáõÙ` γ٭볭ñ³­Ï³Ý Ç߭˳ݭݻ­ñÇ Ùáï, áñ­ï»Õ ³å­ñáõÙ ¿ ¨ áñ­ å»ë Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý ·áñ­ÍáõÙ ÙÇÝ㨠484 Ã., »ñµ Üí³ñ­ë³­ÏÇ å³Û­Ù³­ ݳ·­ñáí г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ ëï»ÕÍ­í»ó ˳­Õ³­ÕáõÃ­Û³Ý ï­¨³­Ï³Ý ßñç³Ý: ÞÇ­ñ³­ÏáõÙ Ô³­½³­ñÁ ѳ­í³­Ý³­µ³ñ ½µ³Õ­í»É ¿ ݳ¨ ¹åñá­ó³­Ï³Ý áõ Ïñó­Ï³Ý ·áñ­Íáí: ÜáõÛÝ ³­é³­ù»­Éáõí۳ٵ, áñ­å»ë ׳­Ý³ã­í³Í Ñᷨ᭠ñ³­Ï³Ý, ö³ñ­å»­óÇÝ Ùáï »ñ­Ïáõ ï³­ñÇ ³ß­Ë³­ï»É ¿ êÛáõ­ÝÇ­ùáõÙ: 486 Ã. Ù³ñ½­å³Ý ¹³é­Ý³­Éáõó Ñ»­ïá ì³­Ñ³Ý Ø³­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ »ñÏ­ñÇ µ³­ñ»­ ϳñ·­Ù³Ý, ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»­ñÇ áõÕ­Õáõí۳ٵ ϳñ¨áñ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõÝ ¿ ëÏëáõÙ, í»­ñ³­Ï³­éáõ­óáõÙ ¿ ì³­Õ³ñ­ß³­å³­ïÇ ê.­ γ­Ãá­ÕÇ­Ï» »­Ï»­Õ»­óÇÝ, Ùdz­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³½­ÙÁ ѳ­Ù³É­ñáõÙ ¿ »­é³Ý­¹áõÝ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñáí, ¨ ³Û¹ Ýå³­ï³­Ïáí êÛáõ­ÝÇ­ùÇó ì³­Õ³ñ­ß³­å³ï ¿ Ññ³­íÇ­ñáõ٠ٳݭÏáõí Û³Ý ÁÝ­Ï»­ñá­çÁ` Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óáõÝ, ¨ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ í³Ý­ùÇ ³­é³ç­Ýáñ¹: ö³ñ­å»­óÇÝ Í³­í³­ÉáõÙ ¿ µ»Õ٭ݳ­íáñ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõÝ, Ó»éù ¿ µ»­ñáõÙ Ù»Í Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõÝ, Ñéã³Ï­íáõÙ áñ­å»ë ·Ç­ï³Ï áõ ßÝáñ­Ñ³­ÉÇ ·áñ­ ÍÇã: Üñ³Ý ÙÇßï ³­ç³Ï­óáõÙ ¿ÇÝ ì³­Ñ³­ÝÇ »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÁ, γ٭볭ñ³­Ï³Ý Ç߭˳ݭݻ­ñÁ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÁ ëï»Õ­ÍáõÙ ¿ ݳ¨ ݳ­Ë³Ý­ÓÇ ÙÃÝá­Éáñï Ýñ³ ßáõñ­çÁ, Ù»­Í³ó­Ýáõ٠ѳ­Ï³­é³­Ïáñ¹ ½³Ý·­í³­ÍÁ, ÑÛáõë­íáõÙ »Ý ¹³­í»ñ áõ µ³Ù­µ³­ë³Ýù­Ý»ñ: Ðáí­Ñ³Ý سݭ¹³­Ïáõ­ÝÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá (490 Ã.) ѳ­çáñ¹ ´³µ­·»Ý ² ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ³Ý­ï³ñ­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨³Ý­ùáí Ïñù»ñÝ ³­í»­ ÉÇ »Ý ëñíáõÙ, ½ñå³ñ­ï³Ý­ùÁ µ³­ó³­Ñ³Ûï ¿ ¹³é­ÝáõÙ, ¨ ³Ûë ³­Ù»­ÝÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ½­å³­ÝÇÝ: ö³ñ­å»­óÇÝ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Ñ»­é³­Ý³É ²­Ùǹ, áñ­ï»Õ ¨ ·ñáõÙ ¿ §ÂáõÕà ³é ì³­Ñ³Ý Ø³­ÙÇ­Ïá­Ý»³Ý¦-Á ¨ г­Ù³­ ½³ëå س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ Ñ»ï áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ Ù³ñ½­å³­ÝÇÝ: ܳ µ³­ó³ï­ñáõÙ ¿ ³­Ù»Ý ÇÝã, Ïáõé ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳ٵ Ñ»ñ­ùáõÙ µá­Éáñ ½ñå³ñ­ïáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÁ: ܳ­Ù³ÏÝ Çñ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ ÃáÕ­ÝáõÙ ¿, ¨ 쳭ѳ­ÝÁ Ññ³­íÇ­ñáõÙ ¿ Ô³­½³­ñÇÝ, ѳÝӭݳ­ñ³­ñáõÙ ·ñ»É §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦, á­ñÁ ö³ñ­ å»­óÇÝ ëÏë³Í å»ïù ¿ ÉÇ­Ý»ñ Ùáï 493 Ã.: ¶ÇñùÝ ³­í³ñ­ï»­Éáõó Ñ»­ïá ݳ »ñ­Ï³ñ ãÇ ³å­ñáõÙ, áõ­ñ»ÙÝ` Ù³­Ñ³­ó³Í å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ 6-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÇ ëϽµÝ»­ñÇÝ: Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óáõ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ »Ý §ÂáõÕ­ÃÁ¦ ¨ §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó¦-Á: ÂáõÕ­ÃÁ, áñ ѳÛï­ÝÇ ¿ ݳ¨ §Ø»­

Õ³¹­ñáõ­ÃÇõÝ ëï³­Ëûë ³­µ»­Õ³­ÛÇó¦ í»ñ­Ý³·­ñáí, ³ñ­Å»­ù³­íáñ í³­í»­ ñ³­·Çñ ¿` ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ñ³Û Ï۳ݭùÁ, ³½­·³­ÛÇÝ áõ »­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý ï³ñ­µ»ñ »ñ¨áõÛíݻñ, ËݹÇñ­Ý»ñ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáõ ³­éáõ­Ùáí: Æñ ³Ýӭݳ­Ï³­ÝÇ áõ ϻݭ볷­ñ³­Ï³­ÝÇ Ñ»Ý­ùÇ íñ³ å³ï­ÙÇ­ãÁ ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ɳÛÝ Áݹ·Áñ­ ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ¿ ѳë­ÝáõÙ, ¹ñ³Ýù Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ýáõ٠ѳ­Ùá­½Çã áõ ÑÇ٭ݳ­íáñ ׳ñ­ï³­ë³­Ý³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñáí: гݭÓÇÝ ³Ýӭݳ­Ï³Ý Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ ñÇ` ö³ñ­å»­óÇÝ óáõÛó ¿ ï³­ÉÇë »­Ï»­Õ»­óáõÙ ¨ Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ßñç³­ÝáõÙ ·á­ÛáõíÛáõÝ áõ­Ý»­óáÕ »ñ­Ïáõ ѳ­Ï³­¹Çñ áõÕ­ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¨ Ýñ³Ýó ÙÇç¨ ÙÕíáÕ ³Ý­Ñ³ßï å³Û­ù³­ñÁ, ߻߭ïáõÙ ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç ¨ Ø»ë­ñáå س߭ïá­óÇ í³Ë­×³­ÝÇó Ñ»­ïá áõ­Å»­Õ³­ó³Í ³­ëá­ñÇ ï³ñ­ñÇ ¨ ÏÕ»­ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»­ï³­¹»Ù í¨Ç ³­ñ³ï­Ý»­ñÁ, Ýñ³Ýó å³Û­ù³­ñÁ ³½­·³­ÛÇÝ ³­é³­ç³­¹»Ù ÝÏñïáõÙ­Ý»­ñÇ ¹»Ù: Àݹ á­ñáõÙ` ³Û¹ å³Û­ù³­ñÁ ·áñ­Í»É ¿ »ñ­Ï³ñ ų­Ù³­Ý³Ï ¨ áõÕÕ­í³Í ¿ »­Õ»É ß³­ï»­ñÇ ¹»Ù. Ô³­½³­ñÁ ÑÇ­ßáõÙ ¿ Øáí­ë»­ëÇÝ (Áëï ³­Ù»­Ý³Û­ÝÇ` Êá­ñ»­Ý³­óáõÝ, §»­ñ³­Ý»­ÉÇ ÷Ç­ÉÇ­ ëá­÷áëÝ Øáí­ë¿ë¦), á­ñÇÝ áã ÙdzÛÝ Ï»Ý­¹³­ÝáõÃ­Û³Ý û­ñáù ѳ­É³­Í»­óÇÝ, ³Ûɨ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá áë­Ïáñ­Ý»­ñÁ ·»­ñ»½­Ù³­ÝÇó ѳ­Ý»­óÇÝ áõ óñ»­óÇÝ. §à±ã ½­Éáõ­ë³­õá­ñÇãÝ ¨ ½ï·Ç­ï³­Ñ³­É³Í ½·ñ»³ÝÝ Ýá­ñ³` ³é ³Ý­·Ç­ïáõ­Ã»³Ý ÷³­Ã³­ÕÇ­Ï¿ë Ïá­ã¿ÇÝ…­¼áë­Ï»ñëÝ Ç ·»­ñ»½­Ù³­Ý¿Ý ѳ­Ý»É ï³­ÛÇÝ ¨ Ç ·»ï ³ñ­Ï³­Ý»É¦: ê³ µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ ¿ Ñáõ­Ý³­ÏáÕ٠ѳ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí ä³ï­Ù³­Ñáñ ³Ý­ÓÇ Ù»ç, á­ñÇÝ ïñí³Í ¿ñ Ù»­Í»­ñÇ ×³­Ï³­ï³­·Ç­ñÁ: §ÂáõÕ­ÃÁ¦ Ñ³Û ×³ñ­ï³­ë³­Ý³­Ï³Ý ÙïùÇ ÷³Û­ÉáõÝ ÝÙáõß­Ý»­ñÇó ¿ ¨ ϳ­éáõó­í³Í ¿ Ññ³­å³­ñ³­Ï³­Ëá­ë³­Ï³Ý-µ³­Ý³­íǭ׳­ÛÇÝ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ ñáí, áñ Ó»éù ¿ µ»­ñáõ٠ݳ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÑÝãá­ÕáõíÛáõÝ: êÏëíáõÙ ¿ Çñ ¨ 쳭ѳ­ÝÇ Ï»Ý­ë³·­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³­ï»Õ û­ñ»­ñÇ ÑÇ­ßá­Õáõí۳ٵ, ¨ ³Ûë Ñݳ­ñ³Ý­ùÁ Ù»­Í³ó­ÝáõÙ ¿ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ß÷áõ­ÙÁ, í»­ñ³ó­ÝáõÙ ß³ï ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ, ëïÇ­åáõÙ ¹Ç­Ù³­óÇ­ÝÇÝ` ѳ­ñ³­½³­ïá­ñ»Ý Áݭϳ­É»É ѳ­Õáñ­ ¹³­ÍÁ: г­çáñ­¹áõÙ ¿ 쳭ѳ­ÝÇ Ý»ñ­µá­ÕÁ, Ýñ³Ý µ³ñÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý ù³ñ­Ïá­Í»­Éáõ áõ­ÕÇáí. §²ñ¹ ¹áõ, ï¿ñ, ³Ûñ ù³Õóñ »ë ¨ Ëá­Ý³ñ­Ñ³­ÙÇï ¨ ³ñ­¹³­ñ³­Ñ³­Û»³ó ¨ Ïßé³ù­ÝÇÝ, ¨ ѳ­õ³­ïáó ²ë­ïáõ­ÍáÛ ³­é³­õ»É ÁÝ­ï³­ ÝÇ, áñ­å¿ë ¨ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ý³Ë­ÝÇùÝ ùá: ºõ »ë ³Ý­åÇ­ï³Ýë ¨ ³­Ù»­Ý»­óáõÝ ÏÕÏÕ³Ýù, ÿ­å¿ï ¨ »ñ¨Ç­ó»Ù ³­é³­çÇ î¿³éÝ, ³éÝ »­Õ»³É áñ­¹Ç. ǵñ¨ ½³Ý½­·³Ù, áñ­å¿ë Ù»Í ³­é³­ù»³ÉÝ äû­Õáë` ³ÛÉ ùá éÝ, ùñÇë­ïá­ë³Ý­Ù³­Ýáõ­Ã»³Ùµ ï³­ñ»³É, Ý»­ñ»­Éáí ³Ý½­·³­Ùáõ­Ã»³Ýë Ç­ÙáõÙ` ÁÝ­Ï³É ½Çë ǵñ¨ ½³Ý½­·³Ù¦: ²ñ­¹»Ý ÇëÏ Ç­ñ»Ýó ½áõ­·³­Ñ»­éáõ­ÙÁ øñÇë­ïá­ëÇ ¨ äá­ Õáë ³­é³ù­Û³­ÉÇ Ñ»ï Ñáõ­ßáõÙ ¿, áñ ³Ûë­åÇ³Ç Ñ³­Ï³µ¨»­éáõÙ­Ý»­ñÁ åÇ­ïÇ Ñ³Õ­Ã³­Ñ³ñ­í»Ý Ýáõñµ Ùá­ï»­óáõ­Ùáí. ß»ßï­íáõÙ ¿, áñ »­Ã» 쳭ѳ­ÝÇ áõ­ÅÁ

½»ÝùÝ ¿, ³­å³ Çñ áõ­ÅÁ ÙÇïùÝ ¿, á­ñáí §³ñ­¹³ñ¨ ù»½ ÇëÏ ¨ ³ñ­Å³­ ÝǦ ¿: ²Ûë íëï³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ ѳëó­ÝáõÙ ¿ Çñ ³Ý­Ï»ó­í³Íù ³ñŨáñ­Ù³­ÝÁ, áñ ÑÇ٭ݳ­íáñ ÉÇ­ÝÇ Ñ³­Ï³­é³­Ïáñ¹­Ý»­ñÇ ó³Í­ñáõíÛáõ­ÝÁ. §ºë »Ù ³ÛÝ Ô³­ ½³ñ, á­ñáõÙ áã áù ·áÛ ÷á­Ë³­Ý³Ï¦: ºñµ íëï³Ñ ¿, áñ µ³­ñá­Û³­Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÁ ³½­¹»­óÇÏ »Ý, ëÏëáõÙ ¿ Ãí³ñ­Ï»É ³ÛÝ Ù»Õ­ù»­ñÁ, áñ Ç­ñ»Ý »Ý í»­ñ³·­ñ»É §ëï³­Ëáë ³­µ»­Õ³­Ý»­ñÁ¦: ²Ûë ѳï­í³­ÍáõÙ û·­ï³­·áñÍ­íáÕ ×³ñ­ï³­ë³­ ݳ­Ï³Ý Ñݳ­ñ³ÝùÝ ³ÛÝ ¿, áñ ëÏëáõÙ ¿ ËÇëï áõ ͳÝñ Ù»­Õ³¹­ñ³Ýù­Ý»­ ñÇó ¨ ³­í³ñ­ïáõ٠ûè Ù»Õ­ù»­ñáí, á­ñáÝù ϳ­ñáÕ »Ý ÝáõÛ­ÝÇëÏ ·á­í³­ ë³Ý­ùÇ Ùá­ï»­Ý³É: ²Ûë­å»ë` Ç­ñ»Ý Ù»­Õ³¹­ñ»É »Ý ³­Õ³Ý­¹³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç, Ýñ³­ÝáõÙ, áñ åáéÝ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ǵñ Ù»Õù ãÇ Ñ³­Ù³­ñ»É, ݳ¨` ã³­ñ³­ ·áñÍ­Ý»­ñÇÝ áõ åÇÕ­Í»­ñÇÝ í³Ýù ¿ Ãá­Õ»É. ѳ­çáñ­¹áõÙ »Ý ³­í»­ÉÇ Ù»ÕÙ í»­ñ³·­ñáõÙ­Ý»­ñÁ, ³ÛÝ, áñ Ô³­½³­ñÁ ݳ˭ÏÇ­ÝáõÙ §·Çï­Ý³­µ³ñ Ëû­ë»ñ¦, ÇëÏ ³ÛÅÙ` áã, ϳÙ` ݳ ê.­¶Çñ­ùÁ áã û ϳñ­¹áõÙ, ³ÛÉ ³Ý­·Çñ ¿ ³­ëáõÙ: Ö³ñ­ï³­ë³­ÝáõÃ­Û³Ý ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý Ý峭ﳭϳ¹­ñáõ­ÙÁ µ³­Ý³­íáñ ϳ٠·ñ³­íáñ Ëáë­ùÇ ÙÇ­çá­óáí ¹Ç­Ù³­óÇ­ÝÇÝ, ¹³Ñ­ÉÇ­×ÇÝ Ñ³­Ùá­½»ÉÝ ¿, ¨ ÂáõÕ­ ÃÁ ³Ûë ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ Ç­ñ³­·áñ­ÍáõÙ ¿, 쳭ѳ­ÝÇÝ Ñ³­Ùá­½áõÙ ¿ Ô³­½³­ ñÇ ³Ý­Ù»­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç: §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ Áݹ·ñ­Ïáõ­ÙÁ. ݳ­Ëáñ¹­Ý»­ñÁ. ö³ñ­å»­óáõ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ Ñ³Û ¹³­ë³­Ï³Ý å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå ³ñ­ï³­ ѳۭïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¿, á­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ å³ï­Ù³­Ï³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÁ ÝáõÛÝ å³ï­×³­é³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ѳ­Ùá­½Çã ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ϳ­ñá­Õáõí۳ٵ í³ë­ ï³­Ï»É ¿ §ëïáõ­·³­å³­ïáõÙ¦ µÝáõ­Ã³·­ñÇ­ãÁ: ä³ï­íÇ­ñ³­ïáõ ì³­Ñ³Ý Ø³­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ ݳ¨ Ëáñ­Ñáõñ¹ ¿ ïí»É ³Ûë ·ñùÇ µÝáõÛ­ÃÇ ¨ áõÕÕ­í³­ ÍáõÃ­Û³Ý ³­éáõ­Ùáí, áñ ³ÛÝ ÉÇ­ÝÇ Ð³­Ûáó ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¨ »­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³¹­ñáõÙ, ³Ý­ßáõßï, áõ­Ý»­Ý³­Éáí Ïñó­¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ ã³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõÝ, áñ­å»ë­½Ç §ÍáõÛ­É»ñÝ áõ í³Ë­Ïáï­Ý»­ñÁ¦, ݳ­ Û»­Éáí Ç­ñ»Ýó ¨ Éë»­Éáí áõ­ñÇß­Ý»­ñÇÝ, §µ³­ñÇ Ý³­Ë³Ý­Óáí á·¨áñ­í³Í` ³ß­Ë³­ï»Ý ɳ­í³­Ý³É¦, ó³Ý­Ï³­Ý³Ý Ýٳݭí»É §³­é³­ùÇ­ÝÇ Ñá·¨á­ñ³­ ϳݭݻ­ñÇ í³ñ­ù»­ñÇݦ, ϳ٠Éë»­Éáí §ù³­ç³­ñÇ­Ý»­ñÇ ·áñ­Í»­ñÁ` Ç­ñ»Ýó áõ ³½­·ÇÝ ³Ý­í³­ÝÇ ÑÇ­ß³­ï³Ï ÃáÕ­Ý»Ý Ç­ñ»Ý­óÇó Ñ»­ïá¦: ²Û­ëÇÝùÝ` ÏñÏÇÝ Ñá·¨áñ áõ Ù³ñ٭ݳ­íáñ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï áõ­Å»­ñÇ áõ­ëáõ­óá­Õ³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­ ÏáõíÛáõÝÝ ¿` ³½­·³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí: ä³ï­ÙÇ­ãÁ, ɳí Ñ³ë­ Ï³­Ý³­Éáí ³Û¹ ³­é³­ù»­ÉáõÃ­Û³Ý Ï³ñ¨á­ñáõíÛáõ­ÝÁ, Éáõñç ³ß­Ë³­ï³Ýù ¿ ï³­ñ»É, ͳ­Ýá­Ã³­ó»É ëϽµÝ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇÝ, ãÇ µ³­í³­ñ³ñ­í»É ÙdzÛÝ Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñáí (û­å»ï Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ãÇ ÝßáõÙ, û áõ­

ÙÇó ¿ û·ïí»É), ѳݭ¹»ë ¿ µ»­ñ»É ùÝݳ­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝù ¹»å­ù»­ñÇ áõ ³Ý­Ó³Ýó Ýϳï­Ù³Ùµ, û·­ï³­·áñ­Í»É ¿ ݳ¨ ³­Ï³­Ý³­ï»ë­Ý»­ñÇ å³ï­ ٳͭݻ­ñÁ: ܳ Áݭûñ­óáÕ­Ý»­ñÇÝ ½·áõ­ß³ó­ÝáõÙ ¿, áñ µ³ó­Ãá­ÕáõÙ­Ý»­ñÇ, ·ñùÇ Ã»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ Ý»­ñá­Õ³­ÙÇï ÉÇ­Ý»Ý. ÙÇßï å»ïù ¿ ãÙá­é³­Ý³É, áñ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ áã ã»­Õ³­ÍÁ å»ïù ¿ ³­í»­É³ó­ÝÇ ¨ áã ¿É »­Õ³ÍÝ ³Ý­Ñá­·³­µ³ñ Ïñ׳­ïÇ, §å»ïù ¿ Ëáë­ù»­ñÇ í³­Û»­Éáõã ¹³­ë³­íá­ñáõíÛáõÝ, ÇÝã­å»ë ϳ­Ýá­Ý³­íáñ ·Ç­ïáõíÛáõ­ÝÁ 峭ѳݭçáõÙ ¿¦: ²Ûë ³­Ù»­ÝÁ Ô³­½³­ ñÇÝ ÙÕáõÙ »Ý ¹»å­ù»­ñÇ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ù³Ý å³ï­×³­é³­Ï³Ý ã³­÷³­íá­ñáõí Û³Ý ¨ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ Ýñ³` ëïáõ­·³­å³­ïáõÙ ÉÇ­Ý»­ÉÁ` ³Ý­Ï³Ë ·Ç­ï³­·»­ Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ áõ­ÅÇó áõ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó: ö³ñ­å»­óáõ §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ ٻϭ¹³ñ­Û³ ßñç³Ý. ëÏëíáõÙ ¿ г­Ûáó µ³­Å³­Ýáõ­ÙÇó (387 Ã.) ¨ ѳë­ÝáõÙ 480-³­ Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»ñ: Æ­ñ»­ÝÇó ³­é³ç å³ï­ÙÇ­ãÁ ÝßáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ ³­ÝáõÝ­Ý»ñ` ²­·³­Ã³Ý­·»­Õáë - §»­ñ³­Ý»­ÉÇ ²­·³­Ã³Ý­·¿­Õáë, ³Ûñ µ³­ÝÇ­µáõÝ ·Ç­ïáõ­ û³Ùµ ¨ ÉÇ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ññ³­Ñ³Ý­·Çõ, ëïáõ­·³­µ³Ý Ç Ï³ñ­·³¹­ñáõ­ÃÇõÝ ×³­éÇó¦, á­ñÇÝ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»É ¿ ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Á, áõÙ Ù³­ëÇÝ ÝßáõÙ ¿, û ¹Åí³ñ û ´Ûáõ­½³Ý­¹Ç³­ÛáõÙ ÏñÃáõíÛáõÝ ëï³­ó³Í Ù»­ÏÁ ³­Ï³Ý­çÇÝ ³Ý­Ñ³­×á µ³­Ý»ñ ·ñÇ: ²­Ñ³ Ýñ³Ýó ¿É ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ÇÝ­ùÁ` Ô³­½³­ñÁ: âÇ ÑÇ­ß³­ï³­ÏáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ¨ º­ÕÇ­ß»Ç ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝ­óÇó û·ïÁ­ í»É ¿ Çñ ·ñùÇ ³­é³­çÇÝ ¨ »ñÏ­ñáñ¹ ·ÉáõË­Ý»­ñÁ ß³­ñ³¹­ñ»­ÉÇë: §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦ ϳ½Ù­í³Í ¿ »­ñ»ù Ù³­ë»­ñÇó, áñ å³ï­ÙÇ­ãÁ §¹ñá­õ³·¦ ¿ ³Ý­í³­ÝáõÙ: ²­é³­çÇÝ ¹ñí³­·Á ¹»å­ù»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ г­Ûáó µ³­Å³­ Ýáõ­ÙÇó ÙÇÝ㨠²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­ÙÁ (428 Ã.), »ñÏ­ ñáñ¹ ¹ñí³­·Á å³ï­ÙáõÙ ¿ Ùáï »­ñ»­ëáõÝ ï³­ñÇ­Ý»­ñÇ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­ Ý»ñ, á­ñáÝó µ³ñÓ­ñ³­Ï»­ïÁ ²­í³­ñ³ÛñÝ ¿, »ñ­ñáñ¹ ¹ñí³­·Á, áõñ Ô³­½³­ ñÁ ëϽµÝ³Õµ­Ûáõñ ¿, ï³­ÉÇë ¿ ì³­Ñ³Ý Ø³­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ Å³­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ ³Ýó­ù»­ñÁ: ²Ûë­åÇ­ëáí` ³­é³­çÇÝ Ù³­ëáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óáõ Ñ»ï¨á­Õáõí۳ٵ å³ïÙ­íáõÙ ¿ ²ñ­ß³Ï ¶ ¨ ìé³Ù­ß³­åáõÑ ³ñ­ù³­Ý»­ñÇ ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ßñç³­ÝÇ Ù³­ëÇÝ, óáõÛó ¿ ïñíáõÙ å³ñë­Ï³µÛáõ­½³Ý­¹³­Ï³Ý å³­ï»­ñ³½Ù­ Ý»­ñÇ ³­í»­ñÇã ¹»­ñÁ, µ³­Å³­Ýáõ­ÙÇó Ñ»­ïá` г­Û³ë­ï³­ÝÇ ³ñ¨»É­Û³Ý Ù³­ ëáõÙ` ê³­ë³Ý­Û³Ý­Ý»­ñÇ Ý»Ý· ù³­Õ³­ù³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ ÇÝã-áñ ã³­÷áí ѳݭ·»ó­ÝáõÙ ¿ Ý»ñ­ùÇÝ Ùdz­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ÏÇ­ë³Ý­Ï³Ë »ñÏ­ñÇ ù³Û­ù³Û­ Ù³­ÝÁ: Þ³ï áõ­Å»ñ »Ý »É­ÝáõÙ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ·³­ÑÇ ¹»Ù, ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ï³­Ãá­ ÕÇ­Ïá­ëáõÃ­Û³Ý Ãáõ­É³ó­Ù³Ý ù³Û­É»ñ »Ý ³ñ­íáõÙ, ¨ ë³¹­ñ³Ý­ùÇó Ñ»­ïá ·³­ ÑÇó Ñ»­é³­ÝáõÙ ¿ ê³­Ñ³Ï ä³ñèÁ, áõ٠ѳ­çáñ­¹áõÙ »Ý µ³Ý­ë³ñ­Ïáõ ϳ٠³­ëá­ñÇ Ïñá­Ý³­íáñ­Ý»ñ: ¸ñí³­·Á ³­í³ñ­ï»­Éáí ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­

Ùáí` ö³ñ­å»­óÇÝ ³Ï­Ý³ñ­Ï³­ÛÇÝ ³Ý¹­ñ³­¹³ñÓ­Ý»­ñáí ѳë­ÝáõÙ ¿ ê³­ Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç ¨ Ø»ë­ñáå س߭ïá­óÇ Ù³Ñ­í³Ý ßñç³­ÝÇÝ: ²Ûë ÷³ë­ïáí ¨ ³Ù­µáÕç ·ÉËÇ ß³­ñ³¹­ñ³Ý­ùáí ³Ý­Ã³­ùáõÛó ¿ Ô³­½³­ñÇ »Ý­Ã³ñÏ­í³­ ÍáõíÛáõ­ÝÁ ä³ï­Ù³­Ñáñ ·ñãÇÝ, ¨ ·Ç­ï³ùݭݳ­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­ÝáõÃ­Û³Ý áñ¨¿ Ýß³­Ý³­Ï³­ÉÇó óáõ­ó³¹­ñ³Ýù ÷³ë­ïá­ñ»Ý ãϳ: ºñÏ­ñáñ¹ ¹ñí³­·Á Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ º­ÕÇ­ß»Ç ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Áݹ·Áñ­ Ï³Í ßñç³­ÝÁ, ¨ ³Ûë­ï»Õ ³ñ­¹»Ý ³­é³­ç³­ÝáõÙ »Ý µ³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý, ݳ¨ Ñ»­ñá­ëÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ÙÇ ß³ñù ËݹÇñ­Ý»ñ, á­ñáÝù å³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ý­Ñ³­ ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»ñÝ »Ý: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ì³ñ­¹³­Ý³Ýó ¹»å­ù»­ñÁ ö³ñ­å»­óÇÝ ï³­ÉÇë ¿ ѳ­Ù³ñ­Û³ ³ÛÝ­å»ë, ÇÝã­å»ë º­ÕÇ­ß»Ý. ²­í³­ñ³Û­ñÇ å³ï­×³é­Ý»­ñÇ Ù»ç ߻߭ïáõÙ ¿ ì³­ñ³½­í³­Õ³­ÝÇ ¹³­í»­ñÇ Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ¹»å­ù»­ñÇ ÁݭóóùÝ áõ Ýñ³Ýó Ýϳï­Ù³Ùµ å³ï­ÙÇ­ãÇ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ Áëï ¿áõÃ­Û³Ý ÝáõÛÝÝ »Ý` ì³ñ­¹³­ÝÇ` ß³ï ³­í»­ÉÇ ¹ñ³­ Ï³Ý µ­¨»­é³ó­Ù³Ý ¨ ì³­ë³­ÏÇ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³·­ñÇ Ù»ç ÇÝã-ÇÝ㠽ǭçáõÙ­Ý»­ñÇ ³é­Ï³­Ûáõí۳ٵ: ²­Ï³­Ý³­ï»ë º­ÕÇ­ß»Ý ·ñáõÙ ¿ ½·³ó­ÙáõÝ­ ù³­ÛÇÝ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ, ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇó û·ï­íáÕ Ô³­½³­ñÁ ϳ­ ñáÕ ¿ñ ³­í»­ÉÇ ë³éÝ áõ ã³­÷³­íáñ ϳ٠§ëïáõ­·³­å³­ïáõÙ¦ ÉÇ­Ý»É: ºí ³­Ñ³, µ³­Ý³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ·³Û­Ã³Ï­ÕáõÃ­Û³Ý ù³ñ ¿ ¹³ñ­Ó»É ³ÛÝ, áñ ö³ñ­å»­óÇÝ, Ç ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ º­ÕÇ­ß»Ç, ÑÇ­ßáõÙ ¿, áñ ì³ñ­¹³­ÝÁ, Ï»ÕÍ áõ­ñ³­óáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá г­Û³ë­ï³Ý í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáí, ³ñ­Å³­ÝÇ ãÇ Ñ³­ Ù³­ñáõÙ ³Ûë Ñá­ÕÇ íñ³ ³å­ñ»­Éáõ å³ñ·¨Á Ç­ñ»Ý ¨ á­ñá­ßáõÙ ¿ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ ùáí Ñ»­é³­Ý³É Ðáõ­Ý³ó ÏáÕ­Ù»­ñÁ: Üñ³Ý ì³­ë³Ï êÛáõ­Ý»­óÇÝ ¿ ѳ­Ùá­½áõÙ ã³­Ý»É ¹³: â·Ç­ï»±ñ­º­ÕÇ­ß»Ý ³Ûë ÷³ë­ïÁ, û ·Ç­ï»ñ áõ ßñç³Ý­óáõÙ ¿ñ: Ðݳ­ñ³­íáñ ¿, áñ êÛáõ­ÝÇ­ùáõÙ ³ß­Ë³­ï»­Éáõ ï³­ñÇ­Ý»­ñÇÝ ³Ûë Ù³­ëÇÝ Ô³­½³­ñÁ Éë»É ¿ áñ­å»ë ½ñáõÛó, á­ñÇ Ù»ç ϳ §Ç­ñ»Ýó¦ Ç߭˳­ÝÇÝ ¹ñ³­ Ï³Ý Ï³ñ¨áñ á­ñ³Ï­Ý»ñ í»­ñ³·­ñ»­Éáõ ÙÇ­ïáõÙ: ÆëÏ »­Ã» ÷³ë­ïÁ Ç­ñá­ ÕáõíÛáõÝ ¿, ³­å³ ¹Åí³ñ ã¿ Ïé³­Ñ»É, û ÇÝ­ãáõ ¿ º­ÕÇ­ß»Ý ³Ý­ï»­ë»É ³ÛÝ. ݳË` ì³ñ­¹³­ÝÇÝ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ý»­Éáõ ×Ç­·Á ϳñ­Í»ë ÃáõÛÉ ãÇ ïí»É, áñ Ô³­½³­ñÁ ½ñáõÛ­óÇ Ï³Ù ÷³ë­ïÇ ³­é³­çÇÝ Ï»­ëÇ Ù»ç ï»ë­ÝÇ Ï»ñ­å³­ ñÇ ¹ñ³­Ï³­ÝÁ ëïí»­ñáÕ ·Í»ñ: àñ­ù³Ý ¿É ³Ûë­ï»Õ ¨ë ë­å³­ñ³­å»­ïÁ ³½­·³Ý­í»ñ áõ »­Ï»­Õ»­ó³­å³ßï ×³é ¿ ³­ëáõÙ, ½·³­Û³­óáõÝó ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³Ûë Ñá­ÕÇ íñ³ ³å­ñ»­Éáõ µ³ñÓñ å³­ïÇ­íÁ, ³ÏݭѳÛï ¿, áñ Ù»Í ÏéíÇó ³­é³ç »ñ­ÏÇ­ñÁ Éù»­ÉÁ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ÑÙáõï ¹Ç­í³­Ý³­·»­ïÇ áõ ½á­ñ³­Ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³ñ ¹³­ë³É­ùáõÃ­Û³Ý ÝÙ³Ý ÙÇ µ³Ý ¿: º­Ã» ÷³ëïÝ Ç­ñá­ÕáõíÛáõÝ ¿, ¨ º­ÕÇ­ß»Ý ·Ç­ï»ñ, ³­å³ ݳ ³Ù­µáÕç Ëáñ­ùáí Ͻ·³ñ ¹³: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨,

³­Ù»­Ý³­Ï³ñ¨á­ñÁ. º­ÕÇ­ß»Ý, áõÙ ·ñùÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý Ïá­ãáõ­ÙÁ Ñëï³Ï ¿ñ Çñ ÇëÏ Ó­¨³­Ï»ñå­Ù³Ùµ, áñ¨¿ ëá­Õ³Ýóù ã¿ñ ÃáÕ­ Ý»­Éáõ ì³­ë³­ÏÇ §¹ñ³­Ï³Ý¦ Ýϳ­ñ³·­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, á­ñÁ ö³ñ­å»­óáõ å³­ ñ³­·³­ÛáõÙ ³ÏݭѳÛï ¿: Ô³­½³­ñÁ ãÇ Ã³ùó­ÝáõÙ ³Û¹ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ ¨ ù³ñ­Ïá­Í»­Éáí ì³­ë³­ÏÇ ¹³­í³­×³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ` Ýñ³ Ï»ñ­å³­ñÇ Ù»ç ÷áñ­ ÓáõÙ ¿ ÇÝù­Ý³­¹³­ï³ë­ï³­ÝÇ áõ ï³­é³­å³Ý­ùÇ ß»ß­ï»ñ ï»ë­Ý»É: âËá­ ñ³­Ý³­Éáí ¹³­í³­×³­ÝÇ` µ³Ý­ï³­ÛÇÝ ë³ÑÙé­Ï»­óáõ­óÇã íǭ׳­ÏÇ å³ï­Ï»ñ­ Ý»­ñÇ Ù»ç` ݳ Ýϳ­ñ³·­ñáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë µ³Ý­ïÇ Ù»­Ý³Ë­óáõÙ ì³­ë³­ ÏÁ §ÇÝù­ÝÇÝ ½Çõ­ñáÛÝ Í»­Í¿ñ ½¹¿ÙëÝ, ³­ë»­Éáí. ²­Ñ³ ÁÝ­Ï³É ½³Ûë Ó³Õëë, ³­ë¿ñ, ½áñ »ï µ»­ñ»É ù»½ áõ˭ﳭݻݭ·áõ­ÃÇõÝ ëñµáÛÝ ²­í»­ï³­ñ³­ÝÇÝ ¨ ³­ñÇõÝ Ý³­Ñ³­ï³­Ïáõ­Ã»³Ý ê.­ ì³ñ­¹³­Ý³Û¦: Ö³ñ­ï³­ë³Ý å³ï­ÙÇ­ãÁ ¨ Ýñ³ ·ñùÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. ²Ûë­åÇ­ëáí` س­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÇ ¹ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ µ³­ó³ñ­Ó³­ ϳ­óáõ­ÙÁ ¨ ͳۭñ³­Ñ»­Õ³­óáõ­ÙÁ Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óáõ ϳñ¨áñ Ýå³­ï³­ ϳ¹­ñáõÙÝ ¿, ¨ ³Ûë­ï»Õ Ñݳ­ñ³­íá­ñÇÝë ݳ ·áñ­Í³¹­ñáõÙ ¿ ׳ñ­ï³­ë³­ ÝÇ Çñ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¨ë: г­×³­Ë³­¹»å »Ý §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳­ ÝÁ¦ µÝá­ñáß å³ï­×³­é³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ ñáí µÝáõ­Ã³·ñ­íáÕ ¹ñí³·­Ý»­ñÁ: ²­Ñ³ µÝá­ñáß Ñ³ï­í³Í­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ. г½­Ï»ñ­ïÇ ÂÕÃÇ Ù»ñ­Åá­Õ³­Ï³Ý å³­ï³ë­Ë³­ÝÇó Ñ»­ïá ¨ îǽ­µáÝ ·Ý³­Éáõó ³­é³ç ѳ­Ûáó Ù»­Í»­ñÁ §Ëáñ­Ñ¿ÇÝ` ½ã»ñ­Ã³ÉÝ áñ­å¿ë ³åë­ï³Ù­ µáõ­ÃÇõÝ Ï³ñ­Í»­óáõ­ó³­Ý»É, ¨ ½»ñ­Ã³ÉÝ Ëéá­í»³Éù ï³­ñ³­Ïáõ­ë¿ÇÝ. ѳ­ ßá­õ¿ÇÝ ½»ñ­Ã³ÉÝ É³­õ³­·áÛݦ: ØÇßï Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ׳ñ­ï³­ë³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïÇ Ù»ç ϳñ¨áñ` Ñá­·»­íǭ׳ϭݻ­ñÇ í»ñ­Éáõ­ÍáõÃ­Û³Ý å³­ÑÁ, á­ñÁ ѳë­ï³­ïáõÙ ¿ Ñ»­ñá­ëÇ ¨ Ýñ³ ù³Û­É»­ñÇ Ñ³­Ùá½­ãáõíÛáõ­ÝÁ: àã ÙdzÛÝ ì³­ë³­ÏÁ, ³ÛÉ ³Ý­·³Ù г½­Ï»ñ­ïÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ áã ³ÛÝ­ù³Ý ¹Ç­í³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ µ­¨»­é³­óáõÙ­Ý»­ñáí, áñ­ù³Ý ïÇ­ñ³­Ï³É ¹Ç­í³­Ý³­·»­ïÇ Ù»­Í³­ÙÇï óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùáí: îǽ­µá­Ýáõ٠ݳ å³­ï³ë­Ë³Ý ¿ ëå³­ëáõÙ Ù»ñÅ­Ù³Ý Ñ³Ý¹·­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ¨ ëï³­ÝáõÙ ¿ ë³. §Ø»ù ½ù»½ ó­·³­ õáñ ·Ç­ï»Ùù. áñ­å¿ë ³­Ù»­Ý»­óáõÝó` ³­é³­õ»É ¨ë ­Ù»ñ. Ç߭˳­Ýáõ­ÃÇõÝ áõ­ ÝÇë ÝÙ³Ý ²ë­ïáõ­ÍáÛ Ç í»­ñ³Û Ù»ñ ¨ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ù³ñ­¹áÛ¦: ¸³ ½³ñ­Ù³ó­ ÝáõÙ ¿ ³ñ­ù³­ÛÇó ³ñ­ù³­ÛÇÝ. §²Û¹ å³­ï³ë­Ë³­ÝÇù Ó»ñ Ç Ý³­Ù³­Ï¿Ý, ½áñ »­ïáõù µ»­ñ»É ³é Çë` ß³ï Ñ»­éÇ »Ý ¨ ³ÝÝ­Ù³Ýù¦: êñí³Í Ç­ñ³­íǭ׳­ ÏáõÙ ÑÝãáõÙ ¿ ì³ñ­¹³­ÝÇ Ñ³­Ù³ñ­Ó³Ï Ëáë­ùÁ. §ÆÙ å³­ï³ë­Ë³­ÝÇù ³Û¹ »Ý, Ûá­ñáõÙ ó³Ý­Ï³Ù Ù»­é³­Ý»É, ù³Ý ÿ Ï³É áõ­ñ³­óáõ­Ã»³Ùµ¦: ²Û­ëÇÝùÝ` Ô³­½³­ñÁ Ù»­ÏÁݹ­ÙÇßï íëï³Ñ ¿ ¨ íëï³­Ñ»ó­ÝáõÙ ¿, û ³­é³Ýó ì³ñ­¹³­ÝÇ áõ 쳭ѳ­ÝÇ ïáÑ­ÙÇ` س­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÇ, áã ÙÇ ·áñÍ

ãÇ Ñ³­çáÕ­íÇ: ì³ñ­¹³­ÝÇ Ù³­ëÇÝ ³Ý­·³Ù ØÇÑñ­Ý»ñ­ë»ÑÝ ¿ ³­ëáõÙ. §¼³ÛÝ­ åÇ­ëÇ ù³ç ¨ åÇ­ï³­ÝÇ, ½í³ë­ï³­Ï³­õáñëÝ Ù»ñ ½ì³ñ­¹³Ý¦, ÇëÏ Ð³½­ Ï»ñ­ïÁ ß³ï ¿ ó³­íáõÙ Ýñ³ ٳѭí³Ý ѳ­Ù³ñ: ØÇ ³ÛÉ µÝá­ñáß Ñ³ï­í³Í. Ï»ÕÍ áõ­ñ³­óáõÃ­Û³Ý á­ñá­ßáõ­ÙÇó Ñ»­ïá ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ ϳݷ­ÝáõÙ »Ý ¹Åí³­ñ³­·áõÛ­ÝÇ ³éç¨` ѳ­Ùá­½»É ì³ñ­¹³­ÝÇÝ` ãݳ­Û³Í åÇ­ïÇ Ï³ñ­Í»É, áñ ¹Ç­í³­Ý³­·»­ïÇ Ï³­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ Ïû·­Ý»ñ Ýñ³Ý ÁÙµé­Ý»­Éáõ, áñ ¹³ ¿ ûñ­Ñ³­ë³­Ï³Ý Ç­ñ³­íǭ׳­ÏÇó »É­Ý»­Éáõ ÙÇ³Ï å³ñ­ï³¹ñ­Û³É áõ­ÕÇÝ: ´á­Éá­ ñÁ íëï³Ñ ¿ÇÝ ¨ §·Ç­ï¿ÇÝ, »­Ã¿ ³­é³Ýó Ýá­ñ³ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ëáñ­Ñ»³ÉùÝ Ç Ýá­ó³­Ý¿ ¨ å³ï­×³­é³¹­ñáõ­ÃÇõÝù ¨ ³­ñ³­ñá­õ³Íù û­ñÇù »Ý ¨ ³Ý­Ï³­ ï³ñù¦. ¨ ³­Ù»Ý ÇÝã ÏñÏÇÝ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÁ í»ñ­ Éáõ­Í»­Éáí, ѳñÏ »­Õ³Í ¹»å­ùáõÙ Ý»­ñ³­é»­Éáí å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý áõ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ ï³ñ­ñ»ñ: г­Ûáó, íñ³ó ¨ ³Õ­í³­ÝÇó Çß­ ˳ݭݻ­ñÁ г½­Ï»ñ­ïÇ` áõ­ñ³­óáõÃ­Û³Ý å³­Ñ³Ý­çÇó Ñ»­ïá Ùï³­ÍáõÙ »Ý, û ÇÝã­ å»ë §»Éë Ç­ ñ³óÝ Ï³­ ñ³ë­ ó»Ý ·ï³­ ݻɦ, ¨ á­ ñá­ ßáõÙ »Ý §ã³ñ áñ­ëáñ­¹Ç ɳ­ñ³Í á­ñá­·³Û­ÃÇó¦ ³­½³ï­í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³­é³ÛÅÙ ³­é»­ñ»ë ϳ­ï³­ñ»É Ýñ³ Ññ³­Ù³­ÝÁ, ÇëÏ Ç­ñ»Ýó »ñ­ÏÇñ í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáõó Ñ»­ïá ϳ٠ѳ­í³­ï³­ñÇÙ ÙÝ³É øñÇë­ïá­ëÇÝ ¨ ϳÙ` §·Ý³Ùù Çõ­ñ³­ù³Ý­ãÇõñ Ûû­ï³­ñáõ­ÃÇõÝ Ïݳõ ¨ áñ­¹áíù¦: ´³Ûó ³Û¹ á­ñá­ßáõ­ÙÁ ÇÝã­å»±ë ­Ñ³Ûï­Ý»É ì³ñ­¹³­ÝÇÝ` §×³­Ý³­ã»­Éáí Ç ÙÇïë Çõ­ñ»³Ýó, ÿ ÝÙ³ áã ¿ Ñݳñ Û³ÝÓÝ ³é­ÝáõÉ ¨ ѳ­õ³­Ý»É ³Ûë­åÇ­ëÇ ËáñÑñ­¹áÛ¦: â³­ë»ÉÝ ¿É ³Ýѭݳñ ¿, ù³­ ÝÇ áñ ³­é³Ýó Ýñ³ ³­Ù»Ý ÇÝã ³­ÝÇ­Ù³ëï ¿: ²Ûë Ç­ñ³­íǭ׳­Ï³­ÛÇÝ É³ñ­ í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ý­Ï³Ë µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõ­ÙÇó, ëï»Õ­ÍáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÙÇ­ç³­í³Ûñ` Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñá­ ·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳݭ¹Ç­å³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí: ØÇ Ï»ñå ÷áñ­ÓáõÙ »Ý ï³ñ­ï³Ù ù³Û­É»ñ ëÏë»É, µ³Ûó ì³ñ­¹³­ÝÁ §³­Ù»Ý¨ÇÝ áã ³é­Ýáõñ Û³ÝÓÝ Éë»É ѳ­ õ³­Ý»É ³Ûë­åÇ­ëÇ µ³­ÝÇó¦: Æ í»ñ­çá, ì³ñ­¹³­ÝÇ Ùï»­ñÇÙ Øá­Ï³ó ²ñ­ï³ÏÝ ¿ ѳ­Ùá­½áõÙ Ýñ³Ý` ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí ѳ­Ï³­é³Ï íǭ׳­ÏÇ áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ. §ÚÇ­ß»³ ½Ñ³­é³­ã³Ýë Ù³ñó, ½Ùï³õ ³Í ½ïÕ³­Ûáó áÕ­µáõÙݦ, áñ Ïϳ­ ï³ñ­íÇ Ç­ñ»Ýó Íñ³­·Ç­ñÁ ãÇ­ñ³­·áñ­Í»­Éáõ ¹»å­ùáõÙ: г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ áõ­ñ³­óáõÃ­Û³Ý Éáõ­ñÁ ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ áõ Ëá­Ñ»­ñÇ ïí³Û­ï³­ÉÇó åáéíÏáõÙ ¿ ³­é³ç µ»­ñáõÙ, ¨ ³Ûë­ï»Õ ö³ñ­å»­óáõ á­×Á Ùá­ ï»­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳­ÝÁ` Ïñá­Ý³­Ï³­Ýá­Ý³­ Ï³Ý Ýñµ»­ñ³Ý·­Ý»­ñáí. §²ÛÉ ³Ý¹ ¿ñ Éë»É ½Ó³ÛÝë ɳ­ÉáÛ ¨ ½Ó³ÛÝë ·áõ­ ÅÇ, ·á­ãÇõÝë áÕ­µáó ¨ µ³ñ­µ³é ×ãáÛ. ïÕ³Ûù ³ÝÓ­Ïáïù Ç ·ñϳó ѳñó Çõ­ñ»³Ýó å³­Ïáõ­ó»³Éù ÷³Ë­ã¿ÇÝ, ϳñ­Í»­Éáí ³Û­É³­÷á­Ë»³Éë ÇÙÝ, ¨ áã ½ÝáÛÝë Ýϳ­ï»­Éáí Ï»ñ­å³­ñ³Ýë ½³ñ­Ñáõ­ñ¿ÇÝ, ëï¿å ѳ­Û»­Éáí Û»­ñ»ëë

Ù³ñóÝ, ½áñë ï»­ë³­Ý¿ÇÝ ÏáÕ­Ïá­Õ³­·ÇÝë ÙÇßï ¨ ³ñ­ïûë­ñ³­µáõËë¦ ¨ ³ÛÉÝ: ì³ñ­¹³­ÝÁ Ýñ³Ýó ³­Ù»Ý ÇÝã µ³­ó³ï­ñáõÙ ¿ êáõñµ·­ñ³­ÛÇÝ Ù»ç­ µ»­ñáõÙ­Ý»­ñáí, áñ ÑÇ٭ݳ­íá­ñÇ ùñÇë­ïá­Ý»áõí۳­ÝÁ Ç­ñ»Ýó ѳ­í³­ï³ñ­ ÙáõíÛáõ­ÝÁ: à­×³Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ³Ûë ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ ÙÝáõÙ »Ý ²­í³­ñ³Û­ñÇ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ë­ïáõí۳Ý, í³ñ­¹³­Ý³Ýó áõ í³­ë³Ï­Û³Ýó µ³­Å³­Ýáõ­ÙÇ, ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇ áõ ѳ­çáñ­¹áÕ ¹»å­ù»­ñÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ, áñ­ ï»Õ º­ÕÇ­ß»Ç ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ Éñ³ó­íáõÙ ¿ Ô³­½³­ñÇÝ µÝá­ñáß í»ñ­Éáõ­Í³­ ϳ­Ýáõí۳Ý, å³ï­×³­é³­µ³­ÝáõÙ­Ý»­ñÇ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí ѳ­Ùá­½Çã ¹³ñÓ­ Ý»­Éáõ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­Ïáõí۳ٵ: êï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý µá­Éáñ ³Ûë ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»ñÝ ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ »Ý §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ »ñ­ñáñ¹ ¹ñí³­·áõÙ, á­ñÇ ³­é³Ýó­ùÁ ì³­Ñ³Ý Ø³­ ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ Ï»ñ­å³ñÝ ¿ ¨ å³ï­Ù³­Ï³Ý ³ÛÝ µ³ñ¹ áõ µ³Ë­ïá­ñáß Ç­ñ³­ ¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù ϳå­íáõÙ »Ý ³Ûë ëå³­ñ³­å»­ïÇ áõ Ù³ñ½­ å³­ÝÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ñ»ï: 쳭ѳ­ÝÇ Ï»ñ­å³­ñÁ Çñ ³­í³Ý­¹³­å³­ïáõÙ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ÏáÝÏ­ñ»ï Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝ³­ íá­ñáõÃ­Û³Ý ·Í»ñ, á­ñáÝó ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ѳ­çáñ­¹³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ Ñ»­ñá­ëÇÝ: ¸³ ³ñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ Ï»ñ­å³­ñÇ ·Ý³­Ñ³ï­Ù³Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñáí: ܳ ¿ñ §³Ûñ Ùï³­óÇ, ³­éáÕ­ç³­Ëáñ­Ñáõñ¹ ¨ µ³­ñ»­ë¿ñ¦, ¨ ÇÝã­å»ë ì³ñ­¹³­ÝÇ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ, ³Ûë­ï»Õ ¨ë­ ³Ý­·³Ù Ãßݳ­ÙÇÝ ãÇ ßñç³Ý­óáõÙ Ýñ³ ³ñ­Å³­ÝÇ­ùÁ, á­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ Ç óáõÛó µá­Éá­ñÇ. å³ñ­ëÇó ³ñ­ù³ ä»­ñá­½Á §·ÉËá­íÇÝ Í³­Ý»³õ ½Ý³ ¨ ³é ɳõë áõ­Ý¿ñ, ¨ ۳ݭ¹Ç­Ù³Ý ³­Ù»­Ý»­óáõÝ ·á­í¿ñ ¨ ³ñ­Å³­ÝÇ å³­ïá­õáÛ Ñ³­ßá­õ¿ñ¦: ¼áõï Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ѳ­í³­Ý³­µ³ñ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ Ýϳ­ï»É ³ÛÝ, áñ 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­ÙÇó Ùáï 25 ï³­ñÇ ³Ýó áã ÙÇ Ï³ñ¨á­ñáõí ÛáõÝ ãáõ­Ý»ñ, û­ñǭݳÏ, º­ÕÇ­ß»Ç Ñ³­Ù³ñ, û Ñ³Û Ýß³­Ý³­íáñ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ ñÇ Ù³­ëÇÝ ÇÝã ϳñ­ÍÇù áõ­Ý»Ý å³ñ­ëÇÏ ïÇ­ñ³­Ï³É­Ý»­ñÁ, ÇëÏ 50 ï³­ñÇ ³Ýó Ùßáõß­íáõÙ ¿ ë»­÷³­Ï³Ý ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, ¨ ½·³­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ û­ï³­ñÇÝ ù»½ ïÇ­ñ³­Ï³É ÁÝ­¹áõ­Ý»­Éáõ »Ý­Ã³­·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ ³Ý­Ï³Ë Ýñ³ ¹»Ù »­Õ³Í ÏéÇí­Ý»­ñÇó` ù»½ ѳ­Ù³ñ ³ñ­Å»ù ¿ ëï³­ ÝáõÙ Ýñ³ ϳñ­ÍÇ­ùÁ. ë³ ·áõ­ó» ¨ íÇ­×»­ÉÇ ¿, µ³Ûó ëïí»­ñ³·­Íá­ñ»Ý Ýϳ­ ï»­ÉÇ ¿ ö³ñ­å»­óáõ ¹Çñ­ùá­ñáß­Ù³Ý Ù»ç: 쳭ѳ­ÝÁ ¨ë ­ù³ç ½á­ñ³­Ï³Ý ¿, ß³ï ÑÙáõï ¹Ç­í³­Ý³­·»ï, ¨ ³Ûë á­ñ³Ï­Ý»­ñÁ Ýñ³ Ñ»ï ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ »Ý ݳ­Ëáñ¹ Ù³ñ½­å³Ý ê³­Ñ³Ï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ` Êá­ñ»­Ý³­óáõ Ù»­Ï»­Ý³­ ëÁ, Çñ ÇëÏ ì³­Ñ³­ÝÇ »Õ­µ³Ûñ ì³­ë³­ÏÁ (»ñ­ÏáõëÝ ¿É ½áÑ­íáõÙ »Ý å³ñ­ëÇó ¹»Ù ÏéÇí­Ý»­ñáõÙ), ݳ¨ ²­ïáÙ ¶Ýáõ­ÝÇÝ ¨ áõ­ñÇß­Ý»­ñÁ: ²Ûë áõ­ÅÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ¿ å³ñ­ëÇó ¹»Ù ß³ï Áݹ­Ñ³­ñáõÙ­

Ý»­ñáõÙ áõ ÏéÇí­Ý»­ñáõ٠ѳխó­Ý³Ï­Ý»ñ µ»­ñáõÙ: ²Û¹ ÏéÇí­Ý»­ñÁ »ñ­Ï³­ ñáõÙ »Ý ÙÇÝ㨠481-484 Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ: 쳭ѳ­ÝÇ ç³Ý­ù»­ñáí Áݹ·ñÏ­íáõÙ »Ý Ýá­ñ³­Ýáñ ݳ­Ë³­ñ³­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­½á­ñ³­ ÛÇÝ ·Ý¹»ñ, ³Ù­ñ³åݹ­íáõÙ »Ý ϳ­å»­ñÁ ìñ³ë­ï³­ÝÇ ³åë­ï³Ù­µ³­Ï³Ý áõ­Å»­ñÇ Ñ»ï: 482 Ã. ·³ñ­Ý³­ÝÁ ѳ­Û»­ñÁ ç³Ë­ç³­ËáõÙ »Ý å³ñ­ëÇó áõ­Å»­ ñÁ, ß³­ÑáõÙ »Ý Ü»ñ­ë»­Ñ³­å³­ïÇ ×³­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÁ, á­ñÇó Ñ»­ïá 쳭ѳ­ÝÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõÝÝ ³­í»­ÉÇ ¿ Ù»­Í³­ÝáõÙ: γñ¨áñ »ñ¨áõÛà ¿ñ Ñ³Û ¨ íñ³ó ¹³ß­Ý³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ, å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇ ¹»Ù ѳñ¨³Ý »ñÏñ­Ý»­ñÇ Ùdzó­Û³É áõ­ Åáí ÏéÇí­Ý»ñ ÉÇ­ÝáõÙ ¿ÇÝ »ñ­Ïáõ »ñÏñ­Ý»­ñÇ ï³­ñ³Íù­Ý»­ñáõÙ ¿É: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ö³ñ­å»­óáõ ·ñãÇ ï³Ï ÙÇßï µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³­ÝáõÙ ¿ ì³­ ѳ­ÝÁ, ß»ßï­íáõÙ ¿, áñ ݳ ÇÝã Ó»é­Ý³ñ­ÏáõÙ ¿ñ, ѳ­çá­ÕáõÙ ¿ñª ¨ áã ÙdzÛÝ å³­ï»­ñ³½­ÙáõÙ, ÙÇßï Ñ³Õ­Ã»É ¿, ¨ Åá­Õá­íáõñ­¹Á Ýñ³ Ù³­ëÇÝ »ñ­·»ñ ¿ ÑÛáõ­ë»É ¹»é Çñ ϻݭ¹³­ÝáõÃ­Û³Ý û­ñáù: 쳭ѳ­ÝÇ áõÅÝ áõ Ù»Í ÏéíÇÝ Ý³­ ˳­å³ï­ñ³ëï­í»­ÉÁ ãÇ ëïí»­ñáõÙ ³Ý­·³Ù ³ÛÝ, áñ ѳÛ-íñ³­ó³­Ï³Ý ѳ­Ù³­ï»Õ áõ­Å»­ñÁ 482 Ã. Îáõñ ·»­ïÇ ³­÷ÇÝ` Ö³ñ­Ù³­Ý³­ÛÇ ¹³ß­ïáõÙ, å³ñï­íáõÙ »Ý: ä³ñ­ëÇó ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÁ ³­í»­ÉÇ »Ý µáñ­µá­ùáõ٠ѳ­Û»­ñÇÝ ¨ 쳭ѳ­ÝÇÝ áõ Çñ ù³­ç³­ñÇ ½Ç­Ý³­ÏÇó­Ý»­ñÇÝ ÙÕáõÙ áõÕ­Õ³­ÏÇ ³Ýӭݳ­½á­ Ñáõí۳Ý: 쳭ѳÝÝ ëÏëáõÙ ¿ ÷áùñ ËÙµ»­ñáí ³­Ù»­Ýáõ­ñ»ù Ñ»­ï³åÝ­¹»É ¨ áãÝ­ã³ó­Ý»É Ãßݳ­ÙáõÝ, áã ÙdzÛÝ ÑÛáõ­Í»É-çɳ­ï»É Ýñ³ áõ­Å»­ñÁ, ³Ûɨ ÙÇßï ë³ñ­ë³­÷Ç Ù»ç å³­Ñ»É: 484 Ã. ³­½³­ï³·­ñ³­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÇ Ù»ç ßñç³­¹³ñ­Ó³­ÛÇÝ »­Õ³Ý: ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÁ å³ñï­í»ó ³ñ¨»É­ùÇ ÏéÇí­Ý»­ ñáõÙ, ³ÛÝ­ï»Õ ½áÑ­í³Í ä»­ñá­½ÇÝ ÷á­Ë³­ñÇ­Ý»ó ì³­Õ³ñ­ßÁ, á­ñÁ µ³­Ý³Ï­ óáõíÛáõÝ­Ý»ñ ëÏë»ó 쳭ѳ­ÝÇ Ñ»ï, ÏÝùí»ó Üí³ñ­ë³­ÏÇ å³Û­Ù³­Ý³­·Ç­ ñÁ, ½·³­ÉÇá­ñ»Ý Ù»ÕÙ­í»­óÇÝ Ïñá­Ý³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѳ­É³­Í³Ýù­Ý»­ñÁ ѳ­ Û»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, 쳭ѳ­ÝÇÝ ïñí»ó Ù³ñ½­å³­ÝÇ å³ß­ïáÝ: ºí Ô³­½³­ñÇ §Ð³­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦ ³­í³ñï­íáõÙ ¿ ѳ­Ù³­Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý óÝÍáõí Û³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáõí۳ٵ: ²Ûë ¨ ³ÛÉ ¹»å­ù»­ñÇ Ù»ç Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáÕ ì³­Ñ³­ÝÇ Ï»ñ­å³­ñÁ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ óáõ­ó³¹ñ­íáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí áõ ٳݭ ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí, á­ñáÝó Ù»ç Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý ³ÛÉ Ñ»­ñáë­Ý»ñ ¨ë: ²­Ñ³ ÙÇ µÝá­ñáß ¹ñí³· 쳭ѳ­ÝÇ »Õ­µ³Ûñ ì³­ë³­ÏÇ ¨ å³ñ­ëÇÏ ²ïñí߭ݳë­åÇ ÙÇç¨. ѳ­Û»­ñÁ ÷áù­ñ³­ÃÇí ËÙµáí ѳݭ¹Ç­åáõÙ »Ý å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇ Ù»Í áõ­ ÅÇÝ ì³­ñ³½­Ï»ñï ·Ûáõ­ÕáõÙ: ì³­ë³­ÏÁ ѳÝӭݳ­ñ³­ñáõÙ ¿ Çñ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ ñÇÝ` »ñ­Ïáõ-»ñ­Ïáõ óñí»É ¨ ѳ­í³ù­í»É Ýß³­Ý³Ï­í³Í í³Û­ñáõÙ: ÆÝ­ùÁ »ñ­ ϳñ µ³­Ý³Ï­óáõíÛáõÝ ¿ í³­ñáõ٠ų­Ù³­Ý³Ï ß³­Ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ, áñ­å»ë­½Ç Ãßݳ­ÙáõÝ Ùá­Éá­ñ»ó­ÝÇ, ³Ý­·³Ù Ïá­åÇï ß³­ï³­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý ¿ ¹Ç­ÙáõÙ. §ºõ

ͳÕñ ³é­Ý»­Éáí Áݹ Ó»½ Ëû­ë»­ó³Û ½µ³Ýë ³é å³ï­·³­Ù³­õáñëÝ…­´³Ûó »ë ï»­ë³­Ý»É ½Ó»½ »­ÏÇ, ÿ áñ­åÇ­ëÇ ÇÝã ¿ù. ³ÛÉ ¹áõù ¿ù Ù³ñ­¹ÇÏ í³ïù ¨ ³Ý­åÇ­ï³Ý, ¨ å³­ï³­Ñ¿ù ã³­ñÇ ¨ ÏáñÝ­ãÇù…¦: г­Û»­ñÁ Ç­ñ³­·áñ­ÍáõÙ »Ý Íñ³­·Ç­ñÁ ¨ ѳխÃáõÙ ³­Ý³Ïݭϳ­ÉÇ »­Ï³Í Ãßݳ­ÙáõÝ: ²Ûë Ù³ñ­¹ÇÏ ëáëÏ áõ­Å»Õ ÏéíáÕ ã»Ý, ³ÛÉ »ñ­µ»ÙÝ Ñ³Ý­·³­Ù³Ýù­Ý»­ñÇ µ»­ñáõ­Ùáí` Ë»­Éáù áõ Ëá­ñ³­Ù³ÝÏ, µ³Ûó ÙÇßï` ³ñ­Å³­Ý³­å³­ïÇí: ÜÙ³Ý Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí ¿ »ñ¨áõ٠쳭ѳ­ÝÁ å³ñ­ëÇÏ ØÇÑ­ñ³­ÝÇ ¹»Ù. ݳ ³ñ­ ¹»Ý ³ëï­í³­Í³Ý­íÇñ­Û³É Ëáë­ù»­ñÇ áõ ù³ç ÏéÇí­Ý»­ñÇ Ù»ç ÙÇ ß³ñù ѳխ ó­Ý³Ï­Ý»ñ ¿ñ ï³­ñ»É ¨ ÑÇ­Ù³ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ØÇÑ­ñ³­ÝÇÝ` ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí, áñ ó­·³­íá­ñÁ å»ïù ¿ ³­Ù»Ý­ùÇÝ áõ Ñå³­ï³Ï µá­Éáñ ³½­·»­ñÇÝ Ñ³­í³­ë³ñ ݳ­ÛÇ, ÇëÏ ÇÝ­ùÁ Éë»É ¿, áñ ä»­ñá­½Á §³­é³­çÇ ³­Ù»­Ý»­óáõÝó¦ ѳÛï­Ý»É ¿, û ³­ëá­ñÇÝ í³ï ¿, §µ³Ûó ù³Ý ½²­ëá­ñÇ ³Ûñ` Ð³Û Ù³ñ¹ ß³ï í³ï­Ã³ñ ¿ ¨ ³Ý­åÇ­ï³Ý: ºõ á±ã­³ñ­¹»ûù ɳõ ¿ñ Ù³Ñ, ù³Ý ½³ÛÝ Éáõñ Û³ÛÝ­åÇ­ ëÇ Ã³­·³­õá­ñ¿¦: ÐÇ­Ù³ ÇÝ­ùÁ »ñ­Ïáõ ÏéíáõÙ Ñ³Õ­Ã»É ¿ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇÝ, §»ñ­ñáñ¹Ý ³Ûë ¿, áñ Áݹ ù»½ ³­ñ³­ñ³ù…­´³Ûó ÙdzÛÝ ³Ûë г­Ûáó, ½áñ ¹áõù ·Ç­ï»ù, ëá­ó³ í׳­ñ»³É ¿ ½³ÛÝ­åÇ­ëÇ Ù»Í ·áñÍ, ½áñ ¹áõù ³­Ù»­Ý³ÛÝ ²­ñÇù Éá­õ³Ûù ¨ ï»­ë¿ù. ¨ áã µ³­½áõÙ ³Û­ñáõ­ÓÇáÛ, ³ÛÉ Ñ³­ñÇõñ ³­ñ³Ùµ ¨ ϳ٠¨ë Ý ­ á­õ³­½Çõ ½Ñ³­½³ñ ¨ ½»ñ­Ïáõë ѳ­½³ñ ³Ûñ ÷³­Ëáõ­ó»³É ¿ ëá­ùûù¦. áõ­ñ»ÙÝ` Ó»ñ ÏáÕ­ÙÇó í³ï­Ã³ñ áõ ³Ý­åÇ­ï³Ý ¹Çï­í³Í ѳ­ ÛÇ` 100-Çó 峭ϳëÝ ¿É ϳ­ñáÕ »Ý å³­ïáõ­Ñ³­ë»É å³ñ­ëÇó »ñ­Ïáõ ѳ­ ½³­ñÇÝ: ÆëÏ ½áñ­ùÁ ãÇ Ï³­ñáÕ É³­íÁ ÉÇ­Ý»É, »­Ã» §½û­ñ³·ÉáõËݦ í³ï ¿, ¨ ãݳ­Û³Í ÇÝ­ùÁ ٳݭÏáõíÛáõ­ÝÇó áñµ ¿ »­Õ»É (쳭ѳ­ÝÇ Ñ³Û­ñÁ` ì³ñ­ ¹³­ÝÇ »Õ­µ³Ûñ ÐÙ³­Û³­ÏÁ, ²­í³­ñ³Û­ñÇ Ý³­Ñ³­ï³Ï­Ý»­ñÇó ¿ñ), ¨ á­ñá­ß»É ¿ §³ñ­¹³ñ Ùïûù éÝ ¨ Ó»½ ͳ­é³­Ûáõ­ÃÇõÝ ³é­Ý»É¦, ÑÇ­Ù³, 볭ϳÛÝ, ͳÝñ ¿, áñ §Áݹ Çë ãѳ­Û¿ù áõ­ÕÇÕ¦: Æñ ·áñ­ÍÇ Ù»ç û­ñáõíÛáõÝ Ï³­ ñáÕ ¿ »­Õ³Í ÉÇ­Ý»É, µ³Ý­ë³ñ­Ïáõ­Ý»­ñÇ µ»­ñ³­ÝÁ ã»ë ÷³­ÏÇ, µ³Ûó Ñá ÇÝ­ùÁ 㿱ñ ­Ï³­ñáÕ ÷³Ë­ã»É »ñÏ­ñÇó. áõ­ñ»ÙÝ` ÙÝáõÙ ¿ ³ñ­Å³­Ý³­å³­ïÇí ÏéÇ­ íÁ: ÎñÏÇÝ ¨ ÙÇßï í»ñ­Éáõ­Í³×³ñ­ï³­ë³­Ý³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ Ù»ç Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý áõÕ­Õ³­ÏÇ áõ »Ý­Ã³­ß»ñ­ï³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí Ëá­ñ³­ù³Ý­¹³Ï­íáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­ñÁ, ¨ µ»ñ­ í³Í í»­ñ³­å³ï­Ùá­Õ³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ ¹ñ³ ѳë­ï³­ïáõÙ­Ý»ñÝ »Ý: λñ­å³­ñÇ Ç­ñ³­Ï³Ý ï»­ë³­Ý»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ ã»Ý Ùßáõ­ßáõÙ áã 쳭ѳ­ÝÇ Ñ³Õ­ ó­Ý³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ Ñá­í³­Ý³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ÑÇ­ß»­óáõÙ­Ý»­ñÁ, áã ѳխó­Ý³­ÏÇ ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ` ³ß­Ë³­ ï³Ý­ùÇ Ç­ñ»­Õ»Ý ѳ­Ù»­Ù³­ïáõí۳ٵ. §¼Ç ¨ áã ÇÝã ³ÛÉ Ç­ÙÇù ÝÙ³Ý ã¿ÇÝ ³ÛÝ Ýá­ñá· Çñù, µ³Ûó »­Ã¿ Ûáñ­Å³Ù ÅÇñ Ùß³Ïù ù³ç ëáõñ ٳݭ·³­Õ³õ

¨ ·»­ñ³Ý­¹»³õ ½Ëáï ѳñ­Ï³­ÝÇ­ó»Ý, ¨ µ³­½áõÙ á­ñ³Ûë Ùûï Ç Ùûï ³é ÙÇ­Ù»³Ýë Ïáõ­ï»³É Ãá­Õáõ­óáõÝ, ¨ ÇÝ­ù»³Ýù áõ­ñ³­Ë³­ÉÇó óÝÍáõ­Ã»³Ùµ ³Ý­Ûá· ÛÇõ­ñ³­ù³Ý­ãÇõñ ïáõÝë ·Ý³Û­ó»Ý¦: س­Ý³­í³Ý¹ 쳭ѳ­ÝÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ ¿ ß³ï ³­í»­ÉÇ Áݭϳ­É»­ÉÇ ×³ñ­ï³­ ë³Ý å³ï­ÙÇ­ãÇ á­×³­Ï³Ý ³ñ­¹»Ý µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ñëï³Ï­í³Í ÇÝù­Ý³­ïÇ­ åáõíÛáõ­ÝÁ: ò³Û­ïáõÝ ¹ñí³·­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. Ñáõ­Ý³ó û·­Ýáõí Û³­ÝÁ ¹Ç­Ù»­Éáõ ѳ­Ù³ñ 쳭ѳ­ÝÁ Áݭͳ­Ý»­ñÇ, ½³ñ­¹»­ñÇ Ù»Í å³ï­ñ³ë­ ïáõí۳ٵ Íñ³·­ñáõÙ ¿ ·Ý³É ϳۭë»ñ Ùáï: ²Û¹ Ù³­ëÇÝ Éáõñ ¿ áõ­Õ³ñÏ­ íáõÙ ä»­ñá­½ÇÝ, ÇÝ­ãÇÝ ï»­Õ»­Ï³­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ 쳭ѳ­ÝÁ: ºí §Ç­Ù³ë­ï³­ Ëáñ­ÑÇݦ ëå³­ñ³­å»­ïÁ §³­é»³É ÷áõ­Ã³­Ý³­ÏÇ ½µ³½­Ùáõ­ÃÇõÝ áëÏ­õáÛÝ` ѳ­ë³­Ý¿ñ Ç ¹áõéÝ å³ñ­ëÇó¦: ÐÇ٭ݳ­íáñ µ³­ó³ï­ñáõÙ ¨ ѳ­Ùá­½áõÙ ¿ ä»­ñá­½ÇÝ,û §³ÛÝ­ù³Ý ÏáÛñ ã»Ù, ÿ ½²­ñ»³ó áÛÅ ¨ ï»­ë³­Ý»É ³Ý­·³Ù ã·Ç­ï»Ù¦: س­Ý³­í³Ý¹ Çñ áõÅÝ ÇÝã ¿ áñ, §¨ áã »ñ­Ïáõó ϳ٠»­ñÇó å³­ ï³­Ý»³ó Ç߭˻٠ïÇ­ñ³­µ³ñ¦: Æ í»ñ­çá, »­Ã» ³Û¹­åÇ­ëÇ Ùï³¹­ñáõíÛáõÝ áõ­Ý»­Ý³ñ, §½³Û¹­ã³÷ áë­ÏÇ ³Ûëñ ½Ç± µ»­ñ¿Ç¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå Üí³ñ­ë³­ÏÇ Ñ³ß­ïáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ²Ý­¹»­Ï³Ý å³ñ­ëÇ­ÏÁ ѳ­Ùá­½áõÙ ¿, áñ »­Ã» г­ Û³ë­ï³Ý å³ñ­ëÇÏ Ù³ñ½­å³Ý áõ­Õ³ñÏ­íÇ, ³­å³ ÙÇ ù³­ÝÇ ï³­ñÇ å»ïù ÏÉÇ­ÝÇ, áñ­å»ë­½Ç ݳ ͳ­Ýá­Ã³­Ý³ »ñÏ­ñÇÝ, ·ïÝÇ ³ñ­·»Éù­Ý»­ñÁ ѳխó­ ѳ­ñ»­Éáõ Ó­¨»ñ, áõë­ïÇ ³­í»­ÉÇ Ý峭ﳭϳ­Ñ³ñ­Ù³ñ ¿ ù³ç áõ Ë»­É³­óÇ ì³­Ñ³­ÝÇÝ Ù³ñ½­å³Ý Ýß³­Ý³­Ï»É: Ö³ñ­ï³­ë³Ý áõ í»ñ­Éáõ­ÍáÕ ö³ñ­å»­óÇÝ, ÇÝã­å»ë Ýϳ­ï»­óÇÝù, ãÇ Ëáõ­ë³­÷áõÙ ùݳ­ñ³­Ï³Ý áõ ¿­åǭϳ­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­ Ý»­ñÇó, ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó: ¸³­ë³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¿ ѳë­ÝáõÙ, û­ñǭݳÏ, ²­ñ³­ñ³ï­Û³Ý ¹³ß­ïÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÇ ³½­¹»­óáõÃ­Û³Ý ß³­é³­íÇÕ­Ý»­ñÁ Ó·íáõÙ »Ý ÙÇÝ㨠ð³ý­ýÇ, ÙÇÝ㨠§ê³Ù­ í»É¦ í»­åáõÙ §²­ñ³­ñ³ï­Û³Ý ¹³ß­ïÇ ³­é³­íá­ïÁ¦ ѳÛï­ÝÇ Ñ³ï­í³­ÍÁ: ´ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ µ³ñÓ­ñ³­·áõÛÝ ³ñ­ Å»ù ¿, ·»­Õ»ó­ÏáõíÛáõÝ, ÇëÏ ¹ñ³­ÝÇó Ñ»­é³­Ý³­ÉÁ` Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ù»Í áÕ­ µ»ñ­·áõíÛáõÝ. §¼¹³ßïë Ù»­Í³­ï³­ñ³Íë ¨ áñ­ë³­ÉÇóë, ½É»­ñÇÝë ßáõñ­ 糭ݳ­ÏÇ ·»­Õ»ó­Ï³­ÝÇëïë ¨ å³­ñ³ñ­ï³­ñûïë, ½Ñá­Í»³Éë ¿­ñ¿áíùÝ Ï×Õ³­Ï³­µ³Å­ÝÇõù ¨ á­ñá­×³Û­ÝáíùÝ, ¨ ³Û­Éáíù ¨ë ­µ³½­Ùûù Áݹ Ýá­ëÇÝ: Úá­ñáó Ç í»­ñáõëï Ç Ï³­ï³­ñ³óÝ çñáó Ñáë­ÙáõÝù, ³Ý­Ï³­ñûï á­éá·­ Ù³Ý ³ñ­µáõ­ó³­Ý»­Éáí ½¹³ßïë` Ù³­ï³­Ï³­ñ³­ñ¿ ³Ý­µ³õ µ³½­Ùáõ­Ã»³Ùµ Ûáë­ï³ÝÝ, ϳ­Ý³Ùµù, ³­ñ³Ùµù, ¨ ÁÝ­ï³­Ý»ûù, ½³Ý­å³­Ï³­ëáõ­ÃÇõÝ Ñ³­ óÇ ¨ ·ÇÝ­õáÛ¦: ä³ï­Ï»ñÝ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõ ÏáÕ­ÙÇó ³­ñ³­ñ»­Éáõ ÁݭóóùÝ áõ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ` ѳݭù»ñÝ áõ ·³Ý­Ó»­ñÁ, ³ñ­Ñ»ë­ï³­íáñ­Ý»ñÝ áõ

Ç­ñ»Ýó ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, ·»Õ­çáõ­ÏÇÝ ¹»­åÇ Ç­ñ»Ý ϳݭãáÕ Ñá­ÕÁ, å³­ñ³ñï ³Û­·Ç­Ý»­ñÁ, ËáñÑñ­¹³­íáñ áñ­ë³­ï»­Õ»ñÝ áõ áñ­ëÇ »É­ÝáÕ Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ ñÁ, Ç߭˳ݭݻ­ñÇÝ ³­é³ï áñ­ëÇó Ýí»ñ ѳ­ÝáÕ §çñ³­ëáõ­½³Ï ÓÏÝáñë­Ý»­ñÇ Ù³­ÝáõÏ­Ý»­ñÁ¦, ù³­Õ³ù­Ý»­ñÁ` ³Ý­ÃÇí ³­å³­ñ³Ýù­Ý»­ñáí, µ³ñÓ­ñ³­µ»ñÓ ßÇ­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí, ¨ Ýñ³Ýó Ù»ç ÷³Û­ÉáÕ ì³­Õ³ñ­ß³­å³ï áë­ï³­ÝÁ, ǭѳñ­Ï», áñ­¹³Ý ϳñ­ÙÇ­ñÁ, µ³­½áõÙ ÃéãáõÝ­Ý»ñ` Ç­ñ»Ýó áõ­ñ³Ë ϳݭ㻭 ñáí ¨ ³ÛÉÝ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÇ Ïáñë­ïÇ Í³Ýñ ½·³­óá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, ãï»ë­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ, û ÇÝã­å»ë »Ý ¹ñ³Ýù ³Ýó­Ý»­Éáõ å³ñ­ëÇ­ÏÇ Ó»é­ùÁ` ²ñ­ß³Ï ¶ ­Ã³­·³­íá­ñÁ ÃáÕ­ÝáõÙ Ñ»­é³­ÝáõÙ ¿ Ñáõ­Ý³ó ÏáÕ­Ù»­ñÁ: ¸³ß­ïÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ »ñÏ­ñÇ áõ Ýñ³ µÝ³ß­Ë³ñ­ÑÇ, ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ áõ ϻݭëáõ­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ¨ ¹ñ³Ýó Ïáñë­ïÇ ÇÝù­Ý³­Ù»ñÅ íǭ׳­ÏÇ ËáñÑñ­¹³­ÝÇ­ßÁ: ²Ûë­åÇ­ëáí` 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÇ Áݹ·Í­í³Í ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ ÝáõíÛáõÝÝ ³ñ¹­ÛáõÝù ¿ Ýñ³Ýó ·Ç­ï³·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý ¨ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõí۳Ý, ¨ ³Û¹ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ñ³­ Ù³­å³ñ­÷³Ï Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ¹³é­ÝáõÙ ¿ Ñ³Û ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÙïùÇ áõ ·ñ³­íáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³ñ¨áñ ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÁ å³ï­Ù³­Ï³Ý ÷³ë­ïÁ ÑÇÙù ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³Ý­ïÇÏ-Ñ»­Ã³­ Ýá­ë³­Ï³Ý ¨ ùñÇë­ïá­Ý»³ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ¹³ñ³ßñç³Ý­Ý»­ ñÇ ³Ýӭݳ­íáñ­í³Í ѳ­Ï³¹­ñáõí۳ٵ óáõ­ó³¹­ñ»­Éáõ Ýá­ñÇ µ³½­Ù³­ß»ñï ³­é³­í»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ` ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý û­Ù³­Ý»­ñÇ Ù»ç ϳñ¨á­ñ»­Éáí Ñá­ ·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý á­ñ³­ÏÁ: §ìÇ­å³­ë³Ý-å³ï­ÙÇ㦠ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Á, Ñëï³­Ï»­Éáí å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ß³ï ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ, ѳ­Ù³¹­ñ³­Ï³­Ýáõí Û³Ý Ù»ç ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÇ ¨ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Ùݳ­ÛáõÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ ¿ µ»­ñáõÙ` Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Áݹ·­ÍáõÙ­Ý»­ñáí Ùݳ­Éáí Ñ»­ï³­·³­ÛÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ­ß³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ï»Ýï­ñá­ÝáõÙ: ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Ûñ Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ·Ç­ï³­·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ѽáñ áõ­Åáí ·ñáõÙ ¿ г­Ûáó ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ, í»­ñ³­¹³ñÓ­ÝáõÙ ³½­·³­ÛÇÝ ÑÇ­ßá­Õáõí Ûáõ­ÝÁ, å³ñ­½áõÙ §µÝÇÏ ï»­ñ»­ñǦ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ, å»­ï³­ ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ·á­ÛáõÃ­Û³Ý áõ ·Ç­ï³Ï­óáõÃ­Û³Ý Ù»ç é³½­Ù³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ­ÅÇÝ ½áõ­·³­Ñ»­éáõÙ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ïÁ: §´³­Ý³ë­ï»ÕÍ-å³ï­ÙÇ㦠º­ÕÇ­ß»Ý Ñá·¨áñ-Ïñá­Ý³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»­ñÇ ³½­·³­ÛÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙÝ áõ ·Ç­ï³­Ï³Ý å³ï­×³­é³Ñ»ï¨³Ý­ù³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙÝ ¿ ï³­ÉÇë` ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ ïå³­ íáñ­ã³­Ï³­Ýáõí۳ٵ Ñëï³­Ï»ó­Ý»­Éáí ¹ñ³­Ï³­ÝÇ áõ µ³­ó³­ë³­Ï³ÝÇ ë³Ñ­

Ù³­ÝÁ` Çñ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­Ïáõí۳ٵ: §Ö³ñ­ï³­ë³Ý-å³ï­ÙÇ㦠Գ­½³ñ ö³ñ­å»­óÇÝ å³ï­Ù³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇ í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­ Ý»­ñáí ¨ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõ­Ùáí ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ù»­Í³ó­Ý»É ÷³ë­ïÇ Ñ³­í³ë­ïÇáõÃ­Û³Ý áõ­ÅÁ ¨ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Õáñ­ ¹³Ï­ó»­ÉÇ Ï³­å»­ñÁ: ²Ûë å³ï­Ù³­·Çñ­Ý»­ñÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ß³­é³­ íÇÕ­Ý»­ñÁ ·áñ­ÍáõÝ áõÅ »Ý ÙÝáõ٠ѳ­çáñ¹` 6-9-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ, ÇÝã­å»ë ݳ¨ Ñ»­ï³­·³­ÛÇ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç:

Ð²Ú ¶ð²­Î²­Üàô­Úàô­ÜÀ ¼- ¸²­ðº­ðàôØ

ÐÇÝ­·»­ñáñ¹ ¹³­ñáõÙ å³ñ­ëÇó ¹»Ù ì³ñ­¹³­Ý³Ýó ¨ ì³­Ñ³­Ý³Ýó Ñ»­ ñá­ë³­Ù³ñ­ï»­ñÁ, ¹³­ñ³ëϽ­µáõÙ ·ñ»­ñÇ ·Ûáõ­ïáí ëϽµÝ³­íáñ­í³Í ¨ Ù»Í µ³ñ­ÓáõÝ­ùÇ Ñ³­ë³Í ·Ç­ï³­Ï³Ý-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ 廭ﳭϳ­ ÝáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­Ù³Ý Ëáñ­ù³­ÛÇÝ Ýå³­ï³Ï­Ý»ñ áõ­Ý»ÇÝ (ì³ñ­¹³­ÝÁ Çñ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÇÝ áõÕ­Õ³Í ×³­éáõÙ ÑÇ­ßáõÙ ¿ ݳ¨ §Ñ³Û­ñ»­Ý³­Ï³Ý ·³­ÑÇ å³­ïÇ­íÁ¦), µ³Ûó ¹ñ³ Ç­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ã¹³é­Ý³­ÉÁ ¨ å³ñë­Ï³µÛáõ­½³Ý­ ¹³­Ï³Ý Ýáñ ݻݭ·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ 6-ñ¹ ­¹³­ñáõ٠ѳëó­ÝáõÙ »Ý Ùß³­Ïáõ­Ã³­ ÛÇÝ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ³Ý­ß³ñ­ÅáõÃ­Û³Ý ¨ ѳ­Ù»­Ý³ÛÝ ¹»åë ãÇ ÑÇ­ß³­ï³Ï­íáõÙ ùÇã û ß³ï Ýß³­Ý³­íáñ ³­ÝáõÝ: ì»­ó»­ñáñ¹ ¹³­ñÇ Ñ³Ûï­ÝÇ é³½­Ù³ù³­ Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõ­ÝÁ 571 Ã. γñ­ÙÇñ ì³ñ­¹³­ÝÇ ³åë­ï³Ù­ µáõíÛáõÝÝ ¿: г­Û»­ñÇ Ñ³­Ï³­å³ñë­Ï³­Ï³Ý ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ, »ñ­Ï³­ñ³ï¨ áõ ѳ­Ù³é ÏéÇí­Ý»­ñÁ ÑÇÙù ÁÝ­¹áõ­Ý»­Éáí` Ñáõ­Ý³ó ÏáÕ­ÙÁ á­ñá­ßáõÙ ¿, ÝáõÛÝ Ïñá­ÝÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñáõíÛáõ­ÝÁ û·­ï³­·áñ­Í»­Éáí, áõ­Å»­Õ³ó­ Ý»É ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ×Ýßáõ­ÙÁ ѳ­Û»­ñÇ íñ³: ì»­ó»­ñáñ¹ ¹³­ñÁ á­ÕáÕ­í³Í ¿ ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý å³Û­ù³­ñÇ áõ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³­é³­ïáõí۳ٵ. ÑáõÛ­Ý»­ñÁ µá­Éáñ Ñݳ­ñ³­íáñ ÙÇ­çáó­Ý»­ñáí Ó·ïáõÙ ¿ÇÝ Ñ³Û »­Ï»­Õ»­óáõÝ å³ñ­ï³¹­ñ»É ø³Õ­Ï»­¹á­ÝÇ á­ñá­ßáõÙ­Ý»­ñÁ, ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÁ ϳñ­Í»ë á­ñá­ß³­ÏÇ Ñ³­çá­ÕáõíÛáõÝ »Ý µ»­ñáõÙ Ýñ³Ýó, ѳ­Ûáó º½ñ ¨ Ü»ñ­ë»ë î³­Û»­óÇ Ï³­Ãá­ ÕÇ­Ïáë­Ý»­ñÁ áã ÙdzÛÝ ½Ç­çáõÙ­Ý»­ñÇ ¿ÇÝ ·ÝáõÙ, ³Ûɨ, ÇÝã­å»ë ê»­µ»áëÝ ¿ Ü»ñ­ë»ë î³­Û»­óáõ Ù³­ëÇÝ ·ñáõÙ, §Ëáñ­Ñ¿ñ ѳ­õ³­Ý»­óáõ­ó³­Ý»É ½Ð³Ûë ø³Õ­Ï»­¹á­ÝÇ Åá­Õá­íáÛݦ: ´³Ûó Ñ³Û »­Ï»­Õ»­óáõ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÁ, ëïÇå­í³Í ¿ÇÝ ÉÇ­ÝáõÙ, ÝáõÛ­ÝÇëÏ »ñ­µ»ÙÝ Ç­ñ»Ýó ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë­Ý»­ñÇ ¹»Ù å³Û­ù³­ ñ»­Éáí, å³Ñ­å³­Ý»É Ñá·¨áñ áõ ³½­·³­ÛÇÝ ÇÝù­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ²Û¹ ѳ­Ù³é å³Û­ù³­ñÇ ³ñ¹­ÛáõÝùÝ ¿ÇÝ Ý³¨ ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÃÕû­ñÁ, ·áñ­Í»­ñÁ, á­ñáÝù ³Ù­÷á÷­í»­óÇÝ §ÎÝÇù ѳ­õ³­ïáÛ¦ ¨ §¶Çñù ÃÕÃáó¦ Åá­Õá­í³­Íáõ­ Ý»­ñáõÙ: Úá­Ã»­ñáñ¹ ¹³­ñÁ Ýß³­Ý³­íáñ­í»ó Øá­ñÇÏ Ï³Û­ë»ñ ¨ å³ñ­ëÇó Êáë­ ñáí ó­·³­íá­ñÇ ¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý ݻݷ ù³Û­É»­ñáí, ê³­ë³Ý­Û³Ý ѳñë­ïáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ïáõ­Ùáí ¨ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñáí: ä³ñë­

ϳë­ï³­ÝÇ ¨ ´Ûáõ­½³Ý­¹Ç³­ÛÇ Ãáõ­É³ó­Ù³Ý ѻ勉ݭùáí г­Ûáó ³ñ¨»É­ Û³Ý ¨ ³ñ¨ÙïÛ³Ý Ù³­ë»­ñÁ Ùdz­ó³Ý áñ­å»ë Ù»Ï ÏÇ­ë³Ý­Ï³Ë å»­ïáõí ÛáõÝ, »᭹á­ñáë èßïáõ­Ýáõ Ë»­É³­ÙÇï ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá߭ٳٵ ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ûñ­Ñ³­ëÁ á­ñáß Å³­Ù³­Ý³Ï Ñ»­éáõ Ùݳó г­Û³ë­ï³­ÝÇó: »­Ïáõ½ ϳñ­×³ï¨ ³Ûë íǭ׳­ÏÁ ·Ç­ïáõÃ­Û³Ý áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ ½³ñ­·³ó­ Ù³Ý å³Û­Ù³Ý­Ý»ñ ëï»Õ­Í»ó, ¹³­ñÁ ïí»ó ѳÛï­ÝÇ ³­ÝáõÝ­Ý»ñ` ·Çï­Ý³­ Ï³Ý ²­Ý³­Ýdz ÞÇ­ñ³­Ï³­óÇ, ¼í³ñíÝá­óÇ ï³­×³ñÝ áõ ê. ЭéÇ÷­ëÇ­Ù»Ç »­Ï»­Õ»­óÇÝ, ï³­Õ»ñ­·áõ­Ý»ñ Îá­ÙÇ­ï³ë γ­Ãá­ÕÇ­ÏáëÝ áõ ¸³í­Ã³Ï ø»ñ­Ãá­ ÕÁ, å³ï­ÙÇã­Ý»ñ ê»­µ»á­ëÁ, Ðáí­Ñ³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ, Øáí­ë»ë γ­Õ³Ý­ ϳï­í³­óÇÝ: ´³Ûó г­Û³ë­ï³ÝÝ ÁÝ­Ï³í ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ÉÍÇ ï³Ï, ¨ ѳ­ çáñ­¹»­óÇÝ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³Ý­ß³ñ­ÅáõÃ­Û³Ý »ñ­Ïáõ ¹³­ñ»­ñÁ:

꺭´ºàê ä³ï­ÙÇ­ãÁ ¨ Ýñ³ »ñ­ÏÁ. ê»­µ»áë »­åÇë­Ïá­åá­ëÁ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³­Ù»­Ý³Ý­ß³­Ý³­íáñ Ñ³Û å³ï­Ù³­·ÇñÝ ¿: л­ï³­·³ ¹³­ñ»­ñÇ á­ñáß å³ï­ ÙÇã­Ý»ñ ѳ­Õáñ­¹»É »Ý, áñ ê»­µ»á­ëÁ ·ñ»É ¿ å³ï­ÙáõíÛáõÝ Ñáõ­Ý³ó ϳÛëñ л­ñ³Ï­ÉÇ Ù³­ëÇÝ: ²ÛÝ ·ïÝí»É ¿ ÙdzÛÝ 19-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÇ ëϽµÝ»­ñÇÝ: §ä³ï­ Ùáõ­ÃÇõÝ Ç Ð»­ñ³ÏÉݦ ·ñùÇ Ñ»­ÕÇ­Ý³Ï ê»­µ»á­ëÇ Ù³­ëÇÝ ß³ï ùÇã ϻݭ ë³·­ñ³­Ï³Ý ÷³ë­ï»ñ ·Ç­ï»Ýù. ·ñùÇ Ù»Ï-»ñ­Ïáõ óáõ­óáõÙ­Ý»­ñÇó »ñ¨áõÙ ¿, áñ ݳ ׳­Ý³­å³ñ­Ñáñ­¹»É ¿, »­Õ»É ¿ ØÇ­ç³­·»ï­ùáõÙ, ³Ûë­ï»Õ س­ñ³­ µ³­ëÇ ³­ß³­Ï»ñï­Ý»­ñÇó Ó»éù ¿ µ»­ñ»É Ýñ³ سï­Û³­ÝÁ: ä³ñ­ëÇó Êáë­ñáí ó­·³­íá­ñÇ å³­É³­ïáõ٠ѳݭ¹Ç­å»É ¿ âǭݳë­ï³­ÝÇó »­Ï³Í ¹»ë­å³Ý­Ý»­ ñÇÝ, Ýñ³Ý­óÇó Éë»É ½ñáõÛó­Ý»ñ, Áëï ³­í³Ý­¹áõÃ­Û³Ý Ø³­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÇ Ý³­Ë³­Ñ³Û­ñ»ñ, س­ÙÇÏ ¨ Îá­Ý³Ï »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: سë­Ý³Ï­ó»É ¿ 654 Ã. ¸íÇ­ÝÇ »­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý Åá­Õá­íÇÝ` áñ­å»ë ê»­µ»áë ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó »­åÇë­Ïá­åáë, áñ ϳ­ñáÕ ¿ñ Ýß³­Ý³­Ï»É ݳ¨, û ݳ ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó ݳ­ ˳­ñ³­ñáõÃ­Û³Ý Ñá·¨áñ ³­é³ç­Ýáñ¹­Ý»­ñÇó ¿ñ, ù³Ý û ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó ïáÑ­ÙÇó: ø³­ÝÇ áñ ä³ï­ÙáõíÛáõÝÝ ³­í³ñ­ïáõÙ ¿ 661 Ãí³­Ï³­Ýáí, ÇëÏ ³Û¹ ·Çñ­ùÁ ·ñ»É ¿ 70 ï³­ñ»­Ï³­ÝáõÙ, ³­å³ Ýñ³ ÍÝáõÝ­¹Á ϳ­ñáÕ ¿ Ï³å­ í³Í ÉÇ­Ý»É 6-ñ¹ ­¹³­ñÇ í»ñ­ç»­ñÇ Ñ»ï: ê»­µ»á­ëÇ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÇó ѳÛï­ÝÇ ¿ §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ç Ð»­ ñ³ÏÉݦ ·Çñ­ùÁ, á­ñÇ í»ñ­Ý³­·Ç­ñÁ ãÇ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ, û ÙdzÛÝ Ð»­ñ³ÏÉ Ï³Û­ ë»ñ ¨ Ýñ³ Ñ»ï ϳå­í³Í ¹»å­ù»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ¿ ³Ûë ·áñ­ÍÁ: ì»ñ­Ý³­·Ç­

ñÁ ߻߭ïáõÙ ¿ ³ÛÝ Ï³ñ¨áñõíÛáõ­ÝÁ, áñ ϳÛë­ñÁ å³ñ­ëÇó ·»­ñáõíÛáõ­ÝÇó ³­½³­ï»É ¿ ʳ­ã³­÷³Û­ïÁ ¨ í»­ñ³­¹³ñÓ­ñ»É г­Û³ë­ï³­ÝÇ ï³­ñ³Í­ùáí: ÆëÏ ³Ù­µáÕ­çáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³Ûë ·Çñ­ùÁ г­Ûáó å³ï­ÙáõíÛáõÝ ¿, áõñ г­Û³ë­ ï³­ÝÇ ×³­Ï³­ï³­·Ç­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ ´Ûáõ­½³Ý­¹Ç³­ÛÇ ¨ ä³ñë­Ï³ë­ ï³­ÝÇ Ñ»ï ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ѳë­ÝáõÙ ÙÇÝ㨠³­ñ³­µ³­Ï³Ý ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñÇ ßñç³­ÝÁ: γ­éáõó­í³Í­ùÇ ¨ ß³­ñ³¹­ñ³Ý­ùÇ Ù»ç ½·³­ÉÇ ¿ Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë. §²ñ¹` ÿ åÇ­ïáÛ ¿ ù»½, áí Áݭûñ­ó³­ë¿ñ, »ñÏ­ñáñ­¹»­óÇó Ç å³ï­Ù³·ñ³óÝ Øáí­ëÇ­ëÇ Êá­ñ»­Ý³ó­õáÛ ¨ êï»­÷³­Ýá­ëÇ î³­ñû­Ý³ó­õáÛ Ñ³­õ³ë­ïÇ ¨ ×ßÙ³­ñÇï Ù³­ï»­Ý³·­ñ³ó` ½áñ­¹Ç Ç Ñû­ñ¿ ׳­Ý³­ã»É¦: ê³ Ý³¨ Ñ³ë­ ï³­ïáõÙÝ ¿ ³Ûë ¨ Ñ»­ï³­·³ ¹³­ñ»­ñÇ å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç, áñ­ï»Õ, ǭѳñ­Ï», ϳñ¨áñ ¹»­ñÁ åÇ­ïÇ Ë³­Õ³ñ ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Û­ñÁ, áõÙ áõ­ëáõ٭ݳï­í³­Ï³Ý ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ 10-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­ÙÇã Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ §Ù»­ñáÛ Éáõ­ë³­õá­ñáõ­Ã»³Ýóë ѳë­ï³­ï³­ ·áÛÝ Ûû­ñÇ­Ýá­ÕǦ á­ñ³­Ïáõ­Ùáí: Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ Ñ»ï¨á­Õáõí۳ٵ ê»­µ»áëÝ Çñ »ñÏÝ ëÏëáõÙ ¿ §Ý³ËÝ»³ó å³ï­Ùáõ­ÃÇõݦ-Çó` гۭÏÇ ¨ ´»­ÉÇ ³­é³ë­å»­ÉÇó, ѳ­Ù³­éá­ ï³­ÏÇ Ëáë­íáõÙ ¿ س­Ï»­¹á­Ý³­óáó ¹»Ù ä³ñèݻ­ñÇ ³åë­ï³Ù­µáõí۳Ý, Ñ³Û ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ Ã³­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ëï»ÕÍ­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ, Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ »Ý å³ñ­ëÇó ¨ Ñ³­Ûáó ó­·³­íáñ­Ý»­ñÇ ó³Ý­Ï»­ñÁ ÙÇÝ㨠ä³å ó­·³­ íáñ, ¨ å³ñ­ëÇó áõ Ñáõ­Ý³ó Çß­ËáÕ­Ý»­ñÁ` ÙÇÝ㨠곭ë³Ý­Û³Ý ѳñë­ïáõí Û³Ý í»ñ­çÁ: Æñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇÝ Ñ³ë­Ý»­Éáõó ³­é³ç å³ï­ÙÇ­ãÁ ï³­ÉÇë ¿ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­óáõ­ÙÇó ³­é³ç ϳ­ï³ñ­í³Í ¹»å­ù»­ñÇ ï³­ñ»·­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ö³ñ­å»­óáõ Ýϳ­ñ³·­ñ³Í ³Ýó­ù»­ñÁ ß³ï ѳ­Ù³­éáï ÏñÏÝ»­Éáõó Ñ»­ïá ³Ýó­ÝáõÙ ¿ 6-ñ¹ ­¹³­ñÇÝ: àñ­å»ë ëϽµÝ³Õµ­ Ûáõñ, ëÏëáõÙ ¿ ѳݭ¹Ç­ë³­íáñ` §ºõ »Õ¨ Ç Ýá­õ³­½»É ų­Ù³­Ý³­Ï³ó ï¿­ñáõ­ û³ÝÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­Ý»³ó…¦, á­ñÁ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇÝ (§Àݹ Ýá­õ³­½»É ų­Ù³­Ý³­Ï³ó ó­·³­õá­ñáõ­Ã»³ÝÝ ä³ñè³ó…¦), ¨ º­ÕÇ­ß»ÇÝ (§ø³Ý­½Ç Ç µ³é­Ý³É ³½­·ÇÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­Ý»³ó…¦): ¶ñùÇ ³­é³­çÇÝ` ѳ­Ù³­éáï ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý ѳï­í³Í­Ý»­ñáõÙ ê»­µ»á­ ëÁ å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ å³ï­Ù³·­ñáõí۳Ý` áñ­å»ë ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñáõí۳Ý, ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ ¨ ¹³é­Ýáõ٠ųݭñÇ ïñáÑ­Ù³Ý-ë³Ñ­Ù³­Ý³­ ½³ï­Ù³Ý ëϽµÝ³­íá­ñáÕ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ. ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­ Ý»­ñÁ Ç­ñ»Ýó ï»­ÕÁ ½Ç­çáõÙ »Ý ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý ï»­Õ»­Ï³·­ñáõí۳­ÝÁ (û­ å»ï ³Ûë­ï»Õ ¨ Ñ»­ï³­·³­ÛÇ å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÇ »ñ­Ï»­ñáõÙ ¹»é »ñ­Ï³ñ å³Ñ­ å³Ý­í»­Éáõ »Ý ß³­ñ³¹­ñ³Ý­ùÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÁ): Êá­ñ»­Ý³­

óáõ ÝÙ³Ý ³Ûë å³ï­ÙÇãÝ ¿É »ñ­µ»ÙÝ ÙÇ­ç³Ù­ïáõÙ ¨ µ³­ó³ï­ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùáõÙ, ³Û­ëÇÝùÝ` ¹Ç­ÙáõÙ ¿ §Áݭûñ­ó³­ ë¿ñ¦-ÇÝ, ÇÝã-áñ Ù»­ÏÇÝ. س­ñ³­µ³­ëÇ ³­éÇ­Ãáí ³­ëáõÙ ¿. §¼áñ ÇÙ ·ï»³É Ç ØÇ­ç³­·»ïë Ç Ýá­ñÇÝ ³­ß³­Ï»ñ­ï³óÝ, ϳ­Ù»­ó³Û Ó»½ ½ñáõ­ó³­Ï³ñ­·»É¦: ܳ ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­¹Ç å³­ïáõ­ÙÇ Ñ»ï¨á­Õáõí۳ٵ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­çáñ­¹³­÷á­ËáõíÛáõ­ÝÁ ÝßáÕ Ï³­ÛáõÝ Ó­¨»ñ. §Ú³ÛÝ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ³ñÏ Ç ÙÇïë Çõñ Êáë­ñáí ³ñ­ù³Ûݦ, §Ú³Ûݭų٠ѳ­ë»³É Ù³Ñ Ç߭˳­Ý³óÝ Ð³­Ûáó¦, §ºõ »Õ¨ Ç Å³­Ù³­Ý³­ÏÇÝ Û³ÛÝ­ÙÇÏ Ñ³­×á­Û³­ Ý³É êÙµ³­ï³Û ´³·­ñ³­ïáõÝ­õáÛ Û³ãë Êáë­ñá­í³Û ³ñ­ù³­ÛÇݦ ¨ ³ÛÉÝ: ¸ñ³Ýù á­ñá­ß³­ÏÇ û­ñǭݳ­ã³­÷áõí۳ٵ ÏÇ­ñ³é­íáõÙ »Ý å³ï­ÙÇ­ãÇÝ Ùáï ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ ¹»å­ù»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­ÉÇë, áõñ ³é­Ï³ »Ý ݳ¨ íÇ­å³­ Ï³Ý Ï³Ù ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»ñ, ÇÝã­å»ë ö³íë­ïá­ëÇ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ ¿ñ: ÆëÏ Ñ»­é³­íáñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ ñ³¹ñ­íáõÙ ¿ ï³­ñ»·­ñáõí۳­ÝÁ µÝá­ñáß Ñëï³Ï ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ ÝßáõÙ­ Ý»­ñáí. §ºõ »Õ¨ Û³­ÙÇÝ Ê²-»­ñáñ­¹Ç Ù»­ÍÇÝ Êáë­ñá­í³Û…¦, §Ú³­ÙÇ Æ-»­ ñáñ­¹Ç ³­é³ç­Ý»­ñáñ­¹Ç ²ñ­ï³ß­ñÇ…¦, §Ú³­ÙÇÝ Ê­-»­ñáñ­¹Ç ²ñ­ï³ß­ñÇ ³ñ­ù³­ÛÇÝ ä³ñ­ëÇó…¦ ¨ ³ÛÉÝ: ØÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ÝßíáõÙ »Ý ÝáõÛÝ Å³­Ù³­ ݳϭݻ­ñáõ٠ϳ­ï³ñ­í³Í ³ÛÉ Ýß³­Ý³­íáñ ³Ýó­ù»ñ г­Û³ë­ï³­Ýáõ٠ϳ٠ѳñ¨³Ý »ñÏñ­Ý»­ñáõÙ` ³Ý­Ï³Ë ¹ñ³Ýó áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³­å»­ñÇó, áñ µÝá­ñáß ¿ ï³­ñ»·­ñáõí۳ÝÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë. §²­å³ »ÏÝ ì³­ñ³½ ì½áõñÝ ¨ ³­ñ³ñ ÏéÇíë ÙÇ Ç ì³­Ý³Ý¹, áñ ¨ Ý³Ë í³­Ý»­ó³õ, ³­å³ ۳խû³ó: ²­å³ »ÏÝ ³ë­å»ïÝ Ù»Í ä³ñÃ¨Ý ¨ ä³Ñ­É³õÝ, ¨ ³­ñ³ñ ÏéÇí ÙÇ Ç ÞÇ­ñ³Ï ³­õ³­ÝÇÝ ¨ ۳խû³ó¦: ´³Ûó ê»­µ»áëÝ ¿É áõ­ëáõ­óÇã Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÝÙ³Ý Ý³­ËÁÝï­ñáõÙ ¿ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³Ý Áݭóó­ùÁ. §²Ûë Êáë­ñáí Ç Å³­Ù³­Ý³Ïë Çõ­ñáÛ Ã³­·³­õá­ ñáõ­Ã»³Ý ϳ­å»³ó ½å³­Ñ³ÏÝ Öá­ñ³Û ¨ ²­Õá­õ³­ÝÇó, ϳ­É³õ Ó»ñ­µ³­Ï³É ½³ñ­ù³ÛÝ »­·»­ñ³ó­õáó. ¨ ³é Ù³ñ­ïÇõ ½²Ý­ïÇáù, ¨ ·»­ñ»³É ÝëïáÛó ³é ó­·³­õá­ñ³­Ï³Ý ϳ­Û³­ÝÇݦ: ê»­µ»á­ëÁ ùÝݳ­µ³Ý ï³­ñ»·­ñáÕ ¿, µ³Ûó ¹³ ãÇ Ë³Ý­·³­ñáõÙ, áñ ݳ ¹Ç­ ÙÇ Ý³¨ ٳݭ ñ³­ Ù³ë­ Ý»­ ñÇ, Áݹ á­ ñáõÙ` ¹³ ³­ ÝáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ ¹»å­ù»­ñÇ, Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï, ³Ûɨ ¹³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý í»­×»­ñÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­Ù»­ÉÇë, á­ñáÝó ³½­·³­å³Ñ­å³Ý Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ÙÇßï ϳñ¨áñ ¿ ÙÝáõÙ: Øáï 20 ¿ç ͳ­í³­Éáõ٠ٳݭñ³­Ù³ëÝ µ»ñ­íáõÙ ¿ ¸íÇ­ÝÇ Åá­Õá­íÇ å³­ï³ë­Ë³Ý ݳ­ Ù³­ÏÁ Îáë­ï³Ý¹ ϳۭ뻭ñÁ, áñ ϳ½Ù­í»É ¿ñ Ü»ñ­ë»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ, »᭠¹á­ñáë èßïáõ­Ýáõ ¨ ѳ­Ûáó Ñá·¨áñ áõ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ³ÛÉ ï»­ñ»­ñÇ ·É˳­

íá­ñáõí۳ٵ: ²Ûë §Ð³Ý­·³­Ý³Ï ÜÇ­Ïdz­Ï³Ý Åá­Õá­íáÛݦ-Á ݳ­Ëáñ¹` 6-ñ¹ ­¹³­ñÇ ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­½Ç­çáõÙ å³Û­ù³­ñÇ áõ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝÝ ¿: ºñ¨áõÛ­ÃÇ Ëáñ­ùáõÙ Ïñá­Ý³·³­Õ³­ ÷³­ñ³­Ï³­ÝÇó ½³ï ³ÏݭѳÛï ¿ ݳ¨ Ùß³­Ïáõ­Ã³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝ­ùÁ, á­ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ ÏáÕ٭ݳ­ÏÇ Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõÝ áõ­Ý»­Ý³É ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ñ³Û ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ½³ñ­·³ó­Ù³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ å³ñ­½»­ ÉÇë: ø³Õ­Ï»­¹á­ÝÇ Åá­Õá­íÁ øñÇë­ïá­ëÇ ¿áõÃ­Û³Ý Ù»ç ë³Ñ­Ù³­Ý³­½³­ïáõÙ ¿ñ Ù³ñ­¹Á` Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÁ, ¨ ²ëï­í³­ÍÁ` Ñá·¨áñ-µ³­Ý³­Ï³­ÝÁ: Ð³Û »­Ï»­Õ»­óáõ г­í³­ïá ѳݭ·³­Ý³­ÏÇ Ù»ç Ñá­·Ç-Ù³ñ­ÙÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõÃ­Û³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, Ýñ³Ýó ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ Ñ³­Ï³­ëáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ѳݭ¹»ñÓ, Áëï ³­Ù»­Ý³Û­ÝÇ Ï³­ñáÕ ¿ ¹»ñ ˳­Õ³É ³ÛÝ µ³­ÝáõÙ, áñ ·ñ³­Ï³Ý-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ ÛÇÝ á­ñáß »ñ¨áõÛíݻñ, û­ñǭݳÏ` ì»­ñ³Í­ÝáõÝ­¹Á, áñ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ÍÝáõݹ ¿, Ù»­½³­ÝáõÙ Ï³Ý­Ë»É »Ý »í­ñá­å³­Ï³­ÝÇÝ: º­Ã» ¿áõíÛáõ­ÝÁ Ù»ÏÝ ¿` áñ­å»ë ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ áõ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ, ¨ ã»ñ¨³­óáÕ ³ëï­í³­Í³­ÛÇ­ÝÁ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ Ù»ç áõ Ýñ³ ÙÇ­çá­óáí, ϳÙ` §³Ý­ï»­ë³­Ý»­ÉÇÝ áã »ñ¨¿ñ, ³ÛÉ Ç ï»­ë³­Ý»­ÉáõÙÝ ï»­ë³­Ý¿ÇÝ ½³Ý­ï»­ë³­Ý»­ÉÇݦ, ¨ ³ëï­í³­Í³­ÛÇ­ÝÁ §Ñ³Û­ñ»­ÝÇ µÝáõ­ÃÇõÝݦ ϳ٠гÛñ ²ëï­Íá ¿áõíÛáõÝÝ áõ­Ý»ñ, ÇëÏ Ù³ñ¹­ ϳ­ÛÇ­ÝÁ` §Ù³Û­ñ»­ÝÇ µÝáõ­ÃÇõݦ-Á ϳ٠²ëï­í³­Í³­Ùáñ ¿áõíÛáõ­ÝÁ, ³­å³ Ñëï³Ï ¿ ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý »½­ñ³­Ï³­óáõíÛáõ­ÝÁ` µÝ³­Ï³Ý áõ µ³­Ý³­ Ï³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí. §Ð³Û­ñ»­ÝÇ µÝáõ­ÃÇõÝÝ Ç Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝáõ­ÃÇõÝ Ùdz­ó³õ ³Ý­÷á­÷á­Ë»­ÉÇ ÙÇáõ­Ã»³Ùµ: ºõ Íݳõ ÙÇ ï»­ë³Ï` ²ë­ïáõ³Í ¨ Ù³ñ¹` áñ­å¿ë ×ñ³·Ý¦, á­ñÇ Éáõ­ë»­Õ»Ý ¿áõíÛáõ­ÝÁ ³ëï­í³­ ͳ­ÛÇÝ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¿: γ­ï³ñ­Û³­ÉÇ ¨ ³Ý­Ï³­ï³­ñÇ Ùdz­íá­ ñáõ­ÙÁ ÙÇ ¿áõÃ­Û³Ý Ù»ç ÃáõÛÉ ¿ ï³­ÉÇë ¹Ç³­É»Ï­ïÇ­Ïá­ñ»Ý ï»ë­Ý»É Ïñá­ÝÇ áõ ³ñ­í»ë­ïÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï³­å»ñÝ áõ ß³­é³­íÇÕ­Ý»­ñÁ, ÇÝ­ãÇ á­ñá­ß³ñ­Ïáõ­ÙÁ Ù»­½³­ÝáõÙ ³Ù­µáÕ­ç³­ó³í ¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óÇáí: ¸³­í³­Ý³Ý­ùÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ ¨ë­ Ç í»ñ­çá ͳ­é³­ Û»ó­íáõÙ ¿ ÙÇßï ·á­Û³­å³Ñ­å³­ÝáõÃ­Û³Ý ËݹÇñ áõ­Ý»­óáÕ ³½­·Ç ù³­Õ³­ ù³­Ï³Ý Ýå³­ï³Ï­Ý»­ñÇÝ: ºí ¹³­ë³­Ï³Ý å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ¨ ³Ûë­ ï»Õ` ê»­µ»á­ëÇ ·ñùáõÙ, ³­í»­Éáñ¹ ã»Ý ѳ­Ù³ñ­íáõÙ ó³Ý­Ï³­ó³Í ¹ñí³­·Ç ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ, »­Ã» ¹ñ³Ý­óáõÙ Ïñá­Ý³­ù³­Õ³­ù³­ Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»­ñÇ áõ­ë³­Ý»­ÉÇáõíÛáõÝ ¿ ³é­Ï³: ÐÇ­ß»Ýù Êá­ñ»­Ý³­óáõ ·ñùáõÙ å³ñ­ëÇÏ Þ³­åáõ­ÑÇ (áã ºñ­Ï³­ñ³Ï­Û³­óÇ) ¨ Ñ³Û ²­ïáÙ Øá­Ï³­óÇ Ç߭˳­ÝÇ, º­ÕÇ­ß»Ç ·ñùáõÙ ¸»Ý­ß³­åáõ­ÑÇ áõ Ñ³Û »­åÇë­Ïá­åá­ëÇ ÙÇç¨ Ï³­Û³­ó³Í ÏáÝý­ÉÇÏ­ï³­ÛÇÝ Ç­ñ³­íǭ׳­ÏÇ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÁ` ѳ­Ï³­×³­éáõíÛáõÝ-¹³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ å³Û­ù³ñ-é³½­Ù³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³­

ñáõÙ-³Ýӭݳ­Ï³Ý ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ ß»ñ­ï»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ ïáõí۳ٵ: ´»­ñ»Ýù ê»­µ»á­ëÇ ·ñùÇó Ýáõۭݳ­ïÇå ÙÇ Ñ³ï­í³Í, áñ­ï»Õ ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »Ý áñ­å»ë Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳݭ¹Ç­ å³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÷³ëï: Ü»ñ­ë»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ, á­ñÁ §Ç ëñïÇ Çõ­ñáõ٠ͳͭϻ³É áõ­Ý¿ñ ½ÃÇõÝë ¹³é­Ýáõ­Ã»³Ý¦ ø³Õ­Ï»­¹á­ÝÇ Åá­Õá­íÇ, Îáë­ï³Ý¹ ϳÛë­ñÇÝ ¹Ç­Ù³­íá­ñáõÙ ¿` Ýñ³Ýó Í»­ëáí å³­ï³­ñ³· Ù³­ïáõ­ó»­Éáí, ÇÝ­ãÇÝ ãÇ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ ÙÇ »­åÇë­Ïá­åáë: Üñ³Ý µ»­ñáõÙ »Ý ϳۭë»ñ ¨ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ³éç¨, ¨ ϳ­Û³­ÝáõÙ ¿ ɳñ­í³Í »ñÏ­Ëá­ëáõíÛáõÝ. §²­ë¿ ó­·³­õáñÝ. ºõ ½Ç±Ýã­»ë ¹áõ, áñ »ë ùá ó­·³­õáñ, ¨ ¹³ ùá ϳ­Ãá­ ÕÇ­Ïáë ¨ ѳÛñ Ù»ñ. ¨ ¹áõ áã ³ñ­Å³­ÝÇ Ñ³­Ù³­ñÇë ½Çë Áݹ ù»½ ѳ­Õáñ­ ¹áõ­Ã»³ÝÝ: ²­ë¿ »­åÇë­Ïá­åáëÝ. ºë ³Ûñ Ù»­Õ³­õáñ »Ù ¨ ³­Ý³ñ­Å³Ý, ã»Ù ³ñ­Å³­ÝÇ Áݹ Ó»½ ѳ­Õáñ­¹áõ­Ã»³Ý¦, ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ³Ûë­åÇ­ëÇ ¹Ç­í³­Ý³­·»ï Ó­¨³­Ï»ñå­Ù³Ý Ù»ç` Áݹ­¹Ç­Ù³­¹Çñ á­·Ç ÙÇÝ㨠í»ñç: ²Ûë­åÇ­ëÇ Ñ³ï­í³Í­ Ý»­ñÁ óáõ­ó³¹­ñáõÙ »Ý ݳ¨ ê»­µ»á­ëÇ ·ñùÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: λñ­å³­íáñ­Ù³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ. ²Ûë å³ï­Ù³·­ñÇ ·Ç­ï³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý »Ý »ñ¨áõÙ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ñ³¹­ñ»­ÉÇë, ¹»å­ù»ñ, á­ñáÝó é³½­Ù³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ãßݳ­Ù³Ý­ùÇ ÑÇÙ­ùÁ Øá­ñÇÏ Ï³Û­ë»ñ ¨ å³ñ­ëÇó Êáë­ñá­íÇ ¹³­í³­¹Çñ ݻݭ·áõíÛáõÝÝ ¿, ¨ ³Ûë µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇ Ù»ç` ݳ¨ Øáõ­ß»Õ س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ, êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ, »᭹᭠ñáë èßïáõ­Ýáõ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÁ: êñ³Ýù ¿É Áëï ¿áõÃ­Û³Ý ê»­µ»á­ëÇ ä³ï­ Ùáõí۳Ý, ³Ûë­å»ë Ïáã­í³Í, ·É˳­íáñ Ñ»­ñáë­Ý»ñÝ »Ý: г­Ûáó г­í³­ïá ѳݭ·³­Ý³­ÏÇ á·¨á­ñÇã ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇó µ³­óÇ` å³ï­ÙÇ­ãÁ ³Ý­Ã³­ùáõÛó Ó·ïáõÙ áõ­Ý»ñ ïå³­íá­ñÇã áõ ˳­Õ³Õ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ å³ï­ Ù»É Ï³­éáõ­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ` ¼í³ñíÝáó, ê.ЭéÇ÷­ëÇ­Ù»Ç »­Ï»­Õ»­óÇ: ´³Ûó å³ñ­ï³¹ñ­í³Í ¿ñ ëϽµÝ³Õµ­Ûáõñ ï³­ñ»­·Ç­ñÁ ÉÇ­Ý»­Éáõ ³Û¹ å³ñë­Ï³Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ¹³­í»­ñÇ, ê³­ë³Ý­Û³Ý ѳñë­ïáõÃ­Û³Ý ³ÝÏ­Ù³Ý, ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñÇ ¨ ѳ­Û»­ñÇ ûñ­Ñ³­ë³­Ï³Ý ×Ç­·»­ñÇ å³ï­Ùáõí۳Ý: Æñ ·ñùÇ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ Ù»ç ϳñ¨áñ ï»Õ ï³­Éáí ݳ­Ù³ÏÃÕÃÇÝ` ê»­µ»á­ëÁ µ»­ñáõÙ ¿ Øá­ñÇÏ Ï³Û­ë»ñ ݳ­Ù³­ÏÁ, áñ­ï»Õ ݳ Êáë­ñá­ íÇÝ ·ñáõÙ ¿ñ, û §Ñ³­Û»­ñÁ ÁÙ­µáëï ¨ Ëá­ïáñ ³½· »Ý ¨ åÕïá­ñáõÙ »Ý Ù»ñ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, áõë­ïÇ »Ï »ë ÇÙ µ³Å­ÝÇ Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ·Ý¹»­ ñÁ ѳ­í³­ù»Ù ﳭݻ٠Âñ³­Ïdz, ÇëÏ ¹áõ ¿É ùá µ³Å­ÝÇ ·Ý¹»­ñÁ ï³ñ ²ñ¨»Éù: º­Ã» Ù»é­Ý»Ý, Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÁ Ù»­é³Í ÏÉÇ­Ý»Ý, ÇëÏ »­Ã» ëå³­Ý»Ý, Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÇÝ ëå³­Ý³Í ÏÉÇ­Ý»Ý, ù³Ý­½Ç »­Ã» Ýñ³Ýù Ç­ñ»Ýó »ñÏ­ñáõÙ ÙݳÝ, Ù»Ýù ѳݭ·Çëï ã»Ýù ϳ­ñáÕ Éǭݻɦ:

л­ï³­·³ å³­ïáõ­ÙÁ íÇ­å³­Ï³Ý µÝáõÛà ¿ ëï³­ÝáõÙ µá­Éáñ ٳݭñ³­ Ù³ë­Ý»­ñáí: Êáë­ñá­íÇ ¹»Ù, áñ ²ñ¨Ùáõï­ùáõÙ ³­å³ë­ï³­Ý»­Éáõó Ñ»­ïá ·³Ñ ¿ñ µ³ñÓ­ñ³­ó»É Øá­ñÇ­ÏÇ ³­ç³Ï­óáõí۳ٵ, ³åë­ï³Ù­µáõÙ ¿ å³ñ­ëÇÏ ì³Ñ­ñ³­ÙÁ ¨ 峭ѳݭçáõÙ, áñ Øáõ­ß»Õ س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³ÝÝ û·­ÝÇ Ç­ñ»Ý` í»­ ñ³ó­Ý»­Éáõ ݳ¨ ѳ­Û»­ñÇ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý Ãßݳ­ÙÇ ê³­ë³Ý­Û³Ý­Ý»­ñÇÝ: Ð³Û Ç߭˳­ÝÇ ¹Ç­í³­Ý³­·»ï ÉéáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ì³Ñ­ñ³­ÙÁ »ñÏ­ñáñ¹ ѳۭÑá­ Û³­Ë³éÝ Ý³­Ù³ÏÝ ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ¨ ëï³­Ýáõ٠ѳ­Ù³ñ­Å»ù å³­ï³ë­Ë³­ ÝÁ: Æ­ñ³­íǭ׳­ÏÁ ¨ áõ­Å»­ñÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ ×Çßï ·Ý³­Ñ³­ïáÕ ù³ç áõ Ëá­Ñ»Ù Øáõ­ß»­ÕÁ Çñ ½áñ­ùáí û·­ÝáõÙ ¿ Êáë­ñá­íÇÝ: ì»ñ­çÇÝë ѳխó­ ݳ­ÏÇó Ñ»­ïá Øáõ­ß»­ÕÇ Ñ»­ï³­·³ íï³Ý­·³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÇó ³­½³ï­í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ݻݭ·³­µ³ñ Íñ³·­ñáõÙ ¿ ëå³­Ý»É Çñ ÷³ë­ï³­óÇ ¹³ß­Ý³Ï­óÇÝ: Øáõ­ß»­ÕÁ, ϳݭ˳½­·³­Éáí íï³Ý­·Á, ѳݭ¹Çå­Ù³Ý í³Ûñ ¿ ·ÝáõÙ 2000 ½ÇÝ­íá­ñáí ¨ Êáë­ñáí ó­·³­íá­ñÇ Ùáï ÙïÝáõÙ ¿ ³­é³Ýó ½»Ý­ù»­ñÁ ѳ­ Ý»­Éáõ ¨ ³­é³Ýó ¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý ˳­Õ»­ñÇ` å³ñ­½á­ñáß å³­ï³ë­Ë³Ý ¿ ï³­ÉÇë. §ºë ½ëå³­é³­½Ç­Ýáõ­ÃÇõÝÝ ÇÙ Û³ÝÓ­Ý¿ Ç٭ٿ Ç µ³±ó ­Ù»ñ­Ï³­ó³Ûó ¨ Éáõ­ÍÇ±ó ½­Ï³­Ù³ñë ¨ ½·û­ïÇë Û³ÝÓ­Ý¿ Ç٭ٿ, ½áñ áã »ñ­µ»ù Éáõ­Í³­Ý»Ù Ç ï³Ý Ç­ÙáõÙ Ûáõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ý: ºõ ϳ٠DZÝÓ­³ñ­Å³Ý Ç­ó¿ ·Ç­ï»É ½ã³­ñáõ­ ÃÇõݹ ä³ñ­ëÇó¦: ´³Ûó ݳ Ç í»ñ­çá ¹³é­ÝáõÙ ¿ Âñ³­Ïdz­ÛÇ å³­ï»­ñ³½­ ÙÇ ½á­Ñ»­ñÇó Ù»­ÏÁ: êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ Ï»ñ­å³­ñÇ Ù»ç Áݹ·Í­íáõÙ ¿ Ù³ñ٭ݳ­ Ï³Ý Ñ½á­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ѳë­ï³ï­íáõÙ ¹³ íÇ­å³­Ï³Ý ¹ñí³·­Ý»­ñáí, ÇÝ­ãÁ »ñ¨áõÙ ¿ ݳ¨ Ýñ³ ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç. §ºõ ¿ñ ë³ ³Ûñ ³Ý­Ñ»­Ã»Ã ³Ý­Ó³Ùµ ¨ ·»­Õ»­óÇÏ ï»ë­É»³Ùµ, ¨ µ³ñÓñ ¨ ɳÛÝ Ñ³­ë³­ ϳõ, ¨ µáõéÝ ¨ ó³­Ù³ù Ù³ñÙ­Ýáí¦: ´³­½áõÙ å³­ï»­ñ³½Ù­Ý»­ñáõÙ ¿ ³ã­ ùÇ ÁÝ­Ï»É ³­ñÇáõí۳ٵ, óáõÛó ïí»É áõÅÝ áõ ù³­çáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ »ñ¨áõÙ ¿ñ ³­Ù»­Ýáõñ: ØÇ ³Ý­·³Ù, »ñµ ³Ýó­ÝáõÙ ¿ñ ËÇï Ù³Û­ñÇ­Ý»­ñÇ ³Ý­ï³­ éÇ µ³ñÓñ áõ ѳë­ï³­µáõÝ Í³­é»­ñÇ ï³­Ïáí` ѳխóݭ¹³Ù ÓÇáõ íñ³ Ýëï³Í, ó³ï­Ï»­Éáí µéÝáõÙ ¿ ͳ­éÇ ×Ûáõ­ÕÇó, ÍÝÏÝ»­ñáí áõ­Å»Õ ë»Õ­Ù»­Éáí ÓÇáõ Ù»ç­ùÁ` áï­ù»­ñáí ÓÇÝ µ³ñÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ·»ï­ÝÇó, ³ÛÝ­å»ë áñ ½áñ­ùÁ ³å­ß³­Ñ³ñ ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ½³ñ­Ù³Ý­ùÇó: λñ­å³­ñÇ ¹Ûáõ­ó³½­Ý³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³­ ·ÇñÝ Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ݳ¨ ùáõ­ß³Ý­Ý»­ñÇ Ñ½áñ áõ ѳխóݭ¹³Ù Ññ³­Ù³­Ý³­ ï³­ñÇ Ñ»ï ¹³­Å³Ý Ù»­Ý³­Ù³ñ­ïÇ ï»­ë³­ñ³­ÝáõÙ, »ñµ »ñ­Ï³­ñáÕ ÏéÇ­íÁ í»ñ­ç³­å»ë ³­í³ñï­íáõÙ ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ êÙµ³­ïÁ ÝÇ­½³­ÏÇ ÑáõÅ­Ïáõ ѳñ­ í³­Íáí ×»Õ­ùáõÙ ¿ Ãßݳ­Ùáõ ³­Ùáõñ ½ñ³­ÑÁ ¨ ·»­ïÇÝ ï³­å³­ÉáõÙ Ýñ³Ý: êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ Ï³­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ëáõ­ë³­Ý³­í»É Âñ³­Ïdz ÏéÇí ·Ý³­Éáõ` Øá­ñÇ­ÏÇ ¹³­í»­ñÇó, §áñ Ç­ñ»Ýó ¿É ãíǭ׳ϭíÇ Âñ³­Ïdz­

ÛÇ ÏáÕ­Ù»­ñáõÙ Ù³­Ñ³­Ý³É, ³ÛÉ` Ïéí»É ¨ Ù»é­Ý»É Ç­ñ»Ýó ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ³­ Ù³ñ¦: ¸³ Ç­Ù³­Ý³­Éáí` ϳÛë­ñÁ Ù³ñ­¹ÇÏ ¿ áõ­Õ³ñ­Ïáõ٠г­Û³ë­ï³Ý, ¹»ñ ¿ ˳­Õáõ٠ݳ¨ Ù³ï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ù³ç áõ Ëá­Ñ»Ù §êÙµ³­ïÇÝ áõ­ñÇß Ûáà Ñá­·áõ Ñ»ï µéÝ»­Éáí ï³­ñ³Ý ó­·³­íá­ñÇ Ùáï¦: Øá­ñÇ­ÏÁ Ññ³­Ù³­ÛáõÙ ¿ Ñ»­ñá­ëÇÝ Ý»­ï»É ÏñÏ»ë` ·³­½³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»ï Ïéí»­Éáõ, §½Ç Ïáõñ ÉÇ­óÇ ·³­½³­Ý³ó¦: سñ٭ݳ­Ï³Ý áõ­ÅÇ ÝáõÛÝ åáéíÏáõÙÝ áõ ¹ñ³ ·áí­ùÁ ϳ ÏñÏ»­ëÇ ï»­ë³­ñ³­ÝáõÙ. ѽáñ áõ ù³­çÇ­Ù³ó Ç߭˳­ÝÁ, ³ñ­çÇ ³­Ï³Ý­çÇÝ ·á­é³­Éáí, Ùá­Éá­ñ»ó­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý ¨ µéáõÝó­ùÇ Ñ³ñ­í³­Íáí ·»­ïÇÝ ï³­ å³­ ÉáõÙ: ºñÏ­ ñáñ¹ ³Ý­ ·³Ù µ³ó »Ý ÃáÕ­ ÝáõÙ óáõ­ ÉÇÝ, êÙµ³­ ïÁ Ïáï­ ñáõÙ ¿ Ýñ³ »Õç­Ûáõñ­Ý»­ñÁ, Ñ»­ï³åÝ­¹»­Éáí` µéÝáõÙ ¿ Ýñ³ åá­ãÇó, åá­ ÏáõÙ Ï×Õ³­ÏÁ, §¨ óáõ­ÉÁ ѳ­É³Í­í³Í ÷³Ë­ãáõÙ ¿ Ýñ³­ÝÇó` ÙÇ áï­ùÁ µá­ åÇϦ: ºñ­ñáñ­¹Á ³ñ­Ó³­ÏáõÙ »Ý ³é­Ûáõ­ÍÇÝ, ¨ êÙµ³­ïÁ §²ëï­Íá û·­Ýáõí Û³Ùµ µéÝ»ó ³é­Ûáõ­ÍÇ ³­Ï³Ý­çÇó ¨ Ñ»­Í³í Ýñ³Ý: ÆëÏ Ñ»­ïá µéÝ»­Éáí Ïá­Ïáñ­¹Çó` ˻խ¹»ó ³é­Ûáõ­ÍÇݦ ¨ Ñá·­Ý³Í Ýëï»ó Ýñ³ íñ³: ²Ù­µá­ËÁ ³­Õ³­Õ³Ï­Ý»­ñáí ËݹñáõÙ ¿ñ ³­½³­ï»É Ýñ³Ý, µ³Ûó ݻݷ Øá­ñÇ­ÏÁ ÙdzÛÝ Ï³Ûë­ñáõ­Ñáõ ÙÇ­ç³Ù­ïáõí۳ٵ ¿ ÏÛ³Ýù ßÝáñ­ÑáõÙ êÙµ³­ïÇÝ, 볭ϳÛÝ ³ù­ëá­ñáõÙ ¿ Ýñ³Ý: »᭹á­ñáë èßïáõ­ÝÇÝ Ï»ñ­å³­íáñ­íáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ ÑÙáõï ½á­ñ³­ í³­ñÇ, ³Ûɨ Ëá­ÑáõÝ ¹Ç­í³­Ý³­·»­ïÇ Ï³­ñá­Õáõí۳ٵ: ܳ êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ áñ­¹áõ Ñ»ï Ù»­Í³­ó»É ¿ îǽ­µá­ÝÇ ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùáõÙ` §Æ ¹ñ³ÝÝ Êáë­ñá­í³Û ³ñ­ù³­ÛÇݦ: êå³­ñ³­å»ï »­Õ³Í ų­Ù³­Ý³Ï ݳ ϳ­ ñá­Õ³­ó³í Çñ ßáõñ­çÁ ѳ­í³­ù»É ß³ï ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ, ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»ñ ÙÕ»É. §ºõ »Õ¨ Ç í³­ÕÇõ ³­é³­õû­ïáõÝ »ÏÝ »­Ñ³ë Ç í»­ñ³Û Ýá­ ó³ ½û­ñ³­í³ñÝ Ð³­Ûáó ¿᭹á­ñáë ½û­ñáõ Çõ­ñáí ¨ Û³ñ­Ó³­Ï»­ó³õ Ç í»­ ñ³Û Ýá­ó³ ¨ »­Ñ³ñ ½Ýá­ë³ ³Ý­ÑáõÝ Ïá­ïá­ñ³­Íáí: ºõ »Õ¨ Û³Õ­Ãáõ­ÃÇõÝ Ù»Í ½û­ñ³­í³­ñÇÝ Ð³­Ûáó¦: ܳ ϳ­ñá­Õ³­ó³í ·ñ»­Ã» ³Ý­Ï³Ë ·á­ÛáõíÛáõÝ ³­å³­Ñá­í»É г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ, ÇëÏ ³ñ­¹»Ý Ù³ñ½­å³Ý èßïáõ­ÝÇÝ ³ã­ùÇ Áݭϳí ݳ¨ Çñ ¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý ×ÏáõÝ ù³Û­É»­ñáí: ¸³ »ñ¨áõÙ ¿ ÑáõÛ­ Ý»­ñÇ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ÝÏñïáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ ù³Õ­Ï»­¹á­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹»Ù »­É³Í ¸íÇ­ÝÇ Åá­Õá­íÇ á­ñá­ßáõÙ­Ý»­ñáõÙ, ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ѽáñ áõ­ÅÇ ¹»Ù ÑáõÛ­Ý»­ñÇ áõ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇ Ãáõ­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ¹ñ³ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ų­Ù³­Ý³­Ï³­íáñ ß³­Ñ»­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ×Çßï û·­ï³­·áñ­Í»­Éáõ Ýñ³ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõÙ­Ý»­ñáõÙ: ê»­µ»á­ëÁ íÇ­å³­Ï³Ý ÙÇ ¹ñí³­·áõÙ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ÑáõÛ­Ý»­ñÇ ¨ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ Ñ³­Û³í­ï³Ý· Íñ³­·Ç­ñÁ. ³­ñ³µ­Ý»­ñÁ ݳ­Ù³Ï »Ý áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ Ï³Ûë­ñÇÝ, §áñ ¿ñ ·ñ»³É ³Ûë­å¿ë, ÿ` §Ð³Ûù ÇÙ »Ý, ³Ý¹ ÙÇ »ñ­Ã³ù, ³­å³ ÿ »ñ­Ã³ë` »ë ·³Ù Ç í»­ñ³Û ùá ¨ ³é­Ý»Ù ½ù»½, áñ ³Ý¹­

ñ¿Ý ÷³Ë­ãÇÉ áã ϳ­ñ»ë¦: ÆëÏ ³ñ­ù³ÛÝ Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ³­ë¿. §²ß­Ë³ñÑÝ ÇÙ, ¨ »ë »ñ­Ã³Ù. ¹áõ »­Ã¿ ·³ë Ç í»­ñ³Û ÇÙ, ²ë­ïá­õ³Í ³ñ­¹³­ñáõ­Ã»³Ý ¹³­ï³­õáñ ¿¦¦: àÕ­ç³­ÙÇï »᭹á­ñáë èßïáõ­ÝÇÝ ×Çßï ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ ³ÛÝ, áñ ѳ­Û»­ñÁ §Ñݳ­½³Ý­¹»­ó³Ý Ç Í³­é³­Ûáõ­ÃÇõÝ ³ñ­ù³­ÛÇÝ Æë­Ù³­Û¿­ ÉǦ, û·­ÝáõÙ ¿ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇÝ, ¨ ÙÇ ½·³­ÉÇ ßñç³Ý »ñ­ÏÇ­ñÁ, ³­½³ï ÉÇ­Ý»­Éáí å³ñë­Ï³Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÇó, Ñ»­éáõ ¿ ÙÝáõ٠ݳ¨ ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ûñ­ ѳ­ëÇó: ʳ­ÉÇ­ý³­ÛáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇ­ãÁ »᭹á­ñá­ëÇÝ ×³­Ý³­ãáõÙ ¿ Çß­Ë³Ý ¨ ïÇ­ñ³­Ï³É г­Û³ë­ï³­ÝÇ, ìÇñ­ùÇ, ²Õ­í³Ý­ùÇ, ÙÇÝ㨠Îáí­Ï³ë É»éÝ áõ Öá­ñ³ 峭ѳ­ÏÁ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ݳ »­Õ»É ¿ Ñ³Û Åá­Õáíñ­¹Ç ëÇ­ñ»­ ÉÇ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ¨ §ê³ë­Ý³ Íé»ñ¦ ¿­åá­ëÇ Â­¨³­Ãá­ñá­ëÇ, Áëï á­ñáß å³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ` ù»­éÇ Âá­ñá­ëÇ å³ï­Ù³­Ï³Ý ݳ­Ë³­ïÇåÝ ¿` ·áõ­ó» ÙÇÝã ³ÛÅÙ áã Áëï ³ñ­Å³Ý­íáõÛÝ ·Ý³­Ñ³ï­í³Í: ê»­µ»á­ëÁ ëá­íá­ñ³­µ³ñ Ëáõ­ë³­÷áõÙ ¿ å»ñ­×³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó, á­ñÁ ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç Ó­¨»­ñÇó ¿ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, ³ß­Ë³­ïáõÙ ¿ ßñç³Ý­ó»É ݳ¨ Ññ³­ß³­å³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ: ²Ý­·³Ù л­ñ³ÏÉ Ï³Û­ë»ñ ÏáÕ­ÙÇó ʳ­ãÇ í»­ ñ³­¹³ñ­ÓÁ ·»­ñáõíÛáõ­ÝÇó, áñ ÇÝù­ÝÇÝ Ññ³ßù-ï»­ëÇÉ­ùÇ Ý»­ñ³­éáõÙ­Ý»­ñÇ É³ÛÝ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë, Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ å³ï­Ù³·­ñ³­Ï³Ý ã³­÷³­íáñ å³­ïáõ­ÙÇ Ù»ç: ƭѳñ­Ï», å³ï­ÙÇ­ãÁ ãÇ Ëáõ­ë³­÷áõ٠ѳ­Ù»­ Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ÛÉ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇó: ²­Ñ³, û­ñǭݳÏ, ÙÇ Ñ³ï­í³Í ѳ­Ûáó ½áñ­ùÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÇó. §²­Ù»­Ý»­ù»³Ý ëá­ù³ ëå³­é³­½¿Ýù, ÁÝ­ïÇñù å³­ï»­ñ³½­ÙáÕù, í³­é»³Éù ù³­çáõ­Ã»³Ùµ` ǵñ¨ ½Ñáõñ, áñ áã ½³Ý­·Ç­ï»Ý ¨ áã ½ÃÇ­ÏáõÝë ¹³ñ­Óáõ­ó³­Ý¿ÇÝ: ¸¿Ùù ³­éÇõ­Íáõ ¹¿Ùù Ýá­ó³, ûèáõ­ÃÇõÝ á­ïÇó ǵñ¨ ½Ã»Ã¨áõ­ÃÇõÝ ³Û­Í»­Ù³Ýó »­ñ³­·áõ­Ã»³Ùµ Ç í»­ñ³Û ¹³ß­ï³ó¦: ºñ­µ»ÙÝ å³ï­Ï»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ³­½³ï µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ͳ­í³­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ. ³­Ñ³ ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ݳ­í»­ ñÇ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ ¹»­åÇ Ðáõ­Ý³ë­ï³Ý, ¨ ÷á­Ãá­ñÇ­ÏÁ. §ºõ Û³­ñ»³õ ÑáÕÙÝ ÙññÇÏ Ù»Í, ¨ ¹Õñ¹»­ó³õ ÍáíÝ Ç Ý»ñ­ùáõëï ³Ý¹Ý­¹áó Ç í»ñ ¨ µ³ñÓ­ñ³­ ó»³É ¹Ç­½³­Ý³­ÛÇÝ ³­ÉÇù Ýá­ñ³ ǵñ¨ ½Ï³­ï³ñë µ³ñÓ­ñ³­µ»ñÓ É»­ñ³Ýó, ¨ ÑáÕÙÝ ÷á­Ãáñ­Ï»³É Ç í»­ñ³Û Ýá­ó³ ׳ۭÿñ ǵñ¨ ½³Ùå ¨ ·á­ã¿ñ: ºõ Ëá­Ëá­çÇõÝ Û³Ý¹Ý­¹áó ÉÇ­Ý¿ÇÝ. ¨ ³Ý­Ï³Ý ³ß­ï³­ñ³ÏùÝ, Ïáñ­Í³­Ý»­ó³Ý Ù»­ù»­Ý³ÛùÝ, ù³Ï­ï»­ó³Ý ݳõùÝ, ¨ ÁÝÏÕ­Ù»­ó³Ý µ³½­Ùáõ­ÃÇõÝ ½û­ñ³óÝ Ç Ëáñë Íá­íáõÝ, ½Ç »­µ³ó ÍáíÝ ½µ»­ñ³Ý Çõñ ¨ »­ÏáõÉ ½Ýá­ë³¦: ê»­µ»áëÝ, ³Ûë­åÇ­ëáí, Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý »ñ­Ï³ñ ßÕó­ÛÇ Ï³ñ¨áñ û­Õ³Ï­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿` ·Ç­ï³­Ï³Ý ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ïáõí۳ٵ, ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç ¨ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ïÇ­ åáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ²Û¹ ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç Ýñ³ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»ñÝ

¿ÇÝ ²ëï­í³­Í³­ßáõÝ­ãÁ, Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ, ݳ¨ ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý­ ¹Á, ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ÑÇ­ßáõÙ ¿ áñ­å»ë §¶Çñ êñµáÛÝ ¶ñÇ­ ·á­ñǦ, ͳ­Ýáà ¿ ݳ¨ º­ÕÇ­ß»ÇÝ áõ Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óáõÝ, û·­ï³­·áñ­Í»É ¿ ݳ­Ù³Ï­Ý»ñ ¨ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»ñ:

Ðàì­Ð²Ü ز­ØÆ­ÎàÜ­Ú²Ü

ä³ï­ÙÇ­ãÁ ¨ Ýñ³ »ñ­ÏÇ á­×³­Ï³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõ­ÝÁ. 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç áõ ݳ¨ ÇÝù­Ýáõ­ ñáõÛ­ÝáõÃ­Û³Ý Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ Ï³ Ðáí­Ñ³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ ÝÇ §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ î³­ñû­ÝáÛ¦ ·ñùáõÙ, á­ñÇ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý Áݹ·ÁÍ­ í³­ÍáõíÛáõÝÝ ³­ÏáõÝù­íáõÙ ¿ ´áõ­½³Ý­¹Ç ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÇó: ÐÇ­ß»Ýù, áñ Ýß³­Ý³­íáñ ѳ­Û³­·»ï س­ÝáõÏ ²­µ»Õ­Û³­ÝÁ Ñݳ­·áõÛÝ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÇó áõ íÇ­å»ñ­·»­ñÇó Ñ»­ïá µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý »ñÏ­ñáñ¹ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ³Ý­í³­ÝáõÙ ¿ §ä³ñ­ëÇó å³­ï»­ñ³½Ù¦, á­ñÇ ÑÇÙ­ùÁ 5-ñ¹ ­¹³ñÇ å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ö³íë­ïá­ëÇ Ñ³­Õáñ­¹³Í ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ áõ íÇ­å³­Ï³Ý ½ñáõÛó­Ý»ñÝ »Ý ѳÛ-å³ñë­Ï³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: ²­µ»Õ­Û³­ÝÁ, å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ³­ë³Í, µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ÝÛáõ­Ã»­ñÇ »ñ­ ñáñ¹ ×Ûáõ­ÕÁ ³Ý­í³­ÝáõÙ ¿ §î³­ñá­ÝÇ å³­ï»­ñ³½Ù¦, áñÝ Áëï ¿áõÃ­Û³Ý ³Ù­÷á÷­íáõÙ ¿ Ðáí­Ñ³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ ·ñùáõÙ: ²Ûë å³ï­ÙÇ­ãÇ Ù³­ëÇÝ áã ÙdzÛÝ Ï»Ý­ë³·­ñ³­Ï³Ý ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ ãáõ­ Ý»Ýù, ³Ûɨ §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ î³­ñû­ÝáÛ¦ »ñ­ÏÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ËݹÇñÝ ¿ ß³­ ñáõ­Ý³­ÏáõÙ í»­×»­ñÇ ï»­ÕÇù ï³É: ²Û¹ ·áñ­ÍÇ ³­é³­çÇÝ Ù³­ëÁ í»­ñ³·Áñ­ íáõÙ ¿ ¼»­Ýáµ ¶É³­ÏÇÝ, »ñÏ­ñáñ¹ Ù³­ëÁ` Ðáí­Ñ³­ÝÇÝ: ¶É³­ÏÁ ³­ëá­ñÇ »­åÇë­Ïá­åáë ¿, á­ñÇÝ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íá­ñÇ­ãÁ λ­ë³­ñdz­ÛÇó Ñ»­ïÁ µ»­ñ»É ¿ ¨ Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ ÆݭݳÏÝ­Û³Ý Ï³Ù ê. ­Î³­ñ³­å»­ïÇ í³Ý­ùÇ ³­é³ç­Ýáñ¹ í³­Ý³­Ñ³Ûñ ϳñ­·»É: º­Õ»É ¿ ݳ¨ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ù³ñ­ïáõ­Õ³­ñÁ ¨, Áëï ·ñùÇ Ñ³­Õáñ­¹³­ÍÇ, Ýñ³ å³ï­í»­ñáí ·ñ»É ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ` ³­é³Ýó­ùáõÙ å³­Ñ»­Éáí áã ÙdzÛÝ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûɨ í³Ý­ùÁ, Ýñ³ Ñ»ï áõ Ýñ³ ÙÇ­ç³­í³Û­ñáõÙ ¨ î³­ñá­Ýáõ٠ϳ­ï³ñ­í³Í ¹»å­ù»­ñÁ: ´³Ûó Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿, áñ Ñ»­ï³­·³ ¹³­ñ»­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÁ í»­ñ³·­ñ»É ¿ 4-ñ¹ ­¹³­ñ³ëϽ­µÇ ·áñÍ­ãÇÝ` å³ï­Ù³­ÍÇÝ Ñ³­í³ë­ïÇáõíÛáõÝ Ñ³­Õáñ­¹»­ Éáõ ѳ­Ù³ñ: ú­ñǭݳÏ` ÙÇ ï»Õ ·ñíáõÙ ¿, û §²­·³­Ã³Ý­·»­Õáë ½³Û¹ áã ÛÇ­ß¿, ½Ç »ë Û³­é³­ç³­·áÛÝ ·ñ»­óÇ ù³Ý ½Ý³¦: ÆëÏ ¹»å­ù»ñÝ ¿É ·ñùÇ ³Û¹ ³­é³­çÇÝ Ï»­ëáõÙ å³ïÙ­íáõÙ »Ý ³­í»­ÉÇ Áݹ·Í­í³Í áõ óáõ­ó³¹­ñ³­Ï³Ý

Ññ³­ß³­å³­ïáõÙ­Ý»­ñáí, ï»­ëÇÉù­Ý»­ñáí` µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý á­×Ç ß»ß­ï³¹­ ñáõÙ­Ý»­ñáí ѳݭ¹»ñÓ, ù³Ý ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ·ñùáõÙ ¿: ø³­ÝÇ áñ §î³­ñá­ ÝÇ å³ï­Ùáõí۳ݦ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëÇ å³ï­Ù³­Ï³Ý ѻݭùÁ Øá­ñÇÏ-Êáë­ñáí­ Û³Ý ßñç³ÝÝ ¿, á­ñÇ ëϽµÝ³Õµ­Ûáõ­ñÁ ê»­µ»áëÝ ¿ñ, ³­å³ »½­ñ³­Ï³ó­í»É ¿, áñ Ðáí­Ñ³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ ¨ë 7-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÇ å³ï­ÙÇã ¿, »­Õ»É ¿ Ñᷨ᭠ñ³­Ï³Ý, á­Ù³Ýù Ýñ³Ý ÝáõÛ­ÝÇëÏ »­åÇë­Ïá­åáë »Ý Ñ³­Ù³­ñáõÙ` ѳ­í³­Ý³­ µ³ñ »É­Ý»­Éáí ¼»­Ýá­µÇÝ í»­ñ³·ñ­íáÕ Ñ³ï­í³­ÍÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ÉÇ­Ý»­Éáõ ¨ á­ñáß ³­éáõ­Ùáí Ýñ³ Ñ»ï ³éÝã­í»­Éáõ ÷³ë­ïÇó: ²­µ»Õ­Û³­ÝÁ, ³Ûë ·ñùÇ ·É˳­íáñ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇ` 쳭ѳ­ÝÇ Ñ»ï ϳå­í³Í á­ñáß ¹»å­ù»­ñÇ Å³­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ §Ë³é­Ý³ß­÷á­ÃÇó¦ »É­Ý»­Éáí, ·ïÝáõÙ ¿, áñ Ðáí­Ñ³­ÝÁ å»ïù ¿ ³å­ñ³Í ÉÇ­ÝÇ 8-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ: ²ÛÝ, áñ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ ¹»å­ù»­ñÁ ¨ë ­Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ »Ý µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇ Ó­¨áí, ÑÇÙù ¿ ï³­ÉÇë »½­ñ³­Ï³ó­Ý»­Éáõ, áñ §î³­ñá­ÝÇ å³ï­Ùáõí۳ݦ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ³å­ñ»É ¨ ·áñ­ Í»É ¿ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëÇÝ ¨ 8-Ç ëϽµÝ»­ñÇÝ: §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ î³­ñû­ÝáÛ¦ ·áñ­ÍÁ Ñ»ï¨á­Õ³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ ¿ å³ï­ Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñÇó ¹»­åÇ íÇ­å³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÁ, ¨ ³Ý­·³Ù ¼»­ Ýáµ ¶É³­ÏÇÝ í»­ñ³·ñ­íáÕ ³­é³­çÇÝ Ù³­ëÁ, ³­·³­Ã³Ý­·»Õ­Û³Ý á­×Ç ÇÝãÇÝã ï³ñ­ñ»ñ Ïñ»­Éáí, Ý»­ñ³­é»­Éáí Ïñá­Ý³­Ï³Ý ͳ­í³­ÉáõÝ ½»­ÕáõÙ­Ý»ñ, ³­ÕáÃù­Ý»­ñÇ ³­é³­ïáõíÛáõÝ, ï»­ëÇÉ­ùÇ áõ Ññ³­ß³­å³­ïáõ­ÙÇ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ³é­Ï³­ÛáõíÛáõÝ, Ñ»Ýó µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ §×ÝßáõÙ­Ý»­ñáí¦, á­ñáÝó û­ñǭݳϭݻ­ñÁ Ïï»ë­Ý»Ýù Ý»ñù¨áõÙ, á­ñá­ß³­ÏÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý »½­ñ»ñ áõ­ÝÇ ³Û¹ á­×Ç ¹»Ù: ²Ûë­å»ë, ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Ùáï 15 ¿­ç³­Ýáó »ñ­Ï³­ ñ³­ßáõÝã ³­ÕáíùÁ ٻ筵»­ñ»­Éáí` å³ï­ÙÇãÝ ßï³­åáõÙ ¿ ѳ­í³ë­ïdzó­ Ý»É. §ºõ ǵñ¨ ϳ­ï³­ñ»³ó ½³­ÕûÃëÝ, Û³Ûï­Ý»­ó³õ ³é ÝÙ³ Ññ»ß­ï³Ï éÝ ¨ ³­ë¿. Ú³­ñáõ­ó»³É »ñ­ÃÇ­ó»ë Ç ëïá­ñáï É»­ñÇÝÝ î³õ­ñá­ëÇ, ¨ óáõ­óÇó ù»½ ï»­ÕÇ, áõñ ѳ­×»­ó³õ î¿ñ µÝ³­Ï»É ëñµáõÛ¹¦: àñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ³­ÕáÃù­Ý»ñÝ ³­í³ñï­íáõÙ »Ý Ýñ³­Ýáí, áñ §»ÏÝ Ó³ÛÝ Û»ñÏ­ ÝÇó, áñ ³­ë¿ñ. º­ÕÇ­óÇ ù»½ áñ­å¿ë ¨ ϳ­ÙÇë¦: ØÇ Ýϳ­ï»­ÉÇ Ýñµ»­ñ³Ý· ¨ë. ³Ûë­ï»Õ ³­ÕáÃù­Ý»­ñÁ ½áõï ¹³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ í»­ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý Ù»ç ã»Ý, ÇÝã­å»ë ѳ­×³Ë ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ·ñùáõÙ, ³ÛÉ ß³ï ³­í»­ÉÇ ÏáÝÏ­ñ»ï ·áñͭݳ­Ï³Ý, »ñ­µ»ÙÝ å³­Ñ³Ý­çÇ ß»ß­ïáí »Ý: ²­Ñ³ û­ñǭݳϭݻñ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ·ñùáõÙ Ý»­ñ³­é³Í` ê. ¶­ñÇ­·á­ñÇ ³­ÕáíùÇó. §ºõ ³ñ¹` ïáõñ î¿ñ, ½û­ñáõ­ ÃÇõÝ å³­ï»­ñ³½­Ù»É Ç í»­ñ³Û ×ßÙ³ñ­ïáõ­Ã»³Ý ³­Ýá­õ³Ý¹ ùá ¨ Ù»­é³­ Ý»É, ¨ ¹³ñ­Ó»³É Ýá­ñá­·»É ÷³­éûù ÙÇõë ³Ý­·³Ù¦, ϳÙ` §²­ñ³ ½Ù»½ áñ­ ¹Çë Éáõ­ëáÛ ¨ áñ­¹Çë ïá­õÁݭ绳Ý, ½Ç ÷³­é³­õá­ñ»ë­óÇ ³­ÝáõÝ ùá Ç í»­ñ³Û

³­Ù»­Ý³ÛÝ ïÇ»­½»­ñ³ó¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÆëÏ Ðáí­Ñ³­ÝÇ ·ñùáõÙ ³­ÕáíùÁ Ù»Í Ù³­ ë³Ùµ áõ­ÝÇ ³Ûë­åÇ­ëÇ ÏáÝÏ­ñ»ï áõÕ­ÕáõíÛáõÝ ¨ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝ. §î¿ñ, áñ å³­Ñ»­ó»ñ ½ë³ (ê.­Î³­ñ³­å»­ïÇ Ýß˳ñ­ùÁ) ¨ ³­Í»ñ ÙÇÝã¨ Ç ï»­ÕÇë Û³Ûë, Ó·»³É ½³ç ùá Ç í»­ñ³Û ﳭ峭ݳó ëá­ó³ ¨ ÏÝù»³ ³Ýí­Ã³ñ ½û­ñáõ­Ã»³Ùµ ùáí ½áë­Ï»ñë ëá­ó³, ½Ç ÙÇ áù ϳ­ñ³ë­ó¿ ѳ­Ý»É ½ëá­ë³ ³ë­ïǦ: º­Ã» ³­é³­çÇÝ ¹»å­ùáõÙ ³­ÕáÃùÝ ÇÝù­ÝÇÝ ³­Õ»ñ­ë³­ÍÇÝ Ñ³ë­Ý»­ Éáõ ·ñ³­í³­Ï³ÝÝ ¿, ³­å³ ³Ûë­ï»Õ Ýϳ­ï»­ÉÇ Ã»­Ïáõ½ Ùßáõ­ßáï û³­Ï³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ·áõ­ó» ϳë­Ï³­ÍÁ ëïÇ­åáõÙ ¿ ³­í³ñ­ï»É Ññ³ß­ùÇ ÙÇ­ç³Ù­ïáÕ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñáí` Ññ»ß­ï³­ÏÇ Ï³Ù »ñÏÝ­ùÇó ÉëíáÕ Ó³Û­ÝÇ Ï³­ï³ñ­ ٳٵ: à­×³Ù­ï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ³Ûë ï³ñ­µ»­ñáõÃ­Û³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝÝ ¿ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Ï»ñ­å³­ñÁ ¼»­Ýáµ-Ðáí­Ñ³­ÝÇ ¨ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ Ù»Ï­Ý³­µ³­Ýáõí۳ٵ: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ·ñùáõÙ Èáõ­ë³­íá­ñÇ­ãÁ Çñ Ñëï³Ï Íñ³­·ÇñÝ áõ­Ý»­óáÕ ·áñ­ÍÇã ¿, ѳխó­Ý³­ÏÇÝ íëï³Ñ ïÇ­ñ³­Ï³É áõ­ ÅÇ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí, áí å³ï­ñ³ëï ¿ ѳխó­Ñ³­ñ»É µá­Éáñ ¹Åí³­ ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¨ ѳë­Ý»É Çñ ³­é³­ù»­ÉáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­·áñÍ­Ù³­ÝÁ: §î³­ñá­ÝÇ å³ï­Ùáõí۳ݦ Ù»ç ß³ï ³­í»­ÉÇ ½·³­ÉÇ ¿ Ï»ñ­å³­ñÇ Ïñ³­íá­ñ³­Ï³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ, ³Û¹ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ³Ý­ß³ñ­ÅáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ï³­ïáõÙ ¿, áñ »­ñ»ù ¹³­ ñ»­ñÇ Ù»ç êñµÇ Ï»ñ­å³­ñÁ Çñ µ³ñÓñ í»­ÑáõíÛáõ­ÝÇó ÏáÝÏ­ñ»ï ·áñ­Í»­Éáõ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ ÃáÕ­ÝáõÙ ¿ ëá­íá­ñ³­Ï³Ý Ù³ñ¹­Ï³Ýó ¨ ÇÝ­ùÁ ÙÝáõÙ ¿ ëñµÇ å³ß­ï³­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ-ϳ­Õ³­å³ñ­í³Í ³Ý­ß³ñ­ÅáõÃ­Û³Ý Ù»ç. ³Û¹­å»ë ϳ­ ñáÕ ¿ Áݭϳ­É»É ÙdzÛÝ Ñ»­ï³­·³ ¹³­ñ»­ñÇ å³ï­ÙÇ­ãÁ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ »­Ã» Ýñ³ Ùï³­Íá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ Ý»ñÍÍ­í³Í ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ÝÇ á­·áí: ¸ñí³·­Ý»ñ ¶ñÇ­·á­ñÇ ¨ Ýñ³ Ù»Í ·áñ­ÍÇ ÙÕáõÙ­Ý»­ñáí ³å­ñáÕ Ñ»­ñáë­Ý»­ ñÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÇó. §ÆëÏ á­Ù³Ýù ÛÇ߭˳­Ý³óÝ ½·³­óáõ­óÇÝ êñµáÛÝ ¶ñÇ­·á­ñÇ, »­Ã¿ ·³­õ³éÝ î³­ñû­ÝáÛ »ñ­Ïáõë µ³­·ÇÝë Ùݳ­ó»³É »Ý¦, ϳÙ` êÛáõÝ­Û³ó Ç߭˳­ÝÁ §¹³ñ­Ó³õ ¨ ³­ë¿. ö³­Ëá ½¶ñÇ­·áñ¹ ۳ݭÑá·ë áõ­ñ»ù, ·áõ­ó¿ ÁÙµé­Ý»Ý ½¹á­ë³ ¨ Ù»ù ³­Ù³­ã»Ùù Ç Ã³­·³­õá­ñ¿Ý¦, ¨ §Ç߭˳ÝÝ ²Ý­Ï»Õ ï³ÝÝ ï³Û ½êáõñµÝ ¶ñÇ­·áñ Ç Ó»éÝ Ç߭˳­ÝÇÝ Øá­Ï³ó ¨ ³­ë¿. öáõ­Ã³­óá Û³­ÙáõñÝ àխϳÝ, ÙÇÝ㨠ï»ë­óáõù` »­Ã¿ ½Ç±Ýã ­ÉÇ­ÝÇ­óǦ, ÇëÏ §Ç߭˳ÝÝ Øá­Ï³ó ³­é»³É ½¶ñÇ­·á­ñÇáë ¹³é­Ý³Û Áݹ ½³­éÇ­í³Ûñ É»­

ñÇÝݦ ¨ ³ÛÉÝ:

²Ûë ѳï­í³­ÍáõÙ ¨ë ­·áñ­Íá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ å³ï­Ù³­Ï³Ý ï³­ñ³Í­ ùÁ ÷³ë­ïá­ñ»Ý ¶É³­Ï³ ϳ٠ê.­Î³­ñ³­å»ï í³ÝùÝ ¿` Çñ ɳÛÝ ßñç³­ ϳۭùáí, ·áñ­ÍáÕ ³Ý­ÓÇÝù ÙÇ ù³­ÝÇëÝ »Ý` îñ¹³­ïÁ, Èáõ­ë³­íá­ñÇ­ãÁ` Çñ ³­ëá­ñÇ Ïñá­Ý³­íáñ­Ý»­ñáí, êÛáõÝ­Û³ó, ²Ý­·»Õ ï³Ý, Øá­Ï³ó Ç߭˳ݭݻ­ñÁ,

¨ ³Ûë­ï»Õ ¹»é¨ë ­ã»Ý »ñ¨áõ٠س­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÁ: ¸»å­ù»ñÝ, ǭѳñ­Ï», ëÏëíáõÙ »Ý Êáë­ñáí-²­Ý³Ï ÙÇ­ç³­¹»­åÇó, µ³Ûó ѳ­Ù³­éáï »Ý ï³­ñ»·ñíáõ٠ѳÛï­ÝÇ ¹ñí³·­Ý»­ñÁ, ¶ñÇ­·á­ñÇ Ïïï³Ýù­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ÁÝ­¹³­ Ù»ÝÝ ³ë­íáõÙ ¿. §ºõ í³ëÝ áã ½á­Ñ»­ÉáÛ ÏéáóÝ` Ç Ù»­Í³­Ù»Í ï³Ý­ç³ÝëÝ Ù³ï­Ý»³ó ½Ý³¦, ÝáõÛÝ Ï»ñå ѳ­Ù³­éáï Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ »Ý Êáñ-ìÇ­ ñ³åÝ áõ îñ¹³­ïÇ Ëá­½³­Ï»ñ­åáõíÛáõ­ÝÁ: ¸ñ³ ÷á­Ë³­ñ»Ý` µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ ë³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí ¿ ïñíáõÙ ¸»­Ù»ïñ ¨ ¶Ç­ë³­Ý» Ïáõé­ù»­ñÇ ¹»Ù å³­ï»­ñ³½­ÙÁ: ²Ûë »ñ­Ïáõ »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÁ ÑݹÇÏ Ç߭˳ݭݻñ »Ý, ¹³­í³¹­ñáõíÛáõÝ »Ý ³­ÝáõÙ Ç­ñ»Ýó ó­·³­íá­ñÇ ¹»Ù, Ñ»­ïá ÷³Ë­ãáõÙ ¨ ³­å³ë­ï³­Ýáõ٠г­Ûáó ì³­Õ³ñ­ß³Ï ó­·³­íá­ñÇ Ùáï, á­ñÁ Ýñ³Ýó ï³­ ÉÇë ¿ §½»ñ­ÏÇñÝ î³­ñû­ÝáÛ Ç߭˳­Ýáõ­Ã»³Ùµ¦. ³Ûë­ï»Õ Ýñ³Ýù ϳ­éáõ­ óáõÙ »Ý ìÇ­ß³å ù³­Õ³­ùÁ, ϳݷ­Ý»ó­ÝáõÙ Ç­ñ»Ýó Ñ»ï µ»­ñ³Í Ïáõé­ù»­ñÇ ³ñ­Ó³Ý­Ý»­ñÁ: Üñ³Ýó Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñáõÙ »ñ¨áõÙ »Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³Ý Ý³Ë­ÝÇ­ Ý»ñ س­ÙÇÏ ¨ Îá­Ý³Ï »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÁ, ÇëÏ Ðݹϳë­ï³Ý-âǭݳë­ï³Ý ѳ­ Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ ³Ï­Ý³ñ­ÏáõÙ ¿ Ñ»­é³­íáñ ³ñ¨»É­ùÁ: î³ëÝ­ÑÇÝ· ï³­ñÇ ³Ýó ó­·³­íá­ñÁ ëå³­ÝáõÙ ¿ »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÇÝ, ÇëÏ ëñ³Ýó ѳ­çáñ¹­ Ý»­ñÁ ϳ­éáõ­óáõÙ »Ý Ñ»­Ã³­Ýá­ë³­Ï³Ý ëñµ³­í³Ûñ, ϳݷ­Ý»ó­ÝáõÙ ¸»­Ù»ïñ ¨ ¶Ç­ë³­Ý» Ïáõé­ù»­ñÇÝ: ²Û¹ ï»­ÕáõÙ Ñ»­ïá åÇ­ïÇ Ï³­éáõó­íÇ ê.­ γ­ñ³­å»ï í³Ý­ùÁ, ¨ åÇ­ïÇ Ïáñ­Í³Ý­í»Ý Ïáõé­ù»­ñÁ, ³Ý­ßáõßï, ùáõñ­Ù»­ñÇ ¹»Ù ÏéÇí­Ý»­ñáí: ÎéíÇ áõ Ù»­Ý³­Ù³ñ­ï»­ñÇ ï»­ë³­ñ³Ý­Ý»­ñÁ Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý ¹ñí³·­Ý»ñ, á­ñáÝó Ýϳ­ ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ µÝá­ñáß ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí۳­ÝÁ ¨ Ðáí­Ñ³­ÝÇ á­×ÇÝ. ¹ñ³Ýù ÷á­Ë³­¹³ñÓ íÇ­ñ³­íá­ñ³Ýù­Ý»ñ »Ý ¨ ¹³­Å³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ ÙáõÝù ëå³Ý­í³Í ѳ­Ï³­é³­Ïáñ­¹Ç Ýϳï­Ù³Ùµ: ²Ý­·»Õ ï³Ý Ç߭˳ÝÝ áõ ²ñ­Ó³Ý ùáõñ­ÙÁ Ù»­Ý³­Ù³ñ­ïáõÙ »Ý ³Û¹­åÇ­ëÇ Ïá­ã»­ñáí áõ Ñá­Ëáñ­ï³Ýù­ Ý»­ñáí: ÜáõÛÝ Ï»ñå êÛáõÝ­Û³ó Ç߭˳­ÝÁ §Ó³ÛÝ ïá­õ»³É ³­ë¿. ²Û ·³Û­É³­ Ïá­ñÇõÝ, ÛÇ­ß»­ó»ñ ½µ³ñë Ñûñ ùá ¨ ÝáÛÝ ß³­Õ³­Ë³­Ï»­ñáõ­ÃÇõÝ ¹³ñ­Ó³ñ: ÆëÏ Ý³ ³­ë¿. ²Û ³ñ­Íá­õ³­Ó³·, áñ í¨ûù¹ »ë Ñå³ñ­ï³­ó»³É, »­Ã¿ Ç É³ñ ³­Ï³­Ý³­ï³óë ³Ý­Ï³­ÝÇë, »ë óáõ­ó³­Ý»Ù ½½û­ñáõ­ÃÇõÝë ÇÙ Ç ù»½¦: гխ û­Éáõó Ñ»­ïá êÛáõÝ­Û³ó Ç߭˳­ÝÁ §Ïïñ»³ó ½·ÉáõË Ýá­ñ³ ¨ ½Ù³ñ­ÙÇÝÝ ·³­Ñ³­í¿Å ³­ñ³­ñ»³É ³­ë¿ñ. î»ë­ó»Ý ½ù»½ ¨ ³Ý·Õù ¨ ·Ç­ï³ë­ó»Ý, ÿ ³ñ­Íá­õáÛ Ñ³­ñ»³É ¿ ½Ý³­å³ë­ï³Ï¹¦: ²Ûë ݳ­Ë³­ñ³­ñÁ, ѳխû­Éáí Ñá­ Ý»­ñÇ Ç߭˳­ÝÇÝ, §¹³ñ­Ó»³É Ïïñ»³ó ½·ÉáõËÝ ¨ ÁÝ­Ï»ó Ç Ù³­Õ³Ë Çõñ¦: ìÇ­å³­Ï³Ý Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­íá­ñáõ­ÙÁ. ²ÏݭѳÛï ¿ Ðáí­Ñ³Ý س­ ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ á­×Ç ÏßéáõÛ­ÃÁ` µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇ »­ñ³Ý·­Ý»­ñáí, á­ñáÝó ³­é³­ïáõí۳ٵ ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ·ñùÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ù³­

ëÁ: î³­ñ»·­ñá­ñ»Ý Ãí³ñ­Ï»­Éáí ÆݭݳÏÝ­Û³Ý í³Ý­ùÇ í³­Ý³­Ñ³Û­ñ»­ñÇÝ` Ðáí­Ñ³­ÝÁ Ýϳ­ïáõÙ ¿, áñ §Ç îñ¹³­ï³Û ÙÇÝã¨ Ç Êáë­ñáí ³ñ­ù³Û áã ·ïÇ ·ñáí¦: ºí á­ñáí­Ñ»ï¨ ãÇ ÑÇ­ß³­ï³Ï­íáõÙ ê»­µ»á­ëÁ, áõë­ïÇ ÝßíáõÙ ¿, û л­ñ³Ï­ÉÇ ¨ ³Û¹ å³ñ­ëÇÏ Êáë­ñá­íÇ Ù³Ñ­í³Ý áõ ѳ­çáñ­¹áÕ Å³­ Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ·ñ»É ¿ ÇÝ­ùÁ, ³ÛÝ ¹»å­ùáõÙ, »ñµ Çñ ·ñ³­ÍÁ, Áëï ¿áõí۳Ý, å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõÝ ã¿, ³ÛÉ íǭ峭ϳÝ-·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ß³­ ñ³¹­ñ³Ýù: лÝó ëϽµÇó 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ Øáõ­ß»Õ س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇ ¨ Âá­¹ÇÏ Ñ³Û­ñ³­å»­ïÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ê.­Î³­ñ³­å»ï í³Ý­ùáõÙ å³­ï³­Ñ³Í ¹»åùÝ ¿` ϳå­í³Í ì³ñ¹­å³ï­ñÇÏ ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ ÏÝáç` س­ñdz٠Ç߭˳­Ýáõ­Ñáõ Ñ»ï: ºñµ Ýñ³Ý ³ñ­·»­ÉáõÙ »Ý í³Ýù ÙïÝ»É, ïÇ­ÏÇ­ÝÁ Ï»­Õ»­ùÇã áÕµ ¿ ëÏëáõÙ. §î»­ÕÇ ïáõù ³ñ­ï³­ëá­õ³ó Ç­Ùáó ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ó³Û­Ý³ñ­Ïáõù: ̳ͭϻë­ó»Ý ½Çë É»­ñÇÝù, ¨ á­Õáñ­Ù»ë­óÇÝ ÇÝÓ µÉáõñù, ·³­½³Ýù »ñ­Ï»ë­ó»Ý ½Çë, ¨ ÃéãáõÝù Ëǭóë­ó»Ý Áݹ Çë¦: г­çáñ­¹áõÙ »Ý ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­ Ý»ñ ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝÇó ¹áõñë ù³Û­É»ñ. Ç߭˳­Ýáõ­ÑÇÝ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, û §á±ã­ ³­å³­ù¿Ý ¨ ÇÝùÝ (ê.­Î³­ñ³­å»­ïÁ) Ç ÏÝá­ç¿ ¿ ÍÝ»³É. á±ã ¨ î¿ñÝ Ç ÏÝá­ç¿ Íݳõ, ¨ ³­é³­ù»³ÉùÝ ¨ Ù³ñ­·³­ñ¿ùÝ Ç ÏÝá­ç¿ Íݳݦ, ÇÝ­ãá±õ­¿, áõ­ñ»ÙÝ, ³ñ­·»É­íáõÙ ÏÝáç Ùáõï­ùÁ »­Ï»­Õ»­óÇ: ÆëÏ Ýñ³ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá ³­Ùáõ­ëÇ­ÝÁ §ßÇ­Ý»³ó »­Ï»­Õ»­óÇ í³­Û»­Éáõã ¨ Ïá­ã»³ó ½³­ÝáõÝ Ýá­ñ³ ²ë­ïá­õ³­Í³­ÍÇÝ` í³ëÝ ÏÝáç Çõ­ñáõÙ¦: Ðݳ­ñ³­íáñ ¿ ¹³ñ­Ó»É ÙïùÇ Ñ³­Ù³ñ­Ó³­ÏáõÃ­Û³Ý ³Ûë ã³­÷Á, »ñµ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ س­ñdz٠³­Ýáõ­Ýáí ٳѭϳ­Ý³­óá­õÇ å³ï­íÇÝ »­Ï»­Õ»­óÇ Ï³­éáõ­ó»É ¨ Ïá­ã»É ²ëï­í³­Í³­ÍÇÝ` ³­½³ï Áݭϳ­É»­Éáí ²ëï­í³­ ͳ­Ùáñ Ñ»ï ½áõ­·³­Ñ»­éÇ »Ý­Ã³­ß»ñ­ï»­ñÁ: г­çáñ­¹áõÙ ¿ س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³Ý ë»­ñáõݹ­Ý»­ñÇ Ñ»­ñá­ë³­Ï³Ý ·áñ­Í»­ñÇ íÇ­ å³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³­·Ç­ñÁ, ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­éáõÛ­óÇ Ù»ç »ñ¨áõÙ »Ý Øáõ­ß»Õ-쳭ѳÝ-êÙµ³ï-ì³­Ñ³Ý Å³­é³Ý­·³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÁ, áñ Çñ ãáñë ×Ûáõ­Õ»­ñÇ ë»ñÝ­¹³­÷á­Ëáõí۳ٵ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ §ê³ë­Ý³ Íé»ñ¦ ¿­åá­ëÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ` 곭ݳ­ë³ñ ¨ ´³Õ­¹³­ë³ñ-Ø»Í ØÑ»ñ-¸³­íÇÃöáùñ ØÑ»ñ, ¨ áñ­ï»Õ Ï³Ý ³ñ­Ó³­·³Ýù­Ý»­ñÁ 4-ñ¹ ­¹³­ñÇ Øáõ­ß»­ÕÇ ¨ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ì³­Ñ³­ÝÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ: ä³ï­Ù³­Ï³Ý ÑÇÙ­ùÁ Øá­ñÇÏ-Êáë­ ñáí ѳ­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý áõ ¹ñ³ ³ñ­Ó³­·³Ýù­Ý»­ñÇ ÁݭóóùÝ ¿. ÜÇ­Ëáñ­×»­ëÁ ëå³­ÝáõÙ ¿ àñ­Ùǽ¹ ó­·³­íá­ñÇÝ, ëñ³ áñ­¹Ç Êáë­ñá­íÁ ÷³Ë­ãáõÙ ¿ Ðáõ­ ݳë­ï³Ý, ³­å³ë­ï³­ÝáõÙ Øá­ñÇÏ Ï³Û­ë»ñ Ùáï ¨ Ýñ³ û·­Ý³­Ï³Ý ½áñ­ ùáí ·³­ÉÇë áõ Ýí³­×áõÙ ¿ ѳۭñ³­Ï³Ý ·³­ÑÁ: Øßá, î³­ñá­ÝÇ áõ ê³­ëáõ­ÝÇ Çß­Ë³Ý Øáõ­ß»Õ س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÇÝ ¸íÇ­Ýáõ٠г­Ûáó Ù³ñ½­å³Ý ¿ ϳñ­·áõÙ ¨ Ñ»ï¨áõÙ áõ­ñÇß ·áñ­Í»­ñÇ: ÜÇ­Ëáñ­×»­ëÁ áõíëáõÝ Ñ³­½³­ñ³­Ýáó ½áñ­ ùáí ѳñ­Ó³Ï­íáõÙ ¿ Øáõ­ß»­ÕÇ »­ñ»­ëáõÝ Ñ³­½³­ñ³­Ýáó áã Ù»­Í³­ÃÇí µ³­

ݳ­ÏÇ íñ³: êÏëíáõÙ »Ý ѳÛ-å³ñë­Ï³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³­ñáõÙ­Ý»ñÝ áõ å³­ï»­ ñ³½Ù­Ý»­ñÁ, á­ñáÝ­óáõ٠س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³Ý ½á­ñ³­í³ñ­Ý»­ñÁ ÙÇßï ѳխó­Ý³Ï »Ý ï³­ÝáõÙ, ÇÝã­å»ë ¿­åá­ëÇ ¹Ûáõ­ó³­½áõÝ­Ý»­ñÁ: ²Û¹ ѳխó­Ý³Ï­Ý»ñÝ áõ ѻ勉Ýù­Ý»­ñÁ ѳ­×³Ë ¹³­Å³Ý »Ý ÉÇ­ÝáõÙ, ÇÝã­å»ë ³Ûë ¹»å­ùáõÙ, »ñµ Øáõ­ß»­ÕÁ ÜÇ­Ëáñ­×»­ëÇÝ Ñ³Õ­Ã»­Éáõó Ñ»­ïá, §í»ñ ³Ù­µ³ñ­Ó»³É ½Ùáõñ×Ý, Ç­çáõ­ó³­Ý¿ñ Ç í»­ñ³Û ·³­·³­Ã³ÝÝ, ¨ áõ­Õ»ÕÝ óݹ»³É Áݹ ùÇÃëÝ Ç­ç³­ Ý¿ñ­…ºõ Ïïñ»³É ½·ÉáõËÝ` »¹ Ç Ù³­Õ³Ë Çõñ¦: Øáõ­ß»­ÕÇ Ñ³Õ­Ã³­Ý³­ÏÁ áã ÙdzÛÝ áõ­ñ³­ËáõíÛáõÝ ¿ µ»­ñáõÙ Êáë­ñá­íÇÝ, ³Ûɨ ϳë­Ï³Í, Ù³­Ý³­ í³Ý¹ ·áñ­ÍáõÙ ¿ ݳ¨ ÑáõÛ­Ý»­ñÇ Ý»Ý­·áõíÛáõ­ÝÁ, û §³ñ­ù³­ÛÇ Ù³­Ñáõ ëå³é­Ý³Û Øáõ­ß»Õ¦: ê»­µ»á­ëÇ å³ï­Ù³ÍÝ ³Ûë­ï»Õ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ·áõ­Ý³­íá­ñáõ­Ùáí. Êáë­ñá­íÁ á­ñá­ßáõÙ ¿ ¹³­í³¹­ñá­ñ»Ý ëå³­Ý»É Øáõ­ß»­ÕÇÝ ¨ ѳݭ¹Ç­åáõÙ ¿ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ: ´³Ûó Êáë­ñá­íÇ ùáõÛ­ñÁ ï»Õ­Û³Ï ¿ å³­ÑáõÙ Øáõ­ß»­ÕÇÝ, ¨ ë³ ù³­é³­ëáõÝ Ç߭˳­ÝÇ Ñ»ï ½ÇÝ­í³Í áõ Ódz­íáñ ·³­ÉÇë ¿ ó­·³­íá­ñÇ íñ³­ÝÇ Ùáï. §ºõ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ëëïáõ­Ã»³Ùµ ïá­õ»³É å³­ï³ë­ ˳­ÝÇ, ¨ ÉáÛë ³­Í»³É ½Ù³­Ñáõ ¹³­ñ³ÝÝ, Ãù³­Ïá­Í¿ÇÝ ½Ý³¦, ³ÛÝ­ù³Ý, áñ Êáë­ñá­íÁ ÝáõÛ­ÝÇëÏ í³­Ë»­ÝáõÙ ¿: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ Øáõ­ß»­ÕÁ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ¹³ï ¿ ³­ÝáõÙ ÑáõÛ­Ý»­ñÇ Ý»Ý­·áõí۳­ÝÁ` Ýñ³Ýó ¨ë ¹­Ûáõ­ó³­½áõ­ÝÇ ÝÙ³Ý ³­Ñ³­µ»­Ï»­Éáí. §Î³­Ù»­ó³Ûù ¹áõù ë峭ݳ­Ý»É ½Çë ݻݭ·áõ­Ã»³Ùµ. ³ñ¹ ÙÇ ½³ñ­Ãáõ­ó³­Ý»ù ½³­éÇõÍ` áñ Ç ùáõÝ ¿, ¨ ÙÇ ½·³ÛÉ` áñ ½Çõñ µ³ñëÝ Ùá­é³­ó»³É ¿. ³­å³ ÿ áã, ³ÛÝ áñ ½áõíëáõÝ Ñ³­½³ñëÝ Û³Õ­Ã³­Ñ³­ñ»³ó, ϳ­ñáÕ ¿ ¨ ½»õ­Ã³­Ý³­ëáõÝ Ñ³­½³ñëÝ ë³­ï³­Ï»É¦: êå³Ý­íáõÙ ¿ Øá­ñÇ­ÏÁ, ¨ Êáë­ñá­íÁ ·ÝáõÙ ¿ Ýñ³ ٳѭí³Ý íñ»ÅÝ ³é­Ý»­Éáõ, ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿, áñ Øáõ­ß»­ÕÁ ¨ë ·­Ý³ Çñ Ñ»ï: ì»ñ¨áõÙ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­í³Í ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇó Ñ»­ïá ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ Øáõ­ß»­ÕÁ Ù»ñ­ÅáõÙ ¿, ¨ Êáë­ñá­íÁ Çñ ù»­ éáñ­¹Ç ØÇÑ­ñ³­ÝÇÝ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ¿ Øáõ­ß»­ÕÇ íñ³` Ññ³­Ù³­Û»­Éáí Ýñ³Ý î³­ ñá­ÝÇó ä³ñë­Ï³ë­ï³Ý ï³­Ý»É, ѳ­í³­ïÁ §Ïáñ­Í³­Ý»É ¨ ½Ïñû­Ý³­õáñëÝ ë峭ݳ­Ý»É¦: ²ñ­¹»Ý Í»­ñ³­ó³Í Øáõ­ß»­ÕÁ û·­ÝáõÃ­Û³Ý ¿ ϳݭãáõÙ áñ­¹áõÝ` 쳭ѳ­ÝÇÝ, 4-ñ¹ ­¹³­ñÇ Çñ ³Ý­í³­Ý³­ÏÇó Ñ»­ñá­ëÇ ÝÙ³Ý ß»ß­ï»­Éáí, û »ñ­ ϳñ ï³­ñÇ­Ý»ñ å³­ï»­ñ³½Ù­Ý»­ñÇ Ù»ç ¿ »­Õ»É, §¨ ëɳ­ùáí »Ù ëñµ»³É ½³­ñÇõÝÝ Ç ×³­Ï³­ï¿ë ÷á­Ë³­Ý³Ï ùñï³Ý¦, ÇëÏ ÑÇ­Ù³ Ãáõ­É³­ó»É ¿ ³ñ­ ¹»Ý: ÜáõÛÝ Ï»ñå 쳭ѳ­ÝÁ, 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ Çñ ³Ý­í³­Ý³Ï­óÇ ³­í³Ý­¹³­å³­ïáõÙ ³ñ­Ó³­·³Ý­ùÁ ÉÇ­Ý»­Éáí, Ýñ³ ÝÙ³Ý ù³ç ¿, Ëá­ñ³­Ù³Ý­Ïá­ñ»Ý Ë»­Éáù: ÆÝã­ å»ë 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ì³­Ñ³Ý Ø³­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ å³ñ­ëÇó ä»­ñá½ ³ñ­ù³­ÛÇ Ñ»ï ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ¹³ß­Ý³­ÏÇó ˳­Õ³É ¨ ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»ñ ï³­Ý»É,

³ÛÝ­å»ë ¿É ³Ûë 쳭ѳ­ÝÁ ¹³ßÝ ¿ ÏÝùáõÙ ØÇÑ­ñ³­ÝÇ Ñ»ï ¨. Ùdz­ÙÇï Ãí³­óáÕ Áݭóó­ùÇ Ù»ç, ³­ÝÁݹ­Ñ³ï å³­ïáõ­Ñ³­ëáõÙ Ãßݳ­ÙáõÝ. Ëáë­ ï³­ÝáõÙ ¿ Ýñ³ Ó»é­ùÁ ï³É Øáõ­ß»­ÕÇÝ ¨ ãáñë ѳ­½³ñ ½ÇÝ­íáñ ¿ å³­ ѳݭçáõÙ, á­ñáÝó úÓ ù³­Õ³­ùáõÙ µ³­Å³­Ý»­Éáí ïÝ»­ñÇ Ù»ç` ·É˳­ïáõÙ ¿, Ñ»­ïá ѳ­Û»­ñÇÝ Ï³½­Ù³­Ï»ñ­åáõÙ ¿ ÷³Ë­ã»É ¨ Ñ»­ï³åÝ­¹áÕ å³ñ­ëÇÏ­Ý»ñ ù³­ß»É ¹»­åÇ ù³­Õ³ù áõ Ïá­ïá­ñ»É ³ÛÝ­ï»Õ, ÇëÏ ÇÝ­ùÁ ·ÝáõÙ ¿ §¹³ß­Ý³­ ÏÇó¦ ØÇÑ­ñ³­ÝÇ Ùáï, ³­ëáõÙ, áñ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ ·ñ³­í»É »Ý ù³­Õ³­ùÁ, ¨ Ýáñ û·­Ý³­Ï³Ý ½áñù ¿ å»ïù, áõ ³Û¹­å»ë ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ïá­ïá­ñ»­Éáí` Ç í»ñ­çá ëå³­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ØÇÑ­ñ³­ÝÇÝ, ÏïñáõÙ ùÇ­ÃÁ, ݳ˭ÏÇ­ÝáõÙ Ïñ³Í µá­Éáñ ¹³é­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ Ç å³­ï³ë­Ë³Ý` ³Ûë ù³Û­É»ñÝ ³Ù­÷á­÷áõÙ ¿ Çñ ïáÑ­ÙÇÝ µÝá­ñáß ³ñ­Å³­Ý³­å³­ïÇí Ëáë­ù»­ñáí. §¸á±õ­ »ë ݳ­Ë³­ï»É ½²ë­ïá­õ³Í, ¹á±õ­ »ë, áñ ½Ïñá­Ý³­õáñëÝ ÇÙ, ½ëÇõÝëÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ½»­Ý»É »­ïáõñ: ºõ å³­ï³­é»³É ½÷áñÝ, ¨ »ï ͳ­é³­ÛÇÝ Ñ³­Ý»É ½É»ñ¹Ý ¨ ¹Ý»É Ç µ»­ñ³Ýݦ: ØÇÑ­ñ³­ÝÇ ÏÝÇ­ùáí ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ѳ­í³­ù»É å³ñ­ëÇÏ ß³ï ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ, ÷³­Ï»É ÙÇ ï³­×³­ñáõÙ áõ Ù»ñ­Ï³ó­Ý»É ¨ Ñ»­ïá` §»ï µ»­ñ»É ½·ÉáõËÝ ØÇÑ­ñ³­Ý³Û, ¨ ϳ­Ë»É Áݹ Û»ñ¹Ý, ¨ óáõ­ó³­Ý»ñ Ýá­ó³ ¨ ³­ë¿. ²Ûë ³ÛÝ ·ÉáõËÝ ¿, áñ Ëáñ­Ñ»³É ¿ñ ½êáõñµ γ­ñ³­å»ïÝ ÑÇÙÝ Ç í»ñ ³é­Ý»É¦: ²Û­ñáõÙ ¿ µá­Éá­ñÇÝ` ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí. §¸áõù Ù»ñÏ ¿ù ¨ óñï³­ó³Í¦: Êáë­ñáí ó­·³­íá­ñÁ ³Ûë ¶³ÛÉ ì³­Ñ³­ÝÇ íñ³ ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ì³Ë­ï³Ý­ ·ÇÝ, á­ñÁ Ñݳ­½³Ý­¹áõíÛáõÝ ¨ ѳñÏ ¿ 峭ѳݭçáõÙ ¨ ëï³­Ýáõ٠쳭ѳ­ÝÇ Ýáõۭݳá× å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ. §ì³ï ¨ ÃáÛÉ ³Ý­Óǹ ì³Ë­Ã³Ý­Ï³Û, Ç Ëáã­ ùá­ñáó ¹³­ëáõó, áñ ½³Õµë ׳­ß³­Ï»Ý, áÕ­çáÛÝ…­Â¿ ë¿ñ »­ÏÇñ ³ñ­Ï³­Ý»É, ½ÏÇݹ ÁÝ­¹¿±ñ­³­Í»ñ Ç Ñ»ï. ÙDZÿ áñ­¹Çë Ëݹñ»ë Û»­ñ³­Ý³ó Ù»­ñáó¦ ¨ ³ÛÉÝ: ¾­ÃÇ­Ï³Ý ¨ ϳ­Ýá­ÝÁ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ÑÇ٭ݳ­ß»ñ­ï»­ñÇó »Ý ¨ µËáõÙ »Ý »ñϭݳ­ÛÇÝ áõ »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ ¹³­ë³­ÛÇÝ µ³­Å³Ý­í³­Íáõí۳Ý, ÑÇ»­ñ³ñ­Ëǽ­ÙÇ ÷³ë­ïÇó áõ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÇó: ÆÝã­å»ë Ýϳ­ïáõÙ »Ýù, Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ å³ñ­½á­ñáß Ë³ñË­ÉáõÙ ¿ ¹³: γ­ñáÕ ¿ ¹»ñ ˳­Õ³­ó³Í ÉÇ­Ý»É Ý³¨ 廭ﳭϳ­Ýáõí۳Ý` ³­í»­ÉÇ ù³Ý »ñÏ­¹³ñ­Û³ Ïáñë­ïÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ: ÐÇ­ß»Ýù, áñ 4-ñ¹ ­¹³­ñÇ Øáõ­ß»­ÕÁ ÏéíÇ ¹³ß­ïáõÙ ãëå³­Ý»ó Ãßݳ­ÙÇ àõé­Ý³Û­ñÇÝ, ¨ Ýñ³ ¹³­ë³­ÛÇÝ Áݭϳ­ÉáõÙÝ áõ µ³­ó³ï­ ñáõíÛáõ­ÝÁ ÉÇá­íÇÝ Ñ³ë­Ï³­ó³í ä³å ó­·³­íá­ñÁ: ÆëÏ 7-ñ¹ ­¹³­ñáõ٠ݳ¨ å³ñ­ëÇó »ñ­Ï³­ñ³ï¨ Ç߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ¹³­Å³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³Ý­ ·³­Ù³Ý­ùÁ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇÝ ÙÕáõÙ ¿ ѳ­Ù³­å³­ï³ë­Ë³Ý ù³Û­É»­ñÇ: ²Û¹­å»ë í³ñ­íáõÙ ¿ Ù³­Ý³­í³Ý¹ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇó ³Ûë­ï»Õ §µ»ñ­í³Í¦ ¶³ÛÉ Ïáã­íáÕ ì³­Ñ³­ÝÁ, áí ¿­åá­ë³­ÛÇÝ Å³­é³Ý­·³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý §Ñ»ñ­Ã³­÷á­ËÁ¦ ѳÝÓ­

ÝáõÙ ¿ Çñ áñ­¹Ç êÙµ³­ïÇÝ: ÐÇ­ß»Ýù ÏñÏÇÝ, áñ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ Õáõí۳­ÝÁ µÝá­ñáß ¿ ų­Ù³­Ý³­Ï³ï³­ñ³­Í³­Ï³Ý »ï¨³­é³­çáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ïáѭٳų­é³Ý­·³­ÛÇÝ §Ë³é­Ý³ß­÷á­ÃÁ¦. 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ñ³Ûï­ÝÇ êÙµ³­ïÁ ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó ïáÑ­ÙÇó ¿ñ, áñ Ðáí­Ñ³­ÝÇ ·ñùáõ٠س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³Ý ¿, ¨ Ýñ³Ý åÇ­ïÇ Ñ³­çáñ­¹Ç ÏñÏÇÝ ì³­Ñ³Ý ³­Ýáõ­Ýáí áñ­¹ÇÝ: ²­Ñ³, êÙµ³­ïÇ Ñ³Ûñ 쳭ѳ­ÝÁ, áí Çñ í»ñ­çÇÝ ÏéíáõÙ å³ñ­ëÇÏ Ñ½áñ ²­ëáõ­ñÇÝ ÑÕ³Í Ïáã-ѳۭÑá­Û³Ý­ùÇ Ù»ç ³­ë»É ¿ñ, áñ ÇÝ­ùÁ Çë­Ï³­å»ë ·³ÛÉ ¿ ¨ åÇ­ïÇ Ïá­ïá­ñÇ Ñ³­Ï³­é³­Ïáñ­¹Ç áã­Ë³ñ­Ý»­ñÇÝ, Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï Í»­ ñáõÃ­Û³Ý å³ñ­ï³¹­ñ³Ý­ùáí §Ó³ÛÝ µ³ñ­Ó»³É ³­ë¿ñ. àõ±ñ­»ë, êÙµ³ï áñ­ ¹»³Ï, ѳë Ûû·­Ý³­Ï³­Ýáõ­ÃÇõݦ: гխó­Ï³Ý ÏéíáõÙ êÙµ³­ïÁ ÏïñáõÙ ¿ ì³Ë­ï³Ý­·Ç ·Éáõ­ËÁ, ÇëÏ »ñµ å³ñ­ëÇÏ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÁ ÷áñ­ÓáõÙ »Ý ÷ñÏ»É ·Éáõ­ËÁ` ³ÛÝ Ç­ñ³ñ ÷á­Ë³Ý­ó»­Éáí, ݳ ¹Ûáõ­ó³­½áõ­ÝÇÝ µÝá­ñáß Ù³Ý­Ï³­ Ï³Ý å³ñ­½áõí۳ٵ ·á­ãáõÙ ¿. §²Û ïÇ­ñ³­ï»³ó å³ñ­ëÇÏ, ½·ÉáõË ùá ÁÝ­ ¹¿±ñ­áã »­ïáõñ ÷á­Ë³­Ý³Ï ﻳéÝ ùá¦: г­Û»­ñÁ ëå³­ÝáõÙ »Ý ³Ý˭ݳ, Ãßݳ­Ùáõ ùÇÃÝ áõ ³­Ï³Ýç­Ý»­ñÁ ÏïñáõÙ, ÉóÝáõÙ Ù³­Õ³­ËÁ, ¨ í»ñ­çáõÙ §Ñ³­Ù³­ñ»³É ½ùÇÃëÝ, ·ï³Ý ëå³­Ý»³É å³ñ­ëÇÏ Æ¸è (24000)¦: л­ ïá êÙµ³­ïÁ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï 峭ѳÝç ¿ ¹ÝáõÙ Êáë­ñáí ó­·³­íá­ñÇ ³éç¨` ÑÇÝ· ï³ñ­í³ ѳñ­ÏÁ ¨ å³ï­×³­é³Í íݳë­Ý»­ñÁ ѳ­ïáõ­ó»É, §Ã¿ áã ·³Ù Ö ­Ù³ñ­¹áí Ç í»­ñ³Û ùá ¨ ½³­Ù»­Ý³ÛÝ å³ñ­ëÇÏë ·»­ñ»³É Ç î³­ñûÝ ³­Í»Ù¦: ²Ý­í»ñç ѳխó­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÇ ¹Ûáõ­ó³½­Ý³­Ï³Ý ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÇó ¿ ³ÛÝ, áñ êÙµ³­ïÇ ëáõ­ñÁ ³ñ­Ûáõ­ÝÇó ÙÇ ³Ý­·³Ù ù³­ñ³­ÝáõÙ ¿ å³ï­Û³­ ÝáõÙ, Ãßݳ­ÙÇÝ ·Ç­ß³Ý·­ÕÇ ÝÙ³Ý á·¨áñ­í³Í ßñç³­å³­ïáõÙ ¿, µ³Ûó û·­ ÝáõÃ­Û³Ý ¿ ѳë­ÝáõÙ å³­ï³­ÝÇ ì³­Ñ³Ý áñ­¹ÇÝ` ë·³­Éáí, û` §Î³±Û­³ÛÝ ï³­é³­å»³É Ñ³ÛñÝ ÇÙ Í»­ñáõ­ÝÇ, »­Ã¿ ÷á­Ë»­ó³õ ³é î¿ñ Ç Ñ³Ý­·Çëï: ÆëÏ êÙµ³ï Éá­õ»³É ³­ë¿ñ. êáõñµ γ­ñ³­å»ïÝ ÇÝÓ Ç ÃÇ­ÏáõÝë ѳ­ë³­ Ý¿ñ, ¨ »ë Ç å³ñ­ëÇó Ù»­é³­Ý¿±Ç¦: ºí ëÏë»­óÇÝ Ïá­ïá­ñ»É §ÙÇÝã¨ Ç Ùáõïë ³ñ¨áõݦ, á­ñÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ ѳÛï­ÝÇ ÑÇ­å»ñ­µá­ÉÇÏ å³ï­Ï»ñÝ ¿. §Î»­ñ³Ý ·³­½³Ýù ½Ù³ñ­ÙÇÝë ¹Ç³­Ï³ÝóÝ ¨ ·Ç­ñ³­ó³Ý: Îáõ½ Ï»­ñ»³É` áõ­é³õ áñ­ å¿ë ½³ñç. ºõ ³­Õá­õ¿ë Ñå³ñï »Õ¨ ù³Ý ½³­éÇõÍ. ·³ÛÉ, ù³Ý­½Ç ß³­ï³­ Ï»ñ ¿ñ, å³Û­Ã»³ó, ¨ ³ñç, ù³Ý­½Ç ½áñ áõ­ï¿Ý` ãÙÝ³Û ³é ÇÝùÝ, Ç ëá­íáÛ Ù»­é³õ. ³Ý­·»Õù, ù³Ý­½Ç ³­·³Ñù ¿ÇÝ, Ýëï³Ý ¨ ³ÛÉ áã ϳ­ñ³­óÇÝ í»­ñ³­ ݳÉ. ÙÏáõÝù, ù³Ý­½Ç ß³ï Ïñ»­óÇÝ Ç Í³ÏëÝ, áïùÝ Ù³­ß»­ó³Ý¦ ¨ ³ÛÉÝ: à­×Ç ³Ûë §Ý³­ïáõ­ñ³­ÉÇë­ï³­Ï³Ý¦ óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÁ` ѳۭÑá­Û³­ÉÇó Ëáë­ ù»­ñáí áõ ¹³­Å³­Ýá­ñ»Ý Ïïñïí³Í Ù³ñ٭ݳ­Ù³­ë»­ñáí, ϳ­ñ»­ÉDZ ¿ ¹Ç­ ï»É áñ­å»ë Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï §é³µ­É»³­Ï³­Ýáõí۳ݦ ϳݭ˳­íǭ׳Ï` ÝáõÛÝ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý Ý峭ﳭϳ¹ñ­Ù³Ý ï³ñ­ñ»­ñáí: ºí ¹³ áõÕÕ­í³Í ¿

Ù³ñÙ­ÝÇ Ýá­ñá­íÇ ³ñŨáñ­Ù³Ý »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÇÝ, áñ »í­ñá­å³­Ï³Ý 16-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­íáõÙ ¿ ·Ç­ñáõí۳Ý-ß³­ï³­Ï»­ñáõÃ­Û³Ý Ù³ñÙ­Ý»­Õ»Ý ÇÝù­Ý³­µ³­íáõÃ­Û³Ý óáõÛ­ó»­ñáí, ÇëÏ Ñ³­Ûáó 7-ñ¹ ­¹³­ñáõ٠ѳխó­Ý³­ ÏÇ ·ñ³­í³­Ï³Ý ¿ ¹³é­ÝáõÙ ÝáõÛÝ­ù³Ý µÝ³­Ëá­ë³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ áãÝ­ã³­óáõ­Ùáí: ²ñ­¹»Ý µ³­í³­ñ³ñ ã¿ñ ã³­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ÙdzÛÝ Ñá·¨áñµ³­ñá­Û³­Ï³Ý ѳխó­Ý³­ÏÁ, åÇ­ïÇ ³­é³ç­Ý³Û­Ýáõí۳ٵ ѳխûñ ϳ٠áãݭ㳭ݳñ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ` Ù»ñÏ ³Ûñ­íáÕ, Ùáõñ­×Ç Ñ³ñ­í³­ÍÇó ·³Ý­·Á µ³ó­ í³Í, áõ­Õ»­ÕÁ óñí³Í, ÝÇ­½³­ÏÇ Ñ»ï ëÇñ­ïÁ ¹áõñë »­Ï³Í, µ³­ó³Í ÷á­ñÇó ÉÛ³ñ¹ áõ Ãá­ùÁ ѳ­Ý³Í, Ïïñ³Í ·Éáõ­ËÁ Ù³­Õ³­ËÁ Ý»­ï³Í ϳ٠»ñ­¹Ç­ÏÇó ϳ­Ë³Í, ùÇÃÝ áõ ³­Ï³Ý­çÁ åá­Ï³Í ¨ ³ÛÉÝ: ê³ áã û Ù³ñ٭ݳ­Ù»ñ­Åáõí Û³Ùµ Ñá·¨áñ Ù³ù­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý áõ ϳ­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý Ó·ïÙ³Ý ³ñ¹­ÛáõÝù ¿, ³ÛÉ Ñ³­Ï³­¹³ñ­Ó³­µ³ñ Ù³ñÙ­ÝÇ ³ñŨá­ñáõÙ, »­Ã» ³Ý­·³Ù ³Ûë­ï»Õ ½·³­ÉÇ ÙÝ³Ý ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ߻߭ïÁ ¨ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ß»ñ­ïÁ: Ðáí­Ñ³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ, ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç ÇÝã-ÇÝã »­ñ³Ý·­Ý»­ñÇ å³Ñ­å³­Ýáõ­Ùáí ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ³­½³ï Ý»­ñ³­éáõÙ­Ý»­ñáí, ³Ý­Ñ³­ï³­ Ï³Ý á­×³­ÛÇÝ ³­é³­çÁÝ­Ã³ó ¿ å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáõÙ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ ùÇ ÝÙ³Ý Ï³­éáõÛó­Ý»­ñáí, áñ­ï»Õ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ ß³ï ³­éáõÙ­Ý»­ñáí Ñ»­é³­ÝáõÙ ¿ Çñ ųݭñ³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÇó ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïÇ ³ñ­ï³­ ѳÛï­Ù³Ý Ñ»Ýù ¿ ¹³é­ÝáõÙ:

Øàì­êºê β­Ô²Ü­Î²î­ì²­òÆ ä³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ý­ÓÁ, ѳ­Ïáõ­ÙÁ ¹»­åÇ Ð³­Ûáó Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÁ. Úá­Ã»­ñáñ¹ ¹³­ñÇ ³Ûë å³ï­ÙÇ­ãÇ Ï۳ݭùÇ áõ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ ÏóÏïáõñ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ å³Ñ­å³Ý­í»É »Ý Çñ ÇëÏ §ä³ï­Ùáõ­ ÃÇõÝ ²­Õá­õ³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑǦ ·ñùáõÙ: гÛï­ÝÇ ¿, áñ ݳ §Ð³­Ûáó ²ñ¨»­ ÉÇó ÏáÕ­Ù³Ýó¦ àõ­ïÇ ·³­í³­éÇ Î³­Õ³Ý­Ï³­ïáõÛù ·Ûáõ­ÕÇó ¿, 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³Ýó­ù»­ñÁ Ýϳ­ñ³·­ñ»É ¿ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ ëïáõ­·áõí۳ٵ: г­í³­Ý³­µ³ñ »­Õ»É ¿ ²Õ­í³­ÝÇó ìÇ­ñá ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ù»ñ­Ó³­íáñ­Ý»­ñÇó, á­ñÁ ¨ Ýñ³Ý Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ïí»É Ù³ë­Ý³­ÏÇó ÉÇ­Ý»­Éáõ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ ëÇ ¨ ˳­½³ñ­Ý»­ñÇ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ñÇ Ñ³Ý­¹Çå­Ù³­ÝÁ, á­ñÇ ß³ï ٳݭñ³­ Ù³ë­Ý»ñ, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, å³ï­Ï»­ñ³­íáñ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ å³ï­ÙÇ­ ãÁ: ä³ï­Ù³­Ï³Ý ¹»å­ù»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý 10-ñ¹ ­¹³ñ, ÇÝ­ãÁ ÑÇÙù ¿ ïí»É Ñ»­Õǭݳ­ÏÇÝ Ñ³­Ù³­ñ»É ³Û¹ ¹³­ñÇ ·áñ­ÍÇã: 10-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­ÙÇã­Ý»ñ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ ¨ àõË­ï³­Ý»­ëÁ áñ­å»ë ëϽµÝ³Õµ­

Ûáõñ »Ý û·­ï³­·áñ­Í»É Øáí­ë»­ëÇ ·Çñ­ùÁ: ØËǭóñ ¶á­ßÁ ³Û¹ ·ñùÇ Ñ»­ÕÇ­ Ý³Ï ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ Øáí­ë»ë ¸³ë­Ëáõ­ñ³Ý­óáõÝ: àñ­ù³Ý ¿É ³Û¹­åÇ­ëÇ ³­ÝáõÝ ÙÇÝ㨠12-13-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÁ ѳÛï­ÝÇ ãÇ »­Õ»É, Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ á­Ù³Ýù Ñ»Ýó ¸³ë­Ëáõ­ñ³Ý­óáõÝ »Ý ѳ­Ù³­ñ»É ²Õ­í³Ý­ùÇ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ: 13ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ÎÇ­ñ³­Ïáë ¶³Ý­Ó³­Ï»­óÇ å³ï­ÙÇ­ãÁ ·ñùÇ Ñ»­ÕÇ­Ý³Ï ¿ ѳ­Ù³­ ñáõÙ Øáí­ë»ë γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óáõÝ: ²ÛÝ, áñ ³Ûë å³ï­ÙÇ­ãÁ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ ¹»å­ù»­ñÇ ³­Ï³­Ý³­ï»ëÝ ¿, ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ѳ­Ù³­ñ»É ³Ý­íÇ­×»­ÉÇ: àõë­ïÇ Ñ³­ í³­Ý³­Ï³Ý ¿ Ùï³­Í»É, áñ 10-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ²Õ­í³Ý­ùÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ ñáõ­Ý³­Ï»É ¿ Øáí­ë»ë ¸³ë­Ëáõ­ñ³Ý­óÇÝ, á­ñáí ¨ ÷³ë­ïá­ñ»Ý ³Ù­÷á÷­í»É ¿ ³Ûë »ñÏ­ñ³­Ù³­ëÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ²­Õá­õ³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑǦ ·Çñ­ùÁ ¨ë­ ÇÝã-ÇÝã ï³­ñ³­ ϳñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÑÇÙù ¿ ï³­ÉÇë: Àëï ¿áõÃ­Û³Ý ³ÛÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ Ø»Í Ð³Û­ùÇ »ñ­Ïáõ ݳ­Ñ³Ý·­Ý»­ñÇ` ²ñ­ó³­ËÇ ¨ àõ­ïÇ­ùÇ, Ù³­ë³Ùµ ݳ¨ ö³Û­ ﳭϳ­ñ³Ý ݳ­Ñ³Ý­·Ç å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: ÐÇÝ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñáõÙ ³Ûë »ñÏ­ ñ³­Ù³­ëÁ Ïáã­í»É ¿ г­Ûáó ²ñ¨»­ÉÇó ÏáÕ­Ù³Ýù: 387 Ã. ³­é³­çÇÝ Ù»Í µ³­ ų­Ýáõ­ÙÇó Ñ»­ïá ê³­ë³Ý­Û³Ý ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÁ, Ãáõ­É³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ Ç­ñ»Ý »Ý­Ã³­Ï³ ²ñ¨»É­Û³Ý г­Û³ë­ï³­ÝÁ, Ýñ³ ³Ûë ݳ­Ñ³Ý·­Ý»­ñÁ` ²ñ­ó³­ ËÁ ¨ àõ­ïÇ­ùÁ, ݳ¨ ö³Û­ï³­Ï³­ñ³­ÝÁ Ùïóñ»ó ²Õ­í³­ÝÇó Ù³ñ½­å³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç, áñÝ ³­í»­ÉÇ ÃáõÛÉ ¿ñ ¨ ³­í»­ÉÇ ß³ï ¿ñ Çñ »Ý­Ã³­Ï³­ÛáõÃ­Û³Ý Ù»ç: л­ï³­·³­ÛáõÙ ²Õ­í³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑÁ, ݳ¨ å³ñ­ëÇó ݻݷ ù³­Õ³­ ù³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨³Ý­ùáí, µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳ­ó³í г­Û³ë­ ï³­ÝÇó, ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¨ ³Ý­·³Ù ¿Ã­Ýǭϳ­Ï³Ý ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ·Í»ñ Ó»éù µ»­ñ»ó, µ³Ûó Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³­éáõ­Ùáí ÙÇßï Ùݳó ѳۭϳ­Ï³Ý` áõ­Ý»­Ý³­Éáí ѳ­Ù³ñ­Û³ ³ÛÝ­ù³Ý, ϳ٠ùÇã ³­í»­ÉÇ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ÝáõíÛáõÝ, ÇÝã ³­Ù»Ý ÙÇ Ëá­ßáñ ݳ­Ë³­ñ³­ñáõíÛáõÝ Ø»Í Ð³Û­ùÇ ï³­ñ³Í­ùáõÙ, ÙÇ µ³Ý, áñ µÝá­ñáß ¿ ³­í³­ï³­ïÇ­ñ³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³­å»ë: س­Ý³­í³Ý¹ ²Õ­í³Ý­ùÇ Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÇ á­ñá­ßÇ­ãÁ ÙÇßï »­Õ»É ¿ ²ñ­ó³­ËÁ, Ýñ³Ýó »­Ï»­Õ»­óÇÝ Ñ³Û ³­é³­ù»­É³­Ï³Ý »­Ï»­Õ»­óáõ ÙÇ Ã¨Ý ¿ñ: ´á­Éáñ ³Ûë ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÁ` ²Õ­í³Ý­ùÇ ËÇëï å³Û­Ù³­Ý³­Ï³Ý ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ áã ÙdzÛÝ å³ñ­ëÇó, ³Ûɨ ѳ­Ûáó Ýϳï­Ù³Ùµ, Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï³åÝ áõ ÝáõÛ­ÝáõíÛáõ­ ÝÁ г­Û³ë­ï³­ÝÇ Ñ»ï, γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óáõ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙÝ áõ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝÝ »Ý` áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³Ù »Ý­Ã³­ï»ùë­ï³­ÛÇÝ ¹ñ뭨᭠ñáõÙ­Ý»­ñáí: ºí áñ­ù³Ý ¿É å³ï­ÙÇ­ãÁ ï»­Õ³­Ï³Ý ѳۭñ»­Ý³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý ¹ñ¹áõÙ­Ý»­ñáí, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, »ñ­µ»ÙÝ ÇÝã-ÇÝã ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¿ ï»ë­Ýáõ٠г­Ûáó ¨ ²Õ­í³­ÝÇó ÙÇç¨, ÷áñ­Óáõ٠߻߭ï»É Çñ »ñÏ­ñ³­Ù³­

ëÇ ¨ Ýñ³ á­ñáß ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÇ ³­é³­í»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ÙÇßï ³ÏÝ­ ѳÛï ¿ ÙÝáõÙ ÝáõÛÝ ³ß­Ë³ñ­Ñ³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ï³­ñ³Í­ùÇ ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­·³­Ù³Ý­ùÁ: §²Õ­í³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦ µ³Õ­Ï³­ó³Í ¿ »­ñ»ù Ù³­ëÇó, ëÏëíáõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ³­ñ³­ñáõ­ÙÇó, ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ Ñ³Û Åá­Õáíñ­¹Ç ͳ·­ Ù³Ý Ñ³­Ù³­éáï ³Ý¹­ñ³­¹³ñÓÝ ¿ ¨ ³Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç` ²Õ­í³Ý­ ùÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: ÐÇ٭ݳ­Ï³Ý ëϽµÝ³Õµ­Ûáõñ­Ý»ñÝ »Ý 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ñ³Û Ù³­ï»­Ý³­·Çñ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝ­óÇó å³ï­ÙÇãÝ û·ï­íáõÙ ¿ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ù³Õ­í³­ ͳ­µ³ñ` µ»­ñ»­Éáí ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ: ú·­ ï³­·áñ­Í»É ¿ ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»ñ: ¶ñùÇ ³­é³­çÇÝ Ù³­ëÁ å³ï­Ù³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí Ù»Í ³ñ­Å»ù ãÇ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ, í»­ñ³­ß³­ ñ³¹ñ­íáõÙ »Ý ѳÛï­ÝÇ ¹»å­ù»­ñÁ ÙÇÝ㨠5-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÁ, Ù»Í ï»Õ ¿ ïñíáõÙ Ññ³ßù­Ý»­ñÇÝ áõ ï»­ëÇÉù­Ý»­ñÇÝ, ݳ­Ñ³­ï³Ï ëñµ»­ñÇ Ññ³­ß³­·áñ­Íáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ, Ýß˳ñ­Ý»­ñÇ ·Ûáõ­ï»­ñÇÝ, ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý ï³­ñ³Í­Ù³ÝÝ áõ س߭ïáó­Û³Ý ·ñ»­ñÇ ëï»ÕÍ­Ù³­ÝÁ ¨ áõ­ëáõó­Ù³­ÝÁ` áñ­å»ë ²Õ­í³Ý­ùÇ Éáõ­ë³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ·áñ­ÍáÝ­Ý»­ñÇ: ²­é³­í»É ³ñ­Å»­ù³­íáñ »Ý ì³­ã³­·³Ý ´³­ñ»­å³ß­ïÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõí۳Ý, Ýñ³ ÏáÕ­ÙÇó γ­ÝáÝ­Ý»­ñÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ù³Ý, ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý ³Ù­ñ³åݹ­Ù³Ý, Ù»Í ï³­ñ³­ÍáõÙ ·ï³Í ³­Õ³Ý¹­Ý»­ñÇ Ñ³­É³Í­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ å³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ, ݳ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë í³Ý­ù»­ñÇ áõ »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñÇ íǭ׳­ÏÇ, Åá­Õáíñ­¹Ç áõ Ñá·¨á­ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÷á˭ѳ­ ñ³­µ»­ñáõí۳Ý, »­Ï»­Õ»­óáõÝ ïñíáÕ ïáõñ­ù»­ñÇ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ áõ ã³­÷»­ñÇ, í³Ý­ù»­ñÇ áõ »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñÇ ï»­ñ»­ñÇ Ç­ñ³­íáõÝù­Ý»­ñÇ ¨ ÝÙ³Ý ³ÛÉ ËݹÇñ­ Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ²Ý­ÙÇ­ç³­å»ë å³ñ½ ¿ ¹³é­ÝáõÙ å³ï­ ÙÇ­ãÇ Ñ³­Ïáõ­ÙÁ` ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­Éáõ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ¨ »­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý ËݹÇñ­ Ý»ñÝ áõ å³ï­ÙáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ä³ï­Ù³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí á­ñá­ß³­ÏÇ ¿ »ñÏ­ñáñ¹ ·ÉËÇ ³ñ­Å³­ÝÇ­ùÁ, ù³­ÝÇ áñ ÝÛáõÃÝ ³éÝã­íáõÙ ¿ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ³å­ñ³Í ų­Ù³­Ý³­Ï³ßñ­ç³­ÝÇ Ñ»ï ¨ ϳñ¨áñ ¿ ¹³é­ÝáõÙ áã ÙdzÛÝ Ð³­Û³ë­ï³­ÝÇ áõ ²Õ­í³Ý­ùÇ, ³Ûɨ ѳñ¨³Ý »ñÏñ­Ý»­ñÇ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ: Üϳ­ñ³·ñ­íáõÙ ¿ ˳­½³ñ­Ý»­ñÇ ³ñ­ß³­ í³Ý­ùÁ, ²Õ­í³Ý­ùÇ ·ñ³­íáõ­ÙÁ, Ýñ³Ýó ¨ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇ ÏéÇí­Ý»­ñÁ, Ñá­ Ý»­ñÇ ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñÁ, Ýñ³Ýó ëá­íá­ñáõÛíݻ­ñÁ, å³ñë­Ï³µÛáõ­½³Ý­¹³­ Ï³Ý å³­ï»­ñ³½Ù­Ý»­ñÁ, æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë ·Çñ­ùÁ ÙÇ³Ï ³Õµ­ÛáõñÝ ¿, á­ñÇó Ç­Ù³­ÝáõÙ »Ýù г­Ûáó ²ñ¨»­ÉÇó ÏáխٳݭùáõÙ Çß­ËáÕ º­é³Ý­ß³­ÑÇÏ­Ý»­ñÇ ¨ ØÇÑ­ñ³­Ï³Ý ïÝ»­ñÇ ³­é³­ç³ó­Ù³Ý áõ ·áñ­ Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: ºñÏ­ñáñ¹ ·ÉËáõÙ ¿ µ»ñ­í³Í ݳ¨ ¸³í­ Ã³Ï ø»ñ­Ãá­ÕÇ àÕ­µÁ æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ »­Õ»­ñ³­Ï³Ý ٳѭí³Ý ³é­ÃÇí: γ­Õ³Ý­

ϳï­í³­óáõ ·Çñ­ùÁ ϳñ¨áñ ³Õµ­Ûáõñ ¿ áã ÙdzÛÝ ³ÛÝ ¹»å­ù»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, áñ л­ñ³ÏÉ Ï³Ûë­ñÁ ˳­½³ñ­Ý»­ñÇÝ Ñ³­ÝáõÙ ¿ ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÇ ¹»Ù, ¨ Ýñ³Ýó ³ñ­ß³­í³ÝùÝ ³Ýó­ÝáõÙ ¿ ²Õ­í³Ý­ùÇ íñ³­Ûáí, ³Ûɨ л­ñ³Ï­ÉÇ áõ Êáë­ñá­íÇ ÙÕ³Í å³­ï»­ñ³½Ù­Ý»­ñÇ, í»ñ­çÇ­ÝÇë Ïáñ­Í³Ý­Ù³Ý ¨ γ­í³ï ´­-Ç ·³­Ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ í»ñ­çÇ­ÝÁ, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, ïñíáõÙ ¿ íÇ­å³­Ï³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí: ºñ­ñáñ¹ ·ÉËáõÙ Ýϳ­ñ³·ñ­íáõÙ »Ý ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñÁ, г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ ¨ ²Õ­í³Ý­ùáõÙ` Áݹ­Ñ³­ñáõÙ­Ý»­ñÁ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ¸íÇ­ÝÇ ÏéÇ­íÁ: ²­ñ³­µ³­Ï³Ý ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ¨ Ñ»­ï³­·³ ѳ­Ù³­éáï ï³­ñ»·­ ñáõÙ­Ý»­ñÁ` ÏñÏÇÝ Ïñá­Ý³»­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý Ù»Í Í³­í³­Éáí, ³ñ­¹»Ý í»­ñ³·ñíáõÙ ¿ Øáí­ë»ë ¸³ë­Ëáõ­ñ³Ý­óáõÝ: ²Ûë­ï»Õ ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ ¨ ëϽµÝ³Õµ­ Ûáõ­ñ³­ÛÇÝ ÷³ëï ¿ ³ÛÝ, áñ »­ñ»ù ѳ­½³ñ Ñá­·áõó µ³Õ­Ï³­ó³Í éáõ­ë³­Ï³Ý ÙÇ ½á­ñ³­Ù³ë ³Ýó­ÝáõÙ ¿ ¸»ñ­µ»Ý­¹Á, ѳÛïÝ­íáõÙ ²Ý¹ñ­Ïáí­Ï³­ëáõÙ, Ùáï 944 Ã. ѳë­ÝáõÙ ²Õ­í³Ý­ùÇ ä³ñ­ï³í Ù³Û­ñ³­ù³­Õ³­ùÁ: Ð³Û ¹³­ë³­Ï³Ý å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ÝÙ³­Ýá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ áñ­å»ë ëϽµáõÝù áõ­Ý»­Ý³­Éáí` γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óÇÝ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ·ñùÇ Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳ÝÝ ¿ »Ý­Ã³ñ­ÏáõÙ Çñ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, º­ÕÇ­ß»Ç ÝÙ³Ý Ù»Í ï»Õ ¿ ï³­ÉÇë Ïñá­Ý³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»­ñÇÝ áõ ½»­ÕáõÙ­Ý»­ñÇÝ, Ýñ³ å»ë ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ ¿, »ñ­µ»ÙÝ` µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ߻߭ï»É Ïñá­ÝÇ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ, ö³ñ­å»­óáõ ïí³Í` ²­ñ³­ñ³ï­Û³Ý ¹³ß­ ïÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý ÝÙ³Ý ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ²Õ­í³Ý­ùÇ µÝáõíÛáõ­ÝÁ, Çñ ëÇ­ñ³Í Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇÝ` àõé­Ý³Ûñ, ì³­ã³­·³Ý, ì³­ã», æÇ­í³Ý­ßÇñ, Ï»ñ­å³­ íá­ñáõÙ ¿ µ³­ñáõ Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ¿­ÃÇ­Ï»­ïÇ ã³­÷³­ÝÇß­Ý»­ñáí` ´áõ­ ½³Ý­¹Ç ÝÙ³Ý ¹Ç­Ù»­Éáí ݳ¨ íÇ­å³­Ï³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ: ²Ûë å³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ý­Ã³­ùáõÛó Ýå³­ï³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ »­Ï»­Õ»­óáõ ¨ Ïñá­ ÝÇ Í³­í³­ÉáõÝ Ý»ñ­µáÕÝ ¿, á­ñÁ ³½­·³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­ Ý»ñ ¿É áõ­ÝÇ, ÙÇï­í³Í ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï óáõ­ó³¹­ñ»­Éáõ г­Ûáó ¨ ²Õ­í³­ÝÇó »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñÇ Ýáõۭݳ­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ¹»­ñÁ: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ ¿ å³ï­ÙÇ­ãÁ óáõ­ó³¹­ñ³­Ï³Ý ó³­íáí ³ñ­Ó³­Ý³·­ñáõÙ ìñ³ó »­Ï»­Õ»­óáõ ³Ý­ç³­ïáõ­ÙÁ, ¨ Ýñ³Ýó ÎÛáõ­ñáÝ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ §³­Ýû­ñ¿Ý¦ ¨ ³ÛÉ ËÇëï á­ñ³­ÏáõÙ­Ý»ñ ¿ ï³­ÉÇë, ¹³ ѳëó­ÝáõÙ ù³Õ­Ï»­¹á­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ñÅ­ Ù³­ÝÁ` ÙÇßï óáõÛó ï³­Éáí ²Õ­í³­ÝÇó »­Ï»­Õ»­óáõ ѳ­í³­ï³ñ­ÙáõíÛáõ­ÝÁ. §Êéá­íáõ­ÃÇõÝù ¨ Ñ»ñ­Óá­õ³Íù µ³­½áõÙù Ç ÏáÕ­Ù³Ýë ÏáÕ­Ù³Ýë ·Çï­ Ý³­õá­ñ³ó ¨ ï·Ç­ï³ó ÉÇ­Ý¿ÇÝ, Ù³ñï ¨ ÙñóáõÙÝ Úáõ­Ý³ó ¨ г­Ûáó. ¨ ³ß­Ë³ñÑÝ ²­Õá­õ³­ÝÇó ³Ýíñ­¹áí ÙݳÛñ Û³ÛÝ­ó³­Ý¿¦, ¨ ÙÇßï áõ ìñ³ó »­Ï»­Õ»­óáõ ³Ý­ç³­ïáõ­ÙÇó Ñ»­ïá ¿É §²­Õá­õ³Ýù áã ù³Ï­ï»­ó³Ý ÛáõÕ­Õ³­

÷³­éáõ­Ã»­Ý¿ ¨ Ç Ùdz­µ³­Ýáõ­Ã»­Ý¿ г­Ûáó¦: ºí ³Ûë ·Çñ­ùÁ Ý»ñÍÍ­íáõÙ ¿ Ïñá­Ý³Ëá­Ñ³­Ï³Ý ½»­ÕáõÙ­Ý»­ñáí, ³­Õáíù³¹³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ Ù»ç­µ»­ñáõÙ­ Ý»­ñáí, á­ñáÝù ͳ­í³­ÉÇ Ùáï Ù»Ï »ñ­ñáñ¹Ý »Ý ϳ½­ÙáõÙ. ÙdzÛÝ ù³Õ­Ï»­ ¹á­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹»Ù ѳï­í³­ÍÁ 50 ¿­çÇó ³­í»­ÉÇ ¿, Ùáï 20 ¿ç ìÇ­ñá ϳ­ Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ñ»ï ϳå­í³Í Ïñá­Ý³­Ï³Ý ½»­ÕáõÙ­Ý»ñÝ »Ý: ²Ý­·³Ù å³ï­Ù³­ Ï³Ý áõ ¿­åǭϳ­Ï³Ý ѳï­í³Í­Ý»­ñáõÙ, ÇÝã­å»ë û­ñǭݳÏ, л­ñ³ÏÉ Ï³Û­ë»ñ Ãßݳ­Ù³Ý­ùÁ Êáë­ñá­íÇ ¹»Ù, Ñá­Ý»­ñÇ û·­ÝáõÃ­Û³Ý Ó»éù­µ»­ñáõ­ÙÁ, ÏéÇ­íÁ ¨ ѳխó­Ý³­ÏÁ, Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý 10 ¿­çÇó ³­í»­ÉÇ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ½»­ÕáõÙ­Ý»ñ, ÝáõÛÝ­ù³Ý ͳ­í³­ÉáõÝ ¿ ݳ¨ æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ ³­ÕáíùÁ ¨ ³ÛÉÝ: ØÇ ß³ñù ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ å³ï­×³é­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ ³Ûë­ï»Õ ϳ­ñáÕ ¿ ¹»ñ ˳­Õ³­ó³Í ÉÇ­Ý»É Ý³¨ ³ÛÝ, áñ å³ñ­ëÇó ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹³­í»­ñáí Ø»Í Ð³Û­ùÇó ³ß­Ë³ñ­Ñ³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ³­é³Ýӭݳ­ó³Í г­Ûáó ²ñ¨»­ ÉÇó ÏáխٳݭùÁ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ ¿ ѳ­ñ³­íÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³­Õ³ñ­ï³Ý­ùÇÝ, µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ï³­ÛáõÝ ³ñ­Ù³ï­Ý»ñ »Ý ·óáõÙ ÑÇÝ Ñ³­í³­ï³­ÉÇù­Ý»ñÝ áõ ¹ñ³Ý­óÇó ³­Í³Ýó­íáÕ ¹Ç­í³­ÛÇÝ ³­Õ³Ý¹­Ý»­ñÁ, Ùá­·³­ÛÇÝ ·áõ­ß³­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ, ݳ¨ ³ñ¨»É­Û³Ý ½ñáõÛó­Ý»­ñÇ Ýëïí³Íù­Ý»­ñÁ, á­ñáÝó ³ñ­Ó³­·³Ý­ùÁ, ÇÝã­ å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, Ý»­ñ³é­íáõÙ ¿ ݳ¨ å³ï­ÙÇ­ãÇ á­×Ç Ù»ç: ¸Ç­åáõÏ íϳ­ ÛáõíÛáõÝ ¿ ³ÛÝ, áñ ì³­ã»Ý, áí àõé­Ý³Ûñ ³ñ­ù³­ÛÇ å³­Ñ³Ý­çáí` §³­é³ç É»³É ¿ñ ùñÇë­ïá­Ý»³ Áݹ ѳۭñ»­ÝÇ ³­õ³Ý­¹ÇóÝ, ³­Ýû­ñ¿ÝÝ Ú³½­Ï»ñï ³­ñ³ñ µéÝáõ­Ã»³Ùµ ½Ý³ Ùá·¦: γÙ` ä»­ñá½ ³ñ­ù³­ÛÇ Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ ÏñÏÇÝ áõ­Å»­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ùá­·»­ñÇ Ç߭˳­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ý­·³Ù §Áݹ Ýá­ëÇÝ ¨ ì³­ã³­Ï³Ý ³é µáõéÝ ë³ë­ïÇÏ ã³­ñáõ­Ã»³Ý ó­·³­õá­ñÇÝ ³­Ï³­Ù³Û ѳ­õ³­ Ý¿ñ Ùá­·áõ­Ã»³Ýݦ: ä³ï­ÙÇ­ãÁ »ñ­Ïáõ ¹»å­ùáõÙ ¿É ëïÇå­í³Í ¿ ϳñ¨á­ ñ»É í»­ñ³­å³­Ñáõ­ÙÁ, û ì³­ã»Ý ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ñ å³­Ñ»É Çñ ѳ­í³­ïÁ ¨ Ï۳ݭùÇ í»ñ­çáõÙ ·³­ÑÁ Ãá­Õ»ó áõ ³Ý­ó³í ׷ݳ­Ï»Ý­ó³­Õáõí۳Ý, ÇëÏ ì³­ã³­·³­ÝÁ §ÙÇßï ó­ùáõÝ ³­Õá­ÃáõÙ ¿ñ¦: ²Ûë Ç­ñ³­íǭ׳­ÏáõÙ µÝ³­ Ï³Ý ¿ ÉáõÛ­ëÇ ëå³­ëáõ­ÙÁ ³ñ¨Ùáõï­ùÇó` µÝûñ­ñ³Ý г­Û³ë­ï³­ÝÇó: ²­Ñ³, ì³­ã³­·³Ý ´³­ñ»­å³ß­ïÇ Ý»ñ­µá­ÕÇ Ù»ç γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óÇÝ ß»ß­ïáõÙ ¿. §¶á­íáõ­ÃÇõÝÝ áã ÇÝã Ýá­õ³½ ·áÉ í³ñ­Ï³­Ý»Ù, ù³Ý ½³ñ¨Ùﳭϳ­ÝÇÝ ïÇ­ñáÕ Îáë­ï³Ý­¹Ç³­Ýáë ϳÛëñ, ϳ٠½²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇÝ îñ¹³­ïÇáë г­Ûáó Ø»­Í³ó ÷ñÏáõ­Ã»³Ý ·ïáÕ, ½Ç ¨ Ù»½ ³ñ¨»­É»³óë ë³ »Õ¨ ¹áõéÝ Éáõ­ëáÛ ³ë­ïá­õ³­Í³­·Ç­ïáõ­Ã»³Ý ¨ µ³½­Ù³­½³Ý µ³­ñ»³ó û­ñǭݳϦ: Ø»Í Ð³Û­ùÇ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ ï»­Õ³­ÛÇÝ §ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­Ýáõí ۳ݦ ÙÕí³Í г­ Ûáó ²ñ¨»­ ÉÇó ÏáÕ­ ٳݭ ùÇ Ù»ç óáõ­ ó³¹ñ­ íáõÙ ¿ ݳ¨ §²­Õá­õ³Ýù¦ ³Ý­í³Ý ëïáõ­·³­µ³­Ýáõí۳ٵ: л層­Éáí ä³ï­Ù³­Ñá­ñÁ` γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óÇÝ ÝßáõÙ ¿, áñ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ ³­é³­çÇÝ ³ñ­ù³ ì³­Õ³ñ­ß³­

ÏÁ г­µ»­ÃÇ Å³­é³Ý·­Ý»­ñÇó êÇ­ë³­Ï³Ý ïáÑ­ÙÇó ϳñ­·»ó Ù»­ÏÇÝ` §²­é³Ý ³­ÝáõÝ áñ ų­é³Ý­·»³ó ½¹³ßïë ¨ ½É»­ñÇÝë ²­Õá­õ³­ÝÇó­…ºõ ³ß­Ë³ñÑÝ Û³­Õ³·ë ù³Õó­ñáõ­Ã»³Ý µ³­ñáõó Ýá­ñ³ ³­Ýá­õ³­Ý»­ó³õ ²­Õá­õ³Ýù, í³ëÝ ½Ç ³­Õáõ Ó³Û­Ý¿ÇÝ ½Ý³ í³ëÝ ù³Õó­ñáõ­Ã»³Ý µ³­ñáóݦ: ²Ûë ³­Ù»­Ýáí ѳݭ¹»ñÓ` ï»­Õ³­ÛÇÝ ëݳ­÷³­éáõíÛáõ­ÝÁ »ñ­µ»ÙÝ ëïÇ­åáõÙ ¿ å³ï­ÙÇ­ãÇÝ` ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ ï»ë­Ý»É г­Ûáó ¨ ²Õ­í³­ÝÇó ÙÇç¨` Ý»ñ­µá­Õ»­Éáí »ñÏ­ ñáñ­¹Ç ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÇÝ: ¸³ Ýϳï­íáõÙ ¿, û­ñǭݳÏ, àõé­Ý³Û­ñÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ: ´áõ­½³Ý­¹Ç ·ñùÇó ÑÇ­ßáõÙ »Ýù, û ÇÝã­å»ë ¿ å³ñ­ëÇó ÏáÕÙÝ ³Ý­ó³Í àõé­Ý³Û­ñÇÝ å³ï­ÅáõÙ Øáõ­ß»­ÕÁ` ãëå³­Ý»­Éáí Ýñ³Ý: γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­ óÇÝ, Ýß»­Éáí, áñ àõé­Ý³Û­ñÁ Þ³­åáõ­ÑÇ ùñáç ³­Ùáõ­ëÇÝÝ ¿, ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ¿, û ݳ г­Û³ë­ï³­ÝÇ Ù»ç ѳխÃáõÃ­Û³Ý Ýß³Ý Ï³Ý·­Ý»ó­ñ»ó. §ºõ ¿ñ àõé­Ý³Ûñ ³ñ­ù³Û ²­Õá­õ³­ÝÇó ù»­é³Ûñ Þ³å­ÑáÛ ä³ñ­ëÇó ³ñ­ù³­ÛÇ` ù³­ ç³­½ûñ ³Ûñ áñ Ç Ù»­Í³­Ù»Í å³­ï»­ñ³½­ÙáõÝë ½Ñá­Û³­Ï³å ³­ÝáõÝ Å³­ é³Ý­·»³ó, Ç Ù¿ç г­Û³ë­ï³­Ý»³Ûó Ýß³Ý Û³Õ­Ãáõ­Ã»³Ý ϳݷ­Ý»É¦: ²Ûë Ý»ñ­µá­ÕÁ ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ ѳ­Ûáó ÉáõÛ­ëÇ Ñ»ï¨á­ Õáõí۳ٵ` ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý ÁÝ­¹áõ­Ýáõ­Ùáí, áñ å³ï­ÙÇ­ãÇ Ñ³­Ù³ñ ÙÇßï ³­é³ç­Ý³­ÛÇÝ ¿. §²é­Ýáõ ¨ ½í»ñë­ïÇÝ ÍÝáõÝ¹Ý Ç êñµáÛÝ ¶ñÇ­·á­ñ¿ г­Ûáó Èáõ­ë³­íáñ­ã¿, ·³Û Éáõ­ë³½­·»ë­ï»³É Ç êáõñµ Ðá·­õáÛÝ` ³­é³­õ»É Éáõ­ë³­õá­ñ¿ ½²­Õá­õ³Ýë¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý ß»ñ­ï»­ñáõÙ ÇÝã-ÇÝã ÏáÝý­ÉÇÏï­Ý»ñ »Ý Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõ٠ѳ­Û»­ñÇ Ñ»ï. ²Õ­í³Ý­ùÇ Ã³­ ·³­íá­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ï³­ñ³Í­íáõÙ ¿ ³­Ù»­Ýáõñ, Ñáõ­Ý³ó ϳÛëñÝ ¿ Ó·ïáõÙ Ýñ³ µ³­ñ»­Ï³­Ùáõí۳­ÝÁ ¨ å³ñ·¨³ï­ñáõÙ Ýñ³Ý §Ñ³­íǭﻭݳ­ Ï³Ý Ã³­·³­íá­ñÇ Ë³­ãáí¦, ÇëÏ »ñµ §Ñ³­Ûáó ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ ¨ ½á­ñ³­ í³ñ г­Ù³­½³ë­åÁ ï»­ë³Ý, áñ ³Û¹­åÇ­ëÇ »ñϭݳ­íáñ å³ñ·¨Á Ýñ³ Ùáï ¿ ·ïÝíáõÙ, ËÇëï ݳ­Ë³Ý­Ó»­óÇݦ: Ødz­Å³­Ù³­Ý³Ï ѳ­Ûáó ¨ íñ³ó ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇó ß³­ï»­ñÁ §Ùï³­ÍáõÙ ¿ÇÝ Ç­ñ»Ýó ë»­ñáõÝ­¹Çó Ýñ³Ý ÏÇÝ ï³É¦, ¨ æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÁ ÁÝï­ñáõÙ ¿ êÛáõÝ­Û³ó ïáÑ­ÝÇó ÙÇ û­ñÇáñ­¹Ç: à­×³­Ï³Ý ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïÁ. î³ñ­µ»ñ ³½­·»­ñÇó µ³Õ­Ï³­ó³Í, ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³Ûɨ³ÛÉ ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÇ »Ý­Ã³ñÏ­í³Í ¨ ÙÇßï г­Ûáó Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÉáõÛ­ëÇÝ Ó·ïáÕ ²Õ­í³Ý­ùÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­ ÙáÕ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ѳ­í³­Ý³­µ³ñ ã¿ñ ϳ­ñáÕ Ëáõ­ë³­÷»É ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ ù³­ÛÇÝ áõ á­×³Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ï³­ñ³­½³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó, áñÝ ½·³ó­íáõÙ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï` ¨ ¹»å­ù»­ñÇ ï³­ñ»·ñ­Ù³Ý, ¨ íÇ­å³­Ï³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ Ù»ç: ²Û¹ ѳ­Ù³¹­ñ³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ¿ á­ñáß­íáõÙ Øáí­ë»ë γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­ óáõ §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ²­Õá­õ³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑǦ ·áñ­ÍÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: γ­åáÕ û­Õ³­ÏÁ Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ

ÉáõÛëÝ ¿, á­ñÇ Ï³ñ¨áñ Ëáñ­Ñáõñ¹­Ý»­ñÇó ¿, û­ñÇ­Ý³Ï Ø³ß­ïáó­Û³Ý ·ñ»­ ñÇ ¨ ²­í³­ñ³Û­ñÇ å³ï­Ù³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ ÝÁ: ²Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ËáñÑñ­¹³Ý­ß³­Ý³­ÛÇÝ ¹»­ñ³­Ï³­ï³­ñáõÙ áõ­ÝÇ ²ñ­ó³­ËÁ, á­ñÇÝ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ÏóíáõÙ »Ý §É»é­Ý³­ÏáÕÙݦ ϳ٠§Û³­Ùáõñ ·³­õ³éë¦ Ù³Ï­¹Çñ­Ý»­ñÁ: âݳ­Û³Í Çñ ÇëÏ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ ãÇ ÏáÕ­ÙÇó ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý ï³­ñ³Í­Ù³ÝÝ áõ ²­Ù³­ñ³­ëÇ ÑÇÙ­Ýáõ­ÙÇÝ, ݳ¨ ³ÛÝ µ³­ÝÇÝ, áñ ì³­ã³­·³­ÝÁ §·ï³­Ý¿ñ ¨ ½³­Ù»­Ý³­ëáõñµ Ýß˳ñë ¶ñÇ­·á­ñÇ ¨ ½ÛáÛÅ Ñéã³­Ï»­ÉáÛÝ ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»³Û ¨ ¶³­Ûdz­Ý»³Û Ç ¸³­ñ³­Ñá· ·»ûÕÝ` áñ ¿ Ç Ý³­Ñ³Ý­·ÇÝ ²ñ­ó³­Ë³Û¦, Ùá­·áõÃ­Û³Ý áõ ϳ­Ë³ñ­¹³­Ï³Ý ѳ­í³­ï³­ÉÇù­Ý»­ñÇ ù³Û­ù³­ÛÇã ßáñ­ßá÷­Ý»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ ³Ûë­ï»Õ. ì³­ã³­·³­ÝÁ §Ññ³­Ù³Ý ï³Ûñ ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ²ñ­ó³­Ë³­Ùáõñ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÝ Çõ­ ñáõ٠ͳ­é³­Ûáõ­Ã»³ÝÝ Ç µ³ó Ãá­ÕáõÉ ½¹Ç­õ³­å³ß­ïáõ­Ã»³Ý ϳñ·ë¦, á­ñÁ ѳ­Ï³­é³Ï ³­éáõ­Ùáí ³½­·³­ÛÇÝ Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõÝ áõ­Ý»ñ ³ÛÝ­ù³Ý, ÇÝã­ù³Ý Ýáñ Ïñá­ÝÇ Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ: ²­Ñ³ ³Ûë Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ý»ñ­Ñ³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ Çñ Ñ»ï­ ù»ñÝ ¿ ÃáÕ­Ýáõ٠ݳ¨ å³ï­ÙÇ­ãÇ á­×³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý íñ³, »ñµ Ïñá­Ý³Ëá­Ñ³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý ³ñ¨»É­Û³Ý ½ñáõÛó­Ý»­ñÇó »­Ï³Í Ï»Ý­ó³­Õ³­ÛÇÝ, ³­éûñ­Û³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»ñ` Ç­ñ»Ýó µ³ó Ç­ñ»­Õ»­Ýáõí۳ٵ: Êá­ëáõÝ ¿ ݳ­Ñ³­ï³Ï ¶ñÇ­·á­ñÇë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ (Ýñ³Ý, áõÙ ì³ïÝ­Û³ ¹³ß­ïáõÙ ÓÇáõ åá­ãÇó ϳ­å»­Éáí ëå³­Ý»­óÇÝ) Ù³­ëáõÝù­Ý»­ ñÇ á­ñáÝ­Ù³Ý ¹ñí³­·Á: à­ñá­ÝáÕ­Ý»­ñÇ Ù»ç §ÙÇ ³­Ý³­å³­ï³­Ï³Ý Ù»½ ÑÛáõñ »­Ï³í…È­í³­Ý³­Éáí áï­ù»­ñÁ ¨ ÙÇ ùÇã ׳­ß³­Ï»­Éáí` »­É³í ³Û¹ ï»­ÕáõÙ ùáõÝ Ùï³í: ²­å³ ßï³å í»ñ ϳ­ó³í, ï»Õ­Ýáõ­ï»­ÕÁ ˳ã å³ï­ñ³ë­ ï»ó ¨ ϳݷ­Ý»ó­ñ»ó ï»­ÕáõÙ¦: §ØÇ ³ÛÉ ³­µ»­Õ³ ÑÛáõñ »­Ï³í, áõ Ù»Ýù ϳñ­·³¹­ñ»­óÇÝù ×³ß ï³É Ýñ³Ý. ÙÇÝã­¹»é ݳ ѳó ¿ñ áõ­ïáõÙ, ÇëÏ ÙÇ Ù³­ÝáõÏ ·Ç­ÝÇ ¿ñ Ù³­ïáõ­óáõÙ µ³­Å³­Ïáí, ·Ûáõ­ÕáõÙ ³Õ­ÙáõÏ-³­Õ³­Õ³Ï µ³ñÓ­ñ³­ó³í: Ø»Ýù µá­Éáñë Ýñ³Ý Ù»­Ý³Ï Ãá­ÕÇÝù áõ ·Ý³­óÇÝù ¹»­åÇ ³Õ­Ùáõ­ÏÁ: Ø»ñ ·Ý³­Éáõó Ñ»­ïá ÑÛáõ­ñÁ í»ñ ¿ Ï»­ÝáõÙ, µ³­Å³ÏÝ ³é­ÝáõÙ áõ ·ÝáõÙ¦, í³­×³­éáõÙ ¿ ³ÛÝ, ¹ñ³ ÷á­Õáí ëá­íá­ñáõÙ ¹åñá­óáõÙ, ¨ ÙÇ ³Ý­ ·³Ù §»­ñ³­½áõÙ ï»ë­ÝáõÙ ¿, áñ ëåÇ­ï³Ï ѳ­·áõë­ïáí, ËÇëï ³­Ñ³­íáñ Ï»ñ­å³­ñ³Ý­ùáí ÙÇ »­åÇë­Ïá­åáë ³­Ãá­éÇ íñ³ Ýëï³Í ¿ ³ÛÝ Ë³­ãÇ Ùáï¦: Ðá­·»­Ï³Ý ï³­é³­å³Ýù­Ý»­ñÇó ³­½³ï­í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ·ÝáõÙ ¿ º­ñáõ­ë³­Õ»Ù ¨ í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáí` óáõÛó ï³­ÉÇë Ù³­ëáõÝ­ùÇ ï»­ÕÁ: ²Ûë ½ñáõ­ó³­ÛÇÝ å³­ïáõ­ÙÇÝ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ »Ý Ïñá­Ý³­Ï³Ý Ññ³­ß³­ å³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ. ³ÛÝ­ï»Õ, áõñ á­ñá­ÝáõÙ­Ý»ñÝ ¿ÇÝ Áݭó­ÝáõÙ, §»ñ­ÏÇñ å³­ ï³­é¿ñ` ¨ Áݹ å³ï­éá­õ³ÍÝ ×ñ³· Éáõ­ó»³É »ñ¨¿ñ, ¨ µáó ×ñ³­·ÇÝ Û»ñ­

Ïáõë µ³­Å³­Ý»³É µáõ­ñ¿ñ Ç í»ñ. ¨ ³­ë¿ ó³­µ»­Õ³ÛÝ áñ ½Ýß³ÝÝ óáõ­ó³­Ý¿ñ, ÿ »ñ­Ã³Ù å³ï­Ù»Ù ³ñ­ù³­ÛÇ (ì³­ã³­·³­ÝÇÝ) ½Ý߳ݹ ½áñ óáõ­ó»ñ ÇÝÓ. ¨ ݳ ³­ë¿` »ñà ¨ å³ï­Ù»³: ºõ ·³Ûñ ³ÛñÝ ³é ³ñ­ùáõ­ÝÇë, ¨ Ãá­õ¿ñ ÿ ³ñ­ù³Û Ç ùáõÝ Ç­ó¿, ¨ ÇÝùÝ ãÇß­Ë¿ñ ½³ñ­Ãáõ­ó³­Ý»É¦ ¨ ³ÛÉÝ: Ðñ³­ß³­å³­ ïáõ­ÙÇ ¨ ³­éûñ­Û³­ÛÇ ³­í»­ÉÇ ó³Û­ïáõÝ Ñ³­Ù³¹ñ­Ù³Ý û­ñÇ­Ý³Ï ¿ Ç­ñ³­íǭ׳­ ÏÇ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ÷³ë­ïÁ áã ÙdzÛÝ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ, ³Ûɨ Áݹ­Ñ³­ Ýáõñ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õ³­Ï³Ý ³­é³­çÁݭó­óÇ íϳ­ÛáõíÛáõÝ ¿, »ñµ ѳñÏ ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ëá­íá­ñ³­Ï³Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ï»Ý­ó³­ÕÇ Ù³ë­ÝÇÏ ¹³ñÓ­Ý»É Ññ³ß­ ùÁ, »ñµ ¹á·­Ù³Ý Ý»ñ­ùÇÝ µ³­ó³ë­Ù³Ý ¿ ·ÝáõÙ ß³ñÅ­Ù³Ý áõ ÷á­÷áË­ Ù³Ý µ³ó ï»­ë³­Ý»­ÉÇáõí۳ٵ: ²Ûë­å»ë` Ù³­ëáõÝ­ùÁ ·ïÝ»­Éáõó Ñ»­ïá §²­é³­ùǭݳ­ë¿ñ ó­·³­õáñÝ` Ñá­É³­Ý»³É ¨ µ³Ñ Ç Ó»éÝ ³­é»³É` ù³­ç³­ µ³ñ ³é­Ý¿ñ ½µñ³ÍÝ. ݳ ¨ µ³­ñ»­ë¿ñ ¨ ÛáÛŠѳ­õ³­ï³­ó»³É ó­·áõ­ÑÇÝ ½ËÇÝÓ Ù³­ïáõ­ó»³É ó­·³­õá­ñ³­Ï³Ý ½·»ë­ïáõ Ç Ñá­ÕáÛÝ Ïñ¿ñ ÷áõ­Ã³­ å¿ë¦: àõ­ñ»ÙÝ` ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó ëñµÇ Ù³­ëáõÝ­ùÇ Ñ»ï ³éÝã­íáÕ ï»­ëǭɳ­å³­ ïáõ­ÙÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ùÝ³Í Ã³­·³­íá­ñÇÝ ³ñíݳó­Ý»­Éáõ ï³­ñ³­Ïáõ­ ë³Ý­ùÁ, ¨ ³ÛÝ, áñ ³ñ­ù³Ý µ³­ÑÁ Ó»é­ùÇÝ, ÏÇ­ë³­Ù»ñÏ ÑáÕ ¿ ÷á­ñáõÙ, ÇëÏ Ã³­·áõ­ÑÇÝ ÏñáõÙ ¿ Ñá­ÕÁ` û­ñÇ­Ý³Ï ¹³é­Ý³­Éáí Ç߭˳ݭݻ­ñÇÝ áõ Ýñ³Ýó ϳ­Ý³Ýó: ºí ÙÇßï` ³Ûë­ï»Õ áõ ³ÛÉ ¹ñí³·­Ý»­ñáõÙ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ÉáõÛ­ ëÇ ï»­ëÇÉùÝ ¿ ѳë­ï³­ïáõÙ Ññ³ßùÝ áõ Ç­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ: ØÇ ³ÛÉ û­ñǭݳÏ. àõï­Û³ó ·³­í³­éÇó ³­·áõ­ÑÇ ³­Ýáõ­Ýáí ïÇÏ­Ýáç øñÇë­ïá­ë³­ë»ñ ݳ­ ѳ­ï³­ÏáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá §Û³Ý­Ï³ñ­Í³­ÏÇ Ýß³Ý ½³ñ­Ù³­Ý³­ÉÇ »ñ¨»³É Ç î»³é­Ý¿, ³ÏÝ Û³Ûï­ÝÇ ³­Ù»­Ý»­ù»³Ý ï»­ë³­Ý¿ÇÝ ÉáÛë ë³ë­ïÇÏ Í³­·»³É Ç ï»Õ­õáçÝ, áõñ ëáõñµÝ íϳ­Û»³ó¦: Ðñ³­ß³­å³­ïáõ­ÙÇ ¨ ϻݭó³­Õá­ñ»Ý §ÝÛáõ­Ã³­Ï³­Ý³ó­í³Í¦ ï»­ë³­ñ³­ ÝÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ »Ý ϳ­éáõó­í³Í ìÇ­ñá ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ñ»ï Ï³å­ í³Í ¹ñí³·­Ý»­ñÁ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ Ýñ³ µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ åÇ­ïÇ ïñíÇ µ³­ ñáõ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëï³­óáõÙ­Ý»­ñáí, ³­é³Ýó Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ³Ý­Ñ³­ï³­ ϳ­Ý³ó­Ù³Ý Ñá·­ëÇ. §²Ûñ ѳݭ׳­ñ»Õ ¨ Ç­Ù³ë­ïáõÝ, ½û­ñ³­õáñ Ç µ³Ýë Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ý, ¨ É»­½áõ Ýá­ñ³ ǵñ¨ ·ñÇã »­ñ³­·³·­ñÇ Ç å³ï­Ùáõ­ÃÇõÝë Ëû­ëÇó ËáñÑñ­¹³­Ï³­Ý³ó ¨ Ç Ùï³­õáñ Ëûëë ó­·³­õá­ñ³ó ¨ Ù»­Í³­ Ù»­Í³ó¦: ¸ñ³­Ù³­ïÇÏ Ñ³ï­í³Í­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ ϳå­íáõÙ ¿ ˳­½³ñ­Ý»­ñÇ ³ñ­ß³­í³Ý­ùÇ Ñ»ï, ¨ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ýϳ­ï»­ÉÇ »Ý ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ å³­ïáõ­ ÙÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ, Ëáë­ùÁ ݳ¨ »ñ­µ»ÙÝ Ñ³ë­ÝáõÙ ¿ å»ñ­×³­µ³­Ýáõí۳Ý. §Ú³Ûݭų٠·á­ã»³ó ·³­½³ÝÝ ³­Ñ³­·ÇÝ Ç í»­ñ³Û Ýá­ó³, áñ­ë³­ó³õ ¨ »Õ­Ó³Ûó µ³­õ³­Ï³Ý Ïá­ñ»³Ýó Çõ­ñáó, »­ÉÇó ½Ùû­ñÇë Çõñ áñ­ëáí ¨ ½½ûñë Çõñ Û³÷ß­ï³­Ïáõ­Ã»³Ùµ­…ºõ ³Ý­Ï³­Ý¿ ëïá­õ¿ñ ˳­

õ³­ñ³­ÛÇÝ Ç í»­ñ³Û µÝ³Ï­ã³ó ù³­Õ³­ùÇÝ, Éáõ­Í³Ý Ñû¹ù ³Ý­¹³­Ùáó Ýá­ó³, Ãáõ­É³­ó³Ý µ³­½áõÏù Ýá­ó³¦: γ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ïáõ­ÙÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ ß»ßï­í³Í Ññ³­ß³­å³­ïáõ­ÙÇ. Ãßݳ­ÙÇÝ Ñ»­ï³åÝ­¹áõÙ ¿ ݳ¨ ϳ­Ãá­ÕÇ­ Ïá­ëÇÝ. §É³­ñ»­óÇÝ ½³­Õ»­ÕáõÝë Ç í»­ñ³Û Ýá­ñ³ ÛÇñë ¹³é­Ýáõ­Ã»³Ý: Ú³ÛÝ­ ų٠ëù³Ý­ã»­ÉÇ ßÝáñÑù êáõñµ ʳ­ãÇÝ, ½áñ áõ­Ý¿ñ Áݹ Çõñ, ³Ýçñ­å»­ ﻳó Ç Ù¿ç Ýá­ñ³ ¨ Ãßݳ­Ù»³óݦ: سñ­·³­ñ»­Ý»­ñÇ íϳ­Û³­Ïá­ãáõÙ­Ý»­ ñáí ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáÕ Ññ³ß­ùÇÝ Ñ³­çáñ­¹áõÙ »Ý Ç­ñ³­Ï³Ý ù³Û­É»ñ, Ãßݳ­Ùáõ ³Ý­µ³­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ù»ñ­ÅáÕ §Ý³­ïáõ­ñ³­ÉÇë­ï³­Ï³Ý¦ ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»ñ: ìÇ­ñá ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ á­ñá­ßáõÙ ¿ Áݭͳ­Ý»­ñáí ѳ߭ïáõíÛáõÝ áõ Ñݳ­½³Ý­¹áõíÛáõÝ Ëݹñ»É, Ýñ³ Ç­Ù³ë­ïáõÝ å³Ñ­í³Í­ùÁ ·ñ³­íáõÙ ¿ Ãßݳ­ÙáõÝ, á­ñá­ßáõÙ »Ý Ýñ³Ý ѳ­ïáõÏ å³ï­íÇ ³ñ­Å³­Ý³ó­Ý»É: ºí ÑÛáõ­ ñ³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï ³­Ñ³ û ÇÝã »Ý ï»ë­Ýáõ٠ϳ­Ãá­ÕÇ­ÏáëÝ áõ Çñ Ù³ñ­¹ÇÏ. Ù»Í ÏáÝ­ù»­ñÁ Éóí³Í ¿ÇÝ §Û³Ý­ëáõñµ ³­Ý³ë­Ýáó¦ Ùëáí, áñ Ó»é­ù»­ñáí ѳ­ÝáõÙ áõ ËÅéáõÙ ¿ÇÝ` ÝáõÛÝ ³­Ù³­ÝÇ ³­Õ³ç­ñÇ Ù»ç å³ñ­ µ»­ñ³­µ³ñ ÙïóÝ»­Éáí Ù³ï­Ý»­ñÁ, ÙǨÝáõÛÝ µ³­Å³­Ïáí »ñ­Ïáõ ϳ٠»­ñ»ù Ñá­·Ç ·Ç­ÝÇÝ Ï³Ù áõÕ­ïÇ áõ ÓÇáõ ϳ­ÃÁ ÉóÝáõÙ ¿ÇÝ §Û³Ý­Û³· á­ñá­í³ÛÝ Çõ­ñ»³Ýó ǵñ¨ Ç ïÇÏë áõ­éáõ­óÇÏë¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÐÛáõ­ñ»­ñÁ Ýñµá­ñ»Ý Ññ³­ ųñ­íáõÙ »Ý ÝáõÛÝÝ ³­Ý»É, ¨ ³Û¹ óÝÓ­ñ³­Íá­ÛÇó ÙÇï­ùÁ Ù³ù­ñ»­Éáõ ÙÇ³Ï áõ­ÕÇÝ ÙÝáõÙ ¿ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ³­ÕáÃùÝ áõ Ñá·¨áñ Ý»­ñÇ­Ù³ë­ï³­íáñ­Ù³Ý ³å­ñáõ­ÙÁ: γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óáõ §²Õ­í³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑÇ å³ï­Ùáõí۳ݦ Ù»ç áñ¨¿ ·áñÍ­ãÇ Ñ»ï ϳå­í³Í ¹ñí³­·Á` Ïñá­Ý³­Ï³Ý, å³­ï»­ñ³½­Ù³­Ï³Ý, û ³ÛÉ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳Ý, ³Ý­Ï³Ë Çñ Ù»Í Ï³Ù ÷áùñ ϳñ¨á­ñáõíÛáõ­ ÝÇó` í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ ½ñáõ­ó³Ýá­í»­É³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí ³ã­ùÇ ÁÝÏ­ÝáÕ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ëï»Õ­Í³­·áñ­Íáõí۳Ý, á­ñÇ Ù»ç µ³­ñÇã³ñ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáí ѳݭ¹»ñÓ` Áݭϳ­É»­ÉÇ »Ý Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ ñÁ, ïå³­íá­ñÇã ¿ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³Û­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ú­ñǭݳÏ` л­ñ³Ï­ÉÇ ¨ Êáë­ ñá­íÇ Ãßݳ­Ù³Ý­ùÇ, í»ñ­çÇ­ÝÇë ·³­ÑÁÝ­Ï»­óáõÃ­Û³Ý ¹ñí³­·áõÙ »ñ¨áõÙ ¿ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹³­í»­ñÇ, Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ Ëá­ñ ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, Ñ»­ñá­ ëÇ ¹ñ³­Ù³­ïǽ­ÙÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ­ÅÁ: л­ñ³ÏÉ Ï³Û­ë»ñ û·­ÝáõÃ­Û³Ý ¹Ç­Ùáõ­ÙÇÝ Ñá­Ý»­ñÇ Ã³­·³­íáñ æ»­µáõ ʳ­ù³­ÝÁ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿ ß³­ ѳ­í»ï ѳ­Ù³­Ó³Û­Ýáõí۳ٵ ¨ ÁÝ­ïÇñ Ñ»Í­Û³É áõ ³­Õ»Õ­Ý³­íáñ ½áñù ¿ áõ­ Õ³ñ­ÏáõÙ: Èë»­Éáí Ó³Û­Ý»ñ` §Ù»Í ó­·³­õáñÝ Êáë­ñáí` Û³­ñáõ­ó»³É ǵñ¨ ½Ñ»­Õ»Õ ³Ý­ÑáõÝ, ϳ٠áñ­å¿ë ³­éÇõÍ Áݹ­¹¿Ù áñ­ëáñ­¹³ó ¨ ǵñ¨ ³ñç áñ­¹»­Ïá­ïáñ¦, Ëá­ñ³Ù­ïá­ñ»Ý ÷áñ­ÓáõÙ ¿ óáõÛó ãï³É §½»ñÏÝ­ãÇÉÝ Çõñ Û»­ ñ»­ë³ó Ýá­ñ³¦, ¨ ÙÝáõÙ ¿ Ñå³ñï: г­çáñ­¹áõÙ »Ý ÷á­Ë³­¹³ñÓ Ñá­Ëáñ­

ï³Ýù­Ý»ñ, ³­Ñ³­µ»Ï­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ óùó­ÝáÕ Êáë­ñáíÝ ³­ëáõÙ ¿. §º­Ã¿ Û³Õ­Ã»É áã ϳ­ñ³ë­ó»ë` ÇëÏ Ù»­é³­Ý»É ÁÝ­¹¿±ñ­ áã¦: Ðá­Ý»­ñÁ ³ñ­ß³­íáõÙ »Ý Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ½áñ­ùÇ ³éç¨Çó, §¨ »­Õ»Ý ǵñ¨ ½÷á­ßÇ, ½áñ ï³­ÝÇ ÙññÇϦ: ä³ñ­ïáõÃ­Û³Ý Ñ»­é³Ý­Ï³ñÝ ½·³­óáÕ å³ñ­ëÇÏ Ù»­Í»­ñÁ »ñÏÙïáõÙ »Ý, û §ÙÇÝ㨠ۻ±ñµ ­Ñá­ë»ë­óÇÝ íï³Ïù ³­ñ»³Ýóë¦, ¨ á­ñá­ßáõÙ »Ý Êáë­ñá­ íÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý ·³­ÑÇÝ Ýëï»ó­Ý»É Ýñ³ γ­í³ï áñ­¹áõÝ: ä³ï­Ù³Ñá­·»­ µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ûë Ç­ñ³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ å³ï­ÙÇ­ãÇÝ ÙÕáõÙ ¿ Êáë­ñá­íÇÝ Óá­Ý³Í ϳ­Ýá­ÝÇÏ Ý»ñ­µá­ÕÇ: γ­í³­ïÁ л­ñ³Ï­ÉÇ ³­ç³Ï­óáõí۳ٵ Ù»Í ½áñ­ùáí ·³­ÉÇë ¿ Ñáñ íñ³, å³ñ­ëÇó ÏáÕ­ÙáõÙ ß³­ï»­ñÁ §ûñÑ­Ý¿ÇÝ ½Î³­õ³ï ¨ ³­ë¿ÇÝ. §²ñ­ù³Û, ѳ­õÇ­ï»³Ý Ï»³ó¦: ²Ù­µá­ËÇ ³Õ­Ùáõ­ÏÁ Éë»­Éáí` Êáë­ ñá­íÁ ѳñó­ÝáõÙ ¿, û §½Ç±Ýã­»Ý Ó³ÛÝù ÏáÕ­Ù³ÝóÝ ³Û­Ýá­óÇϦ: ´á­Éá­ñÁ ÉéáõÙ »Ý, ¨ ݳ ÏñÏÝáõÙ ¿ ѳñ­óÁ áõ ëï³­ÝáõÙ í»­Ñ»­ñáï å³­ï³ë­Ë³Ý. §¼Ç±Ýã­»Ý ³Ý­Ï³ñ· ÑÝãÙáõÝù µ³ñ­µ³­éáóÝ: ºõ Ýá­ù³ ³­ë»Ý. ø³Ý­½Ç ϳ­ ÙÇ Ã³­·³­õá­ñ»É ÷á­Ë³­Ý³Ï ùá áñ­¹Ç ùá γ­õ³ï, ¨ ³­Ù»­Ý»­ùÇÝ Áݭó­ Ý³Ý ³é ݳ¦: ºñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íǭ׳­ÏÁ Ó»éù ¿ µ»­ñáõ٠ɳñ­í³­ÍáõíÛáõÝ ¨ Áݭϳ­É»­ÉÇ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»ñ. ó­·³­íá­ñÁ §µ³­Ë»³É ½ÏáõñÍë` Ñ»­Í»­Éáí ³­ë¿ñ. ì³Û ÇÝÓ, »­ÕáõÏ »Ù »ë¦: ¸ñí³­·Á ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ áñ­å»ë íÇ­å³­Ï³Ý å³­ïáõÙ, ѳ­Û»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ݻݷ Ãßݳ­Ùáõ Ï»ñ­å³ñÝ ³Ý­·³Ù Ó»éù ¿ µ»­ñáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ·Í»ñ, ¹³é­ÝáõÙ ¹ñ³­Ù³­ïÇ­Ïá­ñ»Ý ³½­¹»­óÇÏ: Øáí­ë»ë γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óáõ á­×³Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ³Ûë Ûáõ­ñ³­Ñ³ï­ ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Áݹ·Í­íáõÙ »Ý, ǭѳñ­Ï», æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ: Üñ³ áõ­ÅÁ ¨ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÁ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ ѳñ¨³Ý ѽáñ ïÇ­ñ³­Ï³É­Ý»­ñÁ. Ýñ³Ýù å³ï­íáõÙ »Ý æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ §·»­ñ³Ñé­ã³Ï¦ ¨ ÙÇßï §Í³Û­ñ³­÷³­é»³É¦ ³Ý­ÓÁ, Áݭͳ­Ý»ñ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ Ýñ³Ý ѳ­ñ³­íÇó áõ ³ñ¨Ùáõï­ùÇó, ¨ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇÝ Ý³ ÙÇßï å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿. §Û²ë­ïáõ­ ÍáÛ ¿ ½û­ñáõ­ÃÇõÝ ¨ ÷³éù ÇÙ¦` ³Ý­ßáõßï ³­Õáíù³­ÛÇÝ Áݹ­ÙÇ­ç³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ ñáí ¨ å³ï­ÙÇ­ãÇ Ý»ñ­µá­Õáí ß³­Õ³Ë­í³Í: ä»ñ­×³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ïáõ­Ùáí µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý ³Ûë ÙÇ­ïáõ­ÙÁ ¹áõñë ¿ ·³­ÉÇë Ù³ñ¹­Ï³Ýó ³ß­Ë³ñ­ ÑÇó, Ù»Í ï³­ñ³­Í³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ëï³­ÝáõÙ. æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇÝ »ñÏñ­å³­·áõÙ »Ý ³Ý­·³Ù ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»ñÝ áõ ·³­½³Ý­Ý»­ñÁ: ºí Ññ³­ß³­å³­ïáõ­ÙÁ ÏñÏÇÝ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ Ç­ñ³­Ï³Ý-Ù³ñÙ­Ý»­Õ»Ý »½­ñ»ñ. ѽáñ ÷ÇÕÝ ¿ ·³­ÉÇë, §á­ñáÛ ·»­ñ³­Ý³Ó¨ ëñáõÝùÝ áñ­å¿ë ½É»³éݦ µ³ñÓñ å³­ÑáõÙ ¿ÇÝ Ñëϳ Ù³ñ­ ÙÇ­ÝÁ, ÇëÏ »ñ­Ï³ñ å³­ïÇ­×Ç ÝÙ³Ý í³Ûñ ϳ­Ë³Í ÏÝ×Ç­ÃÁ §³Ûëñ ³Ý¹ñ ëï¿å ¹³ñ­Óáõ­ó³­Ý»­Éáí, ½ïáõñ¨³­éáõ­ÃÇõÝ ßÝãáÛÝ Áݹ Ëéã³­÷áÕÝ ³ñ­ï³ùë ѻխÉáí­…³­Ñ³­µ»Ï ½³ñ­Ñáõ­ñ³­Ýûù ¹á­ÕáõÙÝ áõ­Ý¿ñ ½µÝáõ­ÃÇõÝ Ù³ñ­¹áÛ¦: ²Ûë å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ç­ñ»­Õ»­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ½áõ­·³Ïó­íáõÙ ¿ ÙÇßï

µ³ñÓñ í»­ñ³­ó³ñÏ­Ù³­ÝÁ` å»ñ­×³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ µ³­é³­Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ï³­Ýá­ÝÇÏ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñáí: ²­Ñ³ ¹³­í³­¹Çñ ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ³­é³ç µÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ ½µá­ë³Ý­ùÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, áõñ ½·³­ÉÇ ¿ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ËñÃݳ­µ³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ. §¼Ç Ç Å³Ù ï³­å³­Ï¿½ ³­õáõñóÝ ³­é»³É ·»­ñ³Ñ­ñ³ß 廭ﳭϳ­ÝÇÝ ½³­½³­ï³­½³ñÙ ïáÑÙÝ Ç Ñá­íÇïë µ³ñÓ­ñ³­µ»ñÓ É»­ñ³ÝóÝ` µ»ñÏ­ñ¿ñ¦, ¨ ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ Ñ³ÛïÝ­í³Í ݻݷ Ù³ñ­¹³ë­å³­ÝÁ` §Éó»³É íÇ­ñ³­·³­ÛÇÝ ·³­½³­Ýáõ­Ã»³Ùµ ½³Û­ñ³·­Ý»³É íÇ­ñ³­õá­ñ¿ñ ½³­Ù»­Ý³ÛÝ Ù³ñ­ÙÇÝÝ Ýá­ñ³, ¨ ǵñ¨ ½ÃÇõ­Ý³­õáñ ûÓ Ë³­Í³­ÝáÕ ëñïÙïáõ­Ã»³Ùµ Ýñ³­Ý³­Ïá­ïáñ ¨ í³­ Õ³­Ï³­õáñ Ëá­óáï­Ù³Ùµ` ³Ý­Ë³­Û³­µ³ñ Û»ñ­ÏÇñ ÁÝ­Ï»­ÝáÛñ ½Çõñ ï¿ñݦ: îå³­íá­ñÇã ³½­¹»­óÇ­ÏáõíÛáõÝ ëï»Õ­Í»­Éáõ á­×³­ÛÇÝ ³Ûë ѳ­Ù³­ï»ùë­ ïáõÙ, µÝ³­Ï³Ý ¿, áñ Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý µ³­é³­ÛÇÝ Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»ñ, Ñá­Ù³­ ÝÇ­ß³­ÛÇÝ å»ë­å»­ëáõíÛáõÝ. §Àß­ï³­å»­ó³õ, ï³·­Ý³­å»­ó³õ, ï³­ñ³­Ïáõ­ ë»­ó³õ ³­é³­õ»É ù³Ý Û³­õáõñë Úá­µ³Û ³ñ­¹³­ñáÛ. Åá­Õá­í»³ó ¨ ·áõ­Ù³­ ñ»³ó ½½ûñëÝ Çõñ¦, ϳÙ` §êÏë³õ ÙñÙ黳É, »­É³­Ý»É, ï³­ñ³­Í³­Ý»É ¨ ³­å³­Ï³­Ý»É ½¹³ßïë ¨ ½É»­ñÇÝÝë¦, ¨ ϳÙ` §í³­é»­ó³Ý, µáñ­µá­ù»­ó³Ý ¨ ³Û­ñ»­ó³Ý ǵñ¨ ÷áõßù Ç Ù»ç ÑñáÛ¦: ä³ï­Ï»­ñ³­íáñ Ùï³­Íá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ÝáõÛÝ­å»ë ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­éáõÛ­óÇ Ù»ç ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ³ß­Ë³ñ­ ÑÇ »ñ­Ï³ï­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ µ³­ñÇ-ã³ñ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí. §Æ­Ù³ë­ ïáõÝù Ýá­ó³ ÛÇ­Ù³­ñ»­ó³Ý, ù³çù Ýá­ó³ í³­ï»­ó³Ý, ëå³é­Ý³­ÉÇù Ýá­ó³ ¹³­¹³­ñ»­ó³Ý, ݳ­Ñ³­ï³Ïù Ýá­ó³ Õá­Õ»­ó³Ý, µ³½­Ùáõ­ÃÇõÝù Ýá­ó³ ë³­ ϳ­õ³­ó³Ý¦: ä³ï­Ï»­ñÁ ïå³­íá­ñÇã-Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ ¹³é­Ýáõ٠ݳ¨ ì³­ã»Ç Ý»ñ­µá­ÕÇ Ù»ç, áõñ ÏñÏÇÝ ³é­Ï³ ¿ §ïÇ»­½»­ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý¦ ѳ­Ïáõ­ÙÁ. §º­Ã¿ ½Éáõ­ëÇÝÝ ³­ÍÇó ù»½ Ûû­ñǭݳÏ` ÛáÛÅ Íǭͳ­Õ»­ÉÇ ¿ Ç­Ù³ëï­Ýáó` »ñ­Ïá­ ï³­ë³Ý ³Ý­·³Ù Ç ï³ñ­õáçÝ íǭųÍ, ųݭﳭÏáÍ, ٳݭ·³­Õ³Ó¨, ÏÇ­ë³­ ·áõÝï, Ëá­Ý³­õ³­ÉÇó, ÏÇ­ë³­ÉáÛë, ÑÇ­õ³Ý­¹áï, ·Ç­ß»­ñ³·­Ý³ó, ˳­õ³­ñ³­ ë¿ñ, Éáõ­ë³­ï»³ó, ãÕçϳݭٳÝ, 峭ϳ­ëÁݭóó, Ññ³­ï³Ýç¦: ÊÇëï µ³­ ݳë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ³Ûë ٳϭ¹Çñ­Ý»­ñÇÝ Ñ³­ñ³¹ñ­íáõÙ ¿ ѳ­Ï³­é³­ÏÁ. §ÆëÏ ¹áõ Édz­É³ÛÝ, µ³ñÓñ, ³­õ»­ï³­µ»ñ, Ññ»ß­ï³­Ï³­Ï»ñå, áõ­ñ³­Ë³­ñ³ñ, ù³­ç³­É»­ñÇã, å³Û­Í³é, ·»­Õ»­óÇÏ ù³Ý ½³­Ù»­Ý³ÛÝ Ñ³­ë³­Ï³­ÏÇó ÁÝ­Ï»ñë ùá¦: ²Ý­Ï³Ë ×á­éá­Ù³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ïáõ­ÙÇó` å³ï­Ï»­ñÇ ³­é³­çÇÝ Ï»­ëÁ ϳ٠Éáõë­ÝÇ Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝÝ áõ Éáõë­ÝÇ µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ ¨ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳ٵ ѳ­Ù³­å³­ï³ë­Ë³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ ëï»Õ­ ÍáÕ: ÆëÏ Ñ³­çáñ¹ ѳï­í³­ÍáõÙ ì³­ã»Ç µÝáõ­Ã³·ñ­Ù³Ý Ó­¨Á áõÕ­Õ³­ÏÇ µ³­ñáõ ¨ ɳ­íÇ í»­ñ³­ó³ñÏ­í³Í ϳ­Ýá­ÝÇ­ÏáõíÛáõÝ ¿, áñ­ï»Õ, áñ­å»ë ϳ­ ÝáÝ, ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ ϳñ¨áñ ã»Ý:

Æ­ñ³­Ï³Ý, áã í»­ñ³­ó³­Ï³Ý µÝáõ­Ã³·ñ­Ù³Ý ÙÇ­ïáõ­ÙÁ ϳ ݳ¨ ²Õ­í³Ý­ ùÇ µÝáõí Û³Ý Ýϳ­ ñ³·­ ñáõí Û³Ý Ù»ç, áõñ ½·³­ ÉÇ ¿ ö³ñ­ å»­ óáõ ÏáÕ­ ÙÇó ²­ñ³­ñ³ï­Û³Ý ¹³ß­ïÇ å³ï­Ï»ñ­Ù³Ý ÏÝÇ­ùÁ` ϻݭ볭ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý ¨ ·»­Õ»­óÇ­ÏÇ ³Û­ë³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ Áݹ·­ÍáõÙ­Ý»­ñáí. §´³­ñ»­í³­Û»­Éáõã ¨ ó³Ý­ ϳ­ÉÇ ¿ ³ß­Ë³ñÑÝ ²­Õá­õ³­ÝÇó` ³­Ù»­Ý³­·Çõï ß³­ÑÇõù ¨ µ³ñÓ­ñ³­µ»ñÓ Ïá­Ñ³­Ïûù Îáí­Ï³­ë³Û: ºõ ·»ïÝ Ù»Í Îáõñ` Ñ»­½³­ë³Ñ ·Ý³­óÇõù µ»­ñ»­ Éáí ÛÇÝ­ù»³Ý ½ÓÏáõÝë Ù»­Í³­Ù»Íë ¨ Ù³­ëáõÝë, ×»­Ù»­Éáí ·³Û ³Ý­ó³­Ý¿ ¨ ³Ý­Ï³­ÝÇ Ç ÍáíÝ Î³ë­åÇó: ºõ áñ ßáõñç ½Ýá­í³õÝ »Ý ¹³ßïù` ·ï³­ÝÇ Ç Ýá­ë³ Ñ³ó ¨ ·Ç­ÝÇ ß³ï, ݳõà ¨ ³Õ, ³å­ñ»­ßáõÙ ¨ µ³Ù­µ³Ï ¨ ³Ý­µ³õ Óǭû­ÝÇù¦ ¨ ³ÛÉÝ: ²Û­ëÇÝùÝ` Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý å³ï­ Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ѳï­í³Í­Ý»­ñÁ, ÇÝã­å»ë ¨ §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ²­Õá­õ³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑǦ ·ñùÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ óáõÛó »Ý ï³­ÉÇë, áñ Øáí­ë»ë γ­Õ³Ý­ ϳï­í³­óÇÝ ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÇ Ù»ç áñ­ù³Ý ¿É Ù»Í Í³­ í³­Éáí Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ Ïñá­Ý³Ëá­Ñ³­Ï³Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»ñ, ¹Ç­ÙáõÙ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ, µ³Ûó Ç Ñ³ñ­ÏÇ û·­ï³­ ·áñ­ÍáõÙ ¿ Ç­ñ³­Ï³Ý Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ ¨ë, ݳ¨ Ãßݳ­Ùáõ Ï»ñ­å³­ñáõÙ, ÝáõÛÝ­ù³Ý ³Ý­Ã³­ùáõÛó ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ³ñ¨»É­ Û³Ý ½ñáõÛó­Ý»­ñÇ Ï»Ý­ó³­Õ³­ÛÇÝ Ýëïí³Í­ùÁ ¨ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ Ç­ñ»­Õ»­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ` óÝÓñ ·áõ­Ý³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí: ¶áõ­ó» ¹³ ¿É ¿ Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõÝ áõ­Ý»­ ó»É, áñ Ñ³Û ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ³Ýӭݳ­íá­ñáõí۳­ÝÁ ÓáÝ­ í³Í ³­é³­çÇÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý »ñ­ÏÁ ³Ù­÷á÷­í³Í ¿ γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­ óáõ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ù»ç: ²ñ­¹»Ý ÇëÏ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïá­ñ»Ý Ýϳ­ñ³·­ñ»­Éáí æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ ¹³­í³­¹Çñ ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ` å³ï­ÙÇ­ãÁ Ù»ç ¿ µ»­ñáõÙ Ýñ³ 峭ɳ­ï³­Ï³Ý µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ ¸³í­Ã³Ï ø»ñ­Ãá­ÕÇ àÕ­µÁ ³Ù­µáÕ­çáõí۳ٵ:

¸²ì­Â²Î øºð­ÂàÔ Üñ³ Ù³­ëÇÝ ·Ç­ï»Ýù ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ ³ÛÝ, ÇÝã ѳ­Õáñ­¹áõÙ ¿ γ­Õ³Ý­ ϳï­í³­óÇÝ: º­Õ»É ¿ 峭ɳ­ï³­Ï³Ý µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ, É³í ¿ Ç­Ù³­ó»É áã ÙdzÛÝ ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûɨ ³Ý­ïÇÏ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÁ: àÕ­µÇ ëϽµáõÙ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ Ëáë­ùÇ ·Ç­ï³Ï á­·áõÝ, áñ ÑÇ­ ß»ó­ÝáõÙ ¿ §³é Ùáõ­ë³­ÛÇݦ ѳÛï­ÝÇ ¹Ç­Ùáõ­Ù³Ó¨Á: ÆëÏ æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ Ý»ñ­µá­ÕÇ Ù»ç ϳ ݳ¨ ³Ûë­åÇ­ëÇ å³ï­Ï»ñ. §ì³­ñ¿ñ ½Ï³éë ²­ñ»­ëÇ Ç Ù¿ç ³ë­ï»­Õ³óݦ: ²Ûë­åÇ­ëáí` 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³Ûë µ³Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ³­é³­çÇÝ ³Ý­·³Ù ·ñáõÙ ¿ ëá­íá­ñ³­Ï³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ·áñÍ­ãÇ, Ç­ñ³­ Ï³Ý Ù³ñ­¹áõ Ù³­ëÇÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝ` §àÕµ Ç Ù³ÑÝ æ»­õ³Ý­ß¿­ñÇ…¦, áñ­ï»Õ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ ¿ ͳۭñ³­Ï³­åÇ ÇÝù­Ý³­ ïÇå Ñݳ­ñ³Ýù. Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ïáõÝ ëÏëíáõÙ ¿ ѳ­Ûáó ³Û­µáõ­µ»­ÝÇ Ñ»ñ­Ã³­Ï³Ý ï³­éáí, ³Û­ëÇÝùÝ` ³ÛÝ Ï³½Ù­í³Í ¿ 36 ïÝ»­ñÇó: л­Õǭݳ­ÏÁ Ý»ñ­Ï³ ¿ »­Õ»É ÙÇÝ㨠ó­Õáõ­ÙÁ »­Õ³Í Ç­ñ³­íǭ׳­ ÏÇÝ ¨ Ã³Õ­Ù³Ý ³­ñ³­ñá­Õáõí۳­ÝÁ, Éë»É áÕ­µ³ñ­Ïáõ­Ý»­ñÇ ë·á »ñ­·»ñÝ áõ ÷³­é³­µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¨ Çñ »ñ­ÏÇ ÑÇ٭ݳ­Ï³­Ýáõ٠ϳ­Ýá­ÝÇÏ Ï³­éáõó­ í³Í­ùÇ Ù»ç Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý §É³É­Û³ó »ñ­·Ç¦ ï³ñ­ñ»ñ: àÕ­µÇ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ »­ñ»ù Ù³­ë»­ñÇó ³­é³­çÇ­ÝáõÙ í»­ñá­ÑÇß­Û³É ¹Ç­Ùáõ­ÙÇó Ñ»­ïá ѳ­Ù³­Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ë·á Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝÝ ¿. 㿱 áñ §»ñÏ­ñÇ å³ßï­å³­ÝÁ¦ ³Ûɨë ã­Ï³, µá­Éá­ñÇ íñ³ ³­Ý»Íù ¿ ó÷­í»É: êáõ­·Á ¹³é­ÝáõÙ ¿ ѳ­Ù³­ï³­ñ³­Í³­Ï³Ý, »ñµ §³ñ¨»É­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ù»Í µ»­ÏáõÙݦ áõ »ñÏ­ñáõÙ ÑÝãáÕ §Ïáñ­Í³Ý­Ù³Ý ³­Õ³­Õ³­ÏÁ¦ ëïÇ­åáõÙ »Ý, áñ §»ñÏ­ñ³­ÍÇÝùë ³­Ù»­Ý³ÛÝ áÕ­µ³ë­ó»Ý Áݹ Çë¦, ù³­ÝÇ áñ ³Ù­µáÕç §Ù»­Í³ë­ù³Ýã ï»­ñáõ­ÃÇõݦ-Á Ïáñ­Í³Ý­í»ó, §Ññ³­ß³­ÉÇ å»­ïáõ­Ã»³Ý ׳­é³­·³Ûæ-Á ßÇ­ç»ó: êáõ­·Á ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ Ý»ñ­µá­ÕÇÝ, ¨ ϳ­Ýá­Ý³­ Ï³Ý å³­Ñ³Ý­çÁ ëï³­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå ³ñ­ï³­ ѳۭïáõíÛáõÝ. Ç߭˳­ÝÁ §¿ñ Ýëï»³É áñ­å¿ë ³­éÇõÍ Ç Ùáñ­õáç¦, §ÜÇñ­Ñ¿ñ Ç Ù³ñ­ÙÇÝ ³ÛÉ Ñá·­õáÛÝ ³ñíÝáõ­Ã»³Ùµ¦: ¶Ý³­Éáí Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ¹³é­Ýáõ٠ݳ¨ Ç­ñ³­Ï³Ý Áݭϳ­É»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ. ä³Û­Í³é ùá ³ñ­÷ÇÝ ¿ñ Ù»½ ÉáÛë ³Ý­Ùáõï, àÑ Ã¿ ½ÇÝã ·Ç­ß»ñ ˳­õ³ñ ÃËå³­ÑáÍ… Ü»ñ­µá­ÕÁ ͳ­í³É­íáõÙ ¿ ÝáõÛÝ ï³­ñ³­Í³­Ï³­Ýáõí۳ٵ. æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ ³­Ýáõ­ÝÁ ë÷éí»É ¿ ³Ù­µáÕç ³ß­Ë³ñ­Ñáí, ѳ٭µ³­íÁ ÑÝãáõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­ ÑÇ ãáñë ͳ­·»­ñáõÙ, ¨ ïÇ»­½»ñùÝ ¿ ·á­íáõÙ Ýñ³ Ç­Ù³ë­ïáõíÛáõ­ÝÁ. §Àݹ ³­Ù»­Ý³ÛÝ »ñ­ÏÇñ »É ѳ٭µ³õ Ýá­ñ³. //ºõ Ç Í³·ë ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Í³­õ³­É»­ó³õ

³­ÝáõÝ Ýá­ñ³¦: ²Ý­·³Ù Ñáõ­Ý³ó ϳÛëñÝ áõ ѳ­ñ³­íÇ Ç߭˳ݭݻñÝ ¿ÇÝ ï»Ý­ãáõÙ ï»ë­Ý»É Ýñ³Ý: ´³Ûó ß³ï »Ý Ù³ñ­¹áõ Ù»Õ­ù»­ñÁ. ¨ ³Ûë áÕ­µ³­ ÛÇÝ íǭ׳­ÏÁ Ç­ñ»Ýó µá­Éá­ñÇÝ Ñ³­ë³í ã³­ñÇ ÍÝáõÝ­¹Ç Ó»é­ùáí, á­ñÁ Ù»Í Ç߭˳­ÝÇ Ñá­í³­Ý³­íáñ­Û³É­Ý»­ñÇó ¿ñ: ²­Ñ³ ¨` ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ, ³å­ñáõ­ÙÇ Ñ³­ËáõéÝ Áݭóó­ùÁ §Ë³é­ÝáõÙ ¿¦ áÕµ-åá»­ÙÇ Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ Ï³­ Ýá­ÝÁ, Ç­ñ³ñ »Ý ÷á­Ë³­ï»­ÕáõÙ áÕ­µÁ, Ý»ñ­µáÕÝ áõ ³­Ý»Í­ùÁ` Ù»Í Ù³­ë³Ùµ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç, »ñµ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ Ù»­ ͳó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ϳñ­Í»ë ϳñ¨á­ñÁ Ç­ñ³­Ï³Ý ¹»å­ùÇ Ï³Ù Ï»ñ­å³­ñÇ µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ×ßÙ³­ñÇï á­ñá­ß³­ÏÇáõíÛáõ­ÝÁ ã¿, ³ÛÉ ¹ñ³Ýó ËáñÑÁñ­ ¹³Ýß­í³Í í»­ñ³å­ñáõ­ÙÁ, ù³­ÝÇ áñ Ý»ñ­ùÇÝ áõÅÝ áõ Ó·ïáõÙÝ ¿ áõ­ë³­Ý»­ Éáõ Ù»Í ³½­¹³­ÏÁ, á­ñÁ ¨ë ­ÙÇç­Ý³­¹³­ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­ÝáÝ­Ý»­ñÇó ¿: ´á­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ å³Û­Ù³­Ý³­Ï³Ý ѳ­çáñ¹ ß»ñ­ïÁ ã³­ñ³­·áñ­ÍÇ ÝÏ³ï­ Ù³Ùµ ï³Í­íáÕ ³­Ý³ñ­·³Ý­ùÇ Ëáë­ù»ñÝ »Ý, ݽáí­ùÁ, ³­Ý»Í­ùÁ: ´Ý³­Ï³­ Ýá­ñ»Ý ³Ûë ѳï­í³­ÍáõÙ å³ï­Ï»ñÝ ³­í»­ÉÇ Ç­ñ»­Õ»Ý ¿ ¹³é­ÝáõÙ. ÃáÕ ³Û¹ §ã³­ñÇ ÍÝáõÝ­¹Çݦ ¨ §³­Ýû­ñ¿­Ýáõ­Ã»³Ý áñ­¹áõݦ ³­Ý»Í­ùÁ å³­ñáõ­ñÇ, ÙÇßï Ýñ³ ׳­Ý³­å³ñ­ÑÁ ÷³Ï­íÇ, Óá­ñÇ ³·­é³í­Ý»­ñÁ ëɳ­Ý³Ý ¹»­åÇ Ý³, ¨ í³Û­ñÇ ·³­½³Ý­Ý»ñÝ ëå³­ë»Ý Ýñ³Ý, áñ­¹»ñ áõ ÙÏÝ»ñ ÍÝí»Ý Ýñ³­ÝÇó, áñ` ²­Õ»­Ï¿½ ïá­ãáñ­ÙáõÝù µáñ­µá­ù»³É Ç ÝÙ³` λñ­ó»Ý ³é­Å³­Ù³ÛÝ ½ïÇ­ñ³ë­å³Ý Ù³ñ­ÙÇÝ Ýá­ñ³: àã µ³­Ý³­Ï³Ý á­×Ç­ñÇ ³Ý­ã³­÷»­ÉÇáõíÛáõÝÝ Áݹ·Í­íáõÙ ¿` ³­Ý»Í­ùÇ Ç­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý ÏñáÕ­Ý»ñ ¹³ñÓ­Ý»­Éáí ã³­ñÇ Ëï³­óáõ٠ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ áõ ½»­éáõÝ­Ý»­ñÇÝ, áñ å³ï­Ï»ñÝ ³Ù­÷á÷­íÇ Ù³ñ­¹³ë­å³­ÝÇ Ù³ñÙ­ÝÇ ¹³­Å³Ý ³­Õ³­í³­ÕáõÙ­Ý»­ñáí. Ó»é­ù»­ñÁ, áñ µ³­ñ»­ñ³ñ ïÇ­ñáçÝ ëå³­Ý»­ óÇÝ, ¨ áï­ù»­ñÁ, §áñ Ïá­Ë»­óÇÝ ½Ññ³­ß³­ÉÇ å³ï­Ï»ñݦ, ÃáÕ §áõñ­Ï³­ÍÇÝ ³Ë­ïÇõݦ ·á­ë³­Ý³Ý, ó»­óÁ Ýñ³ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ Ëá­óá­ïÇ, û­ÓÇ ÃáõÛ­ÝÁ Ýñ³ íñ³ ѻխíÇ: à­ãÇÝã, 볭ϳÛÝ, ãÇ Ù»Õ­ÙáõÙ Ïáñë­ïÇ ³Ý­ë³Ñ­Ù³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ÏñÏÇÝ Ñ³­çáñ­¹áõÙ »Ý áÕ­µÇÝ Ñ³­Ù³¹ñ­í³Í Ý»ñ­µáÕ­Ý»­ñÁ` Ýá­ñÇó ÝáõÛÝ­ åÇ­ëÇ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí: Ø»Í Ç߭˳­ÝÁ §×ßÙ³­ñÇï ˳­Õ³­Õáõ­Ã»³Ý ×ñ³·¦ ¿ñ, áñ §Ú³é­Ý¿ñ Ç ùÝáÛ Çµñ¨ Ïá­ñÇõÝ ³­éÇõ­Íáõó¦, ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ÑÇ­ Ù³` ì»­ñ³­ó³õ Ù»ñ ó·, í»­ñ³­ó³õ ³­Ãáé. ºõ ÷³éù í³­Û»É­ãáõ­Ã»³Ý Áݹ ù»½ ó­Õ»­ó³õ… ÂËå³­Ù³Í ·Ç­ß»­ñÁ ͳͭϻó Ýñ³ ¹»Ù­ùÁ` ³Ý­÷³­ñ³­ï»­ÉÇ ëïí»ñ Ý»­ ï»­Éáí Ûáõ­ñ³­ÛÇÝ­Ý»­ñÇ íñ³: л­Õǭݳ­ÏÁ ï³·­Ý³­å³­Ñ³ñ ³Ûñ­íáõÙ ¿, »ñµ µ³ñÓ­ñ³­·³Ñ ³­Ãá­éÁ ó­÷áõñ ¿ ï»ë­ÝáõÙ: æÇ­í³Ý­ßÇ­ñÇ Ñ»­é³­Ý³­ÉÁ ÙËÇ­

ó­ñáõÃ­Û³Ý ×³­Ý³­å³ñ­ÑÁ ÷³­Ï»ó, ¨ µá­Éá­ñÇ ³ã­ù»­ñÁ ÙdzÛÝ ³ñ­ï³­ëáõ­ ùÇ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»ñ »Ý Ãá­ñáõÙ: ´á­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­çáñ¹ ß»ñ­ïÁ ϳå­íáõÙ ¿ ¿­åǭϳ­Ï³Ý ѳï­í³Í­ Ý»­ñÇ Ï³Ù ¹»å­ùÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý Ñ»ï, á­ñÁ ÏñÏÇÝ å»ïù ¿ ÁÝ­¹áõ­Ý»É å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý, ù³­ÝÇ áñ ÷³ë­ïÁ ¨ë ­Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ í»­ñ³­ó³ñ­ ÏáõÙ­Ý»­ñáí, áñ­ï»Õ ϳñ¨á­ñÁ µ³­ñá­Û³¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ­Ý»ñÝ »Ý` ÙÇßï Áݹ·Í­í³Í ½·³ó­ÙáõÝ­ù³Û­Ýáõí۳ٵ: ²Û­ëÇÝùÝ` ÏáÝÏ­ñ»ï Ýϳ­ ñ³·­ñÇÝ` û ÇÝã­å»ë, ÇÝã áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ ñáí ï»­ÕÇ áõ­Ý»­ó³í ݻݷ ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ÷á­Ë³­ñÇ­ÝáõÙ »Ý ß³ï ³­í»­ÉÇ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõ­ÝÁ, µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ ñÁ, á­ñáÝù Ïáã­í³Í »Ý ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ߻߭ﻭÉáõ Ïáñë­ïÇ ³Ý­ë³Ñ­Ù³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ. ¶Éá­ñ»­ó³õ í¿ÙÝ Ï»Ý­¹³­ÝÇ ¨ ѽáñ, ºõ å³­ñÇëåÝ ³Ù­ñáõ­Ã»³Ý Ëáñ­ï³­Ï»­ó³õ, ²ß­ï³­ñ³ÏÝ µ³­Ý³­õáñ ï³­å³­É»­ó³õ, ºõ ó³ÝÏÝ ßÇ­Ýáõ­Ã»³Ý Ëñ³­Ù³­ï»³É ù³­Ï»­ó³õ: ¼áõ­·³­Ñ»­é³­µ³ñ ÙÇßï Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ݳ¨ ϳ­Ýá­ÝÇ í»­ñ³­ó³ñ­Ïáõ­ ÙÁ. Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÁ §¼³Ý­·Çõï Ïáñë­ï»³Ý ÷á­ñ»­óÇÝ Ëáñ­Ëá­ñ³ï, //¼Ç ½Ñá­íÇíÝ µ³­ñÇ ÁÝÏ­Éáõ­½»ë­ó»Ý Ç ÝÙ³¦ ¨ ³ÛÉÝ: ´³­í³­Ï³­ÝÇÝ ë»ÕÙ ¿ Ç­ñ³­Ï³Ý »­Õ»­ÉáõÃ­Û³Ý å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ³Ý¹­ñ³­¹³ñ­ÓÁ, á­ñáí ÷³ë­ïá­ñ»Ý ³Ù­÷á÷­íáõÙ ¿ µáõÝ ¿­åǭϳ­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÁ. ȳ­ñ»³ó ½³­Õ»ÕÝ Çõñ µ³Ý­ë³ñ­Ïáõ Ãßݳ­ÙÇÝ, â³­ñ³­ã³ñ Ëá­óáï­Ù³Ùµ ѳ­ëáÛó Ç í»­ñ³Û… ʳñ­¹³­í³­ÝáÕ ËáñÑñ­¹ûù ï³­ñ»³É Ù»­Ïáõ­ëÇ, ºõ ³­Ýá­ÕáñÙ Ëá­óáï­Ù³Ùµ íÇ­ñ³­õá­ñ»³ó ½í»­Ñ³½­ÝÁÝ: ¸³í­Ã³Ï ø»ñ­Ãá­ÕÇ §àÕµ Ç Ù³ÑÝ æ»­õ³Ý­ß¿­ñǦ »ñ­ÏÁ, ³Ûë­åÇ­ ëáí, å³Ñ­å³­Ý»­Éáí ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý áÕ­µÇ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ, ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ ÝÛáõ­ÃÇ ÁÝï­ñáõí۳ٵ, µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³Ýù­ Ý»­ñÇ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõí۳ٵ, ùݳ­ñ³­Ï³Ý ï³ñ­ñÇ ·»­ñ³­Ï³­Ûáõí۳ٵ ¨ ÙÇ ß³ñù ³­éáõÙ­Ý»­ñáí ϳñ¨áñ ù³ÛÉ ¿ Ñ³Û ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç: Æ í»ñ­çá, ¸³í­Ã³ÏÝ ¿É áõ­ë³­ÝáõÙ ¿ ³Ûë ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ÷³é­ùÇ áõ Ù»­ÍáõÃ­Û³Ý §ëÝá­ ïáõ­ÃÇõݦ-Á` §ø¨ ½ëÝá­ïáõ­ÃÇõÝ Ýá­ñÇÝ Ýáñ áõ­ë»³É, //¿ ãáõ­ÝÇ »ñ­µ»ù áõ­Ù»ù ³ëï Ùݳɦ, ÇÝã­å»ë áñ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ ÙÛáõë Ýß³­Ý³­íáñ µ³­Ý³ë­ ï»ÕÍ Îá­ÙÇ­ï³ë γ­Ãá­ÕÇ­ÏáëÝ ¿ ѳë­ï³­ïáõÙ, û §ëÝá­ïÇ ¿ ³Ý­ó³­õáñ Ù»­Íáõ­ÃÇõݦ` Çñ »ñ­ÏÇ Ñ³­Ù³ñ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ³ÛÉ Áݹ·ñ­ÏáõÙ áõ­Ý»­Ý³­ Éáí:

Îà­ØÆ­î²ê β­Âà­ÔÆ­Îàê Ð³Û Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÇ Ýß³­Ý³­íáñ ¹»Ù­ù»­ñÇó ¿, 7-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ` »­Ï»­Õ»­óáõ ѳÛï­ÝÇ ·áñ­ÍÇã: ê»­µ»á­ëÇ íϳ­Ûáõí۳ٵ` Ýáñ »­Ï»­Õ»­óÇ Ï³­éáõ­ó»­Éáõ ѳ­Ù³ñ »ñµ ù³Ý­¹áõÙ »Ý ê. ЭéÇ÷­ëÇ­Ù»Ç Ù³­ïáõ­éÁ ì³­Õ³ñ­ß³­å³­ïáõÙ, ·ïÝáõÙ »Ý ݳ­Ñ³­ï³Ï­í³Í ÎáõÛ­ë»­ñÇ Ù³­ëáõÝù­Ý»­ ñÁ, Ññ³ß­ùÁ ѳ­ÙÁݹ­Ñ³­Ýáõñ óÝóáõÙ ¿ ³­é³ç µ»­ñáõÙ, ÇëÏ Î³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ·»ñµ­Ý³­Ï³Ý-ÙÇë­ïÇÏ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÁ ÍÝáõݹ »Ý ï³­ÉÇë µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­ Ï³Ý ù»ñÃ­í³­ÍÇÝ` §²Ý­ÓÇÝù Ýá­õÇ­ñ»³Éù¦-ÇÝ: г­Ûáó Ñá·¨áñ »ñ­·»­ñÇ Ù»ç ³Ûë ·áñÍÝ ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ ÙÇ ß³ñù ³­éáõÙ­Ý»­ñáí: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý íϳ­ÛáõíÛáõÝ­Ý»ñ ÑÇÙ­ùáõÙ å³­Ñ»­Éáí, áõ­Ý»­Ý³­Éáí ݳ¨ Ïñá­Ý³»­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ß»ñ­ï»ñ` ß³­ñ³­Ï³­ÝÁ ùݳ­ ñ»ñ­·³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå Ëï³­óáõÙ ¿` Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­Ù³Ùµ ¨ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ Ñ³­·»ó­í³­Íáõí۳ٵ, áõñ ϳñ¨á­ñÁ å³ï­ÙÇ­ãÇ Ñ³­ Õáñ­¹³Í ÷³ë­ï»­ñÇ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÁ ã¿: ÎáõÛ­ë»­ñÇ Ý³­Ñ³­ï³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ í»­ ñ³å­ñáõ­ÙÇ ïá­Ý³­Ï³Ý ѳݭ¹Ç­ë³­íáñ íÇ­×³Ï ¿ ëï»Õ­ÍáõÙ. §îû­Ý»ë­óáõù Áë­ïáõ­·áõ­Ã»³Ùµ Ç ÑÝÓ³Ýë Ýá­óáõÝó¦, §òÝÍáõ­Ã»³Ùµ ïû­Ý»ë­óáõù ½ÛÇ­ ß³­ï³Ïë Ýá­óáõÝó¦: ÎáõÛ­ë»­ñÁ øñÇë­ïá­ëÇ ëÇ­ñáõÝ ÝíÇñ­í³Í ³Ý­ÓÇù »Ý, Ç­Ù³ë­ïáõÝ Ý³­Ñ³­ï³Ï­Ý»ñ, á­ñáÝù ³Û¹ Ï»ñå ݳ¨ §»ñϭݳ­õáñ ½Ç­Ýá­ õáñ¦-Ý»ñ »Ý ¹³é­ÝáõÙ` г­Ûáó »ñÏ­ñÇ ¨ µá­Éáñ Ù³ñ¹­Ï³Ýó ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ÝíÇñ­Û³É­Ý»ñ: γ­Ýá­ÝÁ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ Ñá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõí Û³Ùµ »ñÏ­ñáñ­¹Ç Ù»ñ­Åáõ­Ùáí. Ø»ñ­Å»­óÇÝ ½Ï³­ñÇë Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ϻݭó³­ÕáÛë, ¼Ç ͳ­Ý»³Ý` »­Ã¿ »­ñ³½ ¿ ¨ ëáõï å³­×áõ­×³Ýù. àã ѻ߭ﳭó³Ý Ç ·ñ·³Ýë ÷³÷­Ïáõ­Ã»³Ý. Æ­Ù³­ó³Ý` »­Ã¿ ëÝá­ïÇ ¿ ¨ ³Ý­ó³­õáñ Ù»­Íáõ­ÃÇõÝë: ²Ûë Ï۳ݭùÇ ³Ý­ó³­íáñ í³­Û»ÉùÝ áõ ·ñ·³Ý­ùÁ §ëáõï å³­×áõ­×³Ýù¦ ѳ­Ù³­ñáÕ ÏáõÛ­ë»­ñÁ §Ñá·¨áñ ³Ý­¹³ë­ï³­ÝÇݦ »Ý ³­å³­íÇ­ÝáõÙ, ÅáõÅ­ ϳ­Éáõí۳ٵ §³Ý­Ã³­é³Ù åë³­ÏÇݦ ³ñ­Å³­Ý³­ÝáõÙ: ´³Ûó ³Ûë Ñá·¨áñ ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ ˳­Õ³Õ ã»Ý ϳ­ñáÕ í³­Û»­É»É, á­ñáí­Ñ»ï¨ Ýñ³Ýó ѳ­Ù³ñ ã³­ñÇù ¿ ¹³é­Ý³­Éáõ Ç­ñ»Ýó áõ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»Ç Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ·»­Õ»ó­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: ºñ­Ïáõ ѳ­Ï³­¹Çñ ÏáÕ­Ù»­ñÇ ÇÝù­Ý³­ïÇå ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ѳ­ Ù³¹­ñáõíÛáõÝ ¿ ëï»ÕÍ­íáõÙ. Ç­ñ»Ýó ѳ­Ù³ñ Ù»ñ­Å»­ÉÇ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ ÙÇ­ç³­í³Û­ ñÇ Ñ³­Ù³ñ ÙÇ³Ï ï»­ë³­Ý»­ÉÇÝ ¿, å³ñ­½³­å»ë Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇ ³­é³ñ­Ï³Ý: ºí ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ÇÝù­Ý³­ïÇå ùݳ­ñ»ñ­·³­Ï³Ý å³ï­ Ï»ñ­Ý»ñ, á­ñáÝù ϳå­íáõÙ »Ý ݳ¨ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­µá­

ÕÇÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùáí. ¶»­Õ»ó­Ïáõ­ÃÇõÝù Ù³ñ٭ݳ­õáñ å³Û­Í³­éáõ­Ã»³Ý Ó»­ñáÛ ÚÇ­Ù³­ñ»­óáÛó ½Ã³­·³­õáñÝ ¨ å³­Ï»³Ý Ñ»­Ã³­Ýáëù Æ ·»Õ ëù³Ý­ã»­ÉÇ ³ë­ïá­õ³­Í³­ïáõñ Ïáõ­ë³­Ý³óÝ. î³ñ­÷³­ó»³É ½á­õ³ñ­ÃáõÝùÝ Áݹ Ù³ñ¹­Ï³Ý ïû­Ý»­óÇÝ: ²­Ù»Ý ï»­ÕÇó ·³­ÉÇë »Ý, ѳ­í³ù­íáõÙ` §ø³­ñá­½»É Û³Ûï­Ý³­å¿ë ½ãùÝ³Õ ï»­ëáõ­ÃÇõݦ: ºí áñ­ù³Ý ¿É ¹»­åÇ øñÇë­ïáë §³Ýí­Ý³ë ݳ­ÛáÕ¦ ÏáõÛ­ë»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝÁ ÙÇßï Ñá·¨áñ ϳ­ï³­ñ»­ÉáõíÛáõÝÝ ¿, ѳ­ÝáõÝ á­ñÇ Ç­ñ»Ýó ³Û¹ ·»­Õ»­óÇÏ ¹Çï­íáÕ Ù³ñ­ÙÇÝÝ ³Ý­·³Ù ϳ­ñáÕ »Ý §ëáõ­ë»­ñÇÝ Ù³ï­Ý»É¦, §Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ѻխ·áõ­Ã»³Ý¦-Á ÷á­Ë³­ñÇ­Ý»É §»ñϭݳ­õáñ ³ñíÝáõ­ÃÇõݦ-Á, ÙǨÝáõÛÝ ¿, »ñÏ­ñ³­íáñ Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ Ñ³ë­ ÝáõÙ ¿ ÙÇÝ㨠Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ·áñ­Í³ñ­ùÇ` Ù³ñÙ­Ý»­Õ»Ý ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý íñ³: ö³ë­ïá­ñ»Ý ÑÇÙù ÁÝ­¹áõ­Ý»­Éáí ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ íϳ­ÛáõíÛáõ­ÝÁ, Áëï á­ñÇ` ¸ÇáÏ­ÕÇ­ïdz­Ýáë ϳÛë­ñÁ Çñ ݳ­Ù³­Ïáí 峭ѳݭçáõÙ ¿ ϳ٠µéÝ»É ¨ Ñ»ï í»­ñ³­¹³ñÓ­Ý»É ÏáõÛ­ë»­ñÇÝ, ϳ٠îñ¹³­ïÇÝ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ ïÇ­ñ»É Ýñ³Ý­óÇó ãùݳ­Õ³­·áõÛ­ÝÇÝ` ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»ÇÝ, µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ³Ûë ³ß­Ë³ñ­ ÑÇÝ µÝá­ñáß ÙÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ ¿ ϳ­ï³­ñáõÙ. ó­·³­íáñ­Ý»­ñÁ Ó·ïáõÙ ¿ÇÝ ·»­Õ»ó­Ï³­·áõÛ­ÝÁ ·á­Õ³­Ý³É ÙÇ٭۳ݭóÇó. Èá­õ³Ý ó­·³­õáñù ¨ Éó³Ý Ëݹáõ­Ã»³Ùµ, àñ­ë³É Û³ÝÓÝ ³­éÇÝ ½·³Õï­ÝÇ Ù»­Íáõ­ÃÇõÝÝ. ä³ñ·¨ Ç­ñ»­ñ³ó Ëáë­ï³­Ý³­ÛÇÝ µ³­ÝÇõù, ºõ ͳ­ÍáõÏ Ñݳ­ñÇõù ·á­Õ³­Ý³É Ç ÙÇ­Ù»³Ýó: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ³Ûë Ç­ñ³­íǭ׳ÏÝ áõ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳݭ·»ó­ ÝáõÙ »Ý ³­Ý»ñ¨³­Ï³­Û»­ÉÇ Ù»­Ý³­Ù³ñ­ïÇ: سñ٭ݳ­Ï³Ý ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý å³ï­Ï»­ñÁ ѳëó­Ý»­Éáí Ýñ³Ý, áñ ³Ý­·³Ù Ññ»ß­ï³Ï­Ý»ñÝ »Ý ï³ñ­íáõÙ ¹ñ³­Ýáí` Îá­ÙÇ­ï³ë γ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ å³ï­Ï»­ñáõÙ ¿ ³Û¹ ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ÏéÇ­íÁ, áã ³­·³­Ã³Ý­·»Õ­Û³Ý å³­ïáõ­ÙÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí, ³ÛÉ ß³ï ³­í»­ÉÇ` å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ³Û­É³­µ³­Ýáõí۳ٵ, áõñ Ñá·¨á­ñÇ Ñ³Õ­Ã³­ ݳ­ÏÁ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ß³ï ³­í»­ÉÇ ³ëï­í³­Í³­ÛÇ­ÝÇ Ñ³Ý­¹Ç­ë³­ï»­ëáõí Û³Ùµ, ù³Ý áõÕ­Õ³­ÏÇ ÙÇ­ç³Ù­ïáõí۳ٵ: ä³ñ½ ¿, áñ ÏáõÛ­ë»­ñÇ Ï³Ù ïϳñ ϳ­Ý³Ýó ½»Ý­ùÁ ½á­ñ»Õ Ãßݳ­Ùáõ ¹»Ù ѳ­í³ïÝ ¿ áõ Ñá·¨áñ áõ­ÅÁ: ²Ûë ÏéÇ­íÁ ½³ñ­Ù³ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³Ýó, Ññ»ß­ï³Ï­Ý»­ñÇÝ ¨ ³Ý­·³Ù ²ëï­ ÍáõÝ, áí Ëá­Ý³ñÑ­íáõÙ ¿` í»ñ¨Çó ¹Ç­ï»­Éáõ ¹³­Å³Ý Ù»­Ý³­Ù³ñ­ïÁ`§ø³Ý­ ½Ç ¾ÝÝ ²ë­ïá­õ³Í ³­Ù»­Ý³­½ûñ ½û­ñáõ­Ã»³ÙµÝ //Êá­Ý³ñ­Ñ»³É ï»­ë³­Ý¿ñ ½Ñ³Ý­¹¿ë Ïáõ­ë³­Ý³óݦ: îå³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ Çë­Ï³­Ï³Ý µ³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ ×³­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÇ ¿ Ùá­ï»­ÝáõÙ` »ñϭݳ­íáñ ¨ »ñÏ­ñ³­íáñ ë³Ñ­Ù³­Ý³­½³­

ïáõÙ­Ý»­ñáí, ¨ å³ñ½ ¿, áñ Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ó­·³­íá­ñÇ å³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ, Ýñ³ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ѽá­ñáõÃ­Û³Ý ïϳ­ñ³­óáõ­ÙÁ. Âáõ­É³­ó³Ý Ïá­ñá­íÇù ѳë­ï³­ÓÇ· ³­Õ»­Õ³Ýó, ºõ ïϳñ ϳ­Ý³ÛùÝ í³­é»­ó³Ý ½Ç­Ýáõ. ³­·³­õáñÝ å»ñ­×³­ó»³É ½û­ñáõ­Ã»³Ùµ ¨ ÷³­éûù` Æ Ù³­ÝáõÏ Ç Ïáõ­ë¿Ý å³ñ­ï»³É ³­Ù³­ã¿ñ: гխó­Ý³­ÏÇ Ñ»ï¨³Ý­ùÁ ÉÇ­ÝáõÙ ¿ ÏáõÛ­ë»­ñÇ Ý³­Ñ³­ï³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ³Ûë­ï»Õ, Ç ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ, ãÇ ß»ßï­íáõÙ îñ¹³­ ïÇ ëÇ­ñ³­Ñ³ñ­í»­ÉÁ, ÐéÇ÷­ëÇ­Ù»Ç Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá` Ýñ³ ï³­é³­å³Ý­ùÇ Ñá­·»­íǭ׳­ÏÁ` Ç­ñ»Ýó Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ï³ñ¨áñ áõ Ç­ñ³­Ï³Ý »­ñ³Ý·­Ý»­ñáí: ²­é³ç­Ý³­ÛÇ­ÝÁ ÏáõÛ­ë»ñÝ »Ý, á­ñáÝù Ç­ñ»Ýó ݳ­Ñ³­ï³­Ïáõí۳ٵ ¹³é­ÝáõÙ »Ý §½áÑù ÷ñÏáõ­Ã»³Ý¦` §µ³é­Ý³­Éáí ½Ë³­õ³ñ ¹Ç­õ³­å³ßï Ùá­Éá­ñáõ­ û³Ýó ۳߭˳ñ­Ñ¿¦, Ýñ³Ýù »­Õ³Ý ݳ¨ §÷ñϳÝù ³Ý­Í³­Ýûà ³ß­Ë³ñ­ ÑÇݦ г­Ûáó: øñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý Ùáõï­ùÁ µ»­ñ»ó г­Ûáó í»­ñ³Í­ÝáõÝ­¹Á, §³Ý­ÓÇÝù Ýá­õÇ­ñ»³Éù¦-Ç ÙÇ­çá­óáí §´³ñ­µ³éù »ñϭݳ­õáñ ÉóÇÝ ½»ñ­ÏÇñ¦, Ç­ñ»Ýù, áñ ¿ÇÝ §ºõ áÕ­ÏáÛ½ù ×ÙÉ»³Éù »ñϭݳ­õáñ Ùß³­ÏÇݦ, ϻݭ볭µ»ñ áõÅ ¹³ñ­Ó³Ý »ñÏ­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, áñ г­Û³ë­ï³ÝÝ ¿: ²­í»­É³ó­Ý»Ýù å³ñ­½³­ å»ë, áñ Îá­ÙÇ­ï³ë γ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ³Ûë ù»ñÃ­í³­ÍÁ ¨ë ­Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ û­ñÇ­ ݳ­ã³­÷áõí۳ٵ ϳ­éáõó­í³Í ¿ ѳ­Ûáó ³Û­µáõ­µ»­ÝÇ Ñ»ñ­Ã³­·³­Ûáõí۳ٵ, áõ­ÝÇ 36 µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ïáõÝ, áñ ϳñ­Í»ë Ûáõ­ñá­íÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõÙ ¿ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý áõ ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇ »ñ­Ïáõ Éáõ­ë»­Õ»Ý ûñ­ñ³Ý­Ý»­ñÁ` øñÇë­ïá­ëÇ Ñ³­í³ïÝ áõ س߭ïáó­Û³Ý ·Ç­ñÁ…

Ôº­ìàܸ ä²î­Ø²­¶Æð ä³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ý­ÓÁ, ·ñùÇ Áݹ·ñ­Ïáõ­ÙÁ ¨ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý áõÕ­ ÕáõíÛáõ­ÝÁ. 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ýϳ­ï»­ÉÇ ³ß­Ëáõ­Å³­óáõ­ÙÁ ·Ç­ïáõÃ­Û³Ý áõ ׳ñ­ï³­ñ³­å»­ïáõí۳Ý, å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý áõ ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý µÝ³­ ·³­í³é­Ý»­ñáõ٠ѳ­çáñ¹` 8-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ, ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ÉÍÇ å³Û­Ù³Ý­Ý»­ ñáõÙ, ÏñÏÇÝ ÷á­Ë³­ñÇÝ­íáõÙ ¿ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³Ý­ß³ñ­Åáõí۳ٵ: àõ­ û­ñáñ¹ ¹³­ñÇ ùÇã û ß³ï ѳÛï­ÝÇ ³­Ýáõ­ÝÁ Ô­¨áݹ í³ñ­¹³­å»ïÝ ¿: гÛï­ÝÇ ã»Ý Ýñ³ ÍÝÝ¹Û³Ý ¨ ٳѭí³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ ¨ ϻݭ볷­ñ³­Ï³Ý ³ÛÉ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ: سݭÏáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­í³­Ý³­µ³ñ ³Ý­ó»É ¿ ¶áÕÃÝ ·³­í³­éáõÙ, áõ­ëáõÙ ëï³­ó»É ¿ ¸íÇ­ÝÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ë³­ñ³­ÝáõÙ: Øá­ï³­íá­

ñ³­å»ë 790 Ã. Í»­ñáõ­ÝÇ å³ï­ÙÇ­ãÁ ³­í³ñ­ï³Í å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ ä³ï­Ùáõí Ûáõ­ÝÁ: Æñ íϳ­Ûáõí۳ٵ` ß³ï ¹»å­ù»­ñÇ ³­Ï³­Ý³­ï»ëÝ ¿ »­Õ»É, á­ñáß µ³­ Ý»ñ Éë»É ¿ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ³­ñ³µ ½á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇó: г­í³­Ý³­µ³ñ »­Õ»É ¿ ݳ¨ Îáë­ï³Ý¹­Ýáõ­åáÉ­ëáõÙ, áõñ ͳ­Ýá­Ã³­ó»É ¿ ϳۭë»ñ ݳ­Ù³­ÏÇÝ, áñ­ï»Õ ùÝݳ­¹³ï­íáõÙ ¨ Ù»ñÅ­íáõÙ ¿ ٳѭٻ­¹³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. ÇëÏ Ý³­Ù³­ÏÁ ÑÇ٭ݳ­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí ½»­ï»Õ­í³Í ¿ Ô­¨áÝ­¹Ç ·ñùáõÙ: ²Ûë ·Çñ­ ùÁ ·ñí»É ¿ §Ç Ññ³­Ù³­Ý¿ ﻳéÝ Þ³å­ÑáÛ ´³·­ñ³­ïáõÝ­õáÛ¦, ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³­å»ë, å³ï­ÙÇ­ãÁ í»ñ ѳé­ÝáÕ ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó ѳ­Û³óù­Ý»­ñÇ ÏñáÕ ¿: êï»­÷³­Ýáë ²­ëá­ÕÇ­ÏÁ Ýñ³ ·Çñ­ùÁ ÁÝ­¹áõ­Ý»É ¿ áñ­å»ë §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ô­¨áݹ º­ñÇ­óáõ¦, ׳­Ý³ã­í»É ¿ ݳ¨ áñ­å»ë Ô­¨áݹ ì³ñ­¹³­å»ï: §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ô­¨áÝ­¹»³Û Ù»­ÍÇ í³ñ­¹³­å»­ïÇ Ð³­Ûáó¦ ϳÙ` Ô­¨áݹ ä³ï­Ù³­·Çñ, §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõ ²­ñ³­µ³ó Ç Ð³Ûë¦ í»ñ­Ý³·­ñ»­ñáí Ý»ñ­Ï³­ Û³ó­í³Í ³ß­Ë³­ïáõíÛáõ­ÝÁ áõ­ÝÇ å³ï­Ù³­·Ç­ï³­Ï³Ý ϳñ¨áñ ³ñ­Å»ù áã ÙdzÛÝ Ñ³­Û»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, ³ÛÉ Ý³¨` ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ, ù³­ÝÇ áñ 8-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ³­ñ³­µ³­Ï³Ý å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¹»é Ó­¨³­íáñ­í³Í ã¿ñ: êÏëíáõÙ ¿ سѭ Ù»­¹Ç Ù³­ÑÇó` 630-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇó, ¨ ³­é³­çÇÝ Ù³­ë»­ñáõÙ áõÕ­Õ³­ ÏÇ ëϽµÝ³Õµ­Ûáõñ ¿ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëÇ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ å³ï­Ùáõí Û³Ý. å³ïÙ­íáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë »Ý سѭٻ­¹Ç ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý ßáõñ­çÁ ѳ­Ù³ËÙµ­íáõÙ ³­ñ³µ­Ý»­ñÁ, ÇÝã­å»ë »Ý ïÇ­ñáõÙ ä³­Õ»ë­ïÇ­ÝÇÝ, ²­ëá­ñÇ­ùÇÝ áõ ä³ñë­Ï³ë­ï³­ÝÇÝ, Áݹ­É³Û­Ýáõ٠ѳñ­Ó³Ï­Ù³Ý áõÕ­Õáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ÙïÝáõÙ »Ý ݳ¨ г­Û³ë­ï³Ý, ѳë­ÝáõÙ Ù³Û­ñ³­ù³­Õ³ù ¸íÇÝ` µ»­ñ»­Éáí ³­í³ñ, Ïá­ïá­ñ³Í, ·»­ñáõíÛáõÝ: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý Ç߭˳­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ã»Ý ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¹Ç­Ù³¹­ñ»É, ÙdzÛÝ Ñ³­Ûáó »᭹á­ñáë èßïáõ­ÝÇ ½á­ñ³­ í³­ñÁ ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ Ñ³ñ­Ó³­ÏáõÙ­Ý»­ñáí ѳ­çá­Õ³ó­ÝáõÙ ¿ ß³ï ·»­ñÇ áõ ³­í³ñ »ï ËÉ»É: Ô­¨áÝ­¹Á Ù»Ï ³é Ù»Ï ÑÇ­ß³­ï³­ÏáõÙ ¿ ³­ÙÇ­ñ³­å»­ï»­ñÇÝ` Ç­ñ»Ýó Çß­ ˳­ÝáõÃ­Û³Ý ï³­ñÇ­Ý»­ñáí, ½áõ­·³­Ñ»­é³­µ³ñ ·ñáõ٠ݳ¨ г­Û³ë­ï³­ÝÇ Ï³­é³­í³­ñÇã­Ý»­ñÇ, Ç߭˳ݭݻ­ñÇ ·áñ­Í»­ñÇ Ù³­ëÇÝ, Ýϳ­ñ³·­ñáõÙ ³ÛÝ ³­í»ñÝ áõ ó­É³­ÝÁ, áñ ³ñ­í»É ¿ г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ, ÑáõÛ­Ý»­ñÇ, ݳ¨ ÑÛáõ­ëÇ­ë³­ÛÇÝ ³½­·»­ñÇó ˳­½³ñ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó: àãÝ­ã³ó­íáõÙ ¿ Ñ³Û ³½Ý­í³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, µ³Ûó ÉÇ­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ ¹Ç­Ù³­¹Çñ ÏéÇí­Ý»ñ: ä³ï­ Ù³­·Ç­ï³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý ¿ ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ˳­ÉÇ­ý³­ÛáõÃ­Û³Ý ÏáÕ­ÙÇó г­Ûáó »ñÏ­ñÇ í»ñç­Ý³­Ï³Ý Ýí³×­Ù³Ý ÷³ë­ïÁ: سݭñ³­Ù³ëÝ Ýϳ­ñ³·ñ­íáõÙ »Ý ½á­ñ³­í³ñ Øáõ­Ñ³Ù­Ù³¹ ÆµÝ Øñí³­ÝÇ ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ ñÁ 7-ñ¹ ­¹³­ñÇ í»ñ­ç»­ñáõÙ, »ñ­Ï³­ñ³ï¨ ÏéÇí­Ý»­ñÁ, á­ñáÝó ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ »ñÏ­ñÇ áõ Åá­Õáíñ­¹Ç ѳ­Ù³ñ å³ï­ÙÇ­ãÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ áñ­å»ë §Ëá­

½»­ñÇ áï­ù»­ñÇ ï³Ï ÷Ëñí³Í óá­ñ»­ÝÇ Ëáõñ­Ó»ñ¦: Ô­¨áÝ­¹Ç á­×Á ³Ûë ѳï­í³Í­Ý»­ñáõÙ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ ³é­Ù³Ùµ ã³­÷³­ íáñ-ï³­ñ»·­ñ³­Ï³Ý ¿, Ñ»­éáõ Ññ³­ß³­å³­ïáõ­Ù³­ÛÇÝ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇó, û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­çáñ­¹³­÷á­ËáõíÛáõ­ÝÁ ÝßáÕ Ï³­ÛáõÝ Ó­¨»ñ. §¼³Û­Ýáõ ų­Ù³­Ý³­Ï³õ ¹³ñ­Ó»³É ³ÛÉ Ñ¿Ý ·³Ûñ Ç í»­ñ³Û ½û­ñáõݦ, §ºõ »Õ¨ Û»ï ³Û­ëá­ñÇÏ Çµñ¨ Éá­õ³õ…¦, §Ú³ÛÝ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ã³­÷áõñ »­Õ»³É ³ß­Ë³ñÑë г­Ûáó Ç ïáÑ­Ù¿ ݳ­Ë³­ñ³­ñ³ó¦, §¼³Û­Ýáõ ų­Ù³­Ý³­ ϳõ ¹³ñ­Ó»³É ·ñ·é¿ñ ëÇñï ½û­ñ³­õ³­ñÇÝ Ø³Ñ­Ù»­ïÇ…¦, §Ú»ï ³Û­ëû­ ñÇÏ ½ûñ µ³­½áõÙ ·áõ­Ù³­ñ¿ñ Øñá­õ³Ý¦ ¨ ³ÛÉÝ: 703 Ã. ì³ñ­¹³­Ý³­Ï»ñ­ïÇ ÏéÇ­íÁ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ ¹»Ù Ýϳ­ñ³·ñ­íáõÙ ¿ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ ×ßïáõí۳ٵ ¨ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí, å³ï­ÙÇ­ãÁ ÷áñ­ ÓáõÙ ¿ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ٻϭÝáõíÛáõÝ ï³É áõ µ³­ó³ï­ñ»É ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ ¹³­Å³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ` ³­é³Ýӭݳó­Ý»­Éáí »ñ­Ïáõ ¿³­Ï³Ý å³ï­×³é: ²­é³­çÇ­ÝÁ ϳå­íáõÙ ¿ Çë­É³­ÙÇ å³­Ñ³Ý­çÇ Ñ»ï` ïÇ­ñ»É áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ »ñÏñÝ»­ñÇÝ, ëå³­Ý»É ³Û¹ Åá­Õá­íáõñ¹­Ý»­ñÇÝ, í³­Û»­É»É Ýñ³Ýó »ñÏ­ñÇ §å³­ñ³ñ­ïáõ­ÃÇõݦ-Á. §¼å³­ïá­õ¿ñ û­ñǭݳ¹­ñÇÝ Çõ­ñ»³Ýó áõ­Ý¿ÇÝ û­Å³Ý­ ¹³Ï,…Ï»­ñ³Ûù ½ÙÇë ÁÝï­ñ»­Éáó »ñÏ­ñÇ ¨ ³ñ­µ¿ù ½³­ñÇõÝ ½û­ñ³­õá­ñ³ó¦: ºñÏ­ñáñ¹ å³ï­×³­éÁ ѳ­Ûáó Ç߭˳­Ý³­Ï³Ý ¹³­ëÇ í»­ñ³­óáõÙÝ ¿` §µ³é­ Ý³É Û³ß­Ë³­ñ¿ë г­Ûáó ½ïáÑ٠ݳ­Ë³­ñ³­ñ³ó Ýá­óÇÝ,…½Ç ÙÇßï Ëáã ¨ ·³Û­Ã³Ï­Õáõ­ÃÇõÝ ÉÇ­Ý»­Éáó »Ý Ç߭˳­Ýáõ­Ã»³Ýë Ù»­ñáÛ¦: Ô­ ¨áÝ­ ¹Ç ä³ï­ Ùáõí ÛáõÝÝ ³­ é³ï ¿ ³Ûë Íñ³·­ ñÇ ¨ Ýñ³ »ñ­ Ïáõ Áݹ·Íí³Í Ï»­ï»­ñÇ Ç­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý ÏáÝÏ­ñ»ï ÷³ë­ï»­ñáí: ºñ­ÏÇ­ñÁ ѳÛïÝ­í»ó ³­Ý³­ë»­ÉÇ Ñ³ñ­Ï³­Ñ³­ÝáõÃ­Û³Ý ï³Ï, ѳñÏ ¿ÇÝ å³­Ñ³Ý­ çáõÙ ³Ý­·³Ù Ù»­é³Í­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ: àí­ù»ñ ã¿ÇÝ áõ­ñ³­ÝáõÙ Ç­ñ»Ýó Ïñá­ ÝÁ, ½³Ý·­í³­Í³­µ³ñ Ïá­ïá­ñáõÙ ¿ÇÝ, §Å³Ýï ¨ ³­å³­ñ³­ë³Ý¦ Øáõ­ë» ³­ÙÇ­ñ³­å»­ïÇ Ññ³­Ù³­Ýáí ³­ñ³µ­Ý»­ñÁ Ç­ñ»Ýó Ý»­ï»­ñÇ ëñáõíÛáõ­ÝÁ ëïáõ­ ·áõÙ ¿ÇÝ Ñ³Û Ï»Ý­¹³­ÝÇ Ù³ñ­¹áõ íñ³: ²­Ñ³­íáñ á­×Çñ ¿ ·áñÍ­íáõ٠ܳ˭ ׳­í³­ÝáõÙ. ³­ñ³µ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ñÁ Çñ Ùáï ¿ ϳݭãáõÙ Ñ³Û Ý³­Ë³­ñ³ñ­ Ý»­ñÇÝ Çñ»Ýó ѻͭ۳ɭݻ­ñáí: êñ³Ýù §Áëï û­ñÇ­ÝÇ å³ñ­½³Ù­ïáõ­Ã»³Ý Çõ­ñ»³Ýó í³Õ­í³­Õ³­ÏÇ ³Ý¹ñ ѳ­ë³­Ý¿Çݦ: г­í³ù­í³Í­Ý»­ñÇÝ »ñ­Ïáõ Ù³­ëÇ »Ý µ³­Å³­ÝáõÙ, ÉóÝáõ٠ܳ˭׳­í³­ÝÇ ¨ Êñ³­ÙÇ »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñÁ ¨ áÕç-áÕç ³Û­ñáõÙ, ß³­ï»­ñÇÝ ¿É µ³Ý­ï³ñ­ÏáõÙ ¿ÇÝ, Ýñ³Ýó ѳñë­ïáõíÛáõ­ ÝÁ ѳ÷ß­ï³­ÏáõÙ, Ñ»­ïá Ïá­ïá­ñáõÙ ¨ ³Û¹­å»ë §Ú³ÛÝ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ã³­ ÷áõñ »­Õ»³É ³ß­Ë³ñÑë г­Ûáó Ç ïáÑ­Ù¿ ݳ­Ë³­ñ³­ñ³ó Ù³ï­Ý¿ÇÝ áñ­å¿ë ½áã­Ë³ñë Ç Ù¿ç ·³Û­Éáó¦: ²Ûë Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñáõÙ, µÝ³­Ï³Ý ¿, áñ Ýá­ñá­íÇ åÇ­ïÇ Áݹ·Í­í»ñ

Ïñá­ÝÇ ³½­·³­ÛÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ, µ³Ûó ݳ¨ ³Ý­Ã³­ ùáõÛó ¿ñ »­ñ»ù­¹³ñ­Û³ ³­ÝÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý áõ 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ïáñë­ïÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý Ýëïí³Í­ùÁ: ØÇ ÏáÕ­ÙÇó ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ Ñ³­Ù³­ñ»­Éáí ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ³­Ý³­ë»­ÉÇ ¹³­Å³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹»Ù ÏéÇí­Ý»­ñÁ, §ÙÇ Ýáñ ²­í³­ñ³Ûñ¦ ³­é³ç µ»­ñ»­Éáõ áõ­ÅÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿, áñ ³Ûë å³ï­ÙÇ­ãÁ ߻߭ïáõÙ ¿ ݳ¨ ÙdzÛÝ ½áõï ³Ýӭݳ­½á­ÑáõÃ­Û³Ý ¹ñ¹Çã­Ý»­ñáí ÏéíÇ ³­ÝÇ­Ù³ë­ïáõíÛáõ­ÝÁ: ä³ñ­½³­å»ë ûñ­Ñ³­ë³­Ï³Ý íǭ׳ϭݻ­ñáõ٠ϳ٠¹ñ³Ý­óÇó ³­Ù»­Ý³³Ý­ï³­Ý»­ÉÇÇ Å³­Ù³­Ý³Ï Ñ³Û Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ §³é­Ý¿ÇÝ ³é ÙÇ­Ù»³Ýë »ñ¹­ÙáõÝë ¨ ¹³­ßÇÝë áõË­ïÇ` Ï»³É ¨ Ù»­é³­Ý»É Áݹ ÙÇ­Ù»³Ýë¦, ¨ ³Ûë »ñ­¹áõ­Ùáí å³­ß³­ñáõÙ »Ý γ­ñÇ­ÝÁ: ØdzÛÝ ê³­ ѳ­ÏÇ áñ­¹Ç ²­ßáï ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ, §½Ç ¿ñ ³Ûñ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ѳݭ׳­ñáí, áã Ùdz­µ³­Ý»³ó Ç ·áñÍ íݳ­ë³­Ï³ñ ³­Õ¿­ïÇݦ, ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ëñ³­ïáõÙ ¿ ã¹Ç­Ù»É ³Û¹ ÇÝù­Ý³ë­å³Ý ù³Û­ÉÇÝ, »ñµ Ñéá­Ù»³­óÇ­Ý»ñÝ ³Ý­·³Ù ã»Ý ѳݹ·­ÝáõÙ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ ¹»Ù ½»Ýù ѳ­Ý»É: ²­í»­Éáñ¹ ãÇ ÉÇ­ÝÇ ÑÇ­ß»É, áñ ²­í³­ñ³Û­ñÇó ³­é³ç ¿É ÑáõÛ­Ý»ñÝ ¿ÇÝ å³ñï­í»É å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÇó ¨ ã¹³ñ­ Ó³Ý Ñ³­Û»­ñÇÝ ¹³ß­Ý³­ÏÇó, µ³Ûó áã º­ÕÇ­ß»Ý, áã ö³ñ­å»­óÇÝ ³Û¹ ·á­Û³­ Ù³ñ­ïÁ ãѳ­Ù³­ñ»­óÇÝ §íݳ­ë³­Ï³ñ ³­Õ¿ï¦. ÇëÏ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÁ ·áõ­ó» ÝáõÛÝ §Ññ»³­Ï³Ý ëó÷¦ ¹³­ïá­Õ³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï ãÙ³ë­Ý³Ï­ó»­óÇÝ ²­í³­ñ³Û­ñÇÝ: ÜÙ³­Ýá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûë­åÇ­ëáí, á­×³­Ï³Ý ¨ ³ÛÉ Áݹ­Ñ³Ý­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ѳݭ¹»ñÓ, µ»­ñáõÙ ¿ ïíÛ³É ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ ¨ ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³­ÏáõÙ­Ý»ñ ¨ë: ºí ³Ûë ¹»å­ùáõÙ áñ­ù³Ý ¿É Ô­¨áݹ ä³ï­Ù³·­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ϳ ëó÷ ·Ý³­Ñ³­ï³­ ϳ­ÝÁ, ݳ¨ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ Ñ³­Ù³­Ï³ñ­ÍÇù ÉÇ­Ý»­Éáõ óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ ùÁ, ϳñ¨áñ ¿ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ßñç³­ÝÇ Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝÇ ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ ¨ë, »ñµ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ÏéÇ­íÁ ѳ­Ù³ñ­íáõÙ ¿ §íݳ­ë³­Ï³ñ ³­Õ¿ï¦, á­ñÇ ¹»Ù »É­Ýá­ÕÁ ¹Çï­íáõÙ ¿ áñ­å»ë §³Ûñ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ѳݭ׳­ñáí¦: ÆÝã ¿É ÉÇ­ÝÇ, ³ÏݭѳÛï ¿ ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ûñ­Ñ³­ëÇ ¹»Ù å³ï­ÙÇ­ãÇ ÙÕáõ­ ÙÁ, áñ­ï»Õ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ »Ý Ïñá­Ý³Ññ³­ ß³­å³­ïáõ­Ù³­ÛÇÝ ¹ñí³·­Ý»­ñÁ áã ÙdzÛÝ å³ï­Ù³­Ï³Ý ÷³ë­ïÇ, ³Ûɨ ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý å³Û­ù³ñ Ýß³­Ý³­ÏáÕ ÃÕû­ñÇ - ݳ­Ù³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç` ³Ý­Ï³Ë ¹ñ³Ýó í³­í»­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó: ú­ñǭݳÏ` µÝá­ñáß ß»ñ­ï»ñ Ï³Ý ú­Ù³ñ ˳­ÉÇ­ýÇ ¨ È­¨áÝ Ï³Û­ë»ñ ݳ­Ù³­Ï³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç, á­ñÁ µ³­Ý³­í»×ѳñ­ó³¹­ñáõÙ-å³­ï³ë­Ë³Ý-ѳխó­Ý³Ï ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ ñáí ϳ½­ÙáõÙ ¿ 50 ¿­çÇó ³­í»­ÉÇ: ²­ñ³­µÇ ³­é³­ç³ñ­ÏÁ` ٻϭݳ­µ³­Ý»É ùñÇë­ ïá­Ý»³­Ï³Ý Ïñá­ÝÇ Ù»ç á­ñáß Ùáõà ϻ­ï»ñ, ³ë­ïǭ׳­Ý³­µ³ñ µ³­Ý³­í»­×Á ѳëó­ÝáõÙ ¿ Ãßݳ­Ù³Ý­ùÇ, ¨ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ¹³ñ­Ó³Í å³­ï»­ñ³½­ÙáõÙ

È­¨áÝ Ï³Ûë­ñÁ, ѳխó­Ý³Ï ï³­Ý»­Éáí, ØëÉÇ­ÙÇ Ñá­Ëáñ­ï³Ý­ùÇÝ å³­ï³ë­ ˳­ÝáõÙ ¿. §ºõ ³ñ¹ ϻݭ¹³­ÝÇ ¿ î¿ñ` ½Ç áñ­¹Ç Ù³­Ñáõ »ë ¹áõ, ¨ áã »ë ³ñ­Å³­ÝÇ Ï»­Ý³ó. ³ÛÉ á­ñáí­Ñ»ï¨ ½¹³­ï³ë­ï³Ýë ÇÙ î¿ñ ¹³­ï»­ó³õ ¨ ¹³ñ­ÓáÛó ½³­Ýû­ñÇ­Ýáõ­ÃÇõÝ ùá Ç ·ÉáõË ùá ¨ ½³­ñÇõÝ ³Ý­Ó³Ýó ³Ý­Ù»­ Õ³ó Ëݹñ»³ó Ç Ó»­é³ó ùáó` »ë áã ÙË»­óÇó ½Ó»éë ÇÙ Ç ù»½¦: ØëÉÇ­ÙÁ, Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ï»ëù ëï³­ó³Í ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ áõ­ÅÇó å³ñï­í»­Éáí, Ý»­ ñáõÙ ¿ ѳۭóáõÙ, Çñ »ñ­ÏÇñÝ ¿ í»­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ¨ ˳­ÉÇ­ýÇ Ïßï³Ù­µ³Ýù­Ý»­ ñÇÝ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ. §àã ϳ­ñ¿Ç Áݹ ²ë­ïáõ­ÍáÛ Ïéá­õ»É¦: ²ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ áõ Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ³Ûë Ó¨Ý ³ÛÝ­ù³Ý ¿ µ³­ó³ñ­ Ó³­Ï³­ÝáõÙ, áñ Ô­¨áÝ­¹Á ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïáõÙ ï»ë­ÝáõÙ ¿ ½áñ­ùÇ ³éç¨Çó ·Ý³­óáÕ Ù³ñÙ­Ý»­Õ»Ý Ññ»ß­ï³Ï­Ý»­ñÇ ³­é³ç­Ýáñ­¹áõíÛáõÝ: Üñ³Ýù §Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ï»ë­É»³Ùµ »ñ¨¿ÇÝ Ãßݳ­Ù»³óݦ, ¨ ²­í»­ï³­ñ³­Ýáí, Ùá­ Ù»­ñáí áõ ËáõÝ­Ïáí ½á­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ÇÝ Ûáõ­ñ³­ÛÇÝ­Ý»­ñÇÝ, ¨ §Û»­Õ³õ ³­ñÇõÝÝ Ç­ñ³­õ³­óÇ, ÿ­å¿ï áã ëñáí Ù³ñ¹­Ï³Ý` ³ÛÉ ³­Ý»ñ¨áÛà ëñáí Ññ³­Ù³­ ݳõ ´³ñÓ­ñ»­ÉáÛݦ: ²ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ïÝû­ñÇ­ÝáõÃ­Û³Ý µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³­óáõ­ÙÁ ¨ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ù³Û­É»­ñÇ Ëá­Ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ¹ñ³Ýó Ùdzë­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ô­¨áÝ­¹Ç ѳ­Ù³ñ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ³ñ­Å»ù áõ­Ý»Ý: ¸ñ³Ýó ѳ­Ï³¹­ ñáõíÛáõÝ »Ý ¹³é­ÝáõÙ ³­Õ»ïÝ áõ Ãßݳ­Ùáõ ¹³­Å³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñáÝù ¨ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ »Ý áÕ­µ³­ÛÇÝ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÁ` §²ñ¹ áí ³ñ­¹¿ûù ³ñ­Å³­ ݳ­õá­ñ³­å¿ë áÕ­µ³ë­ó¿ ½Ãßá­õ³­éáõ­ÃÇõÝ ³­Õ¿­ïÇóݦ, ϳÙ` §²ñ¹ á±í­ áù ³­é³Ýó ³ñ­ï³­ëá­õ³ó µ»­ñÇ­ó¿ ½³Ýѭݳ­ñÇÝ ³­Õ¿ïëÝ áñ ų­Ù³­Ý»³ó Ýá­ ó³¦ ¨ ³ÛÉÝ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÇ Ûáõ­ñá­íÇ ³Ù­÷á÷­Ù³Ý ¹»ñ ˳­Õ³­óáÕ Ññ³ß­ùÁ ß³ï ³­í»­ÉÇ ·áõ­ß³­ÏáõÃ­Û³Ý ï»­ëÇÉù ¿. §ºõ Û³­é³ç­ÝáõÙÝ ³­ÙÇ Ç߭˳­Ýáõ­ û³Ý Ýá­ñ³ (²­ßá­ïÇ) »ñ¨»­ó³õ ³ëïÕÝ ½³ñ­Ù³­Ý³­ÉÇ ï»ë­É»³Ùµ í³ñ­ ë³­õáñ, ½Ç ׳­×³Ýã Ýßá­ÕÇóÝ ëÇõ­Ý³Ó¨ ÛÇõñ­Ù¿Ý ÷áÕ­÷á­Õ¿ñ ½ÉáÛëÝ Û»­ïáÛ ÇÝ­ù»³Ý, ½áñ ³­Ýá­õ³­Ý»³É Ïá­ã¿ÇÝ ³ëïÕ ·Ç­ë³­õáñ, áñ »Õ¨ Ýß³­Ý³Ï ëá­íáÛ ¨ ëñáÛ ¨ Ù»­ÍÇ ë³­ë³­Ýáõ­Ã»³Ý¦: ÆëÏ Ù³ñ­·³­ñ»­Ý»­ñÇó ٻ筵»ñ­ íáÕ áã ÷áù­ñ³­ù³­Ý³Ï Ïé³­ÑáõÙ­Ý»­ñÁ Ïáã­í³Í »Ý µÝáõÃ­Û³Ý ³Û¹ ϳݭ ˳ݭ߳ݭݻ­ñÁ ٻϭݳ­µ³­Ý»É-ѳë­ï³­ï»É: ºí »­Ã», ³­ë»Ýù, ²­Ùáí­ëÇ Ù³ñ­·³­ñ»áõÃ­Û³Ý ãáñë Ï»­ï»­ñÇó »­ñ»­ùÁ ËáñÑñ­¹³Ýß­í»É áõ å³ñ½­í»É ¿, ³­å³ å»ïù ¿ ÏñÏÇÝ ùÝÝ»É-µ³­ó³ï­ñ»É` áã û Ù³ñ­·³­ñ»áõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ ï³­ïáõ­ÙÁ ϳ٠ϳë­Ï³­ÍÁ µ³­ó³­Ñ³Û­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ, ³ÛÉ ·ïÝ»­Éáõ ¹»é¨ë ­ã»ñ¨³­ó³­ÍÁ, ³Ûë­ï»Õ` 4-ñ¹ ­Ï»­ïÁ: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ. Ô­¨áݹ ä³ï­Ù³­·Ç­ñÁ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ ¿ ¹Ç­ÙáõÙ áã ÙdzÛÝ Ãßݳ­Ùáõ ·áñ­ Í³Í ¹³­Å³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ³ÛÉ ß³ï ³­í»­ÉÇ` ÏéÇí­Ý»­ñÇ ¨ ¹ñ³Ý­óáõÙ Ï»ñ­

å³­íáñ­íáÕ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ å³­ïáõÙ­Ý»­ñáõÙ: ²­ñ³­µ³­Ï³Ý ³ñ­ß³­ í³Ýù­Ý»­ñÇ ¨ ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý Ñ»Ýó ëϽµÇó »­Õ»É »Ý ÏéÇí­Ý»ñ, ѳ­çá­ ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñ, á­ñáÝó ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ñ­Ó³­·³Ý­ùÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ µÝ³­Ï³Ý »Ý ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³­ï»ùë­ïÇ Ù»ç: Æñ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ¨ ¿­åǭϳ­Ï³­Ýáõí۳ٵ ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ì³ñ­¹³­Ý³­Ï»ñ­ ïÇ ×³­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÁ: ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³­ÝÇ Ç߭˳ݭݻ­ñÁ 2000 Ñ᭷dz­Ýáó ½á­ñ³­µ³­Ý³­Ïáí Ñ»­ï³åݹ­íáõÙ »Ý 5000-Çó ³­í»­ÉÇ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ¨ ëïÇå­í³Í å³ïë­å³ñ­íáõÙ »Ý º­ñ³ë­ËÇ Ó³Ë ³­÷ÇÝ ·ïÝíáÕ ì³ñ­ ¹³­Ý³­Ï»ñï ³­í³­ÝáõÙ: ä³ï­·³­Ù³­íáñ »Ý áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ Ãßݳ­Ùáõ Ùáï. §²­Ñ³­õ³­¹ÇÏ »ñ­ÏÇñ¹ Ù»ñ ³­é³­çÇ Ó»ñ ¿. Ó»½ ïá­õ»³É ¿ ½µÝ³­Ïáõ­ÃÇõÝë Ù»ñ, ½³Û­·Çë Ù»ñ ¨ ½³Ý­ï³éë, ¨ ½³Ý­¹³ë­ï³Ýë Ù»ñ. ³ñ¹ ÁÝ­¹¿±ñ ¨ ½³Ý­ÓÇÝë Ù»ñ Ëݹñ¿ù: ÂáÛÉ ïáõù Ù»½ ·Ý³É Ç ë³Ñ­Ù³­Ý³ó Ù»­ñáó¦: ²­ñ³µ­Ý»­ñÁ Ù»ñ­ÅáõÙ »Ý, ¨ ѳ­Û»­ñÁ ûñ­Ñ³­ë³­Ï³Ý ÏéíÇ »Ý ÙÕíáõÙ, ¨ å³ï­ÙÇ­ãÁ ³­Ù»Ý ÇÝã Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ íÇ­å³­Ï³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí: ²­é³­íáï­Û³Ý ų­Ù»ñ­·áõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ѳ­Û»­ñÁ ß³ï ϳ­ÝáõË ³­Ý³ÏÝ­Ï³É Ñ³ñ­Ó³Ï­íáõÙ »Ý ¨ ëÏëáõÙ ëñÇ ù³­ß»É Ãßݳ­ÙáõÝ: òñï³­ßáõÝã ë³é­Ý³­ Ù³­ÝÇ­ùÁ ¨ë­ û·­ÝáõÙ ¿, ëñÇó ³­½³ï­íáÕ­Ý»­ñÁ ÉóíáõÙ »Ý ë³é­ó³­Ï³­É³Í º­ñ³ë­ËÇ Ù»ç ¨ ç³ñ­¹áï­í³Í ë³­éáõÛ­óÇ ï³Ï ѻխӳ­Ù³Ñ ÉÇ­ÝáõÙ: л­ï³­·³ ¹»å­ù»­ñÁ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí óáõ­ó³¹­ ñáõÙ »Ý »ñ­Ïáõ ÏáÕ­Ù»­ñÇ áõÅÝ áõ Ãáõ­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ³Ù­ñ³­Ï³­ÛáÕ µ³­ñá­Û³­ Ï³Ý Ýϳ­ñ³­·Ç­ñÁ, ѳ­Û»­ñÇ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ Ãßݳ­Ùáõ ݻݷ ¹³­Å³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹Ç­Ù³ó: ö³Ë­ãáÕ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇó 300 Ñá­·Ç ³­å³ë­ï³­ÝáõÙ »Ý Þáõ­ß³Ý ³­Ýáõ­Ýáí ïÇÏ­Ýáç Ùáï, Ýñ³Ýó Ñ»­ï³åÝ­¹áõÙ ¿ ²­ßá­ïÇ áñ­¹Ç êÙµ³­ïÁ: Ð³Û ÏÇ­ÝÁ, áñ Ãßݳ­Ùáõ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÇÝ §³­é»³É å³­ï¿ñ ½í¿ñë ¨ áÕ­ç³­óáõ­ó³­Ý¿ñ ¨ ½·»­óáõ­ó³­Ý¿ñ ѳݭ¹»ñ­ÓÇõù¦,§µ³­½áõÙ ³­Õ»ñ­ë³­Ýûù¦ ËݹñáõÙ ¿ Ó»éù ãï³É Ýñ³Ýó: àõÕ­Õ³­ÏÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ ¿ ÙÇ áõ­ñÇß ï»­ë³­ñ³Ý. ÷³Ë­ãáÕ­Ý»­ñÇ ÙÇ áõ­ñÇß ËáõÙµ ÙïÝáõÙ ¿ »­Ï»­Õ»­óÇ` íëï³Ñ, áñ ³Ûë­ï»Õ ³­å³­Ñáí ¿ Ç­ñ»Ýó ѳ­Ù³ñ: г­Û»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó å³­ß³­ñáõ­ÙÇó ¨ Ç­ñ»Ýó íǭ׳­ÏÇ ³­Ý»­É³­Ý»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ³­ñ³µ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ñÁ Ëáë­ï³­ÝáõÙ ¿ ѳÝÓ­Ý»É Çñ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÇÝ, »­Ã» ãëå³­Ý»Ý Ç­ñ»Ý: г­Û»­ñÁ ϳ­ï³­ñáõÙ »Ý ³Û¹ å³Û­Ù³­ÝÁ, Ñ»­ïá Ññ³­Ù³­Ý³­ï³­ñÇÝ Ý³­í³­Ïáí ï³­ ÝáõÙ »Ý É×Ç Ëáñ­ùÁ, ã»Ý ëå³­ÝáõÙ, ³ÛÉ áõÕ­Õ³­ÏÇ ·óáõÙ »Ý çáõ­ñÁ: ̳Ýñ ѳñ­Ï»ñÝ áõ ûñ­Ñ³­ë³­Ï³Ý íǭ׳­ÏÁ ѳ­Û»­ñÇÝ ÙÕáõÙ »Ý Ýáñ ³åë­ï³Ù­µáõí۳Ý, á­ñÇ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ë­ïáõíÛáõ­ÝÁ ëÏëáõÙ »Ý ²ñ­ ï³­í³½¹ ¨ Øáõ­ß»Õ س­ÙÇ­Ïáݭ۳ݭݻ­ñÁ, Ýñ³Ýó »Ý Ùdz­ÝáõÙ ß³ï Çß­ ˳ݭݻñ, µ³­óÇ í»­ñá­ÑÇß­Û³É ²­ßáï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõó, §µ³­½áõÙ Ç é³­

ÙÇÏ Åá­Õáíñ­¹áó »­Ï»³É ˳é­Ý¿ÇÝ Ç ·áõÝ¹Ý Ýá­ó³¦: ²Ûë­ï»Õ »Ý ݳ¨ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ. ³­Ù»Ý ÇÝã ß³ï ¿ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ²­í³­ñ³Û­ñÁ: ºí áñ­ ù³Ý ¿É Ô­¨áÝ­¹Á ϳñ­Í»ë ѳ­Ù³­ÙÇï ¿ ³Ûë ÏéÇ­íÁ Ù»ñ­ÅáÕ ²­ßá­ïÇ Ñ»ï, µ³Ûó º­ÕÇ­ß»Ç á·¨á­ñáõÃ­Û³Ý áõ á­×Ç ÝÙ³­Ýá­Õáõí۳ٵ ¿ Ýϳ­ñ³·­ñáõ٠ѳ­Û»­ñÇ Ý³­Ë³­å³ï­ñ³ë­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ²ñ­×»ß ³­í³­ÝáõÙ 775 Ã. ï»­ÕÇ áõ­Ý»­ó³Í ׳­Ï³­ï³­Ù³ñ­ïÁ Ñ»­ñá­ë³­Ï³Ý í»­ÑáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ÝáõÙ, ¹Çï­ íáõÙ áñ­å»ë Ýáñ §ì³ñ­¹³­Ý³Ýó å³­ï»­ñ³½Ù¦` ³Ý­Ï³Ë áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý ³­í³ñ­ïÇó: Ðá·¨áñ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áõÅÝ ¿ Ýϳï­íáõÙ ½»Ý­ùÇ ÏéíáõÙ. §ÆëÏ ù³­ç³­Û³Õà ݳ­Ñ³­ï³ÏùÝ Ã¿­å¿ï ¨ Ýá­õ³­½áõÝù ¿ÇÝ Ç Ù¿ç ã³­ñ³­ßáõù áñ­ëá­Õ³óÝ` 볭ϳÛÝ áã ½³Ý­·Ç­ï»­óÇÝ Ç ¹³é­Ý³­ßáõÝã ûñ­Ñ³­ ë¿Ý, ³ÛÉ ÙÇÝã Ç ëå³é ·áõ­Ù³­ñ»³Éù á·­õáí ã³÷` Ù³ñ­½¿ÇÝ ½ÙÇ­Ù»³Ýë µ³­ÝÇõù ³­ë»­Éáí. §ø³­çáõ­Ã»³Ùµ Ù»é­óáõù Ç í»­ñ³Û ³ß­Ë³ñ­ÑÇë Ù»ñ ¨ Ç í»­ñ³Û ³½­·Çë, ¨ ÙÇ ï»ë­ó»Ý ³ãù Ù»ñ Ïá­Ë³Ý á­ïÇó É»³É åÕͳ­ÉÇ ³­ñ³Ýó ½ëñµ³­ñ³Ýë Ù»ñ¦: º­ÕÇ­ß»Ç ÝÙ³Ý Ô­¨áÝ­¹Á ¨ë ­Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝÇ áõ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ ¿ ÑÇ­ßáõ٠ݳ­Ñ³­ï³Ï ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÁ, ¨ »ñ­Ïáõ ¹»å­ùáõÙ ¿É ÇÝù­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ÏéÇ­íÁ ëï³­ÝáõÙ ¿ ³½­·³­ÛÇÝ ·á­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù` ³Ý­Ï³Ë å³ï­ ÙÇã­Ý»­ñÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÇó ¨ ÏéíÇ é³½­Ù³ù³­Õ³­ù³­ Ï³Ý Ñ»ï¨³Ýù­Ý»­ñÇó: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ÝÙ³­Ýá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ¹»å­ù»­ñÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý áõ Ï»ñ­ å³­íáñ­Ù³Ý Ù»ç ϳ­ñáÕ ¿ ½·³ó­Ý»É ï³É á­×³­Ï³Ý ϳ­Ýá­ÝÁ, »ñµ ¿­ÃÇ­Ï»­ïÇ Ù»ç »ñÏ­ñáñ­¹³­Ï³Ý ¿ ÙÝáõÙ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ëϽµáõÝ­ùÁ: Ü»­ñ³é­ íáõÙ »Ý å³ñ½ á­×³­Ï³Ý §ÏÉÇ­ß»¦-Ý»ñ, á­ñáÝ­óáí ³ñ­ï³­ùÇÝ å³ï­Ï»­ñÁ ÙÕíáõÙ ¿ µ³­ñÇ Ï³Ù ã³ñ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ: ²Ûë­å»ë` ¶ñÇ­·áñ س­ ÙÇ­ÏáÝ­Û³­ÝÁ §¿ñ ³Ûñ »ñ­ÏÇõ­Õ³Í Û²ë­ïáõ­ÍáÛ, »Õ­µ³Û­ñ³­ë¿ñ ¨ û­ï³­ñ³­ë¿ñ ¨ ¹³ñ­Ù³­ÝÇã ³Õ­ù³­ï³ó, ¨ ϳ­ï³­ñ»³É Ç Ñ³­õ³ïë ³ë­ïá­õ³­Í³­å³ß­ ïáõ­Ã»³Ý¦. ²­ßáï å³ï­ñÇ­ÏÁ ¿ñ §³Ûñ »ñ¨»­ÉÇ ¨ ݳ­Ë³­Ù»­Í³ñ Ç Ù¿ç ݳ­ ˳­ñ³­ñ³óÝ Ð³­Ûáó, ×áË ¨ å»ñ× ÛÇ߭˳­Ýáõ­Ã»³ÝÝ ¨ ³­Ù»­Ý³ÛÝ í³ñë »ñÏ­ñ³­ÛÇÝë ½·³ëï ¨ ³­é³­ùǭݳ­ë¿ñ ¨ ³½­Ýá­õ³­Ï³Ý ù³Ý ½³­Ù»­Ý»­ë»³Ý ¨ ͳ­Ýûà »ñ­ÏÇõ­ÕÇÝ ²ë­ïáõ­ÍáÛ¦ ¨ ³ÛÉÝ: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ÏáÝÏ­ñ»ï ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñáí ¨ µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí ѳݭ¹»ñÓ, áñ ÷á­Ë³Ý­ó»É ¿ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, åÇ­ïÇ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­µ³ñ å³Ñ­å³Ý­í»Ý á­×³­ Ï³Ý Ï³­ÝáÝÝ áõ §ÏÉǭ߻ݦ, á­ñáÝù ³é­Ï³ »Ý ݳ¨ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ù³Ý Ù»ç: гñ­Ó³­ÏáõÙ` §ø³Ý­½Ç Áëï û­¹³Ã¨Ý­ ³­ñ³­·áõ­Ã»³Ý Û³ñ­Ó³­Ï»³Éù ǵñ¨ ûÓù í¨³­õáñù Û³­é³­ç»­óÇÝ Ãßݳ­ÙÇùݦ. å³­ï»­

ñ³½Ù` §…¼µ³­½áõÙë ³é­Ñ³­ë³­ñ³Ï Ïá­ïá­ñ¿ÇÝ, ¨ Ùݳ­ó»³ÉùÝ Ñ»­Í»³É Û»­ñÇ­õ³ñë ÷³Ëë­ï³­Ï³Ý ³Ý­Ï³Ý ۳߭˳ñÑÝ Çõ­ñ»³Ýó¦. ѳñ­Ó³­ÏáõÙ ¨ ѳñ­í³Í` áñ­å»ë ã³­ñÁ µ³­ó³­ëáÕ µ³­ñáõÃ­Û³Ý µ­¨»é, áñ­åÇ­ëÇÝ ¿, û­ñÇ­ ݳÏ, »᭹á­ñáë èßïáõ­ÝÇÝ, áñ §»­ñ³­·³Ã¨ Û³ñ­Ó³Ï­Ù³Ùµ ǵñ¨ ½Ëá­ Û³­Ý³É ³ñ­Íá­õáÛ Ñ³­ë»³É Ç í»­ñ³Û ÑÇ­ÝÇÝ »­Ï»­ÉáÛ…­ë³­ï³­Ï¿ÇÝ ½Ãßݳ­ ÙÇëݦ, ¨ §½ë³­Ï³õ Ùݳ­óáñ¹ëÝ Ãßݳ­Ù»³ó ÷³Ëë­ï³­Ï³Ý ³­ñ³­ñ»³É` ¹³ñ­Óáõ­ó³­Ý¿ÇÝ ½·»­ñ»³ÉëÝ, ¨ ½³­õ³ñ ¨ ½Ï³­åáõï Ãßݳ­Ù»³óÝ Åá­Õá­ í»³É` ¹³ñ­Ó³Ý Ëݹáõ­Ã»³Ùµ¦. ݳ­Ñ³­ï³­ÏáõíÛáõÝ` §È³õ ѳ­Ù³­ñ»­ó³Ý ½Ù³Ñ ³Ý­Ó³Ýó, ù³Ý ï»­ë³­Ý»É ½Ïá­ñáõëï ³ß­Ë³ñ­ÑÇë ¨ ½³Ý­å³­ïáõ­ ÃÇõÝ »­Ï»­Õ»­ó»³ó øñÇë­ïá­ëǦ: ²Ûë­åÇ­ëáí` ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ³ñ­Ó³­ ·³Ýù­Ý»­ñÁ Ïñ»­Éáí` Ô­¨áݹ ì³ñ­¹³­å»­ïÁ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­Ýáõí۳ٵ áõ á­×³­Ï³Ý ÝÙ³­Ýá­Õáõí۳ٵ, ݳ¨ ß³ï ¹»å­ù»­ñÇ áõ ¹»Ù­ù»­ñÇ íÇ­å³­Ï³Ý ³­í³Ý¹­Ý»­ñáí áõ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ Ñ³­·»ó­í³­Íáõí۳ٵ å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ¹³­ë³­Ï³Ý å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý á­·ÇÝ áõ ¹³­ë»­ ñÁ: ij­é³Ý·­Ù³Ý ³­í³Ý¹­Ý»­ñÁ Ûáõ­ñá­íÇ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ áõ ½³ñ­·³ó­íáõÙ »Ý 9-10-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç: Üñ³Ýó ѳ­Ù³ñ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ÝÛáõà ¹³ñ­Ó³Í` ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ÉÍÇ ¹»Ù å³Û­ù³­ñÇ ¨ ³Ý­Ï³­ËáõÃ­Û³Ý Ó»éù­ µ»ñ­Ù³Ý, 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­Ù³Ý ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÁ ϻݭ볭 ѳë­ï³ï­Ù³Ý Ýáñ ³½­¹³Ï­Ý»ñ »Ý µ»­ñáõÙ, µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ É³­í³­ï»­ ë³­Ï³Ý Ýáñ ß»ñ­ï»ñ, Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÇ Ýáñ ¹ñë¨á­ñáõÙ­ Ý»ñ:

Ð²Ú ¶ð²­Î²­Üàô­Úàô­ÜÀ Ä – Ä´ ­¸²­ðº­ðàôØ

10-12-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñáõÙ ÑÇÝ·­¹³ñ­Û³ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ »É¨¿­çáõÙ­Ý»­ñáí ѳ­ ñáõëï ͳÝñ Áݹ­ÙÇ­çáõ­ÙÇó Ñ»­ïá Ñ³Û å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­Ï³Ý·­ Ýáõ­ÙÁ ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó Ï»Ýï­ñá­Ý³­ÓÇ· Ç߭˳­Ýáõí۳Ý, ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ÎÇ­ ÉÇÏ­Û³Ý Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ¨ ÐÛáõ­ëÇ­ë³­ÛÇÝ Ð³­Û³ë­ï³­ÝÇ ÏÇ­ ë³Ý­Ï³Ë 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ó­¨»­ñÇ Ù»ç Ëó­ÝÇã áõÅ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ïÝï»­ ë³­Ï³Ý í»­ñ»É­ùÇ, Ýáñ ù³­Õ³ù­Ý»­ñÇ ½³ñ­·³ó­Ù³Ý, ³ñ­ï³­ùÇÝ ³é¨ïñÇ ¨ ù³­Õ³ù­Ý»­ñÁ ÙÇ­ç³½­·³­ÛÇÝ Ï³­å»­ñÇ Ñ³Ý­·áõÛó­Ý»ñ ¹³é­Ý³­Éáõ ѳ­ Ù³ñ: ¸ñëÇ É³ÛÝ Ï³­å»­ñáí ÑÇ٭ݳ­íáñ­í³Í ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÇ Áݹ­É³Û­ Ýáõ­ÙÁ µ»­ñáõÙ ¿ Çñ ɳí áõ í³ï ÏáÕ­Ù»­ñÁ, г­Û³ë­ï³­ÝÁ ³ñ¨»ÉùÝ áõ ³ñ¨Ùáõï­ùÁ ϳ­åáÕ ßÕó­ÛÇ Ùǭ糭ϳ û­Õ³Ï­Ý»­ñÇó ¿ ¨ ³Û¹ ѳ­ñ³­µ»­ ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ¿ ½³ñ­·³ó­ÝáõÙ ïÝï»­ëáõíÛáõÝÝ áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÁ: н᭠ñ³­óáÕ ²­ÝÇÝ í»­ñ»Éù­Ý»­ñÇ áõ í³Û­ñ¿çù­Ý»­ñÇ ËáñÑñ­¹³­ÝÇßÝ ¿ ¹³é­ÝáõÙ. ˳­Õ³Õ Ï۳ݭùÇ áõ ×á­ËáõÃ­Û³Ý óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÇ Ù»ç ³Ý­Ã³­ùáõÛó ¿ µ³­ñá­ Û³­Ï³Ý ³Ý­Ïáõ­ÙÁ, ÇÝã­å»ë ÙÇßï ¿ ÉÇ­ÝáõÙ: ä³ï­ÙÇã­Ý»­ñÁ ó³­íáí ³ñ­Ó³­ ݳ·­ñáõÙ »Ý ѳ­í³ï­ùÇ áõ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ïá­ñáõë­ïÁ, ³ÛÝ, áñ Ù³ñ­¹ÇÏ ëá­íá­ñáõÙ »Ý »­Ï»­Õ»­óÇ ã·Ý³É, á­Ù³Ýù ¿É »­Ï»­Õ»­óáõ Ùáï ã»Ý Çç­ ÝáõÙ »­ñÇ­í³­ñÇó ¨ ÷áÕ ï³­Éáí` ëïÇ­åáõÙ »Ý, áñ ù³­Ñ³­Ý³Ý ¹áõñë ·³ ¨ ³Ûë­ï»Õ ûñÑ­ÝÇ Ï³Ù Ãá­ÕáõíÛáõÝ ï³: ¼·³­ÉÇ »Ý ¹³é­ÝáõÙ »­Ï»­Õ»­óáõ ¹»Ù ß³ñ­ÅáõÙ­Ý»­ñÁ, ß³ï ¹á·­Ù³­Ý»­ñÇ Ë³ñË­Éáõ­ÙÁ: Ò­¨³­íáñ­íáõÙ »Ý Ù³ñ­¹áõ ³ñŨá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ýáñ ëϽµáõÝù­Ý»ñ, á­ñáÝù ݳ¨ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ »½­ñ»ñ »Ý ÷áñ­ÓáõÙ å³Ñ­å³­Ý»É å³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý »­Ï»­Õ»­óáõ ϳ­ÝáÝ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, ϳ٠³Û¹ Ýá­ñÁ å³ñ­½³­å»ë µÝ³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ï»­Õ³­íáñ­íáõÙ ¿ ϳ­Ýá­ÝÇ Ù»ç: ´á­Éáñ ¹»å­ù»­ñáõÙ ³Ûë ѳ­Ï³¹­ñ³­ÙÇ³ë­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³­é³­çÁݭó­óÇ ÑÇÙ­ù»ñ ¿ ëï»Õ­ÍáõÙ` ³Ý­Ï³Ë ³ÛÝ µ³­ÝÇó, û ³Ûë Ýá­ñÁ ì»­ñ³Í­Ýáõݹ-è»­Ý»­ë³Ýë ÏÏá­ã»Ýù, û áã: سñ­ ¹Á Ç­ñ»Ý ¨ Ç­ñ»­Ýáí Ñá·¨áñ áõ ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ³ß­Ë³ñÑ­Ý»­ñÁ ׳­Ý³­ã»­Éáõ áõ­ ÕÇáí ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý ¿ ·ÝáõÙ ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó γ­ï³ñ­Û³­ÉÇÝ Ùá­ï»­Ý³­ Éáõ ¨ Ýñ³Ý ÓáõÉ­í»­Éáí Ù³ù­ñ³­·áñÍ­í»­Éáõ Ó­¨»­ñÇ Ù»ç (¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­ óÇ), ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó Çñ ¨ ³Û­Éáó ¹»Ù Í³Ýñ í»­×Ç áõ µ³­Ý³­í»­×Ç ÙÇ­çá­óáí,

á­ñÁ Ýñ³Ý ÙÕáõÙ ¿ ѳݭñ³­·Ç­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý (¶ñÇ­·áñ س­·Çëï­ñáë, Ðáí­ Ñ³Ý­Ý»ë Æ­Ù³ë­ï³­ë»ñ): ¶ñ³­Ï³Ý ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ¹ñ³Ýù ÏñÏÇÝ ëï³­ÝáõÙ »Ý Ñá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ, ½áõ­·³­Ñ»­é³­µ³ñ Ù³ñ­¹áõ Ý»­ñ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ¨ ³ñ­ï³­ùÇÝ µÝáõÃ­Û³Ý å³Û­ù³­ñÇ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»ñ` ÙÇë­ïÇ­óǽ­ÙÇ ¨ é³­óÇá­Ý³­Éǽ­ÙÇ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³Ý ׳­Ý³­ãá­ÕáõíÛáõÝ-ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³­ïáõÙ áõ­ÕÇ­Ý»­ñáí, á­ñáÝù ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý ÏñÏÇÝ Ù³ñ­¹áõ áÕ­µ»ñ­ ·³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»ñ, ù³­ÝÇ áñ ÇÝã­ù³Ý ß³ï »ë ׳­Ý³­ãáõÙ ¨ Ç­Ù³­ÝáõÙ, ³ÛÝ­ù³Ý ³­í»­ÉÇ ¿ å³ñ½­íáõÙ, áñ á­ãÇÝã ã·Ç­ï»ë: ²Ûë ³­Ù»­ÝÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùáõÙ ÍÝí³Í ³Ý­Ñ³­ï³­å³ß­ï³­Ï³Ý Ñdzó­ùÇ ¨ ïñ³­·Ç½­ÙÇ ½·³­óá­ÕáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ϳñ­Í»ë ëïÇ­åáõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõÝ` Çñ áõ­ë»­ñÇÝ ³é­Ý»É ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ·áñ­Í³­éáõÛà ¨ ÙÇßï ÙÝ³É áñ­å»ë Ñá·¨áñ »ñ¨áõÛÃ` ã³­½³ï­í»­Éáí ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý` Ñá­·Ç-Ù³ñ­ ÙÇÝ Ý»ñ­Ñ³­ÏáõíÛáõ­ÝÇó: ê³ Ûáõ­ñá­íÇ ÑÇ­ÙáõÝù ¿ ¹³é­ÝáõÙ ³ñ­í»ë­ïÇ, ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ, µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ, å³ï­Ï»­ñ³Ï»ñ­å³­ñ³­ ÛÇÝ ³­é³­çÁݭó­óÇ Ñ³­Ù³ñ` ß³ñ­Åáõ­ÙÁ áõÕ­Õ»­Éáí ¹»­åÇ å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý ³ë­ïǭ׳­Ý³­Ï³Ý Ãáõ­É³­óáõÙ, ³Û­ëÇÝùÝ` ËáñÑñ­¹³­ÝÇ­ßÇó áõ ¿­ÃÇ­Ï»­ïÇ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ¹»­åÇ ÏáÝÏ­ñ»ï Ç­ñ³­Ï³­ÝÁ, ѳ­Ù³¹­ñ³­Ï³­ ÝáõíÛáõ­ÝÇó` í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ: ²­Ù»­ÝÇó ³­é³ç Ñdzó­ùÇ áõ áÕ­µ»ñ­ ·áõÃ­Û³Ý Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï áõ­ÕÇ­Ý»­ñáí ׳­Ý³ã­Ù³Ý Ó·ïáÕ Ù³ñ­¹áõ ÇÝù­Ý³ñ­ ﳭѳÛï­Ù³Ý ɳ­í³­·áõÛÝ Ó¨ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ùݳ­ñ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ ѳۭ ϳ­Ï³Ý ØÇç­Ý³­¹³­ñáõ٠ųݭñ³µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳó­Ù³Ý ß³ñÅ­íáÕ ·ñ³­Ï³Ý-·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ³­é³­çÇÝ ¹ñë­¨á­ñáõÙÝ ¿: ²Û¹ ëÏǽ­µÁ ݳ­Ë³Ý­ßáÕ Ü³­ñ»­Ï³­óáõ §·ñ³­Ï³­Ý³ó­ñ³Í¦ ï³­ÕÁ` áñ­ å»ë ·ñ³­Ï³Ý Çß­ËáÕ Å³Ýñ, Ó»éù ¿ µ»­ñáõÙ Ùá­ïÇ­í³Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ï³­ñ³­½³­ÝáõíÛáõÝ` ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Íǭ볭ϳñ­·³­ÛÇÝ ï³­Õ»­ñÇó Ñ»­ïá ëá­ ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ï³­Õ»ñ, §î³Õ ·³ñ­Ý³Ý¦, §î³Õ ëÇ­ñᦠ¨ ÝÙ³Ý »ñ­Ï»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ` §î³Õ ù³­çÇ ÈÇ­å³ñ­ïÇݦ å³ï­Ù³­·»­Õ³ñ­ í»ë­ï³­Ï³Ý åá»Ù ÑÇ­ß»ó­ÝáÕ ·áñ­ÍÁ: Øß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ñ»­ï³­·³ ½³ñ­·³ó­ Ù³Ý ëÏǽ­µÁ ¨ë­ »ñ¨áõÙ ¿ ùÝÝíáÕ ¹³­ñ³ßñ­ç³­ÝÇ »ï­Ý³­ñ»­Ï³­ódz­Ï³Ý ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç: ²Ûë ÝáõÛÝ ¹³­ñ³ßñ­ç³­ÝáõÙ ï³­ÕÇ, ·³Ý­ÓÇ, ß³­ñ³­Ï³­ÝÇ ÏáÕ­ùÇÝ Ñ³ë­ï³ï­íáõÙ ¿ Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý á­ï³­Ý³­íá­ñÁ, ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ϳñ¨áñ ù³ÛÉ ¿ Ýßáõ٠ѳ­Ý»­Éáõ­ÏÁ, ÍÝáõݹ ¿ ³é­ÝáõÙ Ïñá­Ý³­Ëá­Ñ³­Ï³Ý, å³ï­Ù³­·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý åá»­ÙÁ, ÙÇç­Ý³­ ¹³ñ­Û³Ý ³­é³­ÏÁ ѳ­Ù³¹­ñá­ñ»Ý µ»­ñáõÙ ¿ ݳ¨ ½ñáõÛ­óÇ, Ýá­í»­ÉÇ, Ñ»­ùdz­ ÃÇ Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ï³ñ­ñ»ñ: ÆÝù­Ýáõ­ñáõۭݳ­óáÕ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­

ÝáõíÛáõ­ÝÁ ù³ÛÉ ³é ù³ÛÉ ÏïñáõÙ ¿ åáñ­ï³­É³­ñÁ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÇó: ºí Ñ»Ýó ³Ûë ßñç³­ÝáõÙ ¿, áñ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ ³­í»­ÉÇ ¿ Ùá­ï»­ÝáõÙ ï³­ñ»·­ñáõí۳­ÝÁ-ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñáõí۳­ÝÁ, áõñ ÝßíáõÙ ¿ Ãí³­Ï³­ÝÁ, ¨ ѳ­Ù³­éáï ï»­Õ»­Ï³ó­íáõÙ »Ý ¹»å­ù»­ñÁ` ³­é³Ýó ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý ¨ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý, ϳ٠³ÛÉ Ï³­å»­ñÇ áõ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ: ¶ñíáõÙ »Ý êï»­ ÷³­Ýáë ²­ëá­ÕÇ­ÏÇ §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ îÇ»­½»­ñ³­Ï³Ý¦-Á, ê³­Ùá­õ»É ²­Ý»­óáõ §Ð³­õ³ù­ÙáõÝù Ç ·ñáó å³ï­Ù³·­ñ³ó¦-Á ϳ٠ij­Ù³­Ý³­Ï³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, êÙµ³ï êå³­ñ³­å»­ïÇ Ï³Ù ¶áõݹë­ï³µ­ÉÇ §î³­ñ»­·Çñù¦-Á, سï­Ã»áë àõé­Ñ³­Û»­óáõ §Ä³­Ù³­Ý³­Ï³·­ñáõ­ÃÇõݦ-Á ¨ ³ÛÉÝ: ƭѳñ­Ï», ½áõ­·³­Ñ»­é³­ µ³ñ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ »Ý å³Ñ­å³Ý­í»É ¹³­ë³­Ï³Ý å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­í³Ý¹­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù åÇ­ïÇ Ñ³ë­Ý»Ý Ýáñ áõ Ýá­ñ³­ ·áõÛÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ: ²Û¹ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ ÏñáÕ­Ý»ñÝ »Ý ÙÝáõÙ Ðáí­ Ñ³Ý­Ý»ë ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ ¨ Âáí­Ù³ áõ ²­Ý³­ÝáõÝ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÁ, ݳ¨ áõ­ñÇß­Ý»ñ:

Ðàì­Ð²Ü­Üºê ¸ð²ê­Ê²­Ü²­Îºðî­òÆ ä³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ý­ÓÁ, ϳ­åÁ ݳ­Ëáñ¹­Ý»­ñÇ Ñ»ï. àñ­å»ë ïíÛ³É Å³­ Ù³­Ý³­ÏÇ Ñ³­Ûáó ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë` ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¿ ѳ­Õáñ­¹áõÙ Çñ Ù³­ëÇÝ ÇÝã­å»ë §Þ³ñ ѳۭñ³­å»­ ï³óÝ Ð³­Ûáó¦, ³ÛÝ­å»ë ¿É §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó¦ »ñ­Ï»­ñáõÙ, á­ñá­ß³­ ÏÇ ÷³ë­ï»ñ ÃáÕ­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ Ýñ³ áõß Å³­Ù³­Ý³­Ï³­ÏÇó Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­ ÝÇÝ: ÌÝí»É ¿ 845-850 Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ ²­ñ³­ñ³ï­Û³Ý ·³­í³­éÇ ¸ñ³ë­ ˳­Ý³­Ï»ñï ³­í³­ÝáõÙ: ÐÇ٭ݳ­íáñ ÏñÃáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ó»É ê­¨³­Ý³ í³Ý­ùáõÙ` س߭ïáó ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ùáï, áõÙ Ñ»ï ³½­·³Ï­ó³­Ï³Ý ϳ­ å»ñ áõ­Ý»ñ: ÆÝù­Ý³Ïñ­Ãáõí۳ٵ Ëá­ñ³ó­ñ»É ¿ áã ÙdzÛÝ Ïñá­Ý³­Ï³Ý áõ ³ëï­í³­Í³­µ³­Ý³­Ï³Ý ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»­ñÁ, ³Ûɨ ÑÇ٭ݳ­íáñ áõ­ëáõ٭ݳ­ëÇ­ñ»É ù»­ñ³­Ï³­Ý³­Ï³Ý áõ Ñé»­ïá­ñ³­Ï³Ý ³ñ­í»ëï, ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ÛáõíÛáõÝ: ì³­ ñ»É ¿ µ³ñÓñ »­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý å³ß­ïáÝ­Ý»ñ, »­Õ»É §¹ñ³Ý »­åÇë­Ïá­åáë¦, ³½­·³­ÛÇÝ-ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ µáõéÝ, »ñ­µ»ÙÝ ¹ñ³­Ù³­ ïÇÏ ¿ ¹³ñ­Ó»É 897 Ãí³­Ï³­ÝÇó, »ñµ ÁÝïñ­í»É ¿ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë: г­Û³ë­ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³ñ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý µ³ñ¹ áõ ¹Åí³­ñÇÝ Å³­Ù³­Ý³­ ϳßñ­ç³Ý ¿ñ. 9-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ï»­ë»­ñÇó ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ϳÛë­ñáõíÛáõÝÝ ëÏëáõÙ ¿ Ãáõ­É³­Ý³É, 850-852 ÃÃ. ѳ­Û»­ñÇ ³åë­ï³Ù­µáõíÛáõ­ÝÁ ϳñ¨áñ ¹»ñ ¿

˳­Õáõ٠廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­Ù³Ý ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ, ²­ßáï ²­é³­çÇÝ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇÝ ëï³­ÝáõÙ ¿ Ç߭˳­Ý³ó Ç߭˳­ÝÇ, ÇëÏ 885 Ã.` ݳ¨ ó­·³­íá­ñÇ ïÇï­Õáë: ´³Ûó ϳñ× ¿ ï­¨áõÙ ³Û¹ ѳ­ñ³­µ»­ñ³­ Ï³Ý ³Ý­Ï³­ËáõíÛáõ­ÝÁ, ³­ñ³µ­Ý»­ñÁ ëå³­ÝáõÙ »Ý ѳ­çáñ­¹³Í êÙµ³ï ²­é³­çÇ­ÝÇÝ: ²Ûë µ³ñ¹ Ç­ñ³­íǭ׳­ÏáõÙ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ µáõéÝ ×Ç­·»ñ ¿ ó­÷áõÙ »ñÏ­ñÇ Ï³­Ûáõ­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ: Úáõ­ëáõ­÷ÇÝ ëÇ­ñ³­ß³­ Ñ»­Éáõ Ýå³­ï³­Ïáí óݭϳñ­Å»ù Áݭͳ­Ý»­ñáí ·ÝáõÙ ¿ Ýñ³ Ùáï, í»ñ­ çÇÝë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ µ³Ý­ï³ñ­ÏáõÙ ¿, Ñ»­ïá å³­ÑáõÙ Çñ Ùáï` ѳ­Û»­ñÇ á­·ÇÝ Ãáõ­É³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ ¹Åí³­ñáõí۳ٵ ÷³­Ëáõë­ïÇ ¿ ¹Ç­ÙáõÙ, ³­Ý³­å³­Ñáí íǭ׳­ÏÁ ëïÇ­åáõÙ ¿ Ýñ³Ý ³Ýó­Ý»É ²Õ­í³Ýù, Ñ»­ïá` ìñ³ë­ï³Ý: г­Û³ë­ï³Ý í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáõó Ñ»­ïá ¹Ç­ÙáõÙ ¿ µÛáõ­½³Ý­¹³­Ï³Ý ϳۭ ë»ñ û·­Ýáõí۳­ÝÁ ¨ ²­ßáï ºñÏ­ñáñ¹ (ºñ­Ï³Ã) ó­·³­íá­ñÇ Ñ»ï Ññ³­í»ñ ëï³­ÝáõÙ ·Ý³É Îáë­ï³Ý¹­Ýáõ­åá­ÉÇë: Þ³ï ɳí Ç­Ù³­Ý³­Éáí ÝÙ³Ý ³Û­ó»­ ÉáõÃ­Û³Ý ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý íï³Ý­·Á` ¹Ç­í³­Ý³­·»ï ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ ³ñ­ù³­ÛÇÝ áõ­Õ»Ï­óáõÙ ¿ ÙÇÝ㨠ñáÝ, »ï ·³­ÉÇë سݭ۳ ³Ûñ, Ù»Ï ï³­ñÇ Ñ»­ïá í»­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ¸íÇÝ: Üñ³ ÷á­Ãáñ­Ï³­ÉÇó Ï۳ݭùÇ Ëéáí­ùÁ ¹»é »ñ­Ï³ñ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿. ÜëÁñ áë­ïǭϳ­ÝÇó ËáõÛë ï³­Éáí` ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ Ý³Ë ¶»­Õ³ µ»ñ­¹áõÙ, Ñ»­ïá` ê­¨³­Ý³ ÏÕ½áõÙ, ·ÝáõÙ ¿ ´Ûáõ­ñ³­Ï³Ý, Ñ»­ï³åÝ­¹áÕ ³­ñ³µ­Ý»­ñÁ ³Ûë­ï»Õ Ïá­ïá­ñáõÙ »Ý ß³ï ѳ­ Û»­ñÇ, ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ ëïÇå­í³Í Ñ»­é³­ÝáõÙ ¿ ´³­·³­ñ³Ý (²­ßáï ´éݳ­íá­ ñÇ Ùáï), ³ñ­ï³­ùÇÝ íï³Ý­·Ç áõ Ý»ñ­ùÇÝ å³­é³Ï­ïáõÙ­Ý»­ñÇ É³ñ­í³Í íǭ׳­ÏÁ å³ï­×³é »Ý ¹³é­ÝáõÙ, áñ ݳ ÁÝ­¹³­é³­çÇ ¶³­·ÇÏ ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ ³­é³­ç³ñ­ÏÇÝ ¨ ٻϭÝÇ ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³Ý (ÐÇ­ß»Ýù Øáõ­ñ³­ó³­ÝÇ §¶­¨áñ· سñ½­å»­ïáõ­ÝǦ í»­åÇ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ï»ñ­å³­ñÁ): س­Ñ³­ ó»É ¿ Òá­ñ³­÷á­ñáõÙ, ѳ­í³­Ý³­µ³ñ 929 Ãí³­Ï³­ÝÇÝ: §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó¦ »ñ­ÏÇ Ï³ñ¨áñ ³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñÁ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ·Ý³­Ñ³ï­í³Í »Ý: ¶Çñ­ùÁ ·ñ»É ¿ Í»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³­ÏáõÙ ¨ ³­í³ñ­ï»É Ù³­ÑÇó ÙÇ ù³­ÝÇ ï³­ñÇ ³­é³ç. »Ý­Ã³¹ñ­íáõÙ ¿, áñ å³ï­íÇ­ñ³­ïáõ­Ý»ñÝ »Ý »­Õ»É ²­ßáï ºñ­Ï³­ÃÁ ¨ ¶³­·ÇÏ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ: ¶ÉáõË­Ý»­ñÇ µ³­Å³Ý­í³Í ã¿, µ³Ûó å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ »ñ­Ïáõ Ù³ë ï»ë­Ý»É. ³­é³­çÇ­ÝÁ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÝÙ³Ý ëÏëáõÙ ¿ Ñݳ­·áõÛÝ ³­é³ë­å»É­Ý»­ñÇó, ݳ­Ëáñ¹­Ý»­ñÇÝ ËÇëï ѳ­Ù³­éá­ï»­Éáí` ѳëó­ÝáõÙ ÙÇÝ㨠9-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ï»­ë»­ñÁ, á­ñÇó Ñ»­ ïá, áñ­å»ë ³­Ï³­Ý³­ï»ë, ·ñáõÙ ¿ ٳݭñ³­Ù³ëÝ áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïá­ñ»Ý, ³­í³ñ­ïáõÙ 924 Ãí³­Ï³­Ýáí: ²­é³­ç³­µ³­ÝáõÙ, Í»­ñáõíÛáõ­ÝÁ Ýϳ­ïÇ áõ­ Ý»­Ý³­Éáí, ÝßáõÙ ¿, û §ßï³å ï³·­Ý³­åÇ ï³­ñ³­Ïáõ­ë³­Ý³óë áã Ý»­ñ¿

ÇÝÓ Í³­ Ë»É ½Å³­ Ù³­ ݳÏë¦, û­ å»ï ·ñùÇ íñ³ »ñ­ ϳñ ¿ ³ß­ ˳­ ï»É, ÝáõÛÝ ³Ý­ÓÇ Ù³­ëÇÝ, ¹»å­ù»­ñÇ å³ñ­ï³¹­ñ³Ý­ùáí, ÷á­Ë»É ¿ í»­ñ³­µ»ñ­ ÙáõÝ­ùÁ: ú­ñǭݳÏ` ¶³­·ÇÏ ²ñÍ­ñáõ­ÝáõÝ ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ïá­ãáõÙ ¿ §Ã³­·³­õáñÝ Ð³­Ûáó ¶³­·ÇϦ, ÇëÏ »ñµ ݳ, Ñ»­é³­Ý³­Éáí ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó Ï»Ýï­ñ᭠ݳ­ÓÇ· 廭ﳭϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÇó, Úáõ­ëáõ÷ áë­ïǭϳ­ÝÇó ó· ¿ ëï³­ÝáõÙ ¨ ó­·³­íáñ Ïáã­íáõÙ, å³ï­ÙÇ­ãÁ Ýñ³Ý ³Ý­í³­ÝáõÙ ¿ §Ã³­·³­Ï»ñ­å»³É Ç߭˳ÝÝ ¶³­·ÇϦ: ²Ïݭѳۭïá­ñ»Ý Ïñ»­Éáí Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ` ³­é³­çÇÝ Ñ³ï­í³­ÍÇ ¹»å­ù»­ñÁ ß³­ñ³¹­ñ»­ÉÇë ãÇ ÑÇ­ßáõÙ ä³ï­Ù³­Ñáñ ³­Ýáõ­ÝÁ, û­å»ï, û­ñǭݳÏ, ã³­÷³­íáñ ¹ñ³­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùáí ÝßáõÙ ¿, û ùñÇë­ïá­Ý»áõÃ­Û³Ý Ùáõï­ùÇ Ù³­ëÇÝ §Édz­å¿ë ù»½ áõ­ëáõ­ó³­Ý¿ ³­çá­Õ³Ï å³ï­Ù³­·ÇñÝ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õáë¦: γ­Ãá­ÕÇ­Ïáë å³ï­ÙÇ­ãÇ ³Ûë å³Ñ­í³Í­ùÁ ·áõ­ó» ݳ¨ ïáõñù ¿ »­Ï»­Õ»­óáõ å³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñáß­ Ù³­ÝÁ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ سñ ²­µ³ë γ­ïǭݳ­ÛÇÝ ÑÇ­ß»­Éáí` гۭÏÇ ¨ ´»­ÉÇ, ²­ñ³ ¶»­Õ»­óÇ­ÏÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­Ù»­Éáõó Ñ»­ïá Áݹ·­ÍáõÙ ¿. §ºõ ³Ûë­ù³Ý ³­Ýá­õ³Ýù ¨ ½ñáÛóù ÿ ѳñ­ó»³É ÉÇ­ÝÇ` Ûáñ­Ù¿± ·áÉ ·Ç­ï»É, ·Ç­ï³ë­ó¿ ½Ç ø³Õ­¹»³ó­õáó Ù³­ï»³ÝùÝ Ù»½ ÁÝ­Ó»­é»­ó³Ý, áñù Ï³Ý Ç ÜÇ­Ýá­õ¿ ¨ Ûº­¹»­ ëÇ³Û ³é îÇ­µ»­ñÇõ ·ñ»³É¦: γ٠å³ñ­½³­å»ë Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÷³é­ùÇ ùá­Õ³ñÏ­í³Í ³é­Ï³­ÛáõíÛáõÝÝ ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ·áñÍ­ãÇ ÏáÕ­ÙÇó, áí Çñ Ù³­ëÇÝ ³­½³ï å³ï­Ù»­Éáõ íëï³­ÑáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ ¨ ëϽµáõÙ ·áñÍÝ ëÏë»­Éáõ ï³·­Ý³å­Ý»­ñÁ ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí` ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó íϳ­ÛáõÙ ¿ ·ñ³­µ³­ ñÇ Ý³­Ñ³Ý­çÇ å³Û­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ §·»Õç­Ï³ó ³­Ý³­ñá­õ»ëï¦ Ëáë­ùÇó Ñ»­ éáõ Ùݳ­Éáõ ¨ ÝÙ³­Ýá­ÕáõÃ­Û³Ý å³ñ­ï³¹­ñ³Í å»ñ­×³­µ³­Ýáõí۳ÝÝ áõ ·ñù³­ÛÇÝ á­×Ç ³ñ­Ñ»ë­ï³­Ï³­Ýáõí۳­ÝÁ ¹Ç­Ù»­Éáõ ËݹǭñÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` §½ù»ñ­Ãá­Õ³ó ³­ñá­õ»ë­ïÇ ï³­å³É­Ù³Ý¦ íϳ­ÛáõíÛáõÝ Ñ³­Ù³­ñáõÙ ³ÛÝ, §½Ç ÙÇ ïÕ³­Û³­µ³ñ ÇÝã ۳ݹ·­Ý»³É ½Ùdzݭ·³Ù ·ñ»³ÉëÝ »ñÏ­ñáñ­¹»­ óÇó¦: ØÇ ³Ý­·³Ù ³ñ­¹»Ý ·ñ³­ÍÁ »ñÏ­ñáñ­¹»­Éáõ ³­ÝÇ­Ù³ëï ¹Çñ­ùá­ñá­ ßáõ­ÙÁ, ǭѳñ­Ï», ãÇ Ï³å­íáõÙ Ïñá­ÝÇ Ùáõï­ùÇ ¨ ³½­·Ç ¹³ñ­ÓÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­Ùá­ÕÇÝ ¨ µá­Éáñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ Ç­Ù³ëï­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³Õµ­Ûáõ­ñÇÝ` ê.¶ñ­ùÇÝ, á­ñÇó ï³ëÝ­Û³­ÏÇó ³­í»­ÉÇ ³Ý­·³Ù­Ý»ñ ³­é³ï ٻ筵»­ñáõÙ­Ý»ñ »Ý ³ñ­íáõÙ, ¨ ѳ­Ûáó áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¹Çï­íáõÙ »Ý áñ­å»ë ·áñ­Í³Í Ù»Õ­ù»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ¹³­ï³ë­ï³­ÝÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ: ÆëÏ Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ³Ûë ·ñùÇ ³­é³­çÇÝ Ñ³ï­í³­ÍáõÙ Ý»ñ­Ï³ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï. å³Ñ­å³Ý­í³Í ¿, û­ñǭݳÏ, »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ ÛÇÝ Ñ»Ý­ùÁ, ËáëùÝ áõÕÕ­íáõÙ ¿ ϳ٠ٻ­Ï»­Ý³­ëÇÝ, ϳ٠Áݭûñ­óá­ÕÇÝ Áݹ­ ѳݭñ³­å»ë. §ºõ í³ëÝ ½Ç ³Û­ëá­ùÇÏ ³Ûë­å¿ë ù»½ ï»­ë³­Ý»É »Õ¨¦, §ºõ

³Ûë­å¿ë ù»½ ѳ­õ³­ï³ñ­Ù³ë­óÇÝ, áñ í³ëÝ Ý³­Ñ³­å»­ïáõ­Ã»³Ý ³½­·Çë ¿ µ³Ý¦: ²Ûë ¹»å­ù»­ñáõÙ ä³ï­Ù³­Ñáñ ÝÙ³Ý Í³Ý­ñáõÃ­Û³Ý Ï»Ýï­ñáÝ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Çñ ¹³­ïá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, ϳ­ï³­ñ³­ÍÇ ·Ý³­Ñ³­ïáõ­ÙÁ. §²ñ¹ ³ÛÉ ÙÇ ¨ë­ ³ë³­Ýûñ ÇÝÓ ³ß­Ë³­ïáõ­ÃÇõÝ Ñ³­ëáõ­ó³­Ý¿ñ, áñ ½Ñ³­Ù³­éû­ïáõ­ ÃÇõÝ µ³­ÝÇ ¨ ½Ñ³­õ³ë­ïÇáõ­ÃÇõÝ ¨ ½³­ñ³­·³­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝ ÙÇßï å³­ïá­õ»É ·Ç­ï»ë¦ (áõÕ­Õ³­ÏÇ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ·ñ»­É³Ó¨Ý­ ¿), ϳÙ` §ºõ µ³Ý ·á­í»ë­ïÇó ëá­ñ³ µ³­½áõ٠׳­éÇó åÇ­ïáÛ ¿¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÜÙ³­Ýá­ÕáõíÛáõÝÝ ³ÏݭѳÛï ¿ ¹»å­ù»­ñÇ ¨ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõÙ ¨ë. ÑÇ­ß»Ýù гÛÏ Ü³­Ñ³­å»­ïÇ §É³Û­Ý³­ÉÇ× ³­Õ»­ÕǦ, §»­ñ»ùÃ¨Û³Ý Ý»­ïǦ å³ï­Ï»­ñÁ, §í³­õ³ßÝ ³ÛÝ ¨ ïé÷áï ϳ­ÃáïÝ Þ³­ÙÇ­ñ³­ÙǦ µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ, ºñ­í³Ý¹­Û³Ý îÇ·­ñ³­ÝÇ Ø»Í ÉÇ­Ý»­Éáõ ¨ ²ñ­ï³­í³½­¹Ç ã³­ñáõí۳Ý` Êá­ñ»­Ý³­óáõó »­ÏáÕ ·Ý³­Ñ³­ ﳭϳݭݻ­ñÁ: ´áõ­½³Ý¹-Ëá­ñ»­Ý³­ódz­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝùÝ ¿ å³Ñ­å³Ý­ íáõ٠ݳ¨ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ í»ñ­çÇÝ ³ñ­ù³­Ý»­ñÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ Ý»ñ­Ï³­ Û³ó­Ý»­ÉÇë, Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÝÙ³Ý ¿ ÑÇ­ßáõÙ ¹³­í³­×³Ý Ø»­ñáõ­Å³Ý ²ñÍ­ñáõ­ Ýáõ Ù³­ÑÁ ÒÇ­ñ³­íÇ ÏéíáõÙ, ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Ù³­ëÇÝ ·ñáõÙ ¿ ß³ï ³­í»­ÉÇ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÝÙ³Ý, ù³Ý §³­çá­Õ³Ï¦ ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ, ѳ­Ù³ñ­Û³ ÝáõÛÝÝ ¿ í»ñ­çÇÝ ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ ²ñ­ï³­ßÇñ ó­·³­íá­ñÇ ê³­Ñ³Ï-ä³ñÃ¨Û³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ. §¼Ç ÿ ³­Ý³­é³Ï ¿, 볭ϳÛÝ ëáõñµ ÙÏñïáõ­Ã»³ÙµÝ ¹ñáß­Ù»³É ¿…­·Ç­×³­ó»³É ¿ Ù³ñÙ­Ýáí, ³ÛÉ á㠳ݭѳ­õ³ï Ñá·­õáí¦: ²ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ùÁ, ·ñùÇ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ¨ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ ñÁ. §Ð³­Ûáó å³ï­Ùáõí۳ݦ »ñÏ­ñáñ¹ ѳï­í³­ÍÇ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳­ÝÁ µÝá­ñáß ¿ ٳݭñ³­Ù³ëÝ áõ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ ß³­ñ³¹­ñ³Ý­ùÁ, ³ÛÝ áõ­ÝÇ Ï³ñ¨áñ ׳­Ý³­ãá­Õ³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù, ù³­ÝÇ áñ ·ñí³Í ¿ áã ÙdzÛÝ Å³­Ù³­ ݳ­Ï³Ï­óÇ, ³Ûɨ ³­Ï³­Ý³­ï»ë Ù³ë­Ý³Ï­óÇ ÏáÕ­ÙÇó. ³Ý­ÙÇ­ç³­Ï³Ý ïå³­ íá­ñáõíÛáõÝÝ ¿É ³­å³­Ñá­íáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ­ÅÁ: 30-40 ï³­ñÇ­ Ý»­ñÇ ³Û¹ ßñç³­ÝÁ ³Ý¹­ñ³­¹³ñÓÝ ¿ г­Û³ë­ï³­ÝÇ Ý»ñ­ùÇÝ ¹ñáõí۳Ý, ³­ñ³­µ³­Ï³Ý µéÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¨ ³­½³­ï³·­ñ³­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÇ: г­×áõÛ­ ùáí ¿ ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ å³ï­ÙáõÙ ²­ßáï ²-Ç Å³­Ù³­Ý³Ï Ó»éù µ»ñ­ í³Í ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ÝáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ, ¹³ ѳ­Ù³­ñáõÙ áã ÙdzÛÝ ³ëï­í³­Í³­ ÛÇÝ ßÝáñÑ­Ý»­ñÇ, ³Ûɨ ²­ßá­ïÇ Ù»ç §Ý»ñ­ùÇÝ Ù³ñ­¹áõ¦ ϻݭë³áõ­ÅÇ ³ñ¹­ ÛáõÝù. §…Æ Ù³ù­ñáõ­ÃÇõÝ Ýá­ñá·­Ù³Ý Ý»ñ­ùÇÝ Ù³ñ­¹áÛÝ ³Ý­ï»­ë³­µ³ñ ϻݭ볭óáõ­ó³­Ý¿ñ¦: ºí Ýñ³ Ù³ÑÝ ¿É §µ³ñ­õûù Í»­ñáõ­Ã»³Ùµ¦ ˳­Õ³Õ í³Ë­×³Ý ¿ñ, á­ñÁ ¹Åµ³Ë­ï³­µ³ñ ãáõ­Ý»­ó³í Ýñ³Ý ѳ­çáñ­¹³Í êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ ÷á­Ãáñ­Ï³­ÉÇó Ï۳ݭùÁ: ܳ­Ë³­å»ë å³ï­ÙÇ­ãÁ ÝáõÛÝ Ñå³ñ­ïáõí۳ٵ ¿ Ëá­ëáõÙ »ñÏ­ñÇ µ³ñÓ­ñ³­óáÕ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõÃ­Û³Ý áõ ß»­ ÝáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ, ¨ êÙµ³­ïÇ Ï»ñ­å³­ñÇ Ù»ç Áݹ·Í­íáõÙ »Ý Ë»­Éáù ¹Ç­í³­

ݳ­·»­ïÇ, ×ÏáõÝ ·áñÍ­ãÇ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ: Üñ³ Ç߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý ï³Ï »Ý Ùdz­íáñ­íáõÙ Ø»Í Ð³Û­ùÇ µá­Éáñ ÏáÕ­Ù»­ñÁ, µ³­óÇ ²ÕÓ­ÝÇ­ùÇó, ݳ ϳ­ ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ µ³­ñ»­Ï³­ÙáõíÛáõÝ Ñ³ë­ï³­ï»É ìñ³ë­ï³­ÝÇ Ñ»ï, ˳­Õ³Õ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ í»­ñ³­Ï³Ý·­Ý»É Úáõ­ëáõ÷ áë­ïǭϳ­ÝÇ Ñ»ï, ³ÛÝ­ ù³Ý, áñ ë³ µ³½­Ù³­ÃÇí ÁÝ­ïÇñ ½³ñ­¹»­Õ»­Ýáí §»ñ¨»­ÉÇ ½·»ëïë ³ñ­ùáõ­ ݳ­Ï³Ýë áë­Ï»­×³­ÙáõÏë ¨ ßÕ³ñ­ß³­ï»ë Ññ³­ß³Ý­Ï³ñë Ùdzݭ·³­Ù³ÛÝ ³­é³­ù¿ Ç å³­ïÇõ Ù»­Í³­ñ³­Ý³ó ³ñ­ù³­ÛÇÝ êÙµ³­ï³Û¦: ä³ï­ÙÇ­ãÁ Ñ»­ïá ·á­Ñáõ­Ý³­Ïáõí۳ٵ ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ¿ ݳ¨, û` §µ³Ûó ¨ »ë, áñ ½³Ûë ·ñ»­óÇ, å³­ïá­õ»­ó³Û å³­ïá­õ³­ëÇ­ñ³­µ³ñ Ûáë­ïǭϳ­Ý¿Ý ½·»ë­ïáõù Áëï û­ñÇ­ÝÇ Ï³ñ­·Çë. ¨ çá­ñÇ å³­×áõ­×³­µ³ñ áë­Ï»­½ûÍ ½³ñ­¹áõù ³­é³­çÇ Ù³­ïáõ­ó³­ Ý»­Éáí ÇÝÓ¦: ²Ûë å³Û­Í³é ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ˳­Õ³Õ »ñÏ­ñÇ Í³Õ­ÏáõÝ Ï۳ݭùÁ å³ï­Ï»­ñ»­ÉÇë. µá­Éá­ñÁ ѳݭ·Çëï µÝ³Ï­íáõÙ »Ý Ç­ñ»Ýó ų­é³Ý­·³­Ï³Ý ϳɭí³Íù­Ý»­ñáõÙ áõ ïÝ»­ñáõÙ, ïÝÏáõÙ ³Û­·Ç­Ý»ñ, §³ñ­Ù³­ï³­óáõ­óÇÝ µáõ­ñ³ë­ï³Ýë Óǭû­Ý»³ó ¨ å³ñ­ïÇ­½³ó. Ñ»ñ­Ï»­óÇÝ Ñ»ñÏë ³ñ­ï³­ùáÛ ÷ßáó ¨ Ïû­óÇÝ åïáõÕë ѳ­ñÇõ­ñ³­õáñë. ½»­Õ³Ý ßï»­ Ù³­ñ³Ýù óá­ñ»­ÝáÛ Ç Å³­Ù³­Ý³­ÏÇ Éñáõ­Ã»³Ý ÑÝÓáó. Éó³Ý ·áõµù ·ÇÝ­õáÛ Ç ÏáõÃë ³Û­·»ë­ï³­Ý»³Ûó ¨ É»­ñÇÝù óÝÍáõ­ÃÇõÝ ½·»­ó³Ý­…³é­Ñ³­ë³­ñ³Ï µÕË¿ñ ³Õ­µÇõñ µ³­ñ»³ó¦: ´³Ûó ˳­Õ³­ÕáõÃ­Û³Ý áõ ß»­ÝáõÃ­Û³Ý ÙÕí³Í å³ï­ÙÇ­ãÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­ Û³óùÝ áõ á­×³Ù­ï³­Íá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ÙÃÇÝ »­ñ³Ý·­Ý»ñ ¿ ëï³­ÝáõÙ, ù³­ÝÇ áñ »ñ­Ï³ñ ãÇ ï­¨áõÙ ³Ûë µ³­ñ»­µ³Ëï íǭ׳­ÏÁ, ¨ ÏñÏÇÝ ëÏëáõÙ »Ý ·áñ­ Í»É Ý³­Ë³­ñ³­ñ³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­Ïáñ­Í³Ý »ñÏ­å³­é³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: êÙµ³­ ïÇ µ³­ÝÇ­Ù³ó áõ Ñ»­ñá­ë³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³·­ñÇÝ Ë³éÝ­íáõÙ »Ý áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ, Ï»ñ­å³­ñÁ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïá­ñ»Ý ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ Çñ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ Ýϳ­ñ³·­ñáí, á­ñÁ Ûáõ­ñá­íÇ ËáñÑñ­¹³Ý­ßáõÙ ¿ »ñÏ­ñÇ áõ ³½­ ·Ç íǭ׳­ÏÁ: êÙµ³­ïÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Çñ áõ­ÅÁ å³­Ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ µ³­ñ»­Ï³­ÙáõÃ­Û³Ý ÷áñ­Ó»ñ ³­Ý»É ´Ûáõ­½³Ý­¹³­Ï³Ý ϳÛë­ñáõÃ­Û³Ý Ñ»ï: ÆëÏ Ç߭˳ݭݻ­ñÇ ¹³­í»ñÝ áõ ÏéÇí­Ý»­ñÁ ëñíáõÙ »Ý, »É­ÝáõÙ »Ý êÙµ³­ ïÇ áõ ÙÇÙ­Û³Ýó ¹»Ù, Ç­ñ³­ñÇó µ»ñ­¹»ñ áõ ϳɭí³Íù­Ý»ñ ËÉáõÙ, ³­í»­ñáõÙ, êÙµ³­ïÇÝ ·ñ·éáõÙ ëñ³ ϳ٠Ýñ³ ¹»Ù, »ñ­µ»ÙÝ ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÇ ÏáÕÙÝ ³Ýó­Ýáõ٠ó­·³­íá­ñÇ ïÇï­Õáë ëﳭݳ­Éáõ ѳ­Ù³ñ, á­ñÁ óñ»­Éáõ ³­éáõ­Ùáí ³­ñ³µ­Ý»­ñÁ, ÇÝã­å»ë ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, µá­Éá­ñá­íÇÝ Åɳï ã¿ÇÝ: ä³ñ½ ¿, áñ ³Ûë íǭ׳­ÏÁ åÇ­ïÇ û·­ï³­·áñ­Í»ñ Úáõ­ëáõ÷ áë­ïǭϳ­ÝÁ, Ùá­é³­Ý³ñ §µ³­ñ»­Ï³­ÙáõíÛáõ­ÝÁ¦, Ýáñ ³ë­å³­ï³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ ëÏë»ñ, ³­Ý³­ë»­ÉÇ ã³­÷»­ñÇ Ñ³ëó­Ý»ñ ѳñ­Ï»­ñÁ: ºí ³Ûë ³­Ù»­ÝÇ Ù»ç ³­í»­ÉÇ ¿ Áݹ·Í­íáõÙ êÙµ³­ïÇ Ï»ñ­å³­ñÇ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý ߻߭ïÁ, á­ñÇ ³Ù­÷á­÷áõÙÝ

¿ Ýñ³ ïÙ³ñ­¹Ç Ó»ñ­µ³­Ï³­ÉáõÙÝ áõ ï³Ý­ç³­ÉÇ Ù³­ÑÁ: ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­ óÇÝ, ³Ûë­åÇ­ëáí, »ñÏ­ñÇÝ, ³½­·ÇÝ áõ ݳ¨ ó­·³­íá­ñÇÝ Ñ³­ë³Í ûñ­Ñ³ë­ Ý»­ñÇ Ù»ç ³ñ­ï³­ùÇÝ íï³Ý­·Çó ³­í»­ÉÇ Ïáñ­Í³­Ý³­ñ³ñ ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ Ý»ñ­ ùÇÝ ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ºí ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë å³ï­ÙÇ­ãÁ, µÝ³­Ï³Ý ¿, áñ ×Çßï ¿ñ ·Ý³­Ñ³­ï»­Éáõ »­Ï»­Õ»­óáõ ¹»­ñÁ, á­ñÁ ÙÇßï ÙÝáõÙ ¿ ÙÇ³Ï Ùdz­ µ³­ÝáÕ áõ­ÅÁ: ÆÝ­ùÁ` ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ, ˳­Õ³­Õ³ñ³ñ ÙÇç­Ýáñ­¹áõí Û³Ùµ áã ÙdzÛÝ Ñ³­×³Ë ¹Ç­Ù»É ¿ Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÇÝ áõ ѳñ¨³Ý­Ý»­ñÇÝ, ³Ûɨ ¹Åí³­ñÇÝ ×Ç­·»ñ ³­ñ»É Ñ³Û Ý³­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ »Õ­µ³Û­ñ³ë­å³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÁ ¹³­¹³­ñ»ó­Ý»­Éáõ áõÕ­Õáõí۳ٵ. µ³Ûó Ù»Í É³­ñáõ­Ùáí Ó»éùµ»­ñ³Í ˳­Õ³­ ÕáõíÛáõ­ÝÁ ÙÇßï ϳñ× ¿ ï­¨»É: ²­Ñ³, ²­ßáï ºñ­Ï³­ÃÁ ëáë­Ï³­ÉÇ Ï»ñ­åáí íñ»ÅËÝ­¹Çñ ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Ñáñ »­Õ»­ñ³­Ï³Ý ٳѭí³Ý ѳ­Ù³ñ, ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ í»­ñ³­Ï³Ý·­Ý»É »ñÏ­ñÇ Ë³­Õ³Õ íǭ׳­ÏÁ, ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»É г­Ûáó ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ áõ ϳ­Ûáõ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, г­Û³ë­ï³­ÝÁ ÷³ë­ï³­óÇ ³­½³ï­íáõÙ ¿ ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ·»­ñÇ߭˳­ÝáõíÛáõ­ÝÇó: ²­ßáï ºñ­Ï³­ÃÇ Ï»ñ­å³­ñÇÝ ¨ë µ­Ýá­ñáß »Ý ÙÝáõÙ ù³­ç³Ñ­Ùáõï é³½­Ù³­·»­ïÇ, ËÇ­½³Ë ½á­ñ³­Ï³­ÝÇ ¨ Ë»­Éáù ¹Ç­í³­Ý³­·»­ ïÇ Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ´³Ûó ÏñÏÇÝ ·áñ­ÍáõÙ ¿ ѳ­Ûáó ÇÝù­Ý³ë­å³­Ýáõí Û³Ý Ñ³­í»ñ­Å³­Ï³Ý ÉÇó­ùÁ` ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: г­×³Ë ³ñ­ï³­ùÇÝ ûµ­Û»Ï­ïÇí ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»­ñÁ ùÝݳ­µ³ñ ¹Ç­ï»­Éáí ¨ ×Çßï ·Ý³­Ñ³­ ï»­Éáí` ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ ùñÇë­ïá­Ý»³-ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­ Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý å³­Ñ³Ý­çáí ѳϭíáõÙ ¿ ݳ¨ á­ñáß ¹»å­ù»­ñÇ ÑÇÙ­ùÁ ï»ë­ Ý»­Éáõ ³Ý­Ñ³­ïÇ ³Ýӭݳ­Ï³Ý û­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç, Ý»­ñ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­ Ý»­Éáõ ¹ñ³Ýù: ²­ßáï ºñ­Ï³­ÃÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ ¹³ »ñ¨áõÙ ¿ Ñ»ï¨Û³É ¹ñí³­ ·áõÙ. ²­ßá­ïÁ, §µÕç³­Ëá­Ñáõ­ÃÇõݦ-Çó ¹ñ¹í³Í, ѳ­×³Ë ¿ñ ÉÇ­ÝáõÙ òÉÇÏ ²Ù­ñ³­ÙÇÝ å³ï­Ï³­ÝáÕ àõ­ïÇ­ùáõÙ, ¨ §Ñá­Û³­Ï³å Ç߭˳ÝÝ Ù»Í ê³­Ñ³Ï (ê­¨³­¹³), áñ áñ­¹Ç³­óáõ­ó»³ÉÝ ¿ñ ÷»­ë³­Ûáõ­Ã»³Ùµ ½Ã³­·³­íáñÝ ²­ßáï¦, á­Ù³Ýó §ã³­ñ³­Ëáñ­Ñáõñ¹ µ³Ý¦-»­ñÇó §Ññ³­åáõ­ñ»³É¦, ó­·³­íá­ñÇ ¹»Ù ëÏëáõÙ ¿ ã³­ñÇù ·áñ­Í»É` áñ­å»ë û­ï³ñ Ãßݳ­Ùáõ, §¨ ǵñ¨ ë³é­Ý³­Ù³­ ÝÇù óñïáõ­Ã»³Ý ÓÙ»­ñ³Û­ÝáÛÝ Ç µ³ó »­Õ³õ, ³­å³ »ñ­Ï³­ù³Ý­ãÇõñù Ýá­ù³ ½û­ñ³­Åá­Õáí ÉÇ­Ý¿ÇÝ Ç Ù³ñï Áݹ ÙÇ­Ù»³Ýë å³­ï»­ñ³½­Ù»É¦: ÜáõÛÝ­å»ë ¨ òÉÇÏ ²Ù­ñ³­ÙÁ, »Ý­Ã³ñÏ­í»­Éáí Ý»ñ­ùÇÝ Ùá­Éá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ, §ã³­ñÇ­ Ù³­óáõ­Ã»³Ùµ Ç Ùáõà ó­Ã³­õ»³É¦` ¹áõñë ¿ ·³­ÉÇë ó­·³­íá­ñÇÝ Ñݳ­ ½³Ý¹­í»­Éáõó ¨ §Éù»³É Ëá­ï»³É ³­Ý³ñ­·»³É ½µÝÇÏ ï¿­ñáõ­ÃÇõÝ Çõñ¦` ͳ­é³­ÛáõÃ­Û³Ý ¿ ÙïÝáõÙ §³Ýµ­ÝÇÏݦ ³µ­Ë³½ ¶áõñ­·»­ÝÇ Ùáï: ÐÇ­ß»Ýù ³Ûë Åɳï ÷³ë­ï³ñÏ­í³Í Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñÇ Ù»Ï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Øáõ­ñ³­ó³­ÝÇ §¶­¨áñ· سñ½­å»­ïáõ­ÝǦ å³ï­Ù³­í»­åáõÙ;

ØÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý ³Ûë ·Ç­ÍÁ` ³ñ­ï³­ùÇÝ ÷³ë­ ïÁ ¹Ç­ï»É áñ­å»ë Ý»ñ­ùÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝ, ï»­ë³­ Ý»­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ÷áñ­Ó»Ýù ³Ûë­åÇ­ëÇ ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ ³­Ý»É. ¸ñ³ë­ ˳­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ Ñ³ñ­Ù³ñ ¿ ݳ¨ áñ­å»ë §ë³Ñ­Ù³­Ý³­ÛÇݦ Ñ»­ÕÇ­Ý³Ï ØÇç­Ý³­¹³ñ-ì»­ñ³Í­Ýáõݹ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáõÙ: ¸Ç­ï³ñÏ­Ù³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ ë³ ¿. í»ñó­ÝáõÙ »Ýù áñ¨¿ ѳï­í³Í ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óáõ ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÇó ¨ ÷áñ­ÓáõÙ »Ýù í»­ñ³­å³ï­Ù»É ³Û­ëûñ­í³ µ³­é³Ù­ï³­Íá­Õáõí۳ٵ, í»­ñ³­ å³ï­Ù»É, áã û óñ·­Ù³­Ý»É: ²­Ñ³ û­ñǭݳÏ. §àë­ïÇ­Ï³Ý áÙÝ` Êáõ­½Ç­Ù³ ³­ ÝáõÝ, »­ Ï»³É Ç ¸íÇÝ ù³­ Õ³ù` ϳ­ ó»³ÉëÝ Ýá­ õ³­ ׿ñ¦, §ºõ ï»­ ë»³É ½·»­Õ»ó­Ïáõ­ÃÇõÝ Ù»­Í³­Ù»Í ¹³ë­ï³­Ï»ñ­ïÇóÝ ï³Ý ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ë³­ñ³­ ÝÇÝ,…¨ ¹³­õ³­×³­Ý»³É Ç ã³ñ ó³Ý­Ïáõ­Ã»­Ý¿ ¨ Ç ¹Ç­õ³­ÙáÉ ³­·³­Ñáõ­Ã»­Ý¿Ý` áõÅ­·ÇÝ ÇÙÝ ¹Åá­õ³­ñáõ­Ã»³Ùµ ÛÇÝùÝ Ç Ñ³Û­ñ³­å»­ï¿Ý Úáí­ë»­÷³Û Ëݹñ¿ñ ï³É ÝÙ³ ½Ù»Í ¹³ë­ï³­Ï»ñïë: ÆëÏ Ù»­ÍÇ ³éÝÝ ½Ù³Ñ Áݹ Ï»³Ýë Ë³é­ Ý»³É` ³­Ù»Ý¨ÇÝ áã ï³Ûñ ï»­ÕÇ ã³ñ ¨ ³­åÇ­ñ³ï µ³­ÝÇó Ýá­ñ³: ÆëÏ áë­ ïǭϳÝÝ ³é ÙÕÓÏ»³É ëñïÇÝ ¹Ý¿ Ç µ³Ý­ïÇ ½³ÛñÝ ²ë­ïáõ­ÍáÛ¦ ¨ ³ÛÉÝ: гï­í³­ÍÇ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ` ³ÛÅÙ­Û³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñáí. Êáõ­½Ç­Ù³ áë­ïǭϳ­ÝÁ, ·ñ³­í»­Éáí ¸íÇ­ÝÁ, ï»ë­ÝáõÙ ¿ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ë³­ñ³­ÝÇ ¹³ë­ï³­ Ï»ñ­ïÇ ·»­Õ»ó­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ¨ Ðáí­ë»÷ ѳۭñ³­å»­ïÇÝ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ ï³É ¹ñ³Ýù: ÆëÏ Ù»Í Ù³ñ­¹Á ï»­ÕÇù ãÇ ï³­ÉÇë, ¨ áë­ïǭϳ­ÝÁ µ³Ý­ï³ñ­ÏáõÙ ¿ Ýñ³Ý: ²ÏݭѳÛï ¿ á­×³Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý Ñ»ï¨Û³É ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ. 1) ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ³ñ­ï³­ùÇÝ ¹»å­ùÁ, ÷³ë­ïÁ ѳݭ·»ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõ Ý»­ñ³ß­Ë³ñ­ÑÇÝ, µË»ó­ÝáõÙ ³ÛÝ­ï»­ÕÇó, ϳ­åáõ٠ϳ­ï³­ñá­ ÕÇ Ë³éÝ­í³Í­ùÇ áõ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ñ»ï. áë­ïǭϳ­ÝÁ` §¹³­õ³­×³­Ý»³É Ç ã³ñ ó³Ý­Ïáõ­Ã»­Ý¿ ¨ Ç ¹Ç­õ³­ÙáÉ ³­·³­Ñáõ­Ã»­Ý¿Ý¦, ϳÙ` §³é ÙÕÓÏ»³É ëñïÇÝ…¦: 2) гï­Ï³Ý­ß³­Ï³Ý ¿ ³­Ù»Ý ÙÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý áã í»ñ­Éáõ­ ͳ­Ï³Ý ³Ý­Ùǭ糭ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ` áã û »ñ¨áõÛ­ÃÇ ËáñùÝ áõ ß»ñ­ï»­ñÁ ùÝݳ­µ³Ý ¹Çñ­ùá­ñá߭ٳٵ å³ñ­½»­Éáõ, ³ÛÉ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ ÛÇÝ Ñ³­·»ó­í³­Íáõí۳ٵ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáõ ¨ µ³­ñÇ-ã³ñ »ñ­Ï³ï­í³­Íáõí Û³Ùµ ïå³­íá­ñáõíÛáõÝÝ Áݹ·­Í»­Éáõ ѳ­Ïáõ­ÙÁ: 3) ²½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ¹³ë ³é­Ý»­Éáõ 峭ѳݭçÁ ³­é³­ç³¹­ñáõÙ »Ý ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý á­×ÇÝ µÝá­ñáß` µ³­ é³­ÛÇÝ Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ, Ñá­Ù³­ÝÇ­ß³­ÛÇÝ å»ë­å»­ëáõÃ­Û³Ý ¨ ³ÛÉ Ó­¨»ñ` §Æ ·³É ѳݭ¹Ç­åÇÉ Å³­Ù³­ÝÇÉ Ñ³­ë³­ÝÇÉ ¹³­ñáõÝ »ñÏ­ñáñ­¹Ç` Ñ»­Õ»­Õ»³É á­Õá­Õ»³É Ý»ñ­ëáõ­Õ»³É çÝ绳ó î¿ñ…¦, §ºõ í³ëÝ ½Ç ÛáÛÅ ï³·­Ý³­å»³É ï³­ñ³­Ïáõ­ë»³É ï³­é³­å»³É Ý»­Õ»­ó³Ý Ù»­Í³­Ù»Íù г­Ûáó¦ ¨ ³ÛÉÝ: Ü»­ñ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Áݹ·­Íáõ­ÙÁ ³ÏݭѳÛï ¿ ݳ¨ Çñ ÇëÏ å³ï­

ÙÇ­ãÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ, áñ ݳ¨ Ýáñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý ¨ Ùß³­ Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ýáñ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³ñ­·³­ëÇù ¿: ä³­ï»­ñ³½Ù­Ý»­ñÇ, Ý»ñ­ùÇÝ ÏéÇí­Ý»­ñÇ, Ñá·¨áñ Ù³­ù³­éáõÙ­Ý»­ñÇ, ³­í»­ñÇ ¨ ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»­ñÇ áõ ß»­ÝáõÃ­Û³Ý ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ï³­ñ»·­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç »ñ¨áõÙ ¿ Ñ»­Õǭݳ­ ÏÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ¸³ ϳ­ñáÕ ¿ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ÉÇ­Ý»É ³ÛÝ­ù³­Ýáí, áñ å³ï­ÙÇ­ãÁ` áñ­å»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë, ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ýß³­Ý³­íáñ ·áñ­ÍÇã­ Ý»­ñÇó ¿ñ ݳ¨, µ³Ûó áã ÙdzÛÝ ³Û¹­ù³­Ýáí: гñóÝ ³ÛÝ ¿, áñ Çñ Ù³ë­ Ý³Ï­óáõí۳ٵ »ñ¨áõÛ­ÃÁ ÙdzÛÝ ÷³ë­ïÇ ³ñ­Ó³­Ý³·­ñáõ­Ùáí ãÇ ë³Ñ­Ù³­ ݳ­÷³Ï­íáõÙ, ³ÛÉ ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇÝ ³­½³­ïá­ñ»Ý Ëá­ëáõÙ ¿ ݳ¨ Çñ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ` ·á­Ñáõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝ, ï³­é³­å³Ýù, ͳÝñ ÑÇ­ßá­ ÕáõíÛáõÝ, ¹ñ³ Ãá­Õ³Í ³Ý­Ñ³Õ­Ã³­Ñ³­ñ»­ÉÇ É³ñ­í³­ÍáõíÛáõÝ ¨ ³ÛÉÝ: ²­Ñ³ û­ñǭݳÏ` »ñ­Ïáõ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ Ç߭˳ݭݻ­ñÇ ÙÇç¨ »ñ­Ï³­ñáÕ »Õ­µ³Û­ñ³ë­å³Ý ÏéÇ­íÁ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ ëïÇ­åáõÙ ¿ ÙÇ­ç³Ù­ï»É, ¨ ѳ­çáñ­¹³Í ѳ߭ïáõí Ûáõ­ÝÁ ÇÝù­Ý³­·áÑ µ³­í³­ñ³ñ­í³­ÍáõíÛáõÝ ¿ µ»­ñáõÙ Ýñ³Ý: ´³Ûó ¹³ ßáõ­ ïáí ÷á­Ë³­ñÇÝ­íáõÙ ¿ í»­Ñ³­÷³­éÇ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­íáõí۳­ÝÁ ѳ­ë³Í íÇ­ñ³­íá­ñ³Ý­ùáí, »ñµ ݳ Ç­Ù³­ÝáõÙ ¿, áñ Ñ»­ïá Ç߭˳ݭݻ­ñÇó Ù»­ÏÁ Ïáõ­ ñ³ó­ñ»É ¿ ÙÛáõ­ëÇÝ: λñ­å³­ñÇ Ù»ç ³­ÝÁݹ­Ñ³ï »ñ¨³­óáÕ ³Ý­Ñ³Ý­·Çëï ·áñ­ÍÇ­ãÁ, ½·³­ ÛáõÝ, ·áõ­ó» ݳ¨ ß³ï ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ Ù³ñ­¹Á, áí á·¨á­ñáõí۳ٵ ¿ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ³­Ù»Ý ÙÇ Ñ³­çáÕ­í³Í ù³ÛÉ ¨ ͳÝñ Ñáõ­ë³É­ùáõí۳ٵ` ³­Ù»Ý ÙÇ Ó³­Ëá­ÕáõÙ, áõÙ ¹»å­ù»­ñÁ ¹³ñÓ­ñ»É »Ý ½·áõ­ß³­íáñ, ·áõ­ó» ÇÝã-áñ ã³­÷áí` ³Ýӭݳ­å³ßï, ³Ûë µá­Éáñ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ Áݹ·Í­í³Í óáõ­ ó³¹­ñáõÙ ¿ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ¹Åí³­ñÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³Ù­µáÕç Áݭóó­ùáõÙ: ¼·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ ÙÇ åáéíÏáõÝ íÇ­×³Ï »Ýù ï»ë­ÝáõÙ Ù³­ ݳ­í³Ý¹ Úáõ­ëáõ­÷Ç ÏáÕ­ÙÇó Çñ µ³Ý­ï³ñ­·»É­Ù³Ý ÑÇ­ßá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç, á­ñÁ ¨ë­ ³ñ­ï³­ùÇÝ ÷³ë­ïÇ ¨ Ý»­ñ³Ýӭݳ­Ï³Ý ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ÇÝù­ ݳ­ïÇå ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ ¿. §ºõ 峭ѳ­å³­Ý³ó ë³ë­ïÇÏ ³­Õ³­Õ³ÏÝ ¨ ×áõãÝ ¹³­ï³­÷»ï ÙÇßï áã Ñ»­é³­ó»³É ѳ­ë³­Ý¿ñ Ç Éë»­É»³ó Ç­Ùáó Û»­ ñ»­Ïá­Û¿ ÙÇÝ㨠ó³­é³­õûïÝ, ¨ ë³Ïë ³Û­Ýá­ñÇÏ µ³ñ­Ó»³É ¿ñ ÛÇ­Ý¿Ý ÝÇÝç ³ñ勉­Ý³ó ¨ ѳݭ·Çëï Ç­ñ³­Ý³ó¦: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ³Ûë ÑÇ­ßá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ Ýñ³Ý ï»­ÕÇó ï»Õ ¿ ÷³Ëó­ÝáõÙ, ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ Ùá­ïÇ­ÏáõÃ­Û³Ý í³­ËÇó ݳ ³Û¹­å»ë ¿É ϳ­ÛáõÝ Å³­Ù³­Ý³Ï ãÇ Ï³­ñá­Õ³­ÝáõÙ Ýëï»É ¸íÇ­ÝÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­ Ïá­ë³­ñ³­ÝáõÙ ¨ í³Ë­×³Ý­íáõÙ ¿ ³Û¹­ï»­ÕÇó Ñ»­éáõ: λñ­å³ñÝ Çë­Ï³­å»ë ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý ¿ ëï³ó­í»É ³½­·³­ÛÇÝ áõ ³Ýӭݳ­Ï³Ý ϳ­å»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ: ºñÏ­ñÇ áõ Çñ ³Ý­ÓÇ Ù»ç ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ýϳï­íáÕ í»­ñ»Éù­Ý»ñÝ áõ í³Û­

ñ¿çù­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù ѳë­ï³­ïáõÙÝ »Ý µ³ñ¹ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ, å³ï­ÙÇãϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ù»ç ³Ù­ñ³­Ï³­Û»É »Ý Ù»Í Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ áã û ѳ­ ϳ­é³­ÏÁ: Üí³­×áõÙ­Ý»­ñÇÝ Ñ³­çáñ­¹³Í Ïá­ñáõëï­Ý»­ñÁ ѳ­Ù³¹­ñ³­µ³ñ Ù³ñ¹­Ï³Û­Ý³­ÝáõÙ »Ý Ýñ³­Ýáí, áñ å³ñ­½³­å»ë Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ˳­Õ³Õ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ ³­Õ³ñï­Ù³Ý áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, ó³­íÁ §Éùí³Í »ñÏ­ñ³­ ·áñÍ­Ý»­ñǦ áõ §¹³­ï³ñÏ­í³Í ßï»­Ù³­ñ³Ý­Ý»­ñǦ ѳ­Ù³ñ. §ø³Õóñ ¨ ѻ߭ﳭÉÇ ·³­ñáõÝ Ç ÓÙ»­ñ³­ÛÇÝ ë·³­õá­ñáõ­ÃÇõÝë Û»­Õ³­Ý³­Ï»­ó³õ: Ú³ÛÝ­ ų٠»ñÏ­ñ³­·áñÍù Ù»ñ µ³½­Ù³­Ûáñ­¹áñù ¿ÇÝ Ç í³ë­ï³Ïë Ó»­é³Ýó Çõ­ ñ»³Ýó, ÇëÏ ³ÛÅÙ Éù»³Éù ¨ ÁÝ­¹³ñ­Ù³­ó»³Éù. ³Ý¹ Ñûïù ³­ñû­ï³­Ï³Ýù ͳխϳ­õ¿ïù ˳ۭﳭó»³É, ³ëï ˳٭ñ»³É ¨ ÛáÛŠ峭ϳ­ë»³É, ³ÛÝ­ ų٠¹³ßïù å³­ñ³ñ­ïáõ­Ã»³Ùµ Éó»³É, ÇëÏ ³ÛÅÙ ïËñáõ­Ã»³Ùµ¦: ܳ­ ñ»­Ï³­ódz­Ï³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ áõ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ ³Ûë íϳ­Ûáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý ³Û­ë³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ Ç­ñ³­Ï³Ý ϻݭ볭ëÇ­ñáõí ÛáõÝ ¨ ³Ý­ë»Ã¨»Ã Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñáõíÛáõÝ: ²Ûë­å»ë »ñ­Ï³ï­í³Í áõ »ñ­Ï³­Ïdzó­í³Í ³ß­Ë³ñÑÝ áõ Ù³ñ­¹ÇÏ ¹Çï­ íáõÙ »Ý ݳ¨ µ³­ñÇ-ã³ñ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý µ³­Å³Ý­Ù³Ý ϳ­Ýá­Ýáí. ²µ¹É­É³­ÑÁ §¿ñ ³Ûñ ųÝï ÅåÇñÑ ¨ ³­å³­ñ³­ë³Ý ¨ Û³­õ¿ï ã³­ñ³­µ³­ñáÛ, áñ ½Ï»Õ­Í³­ õá­ñáõ­ÃÇõÝÝ Çµñ¨ ½ÃáÛÝë Ç­ÅÇ ÛÇÝùÝ µéÝ»³É áõ­Ý¿ñ¦, ÇëÏ ¶ñÇ­·áñ-¸»­ñ»­ ÝÇÏ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ Ç߭˳­ÝÁ §¿ñ ³Ûñ ë¿· ¨ ½·³ëï, ¨ ½û­ñ³­õáñ ³ñ­¹»³Ùµù ¨ µ³­ÝÇõ, ¨ ïÝû­ñÇ­Ý¿ñ ÙÇßï Û³­Ù»­Ý³ÛÝ µ³­ñ»Ó¨áõ­ÃÇõÝë µ»­ñÇɦ ¨ ³ÛÉÝ: º­Ã» ÉÇ­ÝáõÙ »Ý Ï»ñ­å³­ñÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ÷áñ­Ó»ñ, ³­å³ ¹ñ³Ýù ѳ­×³Ë í»­ñ³­×áõÙ »Ý ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç Ï³­Ýá­ÝÇ, ¨ ³Ûë­ï»Õ ÏñÏÇÝ ³­é³ç­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ä³ï­Ù³­ÑáñÝ ¿: ²­ßáï ²­é³­çÇ­ÝÁ §ù³­ç³­Ñ³­ë³Ï ¿ñ ¨ ³ÝÓ­Ý»³Û ¨ ÃÇϭݳ­õ¿ï ¨ ½á­õ³ñ­Ã»­ñ»ë ¨ Ùñ³­ÛûÝ Ýϳ­ñ¿Ý ÇÙÝ, ¨ ÝÇß ³­ñ»³Ý Û³ãëÝ áõ­Ý»­Éáí` áñ­å¿ë ½Û³­ÏÇÝà ϳñ­ÙÇñ Ç Ù¿ç Ù³ñ­·³ñ­ïÇ Í³­·»³É, ¨ í³­Û»É­ã³­ó»³É ·»­Õ»ó­Ïáõ­Ã»³ÝÝ ³­É»ûù¦ (ÐÇ­ß»Ýù êÙµ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ å³ï­Ï»­ñÇ ÙÇ Ñ³ï­í³Í Êá­ñ»­Ý³­óáõó. §¼³ñ­¹³ñ­í³Í ¿ñ ·»­Õ»­óÇÏ ³É¨áñ Ù³­½»­ñáí, ³ã­ù»­ñÇ Ù»ç ³ñ­Ûáõ­ÝÇ ÷áù­ñÇÏ Ýß³­Ýáí, áñ ÷³Û­ÉáõÙ ¿ñ ÇÝã­å»ë ¹ñ³­ÏáÝ­ïÇ­ÏáÝ áë­Ïáõ ¨ Ù³ñ­·³ñ­ïÇ Ù»ç¦): ¶Ç­ï³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ, ÝÙ³­Ýá­ÕáõÃ­Û³Ý áõ á­×³Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý Ûáõ­ñá­íÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ ¿ »ñ¨áõÙ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óáõ áõß Å³­Ù³­Ý³­Ï³­ÏÇó, 9-10ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõí Û³Ý Ýß³­Ý³­íáñ Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇ` Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ, ݳ¨ ²­Ý³­Ýáõ­ÝÇ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùáõÙ:

Âàì­Ø² ²ðÌ­ðàô­ÜÆ ºì ²­Ü²­ÜàôÜ ä³ï­ÙÇ­ãÁ. Êá­ñ»­Ý³­óáõ §¹åñá­óÁ¦. Âáí­Ù³­ÛÇ Ù³­ëÇÝ ÏóÏïáõñ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ ϳ­ñáÕ »Ýù ù³­Õ»É Çñ ·ñùÇó: ²å­ñ»É ¨ ·áñ­Í»É ¿ 9-ñ¹ ­¹³­ñÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëÇó ÙÇÝ㨠10-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³­é³­çÇÝ ï³ë­Ý³Ù­Û³Ï­Ý»­ñÁ, Ù³­Ï³­Ýáõ­ÝÁ »Ý­Ã³¹­ñ»É ¿ ï³­ÉÇë, áñ ²ñÍ­ñáõÝ­Û³ó ïáÑ­ÙÇó ¿: §ä³ï­Ùáõ­ ÃÇõÝ ï³ÝÝ ²ñÍ­ñáõ­Ý»³ó¦ ·áñ­ÍÁ ëÏë»É ¿ ·ñ»É ¶ñÇ­·áñ-¸»­ñ»­ÝÇÏ Çß­ ˳­ÝÇ å³ï­í»­ñáí: ²Ûë Ç߭˳ÝÝ ëå³Ý­í»É ¿ 885-86 ÃÃ., ѻ勉­µ³ñ Âáí­Ù³Ý ϳ­ñáÕ ¿ñ å³ï­í»ñ ëï³­Ý³É 885-ÇÝ Ï³Ù ¹ñ³­ÝÇó ³­é³ç: äÇ­ ïÇ Ï³ñ­Í»É, áñ ¶ñÇ­·áñ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ Ç߭˳­ÝÁ Çñ ïáÑ­ÙÇ Í³­·áõÙÝ áõ Ýß³­ ݳ­íáñ ·áñ­Í»­ñÁ ×ßï»­Éáõ ¨ ï³­ñ»·­ñ»­Éáõ, Ýñ³Ý ÷³­é³­µ³­Ý»­Éáõ ѳÝÓ­ ݳ­ñ³­ñáõíÛáõ­ÝÁ Ïï³ñ ѳ­ëáõÝ ¨ Ùï³­íáñ ³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñÇ ï»ñ Ù»­ÏÇÝ: º­Ã» ³Û¹­åÇ­ëÇ ï³­ñÇù ÁÝ­¹áõ­Ý»Ýù 35-40 ï³­ñ»­Ï³­ÝÁ, ³­å³ Âáí­Ù³­ÛÇ ÍÝáõÝ­¹Á ϳ­ñáÕ ¿ ϳå­í»É 850-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ¶Çñ­ùÁ ß³­ ñáõ­Ý³­Ï»É ¿ ·ñ»É ¶ñÇ­·áñ-¸»­ñ»­ÝÇ­ÏÇ »ñÏ­ñáñ¹ áñ­¹áõ` ¶³­·ÇÏ ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ å³ï­í»­ñáí: ø³­ÝÇ áñ ·ñùÇ í»ñ­çáõÙ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óáõ Ù³­ëÇÝ ·ñáõÙ ¿` §»­ñ³­Ý»­ÉǦ ³Ý­í³­Ý»­Éáí Ýñ³Ý, ÇëÏ ³Û¹­å»ë å³ï­íáõÙ ¿ÇÝ í³Ë­×³Ý­í³Í Ù³ñ­¹áõÝ, ¨ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ù³­ÑÁ ÁÝ­¹áõÝ­ í³Í ¿ ѳ­Ù³­ñ»É 929 Ãí³­Ï³­ÝÁ, ³­å³ ¹Åí³ñ ã¿ Ýϳ­ï»É, áñ Âáí­Ù³Ý Çñ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý íñ³ ³ß­Ë³­ï»É ¿ 40 ï³­ñáõó ³­í»­ÉÇ, ¨ ¹ñ³­ÝÇó Ñ»­ïá ¿É Ñ³­í³­Ý³­µ³ñ í³Ë­×³Ý­í³Í ÏÉÇ­ÝÇ Í»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³­ÏáõÙ: ¶ñùÇ í»ñ­ çÇÝ Ù³­ë»­ñáõÙ Ï³Ý ÏñÏÝíáÕ Ñ³ï­í³Í­Ý»ñ, Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ á­×³­Ï³Ý ï³ñ­ µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ` ³Ûë­ï»Õ ·»­ñÇß­ËáõÙ ¿ ½áõï ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ß³­ñ³¹­ ñ³Ý­ùÁ: лßï ¿ Ýϳ­ï»É, áñ ³Ûë í»ñ­çÇÝ Ñ³ï­í³Í­Ý»­ñÁ Ñ»­Õǭݳ­Ï»É ¿ áõ­ñÇß Ù»­ÏÁ, á­ñÇ Ù³­ëÇÝ á­ãÇÝã ã·Ç­ï»Ýù, áõë­ïÇ ÁÝ­¹áõÝ­í³Í ¿ Ýñ³Ý Ïá­ ã»É ²­Ý³­ÝáõÝ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ: г­í³­Ý³­µ³ñ Ýñ³ å³ï­íÇ­ñ³­ïáõÝ ¨ë ­¶³­·ÇÏ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ ¿ »­Õ»É, á­ñÇÝ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ §ëÇ­ñ»­ÉÇ ù³ç, ù³­çÇ ³­ñ³Ýó ݳ˭ ݳ­Ï³Ý¦ Ù»­Í³­ñ³Ý­ùáí: Ðݳ­ñ³­íáñ ¿, áñ ¶³­·Ç­ÏÇÝ Ï³Ù Ñ»Ýó Ç­ñ»Ý` Ñ»­Õǭݳ­ÏÇÝ ùÇã ¿ Ãí³­ó»É ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ ÷³­é³­µ³­Ýáõ­ÙÁ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ëó÷ ¨ ëïáõ­·³­å³­ïáõÙ Âáí­Ù³­ÛÇ ÏáÕ­ÙÇó, ¨ Ýáñ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ Éñ³ó­ ñ»É ¿ ¹³ ¶ñÇ­·áñ-¸»­ñ»­ÝÇ­ÏÇ áõ ¶³­·Ç­ÏÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­ ٳٵ` ÏñÏÝ»­Éáí ϳ٠·»­Õ³ñ­í»ë­ïá­ñ»Ý å³ï­Ù»­Éáí ¹»å­ù»­ñÁ ÙÇÝ㨠940-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ: §ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ï³ÝÝ ²ñÍ­ñáõ­Ý»³ó¦ »ñ­ÏÁ Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ³ñ­Å»­ù³­íáñ áõ ÇÝù­Ý³­ïÇå ·áñ­Í»­ñÇó ¿, áñ Çñ á­ñáß ÏáÕ­Ù»­ñáí ÙÝáõÙ ¿ ³ÝÏñÏ­Ý»­ÉÇ: ´³­Å³Ý­í³Í ¿ »­ñ»ù ¹åñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, µ³Ûó µá­í³Ý­¹³­

ϳ­ÛÇÝ ³­éáõ­Ùáí Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ Ù³ë. ³­é³­çÇÝ Ù³­ëÁ ëÏëíáõÙ ¿ ²­¹³­ÙÇó ¨ Ñ³ë­ÝáõÙ ÙÇÝ㨠850-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ, »ñÏ­ñáñ¹ Ù³­ëáõÙ Çñ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ¹»å­ù»ñÝ »Ý: ²­é³­çÇÝ Ñ³ï­í³­ÍáõÙ ¹»å­ù»­ñÇ Ñ³­Ù³­ éáï ï³­ñ»·­ñáõÙ­Ý»ñ »Ý` á­ñáß µ³ó­Ãá­ÕáõÙ­Ý»­ñáí, ³­é³Ýó­ùáõÙ ²ñÍ­ ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Í³·­Ù³Ý ¨ å³ï­Ù³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­íáñ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇ Ù³ë­Ý³Ï­óáõÃ­Û³Ý óáõ­ó³¹ñ­Ù³Ý Íñ³­·ÇñÝ ¿, áñ­ï»Õ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ïáÑ­ÙÇ ¹ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ѳ­Ïáõ­ÙÁ` Ýϳ­ï»­ÉÇ ã³­÷³­íá­ñáõí۳ٵ, ³Ûë­ ï»Õ ·ñ³­íáñ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇó ½³ï û·­ï³­·áñ­Í»É ¿ ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ½ñáõÛó­Ý»ñ: ØÇ ï»Õ ³­ëáõÙ ¿. §´³Ûó Ù»½ Ï³Û ³­é³­çÇ ³­ë»É í³ëÝ æ³÷­ ñ³Û ¨ ã³ñ ·áñ­Íáó Ýá­ñ³, ³Ý­·Çñë Ùݳ­ó»³É Û³Û­Éáó, ½áñ ϳ­ï³­ñ»³ó Ç í»­ñ³Û ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ð³­Ûáó »ñ­Ï³Û­Ý³­·áÛÝ Å³­Ù³­Ý³­Ï³õ¦: îáÑ­Ù³­Ï³Ý ëݳ­÷³­éáõÃ­Û³Ý á­ñáß ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, áñ ݳ¨ å³ï­íÇ­ñ³­ ïá­õÇ Ï³ÙùÝ ¿ (¶ñÇ­·áñ-¸»­ñ»­ÝÇ­ÏÇÝ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë. §Àݭϳ­É»³É Ç Ù»½ ½Ññ³­Ù³Ý å³­ïá­õÇ­ñ³­ÝÇ ùá, ½áñ ³­Ëáñ­Å³Ïù ÷³­÷³­·»­ÉÇù ½ù»½ ëïÇ­å»­óÇÝ` Ý»ñ­ù³¹­ñ»³É Ç ÛÇ­ß³­ï³­Ï³­ñ³Ýë Ù³­ï»­ÝÇó ½Ý³Ë­Ý»³óÝ ùáó ½³½­·³­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝ ¨ ½áñ­åÇ­ëáõ­ÃÇõݦ) ã»Ý ˳ݭ·³­ñáõÙ, û­ñǭݳÏ, §³­Ýû­ñ¿Ý¦ Ø»­ñáõ­Å³Ý ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ ã³ñ ·áñ­Í»­ñÇ ¨ ³ñ­Å³­ÝÇ ëå³­Ýáõí Û³Ý Ù³­ëÇÝ å³ï­Ù»É: Üϳ­ï»­ÉÇ ¿ ݳ¨, áñ å³ï­ÙÇ­ãÁ ѳϭí³Í ¿ µá­Éáñ Ýß³­Ý³­íáñ Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ Ù³ë­Ý³­ÏÇó ¹³ñÓ­Ý»É ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­ Ý»­ñÇÝ ¨ë, ÇëÏ Ç­ñ»Ý ɳí ѳÛï­ÝÇ Ýáñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ á­ñáß ÷³ë­ï»ñ Ùá­é³­óáõÃ­Û³Ý ï³É, »­Ã» ïáÑ­Ù³­ÏÇó­Ý»­ñÇ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý µÝáõ­Ã³­·ÇñÝ ¿ ß»ßï­ íáõÙ: ú­ ñÇ­ ݳÏ` ѳÛï­ ÝÇ ¿, áñ êÙµ³ï ´³·­ ñ³­ ïáõ­ Ýáõ å³ñ­ ïáõíÛáõ­ÝÁ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇó ÉÇ­ÝáõÙ ¿ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ Ç߭˳­ÝÇ ¹³­í³­×³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨³Ý­ùáí, µ³Ûó ³Û¹ Ù³­ëÇÝ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ÉéáõÙ ¿: âݳ­Û³Í ¹ñ³Ý` Âáí­ Ù³Ý ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ ·Ý³­Ñ³ï­Ù³Ý Ù»ç ¨ë­ ûµ­Û»Ï­ïÇí-¹ñ³­Ï³Ý ¿: Âáí­Ù³­ÛÇ ùÝݳ­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ Ù»Í ã³­÷áí ϳå­íáõÙ ¿ áõ­ëáõó­ãÇ` Øáí­ ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óáõ ·Ç­ï³­Ï³Ý Áݹ·ñ­Ïáõ­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï: Üñ³ ÝÙ³Ý íϳ­ Û³­Ïá­ãáõÙ ¿ ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÁ (§Ð³­õ³ë­ïÇë ³Ûë Ù»½ ºõ­ë»­µÇáë λ­ë³­ñ³­óÇ, Úáõ­Édz­Ýáë ²­Õǭϳé­Ý³­óÇ…¦, §ºõ Û»ï ³Û­Ýá­ñÇÏ Ç µ³½­Ù³­Ý³É áñ¹­õáó Ù³ñ¹­Ï³Ý` Û»­ñÇë Ù³­ëáõÝë ¨ ½»ñ­ÏÇñ µ³­Å³­Ý»³É, Áëï ³­ë³­ó»­Éáõ٠л­ ñá­¹á­ï³ÛÝ, ½áñ ³­ë¿ ÙÇ Áëï ÙÇá­ç¿ Ù»ÍÝ º­åÇ­÷³­Ýáë¦, §²ë­ï³­Ýûñ ɳ­ õ³­·áÛÝë ÇÙÝ ³ë­ïá­õ³­Í³­ÛÇÝÝ Øáí­ë¿ë ·ñ¿¦, §…¼Ç ɳ­õ³­·áÛÝë ¨ë ­í³ëÝ ³Û­ëá­ñÇÏ å³ï­Ù¿ Ù»Í ù»ñ­ÃáÕÝ Øáí­ë¿ë¦ ¨ ³ÛÉÝ), á­ñáÝó Ù»ç, µÝ³­Ï³Ý ¿, áñ ³­é³ç­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ÙÝáõÙ ¿ ø»ñ­Ãá­Õ³­Ñ³Ûñ Êá­ñ»­Ý³­óáõÝ, áõ٠ѳ­Ù³­ ñáõÙ ¿ §Ù»ñ Éáõ­ë³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ñá­ñÇ­ÝáÕ¦. §àñ­å¿ë Áݭûé­Ýáõù Ç µ³­ÝÇ­ µáõÝ ·ñ³­Ï³ñ­·áõ­Ã»³ÝÝ Øáí­ë¿­ëÇ ïÇ»­½»­ñ³Ñé­ã³­Ï»³É í³ñ­¹³­å»­ïÇ ¨

ù»ñ­Ãá­ÕÇ ¨ Ù»­ñáÛ Éáõ­ë³­õá­ñáõ­Ã»³Ýóë ѳë­ï³­ï³­·áÛÝ Ûû­ñÇ­Ýá­ÕǦ: à­×³Ù­ï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ º­ÕÇ­ß»Ç ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë` Çñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ½·³ó­ÙáõÝ­ù³Û­Ýáõí۳ٵ, ¨ ³Ûë ÝÙ³­ Ýá­ÕáõÃÛáõ­ÝÁ ï³­ñ³Í­íáõÙ ¿ ß³ï å³ï­Ù³­·Çñ­Ý»­ñÇ íñ³` ϳñ­Í»ë ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ óáõÛó ï³­Éáí Ñ³Û ³½­·³­ÛÇÝ Ë³éÝ­í³Í­ùÇ Ù»ç ùݳ­ñ³­ Ï³Ý ï³ñ­ñÇ ·»­ñ³­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ¿­åǭϳ­Ï³­ÝÇ Ñ³Ý­¹»å: ú­ñǭݳϭݻ­ ñÁ ùÇã ã»Ý, µ»­ñ»Ýù ó³Û­ïáõÝ Ñ³ï­í³Í­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ: ²­ßáï ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ áãÝ­ã³ó­ÝáõÙ ¿ ³­ñ³µ ѳñ­Ï³­Ñ³Ý­Ý»­ñÇÝ, µá­ÃÁ óÝóáõÙ ¿ ˳­ÉÇ­ýÇÝ. ѳ­ çáñ­¹áõÙ ¿ »­ÕÇ­ß»³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ѳï­í³Í: ʳ­ÉÇ­ýÁ ÙéÝã³­Éáí ǵñ¨ ³é­ÛáõÍ ¨ ï³­ñ³­Ïáõ­ë»­Éáí ǵñ¨ ³ñç, µá­ó³­í³é­íáõÙ ¿ ÑÝá­óÇ Ïñ³­ÏÇ å»ë, Ç­ñ³ñ íñ³ ¹Ç½­í³Í Íá­íÇ ³­ÉÇù­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý ÍÇ­ñ³­Ý³­·áõÛÝ ³ñ­Û³Ý ÷ñ÷áõñ ¿ ï³­ÉÇë, ·á­ãáõÙ ¿ ϳñÏ­ï³­µ»ñ ³Ù­å»­ñÇ ×³ÛíÛáõ­ÝÇó ³­é³­ç³­ó³Í Ñáñ­¹³­Ñáë Ñ»­Õ»­ÕÇ ÝÙ³Ý, Ññ³­Ë³éÝ ïá­ãáñ­Ù³Ùµ ëñïÇ »­é³­óáõ­ÙÇó ¨ ³ñ­Û³Ý Ù³Õ­Ó³­Ë³é­Ýáõ­ÙÇó ³­åáõß ¿ ÏïñáõÙ ¨ ³ÛÉÝ: ²ÏÝѳÛï ¿ ½áõ­·³­Ñ»­éÁ г½­Ï»ñ­ïÇÝ ïí³Í º­ÕÇ­ß»Ç µÝáõ­Ã³·­ñÇ Ñ»ï: ²Ûë µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³­Ýáõí۳­ÝÁ ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ Âáí­Ù³­ÛÇ ÑÇ٭ݳ­ Ï³Ý áõ­ëáõó­ãÇ ·Ç­ï³ùݭݳ­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÁ, Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÝÙ³Ý Ñ³­ Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ ¿ ϳ­ï³­ñáõÙ, ×ßïáõÙ »½­ñ³­Ï³­óáõíÛáõ­ÝÁ, ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ Çñ ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí. §ºõ ³ñ¹ ù³Ý­½Ç ϳñ· µ³­ÝÇóë ¿³Í ½Ù»½ ³é ³Ûë ËݹÇñ` å³ñï ¿ Ý³Ë ·Ç­ï»É…¦, §´³Ûó ÿ áñ­å¿ë »Õ¨ ϳ­ï³­ñáõÙÝ Ç­ñ³óÝ, Ù»½ ã¿ Û³Ûï¦ ¨ ³ÛÉÝ: ܳ­Ë³­ëÇ­ñ³Í û­Ù³­ Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­Ñ³ùݳ­ñ³­Ï³Ý ͳ­í³­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ ³­é³ï ù³­Ý³­ÏÁ ½·³­ Éáí` ÇÝùÝ ¿ ßï³­åáõÙ ã³­÷³­íá­ñ»É Ëáë­ùÁ ¨ ¹³ ³­ÝáõÙ ¿ ÙÇ ï»­ë³Ï ÇÝù­Ý³½­·áõ­ß³­óáõ­Ùáí: ²Ûë­å»ë` ²µ­·³ñ ó­·³­íá­ñÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­Ù»­ ÉÇë ßï³­åáõÙ ¿ Áݹ­ÙÇ­ç³ñ­Ï»É. §ºõ Ù»ù ½Ï³ñ· å³ï­Ùáõ­Ã»³Ýóë Ù³ë­ Ý³­õá­ñ³­µ³ñ ¨ ѳ­Ù³­éû­ï³­å¿ë Û³­é³ç í³­ñ»ë­óáõù, ½Ç áã ¿ ų٠ٻ½ ½Ý»ñ­µá­Õ³­Ï³­ÝûùÝ ½¹»­·»­ñáõÙÝ ³é­Ý»É, ½å³ï­Ùá­Õ³­Ï³Ý ½ñáõ­ó³ï­ ñáõ­Ã»³Ý ϳñ­·³õÝ ½³Ýó ³é­Ý»É¦: ´³Ûó ³Ý­Ï³Ë ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ Ñ»­ é³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÇó, »ñµ Âáí­Ù³Ý Ëá­ëáõÙ ¿ Çñ ëÇ­ñ»­ÉÇ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ù³­ ëÇÝ, Ù³ñ­¹áõ ѳ­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇ ³ñŨáñ­Ù³Ý Ýñ³ Ó·ïáõ­ÙÁ ͳ­í³É­íáõÙ ¿ ³­½³ï, Ñ»­ñá­ëÇ ³ñ­Å»­ùÁ Áݹ·­Í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ÇÝù­Ý³­Ó³ÕÏ­Ù³Ý ¿ ·ÝáõÙ, áõñ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ëëﳭϻݭó³­ÕáõÃ­Û³Ý »½­ñ»ñ ¨ë ·ï­Ý»É: ú­ñǭݳÏ` ¶³­·ÇÏ ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ Ù³­ëÇÝ »ñ­Ï³ñ å³ï­Ù»­Éáõ ó³Ý­ ÏáõíÛáõ­ÝÁ ½ëåáõÙ ¿ ÝáõÛÝ Ï³­Ýá­Ýáí. §´³Ûó ù³Ý­½Ç å³ï­Ù³·­ñáõ­Ã»³Ý ¿ ųÙë ¨ áã ·á­í³­ë³­Ý³­Ï³­Ýáõ­Ã»³Ý` ³ñï³­ùáÛ »­Õ¿ó Ûá­Éá­íÇó µ³Ù­µ³­ 볭ݳó, Ù³­Ý³­õ³Ý¹ ½Ç áã µ³­õ³­Ï³­Ý³­Ý³Ù Ç­Ùáí ³Õ­ù³­ïÇ­Ù³ëï µÝ³­

·Ç­ïáõ­Ã»³Ùµ ½ëá­ñ³Ûë µ³­ó³­Ñ³Û­ï»É ½ã³÷ Ý»ñ­µá­Õ³­Ï³­ÝÇÝ` ³Û­Éáó áõ­Å»­Õ³­·áõ­ÝÇó ¨ Ùﳭѳ­ñáõëï ³­ñ³Ýó Ãá­ÕǦ: ²Û­ëÇÝùÝ` ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Å³ÝñÝ ¿ ëïÇ­åáõÙ ã»ñ­Ï³­ñ³ó­Ý»É Ëáë­ùÁ ·á­í³­ ë³Ýù­Ý»­ñáí, ÇëÏ ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³ñŨáñ­ Ù³Ý ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ å³­Ñ³Ý­çÁ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ ãÙá­é³­Ý³É ݳ¨ ÙÛáõë áõ­Å»Õ ¨ Ùﳭѳ­ñáõëï Ù³ñ¹­Ï³Ýó, Ýñ³Ýó ³­ñ³ñ­Ù³Ý Ç­ñ³­íáõÝ­ùÇ ÇÝù­Ý³¹ñë¨á­ñáõÙÝ áõ µ³­ó³­Ñ³Û­ïáõ­ÙÁ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ³Ûë Áݭóó­ùÇ Ù»ç Ù³ñ­¹Á áñ­å»ë ³ñ­Å»ù ¹Çï­íáõÙ ¿ Ñá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÙ­ Ý»­ñáí, §áõ­ÅÇ ¨ ÙïùǦ ѳ­Ù³¹­ñáõ­ÙÁ ѳ­í³­ë³­ñ³­½á­ñáõÙ ¿ ¹ñ³Ýù. §ºõ ÇÝÓ Ç í»­ñ³Û ïñïÙ³­Ï³­Ý³óÝ ¹¿Ù »­¹»³É ³é ϳ­ï³­ñ»­É³­·áÛÝ ¨ ³é ³Ý­½áõ­·³­Ï³Ý ³Ý­Ñ³­Ù»­Ù³ï Ëݹáõ­ÃÇõÝÝ ¹»­·»­ñ»É, ³é Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý áõ­ñ³­Ëáõ­ÃÇõÝëÝ Áݭó­Ý³É Û»ï Ù³ñ٭ݳ­Ï³­Ý³óÝ Û³­×³­Ëáõ­Ã»³Ýóݦ,·ñáõÙ ¿ å³ï­ÙÇ­ãÁ ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³­ÝÇ ²­ßáï Ç߭˳­ÝÇ Ù³Ñ­í³Ý ¨ ¹ñ³ Ñ»ï ϳå­í³Í ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: Âáí­Ù³­ÛÇ ùÝݳ­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³ÛÝ, áñ ݳ ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³Ù ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ ÑÕáõÙ­Ý»­ñÁ, Ù³ñ­·³­ñ»­Ý»­ ñÇ íϳ­Û³­Ïá­ãáõÙ­Ý»­ñÁ ÝáõÛÝ­å»ë ͳ­é³­Û»ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÇ ³ñŨáñ­ Ù³Ý ·³­Õ³­÷³­ñÇÝ: ØÇ ¹»å­ùáõÙ ëïáõ­·³­µ³­ÝáõÙ ¿ êáõñµ·ñ­Û³Ý ѳÛï­ ÝÇ ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÁ, Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ ¹ñ³Ýù, ÇÝã­å»ë û­ñǭݳÏ` ²­¹³­ÙÇ áñ­¹Ç ê»­ÃÇ Ù³­ëÇÝ ·ñáõÙ ¿, áñ ³Û¹ ³­Ýáõ­ÝÁ §Ã³ñ·­Ù³­ÝÇ ³ñ­µáõÙÝ, ½áñ öÇ­ ÉáÝ ²­Õ»ù­ë³Ý¹­ñ³­óÇ ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷áë ¨ í³ñ­¹³­å»ï ÑÝáÛÝ` æñ³ñ­µÇ ³­ë¿, ûñ¨ë ½ëÝÝ­¹³­Ï³­Ýáõ­Ã»³Ý ¨ ½³­×á­Õ³­Ï³Ý µ³½­Ù³­Ù³ñ­¹áõ­Ã»³ÝÝ å³ï­×³é Ýß³­Ý³­Ï»³É Û³­é³­ç³­ï»ë ѳÛñݦ: ØÛáõë ¹»å­ùáõÙ` Ù³ñ­ ·³­ñ»áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ·³­ÉÇë »Ý Ñ³ë­ï³­ï»­Éáõ Ù»Õ­ùÇ ¨ å³ï­ÅÇ ëå³ë­ í»­ÉÇù ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ: Àݹ á­ñáõÙ` ³Ûë ³é­ÃÇí ٻ筵»­ñáõ­ÙÁ ϳ­ñáÕ ¿ ³ñ­í»É ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ í»ñ­ÑÇ­ßáõÙ­Ý»­ñáí. §àñ­å¿ë ¨ ·ñ»³É ¿ Ç Ù³ñ­·³­ñ¿áõ­Ã»³ÝÝ º­ñ»­Ùdz­ÛÇ, »­Ã¿ »­µ³ó î¿ñ ½·³ÝÓë Çõñ ¨ »­Ñ³Ý ³Ý­ ïÇ ½³­ÝûÃë µ³ñ­Ïáõ­Ã»³Ý, ½áñ Åá­Õá­í»³É å³­Ñ»³É ¨ ÏÝù»³É áõ­Ý¿ñ Ûûñ ѳ­ïáõó­Ù³Ý íñÇ­Åáõó` ѳ­ïáõ­ó³­Ý¿ Ù»½ Áëï ·áñÍë Ù»ñ, Ç Ñ³ñ­ ϳ­Ý»É ½ù³­ñÇ ½áïë Ù»ñ¦: γ­Ýá­Ý³­Ï³Ý í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙÝ Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ, û­ñǭݳÏ, ´áõ­Õ³­ÛÇ Ï»ñ­å³­ñÇ ·Ý³­Ñ³ï­Ù³Ý Ù»ç. §²é ë³ ÇÝÓ Ãá­õÇ ³­ë³­ó»³ÉÝ Ù³ñ­·³­ñ¿ÇÝ ²Ù­µ³­Ïáõ­Ù³Û. î»­ë¿ù, ³ñ­Ñ³­Ù³ñ­Ñáïù, ¨ ½³ñ­Ù³­ó³­ñáõù ¨ »Õ­Í³­ñáõù, ½Ç ·áñÍ ÙÇ ·áñ­Í»Ù »ë Û³­õáõñë Ó»ñ, ·áñÍ á­ñáõÙ áã ѳ­õ³­ï³Û­ó¿ù, ÿ áù å³ï­Ù»ë­ó¿ Ó»½¦: ØÇßï ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ¿ ݳ­Ëáñ¹­Ý»­ñÇ å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ áõ á­×Ç ³½­¹»­óáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­·³­Ù³Ý­ùÁ: Êá­ñ»­Ý³­óáõó áõ­ëáõ٭ݳ­é»­Éáõ ÷³ë­ïÇó

µ³­óÇ` Âáí­Ù³Ý, ³­ÝáõÝ­Ý»ñ ÑÇ­ßÇ, û áã, û·ï­í»É ¨ ³½¹­í»É ¿ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ ÙÛáõë å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÇó ¨ë, ÇÝã­å»ë ݳ¨ ê»­µ»á­ëÇó áõ Ô­¨áÝ­¹Çó` ϳ­ÛáõÝ Ï»ñ­åáí Ùݳ­Éáí Êá­ñ»­Ý³­óáõ §¹åñá­óǦ Ñ»ï¨áñ¹: ܳË` ùÝݳ­µ³ñ ¿ ÁÝ­¹áõ­Ý»É ³­é³ë­å»­É³­ÛÇÝ ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÁ. Ýϳ­ïáõÙ ¿, áñ ÇÝã­å»ë ÑáõÛ­ Ý»ñÝ ¿ÇÝ §Ñ³Ù­µ³­õáõÙ¦, û л­ñ³Ï­É»­ëÁ §ÛÇ­ëáõÝ ÏáÛë Ç ÙÇáõÙ ·Ç­ß»­ñÇ ³­å³­Ï³­Ý¿ñ¦, ³ÛÝ­å»ë ¿É ³Û¹­åÇ­ëÇ ³­Ùá­Ã³­ÉÇ Í³­Ý³Ï »Ý ·á­í³­µ³­ÝáõÙ µ³­µ»­É³­óÇ­Ý»­ñÁ, û ǵñ ´»­ÉÁ ÙÇ ·Ç­ß»­ñáõ٠ϳ­ñáÕ ¿ ù³­é³­ëáõÝ áã­Ë³ñ áõ­ï»É. §àí µ³­µ»­É³­óÇ ÏáÛñ` áõ­Ý»­Éáí Ë»­É³­å³­ï³Ï óݹ»³É Ç ÙϳÝó ¨ Ç ËÉñ¹Çó¦: ÜáõÛÝ­åÇ­ëÇ ³Ý­½Ç­çáõÙ µ³­Ý³­í»× ϳ, ǭѳñ­Ï», º½­ÝÇÏ ÎáÕ­ µ³­óáõ Ñ»ï¨á­Õáõí۳ٵ, ¼ñí³­ÝÇ ÏáÕ­ÙÇó àñ­Ùǽ­¹Ç ¨ ²ñ­ÑÁÙ­ÝÇ ÍÝݹ³­ µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ½ñ³­¹³ß­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹»Ù: ´³Ûó ѳ­ ×áõÛ­ùáí ¿ í»­ñ³­å³ï­ÙáõÙ ²ñ­ï³­ß»ë ´­-Ç ßǭݳ­ñ³­ñ³­Ï³Ý ³ß­Ë³­ï³Ýù­ Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ, îñ¹³­ïÇ ¨ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Ó»é­ùáí ѳ­Û»­ñÇ ¹³ñ­ÓÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­ÉÇë áñ­å»ë ³Õµ­Ûáõñ ÑÇ­ßáõÙ ¿ áã û ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇÝ, ³ÛÉ Êá­ñ»­Ý³­óáõÝ` ݳ­ËÁÝï­ñ»­ÉÇ Ñ³­Ù³­ñ»­Éáí í»ñ­çÇ­ÝÇë ·Ç­ï³­Ï³­Ýáõí ÛáõÝÝ áõ ã³­÷³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ: âáñ­ñáñ¹ ¹³­ñÇ ¹»å­ù»­ñÁ ï³­ñ»·­ñ»­ÉÇë ÏñÏÇÝ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ³Õµ­Ûáõ­ñÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ä³ï­Ù³­Ñ³Û­ñÁ: ÜáõÛÝ Ëëïáõí Ûáõ­ÝÁ å³Ñ­å³­Ý»­Éáí Ø»­ñáõ­Å³­ÝÇ Ýϳï­Ù³Ùµ` íÇ­å³­Ï³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­ Ý»ñ ¿ ï³­ÉÇë Þ³­í³ëå ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ Ù³­ëÇÝ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ гÛñ سñ¹­å»­ ïÇÝ áñ­ëÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ëå³­Ý»­Éáõ ¹ñí³­·áõÙ, á­ñÁ å³­ï³ë­Ë³ÝÝ ¿ñ ³ÛÝ Ý»Ý­·áõí۳Ý, áñ ·áñ­Í»ó Ý»ñ­ùǭݳ­å»­ïÁ` ·ñ·é»­Éáí îÇ­ñ³Ý ³ñ­ù³­ÛÇÝ ¨ ëïÇ­å»­Éáí, áñ ë³ Ïá­ïá­ñÇ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ: ¶ñùÇ µáõÝ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ. å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­ Ý»ñ. ²­ñ³­µ³­Ï³Ý ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ¨ 9-ñ¹ ­¹³­ñÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëÇó ëÏë³Í ÏéÇí­Ý»­ñÇ, ¹ñ³Ý­óáõÙ Åá­Õáíñ­¹Ç, ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ ¨ ²ñÍ­ñáõ­ ÝÇ­Ý»­ñÇ ¹»­ñÇ, ³Ý­Ï³­ËáõÃ­Û³Ý í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­Ù³Ý ßñç³­ÝÇ å³ï­Ù³­Ï³Ý ëϽµÝ³Õµ­Ûáõ­ñÁ, Çñ ·ñùÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëáõÙ, Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ ¿ Ðáí­ Ñ³Ý­Ý»ë ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óáõ Ñ»ï Ùdz­ëÇÝ: ²Ûë­ï»Õ ³­í»­ÉÇ ³­½³ï »Ý µ³ó­íáõÙ å³ï­ÙÇ­ãÇ ·Ç­ï³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÁ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý, µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ áõ ׳ñ­ï³­ñ³­å»­ ï³­Ï³Ý Ï³­éáõÛó­Ý»­ñÇ, ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹Ç ³å­ñ»­É³­Ï»ñ­åÇ áõ µÝáõ­Ã³·­ñÇ ³ñ­ï³­óá­ÉáõÙ­Ý»­ñáõÙ, á­ñáÝù ¨ Ù»Í ã³­÷áí á­ñá­ßáõÙ »Ý ³Ûë ·ñùÇ ÇÝù­ ݳ­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ: سݭñ³­Ù³ëÝ å³ïÙ­íáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë ѳ­Û»­ñÁ ͳÝñ ѳñ­Ï»­ñÇ å³ï­×³­éáí î³­ñá­ÝÇ Çß­Ë³Ý ´³­·³­ñ³ï ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ ·É˳­íá­ñáõí۳ٵ ³åë­ï³Ù­µáõÙ »Ý ³­ñ³µ­Ý»­ñÇ ¹»Ù, ë³­ëáõÝ­óÇ­Ý»­ñÁ Çç­ÝáõÙ »Ý É»é­Ý»­ñÇó ¨ Ïá­ïá­ñáõÙ ³­ñ³µ­Ý»­ñÇÝ î³­ñá­ÝáõÙ, ³­ÙÇ­ñ³­å»­ïÁ

Ù»Í µ³­Ý³­Ïáí áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ¿ ´áõ­Õ³ ½á­ñ³­å»­ïÇÝ, á­ñÁ ¹³­Å³Ý ³­í»ñ ¿ ëÏëáõÙ ¨ ·»­ñ»­í³­ñáõÙ ß³ï ݳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ: ܳ­Ë³­ñ³ñ­Ý»­ñÁ ϳ­ñá­ Õ³­ÝáõÙ »Ý ³­½³ï­í»É ·»­ñáõíÛáõ­ÝÇó, ÇÝã-áñ ã³­÷áí ѳ­Ù³ËÙµ­íáõÙ ¨ å³Û­ù³ñ ëÏëáõÙ, í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­íáõÙ ¿ ѳ­ñ³­µ»­ñ³­Ï³Ý ³Ý­Ï³­ËáõíÛáõ­ÝÁ ²­ßáï ² ´³·­ñ³­ïáõ­Ýáõ ·É˳­íá­ñáõí۳ٵ: ²Ûë Áݭóó­ùáõÙ, ѳë­Ï³­Ý³­ ÉÇ ¿, áñ å³ï­ÙÇ­ãÁ ѳ­ïáõÏ áõ­ß³¹­ñáõíÛáõÝ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ²­ßáï ²ñÍ­ñáõ­ Ýáõ, ëñ³ áñ­¹Ç ¶ñÇ­·áñ-¸»­ñ»­ÝÇ­ÏÇ ¨ ëñ³ áñ­¹Ç­Ý»ñ ²­ßá­ïÇ, ¶³­·Ç­ÏÇ áõ ¶áõñ­·»­ÝÇ ·áñ­Í»­ñÇ íñ³` ٳݭñ³­Ù³ëÝ å³ï­Ù»­Éáí Ýñ³Ýó ÏéÇí­Ý»­ñÇ ¨ ßǭݳ­ñ³­ñáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ: ¶ÇñùÝ, ³Ûë­åÇ­ëáí, ãÇ ÙÝáõÙ ëáëÏ ïáÑ­Ù³­ Ï³Ý å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ßñ糭ݳϭݻ­ñáõÙ ¨ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ ¨ ѳñ¨³Ý »ñÏñ­Ý»­ñáõÙ ï»­ÕÇ áõ­Ý»­ó³Í Ç­ñ³­¹³ñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: Âáí­Ù³Ý Çñ áõ­ëáõ­óÇã Êá­ñ»­Ý³­óáõ ÝÙ³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³­ïáõÏ ëÇ­ñáí ¿ ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ Ëá­ë»É ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ¨ ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ¹³ ³­Ý»É ͳ­í³­ÉáõÝ ¿­ç»­ñáí` ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí ݳ¨ ä³ï­Ù³­Ñáñ ÏáÕ­ÙÇó ïñí³Í` ²ñ­ï³­ß»­ëÇ, ºñ­í³Ý­¹Ç, Þ³­ÙÇ­ñ³­ÙÇ ¨ ³Û­Éáó ßǭݳ­ñ³­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ¹ñ³Ýù ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ï»­Éáí µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ Ñ»ï: 쳭ݳ É×Ç ï»­Õ³Ý­ùÁ §Ñ³­×áÛ Ãá­õ»³É Û³ãë Ýá­ñ³` ßÇ­Ý¿ ½ù³­ñ³µ­ÉáõñÝ ³­å³­ñ³Ýë ³ñ­ù³­Û³­ÝÇëï ³ß­Ý³­Ý³­ÛÇÝë, å³Û­Í³­é³­Ñáñ­¹áñë, ·»­Õ»ó­Ï³­Û³ñ­Ù³ñ å³ñë­å³­õáñë Áݹ­¹¿Ù Íǭͳ­Õ»­Éáí Íá­íáõÝ Ç ÑÇõ­ëÇ­ëÇ Ý³­Û»­óá­õ³­Íáí, ³­ñ»­·³Ï­Ý³­ÛÇÝ Ç í»­ñ³Û ˳­Õ³­Éáí ׳­é³­·³Û­Ã³­ÓÇ· ×»­Ù³­Ï³­Ý³óÝ, Û»Éë ¨ Ç Ùáõïë ÓÏ³Ý ÇÙÝ Ãá­õ»­Éáí Ç í»­ñ³Û Ùϳ­Ý³ó ³­É»³óÝ Ë³­Õ³­ Éáí¦, ¨ ³ÛÉÝ ¨ ³Ûë­å»ë Ùáï »ñ­Ïáõ­ëáõ­Ï»ë ¿ç: ´ÝáõíÛáõ­ÝÁ Çñ ϻݭ볭µ»ñ áõ­Åáí å³ï­Ï»­ñÇ Ù»ç ¿ ³éÝ­íáõ٠ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ Ýϳ­ ñ³·­ñáõí۳Ý, Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Áݭóó­ùáõÙ, ÇÝ­ãÇ Ñ³ë­ï³ï­ Ù³Ý û­ñǭݳϭݻ­ñÁ Ïï»ë­Ý»Ýù Ý»ñù¨áõÙ: ºí áñ­ù³Ý ¿É Çñ ß³ñ­Åáõ­Ý³­Ïáõí۳ٵ áõ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí ³ÛÝ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ ²Õ­Ã³­Ù³­ñÇ Ñ³­Ù³­ÉÇ­ñÇ Ï³­éáõ­óáõÙÝ áõ Ýϳ­ñ³·­ ñáõíÛáõ­ÝÁ, ²­Ý³­Ýáõ­ÝÇÝ ¹³ ùÇã ¿ Ãí³­ó»É ¨ ϳ­éáõÛ­óÇ å³ï­Ï»­ñáõ­ÙÁ ݳ ÏñÏÝ»É ¿ Ùáï ï³­ëÁ ¿ç ͳ­í³­ÉáõÙ` Áݹ·­Í»­Éáí, áñ ³ÛÝ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ ïáÑ­ÙÇ ³­Ù»­Ý³­Ëá­ÑáõÝ íϳ­ÛáõíÛáõÝÝ ¿, áñ åÇ­ïÇ µ»­ñÇ Ñ³­í»ñ­ÅÇ µ³­ñá­ Û³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»ñ: èßïáõÝ­Û³ó Íá­í»½ñ­Û³ àë­ï³­ÝÇ µ³­ñ»­Ë³éÝ ³Ûë ï³­ñ³Í­ùáõÙ, áñ ³­é³ï ¿ñ ë³­Õ³ñ­Ã³­ËÇï áõ åïÕ³­µ»ñ ͳ­é»­ ñáí, ³­Ýáõ­ß³­Ñ³Ù ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñáí, ÇëÏ Ùá­ï³­Ï³ ²ñ­ïáë É»­éÁ ³Ù­µ³­ ñáõÙ ¿ñ ³ñ­Ù³ï­Ý»­ñÇ áõ ͳ­ÕÇÏ­Ý»­ñÇ ¹³­É³­ñáõíÛáõ­ÝÁ` ÓÝÑ³É çáõ­ñÁ ѳëó­Ý»­Éáí ݳ¨ Íá­íÇ Ï³Û­ï³é ÓÏÝ»­ñÇÝ, ¶³­·Ç­ÏÁ ϳ­éáõ­óáõÙ ¿ Íá­í³­ ѳ­Û³ó ³Ù­ñá­óÁ, ³­÷Á å³ñë­åáõ٠ѽáñ í»­Ù»­ñáí, ÇëÏ ßá­Õ³ñ­Ó³Ï Éáõ­

ë³­Ùáõï­Ý»­ñÁ ³ñ¨³­·³­ÉÇÝ ¨ ³ñ¨³­Ùáõ­ïÇÝ ÷³Û­É³­ï³­ÏáõÙ ¿ÇÝ Íá­íÇ Ñ»ï` ³å­ß»ó­Ý»­Éáí ·áõÛ­Ý»­ñÇ Ï³­Ë³ñ­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí. §ÞÇ­Ý¿ ¨ Ç ·ÉáõË å³ñë­åÇÝ Áݹ­¹¿Ù Íá­íáõÝ ï³­×³ñ ÙÇ ×»­Ù³­ñ³­Ýáó áë­Ï»­½³ñ¹ ¨ å¿ë­å¿ë å³­×áõ­×»³É ·»­Õáíù, ³­ñ»­·³Ï­Ý³Ñ­ñ³ß ׳­é³­·³Û­Ã³Ó¨ë­ Ç ËïÕï³Ýë ³­ã³ó ¨ Ûáõ­ñ³­Ëáõ­ÃÇõÝ û­¹³­µ»ñë, ½á­í³­óáõ­óÇãë, Ùdzݭ ·³­ Ù³ÛÝ ¨ Éáõë­ Ý³­ óáÛóë ßá­ Õ³­ ˳­ Õ³óë, áñù Ç Í³­ ·»É ¨ Ç Ùï³­ Ý»É ³­ñ»­·³­Ï³ÝÝ ÷³Û­É³­ï³­Ï»­Éáí Ç í»­ñ³Û Íá­íáõÝ` ßáÕ ·áñ­Í»Ý Ç ëÇñïë ﳭ׳­ñÇÝ…¦: §Ð³­Ûáó Ù»Í ³ñ­ù³ ¶³­·Ç­ÏǦ Ññ³­Ù³­Ýáí µ³­ ½áõÙ ³ñ­Ñ»ë­ï³­íáñ­Ý»ñ ÝíÇ­ñáõ­Ùáí ³­ÝáõÙ »Ý Ç­ñ»Ýó ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, áñ ÝáõÛÝ­å»ë ٳݭñ³­Ù³ëÝ ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ, ϳ­éáõ­ó»­Éáõ ó­·³­íá­ñ³­Ï³Ý 峭ɳ­ïÁ ¨ Ññ³­ß³­÷³é »­Ï»­Õ»­óÇÝ: Æ­Ù³ëï­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ½á­ñ³­íáñ ׳ñ­ï³­ñ³­å»ï Ø³Ý­í»­ÉÁ í³Ý­ùÁ ù³Ý­¹³­Ï³­½³ñ­¹áõÙ ¨ Ýϳ­ñáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ ëñµ»­ñÇ, Ù³ñ­·³­ñ»­Ý»­ñÇ áõ ³­é³ù­Û³É­Ý»­ñÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí, ³Ûɨ ß³­ñ³­Ï³ñ­·áõÙ ¿ »­ñ»­Ý»­ñÇ ËáõÙµÝ áõ ÃéãáõÝ­Ý»­ñÇ »­ñ³Ù­Ý»­ñÁ, ÙÇÙ­Û³Ýó ¹»Ù ÁÙ­µáë­ï³­óáÕ ·³­½³Ý­Ý»­ñÇÝ, á­ñáÝù ³å­ñ»­Éáõ ÏéÇíÝ »Ý ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ: ÆëÏ »­Ï»­Õ»­óÇÝ ·áï¨á­ñáõÙ »Ý ˳­Õá­ÕÇ áñ­Ã»ñ, ϳ­Ý³Ûù áõ ³Û­·»­·áñÍ­ Ý»ñ, ³Ûɨ³ÛÉ Ï»Ý­¹³­ÝÇ­Ý»ñ: ²­ÝÁݹ­Ñ³ï ½·³ó­íáõÙ ¿ í»­ñ³ÍÝݹ­Û³Ý Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÙÃÝá­Éáñ­ïÁ, á­ñÁ Ýá­ñÇ áõ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõÙÝ ¿: Ðñ³­ß³­Ï»ñï ʳ­ãÁ, ·³­ÑÇ ×Çßï Ñá­ñÇ­Ý³Í ï»­ÕÁ, áë­Ï»­Ñáõé ½³ñ­¹»­ñáí ³ñ­Í³­Ã³­å³ï ¹éÝ»­ñÁ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ »Ý ϳ­éáõÛ­óÇ Ï³­ï³­ñ»­ÉáõíÛáõ­ ÝÁ, ÇëÏ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¹³é­ÝáõÙ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³­ñ³ñ­ã³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ¨ ϻݭ볭ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»ñ` Ç­ñ³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí: Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­ÝáõÝ µÝáõíÛáõÝÝ û·­ÝáõÙ ¿` Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ñ»­Õ³ßñ­çáõÙ µ»­ñ»­Éáõ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ Ù³Ý­ñ³­ Ù³ë­Ý»­ñáí: î³­ÉÇë ¿ ÓÙé³Ý Ýϳ­ñ³­·Ç­ñÁ, á­ñÁ ٳѭí³Ý-³Ý­ß³ñ­Åáõí Û³Ý, ݳ¨ ˳­Õ³­ÕáõÃ­Û³Ý Ëáñ­Ñáõñ¹ áõ­ÝÇ. û­¹Á Ëëï³­ÝáõÙ ¿ óÝÓ­ñ³­ ó³Í ÙÇ­·³­Ë³éÝ ÙññÇ­ÏÇó, ÓÛáõ­ÝÁ ¹Ç½­íáõÙ ¿ É»­é³Ý ëïá­ñá­ïáõÙ, á­ñÇ ï³Ï ùáõÝ ¿ Ùï»É ³­ñ³µ ½á­ñ³­í³­ñÁ, ÇÝã­å»ë ³ñ­çÁ` ÓÙé³­ÝÁ. §êáÛÝ­å¿ë ¨ ³ÛñÝ ³ÛÝ Úáí­ë¿÷ (Úáõ­ëáõ÷) ½û­ñ³­í³ñÝ î³×­Ï³ó ÙݳÛñ ³Ý­ó³­Ý»É ÓÙ»­ñ³ÝÝ` ½Ç »É­ó¿ Ç í»­ñ³Û ³ß­Ë³ñ­ÑÇë г­Ûáó ëñáí ¨ ·»­ñáõ­Ã»³Ùµ ¨ Ù»­Í³­Ù»Í ѳ­ñá­õ³­Íáíù¦:г­çáñ­¹áÕ ·³­ñáõ­ÝÁ, »ñµ §Ç ßÝã»É ѳ­ ñ³­õ³­ÛÇÝ û­¹áÛÝ, »­é³­óáõ­ó³­Ý»­Éáí »ñÏ­ñÇ Ç í»ñ ½ç»ñ­Ù³­ÛÇÝ ½û­ñáõ­ ÃÇõÝÝ, ½á­õ³ñ­Ã³­óáõ­ó³­Ý»­Éáí ³Ý¹Ý­¹³­Ï³Ý µ»ñ­Ù³Ùµ ½ÁÝ­¹³ñ­Ù³­ó»³É ³ñ­Ù³ïë ¨ ½µáÛëë¦, ³ñíݳó­ÝáõÙ ¿ ·³­½³­ÝÇÝ: ºí ê³ë­Ýá Êáõà ·Ûáõ­ÕÇ µÝ³­ÏÇã­Ý»­ñÁ, ï»ë­Ý»­Éáí ù³Õ­ó³Í ·³­½³­ÝÇ-Úáõ­ëáõ­÷Ç Ï³­ï³­ÕáõíÛáõ­

ÝÁ, Ñ»­ï³åÝ­¹áõÙ »Ý Ýñ³Ý, ë³ §÷³Ëë­ï»³Û ³Ý­Ï³­ÝÇ Ç µ³ñÓ­ñ³­µ»ñÓ »­Ï»­Õ»­óÇݦ ¨ ·Ùµ»­ÃÇ Ù»ç §ë³ñë­é³­ÉÇó ¹áխٳٵ ½»­ï»­Õ»³É ÉÇ­Ý¿ñ¦: ²Ûë­ï»Õ Ýñ³Ý ëå³­ÝáõÙ ¿ ·Ûáõ­Õ³­å»ï Ðáí­Ý³­ÝÁ, ¨ ¹³­Å³Ý Ãßݳ­ÙÇÝ §Ã³­Õ»­ó³õ ½Ã³­ÕáõÙÝ Ç­ßáÛ¦: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³Ûë ïå³­íá­ñÇã Ñ³ï­ í³­ÍÁ, µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ ½áõ­·³­Ñ»­éáí, Ç­ñ³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõíÛáõÝÝ ¿ ÃáÕ­ Ýáõ٠ݳ¨ Ýñ³­Ýáí, áñ å³ï­ÙÇ­ãÁ ѳ­í³ë­ïáõÙ ¿, û §»ë ³­ãûù Ç­Ùáíù ï»­ëÇ ½³ÛñÝ ½³ÛÝ, áñ ѳ­ñ»³ÉÝ ¿ñ ½Ý³, ¨ Ç ÝÙ³­Ý¿ ëïáõ­·»­óÇ, í³ëÝ Ýá­ñ³¦: ²­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ Ñ³­í³ë­ïÇáõí۳ٵ Ëáõ­Ã»­óÇ­Ý»­ñÇ ³åë­ï³Ù­µáõíÛáõ­ÝÁ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáõó Ñ»­ïá Âáí­Ù³Ý Ù»­Ãá­¹³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ϳñ¨áñ Ó­¨³­Ï»ñ­åáõÙ ¿ ³­ÝáõÙ ¨ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ Åá­Õáíñ­¹Ç Ï۳ݭùÇ å³ï­Ï»ñ­Ù³Ý ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ. §²ë­ï³­Ýáñ 볭ϳ­õáõù µ³­ó³­ Û³Û­ï»­óÇó ½áñ­åÇ­ëáõ­ÃÇõÝ µÝ³Ï­ã³ó É»­ñÇÝÝ, ÿ ½Ç³±ñ¹ ­Ï³Ù á±ñåÇ­ëÇù áù »Ý ¨ á±ñå¿ë` Ñݳ­ñ³­õá­ñ»³É Û³å­ñáõëï ³Ý­Ó³Ýó í׳­ñ»Ý ½Ï³ñ¨áñ å¿ïë Çõ­ñ»³Ýó ÉÇ ³ß­Ë³­ïáõ­Ã»³Ùµ ¨ ë³ë­ïÇÏ ï³­é³­å³­Ýûù¦: г­ çáñ­¹áõÙ ¿ µÝ³­Ï³­ï»­ÕÇÇ, ïÝ»­ñÇ áõ ³å­ñ»­Éáõ Ï»ñ­åÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­ÝÁ. §´Ý³­Ïáõ­ÃÇõÝ Ýá­ó³ Ç Ëá­ñ³­Óáñë ¨ Ç ï³­å³ñë É»­ñ³Ýó ¨ Ç åñ³Ïë Ù³Û­ñ»³ó, Ç ·³­·³­ÃáõÝë É»­ñ³Ýó: ºõ µÝ³­Ï»Ý ³­é³Ý­ÓÇÝ Áëï ïáõÝë ³½­ ·³ó, ¨ ³ÛÝ­ã³÷ Ç µ³­ó»³ó »Ý Ç ÙÇ­Ù»³Ýó` ÙÇÝã ÿ áù Û³­ñ³Ýó ½û­ñ³­ õá­ñ³ó Ç µ³ñÓ­ñ³­µ»ñÓ ï»­Õ»³ó áõÅ­·ÇÝ Ë³Ý­ãÇ­ó¿` ѳ­½Çõ ÿ áõ­ñ»ù ϳ­ ñÇ­ó¿ ³é­ÝáõÉ ½µáÙ­µÇõÝ Ó³Û­ÝÇݦ: à­Ù³Ýù ѳۭñ»­ÝÇ É»½­íÇó Ñ»­é³­ó»É »Ý, Ç­ñ³­ñÇó Ñ»­éáõ µÝ³Ï­í»­Éáõ ¨ ÙÇÙ­Û³Ýó Ýϳï­Ù³Ùµ áã µ³­ñ»­Ñ³Ù­µáõÛñ ÉÇ­Ý»­Éáõ å³ï­×³­éáí: êÝíáõÙ »Ý Ïá­ñ»­ÏÇ Ñ³­óáí, Ïá­ñ»­ÏÁ ó³­ÝáõÙ »Ý §»ñÏ­Ù³ï­ÝÇ ÷³Û­ï³­ïáíù¦: г·­ÝáõÙ »Ý ³Û­ÍÇ Ùáñ­Ãáõó ϳ­ñ³Í ѳ­ ·áõëï áõ Ïá­ßÇÏ, ÝáõÛÝ Ñ³Ý­¹»ñ­Ó³Ý­ùáí áõ Ï»­ñ³Ï­ñáí »Ý µ³­í³­ñ³ñ­ íáõÙ ³­Ù³­éÁ ¨ ÓÙ»­éÁ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨, áñ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ß³ï ϳñ¨áñ ¿, å³ï­ÙÇ­ãÁ ׳­Ý³­ã»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­Ýáõ٠ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹Ç ³Ûë ѳï­í³­ÍÇ µÝ³­ íá­ñáõÃ­Û³Ý ·Í»­ñÁ. §ºõ »Ý ·³­½³­Ý³­µ³­ñáÛù, ³­ñÇõ­Ý³ñ­µáõù, ³é á­ãÇÝã ѳ­Ù³­ñ»­Éáí ½ëå³­ÝáõÙÝ »Õ­µ³ñó ѳ­ñ³­½³­ï³ó, ݳ ¨ ½³Ý­Ó³Ýó ¨ë¦: È»­½áõÝ §ËñÃÇÝ ¨ ³Ý­Ñ»­ï³­½û­ï»­ÉÇ ¿¦, Ëá­ëáõÙ »Ý ·áé­·á­é³­Éáí, Ïá­ åÇï »Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, µ³Ûó å³Ñ­å³­Ý»É »Ý ݳ¨ ³½­·³­ÛÇÝ µÝ³­íá­ ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­í»ñ­Å³­Ï³Ý ÙÇ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß. §ºõ »Ý ÑÇõ­ñ³­ë¿ñù, û­ï³­ñÁÝ­ ϳÉù, å³­ïá­õ³­¹Çñù¦: âÙá­é³­Ý³Ýù, áñ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ ³Ûë ¹Ç­åáõÏ áõ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõí۳ٵ Âáí­ Ù³ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³­é³­çÇÝÝ ¿ ¨ Áëï ¿áõÃ­Û³Ý Ùdz­ÏÁ:

λñ­å³ñ­Ý»­ñÁ. Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ ¨ ²­Ý³­Ýáõ­ÝÇ ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõÅÝ áõ ÑÝã»­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ï³­ïáÕ ³­é³ç­Ý³­ÛÇÝ ëϽµáõÝù­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ Ýß³­Ý³­íáñ ³Ý­Ó³Ýó Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙÝ ¿` »ñ­µ»ÙÝ µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõÙ­Ý»­ñáí: àõ­Ý»­Ý³­Éáí ³­í³Ý­¹³­µ³ñ »­Ï³Í ³ÛÝ Ñëï³Ï ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ, û ³½­·³­ÛÇÝ-å»­ï³­Ï³Ý ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ÑÇ٭ݳ­ù³­ñÁ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ¿, ¨ Ïáñ­Í³­Ý³­ñ³ñ ¿ ³ÛÝ, áñ §áù ½µá­Éáñ ³Ý­¹³Ùë Ù³ñÙ­ÝáÛ Ûû­ßÇ­ó¿ Ç Ù³­ëáõÝë Ù³­ëáõÝë` ¨ áã »ñ¨Ç ï»­ë³Ï ϻݭ¹³­ÝÇ Ù³ñ­¹áÛÝ­…ÆëÏ »­Ã¿ ÙÇ Û³Ý­¹³­ÙáóÝ Ïá­ñÇ­ó¿` ½å³­ï³­ ÑáõÙÝ Ë»­Õáõ­Ã»³Ý ÁÝ­¹áõ­ÝÇ­óÇ, ³ÛÉ áã Ç µ³ó ¹³ñÓ­óÇ Ï»Ý­¹³­ÝǦ, Âáí­ Ù³Ý ³Ûë ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÑÇÙ­ùÇ íñ³ ¿ ×Çßï ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ ²­ßáï ², êÙµ³ï, ²­ßáï ´­ ºñ­Ï³Ã ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÇ ¹»­ñÁ, Ýñ³Ýó Ýϳï­Ù³Ùµ ѳ­Ù³Ï­ñ³Ý­ùáí Ý»­ñ³­éáõÙ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ï³ñ­ñ»ñ: ⿱ áñ ϳ­ÛáõÝ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝ ¿ ³ÛÝ, áñ §³­Ù»­Ý³ÛÝ Ã³­·³­õá­ ñáõ­ÃÇõÝ µ³­Å³­Ý»³É Û³ÝÓÝ ³­õ»­ñÇ, ¨ ³­Ù»­Ý³ÛÝ ù³­Õ³ù ¨ ïáõÝ µ³­Å³­ Ý»³É Û³ÝÓÝ áã ϳۭó¿¦: ²Û­ëÇÝùÝ` ¨ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»ñÝ áõ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­ Ý»­ñÁ, ¨ µá­Éáñ ÙÛáõë Ç߭˳ݭݻ­ñÁ, »­Ã» Ùdzë­Ý³­Ï³Ý ã»Ý, ³­å³ ÏÙ»é­ÝÇ »ñ­ÏÇ­ñÁ, ïáõ­ÝÁ, ÇÝã­å»ë ³Ý­¹³Ù­Ý»­ñÁ Ïáñó­ñ³Í Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ: ²Ûë Ñëï³Ï ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ÙÁ 㿱ñ ­Ï³­ñáÕ ¹Å·á­ÑáõíÛáõÝ ³­é³ç µ»­ñ»É ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ù»ç, á­ñáÝù ³­Ï³­Ù³ ãå³­Ñ»­óÇÝ ³Û¹ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ Âáí­Ù³­ ÛÇ §íñÇ­åáõ­ÙÁ¦ áõÕ­Õ»­Éáõ ÙÇï­í³Í ²­Ý³­Ýáõ­ÝÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ ãÇ ï»ë­ÝáõÙ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ, ÇëÏ ¶³­·ÇÏ ²ñÍ­ñáõ­ÝáõÝ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ð³­Ûáó ó­·³­ íáñ ¿ Ïá­ãáõÙ: ÆÝã ¿É ÉÇ­ÝÇ, Âáí­Ù³­ÛÇ ïáÑ­Ù³­ÛÇÝ ÷³­é³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë ë­ïÇ­åáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³­óáõÙ µ»­ñ»É ¶ñÇ­·áñ, ¶³­·ÇÏ, ¶áõñ­·»Ý ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñáõÙ: Üñ³Ýó ¹ñ³­Ï³Ý µ­¨»­é³­óáõÙ­ Ý»­ñÁ å³ï­ÙÇ­ãÁ ½áõ­·³Ï­óáõÙ ¿ Çñ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ, ³­½³ï Ëá­ëáõÙ Çñ ó³­íÇ áõ Ññ×í³Ý­ùÇ Ù³­ëÇÝ: ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³­ÝÇ ²­ßáï Ç߭˳­ÝÇ Ù³Ñ­í³Ý ³é­ÃÇí ·ñáõÙ ¿. §Â³­ËÇÍù ³Ý½­ñ³õù, ù³Ý ÿ Ëݹáõ­Ã»³ÝóÝ ³­×»Ý µáÕ­µáçù. ³ñ­ïûëñ Ûáñ­¹³­é³ï íﳭϳó ͳ­õ³­ÉÇÝ Û³­ã³ó, ù³Ý ÿ ͳ­ÕáõÝ Ëá­Ëá­ç»Ý ËËÝçÇõù, ·Éá­ ñáõÙÝ, ù³Ý ÿ ϳݷ­ÝáõÙÝ Û³­é³­ç³­ï»Ý… Ï»³Ýù ó³­õ³­·ÇÝù, ù³Ý ÿ ³­éáÕ­çáõ­ÃÇõÝ Áݹ­¹Ç­Ù³Ï Ù³­Ñáõ Û³­çáñ­¹Çݦ: ¼·³ó­ÙáõÝù­Ý»ñÝ ³­í»­ÉÇ ³­½³ï ͳ­í³É­íáõÙ »Ý Ý»ñ­µáÕ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ¨ Ïáñë­ïÇ ó³­íÇÝ ÙÇßï ѳխ ÃáõÙ ¿ ϻݭ볭ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý áõ­ÅÁ, á­ñÁ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ϳå­íáõÙ ¿ ¶³­·Ç­ÏÇ Ï»ñ­å³­ñÇ Ñ»ï. §¼ÏÝÇ ³Û­ëá­ñÇÏ Û³­çáñ­¹¿ ½³­Ãáé Ç߭˳­Ýáõ­Ã»³ÝÝ ¶³­ ·ÇÏ »Õ­µ³Ûñ ²­ßá­ïáÛ, Áëï ÝÙ³­Ýáõ­Ã»³Ý »ñ­Ïáõó ³Ï­Ý³í­×Çï ³Õ­µ»ñó Ù»ñ­Ó³­Ï³­ÛÇó, Ûá­ñáó ÙÇ áÙÝ Ýá­õ³­½»³É` ÙÇõëÝ ¨ë ­Û³­õ¿ï Ç í»ñ ½µÕËáõÙÝ

³ñ­Ó³­ÏÇ­ó¿, ½áñ û­ñÇ­Ý³Ï ¨ »ñ­Ïáõó íÇ­ß³­å³ó ϳ٠Ïá­ñ»³Ýó ³­éÇõ­Íáó, ÙÇÝÝ Õá­Õ»³É` ÙÇõëÝ µ³ñÓ­ñ³­·áÛÝë ËñáË­ï³Û­ó¿¦: ¶³­·Ç­ÏÇÝ Ù³ñÙ­ÝÇ ³×­Ù³Ý Ñ»ï Ñá­·áõ í»­ñ³Ã­éÇã Ó·ïáõÙÝ ¿ ³­é³ç ï³­ÝáõÙ, á­ñÇ ³ñ¹­ ÛáõÝ­ùÁ Ýñ³ ѳխó­Ý³Ï­Ý»ñÝ áõ ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»ñÝ »Ý, ÇëÏ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ` ÙÛáõë ѳÛï­ÝÇ ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÇ ·áñ­Í»­ñÁ, á­ñáÝù Ý»ñ­µáÕ­íáõÙ »Ý ÝáõÛÝ á­×áí: ú­ñǭݳÏ` ¶áõñ­·»Ý ²ñÍ­ñáõ­Ýáõ Ù³­ëÇÝ ¿É ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ »ñ­Ï³ñ ·á­í»ëï­ Ý»­ñáí Ëá­ë»É, §í³ëÝ ½Ç ³Û­Éáó ·áñÍù ÙÇ Ï³Ù »ñ­Ïáõ ³ÛÉ ¨ë ­·áñÍù ·áñ­Í»³É ¿, ÇëÏ ëá­ñ³Ûë` ·»­ñ³­½³Ý­ó»³É Û³­×³­Ë»³ó ù³Ý ½µ³½­Ù³óÝ Ç­ñá­Õáõ­ÃÇõݦ: ²ë­å»­ï³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÇÝù­Ý³­ïÇå ÙÇ­ç³­ ¹»å ¿ ³ÛÝ, áñ ¶áõñ­·»Ý ²­åáõ­å»É­×Á, Ïáñó­Ý»­Éáí ϳɭí³Íù­Ý»­ñÁ, ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ó­÷³­éáõÙ­Ý»­ñÇ, ͳ­Ýá­Ã³­ÝáõÙ Êáõ­Ã»­óÇ Ðáí­Ý³­ÝÇ Ñ»ï, ²ÝÓ¨³ó­Û³ó Øáõ­ß»Õ Ç߭˳­ÝÇ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá Ýñ³ ÏÝá­çÇó ݳ­Ù³Ï ëï³­ÝáõÙ, áõñ ݳ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿. §º­Ã¿ ѳ­×áÛ Ãá­õÇ­óÇÝ ù»½ ÏÝáõ­Ã»³Ý, ¨ ϳ­ÙÇ­óÇë ù»½ ½ïÇ­ñ»ÉÝ ²Ý­Ó³­õ³­ó»³ó` ÙÇ í»­Ñ»­ñ»³É ѳ­å³­Õ»­Éáí ¹³Ý­¹³Õ­Ïáï ÉÇ­ ÝÇñ¦ (ÐÇ­ß»Ýù Ì»­ñ»Ý­óÇ §ºñ­ÏáõÝù  ­¹³­ñáõ¦ å³ï­Ù³­í»­åÇ ëÛáõ­Å»­ï³­ ÛÇÝ ·Í»­ñÇó Ù»­ÏÁ, áñ­ï»Õ ó­÷³­é³­Ï³Ý ³ë­å»­ïÇ áõ Ýñ³ ³ñ­Ï³Í­Ý»­ñÇ å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ á­Ù³Ýù ¹Ç­ïáõÙ »Ý áñ­å»ë ³ñ­Ñ»ë­ï³­Ï³Ý Ý»ñ­Ùáõ­ÍáõÙ »í­ñá­å³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó, ÙÇÝã­¹»é ë³ Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ØÇç­Ý³­¹³­ ñÇÝ áõ ì»­ñ³ÍÝÝ­¹ÇÝ µÝá­ñáß á­ñ³Ï ¿): ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÁ Ù³ë­Ý³­íá­ñ³­å»ë µ³­ó³ñ­Ó³­Ï³ó­íáõÙ »Ý ²­Ý³­Ýáõ­ÝÇ Ñ³ï­í³­ÍáõÙ, áõñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³­é³­ç³¹­ñ³Ý­ùÁ Ñ»Ýó ¹³ ¿É »­Õ»É ¿: س­Ý³­í³Ý¹ ¶³­·Ç­ÏÇ ¹ñ³­Ï³Ý µ­¨»­é³ó­Ù³­ÝÁ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ Ñ»­ï³­Ùáõï ¿ Ñ»­ñá­ëÇ ÍÝáõÝ­¹Çó ëÏë³Í ¨ Ý»ñ­µáÕ­Ý»­ñÇ Ù»ç ãÇ Ï³ß­Ï³Ý¹­íáõÙ ã³­ ÷Ç áñ¨¿ å³ñ­ï³¹­ñ³Ý­ùáí: л­ñá­ëÇ ³ñ­ï³­ùÇÝÝ ³ñ­¹»Ý ËáñÑñ­¹³Ý­ßáõÙ ¿ Ýñ³ Ç­Ù³ëï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. §Ð³ñà ¨ áõ­ÕÇÕ, í³­Û»­Éáõã ¨ å³Û­Í³é »­ñ»­ëûù, Ñ»ñ ·ÉËáÛ Ýá­ñ³ Ã˳­Ï»ñå, ·³Ý­·áõ­ñ³­·»Õ ·Ç­ë³­õá­ñáõ­Ã»³Ùµ ³­Õ»­µ»Ï çá­Ï³­ó»³É Ç í»­ñ³Û ³ëå»­ï³­÷³é ׳­Ï³­ïáõÝ ÛáÛÅ Ëáõé­ Ý³­ËÇï óÝÓ­ñáõ­Ã»³Ùµ. Ùñ³­½³ñ¹ ϳ­Ù³­ñ³Ó¨ Ïóá­õ³óù Ûáõ­ÝÇó, ¨ µÇµù ¨ ³ñ勉­ÝáõÝù ѳݭ¹»ñÓ åïÕáíù íϳ­Û»³Éù, ǵñ¨ ½ßáõ­ß³Ý Ç Ñá­íÇïë ͳխϻ³É ͳ­õ³­ÉÇÝ Ññ³­ß³­½³ñ¹ Ûû­ñÇݭٳٵ¦ ¨ ³ÛÉÝ. ßáõñ­ û­ñÁ ϳñ­ÙÇñ ɳ­ñÇ ÝÙ³Ý ¿ÇÝ, ³­ï³Ù­Ý»­ñÁ Ç­ñ³ñ ë»ÕÙ­í³Í, Ùá­ñáõ­ùÁ ³Û­ï»­ñÇÝ ¿ñ Í³Õ­Ï³Í Ù³­Ýáõ­ß³­ÏÇ ÝÙ³Ý, Ù³ñ­·³ñ­ï³­ËáõéÝ ½³ñ­¹»­ ñáí ¿ñ ͳÍÏ­í³Í ·Éáõ­ËÁ, ɳݭ续ñÁ, ¨ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ ÉáõÛë ¿ñ ׳­×³Ý­ãáõÙ, ¨ µá­ÉáñÝ ³­Õ³­Õ³­ÏáõÙ ¿ÇÝ` §î¿ñ, Ï»­óá ½Ã³­·³­õáñÝ ¨ Éáõñ Ù»½¦: г­ çáñ­¹áõÙ ¿ áõÕ­Õ³­ÏÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ý»ñ­µáÕ ³ÛÝ Ù³­ëÇÝ, áñ ݳ ˳­Õ³­ÕáõÃ­Û³Ý ¨ ßÇ­ÝáõÃ­Û³Ý ³­éÇà ¿, ³ñ­¹³ñ ¹³­ï³ë­ï³­ÝÇ Ïß»é­ùáí

³­í³­½³Ï­Ý»­ñÇ §Ñ»ñ­ùÇã¦, ݳ ëÇ­ñ»­ÉÇ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ §³Ý­Í³Ë å³ñ·¨¦ ¿, Çñ ï³Ý §µ»ñÏ­ñ³­µ»ñ ³­õ»­ïÇ­ùÁ¦, µéݳ­íáñ­Ý»­ñÇ §µù³­µ»ñ ëå³é­Ý³­ ÉÇ­ùÁ¦, áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ݳ µ³­ñÇ­ùÇ Ïñó­ñ³Ý ¿, , ݳ §´³­µ»­É³ó­õáó, س­ñ³ó ¨ ä³ñ­ëÇó, Úáõ­Ý³ó¦ ѳ­Ù³ñ Ññ» µ­¨»é ¿, г­Û³ë­ï³­ÝÇ Ñ³­ Ù³ñ` åÕÝÓ» å³­ñÇëå ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ³Ûë­å»ë ß³­ñáõ­Ý³Ï: Âáí­Ù³Ý ¨ ²­Ý³­Ýáõ­ÝÁ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ϳ٠ÇÝù­ Ýáõ­ñáõÛÝ ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇ »Ý ¹Ç­ÙáõÙ ³ÛÉ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ, ³Ý­·³Ù Ãßݳ­ÙÇ­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ų­Ù³­Ý³Ï, ϳ٠áñ¨¿ ïå³­íá­ñÇã ¹»å­ùÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­ Ý»­ñÇ Ù»ç: ²Û¹­å»ë Áݭϳ­É»­ÉÇ »Ý ¹³é­ÝáõÙ Úáõ­ëáõ­÷Á, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ´áõ­ Õ³Ý` ³Ý­Ï³Ë ã³­ñáõÃ­Û³Ý Ëï³­óáõÙ­Ý»­ñÇó: ²­Ñ³` ´áõ­Õ³Ý §Ù»ñà ﳭ å³­É¿ñ ǵñ¨ ½ûÓ, Ù»ñà ·á­ã¿ñ ǵñ¨ ½³­éÇõÍ, ¨ ǵñ¨ ½Ëá½ í³Û­ñ»­ÝÇ ÏÝã¿ñ, ÏéÝã¿ñ, ÷ñ÷áõñ Ç í»ñ µ»­ñ»­Éáí, ½³­ï³­ÙáõÝë Ïñ×ï»­Éáí¦: ´³Ûó ³ñ­¹»Ý ²ñ­ó³­ËÇ ²­åáõ­Ùáõ­ë» Ç߭˳­ÝÇ Ñ»ï µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ýñ³ ã³­ñáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­Ýá­ÝÇ­ÏÇó ß³ñÅ­íáõÙ ¿ ¹»­åÇ Ç­ñ³­Ï³­ÝÁ, Ó»éù µ»­ ñáõÙ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ: ´áõ­Õ³­ÛÇ Ñá­Ëáñ­ï³Ý­ùÇÝ Ñ³Û Ç߭˳­ÝÁ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï å³­ï³ë­Ë³Ý ¿ ï³­ÉÇë, á­ñÁ å³ï­ÙÇ­ãÇ ·ñãÇ ï³Ï ·ñ³­Ï³­ ݳ­ÝáõÙ ¿ ݳ­ñ»­Ï³­ódz­Ï³Ý ѳ­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­Ý³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñÇ áõ­Åáí. §ºõ ¹áõ Ýå³­ï³Ï` ¨ ³­Õ»ÕÝ ÇÙ Ëá­óá­ïÇã, ¹áõ ³­Ëá­Û»³Ý` ¨ ٳݭÏáõÝù Ç٠۳խó­Ý³Ï, ¹áõ á­ëáË` ¨ ½ûñù ÇÙ ¹³­ï³­å³ñ­ïÇãù. ùá å³­ï»­ ñ³½Ù` ¨ Ù»ñ Û³Õ­Ãáõ­ÃÇõÝ, ùá å³­ñ³­Ýáó` ¨ ÇÙ ëáõ­ë»ñ… ¹áõ »­Õ¿·Ý` ¨ Ù»ù Ñáõñ ¹Çõ­ñ³­Í³Ë, ¹áõ Û³ñ¹` ¨ Ù»ù ÑáÕÙù ¹Çõ­ñ³­÷áõã, ¹áõ ͳ­ ÕÇÏ` ¨ Ù»ù Ëáñ­ß³Ï ó­é³­Ù»­óáõ­óÇãù¦, ëï³ó­í³Í­ùÁ ùáÝÝ ¿, ų­é³Ý­ ·áñ­¹Á Ù»Ýù »Ýù, »­Ã» ¹áõ åïÕ³­ÉÇó ³ñï »ë, Ù»Ýù ³­å³­Ï³­Ý³­ñ³ñ ϳñ­Ïáõï »Ýù, ¹áõ` ßÇÝ­í³Íù ³­é³Ýó ÑÇÙ­ùÇ, ¨ »ë Ñ»­Õ»Õ` ÑÇÙÝ Ç í»ñ ï³­å³­ÉáÕ, ¹áõ áñë »ë í³Û­ñÇ, Ù»Ýù` áñ­ëáñ¹­Ý»ñ, ¹áõ ÃéãáõÝ »ë, á­ñÇÝ Ù»Ýù ó³Í ÏÇ­ç»ó­Ý»Ýù, ¹áõ` íÇ­ß³å Íá­í³­ÛÇÝ, Ù»Ýù` ϳñà ùá ùÇÙ­ùÇÝ ¨ ³ÛÉÝ: ê³ ³­Ý³Ïݭϳ­ÉÇ ¿ µ»­ñáõÙ ½á­ñ³­å»­ïÇÝ, ¨ §ÛáÛÅ ï³­ñ³­Ïáõ­ë³­Ýûù Éó³õ Û³ÝÓÝ Çõñ¦: ܳ ͳÝñ å³ñ­ïáõíÛáõÝ ¿ ÏñáõÙ, ¨ §Ñ³­ï³õ ùáõÝ Û³­ã³ó Ýá­ñ³, ¨ áã áù Ùï³­Ý¿ñ ¨ »­É³­Ý¿ñ ³é ݳ ½³­õáõñë Ä, ½Ç »­Ùáõï Ç ë»­Ý»³Ï ³­Ùû­Ã³­ÉÇ »­ñ»­ëûù¦: λñ­å³­ñÇ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý »­ñ³Ý·­Ý»­ñÁ á­ñá­ß³­Ïdz­ÝáõÙ »Ý Ýñ³­Ýáí, áñ ѳխó­Ý³Ï­Ý»­ñÇ áõ ³­Ù»­Ý³­½á­ñáõÃ­Û³Ý í³ñÅ­í³Í Ù»­Í³­ÙÇï ½á­ñ³­å»­ïÁ ³­Ý³Ïݭϳ­ÉÇ åÇ­ïÇ ·³ñ Çñ ¹»Ù »­Õ³Í ѳݹ·­ÝáõÃ­Û³Ý óáõÛ­óÇó, ÇëÏ å³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ Ýñ³Ý å³ñ­ï³¹­ñ»­Éáõ ¿ñ Ù»­Ý³­Ý³­Éáõ Ó·ïáõÙ: Ðá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­ñ³­íǭ׳ÏÝ ëï³­ÝáõÙ ¿ ѳë­Ï³­ ݳ­ÉÇ ³­í³ñï. Ç í»ñ­çá ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï­íáõÙ »Ý Ýñ³ Ùáï ÙïÝ»É ¨ ¹Ç­Ù»É ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ Ñ³Ý­¹Ç­Ù³­Ý³Ý­ùáí` Ñá­·áõ ³­ñÇáõÃ­Û³Ý Ïáñë­ïÇ Ñ³­Ù³ñ.

§Øǭÿ ¹á±õ ­ÙdzÛÝ ³­é³­çÇÝ Û³Õ­Ã»­ó³ñ ¨ ѳ­ñ³ñ Ç Ãßݳ­Ù»³ó, ϳ٠ùá± ÙdzÛÝ ½ûñù¹ ³Ý­Ï³Ý¦, ¨ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ áõ í»­ñ»É­ùÇ` ѳ­ÙÁݹ­Ñ³­Ýáõñ ¨ ³Ý­óá­ÕÇÏ ÉÇ­Ý»­Éáõ ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ áõ­Ý»­ÝáõÙ ¿ Çñ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ: Âáí­Ù³Ý ÝáõÛÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÇ Ù»ç ¿ ³é­Ýáõ٠ݳ¨ §û­ ï³ñ¦ û­Ù³­Ý»­ñÇ Ýá­í»­É³­ÛÇÝ ½ñáõÛó­Ý»ñ: ÐÇ­ß»Ýù, û­ñǭݳÏ, ÝáõÛÝ ´áõ­ Õ³­ÛÇ ÏáÕ­ÙÇó ÂÇý­ÉÇ­ëÇ ·ñ³í­Ù³Ý ¨ ѳ­çáñ­¹áÕ ¹ñí³·­Ý»­ñÁ. ù³­Õ³­ùÁ ßñç³­å³­ïáõÙ »Ý, ÑñÏÇ­½áõÙ, ù³­Õ³­ù³­å»­ïÁ, áí ϳ­ñáÕ ¿ñ ÷³Ë­ã»É, å³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý ѳ·Ý­í³Í Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ ´áõ­Õ³­ÛÇÝ: ê³ ½³ñ­Ù³­ ÝáõÙ ¿ ³Û¹ ³ÝÙ­ïáõÃ­Û³Ý íñ³ ¨ µ³Ý­ï³ñ­ÏáõÙ Ýñ³Ý: ø³­Õ³­ù³­å»­ ïÇ ·»­Õ»ó­Ïáõ­ÑÇ ÏÇ­ÝÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ïå³­íá­ñáõíÛáõÝ ÃáÕ­Ý»É ¨ ³­é³ï ÷ñϳ­·ÇÝ í׳­ñ»­Éáí` ³­½³­ï»É ³­Ùáõë­ÝáõÝ: Üñ³ ·»­Õ»ó­Ïáõí۳ٵ Ññ³­ åáõñ­í³Í ´áõ­Õ³Ý Ññ³­Ù³­ÛáõÙ ¿ ·É˳­ï»É ù³­Õ³­ù³­å»­ïÇÝ: ²­Ùáõë­Ýáõ Ïáñë­ïÇó Ñ»­ïá ÏÇ­ÝÁ ÏÇ­ë³­Ù»ñÏ ßñçáõÙ ¿ µ³­Ý³­ÏáõÙ ¨ 峭ѳݭçáõÙ Çñ µá­Õá­ùÁ ѳÛï­Ý»É ³­ÙÇ­ñ³­å»­ïÇÝ: ´áõ­Õ³Ý á­ñá­ßáõÙ ¿ Ýñ³Ý Çñ ÏÇ­ÝÁ ¹³ñÓ­Ý»É, ÇëÏ ë³ ·á­ãáõÙ ¿. §ì³ëÝ ÇÙ ëå³­Ý¿ñ ½ï¿ñÝ ÇÙ, »ë áã í³­Û»É »Ù ù»½ ÏÇÝ, ³ÛÉ Ù»­ÍÇ Ã³­·³­õá­ñÇݦ: Üñ³Ý ÏÝáõÃ­Û³Ý »Ý áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ æ³÷ñ ³­ÙÇ­ñ³­å»­ïÇÝ: ÎéíÇó áõ ѳխó­Ý³­ÏÇó §÷ù³­ó»³É ÉÇ ³Ù­µ³ñ­ ï³­õ³­Ýáõ­Ã»³Ùµ¦ ´áõ­Õ³Ý í»­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ¿, µ³Ûó Ýáñ ÏÝáç ¹ñ¹Ù³Ùµ ³­ÙÇ­ñ³­å»­ïÁ Ýñ³Ý ͳÝñ ÏéíÇ ¿ áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ Êá­ñ³­ë³­ÝÇ ÏáÕ­Ù»­ñÁ: ÆÝù­Ý³­Ï³ Ýá­í»­É³­ÛÇÝ ³Ûë ¹ñí³­·Á, ³Ý­Ï³Ë å³ï­Ù³­Ï³Ý ϳñ¨á­ ñáõíÛáõ­ÝÇó, ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ ß»ñ­ï»ñ, µ³­óáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ áõ ³Ý­Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ »­ñ³Ý·­Ý»ñ` »ñ­µ»ÙÝ Ý³¨ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý »Ý­Ã³Ç­Ù³ëï­Ý»­ñáí: ²­Ý³­Ýáõ­ÝÁ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ ÛÇÝ Ñ³­·»ó­í³­Íáõí۳ٵ ѳï­í³Í­Ý»­ñÁ áõ­ß³¹­ñáõÃ­Û³Ý ¿ ³ñ­Å³­Ý³ó­ ÝáõÙ, »­Ã» ¹ñ³Ýù ϳå­íáõÙ »Ý ÙdzÛÝ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ¶áÕï­ñÇÏ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ ¹ñí³· ¿ ¶ñÇ­·áñ-¸»­ñ»­ÝÇ­ÏÇ Ù³Ñ­í³Ý ³é­ÃÇí Ýñ³ §³ñ­÷dz­·»Õ ïÇ­ÏÇݦ êá­÷ÇÇ áÕ­µÁ: Îáñë­ïÇ ó³­íÁ §Ã³ÝÓ­ñ³­Ù³Í ˳­ õ³­ñ³­ÛÇݦ ³Ù­åÇ ÝÙ³Ý ï³­ñ³Í­í»ó ³Ù­µáÕç г­Û³ë­ï³­ÝáõÙ, §Ù³­Ý³­ í³Ý¹ Ç í»­ñ³Û µ³ñÓ­ñ³­·áÛÝ ¨ ë»­÷³­Ï³Ý ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³ÝÝ Ïá­ã»­ó»³É ݳ­Ñ³Ý­·Ç¦, ù³­ÝÇ áñ §Ïá­ñ»³õ Ù»­Í³­ÝáõÝ Ç߭˳ÝÝ, ¨ ³Ý­ï»­ñáõÝã Ùݳó »ñ­ÏÇñë г­Ûáó¦: îÇÏ­Ýáç áÕ­µÁ áõÕÕ­íáõÙ ¿ ³ÛÝ á×­ñ³­·áñÍ Ó»é­ùÇÝ, áñ Ñ»­Õǭݳ­Ï»ó ³Û¹ Ïá­ñáõë­ïÁ. §à±í­ áù ½³Û¹ ·áñ­Í»É ѳ­Ù³ñ­Ó³­Ï»­ó³õ, á±í­ áù ½áë­Ï»­÷»­ïáõñ ³­Ëá­Û³­Ý³ñ­Ó³Ï ù³­ç³½­·Ç í³­ñáõ­Å³ÝÝ Ç٠ѳ­ õ³­Ñ³ñ ³é­Ý»É Ï³Ù Ç Íáõ­Õ³Ï ÁÙµé­Ý»É ϳ­ñá­Õ³­Ý³Ûñ, ¨ áã ÇÝùÝ ûÓ­ ï»³É Ç ÝÙ³­Ý¿Ý Ù»­é³­Ý¿ñ. á±í­ áù ½µ³ñÓ­ñ³­ÃÇé ³ñ­ÍÇõÝ ù³­ç³ÑÝ­ãûÕ ¨

³­Ñ³ñ­Ïáõ Ó³Û­ÝÇõ Ç Ëá­Ý³ñÑ ëáõ­½»É ÉÇ­Ý¿ñ Ó»­éÁݭѳë. á±í­ áù ½³Ý­Û³Õà íÇ­ß³åÝ ë³Ý­Ó»É Ù»ñ­Ó»­Ý³Ûñ¦ ¨ ³ÛÉÝ: Þ³ï ³­í»­ÉÇ ½·³­ÉÇ ¿ Åá­Õáíñ¹³­ Ï³Ý áÕ­µÇ á­·ÇÝ, áñ­ï»Õ Ç­ñ³­Ï³Ý ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Áݹ·­ÍáõÙ »Ý ϻݭ볭ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý áõ­ÅÁ` §ù³­ç³½­·Ç í³­ñáõ­Å³Ý, µ³ñÓ­ñ³­ÃÇé ³ñ­ÍÇí… ¦, á­ñáÝó ã·á­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ³Ý­ã³­÷»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ: Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇÝ, å³Ñ­å³­Ý»­Éáí ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý á­×Ç á­ñáß ÏáÕ­ Ù»ñ, Êá­ñ»­Ý³­óáõ ùÝݳ­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ áõ º­ÕÇ­ß»Ç ½·³ó­ÙáõÝ­ù³Û­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ, µ»­ñ»­Éáí Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý áõ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý Ýáñ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ, Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï á­×³Ù­ï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ÇÝù­ ݳ­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý ¿ ѳë­Ýáõ٠ϳ­éáõ­óáõÙ­Ý»­ñÇ áõ µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ Ù³Ý­ñ³­ Ù³ë­Ý»­ñáí ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ, µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ýϳ­ ñ³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­Ï³­íáñ­Ù³Ý Ñëï³­ Ï»­óáõ­ÙÁ 10-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ µ»­ñáõÙ ¿ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳ­óáõÙ, ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ-ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­íáõÙ ¿ ³ñ­í»ë­ïÇ ³­Ù»­Ý³­½³Ý·­í³­Í³­ÛÇÝ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ¨ ³Ûë­ï»Õ ëϽµÝ³­íáñ­Ù³Ý ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõÝÝ ¿:

¶ðÆ­¶àð ܲ­ðº­Î²­òÆ Î۳ݭùÁ ¨ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Áݹ­Ñ³­Ýáõñ µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ. ¶ñÇ­ ·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ¹³­ñ³ßñ­ç³Ý ëϽµÝ³­íá­ñáÕ »ñ¨áõÛà ¿, ù³­ÝÇ áñ Ýñ³­Ýáí ¿ Ñ³Û ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÙÇïùÝ áõ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ ÝÁ ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳ­Ýáõ٠ųݭñ³­ÛÇÝ, µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ¨ ³ÛÉ ³­éáõÙ­Ý»­ñáí, ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÇó, í³ñ­ù³-íϳ­Û³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó, »­Ï»­Õ»­ó³­·áñ­Í³é­Ý³­Ï³Ý ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇó, ³ÛÉ Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó: ÐÇÝ·­Ñ³ñ­Ûáõ­ñ³Ù­Û³ ³­ÝÇ߭˳­ÝáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­í³Í å»­ ﳭϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Çë­Ï³­Ï³Ý í»­ñ³Í­Ýáõݹ µ»­ñ»ó µá­Éáñ µÝ³­·³­í³é­Ý»­ ñáõÙ` ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ïÝﻭ볭ϳÝ, Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ: ÆÝã­å»ë ÉÇ­ÝáõÙ ¿ ÙÇßï, Ýá­ñÁ ¹ñ³­Ï³Ý åáéíÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç µ»­ñáõÙ ¿ ݳ¨ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ëá­Õ³Ýóù­Ý»ñ. ѽá­ñ³­óáÕ ù³­Õ³ù­Ý»­ñÁ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³­å»­ñÇ Ù»ç Ù»­Í³ó­ ÝáõÙ ¿ÇÝ ÙïùÇ ¨ ³ÛÉ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ, ϻݭó³­ÕÇ å»ñ­×³Ý­ùÁ ˳ñË­ÉáõÙ ¿ñ ѳ­í³ï­ùÇ Ùdz­µ³­ÝáÕ ÑÇÙ­ù»­ñÁ, §ïÇ»­½»­ñ³Ñé­ã³­Ï»³É¦ ²­ÝÇÝ ¹³é­ÝáõÙ ¿ñ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇ Ïñá­ÕÁ: ²Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ »Ý ÙÝáõÙ áã ÙdzÛÝ »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñÇ áõ í³Ý­ù»­ñÇ ³­é³­ïáõíÛáõ­ÝÁ` §Ñ³­½³ñ áõ

Ù»Ï »­Ï»­Õ»­óáõ¦ Ù»­ï³­ýá­ñáí, ³Ûɨ í³­Ý³­Ï³Ý Ëëﳭϻݭó³­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, ÙÇë­ïÇÏ óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÁ: ´á­Éáñ ÝÙ³Ý »É¨¿­çáõÙ­Ý»­ñÁ åÇ­ïÇ Ëﳭݳ­ ÛÇÝ Ù»Í ³Ý­Ñ³­ïÇ Ù»ç, ¨ ³Û¹ ѳݭ׳­ñÁ ¹³­ï³­å³ñï­í³Í ¿ñ ÉÇ­Ý»­Éáõ ܳ­ñ»­Ï³ í³­Ý³­Ï³Ý ¶ñÇ­·á­ñÁ, áí ³½­·³­ÛÇÝ Ñá·ëÝ áõ ÝÏñïáõÙ­Ý»­ñÁ ѳëó­ñ»ó ѳ­Ù³­Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ, áõ٠ѳ­ëáõ ¿ñ µá­Éáñ ų­ Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ áõ ï³­ñ³­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³ñ­¹áõ ï»­ë³­ÏÁ` ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ Ï³­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ ÍÝí»É ¿ 쳭ݳ É×Ç Ñ³­ñ³­íáõÙ ·ïÝíáÕ Ü³­ñ»Ï ·Ûáõ­ÕáõÙ` ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ýß³­Ý³­íáñ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇ` ²ÝÓ¨³ó­Û³ó Êáë­ñáí »­åÇë­Ïá­åá­ëÇ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùáõÙ: ÌÝÝ¹Û³Ý Ãí³­Ï³­ÝÁ ÁÝ­¹áõÝ­í³Í ¿ ѳ­Ù³­ñ»É 951-Á, ѳ­í³­Ý³­Ï³Ý ¿ ¹Çï­íáõ٠ݳ¨ 949-Á, ³ÛÉ Ëáë­ùáí ÍÝáõÝ­¹Ç ų­Ù³­Ý³­ÏÁ ϳå­íáõÙ ¿ 940-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëÇ Ñ»ï: ì³Õ ѳ­ë³­ÏáõÙ Ïáñó­ñ»É ¿ Ùá­ñÁ, ¨ ѳۭñÁ ¶ñÇ­·áñ áõ Ðáí­ Ñ³Ý­Ý»ë áñ­¹Ç­Ý»­ñÇÝ ï³­ñ»É ¿ ܳ­ñ»­Ï³ Ù»­Ý³ë­ï³Ý, áõñ Ýñ³Ýó ÏñÃáõí ÛáõÝÝ áõ ¹³ë­ïdz­ñ³­ÏáõíÛáõÝÝ ëï³ÝÓ­Ý»É ¿ í³­Ý³­Ñ³Ûñ ²­Ý³­Ýdz ܳ­ ñ»­Ï³­óÇÝ` Êáë­ñáí »­åÇë­Ïá­åá­ëÇ ÏÝáç Ñá­ñ»Õ­µá­ñáñ­¹ÇÝ, á­ñÁ ų­Ù³­Ý³­ ÏÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ¹»Ù­ù»­ñÇó ¿ñ: ²Ûë­ï»Õ ÑÇ٭ݳ­íáñ ÏñÃáõíÛáõÝ »Ý ëï³­ÝáõÙ. ¶ñÇ­·á­ñÁ ³Ý­Ã³­ùáõÛó ³Ï­Ý³­Í³Ý­ùáí ¿ Ëá­ëáõÙ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë »Õ­µáñ Ù³­ ëÇÝ, áí Ñ»­ïá ¹³ñ­Ó»É ¿ í³­Ý³­Ñ³Û­ñÁ, ÇÝã-ÇÝã Ù³ë­Ý³Ï­óáõíÛáõÝ áõ­Ý»­ ó»É §àÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù³ï­Û³Ý¦-Ç ëï»ÕÍ­Ù³­ÝÁ: ÎñÃáõÃ­Û³Ý ³­í³ñ­ïÇó Ñ»­ïá ¶ñÇ­·á­ñÁ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»É ¿ ·áñ­Í»É ܳ­ñ»­Ï³` ѳݭñ³­×³­Ý³ã ¹³ñ­ Ó³Í í³Ý­ùáõÙ ¨ ¹åñá­óáõÙ ÇÝã­å»ë ÇÝùÝ ¿ á­ñ³­ÏáõÙ, áñ­å»ë §Ïñïë»ñ µ³­Ý³­ëÇ­ñ³ó, Û»­ïÇÝ µ³­Ý³­ÑÇõ­ë³ó ¨ Ïñïë»ñ í³ñ­Å³­å»­ï³ó¦: ²ã­ ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ Çñ ѽáñ Ç­Ù³­óáõí۳ٵ ¨ ëñµ³­Ï»Ý­ó³Õ í³ñ­ùáí, µÝáõ­ ó·ñ­íáõÙ áñ­å»ë §Ï³­ï³­ñ»³É ù»ñ­ÃáÕ ¨ Ñé»­ïá­ñ³ó Ñé»­ïáñ¦: ´³Ûó ÷á­Ãáñ­ÏáõÝ ¿ »­Õ»É Ýñ³ Ï۳ݭùÁ ¨ë. ÏáÝÏ­ñ»ï ³­éÇíݻñÝ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ñ³­í³­Ý³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ϳ­ñáÕ »Ý ϳå­í³Í ÉÇ­Ý»É ÇÝã­å»ë Ñáñ` ϳ­Ãá­ ÕÇ­Ïá­ë³­Ï³Ý ÁÝï­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ Ù³ë­Ý³Ï­óáõÃ­Û³Ý ¨ Ó³­ËáÕ­Ù³Ý, ³Ù­ ·³Ù µ³­Ý³¹ñ­Ù³Ý, ³ÛÝ­å»ë ¿É áõ­ëáõó­ãÇÝ` ²­Ý³­Ýdz­ÛÇÝ` Âáݹ­ñ³Ï­Û³Ý ß³ñÅ­Ù³­ÝÁ ѳ­ñ»­Éáõ Ù»­Õ³¹­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ´³Ûó ϳ ݳ¨ ѳ­í»ñ­ ų­Ï³Ý ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ ³ÛÝ µ³­ÝÇ, áñ ų­Ù³­Ý³­ÏÇó ¹áõñë ·ïÝíáÕ Ñ³Ý­×³­ñÇÝ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ãÇ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ïíÛ³É Å³­Ù³­Ý³­ÏÁ: øÇã ã»Ý µ³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý ï³­ñ³­Ï³ñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Ý»ñ­ùÇÝ Ñ³­Ï³­ëáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ѳ­É³­Í³Ýù­Ý»­ñÇ, ¹ñ³Ýó å³ï­×³é­Ý»­ñÇ áõ ³Û­É³­½³Ý ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: ÆëÏ Ñ³Ý­×³­ñÁ Ïáã­í³Í ¿ »ñÏ­Ý»­Éáõ Ù³ñ¹­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»­Í³­·áõÛÝ ·ñù»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ³å­ñ»­Éáõ ¨ Ùï³­Í»­Éáõ »­Ï»­Õ»­óáõ ϳ­Ýá­Ýáí` ÙïùÇ áõ

ÑáõÛ­½Ç ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý åáéíÏáõÙ­Ý»­ñÇ ß³­Õ³­ËÇ Ù»ç: ì³Ë­×³Ý­í»É ¿ 1003 Ã. ÷»ïñ­í³­ñÇÝ: Øáï ٻϭ¹³ñ­Û³ å³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý ÉéáõÃ­Û³Ý Ù»ç Åá­Õá­íáõñ¹Ý ¿ñ ëï»Õ­ÍáõÙ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»ñ Ýñ³ Ññ³­ß³­·áñ­Íáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: ÆëÏ Ü³­ñ»­Ï³­óáõ ·ñ³­Ï³Ý ³­é³­çÇÝ Ñ»ï¨áñ¹­Ý»­ñÁ ³ë­å³­ñ»½ »­Ï³Ý ѳ­Ûáó å»­ï³­Ï³Ý áõ Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ýáñ í»­ ñ³ÍÝÝ­¹Ç ûñ­ñ³Ý ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛáõÙ` Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇ, ¶ñÇ­·áñ س­ñ³­ß»­ óÇ, Ü»ñ­ë»ë ȳٵ­ñá­Ý³­óÇ, ¶ñÇ­·áñ îÕ³ ¨ ³ÛÉù: ¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ` Ù»½ ѳ­ë³Í ·áñ­Í»­ñÁ µ³½­Ù³­Å³Ýñ »Ý, ÙÇï­ í³Í »Ý å³Ñ­å³­Ý»­Éáõ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÁ, µ³Ûó ¹ñ³Ý­ óáõÙ ÙÇßï åáéíÏáõÙ ¿ ѳݭ׳­ñÇ Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ, µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý ˳éÝ­í³Í­ùÁ: ²Û¹ ѳÛï­ÝÇ ëï»Õ­ ͳ­·áñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ »Ý §Ø»Ï­Ýáõ­ÃÇõÝ ºñ­·áó »ñ­·áÛݦ, §ä³ï­Ùáõ­ ÃÇõÝ ²­å³­ñ³­ÝÇó ʳ­ãǦ, §Ü»ñ­µáÕ Ç êáõñµ ÎáÛëݦ, §Ü»ñ­µáÕ Ç êáõñµ ʳãݦ, §Ü»ñ­µáÕ Ç êáõñµ ²­é³­ù»³Éëݦ, §Ü»ñ­µáÕ Ç êáõñµ Ú³­Ïá­µ³Û Ø͵ݳۦ, ·³Ý­Ó»ñ, ï³­Õ»ñ áõ Ù»­Õ»­¹Ç­Ý»ñ ¨ §Ø³­ï»³Ý áÕ­µ»ñ­·áõ­ û³Ý¦-Á: ì³Õ ßñç³­ÝÇ ·áñ­Í»­ñÇó ¿ §ºñ· »ñ­·á­óÇ Ù»Ï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ¦, á­ñÁ ·ñí»É ¿ 977 Ã. ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³­ÝÇ ¶áõñ­·»Ý ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ Ã³­·³­íá­ñÇ Ññ³­ Ù³­Ýáí: ºí ³ñ­¹»Ý ³ÛÝ, áñ ÐÇÝ Îﳭϳ­ñ³­ÝÇ ³Ûë ÇÝù­Ý³­ïÇå »ñ­ÏÇ Ù»Ï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ó­·³­íá­ñÁ íëï³­ÑáõÙ ¿ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ í³­Ý³­Ï³­ÝÇÝ, Ñáõ­ßáõÙ ¿ í»ñ­çÇ­ÝÇë Ùï³­íáñ µ³­ó³­éÇÏ Ï³­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¨ ¹ñ³Ýó ׳­Ý³ã­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ: §ºñ· »ñ­·á­óǦ ³ÏݭѳÛï Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ëÇ­ñá, Ó·ïáõ­ÙÇ ¨ ³ÛÉ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñá·¨áñ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ, ³Û­É³­µ³­Ý³­ Ï³Ý Ù»Ï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ÇÝù­ÝÇÝ µ³ñ¹ 峭ѳÝç ¿, á­ñÇ Ç­ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³­ÝÁ ÝíÇñ­í»É »Ý Ýß³­Ý³­íáñ ³­ÝáõÝ­Ý»ñ, á­ñáÝó Ù»ç ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ: ´Ýá­ñáß å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ` §Ú³Ý­ÏáÕ­ÝÇ Ç­ÙáõÙ Ç ·Ç­ß»­ ñÇ Ëݹñ»­óÇ, ½áñ ëÇ­ñ»³ó ³ÝÓÝ ÇÙ, Ëݹñ»­óÇ ½Ý³ ¨ áã ·ïÇ. Ïá­ã»­ óÇ ½Ý³, ¨ áã »ï ÇÝÓ Ó³Ûݦ, ٻϭݳ­µ³Ý­í»É ¿, û­ñÇ­Ý³Ï ³ÛÝ­å»ë, áñ س­ñdz٠س·­Ã³­Õǭݳ­óÇÝ ÷ÝïñáõÙ ¿ øñÇë­ïá­ëÇÝ ¨ ãÇ ·ïÝáõÙ: ÆëÏ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ٻϭÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³ñ­¹»Ý ½·³ó­íáõÙ ¿ ï³ë­ ݳ٭۳ϭݻñ Ñ»­ïá ÍÝáõݹ ³é­Ý»­ÉÇù ·ÉáõË­·áñ­Íá­óÇ Ëá­ÑáõÝ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ, áñ ÇÝù­ÝÇÝ ³Ï­Ý³ñ­ÏáõÙ ¿, û ܳ­ñ»­ÏÇ ÝÛáõ­ÃÁ Ï»Ý­ë³­Ï³Ý »ñ­Ï³­ñ³ï¨ Ëï³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ³ñ¹­ÛáõÝù ¿: ä³ï­Ï»­ñÁ ݳ Áݭϳ­ÉáõÙ ¿ ³Ûë »Ý­Ã³­ï»ùë­ ïáí` áñ­ù³Ý ¿É Ù³ñ¹ ÷ÝïñáõÙ ¿ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ½á­ñáõíÛáõÝÝ áõ Ù»­Íáõí Ûáõ­ÝÁ, ãÇ ·ïÝáõÙ ³ÛÝ: ÜáõÛ­ÝÇëÏ §²­å³­ñ³­ÝÇó ˳­ãÇ å³ï­Ùáõí۳ݦ Ù»ç ³Ý­Ã³­ùáõÛó ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ, ÇÝ­ãÁ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿, û­ñÇ­Ý³Ï Ý³­íÇ ¨ Íá­ íÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ Ù»ç. §…ºõ Ñ»ïë ß³õ­Õ³ó »ñè»­Ïáõ­Ã»³Ýó ÷³Û­ï³­

Ï»ñï ɳë­ï³ó` ³Ý­Ë³­ñÇë ѳñ­Ï³ó ¨ ³Ý­ßáõÝã ϳ­é³ó` ·»­ñ³­·áÛÝ ¹Ç­ Ù³ó` »ñϭݳ­·áÛÝ ¹³ß­ï³ó` ³Ý­Ï³­ÛáõÝ Ñ³­ï³­Ï³ó…¦: ¶³Ý­Ó»ñÝ áõ ï³­Õ»ñÝ »Ý ¹³é­ÝáõÙ ¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ µ³­Ý³ë­ ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý ÑÇ٭ݳ­íáñ ·ñ³­í³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ: ¶³Ý­ÓÁ »­Ï»­Õ»­ó³­·áñ­Í³é­Ý³­Ï³Ý ųÝñ ¿, á­ñÁ ¶³Ý­Ó³­ñ³Ý Åá­Õá­í³­Íá­õáõÙ áõ­ÝÇ Ñëï³Ï Íǭ볭ϳñ­·³­ÛÇÝ ¹»ñ, ϳ­ñáÕ ¿ ѳ­Ù³¹ñ­í»É ù³­ñá­½Ç áõ Ù³Õ­ óݭùÇ Ñ»ï: ÜÛáõ­ÃÁ ³ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý Ï»ñ­å³ñ­Ý»ñ áõ ¹ñí³·­Ý»ñ »Ý, ϳ­ñáÕ ¿ ³éÝã­í»É ³½­·³­ÛÇÝ ëñµ³­¹³ë­í³Í Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ áõ »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ Ñ»ï: ì»ñ­ÑÇß­íáõÙ »Ý ¹ñí³·­Ý»ñ, ¹ñ³Ýù ·³Ý­ÓÇ åá»­ïǭϳ­ÛÇ Ï³ñ¨áñ µ³­Õ³¹­ñ³­Ù³ëÝ »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ ¿­åǭϳ­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ³Û­ëÇÝùÝ` ¹Ç­å³­ ß³­ñ³­ÛÇÝ å³­ïáõ­ÙÁ: ²Ý­·³Ù Ý»ñ­µá­ÕÁ ϳ­éáõó­íáõÙ ¿ å³ï­Ùá­Õ³­Ï³Ý Ó­¨Ç Ù»ç, å³­ïáõ­ÙÁ ѳ­×³Ë ϻݭ¹³­ÝÇ ¿ áõ ³½­¹»­óÇÏ, ù³­ÝÇ áñ Ù³Õ­ óÝù-ù³­ñá­½Ç Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ Ýϳ­ïÇ áõ­ÝÇ Ñ³ë­ó»³­ï»­ñ»ñ: ä³­ ïáõ­Ù³Ñáõ­½³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÁ »ñ­µ»ÙÝ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »Ý áñ­å»ë µ³ñ¹ ëïá­ñ³­¹³­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõÛó. ¶á­í»³É ³ÏÝ å³­ïá­õ³­Ï³Ý, êáõñµ ²ë­ïá­õ³­Í³­ÍÇÝ, àñ Ûá­ñá­í³Û­ÝÇ ùáõÙ Ïñ»­ó»ñ ½µ³ÝÝ ²ë­ïá­õ³Í, àñ Û³­é³ç` ù³Ý ½Û³­õǭﻳÝë, Ø»­ñáõ­Ý³Ï µÝáõ­Ã»³Ùµ ³­é»³É Ù³ñ­ÙÇÝ ¨ ã³ñ­ã³­ñ»³É í³ëÝ Ù»ñ, …¼³ñ­¹³­ñ»³ó ½Ýá­ñ³Í­Ý»³Éùë ëáõñµ ³­õ³­½³­Ý³õÝ: 곭ϳÛÝ Ü³­ñ»­Ï³­óÇÝ Çñ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ˳éÝ­í³Í­ùáí ÉÇ­ñÇÏ ¿, áõë­ïÇ ·³Ý­Ó»­ñÇ Ù»ç å³Ñ­å³­Ý»­Éáí ¿­åǭϳ­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ûë ³Ý­Ëáõ­ë³­ ÷»­ÉÇ ï³ñ­ñÁ` ݳ Ù³ë­Ý³­íá­ñ³­å»ë Ý»ñ­µáÕ­Ý»­ñÇ áõ §³­Õ³­ã»Ùù¦-Ý»­ñÇ Ñ³ï­í³­ÍáõÙ Ó­¨³­íá­ñáõÙ ¿ ùݳ­ñ³­Ï³Ý Ëá­ñÁ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ, ¨ Ù»Í ã³­÷áí å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáõÙ ¿ ·³Ý­Ó»­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÑÙ³Û­ùÁ: ú­ñǭݳÏ` §ÐáÕÙ ë³ë­ïÇÏ »­·Çå­ï³­Ïáñ­Í³Ý ¨ ³Ùå` í»­ñ³ñ­Ïáõ ïáÑ­ ÙÇÝ Ú³­Ïá­µ³Û¦: ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ѳݭ¹»ë ¿ ·³­ÉÇë Çñ µ³­é³ë­ ï»Õ­Í³­Ï³Ý ³Ý­Ï³ß­Ï³Ý¹ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí. ¸áõéÝ ÑÇõ­ë»³É Ù³Û­ñ³­ï³Ë­ï³­Ïûù , ø³­ñÇÝù µÇõ­ñ»Õù` Áݹ ϳñ­Ï»­Ý³­Ñ³ó , ä³Õ­å³­çáõÝù` ³ñ­÷dzݭϳñ Ù³­Ñ³ñ­Ó³­Ýûù ³ñ­Í³­Ã»­ÕÇ­Ýûù: ØÇßï ½·³ó­Ý»É ¿ ï³­ÉÇë §àÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù³ï­Û³­ÝǦ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ, áí ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ³Ýӭݳ­Ï³Ý ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÁ ½³ñ­Ù³­Ý³­ÉÇ Ï³­ï³­ñ»­Éáõí Û³Ùµ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ï»É Ç­ñ³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ Ëá­ñÇ­Ù³ëï Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï` ³­ÝÁݹ­Ñ³ï û·­ï³­·áñ­Í»­Éáí µ³­é³Ç­ñ³­íǭ׳­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­Ï³­ëáõí ÛáõÝ­Ý»ñ áõ ѳ­Ù³Ï­óáõíÛáõÝ­Ý»ñ ëï»Õ­Í»­Éáõ Çñ Ù»Í áõ­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ.

²ñ­Ó³­Ý³­óáõë­ó»ë ½Ù»½ ³Ý­ß³ñÅ åݹáõ­Ã»³Ùµ Àݹ í¨ûù Ñá­í³­Ý»³õ êáõñµ ʳ­ãǹ. ¼³ñ­ù³­Ûáõ­ÃÇõÝÝ` Û³Õ­ÃáÕ, ½¹³­ïá­Õáõ­ÃÇõÝÝ` ³Ý­å³­ïÇÅ. ¼Ç߭˳­Ý³­Ï³ÝëÝ` ѳݭ¹³ñï, ½½ÇÝ­õá­ñáõ­ÃÇõÝëÝ Ëñ³­ï»³Éë. Òdz­í³ñ­ÅÇóÝ ïáõñ ë³ÝÓë, ëáë­Ï³­Ï³­Ý³óÝ` ³Ýµ­Íáõ­ÃÇõÝ, л勉­Ï³óÝ Ëñ³­ËáÛë, ù³­Õ³­ù³Û­ÝáóÝ å³­ïá­õ»ñ… î³ÕÝ ³ñ­¹»Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ³­í»­ÉÇ ³­½³ï ͳ­í³­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë Çñ ·áñ­Í³é­Ý³­Ï³Ý ¨ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ¹»­ñ³­Ï³­ï³­ñáõ­Ùáí: ¶³Ý­Ó³­ñ³Ý Åá­Õá­í³­Íáõ­Ý»­ñáõÙ ·³Ý­ÓÇ ¿­åǭϳ­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÁ ïå³­íá­ñÇã áõ ³½­¹»­óÇÏ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ, Ûáõ­ ñá­íÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïá­ñ»Ý ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ï³­ÕÇ ¨ Ù»­Õ»­¹áõ ùݳ­ñ³­ Ï³Ý Ï³­ï³­ñáõ­ÙÁ, ³Û¹ ùݳ­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ³ÏݭѳÛï »­ñ³Å߭ﳭϳ­Ýáõí۳ٵ, ¨ ï³­ÕÁ ѳ­×³Ë Ñá­Ù³­ÝÇß­í»É ¿ »ñ·, §ù»ñ­ Ãáõ³Í Ýá­õ³­·»­ÉǦ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇÝ: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ ï³­ÕÁ, ³Ý­Ï³Ë ϳ­Ý᭠ݳ­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÇó ¨ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñÇó, Ù»­½³­ÝáõÙ ëϽµÝ³­íá­ñáõÙ ¿ §³Ý­Ï³Ë¦ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ, Ñ»­ï³­·³ ¹³­ñ»­ñáõÙ Áݹ­É³Û­ÝáõÙ ¿ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ß»ñ­ï»­ñÁ` ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝÇó ³ë­ïǭ׳­Ý³­ µ³ñ ³Ýó­Ý»­Éáí ëá­ódz­É³­Ï³Ý, ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ëÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ÛÉ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ: ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ï³­Õ»­ñÁ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý í»ñ­Ý³·­ñ»ñ ¨ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ÙÇï­í³­ÍáõíÛáõÝ áõ­Ý»Ý` §î³Õ í»­ñ³ó­Ù³Ý ˳­ãÇݦ, §î³Õ »­Ï»­Õ»ó­õáÛ¦, §î³Õ ÍÝݹ»³Ý¦, §Ø»­Õ»­¹Ç ÍÝݹ»³Ý¦, §Ú³Ûï­Ýáõ­Ã»³Ý¦, §Ú³­ñáõ­ û³Ý¦, §ì³ñ­¹³­í³­éǦ ¨ ³ÛÉÝ: Üñ³Ý­óáõ٠ѳ­×³Ë ¿ å³ï­Ï»­ñÁ Ù»­ ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ µ³ñÓñ í»­ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý Ñ³ë­ÝáõÙ.ù³­é³Ã¨ ʳ­ãÁ ³é­Ûáõ­ ÍÇ ³­Ñ»Õ Ó³Û­Ýáí ¹áÕ ¿ µ»­ñáõÙ ë³Ý­¹³­ñ³­Ù»­ïÇÝ, ù³Ý­½Ç Ïáã­í³Í ¿ §·»­ñ»­ÉáóÝ ³é­Ý»É ·»­ñ¿­¹³ñÓ¦, ¨ ï³Ýç­í³Í­Ý»­ñÁ åë³Ï »Ý ëï³­ÝáõÙ §Û³Ý­Ù³Ñ ³ñ­ù³­Û¿Ý¦: γ٠§Ø»­Õ»­¹Ç Ú³­ñáõ­Ã»³Ý¦-Ç Ù»ç §Î»­ñ³Ûù ÛÇ٠ѳ­ó»ë ¨ ³ñ­µ»ù ½ÇÙ ·Ç­ÝÇë¦ ³­í»­ï³­ñ³­Ý³­Ï³Ý ïá­Õ»­ñÁ ³Ù­µáÕ­ç³­ ÝáõÙ »Ý ϻݭ볭ëÇ­ñáõí۳Ý, å³Û­Í³­éáõÃ­Û³Ý ùݳ­ñ³­Ï³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõí Û³Ùµ. ºÏ, ѳñë­Ýáõ­Ñǹ Ç É»­ñ³Ýó ÁÝ­Íáõó Ç ¹³ß­ï³ó ³Û­Í»­Ù³Ýó: …ÐÝÓ³Ý Ïá­Ë»­Éáí ·áÛÝ Ç ·áÛÝ µá­ëá­ñÇ: ʳé­Ý»³É Ç ·Ç­ÝÇ ½Ë³é­Ý»­ÉÇë ³­Ýáõ­ßÇó: ´³­Å³Ï Ù³­ïáõ­ó³õ Ç Ññ³­õ¿ñ ѳñ­ë³­Ý»³ó… Ø»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ ³Ûë Ëáñ­ùÁ, áñ ѳï­Ï³Ýß­íáõÙ ¿ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý á­×³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ, ½·³ó­Ý»É ¿ ï³­ÉÇë ݳ¨

³ÛÝ, áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ É»½­í³Ù­ï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ, Çñ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñáí, ÏñáõÙ ¿ §ºñ· »ñ­·á­óǦ åá»­ïǭϳ­ÛÇ` áñ­ å»ë áõ­ëáõ٭ݳ­éáõÃ­Û³Ý ¹åñá­óÇ, ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ: ¸³ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­íáõÙ ¿ Ñ»ï¨Û³É ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí. 1) Ëá­ÑÁ, µÝ³­å³ï­Ï»­ñÁ, µÝáõÃ­Û³Ý ½·³­óá­ÕáõíÛáõÝÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ç­ñ³­Ï³Ý ¨ ÝÙ³­Ý³­µ³­Ý³­ Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñÇ Ù»ç Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáõ ëϽµáõÝ­ùÁ, 2) Ù³ñ­¹áõ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ÏÝáç ϻݭ¹³­ÝÇ áõ ·áõ­Ý³­·»Õ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï»ñ­å³­íá­ñáõ­ÙÁ, ½·³ó­ÙáõÝ­ ù³­ÛÇÝ Ñ³­·»ó­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ, 3) µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ³Ûë ëϽµáõÝù­Ý»­ñÇÝ Ñ³­ñ³Ïó­í³Í ¨ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ëáñù áõ­Ý»­óáÕ áõ µ³ñÓñ í»­ñ³­ó³ñÏ­ Ù³Ý Ù»ç` ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ٻϭÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ²Ûë ѳï­Ï³­ÝÇß­ Ý»­ñÁ, áã áõÕ­Õ³­·ÇÍ ³½­¹»­óáõí۳ٵ, ³ÛÉ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ýáõ­ ñáõÛ­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­ÛáõÝ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñáí Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ï³­Õ»­ñÁ: ²­Ñ³ û­ñǭݳÏ` §ÌÝݹ»³Ý¦ ï³­Õ»­ñÇó Ù»­ÏÁ` ²ëï­í³­Í³Í­ÝÇ ¨ µÝáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ Áݭóó­ùáí. Æ Íáó ÍÝá­ÕÇÝ Í³­·áõÙÝ ³­ÝáõÝ, Ú³ñ÷­õáÛÝ Í³­·»³É, »­Ï»³É Ç ë¿ñ, Îáõ­ëÇÝ ÍÝ»³É ½Íá­óáÛ Í³­ÕÇÏÝ: ̳­ÕÇÏ Íá­óáÛ, Íáó ѳۭñ»­ÝÇ, ²Ù­åáÛ ÝÙ³Ý Ç­ç»³É Û»ñÏ­ÝÇó, ¼ë¿ñ Çõñ Ç Ù»ç ù³Õó­ñÇÏ óû­Õ»³É: ê¿ñ Ç Û³Ù­åáÛ, ³Ùå ëÇ­ñ³­ß³ñÅ, ú­¹áÛÝ Ñá­ë»³É ¨ ÝáÛÝ ½»Õ­Ù³Ý, ì³Ûñ Ç­çáõ­ó»³É ϳÃë ³ÝÓñ¨³ó: Èáõ­ëÇÝÝ Ç ÉáÛë Ç ÉñáõÙÝ »­Ï»³É, ÖáË ×»­Ù»­Éáí ·Ç­ß»­ñ³­í³ñÝ ¼ÏÝÇ ×»­Ù¿ñ µ³ñÏ ³ë­ï»­Õûù: ´³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõíÛáõÝÝ ³­ëá­ódzó­íáõÙ ¿ ³Ûë­åÇ­ëÇ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí. 1) ÎáõÛ­ëÇ Íá­óÇó ÍÝíáõÙ ¿ ͳ­ÕÇ­ÏÁ, áñ 2) ³Ù­åÇ ÝÙ³Ý »ñÏÝ­ùÇó Çç­ÝáõÙ ¿` 3) Ù»½ óá­Õ»­Éáí Çñ ù³Õóñ ë»­ñÁ, á­ñÁ 4) ǵñ¨ §Ï³Ãë ³ÝÓñ¨³ó¦ Çç­ÝáõÙ ¿ ³Ù­åÇó, ÇëÏ 5) ÉáõÛ­ëÇ Éñáõ­Ùáí Éáõ­ëÇ­ÝÁ ×»­ÙáõÙ ¿ §µ³ñÏ ³ë­ï»­Õûù¦: øñÇë­ïá­ëÇ Ññ³­ß³­÷³é ÍÝáõÝ­ ¹Ç ³Ûë ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ï»ñ­å³­íá­ñáõ­ÙÁ û·­ÝáõÙ ¿, áñ ï³­ÕÁ »ñϭݳ­ ÛÇÝ, µ³Ûó ݳ¨ »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ å³Û­Í³é ïñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ ûÅ­ïÇ Áݭûñ­ óáÕ-áõÝÏݹ­ñÇÝ, ³­å³­Ñá­íÇ µÝáõÃ­Û³Ý Éáõ­ë³­íáñ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, ³­ñ³ñ­Ù³Ý í»­Ñ³­·áõÛÝ ½·³­óáõ­ÙÁ, ¨ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇ Ù»ç å³­ñáõñ­í³Í ³Ý­¹áñ­ñÇ Ù³ñ¹­ ϳ­ÛÇÝ ³å­ñáõ­ÙÁ: ê³ Ïñá­ÝÇ ¨ ³ñ­í»ë­ïÇ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝÝ

¿, áñ Ïáã­í³Í ¿ Ù³ñ­¹áõÝ ³­ñ³ñ­Ù³Ý áõ Ù³ù­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý Ñ³­í»ñ­Å³­Ï³Ý Áݭóó­ùÇ Ù»ç ¹Ý»É: ÆëÏ ³Û¹­åÇ­ëÇ Ý»ñ½­·³­óáõÙ áõ ËáÑ å³ñ·¨áõÙ »Ý ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ÙÛáõë ï³­Õ»­ñÁ ¨ë: §Ú³Ûï­Ýáõ­Ã»³Ý¦ ï³­ÕáõÙ ·»­Õ»­óÇÏ ·áõÛ­Ýáí §åïÕǭݳ­õ¿ï, µáÕ­µá­ ç³­ËÇï, ËÇ­ï³­ë³­Õ³ñæ ¨ §Ñáï µáõ­ñ³­½á­õ³ñÃ, ÷áõÝç Ëáõé­Ý»­ñ³Ù¦ áõ­Ý»­óáÕ Í³é áõ ͳ­ÕÇ­ÏÁ, §÷ÃÃǭݳ­½³ñ¹¦ í³ñ­¹Á ³­í»­ïÇë »Ý ï³­ÉÇë ·³ñ­Ý³Ý ³­ñ»­·³­ÏÇ ½³ñ­ÃáÝ­ùÇ Ñ³­Ù³ñ, ¨ ë³ å³ñ½ µÝ³­å³ï­Ï»ñ ÉÇ­ Ý»­Éáí` ³Û­É³­µ³­ÝáõÙ ¿ ÍÝáõÝ­¹Ç áõ ѳÛï­ÝáõÃ­Û³Ý ³­éÇ­Ãáí ѳ­í³­ï³ó­ ۳ɭݻ­ñÇ ÝíÇ­ñáõÙÝ áõ óÝÍáõíÛáõ­ÝÁ, áñ ³­ÏáõÝù­íáõÙ ¿ ݳ¨ øñÇë­ïá­ëÇ áõë­ÙáõÝ­ùÇ ³­í»­ï³­µ»ñ ÉáõÛ­ëÇó áõ ç»ñ­ÙáõíÛáõ­ÝÇó: ÎñÏÇÝ Ñ³­Ù³¹Áñ­ íáõÙ »Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝÇ ¨ Ç­ñ³­Ï³­ÝÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ ñÁ: §Ú³­ñáõ­Ã»³Ý¦ ï³­ÕÇ ³ÏݭѳÛï ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ ¹³é­Ýáõ٠س­ëÇ­ëÇó º­ñáõ­ë³­Õ»Ù` á㠳߭˳ñ­Ñ³·­ñ³­Ï³Ý, ³ÛÉ Ñ³­í³ï­ ùÇ áõ ·»­Õ³ñ­í»ë­ïÇ ï³­ñ³­ÍáõÃ­Û³Ý ³Ý­óáõ­Ùáí Çç­ÝáÕ ë³Û­ÉÇ Ýϳ­ñ³·­ ñáí: λݭó³­Õ³­ÛÇÝ ï³ñ­ñ»­ñÁ, á­ñáÝó Ç­ñ³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»ñÝ ³ñ­¹»Ý ϳñ¨áñ »Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ, ÏñÏÇÝ ³Û­É³­µ³­ÝáõÙ »Ý Ïñá­Ý³­ Ï³Ý í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ. ë³­ÙÇ­Ý»­ñÁ ³ñ­Í³­ÃÇ »Ý, Éáõ­ÍÁ` áë­ÏÇ, ÷á­Ï»­ñÁ §ß³­ñ³Ý­Ù³Ý ÑáÛÉ Ù³ñ­·³­ñÇï¦ »Ý, »½­Ý»­ñÁ` ë³Ã áõ ëåÇ­ï³Ï, §Í³Õ­ ϳ­Ë³Û­ïáõóù, ³­ñ³­·³­ù³Ûɦ, »Õç­Ûáõñ­Ý»­ñÁ §Ë³­ã³Ý­Ù³Ý¦ »Ý: ê³Û­ÉÇÝ µ³ñ­Ó³Í Ïáñݭϳ­ÝÇ áõ Ù³­Ýáõ­ß³­ÏÇ íñ³` áë­Ï»­Õ»Ý ·³­ÑÇÝ, Ýëï³Í ¿ ³ñ­ù³­Ûáñ­¹ÇÝ, á­ñÇ »ñ­Ïáõ ÏáÕ­ÙÇÝ §í»ó軳ݦ ë»­ñáí­µ»­Ý»ñÝ áõ ù»­ ñáí­µ»­Ý»­ñÁ ë³Õ­Ùáë­Ý»ñ »Ý »ñ­·áõÙ: ºí »­ñ»ù ³Ý­·³Ù ÏñÏÝíáÕ` §ºí ³­Ñ³ ãß³ñ­Å¿ñ ë³Û­ÉÇÏÝ ³ÛÝ, //¨ ³­Ñ³ ã˳­Õ³Ûñ ³­ÝÇõÝ ³Ûݦ ïá­Õ»ñÝ áõ ï³­ÕÇ ³Ù­µáÕç éÇíٳۭÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳݭ·áõÙ »Ý Ýñ³Ý, áñ ³ë­å³­ñ»½ ¿ ·³­ÉÇë ë³Û­É³­å³­ÝÁ` §²ÛÝ ×áñïÝ ×á× ¿ñ áõ ׳­åáõÏ, // áõ­é³­ÙÇ­ç³Ï, ѳë­ï³­µ³­½áõÏ, //ɳۭݳ­ÃÇ­ÏáõÝù, ˳ñ­ïÇ­ß³­·»Õ, ³­Ñ»­Õ³­·áã¦, á­ñÇ Ï³Ý­ãÇó ß³ñÅ­íáõÙ ¿ ë³Û­ÉÁ. §Æ ·ÇÉ ·³Ûñ Ç ·ÇÉ, ë³Û­ÉÇÏÝ Ç ·ÇÉ // Ç Ø³­ 뻳ó Û³ç ÏáÕ­Ù³­Ý¿Ý` //ë³Û­ÉÇÏÝ Ç ·ÇÉ ·³Ûñ Ç ·ÇÉ //¨ ×éÝã³­Éáí ·³Ûñ Ùï³­Ý¿ñ Ûº­ñáõ­ë³­Õ¿Ù¦: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ÇÝ­ùÁ ٻϭÝáõÙ ¿ ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý »½­ñ»­ñÁ, µ³Ûó å»ïù ¿ Ëáë­ïá­í³­Ý»É, áñ ÑÇ­ßá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç ÙÝáõÙ »Ý ݳ¨ ë³Û­ÉÇ áõ Ýñ³ Ù³­ë»­ñÇ, µ³ñ­Ó³Í ϳ­Ý³­ãÇ, ë³Û­É³­å³­ÝÇ ³ñ­ï³­ùÇ­ ÝÇ Ç­ñ³­Ï³Ý, ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ÑÇÙ­ù»­ñÇó »­ÏáÕ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ: ²­Ñ³ ¨ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ÙÇ ß³ñù ѳÛï­ÝÇ ï³­Õ»­ñáõ٠ϳ­ÝáÝÝ áõ ³Û­É³­µ³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳñ­Í»ù û ¹³é­ÝáõÙ »Ý áã ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝÁ, ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ïå³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ϳå­íáõÙ ¿ µÝáõÃ­Û³Ý Ï³Ù Ù³ñ­¹áõ ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ Ç­ñ³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: §ÌÝݹ»³Ý¦ Ù»­Õ»­¹ÇáõÙ ²ëï­í³­Í³­

Ùáñ å³ï­Ï»­ñÁ, Çñ ³Ù­µáÕç Éáõ­ë»­Õ»­Ýáõí۳ٵ, ݳ¨ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ, ÑÙ³­ ÛÇã ÏÝáç Ýϳ­ñ³­·Çñ ¿. ³ã­ù»­ñÁ ³­é³­íáï­Û³Ý ͳ­í³É­íáÕ Íǭͳ­Õ³­ËÇï Íáí »Ý Ï³Ù §»ñ­Ïáõ ÷³Û­É³Ï­Ý³Ó¨ ³­ñ»­·³Ï¦, á­ñáÝ­óÇó ³­é³­íáï­Û³Ý ÉáõÛëÝ ¿ Çç­ÝáõÙ, ·»­Õ»­óÇÏ å³ï­Ùáõ­×³­Ýáí ¿ñ ½³ñ­¹³ñ­í³Í, ·á­ïÇÝ ³ñ­Í³­Ã³­÷³ÛÉ ¿ñ, ù³Û­ÉáõÙ ¿ñ §Ù³ñ­·³ñ­ï³­÷³ÛÉ ·»­Õáí¦, ¨ áï­ù»­ñÇó ßáÕÝ ¿ñ ϳ­ÃáõÙ, §ù³Õó­ñ³­Ýá­õ³· Ó³Ûݦ-áí ·ñ³­íáõÙ ¿ñ µá­Éá­ñÇÝ: ²Ûë »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ áõ »ñϭݳ­ÛÇÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ Ù»ç ß³ï ï»­ë³­Ý»­ÉÇ Ù³Ý­ñ³­ Ù³ë­Ý»ñ ϳÝ. …гݭ¹³ñ­ïÇÏ Ë³­Õ³Ûñ, ÃÇÏ­Ý¿­Ã»­ÏÇÝ ×»­Ù¿ñ: ´»­ñ³ÝÝ »ñϭûñ­ÃÇ, í³ñ¹Ý Ç ßñóÝó ϳ­Ã¿ñ. …ì³ñ­ëÇóÝ »­ñ³­ÙÇó ½³ñ¹, »­ñ³­ÙÇó ½³ñ¹, à­Éáñë »Ý ³­é»³É »­é³­ÑÇõ­ë³ÏÝ µá­Éá­ñ»³É ³Û­ïÇõù: ÌáóÝ Éáõ­ë³­÷³ÛÉ, ϳñ­ÙÇñ í³ñ­¹áí Éó»³É, ÌÕÇùÝ ÍÇ­ñ³­ÝÇ Ù³­Ýáõ­ß³­ÏÇ ÑáÛÉù… ²­í»­Éáñ¹ ãÇ ÉÇ­ÝÇ Ýϳ­ï»É, áñ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ëÇ­ñ»ñ­·áõ­Ý»­ñÁ Ç­ñ»Ýó ëÇ­ñ³Í ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ ·áí­ùÇ Ù»ç ѳ­×³Ë ¿ÇÝ Ý»­ñ³­éáõ٠ܳ­ñ»­ ϳ­óáõ ³Ûë å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ, ÇÝ­ãÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ Ïï»ë­Ý»Ýù Ñ»­ï³­ ·³­ÛáõÙ: §ì³ñ­¹³­í³­éǦ ï³­ÕáõÙ µÝáõÃ­Û³Ý áõ ·³ñ­Ý³Ý ½³ñ­ÃáÝ­ùÇ ÝáõÛÝ­åÇ­ëÇ Ç­ñ³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»ñ »Ý, áõñ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõÝ Ï³­ñ»­ÉÇ ¿ ï»ë­Ý»É ÙdzÛÝ ËÇëï µ³ñÓñ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ¹»å­ùáõÙ: øݳ­ñ³­ Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ í»­ñ³­å³ï­Ù»­Éáõ áã ÁÝ­¹áõ­Ý»­ÉÇ å³ñ­ï³¹­ñáõ­Ùáí Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»Ýù ·³ñ­Ý³­Ý³­ÛÇÝ µÝáõÃ­Û³Ý ßá­ß³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ, áñ Ñ»­ ï³­·³ ï³­Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í Ùá­ïÇí­Ý»­ñÇó ¿ Ùݳ­Éáõ. ·á­Ñ³ñ í³ñ­¹Á í³é­íáõÙ ¿ ³ñ¨Ç í»Ñ í³ñ­ë»­ñÇó, á­ñáÝó íñ³ ͳ­í³É­íáõÙ ¿ñ Íá­í³­ÛÇÝ Í³­ÕÇ­ÏÁ, ×Ûáõ­ÕÇ íñ³ ßáÕ­ßá­ÕáõÙ ¿ñ åïáõ­ÕÁ, á­ñÁ ëÝíáõÙ ¿ñ ËáõéÝ ï»ñ¨áí, í³ñ­¹Ç ·áõÛݽ­·áõÛÝ Í³­ÕÇÏ­Ý»ñÝ »Ý ͳխÏáõÙ, ͳ­é»­ñÁ í³ñ­¹³­·áõÛÝ áëï »Ý ³ñ­Ó³­ÏáõÙ, Ñáí­ïáõÙ ßá­ÕáõÙ ¿ ßáõ­ß³­ÝÁ, ßáÕ­ßá­ ÕáõÙ ³­ñ»­·³­ÏÇ ¹»Ù, ÑÛáõ­ëÇ­ë³­ÛÇÝ ÑáíÝ ¿ ½á­í³ó­ÝáõÙ ·á­Ñ³ñ ßáõ­ß³­ ÝÇÝ, ѳ­ñ³­í³­ÛÇÝ É»é­Ý»­ñÇó ù³Õóñ û­¹áí óá­ÕáõÙ »Ý ßáõ­ß³­ÝÇÝ, ¨ ßáõ­ ß³­ÝÁ ÉóíáõÙ ¿ ßáÕ-ß³­Õáí áõ ß³ñ Ù³ñ­·³ñ­ïáí, ͳխÏáõÝ­ùÁ µá­Éáñ ß³Õ »Ý ³é­ÝáõÙ, ÇëÏ ß³ÕÝ ³Ù­åÇó ¿, ³ÙåÝ` ³­ñ»­·³­ÏÇó, ¨ ³ëï­Õ»ñÝ »Ý ·áõݹ-·áõݹ µá­Éá­ñáõÙ Éáõë­ÝÇÝ: ÎñÏÝáõÙ »Ýù, áñ ³Ûë­ï»Õ µ³ñÓñ í»­ ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý ¹»å­ùáõ٠ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ï»ë­Ý»É å³Û­Í³­é³­Ï»ñ­åáõÃ­Û³Ý ³Û­É³­ µ³­Ý³­Ï³Ý Ëáñ­Ñáõñ­¹Á` Ñ»Ýó û­Ïáõ½ ³­ñ»­·³­ÏÇó ³Ùå, ³Ù­åÇó ß³Õ Ï»Ý­ë³­µ»ñ áõ­ÅÇ Ù»­ï³­ýá­ñáí, µ³Ûó ³­é³ç­Ý³­ÛÇÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ïå³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ϳå­íáõÙ ¿ Ç­ñ³­Ï³Ý µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ Ñ»ï:

¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ï³­Õ»­ñÇ

ųݭñ³­ÛÇÝ

ϳñ¨áñ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÇ ³é­Ï³­ÛáõíÛáõÝÝ ¿ Ýñ³Ý­óáõÙ: ¸ñ³ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó »Ý –ÇÏ ùÝùß³­óáõ­óÇã Ù³ë­ÝÇ­ÏÁ` ѳ­íÇÏ, Ó³Û­ÝÇÏ, ë³Û­ÉÇÏ, ݳ¨ »ñ­·³­ÛÇÝ »­ñ³Ý· áõ éÇíٳۭÝáõíÛáõÝ Ñ³­Õáñ­¹áÕ ÏñÏÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ÇÝã­å»ë`§Æ ·ÇÉ ·³Ûñ, Ç ·ÇÉ, ë³Û­ÉÇÏÝ Ç ·Çɦ, §Ð³­õáõÝ, ѳ­õáõÝ ³ñíݳ­ó»³É…¦, §Ê³é­Ý»³É, ˳é­Ý»³É Ç ·Ç­ÝÇ ½Ë³é­Ý»­ÉÇë ³­Ýáõ­ßÇó¦: Þ³ï ï³­Õ»­ ñÇ á­ñáß å³ï­Ï»ñ­Ý»ñ í»­ñ³Í­íáõÙ »Ý Ù»­Õ»­¹áõ, ¨ ï³­ÕÁ` áñ­å»ë ݳ¨ »ñ·, Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ˳­ÕÇÏ­Ý»­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÙÇ­ çáó­Ý»ñ` Ý»ñ­µáÕ-ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ, ѳñó-¹Ç­ÙáõÙ, å³­ï³ë­Ë³Ý-Ñ³ë­ ï³­ïáõÙ. §Ð³­õÇÏ ÙÇ å³Û­Í³é ϳ­ó»³É //Æ Û³ÛÝ Ë³­ã³Ã¨ÇÝ í»­ñ³Û, // Â¨ë ³ñ­Í³­Ã³­Í³É áõ­Ý»ñ //²­ñ»­·³­Ï³Ý ßá­ÕáÛÝ ÝÙ³Ý: //²ÝÝ­Ù³­ÝÇÝ á±í Ý­Ù³Ý. //-²Ýݭٳݦ: Àݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ѳñó-å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ ÍÇ Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í ϳ­éáõÛó­Ý»­ñÇó ¿` §ø³­ÝDZ ÃÇõ Ëá­ñ³­Ý³óÝ, ù³­ÝDZ ÃÇõ ϳ­Ù³­ñ³óÝ…//- г­½³ñ ÃÇõ` Ëá­ñ³­Ý³óÝ, ѳ­½³ñ ÃÇõ ϳ­Ù³­ñ³óݦ, ¨ ¹³, µ³­óÇ Ýñ³­ÝÇó, áñ û·­ÝáõÙ ¿ å³ï­Ï»ñÝ ³­í»­ÉÇ ß³ñ­ÅáõÝ ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ, Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ` ³­í»­ÉÇ ³Ý­Ùǭ糭ϳÝ, ¹³é­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ï³­éáõó­ í³Í­ù³­ÛÇÝ Ñ»Ýù ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ݳ­Ë³­ëÇ­ñ³Í ѳ­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­ÝáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇ: ú·­ï³­·áñÍ­íáõÙ »Ý ݳ¨ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ³ÛÉ Ó­¨»ñ` ѳÛï­ÝÇ µ³­Õ³­Ó³Û­ÝáõÛÃ-³­ÉÇ­ï»­ñ³­ódz­Ý»­ñÁ, Ñá­Ù³­ÝÇß­Ý»­ñÇ å»ë­å»­ëáõíÛáõÝ, ӳۭݳñ­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ áõ µ³­é³­ÛÇÝ µ³ñ¹ Ýá­ñ³­Ï³­éáõÛó­Ý»ñ, ÇÝã­å»ë ݳ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ܳ­ñ»­Ï³­óáõ á­×ÇÝ µÝá­ñáß Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ áõ ѳ­ñ³Ï­óáõíÛáõÝ­Ý»ñ` §ºñ­ÏÇÝù Ç Û»ñ­ÏÇñë ¨ »ñ­ÏÇñ Ç Û»ñ­ÏÇÝù, //ì³Û­ñ¿çù Ç Ëá­Ý³ñÑ ¨ í»­ñ»Éù Ç µ³ñ­ÓáõÝë¦: §Ø³­ï»³Ý áÕ­µ»ñ­·áõ­Ã»³Ý¦ ³­Õá­Ã³­·Çñ­ùÁ, Çñ ѳ­ÙÁݹ·ñ­Ïáõ­ Ýáõí۳ٵ, Édzñ­Å»ù Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë ÝÛáõà ù³­Õ»É ï³ñ­µ»ñ á­Éáñï­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³Ý ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñ ³­Ý»É ï³ñ­µ»ñ ·Ç­ï³ë­å³­ñ»½­Ý»­ñÇó` ³ëï­í³­Í³­µ³­Ý³­Ï³Ý, ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý, ·ñ³­ ϳ­Ý³­·Ç­ï³­Ï³Ý, µÅßϳ­Ï³Ý, ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ³Ý­·³Ù ù³­Õ³­ù³­ ϳÝ, ïÇ»­½»­ñ³­µ³­Ý³­Ï³Ý áõ µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ¨ ³ÛÉÝ, ù³­ÝÇ áñ ³Ûë­ï»Õ Ù³ñ¹Ý ¿, ²ëï­í³Í ¨ ïÇ»­½»ñ­ùÁ` Ç­ñ»Ýó ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»­ï³­ ýá­ñ³­ÛÇÝ Ëáñ­ùáí: ´á­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ áõ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ñ³ñë­ïáõíÛáõÝÝ ¿ ݳ¨, áñ ÑÇÙù ¿ ¹³ñ­Ó»É ųݭñÇ Ù³­ëÇÝ ÙÇÝã ³ÛÅÙ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáÕ ï³­ ñ³­Ï³ñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ. Ó»­é³­·Çñ áõ ïå³­·Çñ û­ñǭݳϭݻ­ñÇ Ù»Í Ù³­ëáõÙ ³ÛÝ Ñ³­Ù³ñ­í»É ¿ ³­Õá­Ã³­·Çñù-³­Õá­Ã³­Ù³ï­Û³Ý, ÷áñÓ ¿ ³ñ­í»É §áÕ­µ»ñ­ ·áõíÛáõݦ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ Ñáõ­ßáõ­ÙÁ ¹Ç­ï»É áñ­å»ë ųÝñ, ËáñÑñ­¹³­ÛÇÝ

ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñáõ٠ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí ѳ­Ù³ñ­í»É ¿ ùݳ­ ñ³­Ï³Ý åá»Ù, å³ñ­½³­å»ë §Ù³ï­Û³Ýݦ ¿ áñ­å»ë ųݭñ³­ÝáõÝ ¹Çï­í»É: ØÇÝã­¹»é á­ñá­ß³­ÏÇ ¿, áñ ë³ ³­Õá­Ã³­·Çñù ¿, ù³­ÝÇ áñ ųݭñÇ Ñ³­Ù³ñ ϳñ¨áñ` ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ Ñ»Ý­ùÁ ³­ÕáíùÇ »­é³­ß»ñï Áݹ·ñ­ÏáõÙÝ ¿` ϳ­ï³ñ­Û³É ¨ ³­Ù»­Ý³³­ñ³­ñÇã ²ëï­í³Í – ­Ù»­Õ³­íáñ ϳ٠¹Åí³­ñÇÝ íÇ­ ׳­ÏáõÙ ·ïÝíáÕ Ù³ñ¹ - ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ³­Õ»ñ­ë³Ýù áõ ·á­Ñ³­µ³­ÝáõíÛáõÝ: ºí ³Ý­·³Ù ³ÛÝ, áñ ³Ûë ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ù³­Ï³ñ­¹³Ï­Ý»­ñÁ Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý ³Ý­ë³Ñ­Ù³Ý Ëáñ­ù»ñ ¨ µ³­é³­å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ ïÇ­åáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ»­Õ»Õ, ÑÇÙù ã»Ý ï³­ÉÇë »ñ­ÏÁ ã¹Ç­ï»É ³­ÕáíùÇ Ï³­ éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ßñ糭ݳϭݻ­ñÇ Ù»ç: Ü»ñ­ùÇÝ Ù³ñ­¹Á` Çñ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ, Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇ, Ñáõ­ë³É­ùáõÃ­Û³Ý áõ Ñáõ­ë³­í³­éáõÃ­Û³Ý ³­Ù»­Ý³­Ëáñ­ù³­ÛÇÝ Í³­í³­ÉáõÙ­Ý»­ñáí, ¨ γ­ï³ñ­Û³­ÉÇ, ¨ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³Ý­Ï³­ï³ñ ³ß­Ë³ñ­ ÑÇ Ñ»ï µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí, ÑÇ­ÙáõÝù ¿ ¹³é­ÝáõÙ ·ñùÇ Ñ³­ Õáñ­¹³Ï­ó³­Ï³Ý ¨ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ¹»­ñÇ: ²Ûë »ñ­ÏÁ µá­Éá­ñÇ ³­Ýáõ­ÝÇó ¿ áõ µá­Éá­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ¨ Çñ ѳ­Ù³­ï³­ñ³­Í³­Ï³Ý áõ ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ­Åáí ëï³ÝÓ­ÝáõÙ ¿ µá­Éáñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ ³ñ­í»ë­ ïÇ µ³ñÓ­ñ³­·áõÛÝ Ïá­ãáõ­ÙÁ` Ù³ñ­¹áõ Ù³ù­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý, áñ ÝáõÛÝÝ ¿, û µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­ëáõ­Ý³ó­Ù³Ý ïí³Û­ï³­ÉÇó Áݭóó­ùÇ Ñ³­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­óáõ­ÙÁ: γ­Ýá­Ý³­Ï³Ý å³Ñ­í³Í­ùÇ µ³­ñá­Û³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ á­ñá­ßáÕ ¿ Ùݳ­Éáõ سï­Û³­ÝÇ »ñϵ¨»é Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ óáõÛó ï³­ÉÇë, áñ ݳ¨ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ÉÇ­ÝÇ áõ Ñá­·»­µ³­Ýá­ñ»Ý ßá­ß³­÷»­ÉÇ Ù³ñ­ ¹áõ Ù³ù­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý Ó·ïáõ­ÙÁ ²ëï­Íáõ µ³ñÓñ ϳ­ï³­ñ»­Éáõí۳­ÝÁ: Ødz­Å³­Ù³­Ý³Ï Ý»ñ­ùÇÝ Ù³ñ­¹áõ Ï»ñ­å³­ñÁ Ëáñ­ùáí ß³ñÅ­íáõÙ ¿ ¹»­åÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³­å»ñÝ áõ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ, Ù³ñ­¹Á Ý»­ñ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Ù»ç ÙÝáõÙ ¿ ÝáõÛÝ­ù³Ý ³ñ­ï³­ùÇÝ ¿³Ï, Çñ Ù»ç Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ, ³Ý­·³Ù ïÇ»­½»ñ­ùÁ, á­ñÁ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ÷á­Ãáñ­ÏáõÙ ¿ ³Ý­Ñ³Ý­·Çëï` ãÑ»­ 鳭ݳ­Éáí ²ëï­Íáõ ³­ñ³ñ­ã³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ÉáõÛ­ëÇó, ù³­ÝÇ áñ ³­Ù»­Ý³­Ù»Í ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ë³ñ­ë³÷Ý ³Ý­·³Ù ³Û¹ ÉáõÛ­ëáí åÇ­ïÇ Ñ³Õ­Ã³­Ñ³ñ­íÇ: ºí ϳ­ï³ñ­Û³É ²ëï­í³Í – ­Ù»­Õ³­íáñ Ù³ñ¹ - ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ³­Õ»ñ­ë³Ýù áõ ÑáõÛë ³­Õáíù³­ÛÇÝ Ï³­éáõÛ­óÇ Ù»ç ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ³éÝ­íáõ٠سï­Û³­ÝÁ` ³Ûë »­ñ»ù ß»ñ­ï»­ñÁ ãáñ­ñáñ­¹»­Éáõ Çñ ϳñ¨áñ ¹»­ñáí: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ²ëï­ Íáõ ³­é³ï Ý»ñ­µá­ÕÁ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ ÙÝáõÙ ¿ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç` ëﳭݳ­Éáí ݳ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõÝ. ²Ý­ï³­ñ³­ÏáÛë íëï³­Ñáõ­ÃÇõÝ, ³Ý­ï³ñ­ï³Ù ѳݭ·Çëï, ³Ý­Û»Õ­ÉÇ ÏÝÇù… ̳ͭÏáÛà ó³Ý­Ï³­ÉÇ, ½·»ëï ³Ý­Ï³­åáõï…

²­Ý³­å³­Ï³Ý ³ÝÓñ¨, ³ñ­÷dzóÝ­óáõÕ óûÕ… ²Ý­Ñ³­Ù³­éûï ÛáÛë, »ñ­Ï³ñ ï»­ëá­Õáõ­ÃÇõÝ, ²Ý½Õ­ç³­Ï³Ý ïáõñ, ³­Ù»­Ý³­µ³ßË ³ç, ²ñ­¹³­ñ³Ï­ßÇé Ó»éÝ, ³­Ý³­ã³­é³­ï»ë ³ÏÝ… ºõ áñ ÇÝã ³é Ù»½ µ»­ñÇÝ ³é Ç ù¿Ý Ñáë­ÙáõÝù ù³Õó­ñáõ­Ã»³Ý, ¼áñ ѳݭ¹»ñ­Ó»­ÉáóÝ ×³­éÇó Éáõ­ë³­µ³­Ý»Ý Ï»ñ­å³­íá­ñáõ­ÃÇõÝù… ´³Ý ¶, ³ (§²Ý­Ë³ñ­¹³Ë Ý»­óáõÏ, ³Ýíñ­¹áí ѳݭ·Çëï, ³Ý­Ë³­Ã³ñ ÏÝÇù, //… ­Ì³Í­ÏáõÛà ó³Ý­Ï³­ÉÇ, ½·»ëï ³Ý­Ï³­åáõï,// ²­Ý³­å³Ï ³ÝÓñ¨, ³ñ­÷dzóÝ­óáõÕ óáÕ, //г­í»ñ­Å³­Ï³Ý ÑáõÛë, ³ãù ³­Ù»­Ý³­ï»ë, //²­Ù»­Ý³­µ³ßË ³ç, ³Ý½Õ­ç³­Ï³Ý ïáõñù, //²Ý­ÏáÕ٭ݳ­Ï³É Ó»éù, ³­Ý³­ã³é ѳ­Û³óù, //…ºí ¹»é ÇÝ­ã»ñ Ï³Ý ùá ÏáÕ­ÙÇó Ù»ñ Ù»ç, // àñ åÇ­ïÇ ³ë­í»Ý áõ Éáõ­ë³­µ³Ý­í»Ý ѳ­çáñ¹ Ù³­ë»­ñáõÙ¦. óñ·Ù. ì. ¶¨áñ·­ Û³­ÝÇ) : ܲ, áñ §µ³­ñ»­ñ³ñ áõ µ³½­Ù³­å³ñ·¨¦ ¿, Çñ ÝÙ³Ý ã³­ñ³­·áñ­ ÍÇ Ù»Õ­ù»­ñÁ ãÇ ÑÇ­ßáõÙ, Áݭϳ­ÍÇÝ ãÇ áï­Ý³­Ñ³­ñáõÙ, §â³­×³­å³­ñ»­óÇñ ù³­Ñ³­Û³­Ý³­å»ë íñ³ åñÍÝ»­Éáí` //Êáñ­ï³­Ï»É ͳÝñ íÇ­ñ³­íáñ­í³­ÍÇݦ (´³Ý ĸ, ·): ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ Ó·ïáõÙ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ½·³­Û³­óáõÝó íÇ­ ׳ϭݻñ ëï»Õ­Í»É` ß³­Õ³­Ë»­Éáí ²ëï­Íáõ ϳ­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­µá­ÕÁ Çñ Ïáñ­Í³Ý­Ù³Ý Ñáõ­ë³Ï­ïáõñ ×Ç­·»­ñÇÝ. ²ñ­¹»õù Ùá­é³ë­ó»±ë ½­µ³­ñ»­ñ³­ñ»É¹` ³Ïݭϳ­Éáõ­ÃÇõÝ. ²Ý­ï»ë­ó»±ë ½·­Ã³­ëÇ­ñ»É¹` Ëݳ­ÙáÕ. ²Û­É³Û­É»ë­ó»±ë ½­Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñ»É¹` ³Ý­÷á­÷áË… à±ã ½­µá­ÉáñÝ å³ñ·¨»ë­ó»ë ÷ñÏáõ­ÃÇõÝ. à±ã ­Ù³­ïáõ­ó³­ÝÇ­ó»ë ¹»Õ íÇ­ñ³óë : à±ã ­¹³ñ­Ù³Ý ïϳ­ñáõ­Ã»³Ýë… ´³Ý ´, · (§äÇ­ïÇ Ùá­é³­Ý³±ë ­µ³­ñ»­ñ³­ñ»É¹, ³Ïݭϳ­ÉáõíÛáõÝ. //¶Ã³­ëÇ­ñ»É¹ åÇ­ïÇ ³Ý­ï»­ë»±ë, áí Ëݳ­Ù³­Ï³É. //äÇ­ïÇ ³Û­É³Û­É»±ë ­Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñ»É¹, ³Ý­Ëá­ïá­ñ»­ÉÇ…//ØDZû ϳ­ï³ñ­Û³É ÷ñÏáõíÛáõÝ åÇ­ïÇ ÇÝÓ ãå³ñ·¨»ë, //âÙ³­ïáõ­ó»±ë­áã ¹»Õ ÇÙ í»ñ­ù»­ñÇÝ, //ºí áã ¿É ¹³ñ­Ù³Ý` ïϳ­ñáõí Û³Ýë¦): Ø»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ Ëáñ­ùÁ µ³­ñá­Û³-Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ïÁ Ùá­ ï»ó­ÝáõÙ ¿ ïÇ»­½»­ñ³­µ³­Ý³­Ï³­ÝÇÝ. §¸áõ ã»ë å³ñ­÷³Ï­íáõÙ ï³­ñ³­ ÍáõÃ­Û³Ý Ù»ç, //곭ϳÛÝ ³­é³Ýó ù»½ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ ãϳݦ (´³Ý ƶ, ³): àõ­ñ»ÙÝ` ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, û ÇÝ­ãáõ` §àã û ÏÇ­ï»­Éáí, ³ÛÉ óñ»­Éáí »Ý ·³Ý­

Ó»ñ¹ µ³½­Ù³­ÝáõÙ, //àõ­Ý»ó­í³Íù­Ý»ñ¹ µ³½­Ù³­å³ïÏ­íáõÙ »Ý //ê÷é»­Éáí, áã û Ëݳ­Ûá­Õáõí۳ٵ. //àã û ¹Ç­½»­Éáí, ³Ù­µ³­ñ»­Éáí »Ý //ä³­ß³ñ­Ý»ñ¹ ³­×áõÙ, ³ÛÉ ï³­ñ³­Í»­Éáí¦ (´³Ý Ȳ, ³): Ü»ñ­µá­ÕÁ ѳ­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­Ýáõí Û³Ùµ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ, á­ñáÝù, µÝ³­Ï³Ý ¿, ²­ñ³­ñÇ­ãÁ ãÇ áõ­Ý»­Ý³­Éáõ, ù³­ÝÇ áñ ¹ñ³Ýù Ù³ñ¹­Ï³Ýó »Ý å³ñ­ï³¹ñ­í³Í. àã ÷³­Ï»³É »ë Áݹ û­ñÇ­Ýûù, àã å³­ñáõ­Ý³­Ï»³É »ë Áݹ ϳ­Ýá­Ý³õ, àã Ëá­Ý³ñ­Ñ»³É` Áݹ Ñݳ­½³Ý­¹áõ­Ã»³Ùµ, àã ã³­÷»³É »ë Áݹ ë³Ñ­Ù³­Ý³õ, àã íñǭ廳É` Ç µ³ñ­Ïáõ­Ã»­Ý¿, àã ë˳­É»³É` Ç Ëëïáõ­Ã»­Ý¿, àã ÷á­÷á­Ë»³É` Ûá­Õáñ­Ùáõ­Ã»­Ý¿, àã ïϳ­ñ³­ó»³É` Ç ÷ñÏáõ­Ã»­Ý¿: ´³Ý ʶ, µ (§àã û­ñ»Ýù­Ý»­ñÇ Ï³­å³Ý­ùÇ Ù»ç »ë, //àã ϳ߭ϳݹ­í³Í »ë ÇÝã-áñ ϳ­Ýá­Ýáí, //àã Ëá­Ý³ñÑ­í³Í »ë Ñå³­ï³­Ïáõí۳ٵ, //àã ã³­÷³­íáñ­í³Í ÇÝã-áñ ë³Ñ­Ù³­Ýáí, //àã µ³ñ­Ï³­Ý³­Éáí íñÇ­åáõÙ »ë ¹áõ, //àã Ëëï³­ ݳ­Éáí ë˳ɭݻñ ·áñ­ÍáõÙ, //àã ÷á­÷áË­íáõÙ »ë á­Õáñ­ÙáõíÛáõ­ÝÇó, //àã ïϳ­ñ³­ÝáõÙ ÷ñϳ­·áñ­Íáõ­ÙÇó¦): §Ø³ñ¹­Ï³Û­Ý³ó­Ù³Ý¦ ѳ­Ïáõ­ÙÇ ³Ûë ßñ糭ݳ­ÏÇó î»­ñÁ ¹áõñë ¿ ·³­ÉÇë ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­ Ý»­ñáí, á­ñáÝó ÐÇÝϭﳭϳ­ñ³­Ý³­ÛÇÝ Ï³ñ¨áñ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝÝ »Ý ë³Õ­Ùáë­Ý»­ñÁ. §úñÑ­ÝáõÃ­Û³Ý Ïá­ãáõÙ, ³­í»­ïÇ­ùÇ Ó³ÛÝ, //´»ñÏ­ñáõÃ­Û³Ý µ³ñ­µ³é, ³Ý­Ù³­ÑáõÃ­Û³Ý ¹»Õ, //Î۳ݭùÇ å³­Ñ³­å³Ý, ³Ý­¹áñ­ñÇ ×³Ù­ ÷³ ¦ ¨ ³ÛÉÝ (´³Ý ̾, ³): ºí µ­¨»é­Ý»­ñÇ ÙÇç¨ Ï³­åáÕ û­Õ³­ÏÇ ¹»­ñÁ ÙÇßï ïñíáõÙ ¿ سï­Û³­ÝÇÝ` ߻߭ﻭÉáí, áñ ³Ûë­å»ë ³­ÝÁݹ­Ñ³ï »ñ­·»ÉÝ áõ áÕ­µ³­ÉÁ, §ê³Õ­Ùá­ë³­ñ³­ÝÇ Ëáë­ù»ñÝ ³ÛÝ µá­Éáñ¦ ٻ筵»­ñ»­ÉÁ û­·áõï ã»Ý, ù³­ÝÇ áñ ß³­ñáõ­Ý³Ï Çñ ¹»Ù »Ý áõÕÕ­íáõÙ: Ü»­ñ³é­íáõÙ »Ý ÏñÏÇÝ Çñ ·ñùÇ ¹»­ñ³­Ï³­ï³ñ­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ ï»­ë³­Ï³Ý Ó­¨³­Ï»ñ­åáõÙ­Ý»ñ. ½·áõÙ ¿, áñ »ñ­Ï³­ñáõÙ »Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³Ù ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ Ù»ç­ µ»­ñáõÙ-í»ñ­ÑÇ­ßáõÙ­Ý»­ñÁ ¨ ÇÝù­Ý³½­·áõ­ß³ó­Ù³Ý Ó­¨áí ÝßáõÙ ¿. §ºõ ½Ç ÙÇ ï³Õï­Ï³­ó³Ûó` Û³­Ù»³É Ç µ³­ÝÇë, //Æ Ñ³­Ù³­éû­ï»É ½ëáÛÝ ÷áõ­Ã³­ó³Ûó¦ (´³Ý β, µ. §ê³­Ï³ÛÝ áñ­å»ë­½Ç ß³­ï³­Ëá­ëáõí۳ٵ ãÉǭݻ٠ï³Õï­Ï³­ ÉÇ, //γ߭˳­ï»Ù ³ÛÅÙ Ëáëùë ϳñ× Ï³­å»É¦): »­å»ï Ù³­Ý³­í³Ý¹ β, δ, θ ¨ ³ÛÉ ·ÉáõË­Ý»ñ µ»­ñáõÙ »Ý ÝáõÛÝ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³­é³­ïáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ ÝáõÛÝ­ù³Ý Ëáñ­ù³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ ëï³­ÝáõÙ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ï»­ ë³­Ï³Ý Ó­¨³­Ï»ñå­Ù³Ùµ.

²­Ñ³ ½³Ý­×³­éÇóÝ Ç­Ùáó ׳­é»­óÇ ¼å³ï­Ï³­é»­ÉÇëÝ Ë³Û­ï³­é³­Ï»­óÇ, ¼·³Õï­ÝÇëÝ Ññ³­å³­ñ³­Ï»­óÇ, ¼³Ù­÷á­÷»³ÉëÝ ï³­ñ³­Í»­óÇ, ¼¹³é­Ýáõ­Ã»³Ýë Ù³ÕÓ Å³Ûíù»­óÇ… ¼¹³­ï³­Ë³½Ý ¹³­ï³­õá­ñÇÝ Ñ³Ý­¹¿å ϳ­óáõ­óÇ, ¼³­å³é­Ý»³óÝ ÷áñÓ ³ÛÅ­Ù¿Ý ÇëÏ ·ïÇ… ´³Ý κ, ³ (§²­Ñ³ å³ï­Ù»­óÇ ³Ý­å³­ïáõÙ­Ý»ñÝ ÇÙ, //ʳۭﳭ鳭ϻ­óÇ ·áñ­Í»ñë å³ï­Ï³é, //òáõ­ó³¹­ñ»­óÇ ·³Õï­ÝÇù­Ý»ñë áÕç, //²Ù­÷á÷­í³Í­Ý»­ñÁ ѳ­ Ý»­óÇ Ç ï»ë, //²ñ­ï³­Å³Ûíù»­óÇ Ù³Õ­ÓÁ ¹³é­Ýáõí۳Ý..//γݷ­Ý»É ïí»­ óÇ Ý³¨ ¹³­ï³­Ë³½ ¹³­ï³­íá­ñÇ ¹»Ù, //²­å³­·³­ÛÇ ÷áñÓÝ ³Û­ëû­ñÇó ·ï³¦): ²Ûë ³­Ù»­ÝÁ ½áõ­·³­Ñ»­é³­µ³ñ µ»­ñáõÙ ¿ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íǭ׳­ ÏÁ. Çñ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ×·Ý³Ý­ùÁ ¨ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ÙdzÛÝ Ç±ñ í­ñ³ ¿, û± ݳ¨ Ç­ñ»Ý ³­ñ³­ñá­ÕÇ. 㿱 áñ ܲ ¿ Ç­ñ»Ý ³Û¹ Ï»ñ­å³­ñáí ëï»Õ­Í»É ¨ ÙdzÛÝ Ü² ϳ­ñáÕ ¿ ÷ñÏáõíÛáõÝÝ Çµñ¨ ÓñÇ ïáõñù µ³­Å³­Ý»É: ºí û­å»ï Ç­ñ»Ý í³­ï³­·áõÛÝÝ ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ, µ³Ûó »ñµ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, û §ûñѭݳ­ µ³­Ý»³É »Õ¨ ³­õ³­½³ÏÝ, áñ ¹³­ï³­Ë³½Ý ¿ ³Ý­Ñ³­õ³­ïÇó. å³­ïá­õ»­ó³õ ¨ ÏÇÝÝ åáé­ÝÇÏ` ëϽµÝ³­Ù³ÛñÝ ³­å³­ß³­õá­Õ³ó¦ (´³Ý ¼, µ. §úñѭݳ­ µ³Ý­í»ó ¨ ³­í³­½³­ÏÁ ³ÛÝ` //Ƶñ¨ ¹³­ï³­Ë³½ ³Ý­Ñ³­í³ï­Ý»­ñÇ. //äáé­ ÝÇÏ ÏÇÝÝ ³Ý­·³Ù å³­ïÇí ëï³­ó³í` //àñ­å»ë ݳ­Ë³­Ù³Ûñ ½Õç³­óáÕ­ Ý»­ñǦ), ³­å³ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ å³ñ½­íáõÙ ¿ íǭ׳­ÏÇ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ ïÁ ¨ ³Û­ë³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­í³­óÇáõíÛáõ­ÝÁ: Æñ ³Ý­Ï³­ï³­ ñáõÃ­Û³Ý Ñá·­ëÁ γ­ï³ñ­Û³­ÉÇ Ñ»ï ÏÇ­ë»­Éáõ ³Û¹ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ ѳë­ï³­ï»­ Éáõó Ñ»­ïá Ù³ñ­¹Á ÷áñ­ÓáõÙ ¿ Ó»éù µ»­ñ»É á­ñáß ÇÝù­Ý³íëï³­ÑáõíÛáõÝ. §ºõ ½Ç ÙÇ ½÷ñÏáõ­Ã»³ÝÝ íëï³­Ñáõ­ÃÇõÝ Ç ëå³é Ïïñ»­óÇó, ¨ ³­å³­½¿Ý »­Õ»³É Ù³ï­Ý»­ó³Ûó…¦ (´³Ý ¾, ³. §…áñ­å»ë­½Ç Çë­å³é ãÏïñ»Ù ÑáõÛ­ëÁ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý áõ ãÙ³ïÝ­í»Ù` ¹³é­Ý³­Éáí ³Ý­½»Ý¦): ²Û¹ íëï³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ Ý³Ë Ù³ñ­¹áõ Ù»ç ³Ù­ñ³­ÝáõÙ ¿ ÑáõÛ­ëÇ, ѳ­í³­ ïÇ ¨ ëÇ­ñá áõ­Åáí. ÇÝù­Ý³­Ó³Õ­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ åÇ­ïÇ »Ý­Ã³ñÏ­í»Ý ÷ñÏáõí Û³Ý ÑáõÛ­ëÇÝ, á­ñÇ ÑÇÙ­ùÁ ѳ­í³ïÝ ¿. §²ë­ï³­Ýûñ Ç Ûáõ­ëáÛÝ Ï»ñ­å³ñÝ ÷á­Ë»³É` Û³ñ­·³­Ñ³­ï»É ѳ­Ù³ñ­Ó³­Ï»­ó³Û¦ (´³Ý Ä´, ³. §àõë­ïÇ ¨ ³Ûë­ ï»Õ, í»ñë­ïÇÝ ÑáõÛ­ëÇÝ í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáí, //äÇ­ïÇ Ñ³Ý¹·­Ý»Ù ·ÃáõíÛáõÝ ß³ñ­Å»É¦): ÆëÏ µá­Éáñ Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñáõÙ íëï³­ÑáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ùÁ ë»ñÝ ¿. §¼Ç áã ³ÛÝ­ù³Ý Ûáõ­ëáÛÝ Ñ³Ý­·áõ­óÇõ, áñ­ù³Ý ëÇ­ñáÛÝ Ï³­å³­Ýûù µ»­ñÇÙ¦ (´³Ý Ä´, ³. §àã ³ÛÝ­ù³Ý ÑáõÛ­ëÇ Ñ³Ý­·áõÛ­óáí, áñ­ù³Ý //êÇ­ñá ϳ­åáí

»Ù ³­Õ»ñë­í³Í Ýñ³Ý¦): ìëï³­ÑáõÃ­Û³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇó ¿ ³ÛÝ, áñ ÇÝ­ùÁ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ³­Õ»ñ­ë»É ¿ ²­ñ³ñ­ãÇÝ, ãÇ Ñ³Û­ó»É ³ÛÝ »ñÏ­ñ³­ ÛÇÝ Ù»­ÏÇó, ãÇ ¹Ç­Ù»É áã §ÑáñÝ »ñÏ­ñ³­íáñ¦, áã §ÍÝáÕ Ùá­ñÁ¦, á㠧ѳ­ ñ³­½³ï »Õ­µá­ñÁ¦, áñ ÇÝùÝ ¿ ¹ñ³Ý ϳ­ñáï, á㠳ݭ·³Ù ³ñ­ù³­Ý»­ñÇÝ, á­ñáÝù §³ñ­í»ë­ï³­íáñ¦ »Ý ٳѭí³Ý, µ³Ûó áã Ï۳ݭùÇ Ù»ç: г­í³­ï³­ ó»É ¿ ÙdzÛÝ ²ëï­í³­Í³­Ùáñ ÙÇç­Ýáñ­¹áõí۳­ÝÁ, Ýñ³Ý ¿ ¹Ç­Ù»É, §áñ µ³ñÓ­ ñ³ë­óÇ å³­ïÇõ ùá Çݨ ¨ óáõó­óÇ ÷ñÏáõ­ÃÇõÝ ÇÙ ù¨¦ (´³Ý Ò, µ. §ÂáÕ ÷ñÏáõíÛáõÝë óáõÛó ïñíÇ ù»½­Ýáí, //ºí ùá å³­ïÇ­íÁ ÇÝÓ­Ýáí µ³ñÓ­ ñ³­Ý³¦): ܳ­Ë³­å»ë ³­Ñ³, Ù³ñ­¹Á ½·³­ó³­Ï³Ý ³­Ýá­ñá­ßáõí۳ٵ Ùá­ï»­ÝáõÙ ¿ ²ëï­ÍáõÝ, ïí³Û­ï³Ýù­Ý»­ñÇ áõ »ñÏÝ­ãáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ÷áñ­ÓáõÙ íëï³­Ñáõí Û³Ý Ñ³ë­Ý»É` ÙÇßï í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí áõ á­ñá­ß³­Ïdz­óáõÙ­Ý»­ñáí å³­ Ñ»­Éáí ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ÑáõÛëÝ áõ ѳ­í³­ïÁ: ºí ù³­ÝÇ áñ ë³ Ý³¨ Ù³ñ­¹áõ µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­ëáõ­Ý³ó­Ù³Ý ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Áݭóóù ¿, ݳ ׳­Ý³­ãá­ÕáõÃ­Û³Ý ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳­ÝÁ ѻ層­Éáí` Ñ»­é³ó­ÝáõÙ áõ Ùá­ï»ó­ÝáõÙ ¿ Ý»ñ­ ѳ­Ï³­¹Çñ ͳۭñ³µ¨»é­Ý»­ñÁ, ù³­ÝÇ áñ ï³­ñ³­ÍáõíÛáõÝÝ ¿ Ñëï³­Ï»ó­ Ýáõ٠׳­Ý³­ã»­ÉÇÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ: ÆëÏ Ý»­ñ³Ýӭݳ­Ï³Ý Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ ûè³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ Ý³Ë µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ñݳ­ñ³­íá­ñÇÝë ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ í»­ñ³Í­íáõÙ »Ý ѳ­Ï³¹­ñ³­ÙÇ³ë­ ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, »ñµ ÝßíáõÙ ¿, û ²­ñ³­ñÇãÝ ¿ ³Ûë á­ñ³Ï­Ý»­ñÁ ïí»É Ù³ñ­ ¹áõÝ Ï³Ù å³­Ñ»É Ç­ñ»Ý. ø»½ ³ñ­¹³­ñáõ­ÃÇõÝ Ñ³Ý­¹»ñ­Ó»ñ, µ³­ñ»­ñ³ñ, ºõ ÇÝÓ ³­Ùûà ¨ å³ï­Ï³­é³Ýë å³ï­ñ³ë­ï»­ó»ñ. ø»½` ÷³éë í³­Û»É­ã³­Ï³Ýë, ºõ ÇÝÓ` ݳ­Ë³­ïÇÝë Û³ñ­Ù³­ñ³­õáñë… ø»½` Ç­ñ³­õáõÝë µ³½­Ù³ñ­Å³­ÝÇë, ºõ ÇÝÓ å³­ï³ë­Ë³­Ý³­ïá­õáõ­ÃÇõÝë ³­Ù»­Ý³­í³­ñ³Ýë… ´³Ý Æ, · (§ø»½ ³ñ­¹³­ñáõíÛáõÝ Ñ³ñ­¹³­ñ»­óÇñ, î»ñ, //ÆÝÓ å³ï­ñ³ë­ï»­óÇñ Éáõ­ï³Ýù áõ ³­ÙáÃ. //ø»½` í³­Û»É­ã³­Ï³Ý ÷³éù áõ Ù»­ÍáõíÛáõÝ, //ÇëÏ ÇÝÓ` ݳ­Ë³­ïÇÝù. //…ø»½` Ç­ñ³­íáõÝù­Ý»ñ ³ñ­Å³­Ý³­í³­Û»É, //ÆëÏ ÇÝÓ` ¹³­ï³ë­ï³Ý ³­Ù»­Ý³­í³­ñ³Ý¦): ²­Ñ³ ³Ûë »ñϵ¨»­éáõÃ­Û³Ý Ù»ç »ñ­ñáñ¹ ß»ñ­ïÇ` ³­Õ»ñ­ë³Ý­ùÇ, ¨ ãáñ­ñáñ­¹Ç` سï­Û³­ÝÇ Ï³­åáí ëï»ÕÍ­íáõÙ ¿ ѳ­ Ù³¹­ñáõíÛáõÝ, á­ñÁ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ µ³ñ­¹áõÃ­Û³Ý Ù»ç å»ïù ¿ ÑÇÙ­ ݳ­íá­ñÇ Ù³ñ­¹áõ ÷ñÏáõíÛáõ­ÝÁ: ìëï³­ÑáõÃ­Û³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ á­ñá­ÝáõÙ­ Ý»­ñÁ ѳݭ·»ó­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ Ýñ³Ý, áñ Ù³ñ­¹Á Ý»­ñ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý

Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ѳխó­Ñ³­ñ»É` Ù»Õ­ù»ñÝ áõ ³­ñ³ï­Ý»­ñÁ ½áõ­·³­Ñ»­é»­Éáí ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ»ï, ß³ñÅ­í»­Éáí ¹»­åÇ §¹áõñë¦, ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ Ýá­ñÇó íëﳭѳ­Ý³É, áñ û­Ïáõ½ §÷áùñ ³Ûë ³ß­Ë³­ï³Ý­ ùÇó¦ ³Ý­í³ë­ï³Ï ãÇ Ùݳ­Éáõ, §ÆÝã­å»ë ½ñ³­ç³Ý ë»ñ٭ݳ­ó³Ý` ³­ÙáõÉ, ³Ý­µ»ñ­ñÇ Ñá­ÕÇ…¦ (´³Ý ´, µ): ÆëÏ ³ñ­¹»Ý ³Ûë­ï»Õ Ýáñ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ å»ïù ¿ ¹³é­Ý³ سï­Û³­ÝÇ Ñ³ë­ó»·­ñáõ­ÙÁ µá­Éá­ñÇÝ, áñ ݳ Ëá­ëÇ µá­Éá­ñÇ ³­Ýáõ­ÝÇó áõ µá­Éá­ñÇ Ñ³­Ù³ñ: سñ­¹Á, Çñ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ áõ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÇ ïí³Û­ï³­ÉÇó Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, ¹ñ³Ýù íëï³Ñ µá­í³Ý­¹³­Ï³­íá­ñ»­Éáõ, ¹ñ³­Ýáí Ï۳ݭùÁ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñ»­ Éáõ ¨ ³Û¹ Ï»ñå ²­ñ³ñ­ãÇÝ Ùáï ÉÇ­Ý»­Éáõ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï á­ñá­Ýáõ­ÙÁ. – ­É³ÛÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ ³Û¹­å»ë 㿱 ÙÇßï ¨ ³­Ù»­Ýáõñ: àõ­ñ»ÙÝ` µÝ³­ Ï³Ý ¿, áñ ³­é³Ýó ѳë­ó»³·­ñ»­Éáõ ¿É ³Ûë سï­Û³­ÝÁ µá­Éá­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ¿` Ýáñ ÍÝí³­ÍÇ, ³ñ­µáõÝ­ùÇ Ñ³­ë³­ÍÇ, §³Ý­Ï³ñ Í»­ñáõí۳ٵ¦ í³Ë­×³­ ÝÇÝ ëå³­ëá­ÕÇ, Ù»­Õ³­íá­ñÇ áõ ³ñ­¹³­ñ³­ÙÇ­ïÇ, ÝÏáõ­ÝÇ áõ ËÇ­½³­ËÇ, Ñå³­ï³­ÏÇ áõ Ç߭˳­Ý³­íá­ñÇ, ßǭݳ­Ï³­ÝÇ áõ µ³­ñ»­ïáÑ­ÙÇ­ÏÇ: ²Ûë ѳ­ ÙÁݹ·ñÏáõ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ÑáõÛ­ëÁ, û íßï»­ñÇó Éùí³Í­Ý»­ñÁ ϳ٭ñ³åÁݹ­ í»Ý سï­Û³­Ýáí, ù³­ÝÇ áñ ³ÛÝ ·ñí»É ¿ §Ø³ñÙ­ÝÇ ¨ Ñá­·áõ íÇßïÝ áõ ó³­í»­ñÁ µáõ­Å»­Éáõ ѳ­Ù³ñ¦ (´³Ý ¶, ¹), ³ñ­¹»Ý ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý Ý»­ ñ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­í³Í Ù³ñ¹ - ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñÑ µ³ñ¹ áõ Áݹ·ñ­ÏáõÝ Ï³­å»­ñÇ ³é­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ: ػխù»­ñÇ ½áõï ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ ñÇ Ù»ç ³Ý­·³Ù ϳ ³Û¹ ï³­ñ³­Í³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ` Çñ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý, ëá­ ódz­É³­Ï³Ý, µÝ³­Ëá­ë³­Ï³Ý ¨ ³ÛÉ Ëá­ëáõÝ Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ ß»ñ­ï»­ñáí. ºõ áã í»­ñ³ñ­Ïá­õ³õ å³ïë­å³­ñ»­ÉÇ, ºõ á㠹ǭٳ­Ïûù ϻխͳ­õá­ñ»­ÉÇ, àã ³é »­ñ»ëë µ³­ÝÇõù Ù³ï­ã»­ÉÇ, àã Ï»ñ­å³­ñ³­Ýûù »ñ­µ¿ù ˳­µ»­ÉÇ, àã Ûû­¹á­õ³­Íáí µ³­ÝÇó ëï»­ÉÇ, àã ³­ñ³·­Ù³Ùµ á­ïÇó ÷³Ë­ã»­ÉÇ… ø³Ý­½Ç Ù»ñÏ »Ý ù»½ ͳͭϻ­ó»³ÉùÝ, ºõ Ññ³­å³­ñ³­Ï»³É »Ý ³­Ý»ñ¨áÛÃùÝ: ´³Ý ¸, ³ (§àã Ñݳñ ÏÉÇ­ÝÇ å³ïë­å³ñ­í»­Éáõ í»­ñ³ñ­Ïá­õÇ ï³Ï, //à㠹ǭٳϭ Ý»­ñáí ͳÍÏ­í³Í ϻխͻ­Éáõ, //àã Ùá­ï»­Ý³­Éáõ Ëáë­ùáí »­ñ»ë­å³ßï, // àã ˳µË­µ»­Éáõ` Ï»ñ­å³­ñ³­Ý»­Éáí, //àã ÏÙÏÙ³­Éáí ëï³­Ëá­ë»­Éáõ, //àã ×á­Õáå­ñ»­Éáí ÷³Ë­ã»­Éáõ ѳå­×»å…//¼Ç ͳÍÏ­í³Í­Ý»­ñÁ Ù»ñÏ »Ý ù»½ ѳ­Ù³ñ, //ÆëÏ ³Ý­ï»ë­Ý»­ñÁ` ѳÛï­ÝÇ, ³Ýë­ùáÕ¦): ä³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ÑÇÙ­

ݳ»½­ñ»ñ »Ý ¹³é­ÝáõÙ áã ÙdzÛÝ §áÕ­µÇ, Ñ»­Íáõí۳Ý, íѳ­ï³Ý­ùǦ, §Ù³­ ѳ­óáõ í»ñ­ù»­ñÇ ß³­ñ³­íÁ¦ ëñïÇ Ëáñ­ù»­ñáõÙ ³Ù­µ³­ñ³Í ¨ §Ñá­·»­Ï³Ý ë³ë­ïÇÏ ó³­í³­ï³Ýç Ëǭûñ¦ áõ­Ý»­óáÕ Ý»ñ­ùÇÝ Ù³ñ­¹áõ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÁ, ³Ûɨ §³Ý­Ï³­ÛáõÝ Ï۳ݭùÇ Ñá·­ë»­ñáí ï³ñ­í³Í¦ /´³Ý º, ³/ §»ñÏ­ñ³­ ÍÇݦ ¿³­ÏÇ ÇÝù­Ý³­×³­Ý³­ãáõÙ - ·Ý³­Ñ³­ï³Ý­ùÁ ³ñ­ï³­ùÇÝ »ñ¨áõÛí Ý»­ñÇ, ¹ñ³Ýó Ç­ñ»­Õ»­ÝáõÃ­Û³Ý ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»­ñáõÙ. Çñ ÝÙ³Ý §Ù³­Ñ³­óáõ ÙáË­ñÇݦ ÉáõÛ­ëÇ ×³­é³­·³Ûà ã»ë ѳ­Ù³­ñÇ, »ñµ áñ ³Ë­ï»­ñÁ Íá­í³÷Ý­Û³ ³­í³­½Ç ÝÙ³Ý ï³­ñ³Ý­ç³ï »Ý` àÙÝ ¨ ÍÝáõݹù Çõñ, áÙÝ ¨ ß³­é³­íÇÕù Çõñ, àÙÝ ¨ ÷áõßù Çõñ, áÙÝ ¨ ³ñ­Ù³ïù Çõñ… àÙÝ ¨ ×Ç­ñ³Ýù Çõñ, áÙÝ ¨ Ù³­ïáõÝù Çõñ… àÙÝ ¨ å³­ïÇñù Çõñ, áÙÝ ¨ ¹Çï­ÙáõÝù Çõñ… Îáñ­Í³­ÝÇãÝ ¨ Ñݳ­½³Ý­¹»³ÉùÝ Çõñ, ´éݳ­õáñÝ ¨ Û»­Éáõ­½³Ïù Çõñ, ʳ­Í³­ÝáÕÝ ¨ ͳ­Ïá­ïá­õ³Íù Çõñ… ´³Ý ¼, · (§Ø»ÏÝ Çñ ÍÝáõÝ­¹áí, Ù»ÏÝ Çñ ë»­ñáõÝ­¹áí, //Ø»ÏÝ Çñ ÷ß»­ñáí, Ù»ÏÝ ³ñ­Ù³ï­Ý»­ñáí... //Ø»ÏÝ Çñ ׳ݭϻ­ñáí, Ù»ÏÝ Çñ Ù³ï­Ý»­ñáí…//Ø»ÏÝ Çñ å³ï­ñ³Ý­ùáí, Ù»ÏÝ Ñ³­ÏáõÙ­Ý»­ñáí..//Îáñ­Í³­ÝÇ­ãÁ Çñ Ñå³­ï³Ï­Ý»­ñáí, //´éݳ­Ï³­ÉÁ Çñ »­Éáõ­½³Ï­Ý»­ñáí, //ʳ­Íá­ïá­ÕÁ Çñ ˳Ûà áõ Ëá­ó»­ñáí¦): ºí Ñ»­ïá åÇ­ïÇ ³Ù­÷á÷­íÇ` §êñ³Ýù »Ý å»ï áõ ·É˳­íáñ­Ý»­ñÁ //´á­Éá­ ñÇ Ñá­·áõ ³­å³­Ï³­Ý³­ñ³ñ åÕͳ­·áñÍ­Ý»­ñǦ: ºí ѳ­çáñ­¹áõÙ ¿ ÏñÏÇÝ Ø³ï­Û³­ÝÇ ¹»­ñ³­Ï³­ï³ñ­Ù³Ý Áݹ·­Íáõ­ÙÁ. ëñ³Ýù §Øï³­ó³­ÍÇÝ ã»Ý. ³­í»­ÉÇÝ, ¹»é »ë //²Ù­µáÕç Ëá­ñáõí۳ٵ ãå³ï­Ï»­ñ»­óÇ, //Øݳ­ó³Í­Ý»­ñÁ ÃáÕ­Ý»­Éáí, áñ ¹áõù //êñ³Ýó ÙÇ­çá­óáí áõ­ëáõ٭ݳ­ëÇ­ñ»ù¦ (´³Ý ¼, ¹): ÆëÏ ùݳ­ñ³­Ï³Ý Ñ»­ñáë – ­Ñ»­ÕÇ­Ý³Ï Áݹ­Ñ³­Ýáõñ ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, سï­Û³­ ÝÇ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ù³Ùµ, û·­ÝáõÙ ¿ Ñëï³­Ï»ó­Ý»­Éáõ ïñ³­Ù³¹­ ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³­é³­çÁݭóóÝ áõ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ïÁ. ºõ ³ñ¹, ù³Ý­½Ç Û³­õ¿ï Û³­é³ç­ÝáõÙ ½ÕçÙ³ÝÝ Úáõ­ë³­Ñ³­ïáõ­Ã»³ÝÝ µ³­ÝÇõ Éù³Û ºõ ï³­ñ³­Ïáõ­ë³­Ý³ó Ñ»­Í³­Ý³õÝ Ç Ù³Ñ Ó³Õ­Ï»­ó³Û ²ë­ï³­Ýûñ Ç Ûáõ­ëáÛÝ Ï»ñ­å³­ñ³Ý ÷á­Ë»³É` Û³ñ­·³­Ñ³­ï»³É ѳ­Ù³ñ­Ó³­Ï»­ó³Ûó: ´³Ý Ä´, ³ (§ø³Ý­½Ç ݳ­ËÁݭóó ½ÕçÙ³Ý Ëáë­ù»­ñáí //ê³ë­ïÇÏ íѳï­í³Í` Ñáõ­ë³Éù­í»­óÇ, //àõë­ïÇ ¨ ³Ûë­ï»Õ í»ñë­ïÇÝ ÑáõÛ­ëÇÝ í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáí`

//äÇ­ïÇ Ñ³Ý¹·­Ý»Ù ·ÃáõíÛáõÝ ß³ñ­Å»É¦): سï­Û³­ÝÇ áõ­ÅÁ Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ³­Õ»ñ­ë³Ý­ùÇ Ù»ç 峭ѳݭçÇ ß»ß­ïáí, »ñµ ³­ëáõÙ ¿, û Çñ ÝÙ³Ý Ñáõ½­ í³­ÍÇÝ Ýá­ñÇó ãËéá­íÇ, 㿱 áñ ÇÝ­ùÁ å³ñ­ï³­íáñ ¿ ÙÇ û­ñáõÙ §µÛáõñ ù³Ý­ ù³ñ­Ý»­ñÇ ïáõ­·³Ýù í׳­ñ»É¦, áõë­ïÇ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ÙïùÇ ÷áù­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù»­Ù³ï ÙdzÛÝ Çñ ѳ­Ù³ñ ã¿, áñ Ý»­ñáõÙ ¿ ѳۭóáõÙ, ³ÛÉ §å³­Õ³­ïÇÙ Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñáõ­ÃÇõݦ (´³Ý ÄÀ, ³): º­Ã» ÇÝ­ùÁ ²ëï­Íáõ å³ï­Ï»ñÝ ¿, å³ñ­ ½³­å»ë §Ù»Õ­ùáí Ñݳ­ó³Í¦, ³­å³ ѳ­í³­ïáí ëå³­ëáõÙ ¿, áñ ܲ §Ëáë­ ùÇ Ññ³Ûñ­ùáí¦ ùáõ­ñ³­Ý»­ñÇ Ù»ç Óáõ­ÉÇ Ç­ñ»Ý, ¨ ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï ³­Ù»Ý Ñ»­ï³ùñùñ­íáÕ áõ­ÕÇÕ Ïѳë­Ï³­Ý³ سï­Û³­ÝÇ ÙÇï­ùÁ ¨ Ïϳ­ñá­Õ³­Ý³ Ýñ³ §Ëáë­ùÇ »­ñ»­ëÇó ùá­ÕÁ »ï ﳭݻɦ (´³Ý ÄÂ, ·): ²Ûë­å»ë Ù³ñ­¹áõÝ Ùdz­ÓáõÛÉ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý »Ý ï³­ÝáõÙ ²­ñ³ñ­ãÇ ÉáõÛ­ëÁ, á­ñÁ ï»ë­Ý»­Éáõ Ïáõ­ ñáõíÛáõÝ ãå»ïù ¿ áõ­Ý»­Ý³É, سï­Û³­ÝÇ áõ­ÅÁ, »­Ã» Ýñ³ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ëáñ­ùÁ ÁݭϳɭíÇ, ¨ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ç­ñ³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝÝ áõ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, »­Ã» Ýñ³Ýù ï»­ë³­Ý»­ÉÇ »Ý µ³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý: Ø»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ ³Ûë Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ÙÇßï ³ÏݭѳÛï ¿ ݳ¨ ϳ­Ý᭠ݳ­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ. ù³­ÝÇ áñ §ÝÅáõÛ­·Á ÙïùÇë áï­ùÇ Ñ³ë­ï³ï­í³Í ãå³­Ñ»­óÇ »ë //´³­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý »­ñ³­ë³­Ý³­Ïáí¦ (´³Ý Æ, µ), áõ­ñ»ÙÝ å»ïù ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ïáõ­ï³­Ï»É áõ óáõ­ó³¹­ñ»É Ù»Õ­ ù»­ñÁ` ½áõ­·³­Ñ»­é»­Éáí سï­Û³­ÝÇ ï»­ë³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí. §ÆÝ­ ãá±õ, áõ­ñ»ÙÝ, ³Ûë ·ÉËáõÙ µá­Éáñ //²Û¹ Ëá­ïáñ­Ý³­ÏÇ Ë³­í³ñ Ñ»ï­ù»­ñÁ ãóáõ­ó³¹­ñ»Ù: //²­Ñ³ ¨ Ëáë­ùÇë ݳ­ËÁݭóó Ó¨Ý áõ //Æ­Ù³ëïÝ ³Ûë­ï»Õ ¿É å³­Ñ³Í ³Ý­÷á­÷áË` //ÎËáë­ïá­í³­Ý»Ù ݳ¨ Ùݳ­ó³Í //²Ë­ï³µÍ»ñÝ ÇÙ ã³­ñ³­·áñ­Íáõí۳ݦ (´³Ý Ʋ, ³): γÙ` §²Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ÝáõÛÝ »­Õ³­Ý³­Ïáí, //ÜáõÛÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí, ã³­÷áí ß³­ñáõ­Ý³Ï //´³ñ­¹»­Éáí` ³Ûë­ï»Õ åÇ­ïÇ Ù³­ïáõ­ó»Ù //Îßï³Ù­µ³Ýù­Ý»­ñÁ ݳ­Ë³ï­í³Í ³Ý­ÓÇë¦, ¨ ³ÛÉÝ (´³Ý Æ´, ³. §¸³ñ­Ó»³É ³Û­É³­µ³­Ý»­óÇó` Ç ÝáÛÝ ß³­ñáõ­Ý³Ï µ³ñ­ ¹»³É //¼Ïßï³Ù­µ³­Ý³óë »­Õ³­Ý³Ï ¹ëñá­í»³É ³Ý­ÓÇÝë,//²­Í»³É Ù³­ïáõ­ ó»³É, ÏñÏÇÝ Ï³­óáõ­ó»³É /Ýá­íÇÝ å³ï­Ï»­ñ³õ Ç ÝáÛÝ å³Û­Ù³­ÝǦ): ij­Ù³­Ý³ÏÝ ¿, áñ ³­ñ³ï­Ý»­ñÇ ·»ñ­Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ï³­ ñ³­Í³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ý»­ñ³­éÇ Ý³¨ ¹ñ³Ýó ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÇ, Ù³ñÙ­ÝÇ áõ ½·³­Û³­ñ³Ý­Ý»­ñÇ Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ §å³­ïáõ­Ñ³­Ý³­ÛÇݦ Ëáñ­ß³­íáñ ¹»­ñ³­Ï³­ï³­ñáõ­ÙÁ, áñ ²ëï­Íáõ Ç­Ù³ë­ïáõÃ­Û³Ý Ï³Û­Í³­ÏÁ Ù³­ïáõó­íÇ §É»½­íÇë Ý»­ñ³½­¹áÕ µá­Éáñ ·áñ­Í³­ñ³Ý­Ý»­ñÇÝ` //سù­ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ùá Ó»­é³­Ï»ñ­ï³Í //¼·³­Û³­ñ³Ý­Ý»ñÝ ÇÙ ·á­Û³­óáõí۳ݦ (´³Ý Æ´, µ. §²ñ¹, Ù³­ïá, Ëݳ­Ù³­Ï³É ѽáñ, //¼µ³­Ýǹ ½û­ñáõ­Ã»³Ý Ç­Ù³ë­ïÇó ϳۭͳÏÝ //Æ ·áñ­ÍÇ ³½¹­Ù³Ý É»­½á­õÇë ß³ñ­Åáõ­Ã»³Ý, //²­éÇà ٳù­ñáõ­Ã»³Ý Û³­Ù»­

Ýáõëï ½·³­Û³­Ï³­Ý³ó ·á­Û³­õá­ñáõ­Ã»³Ýó¦): §²­Ùá­ÃáõÛù¦-Ý»­ñÁ áõ­ñÇß­Ý»­ ñÇó ͳͭϻ­Éáõ ÷á­Ë³­ñ»Ý Ç óáõÛó å»ïù ¿ ¹ÝÇ, ÇëÏ ¹ñ³Ýó Ù»ç ݳ¨ ϳ­Ýá­ÝÇ­Ïá­ñ»Ý ѳݭñ³­Ñ³Ûï­ÝÇ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù »Ý` §ÀÝ­ï³­ÝÇù Ãßݳ­ÙÇù, ѳ­ñ³­½³ïù ѳ­Ï³­é³Ïù //ºõ áñ­¹Çù ¹³­õ³­×³­ÝáÕù, //êïá­ñ³·­ñ»­ó»­ Éáíù Ù³­ë³Ùµù Ýß³­Ý³­Ï»­óÇó` //¶ñ»³É Û³­Ýá­õ³­Ý¿, áñ »Ý ³Û­ëá­ùÇϦ (´³Ý ̼, ³. §à­ñáÝù ÁÝ­ï³­ÝÇ Ãßݳ­ÙÇ­Ý»ñ »Ý, //¸³­í³­×³Ý áñ­¹Çù. // êïáñ¨ åÇ­ïÇ Ýß»Ù Ù»Ï ³é Ù»Ï Ç­ñ»Ýó ³­Ýáõ­Ýáí¦), áñ­å»ë­½Ç ½·áõ­ß³­ Ý³Ý ÙÇßï ¨ ÑÇ­ß»Ý, áñ ¹ñ³Ýù »Ý §êÇñïë ݳݭñ³­Ëáñ­Ñáõñ¹, µ»­ñ³Ýë ã³­ñ³­Ëûë, //²ÏÝë Û³Û­ñ³­ï³­ï»ë, ³­Ï³Ýçë íñÇ­å³­Éáõñ, //Ò»éÝë Ù³­ ѳ­ÓÇ·, »­ñǭϳ­ÙáõÝùë ³Ý­Ãáñ, //¶Ý³óù ˳­õ³­ñ³­ÛÇÝ, ·á­Ûáõ­ÃÇõÝ É»ñ­¹Ç íÇ­Ù³­Ï³Ý…¦ (´³Ý ̼, ³. §êÇñï ݳݭñ³­Ëáñ­Ñáõñ¹, µ»­ñ³Ý ã³­ñ³­ Ëáë, //î³ñ­÷³­Ñ³­Û³ó ³ãù, ³­Ï³Ýç ÃÛáõ­ñ³­Éáõñ, //س­Ñ³­ÓÇ· Ó»é­ù»ñ, »­ñǭϳ٠³Ý­Ãáñ, //ºñà ˳­í³­ñ³­ÛÇÝ, ù³­ñ³­½³Ý·­í³Í ÉÛ³ñ¹¦): ø³­ÝÇ áñ سï­Û³­ÝÁ ݳ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ ³­éáÕ­ç³ó­Ù³Ý ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ, Ý»ñ­ ùÇÝ íǭ׳­ÏÇó ¹»­åÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³­å»ñ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ³Ë­ï»­ ñÇ áõ ½»­éáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»Í ÙÇ­ç³­í³Ûñ` ѳ­ñ³­µ»­ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ §Ý»ñ­ëǦ ¨ §¹ñëǦ ÙÇÏ­ñá³ß­Ë³ñ­ÑÝ»­ñÁ, áñ­å»ë­½Ç Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ÙÁ ѳë­ÝÇ ïÇ»­ ½»­ñ³­Ï³­ÝÇÝ, ù³­ÝÇ áñ ³Ûë­ï»Õ ²­ñ³ñ­ã³­Ï³Ý ïÇ­ñáõÛà ¿. º­Ã¿ Ç ïϳñëÝ ËÇ­½³­Ë»­óÇó, í³ï­ÝÇÙ Ç åǭͳ­Ï³óÝ, ºõ ½Ç± åÇ­ïáÛ »Ý ÇÝÓ ³­éÇõ­ÍáõÝù: º­Ã¿ Û³ñ­çáó å³­ï³­éá­Õ³ó ³å­ñ»­ó³Ûó, ØÅÇÕùÝ` ³­ñ»³Ý ͳ­ñ³­õÇÝù, ÇÝÓ å³­ï³­Ñ»ë­ó»Ý: …Âá­ÕáõÙ ³­ë»É ½Ë³é­ÝÇ×Ý ºõ ½çá­ñ»³ÏÝ ½½ûñëÝ ½û­ñ³­õáñ, Àݹ Ãáõ­Ý³­õáñÝ ÃñÃáõñ ¨ Áݹ ³Ý­Ï»Ý­¹³­Ý³­Ï³Ý »ñ¨ÇÉÝ… ´³Ý ÎÀ, » (§ÆÝã ѳñ­Ï³­íáñ »Ý ¿É ³é­ÛáõÍ­Ý»ñÝ ÇÝÓ, //´áé áõ åǭͳ­ÏÇó Ïëå³é­ í»Ù Çë­ÏáõÛÝ. //º­Ã» ·Ç­ß³­ïÇã ³ñ­ç»­ñÇó ÷ñÏí»Ù, //äÇ­ïÇ å³­ï³­Ñ»Ý ÇÝÓ ÙŻխݻ­ñÁ ³ñ­Ûáõ­Ý³­Í³­ñ³í. //…ØÇ ÏáÕÙ »Ù ÃáÕ­Ýáõ٠˳é­ÝÇ×-Ù³­ ñ³­ËÇ µ³­Ý³Ï­Ý»ñÝ Ñ½áñ, //Âáõ­Ý³­íáñ ÃñÃáõñ, ³Ý­ßáõÝã Ãí³­óáÕ ³ÛÉ ãùá­ïÇ­Ý»ñ¦): Ø»Í áõ ÷áùñ Ù»Õ­ù»­ñÇÝ ÝÙ³­Ý³­µ³­ÝáÕ ¨ Ç­ñ»Ýó íï³Ý­ ·³­íá­ñáõí۳ٵ ѳ­í³­ë³­ñ³­½áñ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ³Ûë ÏñáÕ­Ý»­ ñÁ Éñ³ó­ÝáõÙ áõ ³Ýӭݳ­íá­ñáõÙ »Ý Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ÑÇ­í³Ý­¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ïáñ­Í³­Ý³­ñ³ñ Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ áã ÙdzÛÝ Ýñ³­Ýáí,áñ Ýñ³Ýù ÍÝíáõÙ »Ý á­ñá­í³Û­ÝÇ §×Ç­×áõ­Ý»­ñÇó¦,§å³­É³ñ-³Û­ïáõó­Ý»ñ¦ ³­é³­ç³ó­ÝáÕ, §ÏëÏÍ»­óáõ­óÇã »é­ùáñ ѳ­ñáõ­óáÕ¦ ٳݭñ¿­Ý»­ñÇ §³­Ý³ñ· áѭٳϭݻ­

ñÇó¦, ³Ûɨ Ýñ³­Ýáí, áñ Ýñ³Ýù ã»Ý Ëݳ­ÛáõÙ áã á­ùÇ. ³Ûë §³Ý­Ï»ñ­å³­ íáñ ³­ÝÇÍ­Ý»­ñÁ¦` áñ­å»ë §½³½­ñ³­ÃáñÙ, ÏëÏÍ»­óáõ­óÇã ¨ ùñïݳ­ÍÇÝ »­ñ³­Ù³Ï­Ý»ñ¦, áñ ϳ­ñÇ­×Ç Ë³Û­Ãá­óÇ ½á­ñáõíÛáõÝ áõ­Ý»Ý, §àã ÙdzÛÝ ½é³­ ÙÇÏë ¨ ½Ë³é­Ýǭ׳­Õ³Ýçë, //²ÛÉ ¨ ½Ã³­·³­õáñë ѽûñë ¨ ³­Ñ³­·ÇÝë // ö³­Ëáõ­ó³­Ý»Ý, ѳ­Ý»Ý, ï³­ñ³·­ñ»Ý¦ (´³Ý ÎÂ, µ. §àã ÙdzÛÝ ·»Õ­çáõÏ, ˳é­Ýǭ׳­Õ³Ýç áõ é³­ÙÇÏ Ù³ñ¹­Ï³Ýó, //²Ûɨ ³­Ñ³ñ­Ïáõ ¨ ѽá­ñ³­½áñ ó­·³­íáñ­Ý»­ñÇÝ //ö³Ëó­ÝáõÙ, íï³­ñáõÙ, ѳ­ÝáõÙ »Ý Ýñ³Ýù¦): ²Ûë­å»ë »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõÙ Ñáõß­íáõÙ »Ý ݳ¨ ¹³­ë³­ÛÇÝ áõ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ѳñ­ ó³¹­ñáõÙ­Ý»ñ, áñ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ³Û­ï³­ÝÇß­Ý»ñÝ »Ý, ¨ ¹ñ³Ýó ³Ý¹­ñ³­¹³ñÓ­Ý»­ñÁ Ñ»­ïá ³­í»­ÉÇ ½·³­ÉÇ »Ý ÉÇ­Ý»­Éáõ: Ø»Ï áñ Ñëï³Ï­í³Í ¿ ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý, µ³­ñá­ Û³·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³­ÝÁ, ½áõï Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ áõ Ñá­·»­Ï³­ÝÇ Ý»ñ­Ñ³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ µ³­ñáõ ¨ ã³­ñÇ, ³Ûɨ í»­ñ»É­ùÇ áõ ³ÝÏ­Ù³Ý, Ñáõ­ë³­í³­éáõÃ­Û³Ý áõ Ñáõ­ë³­Ë³­µáõí۳Ý, áõ­Ý»­ó³­ÍÇ áõ Ïáñó­ñ³­ÍÇ, ·Ç­ï³Ïó­Ù³Ý áõ ³Ý­·Ç­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³­Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ áõ ï³ñ­ ų­Ù³­Ý³Ï­Û³ ÏáÝý­ÉÇÏ­ï³Û­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ½áñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý á­ñ³Ï­Ý»­ ñÇ, áñ ݳ¨ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»Í ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¿, ¨ ³Ûë­å»ë ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ »Ý Ïñá­ÝÇ áõ ³ñ­í»ë­ïÇ ·»­Õ³­·Ç­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ ÛáõíÛáõ­ÝÁ: §àÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù³ï­Û³Ý¦-áõÙ ¹³ í»ñç­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý á­ñá­ ß³­Ïdz­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ »ñÏ­íáõÃ­Û³Ý Ñ³­ÙÁݹ·ñ­ÏáõÝ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõí ÛáõÝ­Ý»­ñáí, á­ñáÝ­óáõÙ Ñ»Ýó µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý áõ ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý »Ý­Ã³­ï»ùë­ï»­ñáí »Ý Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »­é³­ß»ñï ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ µá­Éáñ ÏáÕ­Ù»­ñÁ, ÙÇßï سï­Û³­ÝÇ` áñ­å»ë ϳ­åáÕ ·áñ­Íá­ÝÇ, ÙÇ­ç³Ù­ïáõÙ – Ñë­ï³­Ï»­óáõÙ­Ý»­ñáí, áõñ ݳ¨ Ù³ñ¹ - ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñÑ Ï³­åÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»ñÝ »Ý: ØÇ ¹»å­ùáõÙ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ Ëá­ñ³ó­Ý»­Éáõ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ÑÇ­ÙáõÝù ¿, ³Ý­Ñ³ï – ­Ñ³­ë³­ñ³­ÏáõíÛáõÝ Ï³­åÇ Ù»ç Ù³ñ­¹áõ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ íǭ׳­ÏÁ µ³­ó³­Ñ³Û­ïáÕ ·áñ­ÍáÝ, »ñµ` §»­Ã¿ ½Ç­Ýá­õáñ ï»­ë³­Ý»Ù` Ù³­Ñáõ ³ÏÝ áõ­ ÝÇÙ, //º­Ã¿ å³ï­·³­Ù³­õáñ` Ëëïáõ­Ã»³Ý, //º­Ã¿ û­ñǭݳ­õáñ` ³­ÝÇ­ÍÇó, // º­Ã¿ µ³­ñ»Ï­ñûÝ` ۳ݭ¹Ç­Ù³­Ýáõ­Ã»³Ý…¦ (´³Ý ƶ, ·. §Â» ½ÇÝ­íáñ ï»ë­ Ý»Ù, Ù³Ñ »Ù ëå³­ëáõÙ, //» å³ï­·³­Ù³­µ»ñ` ³ñ­Ñ³­íÇñ­ùÇ µáÃ, //» û­ñǭݳ­å³Ñ` ³­Ý»Íù áõ ݽáíù, //º­Ã» µ³­ñ»­å³ßï` ѳݭ¹Ç­Ù³­ÝáõíÛáõݦ): ºí ³Ûë ³­Ýá­ñáß ³Ýë­å³­ë»­ÉÇáõÃ­Û³Ý Ù»ç áã Ï۳ݭùÇ û­·áõïÝ ¿ ѳë­Ï³­ ÝáõÙ, á㠧ѳ­ëáõ ¿ µ³­ñáõ ÁÝï­ñáõí۳ݦ, ¹á­ÕáõÙ ¿, »ñµ ³Ý­·³Ù Ëñ³Ë­ ׳ݭùÇ »Ý Ññ³­íÇ­ñáõÙ, ¨ ϳë­Ï³­ÍáõÙ ¿ ÙÇßï, û ³ñ­Å³­ÝDZ ¿ ³ñ¹­Ûáù ÝáõÛ­ÝÇëÏ ³­Õ»ñ­ë³Ýù ³­Ý»­Éáõ, »­Ã» §Ü³­í³­Ñ³Ý­·Çë­ïÁ Ëóí»ó ù³­ñ»­

ñáí, //…Àݭϳí Ý»­óáõ­ÏÁ ѳñ­ÏÇë ßÇ­Ýáõí۳ݦ (´³Ý Ƹ, µ): Îáñ­Í³Ý­ Ù³Ý ½·³­Û³­óáõÝó íǭ׳­ÏÁ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ¹ñëÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ Ñ»ï ¿ ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ. §µ³½­Ù³­Ëáñ­ï³Ï Ù³ñÙ­ÝÇ ï³­å³­ÝÁ¦ ãÇ Ï³­ñáÕ Ýá­ñá·­í³Í ï»ë­Ý»É, ù³­ÝÇ áñ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ §³ñ­ùáõ­ÝÇ ·³Ý­Ó»­ñÇ í³ï­ÝÇ㦠¿, §÷ñÏáõíÛáõ­ÝÇó ½áõñÏ ÙÇ Ï³­É³­Ý³­íáñ¦, áñ ³ñ­Å³­ÝÇ å³ï­ÅÇ ³­é³ç ¿ ϳݷ­Ý»É. §´Ûáõñ ù³Ý­ù³ñ »Ù å³ñïù, ³Û­ÝÇÝã ·ñå³­ÝáõÙ ãáõ­Ý»Ù ÙÇ áõÝ­ÏǦ, ¨ ßáõñç­µá­ÉáñÝ ¿É §Å³Ýï ³Õ­ù³­ïáõÃ­Û³Ý ÑÝáóÝ ¿ ÙññÏáõÙ¦ (´³Ý Ƽ, µ. §²Õ­ù³­ïáõ­Ã»³ÝÝ ÑÝáó Û³­Ù»­Ýáõëï Ù³­ë³Ýó ÙññÏǦ): ²Ûë ѳ­Ù³­ï»ùë­ïÁ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¹ñ³­Ù³­ÛÇ ïå³­íá­ñÇã ùݳ­ñ³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñÁ` »ñÏ­íáõÃ­Û³Ý ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­ Ý»­ñáí, á­ñÁ ܳ­ñ»­ÏÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ³­é³Ýó­ùÁ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ѳ­Ù³­ñ»É. Æ Ñ³Ý·ë­ï»³Ý Çõ­ñáõÙ` í³ë­ï³­Ï»³É, Æ Ëñ³­Ëáõ­Ã»³Ý` ÇÝ­ù»³Ý ïñïÙ»­ó»³É, ¸Ç­Ùûù` ÅåﻳÉ, ¨ Ùïûù Ëá­ó»³É, λñå` Ç Í³Õñ, ¨ ³ãù` Ç ÛáÕ­µáõÙÝ, º­ñ»ëù ½ë÷á­÷³Ýë Ó­¨³­óáõ­ó³­Ý¿, ºõ ³ñ­ï³­ëáõùÝ ½¹³é­Ýáõ­ÃÇõÝ ëñïÇÝ ×ßÙ³ñ­ï¿: …¸¿Ùù ÏñÏݳ­ÏÇ Ï»ñ­åÇó, ØÇÝÝ` ïËñ»³É, ¨ ÙÇõëÝ ó³­ëáõ­ó»³É, Îßï³Ù­µ³Ýù Áݹ ÙÇáÛ »ñ­Ïáõ, ØÇÝÝ` ³ë­ï»³óë, ¨ ÙÇõëÝ` ³­å³é­Ý»³óÝ, ²­å³­õÇ­Ýáõ­ÃÇõÝù ϳñ­Íá­Õ³­Ï³Ýù, ØÇÝÝ` ·á­Ý¿, ¨ ÙÇõëÝ` ûñ¨ë… ´³Ý È, µ, · (§Ð³Ý·ë­ ïÇ Å³­

ÙÇÝ Ý³ ÙÇßï ÉÇ­

ÝáõÙ ¿ ï³Ý­ ç³­ ѳñ, Ñá·­ ݳÍ, // Êñ³Ë­×³Ý­ùÇ Ù»ç` ïËáõñ áõ ïñïáõÙ, //¸»Ù­ùáí` ÙÇßï ÅåïáõÝ, µ³Ûó Ùïùáí` Ëáó­í³Í, //î»ë­ùÁ` ÍǭͳխÏáï, ³ã­ùÁ` áÕ­µÇ Ù»ç. //²ñ­ï³­ùáõëï û¨ Ó­¨³­ÝáõÙ ¿ ß³ï ѳݭ·Çëï, ë÷á÷­í³Í, //´³Ûó ³ñ­ï³­ëáõ­ùÁ Éáõé íϳ­ÛáõÙ ¿ ÏëÏÇ­ÍÁ ëñïÇ: //…ØÇ ¹»Ùù, »ñ­Ï³­ÏÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõí۳ٵ` //îËáõñ áõ ó³ë­Ïáï. //Ø»­ÏÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý »ñ­Ïáõ Ïßï³Ù­µ³Ýù, //Ø»­ÏÁ` Ý»ñ­Ï³­ÛÇ, ÙÛáõëÝ` ³­å³é­Ýáõ. //î³­ñ³­Ïáõ­ë»­ÉÇ »ñ­Ïáõ ³­å³­í»Ý, //Ø»­ ÏÁ` §Ã»ñ¨ë¦, ÙÛáõ­ëÁ` §·á­Ý»¦¦): ÐÇ­ß»Ýù, áñ ³Ûë »ñÏ­íáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ §Ç­ñ»­Õ»­Ý³­ÝáõÙ¦ »Ý ßá­ß³­÷»­ÉÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí` ³ñ­Ûáõ­Ýáí áõ ϳ­Ãáí ÉÇ »ñ­Ïáõ Á٭峭ݳϭݻñ Ó»é­ù»­ñÇÝ, ËÝϳ­µáõÛñ áõ ׻ݭ׳­Ñáï »ñ­Ïáõ µáõñ­ í³é­Ý»ñ, ù³Õó­ñáõíÛáõÝ áõ ¹³é­ÝáõíÛáõÝ ³Ù­÷á­÷áÕ »ñ­Ïáõ ³­Ýáíݻñ,

³ñ­ï³­ëáõù áõ ÍÍáõÙµ å³­ñáõ­Ý³­ÏáÕ »ñ­Ïáõ µ³­Å³Ï­Ý»ñ: ²Ûë­å»ë Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ù³ñ­¹áõ ùݳ­ñ³­Ï³Ý ѳ­Ù³¹­ñáõ­ÙÁ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ³Ý­ë³Ñ­ Ù³­ÝáõÃ­Û³Ý ¿ ѳë­ÝáõÙ, ³Ýӭݳ­Ï³Ý ³å­ñáõÙÝ áõ Ùï³­Íáõ­ÙÁ ѳ­ë³­ ñ³­Ï³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù »Ý ¹³é­ÝáõÙ. Ù³ñ­¹Á å»ïù ¿ Ëáë­ïá­í³­ÝÇ §Ùïùáí ³Ý­ó³Í­Ý»ñÝ Çµñ¨ ϳ­ï³ñ­í³Í¦, ëñïÇ Ù»ç §Í³­ÍáõÏ å³Ñ­í³Í­Ý»ñÝ` ǵñ¨ µ³ñÓñ ³ë­í³Í­Ý»ñ¦, Íǭͳ­ÕÁ` ǵñ¨ §ÇÝù­Ý³­Ï³Ù ÉùáõÙ ßÝáñ­ÑǦ, »ñ­¹áõÙ­Ý»­ñÁ` ǵñ¨ §Ë³­µá­ÕÇ Ñ»ï ·áñ­Í³Ï­óáõíÛáõݦ (´³Ý ʺ, ³): ºí ³ÛÝ, áñ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ »ñ­Ïáõ áï­ù»­ñÇ íñ³ Ññ»ß­ï³­Ï³Ó¨ ¿ ϳ­éáõó­í»É, áñ ÃéÇã­ùÇ ßÝáñÑ ïñíÇ, ¨ §»ñ­ÏÇñÝ Ñ³Û­ñ»­ÝÇ µ³ñ­ÓáõÝ­ùÇó¦ ¹Çï­íÇ, åÇ­ïÇ ó³í ³­é³­ç³ó­ÝÇ ÙdzÛÝ, áñ Ù³ñ­¹Á §Ï³­Ùá­íÇÝ ·»­ïÇÝ Ïá­ñ³­ó³í¦: àã ùÇã ¿ å³­ï³­ÑáõÙ, áñ ³Ûë ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ »Ý ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ϻݭó³­ÕÇ, ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇÝ, µÝáõí

Û³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇÝ.

¼Ç áã »ñ­µ¿ù ѳñà Áݭó­Ý³Û »­ñÇ­í³ñ ³­é³Ýó ë³Ý­Ó³­Ï³­ÉÇ, ºõ áã ³­ñûñ ÏßÇé ÇÝã ·áñ­Í¿ ³­é³Ýó ٳ׭ϳ­ÉÇ, ºõ áã »ñ­Ïá­õá­ñ³Ï ÉÍáóÝ Ç ×³Ñ ×»­Ù»ë­óÇÝ ³­é³Ýó »­½á­ÕÇ, àã ³Ùå í»­ñ³­ãá­õ¿ ³­é³Ýó ÑáÕ­ÙáÛ, àã ³­ñ»­·³ÏÝ ÷á­Ë³­µ»­ñ»³É áõñ ßñ糭ݳ­ÏÇ ³­é³Ýó ï³ñ­ñ³­Ï³Ý û­¹áÛ … ºõ áã »ë, Ýá­ùûù ѳݭ¹»ñÓ` ³­é³Ýó µ³­ñ»­·áñ­Íǹ Ññ³­Ù³­Ý³ó ³Ï­Ý³ñ­Ïáõ­Ã»³Ý: ´³Ý ̸, µ (§ÆÝã­å»ë áñ ³­é³Ýó ë³Ý­Ó³­Ï³­ÉÇ ÓÇÝ //²Ý­Ëá­ïáñ, ³Ý­·³Ûà ãÇ ·Ý³ »ñ­µ»ù, //ÆÝã­å»ë ³­ñá­ñÁ ³­é³Ýó ٳ׭ϳ­ÉÇ //лñÏ ãÇ Ï³­ï³­ñÇ Ñ³­ í³­ë³­ñ³­å»ë, //²­Ùá­ÉÇ ½áõÛ­·»ñÝ ³­é³Ýó Ñá­ï³­ÕÇ //â»Ý Áݭó­ó³Ï­óÇ Ñ³ßï áõ ѳ­Ù³­ù³ÛÉ, //ÆÝã­å»ë ³Ù­å»­ñÁ ã»Ý ãíáõÙ µÝ³í ³­é³Ýó ÑáÕ­ Ù»­ñÇ…//²­ñ»­·³ÏÝ ³­é³Ýó û­¹Ç ï³ñ­ñ»­Õ»Ý //Þñç³å­ïáõÛ­ïÁ Çñ ãÇ µá­Éá­ ñáõÙ, //²ÛÝ­å»ë ¿É ¨ »ë ³­é³Ýó ³Ï­Ý³ñ­ÏáÕ Ññ³­Ù³Ý­Ý»­ñǹ //àã ÙÇ µ³Ý ³­Ý»É ã»Ù ϳ­ñáÕ »ñ­µ»ù¦): ²ñ­ï³­ùÇÝ ³Ûë ß³­é³­íÇ­ÕáõÙ­Ý»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÇ ³ÛÉ á­Éáñï­Ý»ñ, Ý»­ñ³­éáõ٠׳­Ý³­å³ñÑ ·Ý³­ óá­ÕÇ (§â³Ù­µ³­ñ»­óÇ ·»Ã ÙÇ ÷áùñ å³­ß³ñ //²Ý­Ñ³ï­ÝáõÙ áõ­ÕÇÝ ¹áõñë ·³­Éáõó ³­é³ç, //àñ ÷³­ñ³­ï»Ç ï³·­Ý³­åÁ ëá­íǦ), å³­ï»­ñ³½­ÙáõÙ ·ïÝíá­ÕÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ. §àã ³ç Ó»é­ùÇë Ù»ç ½»Ý­ù»ñ áõ­Ý»­ó³ //ºí áã ¿É Ó³­Ëáí í³­Ñ³Ý Ïñ»­óÇ, //àñ å³­ï»­ñ³½­Ùáõ٠ϳ­ñá­Õ³­Ý³­ÛÇ ÙÝ³É ³Ýí­Ý³ë. //àã ÝÅáõÛ·­Ý»­ñÇë ½ñ³Ñ ѳ·ó­ñÇ, //àã Ù³ñ­ïÇÏ­Ý»­ñÇë` ½Ç­Ý³­í³­éáõíÛáõÝ, //àñ ϳ­ñ»­Ý³­ÛÇ ×³­Ï³ï ѳñ­¹³­ñ»É¦ (´³Ý ÎÀ, µ):

ºí áõ­ñ»ÙÝ` ÇÝ­ùÁ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ ÝÙ³Ý ¿ ͳխÏáÕ, µ³Ûó åïáõÕ ãïíáÕ Í³­ éÇ, Ù»­ÏÇÝ, áñ §³­ëáõÙ, 볭ϳÛÝ ãÇ ³­ÝáõÙ á­ãÇÝã¦, ÑÇÙ­ùÁ ·óáõÙ ¿, µ³Ûó ãÇ ³­í³ñ­ïáõÙ, Ó·ï³­ÍÇÝ Ñ³Ý­¹Ç­åáõÙ ¿ áõ Çë­ÏáõÛÝ ÃÇ­ÏáõÝù ¹³ñÓ­ÝáõÙ, §²ñ¨³­Í³­·ÇÝ Ñ³­ñáõëï »Ù ÃíáõÙ, //ÆëÏ Ù³Û­ñ³­Ùáõ­ïÇÝ ¹»­·»­ñáõÙ »Ù áõ ѳ­ÍáõÙ Ó»é­Ýáõ­Ý³Ûݦ (´³Ý в, µ): ܳ­ñ»­ÏÇ µ³½­Ù³­Ñ³­ñáõëï ÝÙ³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ, ¹ñ³Ýó ϳ­Ýá­Ý³­ Ï³Ý áõ Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ ³Ù­µáÕ­ç³­óáõÙ­Ý»­ñÁ, ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ÝáõÛÝ ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳ٵ, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÇ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÁ µ³­ó³ï­ñáõÙ-Ù»ÕÙ­ íáõÙ »Ý ÙÇßï ¶ñùÇ ¹»­ñ³­Ï³­ï³ñ­Ù³Ý, Ëáë­ùÇ Ó­¨»­ñÇ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­ í³Í ÷á­÷á­ËáõÃ­Û³Ý Áݹ­ÙÇ­ç³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí, á­ñáÝù ¹Ç­åáõÏ Ñݳ­ñ³Ýù »Ý, ÝáõÛÝ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý Ïá­ãáõÙÝ áõ­Ý»­óáÕ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý, ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý, ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï Ùdz­ëÇÝ, Ýñµá­ñ»Ý ½·³ó­Ý»­ Éáõ γ­ï³ñ­Û³­ÉÇÝ Ù»ñ­Ó»ó­Ù³Ý Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝÝ áõ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ: ØÇ ¹»å­ùáõÙ áõÕ­Õ³­ÏÇ ÝßáõÙ ¿ áÕ­µ»ñ­·³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ç­Ù³ë­ïÁ, û` §Ý³­Ëáñ¹ áÕ­µ»­ñáõÙ Ù³ë­Ý³­ÏÇá­ñ»Ý¦ å³ï­Ï»­ñ»ó Çñ íǭ׳ÏÝ áõ ³å­ñáõ­ÙÁ, ³ÛÅÙ Ïß³­ñáõ­Ý³­ÏÇ §³­í³­ÕáõÙ­Ý»­ñÁ íÇßï áõ ³­Õ»­ïÇë¦ (´³Ý ƺ, ³), ϳ٠áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý, áñ §áÕ­µ³­ÉÇ µ³­Ý³ë­ ï»Õ­ÍáõíÛáõÝ »­Õ³­Ý³­Ï»­ÉÇë¦ ³ß­Ë³­ïáõÙ »Ý §ó³­í³­ï³Ý­çá­ñ»Ý ×ÙÉ»É ëñï»­ñÁ¦, ÇÝùÝ ¿É §É³É­Ï³Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõÝ Ñá­ñÇ­ÝáÕ Ù³ñ¹­Ï³Ýó µ³½­ÙáõÃ­Û³Ý ·Éáõ˦ ³Ý­ó³Í (§àõë­ïÇ ¨ µ³½­Ù»³É ÇÙ Ç ·ÉáõËë å³­ ñáõ /³ÏÙ­µÇó ¹³­ëáõ ³ÛÝñ »­ñ³­Ë³­Ý³ó, //àñù ½É³­É»³óÝ Û»­Õ³­Ý³­Ï»Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­Íáõ­ÃÇõݦ)` §ìßï³­ÏÇñ Ñá­·áõë Ñ»­Í»­Í³Ýù­Ý»­ñÁ åÇ­ïÇ ï³­ ñ³­Í»Ù¦ (´³Ý Ƽ, ³): ÜáõÛÝ Ï»ñå ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, û §Ý³­ ËÁݭóó ·ÉáõË­Ý»­ñǦ áÕ­µ³­Ó³ÛÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­ Éáí` ³Ûë ·ÉËáõÙ ¨ë ­åÇ­ïÇ å³ï­ÙÇ §Ëáë­ïá­í³­Ýá­ñ»Ý áõ ½Õçá­Õ³­µ³ñ¦ (´³Ý ƾ, ³): ØÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ áÕµ áõ ³­Õ»ñ­ë³Ý­ùÇ Ù»ç ݳ¨ ·á­Ñ³­µ³­ ݳ­Ï³Ý ß»ßïÝ ¿ ½·³ó­Ý»É ï³­ÉÇë. §²Ûë ³­Õ»ñ­ë³ÝùÝ »Ù ÝíÇ­ñ³­µ»­ñáõÙ` //Þ³­ñ³¹­ñ»­Éáí ³­Ñ³ Ñ»ï¨Û³É //¶á­Ñ³­µ³­Ý³­Ï³Ý ¹ñí³·­Ý»­ñÇ Ù»ç¦ (´³Ý ȸ­, ³): ²ëï­ÍáõÝ Ùá­ï»­Ý³­Éáõ ß³ï Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ Ù»ç Ñ»­é³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ Ù»­Í³­ÝáõÙ ¿ Üð² ϳ­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý Áݹ·­ÍáõÙ­Ý»­ñáí, áñ­ï»Õ ½·³ó­íáõÙ »Ý ݳ¨ ïÇ»­½»­ñ³­µ³­Ý³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»ñ. §²ÛÝ­ù³Ý áñ ϳñÍ­ñÁ Ñá­ ë³­Ýáõï ¿ ù»½, ÇëÏ Ñ»­Õáõ­ÏÁ` åÇݹ, //Îñ³ÏÝ ³­Ù»­ÑÇ` óáÕ ¿ ½á­í³­ëáõÝ, //ÆëÏ ³ÝÓñ¨Á` µáó ÏÇ­½³­Ýá­Õ³­Ï³Ý¦ (´³Ý ̶, ³): Ø»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ ³Ûë­åÇ­ëÇ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ ÷á­Ë³ñÏ­íáõÙ »Ý ݳ¨ µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ. Ù³ñ­¹Á, áñ ѳ­é³­ã³Ýù­Ý»­ñÇó µ³ñ¹­í³Í ÙÇ Ù³ï­

Û³Ý ¿ (ϳñ¨áñ ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ ¿ ÏáÝý­ÉÇÏ­ï³Û­ÝáõÃ­Û³Ý ÉáõÍ­Ù³Ý í»ñç­ Ý³ñ¹­ÛáõÝ­ùáõÙ),§³Ý­å³ï­í³ñ ù³­Õ³ù¦, ³­é³Ýó ¹éݳ­÷³­Ï»­ñÇ ïáõÝ, §²Õ` ï»ë­ùáí ÙdzÛÝ ¨ áã û ѳ­Ùáí, //¶»­ïÇÝ` ³­Ýû­·áõï »ñÏ­ñ³­·áñ­ Íáõí۳ݦ, åÇ­ïÇ Ïáñ­Í³Ý­íÇ, ù³­ÝÇ áñ å³­ï³ë­Ë³­ÝÇó áõ ÷á­÷á­Ëáõí Ûáõ­ÝÇó ãÇ Ï³­ñáÕ Ëáõ­ë³­÷»É áã áù ¨ á­ãÇÝã. à㠳ݭ¹áõݹù Ëá­ñáó, áã ·»Ñù íÑÇó, àã µ³ñÓ­ñáõ­ÃÇõÝù É»­ñ³Ýó, á㠳ݭӳõù ù³­ñ³Ýó, àã ÷³­å³ñù ÷á­ëÇó, áã ëáñù Ñ»­Õ»­Õ³ó… àã Íáñ­Íáñù ¹Åáõ­ñ³ó, áã í»­ñ³¹­ñáõ­ÃÇõÝù µÉñáó, àã ³ñ­Ó³Ï­ÙáõÝù ßÝãáó, á㠳ݭµ³­õáõ­ÃÇõÝù Íá­íáõó, àã ë³Ñ­Ù³Ýù Ûáñ­Ó³­Ý³ó, áã Ñ»­é³­õá­ñáõ­ÃÇõÝù »­½»­ñ³ó… ´³Ý Ê, µ (§à㠳ݭ¹áõݹ­Ý»­ñÁ Ëá­ñ³­Ëáñ, ¨ áã íÇ­Ñ»ñÝ ³Ý­Ñ³­ï³Ï, //àã ϳñÍ­ ñáõíÛáõ­ÝÁ ³­å³­é³Å­Ý»­ñÇ, //àã Ëá­éáã áõ Í»ñå, áã ÷áë áõ ÷³­å³ñ…// àã µÉáõñ­Ý»­ñÇ ß³ñ­ùÁ óÝÓ­ñ³­ËÇï, //àã ßáõÝãÝ ÑáÕ­Ù»­ñÇ, áã Íá­í»ñÝ ³Ý­Í³Ûñ, //àã »­½»ñù­Ý»­ñÁ Ñ»­é³­íá­ñáõí۳ݦ): öá­÷á­Ë³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ûë Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÁ ѳ­ñ³­µ»ñ­íáõÙ »Ý Ýñ³Ý, áñ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ »ñÏ­íáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇ ïÇ»­½»­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ»ï »ñ­µ»ÙÝ ½áõ­ ·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ á­ñá­ß³­Ïdz­ó³Í ëá­ódz­É³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù áõ­Ý»­óáÕ µÝáõ­Ã³·­ ñáõÙ­Ý»­ñáí, á­ñáÝó Ýñµ»­ñ³Ý·­Ý»ñ ï»­ë³Ýù ݳ¨ í»ñ¨áõÙ: ØÇßï ³Ý­ Ñ³ï – ­Ñ³­ë³­ñ³­ÏáõíÛáõÝ Ï³­åÇ Ù»ç Áݹ·­Í»­Éáí Çñ áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ ݳ¨ ³ñ¹­ÛáõÝù ¿ ¹ñëÇ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇó ³Ý­Ñ³ñ­ÏÇ Ñ³­ë³Í ѳñ­í³Í­Ý»­ ñÇ, á­ñáÝó áã ÙdzÛÝ ó³íÝ ¿ Ç­ñ»­ÝÁ, ³Ûɨ ³Û¹ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ ³Ý­µ³­Ý³­Ï³Ý ÉÇ­Ý»­ÉÁ Áݭϳ­É»­Éáõ ¹ñ³­Ù³Ý (§º­Ã» ѳñ­í³­ÍÇ µéáõÝóù µ³ñÓ­ñ³­Ý³, // г­Ùá½­í³Í ¿, áñ Çñ ѳ­Ù³ñ ¿ Ñ»Ýó, //ÆëÏ »­Ã» å³ñ½­íÇ Ó»éù å³ñ·¨³­ ÓÇñ, //âÇ ³Ïݭϳ­ÉÇ »ñµ¨¿ Ç­ñ»Ý: //ºñµ å³ñ­Í»­ÝáõÙ ¿ áñ¨¿ Ù»­ÏÁ, Ïá­ñ³­ ÝáõÙ ¿ ݳ, //ºñµ Ñá­Ëáñ­ïáõÙ »Ý, ÁÝÏ×­íáõÙ Çë­ÏáõÛݦ. ´³Ý È, ·), ³Ûë Ï»ñå »ñ­ñáñ¹ ¹»Ù­ùáí §ûµ­Û»Ï­ïÇ­í³ó­Ý»­Éáí¦ Ç­ñ»Ý, µ»­ñáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ³Û­É³­½³Ý ß»ñ­ï»ñ` ÷á­Ãáñ­ÏÇ Ù»ç Ïáñ­Í³Ý­íáÕ Ý³­íÇ Ï³­ éáõó­í³Í­ùÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇó ÙÇÝ㨠ëá­ódz­É³­Ï³Ý ˳­í»­ñÇ Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³ó­ÝáÕ µÝáõ­Ã³·­ñ»ñ: ƭѳñ­Ï», ²ëï­Íáõ ϳ­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý Áݹ·­ÍáõÙ­Ý»­ñÁ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë ­Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ »Ý سï­Û³­ÝÇ µ³­Ý³­Ï³Ý ³­é³­ù»­Éáõí۳­ÝÁ, ù³­ÝÇ áñ, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ·áñͭݳ­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñÇó ϳñ¨á­ñÁ ³Û¹ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¿ ÉÇ­Ý»­Éáõ: ºÉ­ùÁ Ý³Ë Ñ³­í³ïÝ ¿, û Ñݳ­ ñ³­íáñ ¿ ³Ý­·³Ù §Â»­ñ³­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç` ϳ­ï³­ñ»­ÉáõíÛáõÝ, //Êá­ñ³­Ù³Ý­

ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç` ßÇ­ï³­ÏáõíÛáõÝ, //ʳñ­¹³­ËáõÃ­Û³Ý Ù»ç` áõÕ­Õ³Ù­ïáõí Ûáõݦ (´³Ý Ȳ, ·), á­ñáí­Ñ»ï¨ ѳ­í³­ïÇ Ñ³ë­ó»³­ï»­ñÁ ³­Ù»­Ý³­Ï³­ñáÕÝ ¿ áõ ϳ­ï³ñ­Û³­ÉÁ, §²Ý­Ï³ë­Ï³Í Ñݳñ, ³Ý­Ï³å­ï»­ÉÇ ÏÛ³Ýù, //¶»­ñáõ ³ñ­Ó³­ÏÇã, Ù³ïÝ­í³­ÍÇ ÃÇ­ÏáõÝù… //²Ý­Ñ³­Ù³ñ ïá­Õ»ñ áõ ïÝ»ñ ³Ý­ µ³í¦ (´³Ý È´, µ): ºí Ëݹñ³ÝùÝ ¿É ³Ûë­ï»Õ ѳ­Ù³­ï»ùë­ïÇ ûñ­·³­ ݳ­Ï³Ý Ù³ëÝ ¿, áñ áõÕÕ­í³Í ¿ áã û Çñ ÷ñϳ­·áñÍ­Ù³­ÝÁ, ³ÛÉ ¹ñ³Ý ͳ­é³­ÛáÕ Ø³ï­Û³­ÝÇÝ Ñ³­Ù³Û­Ý³­Ï³Ý áõŠѳ­Õáñ­¹»­ÉáõÝ. §úÅ­ïÇñ Ù³ï­ Û³ÝÝ ³Ûë Ëáë­ïá­í³­Ýáõí۳Ý, //úñÑÝ­Û³É ³ÛÝ ï³Ý å»ë, µáõÛ­ñáí ѳ­ Ù³ë÷­Ûáõé…//àñ ³ÛÝ Ñ³ë­Ý»­Éáí` ÏñÏÝ³Ï ½á­ñáõí۳ٵ //²½­¹Ç, Ý»ñ­·áñ­ ÍÇ ß³­ï»­ñÇ íñ³¦ (´³Ý ȶ, ³): ²Ûë­åÇ­ëÇ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ ³Ù­ñ³­Ï³Û­íáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ýϳ­ñ³·­ñáõÃ­Û³Ý - ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÇ ½áõ­·³­Ñ»­éáí, áñ­ï»Õ ú­ñ»Ýù­Ý»­ñÇ Éáõ­ë³­µ»ñ áõ­ÅÇ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ »Ý µ»­ñáõ٠ϳۭë»ñ-ѳխ Ãá­ÕÇ-½á­ñ³­í³­ñÇ-÷»­ë³­ÛÇ Ù»­ï³­ýáñ­Ý»­ñÁ. ø³Ý­½Ç »Ý ³ñ­¹³ñ¨ ϳۭ뻭ñ³­Ï³Ýù á­Ù³Ýù, Æ µ³ñÓ­ñáõ­Ã»³ÝÝ ·³­ÑÇ µ³½­Ù»³Éù… ²ñ­ù³ÛÝ ¨ å³­ïá­õ³­õáñù Çõñ, ´³­ñ»Ñé­ã³­Ï»³ÉÝ ¨ ÑÝãÙáõÝù Çõñ, Ú³Õ­Ãá­Õ³­Ï³ÝÝ ¨ ÷áÕù Çõñ, ¼û­ñ³­õáñÝ ¨ Ù³ñ­ïÇÏù Çõñ, ö»­ë³ÛÝ ¨ å³­ñ³­õáñù Çõñ… ²­½³­ïáõ­ÃÇõÝÝ ¨ ßÝáñÑù Çõñ, Üß³ÝÝ Ï»­Ý³ó ¨ ³Ù­ñáõ­ÃÇõÝ Çõñ, ²­ñá­õ»ëïÝ ¨ Ññ³ßù Çõñ… ´³Ý ÈÀ, µ (§Î³Û­ë»­ñ³­Ï³Ý »Ý ¹ñ³Ýù ³ñ­¹³ñ¨, //´³½­Ù³Í í»­Ñ³­å³ÝÍ ·³­ Ñ»­ñÇ íñ³, //²ñ­ù³Ý` ËÙµ»­ñáí Çñ íë»­Ù³­ßáõù, //´³­ñ»Ñé­ã³Ï­í³ÍÝ` Çñ ѳ٭µ³í­Ý»­ñáí, //гխÃáÕÝ Çñ ÷á­Õáí, ·áí­Û³ÉÝ` Çñ ÷³é­ùáí, //¼á­ñ³­ í³­ñÁ` Çñ Ù³ñ­ïÇÏ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, //ö»­ë³Ý` µá­Éáñ­í³Í å³­ñ³­íáñ­Ý»­ñáí… //²­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ` Çñ ßÝáñÑ­Ý»­ñáí, //λ­Ý³ó Ýß³­ÝÁ` Çñ ³Ù­ñ³åݹ­Ù³Ùµ, //²ñ­í»ëïÝ Çñ ³Ý­×³é Ññ³­ß³­·áñͭٳٵ¦): ܳ­ñ»­ÏÇ Ï³­éáõÛ­óÇÝ µÝá­ ñáß Ñ³­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³Ûë áõ­ÅÇ Éáõ­ë»­Õ»­Ýáõí۳­ÝÁ ѳ­Ï³¹­ ñáõÙ ¿ ³­ñ³ï­Ý»­ñÇ ÍÝ³Í ³Ý­Ïáõ­ÙÁ, ¨ á­ñá­ß³­ÏÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ëá­ódz­É³­ Ï³Ý »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÁ, áõñ ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ »Ý §¹ñëǦ áõ §Ý»ñ­ëǦ ó³­í»­ ñÁ. §Ø»ñ­Ó³­íáñÝ ÇÝã­å»±ë ­Ãá­Õ»ó Ñ»­é³­ó³í, //²­½³ï­í³ÍÝ ÇÝã­å»±ë ïñ­í»ó å³­ï³Ý­¹Ç, //àõ­ëáõ­óÇãÝ ÇÝã­å»±ë­ ³­Ýû­ñǭݳ­ó³í,//ÆÝã­å»±ë ­÷áù­ñ³­ó³í Ù»­Í³­ïáõ­ÝÁ å»ñצ (´³Ý ÊÀ, ·): êá­ódz­É³­Ï³Ý, ³Ý­·³Ù

ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹Å·á­ÑáõíÛáõ­ÝÁ µ³­Ý³Ó¨íáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë` §ÆÝã-áñ »ñÏ­ñ³­ íáñ ·³­Ñ³­Ï³É­Ý»­ñDZ ³­Õ»ñë áõÕ­Õ»­óÇ, //à­ñáÝó Ñ»ï ݳ¨ ³Ý­óá­ÕÇÏ ÉÇ­ Ý»Ý µ³­ñÇù­Ý»ñÝ Ç­ñ»Ýó¦ (´³Ý ̲, ³. §²é Ç߭˳±Ýë­»ñÏ­ñ³­õáñ ·³­ÑÇó, //º­Ã¿ ³Ý­ó³­õáñ ¿ Áݹ ÇÝ­ù»³Ýë ¨ Çõ­ñ»³ÝóÝ µ³­ñáõ­ÃÇõݦ): ºñÏ­ñ³­ÛÇÝ ïÇ­ñáç` »­ñ³­½»­ÉÇ Éáõ­ë³­íáñ Áݭϳɭٳ­ÝÁ ѳ­Ï³¹ñ­í³Í ³Ûë ×ßÙ³­ñÇï »½­ñ³­Ñ³Ý­·áõ­ÙÁ Éñ³­óáõ­óÇã ³½­¹³Ï ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ »ñÏ­íáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ áõ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ, »ñµ Ù³ñ­¹áõ áã µ³­Ý³­Ï³Ý ù³Û­É»­ñÁ áõÕ­Õ»­ÉáõÝ Ù³Ñ­í³Ý ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõÃ­Û³Ý ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõÝÝ ³Ý­·³Ù ãÇ û·­ÝáõÙ. Ù³­ÑÁ ã³­ ñÇù ¿, ø³Ý­½Ç ¨ áñ­å¿ë Ç­Ù³ë­ï³­ÏÇ áõ­Ù»ÙÝ ³ñ­ï³ù­ÝáÛ ´³ñ­õáù Ãá­õ»­ó³õ ã³ñ ³­ë»É ½Ù³­Ñ¿ ³é ãÇ­Ù³­Ý³­ÉáÛÝ å³ï­×³­éÇ, ºõ »ë íϳ­Û»Ù Ç­Ùáíë µ³­ÝÇõ. ø³Ý­½Ç ǵñ ½³Ý½­·³Û 峭׳ñë ³­Ý³ë­Ýáó` Ø»­é³­ÝÇÙù, ¨ áã ½³ñ­Ñáõ­ñÇÙù… î³­ñ³·­ñÇÙù, ¨ áã ï³·­Ý³­åÇÙù… 䳭ϳ­ëÇÙù, ¨ áã å³ï­ñ³ë­ïÇÙù, ¶Ý³Ùù, ¨ áã ½·áõ­ß³­Ý³Ùù, ¶»­ñÇÙù, ¨ áã ¨ë ½­·³Ùù… ´³Ý ̺, ¹ (§ÆÝã­å»ë ³Û­É³½­·Ç ÙÇ Ç­Ù³ë­ï³­ë»ñ //سÑÝ Ñ³­Ù³­ñáõÙ ¿ Ù»­Í³­·áõÛÝ ã³­ñÇù, //º­Ã» Çë­Ï³­å»ë Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­í³Í, ·Ç­ï³Ïó­í³Í ã¿ ³ÛÝ, //ºë ¿É ÇÙ Ëáë­ùáí ÝáõÛÝÝ »Ù ѳë­ï³­ïáõÙ. //ø³Ý­½Ç ³Ý½­·³ áõ 峭׳­ñ³­ ÙÇï ³­Ý³­ëáõ­ÝÇ å»ë //Ø»é­ÝáõÙ »Ýù Ç­½áõñ` áõ ã»Ýù ½³ñ­Ñáõ­ñáõÙ….¦): ºí ÙÇßï Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ. §Ü»ñ­Ï³Ý ³Ý­·á ¿, ³Ýó­Û³ÉÝ` ³­Ýá­ñáß, ·³­ÉÇùÝ ³Ýë­ïáõÛ·¦, ù³­ÝÇ áñ Ù³ñ¹Ý ¿ ³Ý­Ñ³Ù­µ»ñ, û­ñ³­Ñ³­í³ï µÝáõí۳ٵ, áï­ù»ñÝ ³Ý­Ñ³ë­ï³ï »Ý, Ùïù»­ñÁ` óݹ³Í, µÝ³­Ï³­ñ³­ÝÁ ϳ­í»­Õ»Ý ¿, ¨ ³ÝÓñ¨Ý»ñÝ »Ý áõÅ­ ·ÇÝ, Ï۳ݭùÁ ϳñ× ¿, ½í³ñ­×áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ` ãÝãÇÝ, ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ˳µ­íáõÙ ¿, µá­Éáñ ³ß­Ë³­ïáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ Ç­½áõñ »Ý ³Ýó­ÝáõÙ, §²Ù­µ³ñ­Ý»ñë ÉáÏ áãÝãáí »Ý ÉÇ, å³­Ñ»ëï­Ý»ñë` ÑáÕ­Ùáí¦ (´³Ý ̺, ·): Êá­Ñ³­Ï³Ý ³Ûë ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ »Ý ëá­ódz­É³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù å³ñ­½³­å»ë ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ³ñ­Å»ù áõ­Ý»Ý. ²ÝÓÝ ï³­ñ³­·Çñ, ³­õ³Ý¹ í³­×³­é»³É, سñ­ïÇÏ ³Ý­å³ï­ñ³ëï, ëå³­é³­½»Ý ³Ý­ÅáõŭϳÉ, Øß³Ï Ñ»Õ­·³­ó»³É, ³­Õû­Ã³­Ï³Ý ³ÝË­ñ³­ËáÛë,

´»­Ù³­Ï³Ý ëïáñ­Ý³­ù³ß, ù³­Ñ³­Ý³Û ³ÝÏݹ­ñáõÏ… س­ï³­Ï³­ñ³ñ ϳ­Ù³­Ïáñ, ËáñÑñ­¹³­ÏÇó ݻݭ·³­õáñ, г­½³­ñ³­å»ï ·á­Õ³­ÙÇï, Ù»ñ­Ó³­õáñ ÏÍÍÇ… ä³ß­ïû­Ý»³Û ³ñ­µ»­óáÕ, ·³Ý­Óáõó áë­ïÇ­Ï³Ý »ñÏ­ÙÇï, ä³ï­·³­Ù³­õáñ µ³Ý­ë³ñ­Ïáõ, ¹éݳ­å³Ý ùÝ»³Í, ²Õ­ù³ï Ñå³ñï, Ù»­Í³­ïáõÝ ÅËïáÕ… ³­·³­õáñ óñ­Ù³­ï³ñ, ϳÛëñ á­·»­Ïáñ­Í³Ý, Æß­Ë³Ý ïÇ­ñ³­¹³õ, ½û­ñ³­í³ñ ½ñÏáÕ, ¸³­ï³­õáñ ³Ï­Ý³­éáõ, ÙÇç­Ýáñ¹ ³­ÝÇ­Ù³ëï…. ´³Ý ̼, µ Ü»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï۳ݭùÇ µ³ñ¹ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ ×³­Ý³­å³ñÑ Ïïñ»­Éáí` Ù³ñ­¹Á ѳë­ÝáõÙ ¿ Ýå³­ï³­ÏÇÝ Ñ³Ý­¹Ç­å»­Éáõ íǭ׳­ÏÇÝ, ѳ­ÙÁݹ·ñ­ÏáõÝ Ü³­ñ»­ÏÁ Ùá­ï»­ÝáõÙ ¿ ³­í³ñ­ïÇÝ: º­Ã» سï­Û³­ÝÁ µá­ Éá­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ¿, Ýñ³ Ëáë­ùÁ áõÕÕ­íáõÙ ¿ ³­Ù»Ý­ùÇÝ, Ù»­Õ³­íá­ñÇ Ñ»ï` ݳ¨ ³Ý­Ù»­ÕÇÝ áõ Ù³­ùáõ­ñÇÝ, ³­å³ ³­í»­ÉÇ ¿ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ, û ÇÝ­ãáõ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ËݹñáõÙ, áñ ²­ñ³­ñÇ­ãÁ û·­ÝÇ ³­í³ñ­ï»­Éáõ Çñ Ó»­é³­Ï»ñ­ïÁ, áñ ãÉÇ­ÝÇ ³ÛÝ­å»ë, áñ Áݭó­Ý³ áõ ãѳë­ÝÇ, ³Ù­åÇ áõ ã³ÝÓñ¨Ç, »ñÏ­ÝÇ áõ ãÍÝÇ, ãÉÇ­ÝÇ ³ÛÝ­å»ë, áñ §³Ý­í³ë­ï³Ï Ó»é­Ýáõ­Ý³Û­Ýáõí۳ٵ¦ ³Ýó­ÝÇ §Ï۳ݭùÇ Ã»­ñ³­í³ñï áõ­ÕÇݦ, áñ íëï³Ñ ÉÇ­ÝÇ, û ͳÝñ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ ëÏǽ­µÁ Ïû賭ݳ, ¹Ûáõ­ñÁݭóó ÏÉÇ­ÝÇ §³­é³­ç³¹­ñ³Í ³Ûë Ó»­é³­Ï»ñ­ ïÁ¦. ¨ áõ­ñ»ÙÝ` §´»ñÏ­ñáõí۳ٵ ѳëó­ñáõ ·áñ­ÍÇ í³Ë­×³­ÝÇÝ, //Þï³­ å»ó­ñáõ Ç٠ѳݭ¹Ç­åáõ­ÙÁ Ýå³­ï³­ÏÇë Ñ»ï¦ (´³Ý Òº, ³. §Æ í³Ë­×³Ý Ç­ñÇÝ µ»ñÏ­ñáõ­Ã»³Ý ½Çë ѳ­ëá, //ij­Ù³Ý ϳ­óáõë­ó»ë Ç Ñ³Ý­¹Ç­åáõÙÝ Ûáõ­ëáÛݦ): ⿱ áñ ³Ûë »ñ­ÏÇ »ñϵ¨»é Áݹ·ñ­Ïáõ­ÙÁ, ³­Õ»ñ­ë³Ý­ùÇ »ñ­ñáñ¹ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ Ï³ñ¨áñ ß»ñ­ïáí, ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ãáñ­ñáñ¹­íáõÙ ¿ Ñ»Ýó سï­Û³­ÝÇ ï»­ë³·áñͭݳ­Ï³Ý Áݹ­ÙÇ­ç³ñ­Ïáõ­Ùáí, á­ñÁ íëï³­ÑáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ù»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿, û §²Ûë ·ÇñùÝ ÇÙ Ó³Û­Ýáí ³Ý­ÓÇë ÷á­Ë³­ñ»Ý…­åÇ­ïÇ ÙÇßï ³­Õ³­Õ³­ÏÇ, ï³­ñ³­ÍÇ ³ÛÝ, ÇÝã Í³Í­Ï³Í ¿ »­Õ»É, ÇÝã áñ ·³Õï­ÝÇ, åÇ­ïÇ Ñéã³­ÏǦ (´³Ý ÒÀ, ·. §êáÛÝ ·Çñ Ç­Ùáíë Ó³Û­ÝÇõ, ǵñ ½Çë, Áݹ ÇÙ ³­Õ³­Õ³­Ï»ë­ó¿, //î³­ñ³­Í»ë­ó¿ ½Í³Í­Ï»³ÉëÝ, Ñéã³­Ï»ë­ó¿ ½·³Õï­ÝÇëݦ): ºí áõ­ñ»ÙÝ` µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­ëáõ­Ý³ó­Ù³Ý ¨ ¹ñ³­Ýáí ÷ñϳ­·áñÍ­Ù³Ý ÑÇÙ­ ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ×ßÙ³­ñÇï ·áñ­ÍáÝÝ ¿É ·ÇñùÝ ¿` ³Ûë سï­Û³­ÝÁ, á­ñÁ Ñ³ë­ ï³­ïáõÙ ¿ ³­ñ³ñ­Ù³Ý µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ` ÙÇßï ·Ç­ï³Ï­ó»­Éáí, áñ ²­ñ³­ñÇ­ãÁ Ù»ÏÝ ¿, µ³Ûó Ù³ñ¹Ý ¿É ϳ­ñáÕ ¿ ¨ å³ñ­ï³­íáñ ¿ ³­ñ³­ñáÕ ÉÇ­Ý»É, ù³­ÝÇ áñ Ýñ³Ý ïñí³Í ¿ ѳ­í»ñ­Å³­Ý³­Éáõ ³Û¹ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝÝ áõ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ.

ä³ï­Ù»ë­óÇ Ç Û³­Ï³Ýçë ³½­·³ó ºõ ù³­ñá­½»ë­óÇ Ç Éáõñ Åá­Õáíñ­¹áó, Üϳ­ñ»ë­óÇ Ç ¹ñáõÝë Ç­Ù³ë­ïÇó ºõ ïå³­õá­ñ»ë­óÇ Ç ë»³Ùë ½·³­Ûáõ­Ã»³Ýó. ºõ ÿ­å¿ï í³Ë­×³Ý Áݭϳ­É³Ûó ǵñ ½Ù³­Ñ³­óáõ, ²ÛÉ Û³­ñ³­Ï³­Ûáõ­Ã»³Ùµ µ³­ÝÇ ³Ûëñ ëá­÷»­ñÇ ¶ñ»­ó³Ûó ϻݭ¹³­ÝÇ: ´³Ý ÒÀ, µ (§ÂáÕ áñ Ñéã³Ï­í³Í ѳë­ÝÇ ³½­·»­ñÇÝ, //Äá­Õá­íáõñ¹­Ý»­ñÇÝ ù³­ñá½­ íÇ Ç Éáõñ, //îåíÇ ¹éÝ»­ñÇÝ µ³­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý //ºí ½·³­ÛáõÃ­Û³Ý ë»­Ù»­ñÇ íñ³ ¹ñáßÙ­íÇ ³­Ùáõñ: //àõ û­å»ï áñ­å»ë ÙÇ Ù³Ñ­Ï³­Ý³­óáõ` åÇ­ïÇ í³Ë­ ׳ݭí»Ù, //´³Ûó ³Ûë Ù³ï­Û³­ÝÇ Ñ³­ñ³­Ï³­Ûáõí۳ٵ ÏÙݳ٠³Ý­Ù³Ñ¦): ²Û­ëÇÝùÝ` Ù³ñ­¹áõÝ ¹Ç­ï»­Éáí Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ïÇ»­½»ñù­Ý»­ñÇ Ñ³­ ÙÁݹ·ñ­ÏáõÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ³Û¹ ³­Ù»­ÝÁ ѳë­ó»³·­ñ»­Éáí µá­Éá­ñÇÝ` Ù»­Õ³­íá­ñÇó ÙÇÝ㨠³Ý­Ù»Õ, Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý Ëáñ­ù»­ñÁ Ý»ñ­ ϳ­Û³ó­Ý»­Éáí å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí` ¶ñÇ­·áñ ܳ­ ñ»­Ï³­óÇÝ, µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñ»­É³­·áñÍ­Ù³Ý ¹Åí³­ñÇÝ ×³­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ, áÕ­µÇ áõ ³­å³ß­Ë³­ñ³Ý­ùÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ó­¨»­ñÇ Ù»ç ³Û¹ ÝáõÛÝ Ù³ñ­¹áõ ³Û­ë³ß­Ë³­Ñ³­ÛÇÝ ÷ñÏáõíÛáõ­ÝÁ ï»ë­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý µ³­ñÇÝ áõ ɳ­íÁ ëï»Õ­Í»­Éáõ, ·áñ­Í»­Éáõ å³ï­ñ³ë­ï³­Ï³­ÙáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ù³­ÝÇ áñ ³­ñ³ñ­Ù³Ý ³Û¹ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝÝ ¿ Ýñ³Ý Ùá­ï»ó­ÝáõÙ ²­ñ³­ñÇã-²ëï­ÍáõÝ` ³Û¹ Ï»ñå ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáí Ýñ³ ³Ý­Ù³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ:

¶ðÆ­¶àð ز­¶Æêî­ðàê Î۳ݭùÁ ¨ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ. 10-ñ¹ ­¹³­ñÇ í»­ñ»É­ùÇÝ Ñ³­çáñ­¹»­ óÇÝ 11-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ: ¸»é¨ë ­ÉÇá­íÇÝ ãÃá­Ã³­÷³Í ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ÙÕÓ³­í³Ý­çÁª ëñí»ó Ãáõñ­ù»­ñÇ Ñ³ÛïÝ­í»­Éáí ¨ µÛáõ­½³Ý­¹³­Ï³Ý ݻݭ ·áõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ºí ÇÝã­å»ë ÙÇßï ¿ ÉÇ­ÝáõÙ, ·áñ­ÍáõÝ ¹³ñ­Ó³í Ý»ñ­ùÇÝ »ñÏ­å³­é³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ÷³ë­ïá­ñ»Ý í³­×³é­ùÇ Ñ³Ý­í»ó ²­ÝÇÝ, Ù»ñ å»­ ﳭϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ¨ Ù»ñ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­íáõíÛáõ­ÝÁ: ²­Ý»­É³­Ý»­ÉÇáõÃ­Û³Ý ½·³­óáõ­ÙÁ ½³Ý·­í³­Í³­ÛÇÝ ¹³ñÓ­ñ»ó ³ñ­ï³­·³Õ­ÃÁ: ²Ûë­åÇ­ëÇ å³Û­Ù³Ý­ Ý»­ñáõÙ ÙïùÇ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇÝ, ·Ç­ïáõí۳ÝÝ áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇÝ Ïáã­í³Í ³Ý­Ñ³ï­Ý»­ñÁ ¨ë ­¹³­ï³­å³ñï­í³Í ¿ÇÝ ÙËñ×í»É ù³­Õ³­ù³­Ï³­Ýáõí۳Ý

׳­ÑÇ­×Á: ²­Ñ³ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ ³Ûë ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ ³ñ¹­ÛáõÝùÝ ¿ ݳ¨ ¶ñÇ­ ·áñ س­·Çëï­ñá­ëÁ: гÛï­ÝÇ ³Ûë é³½­Ù³­ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ·áñ­ÍÇ­ãÁ Ùdz­Å³­ Ù³­Ý³Ï Ýß³­Ý³­íáñ ·Çï­Ý³­Ï³Ý ¿ñ, ٳݭϳ­í³ñÅ, ·ñáÕ ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­ å»ë` ѳݭñ³­·Ç­ï³Ï »ñ¨áõÛÃ, áí Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ùï³­íá­ ñ³­Ï³­ÝÇ ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý Ï»ñ­å³ñ ¨, áñ­å»ë ³Û¹­åÇ­ëÇÝ, ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ñ³Û Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ù»ç: ܳ Çñ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ µ³ñ¹ ï»­Õ³­ ß³ñ­Å»­ñÇ Ù³ë­Ý³­ÏÇóÝ ¿, áí åÇ­ïÇ Ïñ»ñ é³½­Ù³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý å³ñ­ ï³¹­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ ¨ Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ áõ ·Ç­ï³­Ù³Ý­Ï³­í³ñ­Å³­Ï³Ý Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇ ³Ý­Ñ³­Ù³­ï»­Õ»­ÉÇáõÃ­Û³Ý ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ íǭ׳­ÏÁ: ê»­ñáõÙ ¿ í»ñ ѳé­ÝáÕ ä³Ñ­É³­íáõÝ­Û³ó ïáÑ­ÙÇó, ÍÝí»É ¿ 990-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ ñÇÝ, áñ­¹ÇÝ ¿ ´çÝÇÇ ³Ù­ñá­óÇ, Îá­ï³Û­ùÇ, ÜÇ­·Ç, ¶»­Õ³ñ­ùáõ­ÝÇ­ùÇ ÁÝ­¹³ñ­ Ó³Ï Ï³É­í³Íù­Ý»­ñÇ ï»ñ ì³­ë³Ï ä³Ñ­É³­íáõ­ÝÇ Ç߭˳­ÝÇ: гۭñÁ ù³ç ½á­ñ³­Ï³Ý ¿ñ, ݳ¨ ϳ­éáõ­ó»É ¿ ïí»É ÇÝã­å»ë ´çÝÇÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ³Ù­ñá­óÁ, ³ÛÝ­å»ë ¿É ß³ï »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»ñ: Ðá­ñ»Õ­µ³Û­ñÁ` ì³Ñ­ñ³Ù ä³Ñ­É³­íáõ­ÝÇÝ, ²­ÝÇÇ Ã³­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ëå³­ñ³­å»ïÝ ¿ñ, áí ÝáõÛÝ­å»ë ³ã­ùÇ ¿ ÁÝ­Ï»É Çñ é³½­Ù³­Ï³Ý áõ ßǭݳ­ñ³­ñ³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõí۳ٵ: سݭÏáõíÛáõ­ÝÁ ¶ñÇ­·áñÝ ³Ýó ¿ Ï³ó­ñ»É ²­ÝÇáõÙ, á­ñÁ 10-11-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñáõÙ ïÝï»­ë³­Ï³Ý áõ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ëá­ßáñ Ï»Ýï­ñáÝ ¿ñ: ²Ûë­ï»Õ ÑÇ٭ݳ­íáñ ÏñÃáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ó»É, Ó»éù µ»­ñ»É áã ÙdzÛÝ Ïñá­Ý³³ëï­í³­Í³­µ³­Ý³­Ï³Ý ·Ç­ï»­ ÉÇù­Ý»ñ, ³Ûɨ áõ­ëáõ٭ݳ­ëÇ­ñ»É ³ÛÉ ×ß·ñÇï áõ ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ·Ç­ïáõí ÛáõÝ­Ý»ñ` ù»­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ, ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ÛáõíÛáõÝ, ׳ñ­ï³­ë³­ÝáõíÛáõÝ, »­ñ³Åß­ïáõíÛáõÝ, Ãí»­ñÇ ·Ç­ïáõíÛáõÝ, ³ëï­Õ³­µ³ß­ËáõíÛáõÝ ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³­å»ë` µÝ³­·Ç­ïáõíÛáõÝ: ´³­í³­Ï³­ÝÇÝ ï»Õ­Û³Ï ¿ »­Õ»É ³ÛÉ ³½­·»­ñÇ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇÝ, ·Ç­ïáõí۳­ÝÁ, Ù³ë­Ý³­íá­ñ³­å»ë Ñáõ­Ý³­Ï³­ÝÇÝ, Ù³ñ¹­Ï³­ ÛÇÝ ÙïùÇ µ³ñÓ­ñ³­Ï»­ïÁ ѳ­Ù³­ñáõÙ ¿ äɳ­ïá­ÝÇÝ áõ ²­ñÇë­ïá­ï»­ÉÇÝ: س­·Çëï­ñá­ëÁ ·É˳­íá­ñ»É ¿ Âáݹ­ñ³Ï­Û³Ý ß³ñ­Åáõ­ÙÁ ×Ýß»­Éáõ ·áñ­ ÍÁ, ³­í»­ñ»É ¿ Ýñ³Ýó Ï»Ýï­ñáÝ­Ý»­ñÁ, Ãáݹ­ñ³Ï­Û³Ý­Ý»­ñÇÝ ³ñ­ï³ù­ë»É г­Û³ë­ï³­ÝÇó: 곭ϳÛÝ ÝßáõÙ ¿, áñ ÇÝ­ùÁ, Ç ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ Ý³­Ëáñ¹­ Ý»­ñÇ, ÃáõÛÉ ãÇ ïí»É, áñ ½ÇÝ­íáñ­Ý»­ñÁ Ëáß­ï³Ý­·»Ý ³­Õ³Ý­¹³­íáñ­Ý»­ñÇÝ, ëå³­Ý»Ý Ï³Ù ³Õ­í»­ë³¹­ñáß­Ùáí Ë³Û­ï³­é³­Ï»Ý Ýñ³Ýó: ¶ñÇ­·áñ Ç߭˳­ ÝÁ ·áñ­ÍáõÝ Ù³ë­Ý³Ï­óáõíÛáõÝ ¿ áõ­Ý»­ó»É ²­ÝÇÇ ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó ó­ ·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇÝ, á­ñÇ í³Û­ñ¿ç­ùÇ µ³ñ¹ ß»ñ­ï»­ñÁ Ïñ»É ¿ Çñ Ù»ç: Øï»ñ­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ä»ï­ñáë ¶»­ï³­¹³ñÓ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ñ»ï ã˳ݭ·³­ñ»ó, áñ ²­ÝÇÇ ßáõñ­çÁ ϳ­ï³ñ­íáÕ ³Ý­Ù³­ùáõñ ·áñ­Í³ñù­Ý»­ñÇó Ñ»­ïá ϳݷ­ÝÇ áã û ì»ëï ê³ñ·­ëÇ Ñ³Û­ñ»­Ý³­¹³í ¨ µÛáõ­½³Ý­¹³­ÙáÉ ß³ñÅ­Ù³Ý, ³ÛÉ` Ñá­ñ»Õ­µ³Ûñ ì³Ñ­ñ³Ù ä³Ñ­É³­íáõ­Ýáõ ÏáÕ­ùÇÝ ¨ ÝíÇñ­íÇ

˳ñËÉ­íáÕ å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý å³Ñ­å³Ý­Ù³Ý ¹Åí³­ñÇÝ ·áñ­ÍÇÝ: 1045 Ãí³­Ï³­ÝÇÝ ¹³­í³¹­ñ³­µ³ñ Îáë­ï³Ý¹­Ýáõ­åá­ÉÇë ϳÝã­í³Í ¶³­·ÇÏ ´­-Ç, ì³Ñ­ñ³Ù ëå³­ñ³­å»­ïÇ Ñ»ï ¿ñ ݳ¨ ¶ñÇ­·áñ Ç߭˳­ÝÁ: ´³Ûó ѳۭñ»­ÝÇ­ ùÁ í³­×³é­í³Í ¿ñ, ó­·³­íá­ñÁ` ·³­Ñ³½ñÏ­í³Í ¨ Ù»­Ïáõ­ë³ó­í³Í, Ñáõ­ 볭ѳï ×Ç­·»­ñÁ ÷áË­í»É ¿ÇÝ ½³Ý·­í³­Í³­ÛÇÝ ³ñ­ï³­·³Õ­ÃÇ: ¶ñÇ­·á­ñÁ ¨ë ë­ïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Çñ ϳɭí³Íù­Ý»­ñÁ ѳÝÓ­Ý»É µÛáõ­½³Ý­¹³­óÇ­Ý»­ñÇÝ ¨ ϳÛë­ñÇó Ñá­Õ»ñ ëï³­Ý³É ØÇ­ç³­·»ï­ùáõÙ: ÊáñÑñ­¹³­íáñ »Ý ÙÝáõ٠س­·Çëï­ñá­ëÇ ¨ ¶³­·ÇÏ ´­ ³ñ­ù³­ÛÇ áã ç»ñ٠ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ݳ¨ ³ÛÝ, áñ ´³·­ñ³­ïáõ­ÝÇ í»ñ­çÇÝ Ã³­·³­íá­ñÇ ·³­Ñ³½ñ­Ïáõ­ÙÇó Ñ»­ ïá ¶ñÇ­·á­ñÁ ϳÛë­ñÇó ëï³­ÝáõÙ ¿ س­·Çëï­ñá­ëÇ é³½­Ù³­ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý å³ß­ïá­ÝÁ, Ýß³­Ý³Ï­íáõÙ ØÇ­ç³­·»ï­ùÇ, ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³­ÝÇ, î³­ñá­ÝÇ Ïáõ­ 볭ϳÉ: ²Ûë Ý»ñ­¹³­í³­¹Çñ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç Éáõ­ë³­íáñ Ï»ï ¿ñ Ùݳ­ó»É ·Ç­ï³Ù­ß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ·áñ­ÍÁ, ²­ÝÇÇ Çñ ¹åñá­óÁ, á­ñáÝó ÝÏ³ï­ Ù³Ùµ ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ó³­ËáÕ­íáõÙ ¿ñ §¹ñëǦ å³ñ­ï³¹­ñ³Ýù­ Ý»­ñáí: Æñ ëÇ­ñ³Í ½µ³Õ­ÙáõÝ­ùÇÝ ïñíáõÙ ¿ ³­éÇ­ÃÇó ³­éÇÃ: ì³Ë­×³Ý­í»É ¿ 1058 Ãí³­Ï³­ÝÇÝ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ. ·ñ»É ¿ ·Ç­ ï³­ Ï³Ý áõ ·ñ³­ Ï³Ý ï³­ ñ³µÝáõÛà ·áñ­Í»ñ: Üñ³ ·ñãÇÝ »Ý å³ï­Ï³­ÝáõÙ §Ø»Ï­Ýáõ­ÃÇõÝ ù»­ñ³­Ï³­ ÝÇݦ »ñ­ÏÁ, ï³ñ­µ»ñ óñ·­Ù³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»ñ, á­ñáÝ­óÇó Ù»½ ѳÛï­ÝÇ ¿ ÙdzÛÝ ¾íÏ­ÉÇ­¹»­ëÇ §êϽµáõÝù­Ý»­ñÁ¦, Ý»ñ­µáÕ­Ý»ñ, Ýß³­Ý³­íáñ ÂÕû­ñÁ ¨ §Ð³­½³ñ­ïá­Õ»³Ý¦ åá»­ÙÁ: س­·Çëï­ñá­ëÇ ·ñ³­Ï³Ý ų­é³Ý­·áõíÛáõ­ ÝÁ Ù³ë­ÝÇÏÝ áõ ³ñ¹­ÛáõÝùÝ ¿ Ýñ³ ³½­·³­ÛÇÝ áõ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ·áñ­Íáõ­ Ý»áõí۳Ý: ÐÇÙ­Ý»É ¿ áõ­ëáõ٭ݳ­Ï³Ý Ï»Ýï­ñáÝ­Ý»ñ, Ýå³ë­ï»É ·Ç­ïáõí Û³Ý ï³­ñ³Í­Ù³­ÝÁ, ͳ­í³­É»É ¿ ßǭݳ­ñ³­ñ³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõÝ, »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»ñ áõ Ù³­ïáõé­Ý»ñ ϳ­éáõ­ó»É λ­ã³­éáõÛ­ùáõÙ: ȳÛÝ ¿ »­Õ»É Ýñ³ ·Ç­ï³­Ù³Ý­Ï³­í³ñ­Å³­Ï³Ý Ç­Ù³­óáõÃ­Û³Ý áõ Íñ³·­ñ»­ñÇ Áݹ·ñ­Ïáõ­ÙÁ` Ñáõ­Ý³­Ï³Ý áõ ѳۭϳ­Ï³Ý ¹Ç­ó³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó, å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ¨ ·ñ³­ ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ³ñ­í»ë­ïÇ Ñ³ñ­ó»­ñÇó ÙÇÝ㨠µÝ³­·Ç­ïáõíÛáõÝ ¨ ³ëï­í³­ ͳ­µ³­ÝáõíÛáõÝ: àõ­ëáõ­óáõ­ÙÁ å³ï­Ï»­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ñ »ñ­Ïáõ ³ë­ïǭ׳­Ýáí. ³­é³­çÇÝ ³ë­ïǭ׳­ÝáõÙ, ëÏë»­Éáí ê. ¶ñ­ùÇó (§½ÐÇÝ ¨ ½Üáñ Îﳭϳ­ ñ³Ýë ¨ ³­é³ë­å»­É³­í³ñ­Åáõ­ÃÇõÝë¦), åÇ­ïÇ ³Ýó­Ý»ÇÝ »é­Û³Ï (ù»­ñ³­Ï³­ ÝáõíÛáõÝ-׳ñ­ï³­ë³­ÝáõíÛáõÝ-ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõÝ), ù³é­Û³Ï (Ãí³­µ³­ ÝáõíÛáõÝ-»ñÏ­ñ³­ã³­÷áõíÛáõÝ-³ëï­Õ³­µ³ß­ËáõíÛáõÝ-»­ñ³Åß­ïáõíÛáõÝ) ·Ç­ïáõíÛáõÝ­Ý»ñ. §Ü³Ë å³ñï ¿ ½ù»­ñ³­Ï³­Ýáõ­ÃÇõÝÝ Ñ³Ý­¹»ñÓ Ã³ñ·­ Ù³­Ýáõ­Ã»³ÙµÝ áõ­ë³­Ý»É ïÇ­ñ³­å¿ë Ù³Ïë­ï³­ó³­Ï³­Ýáõ­Ã»³Ùµ¦: ºñÏ­ ñáñ¹ ³ë­ïǭ׳­ÝáõÙ å»ïù ¿ áõ­ë³­Ý»ÇÝ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ÛáõíÛáõÝ,

Ù³ë­Ý³­íá­ñ³­å»ë` äɳ­ïáÝ ¨ ²­ñÇë­ïá­ï»É (§ºõ ½ÏÝÇ ³Ûëñ` ½Ñé»­ïá­ ñ³­Ï³ÝÝ »­ñÇõù ѳݭ¹Ç­ëÇõù ³Ýë­Ë³É ïñá­Ñáõ­Ã»³Ùµ, ¨ ³­å³ ½ë³Ñ­ Ù³­Ý³óÝ å³­ñáõ­Ý³­Ï»É, ¨ ½åÕ³­ïá­Ý³­Ï³Ý ¨ ³­ñÇë­ïá­ï¿­É³­Ï³Ý¦): س­·Çëï­ñá­ëÇ` áñ­å»ë Ùï³­Íá­ÕÇ áõ ·áñÍ­ãÇ Ñ³­Û³óù­Ý»­ñÇ ³Ù­÷á­÷³­ ·ÇñÝ »Ý ¹³é­ ÝáõÙ ÂÕû­ñÁ, á­ñáÝó ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¨ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»É »Ý ß³­ï»­ñÁ: ¸ñ³Ýù Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ Ñ³Ý­ñ³­ ·Ç­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý áõ É»½­í³Ù­ï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ ïáõÙ­Ý»ñÝ »Ý, á­ñáÝù Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ »Ý Ñ³Û Ï۳ݭùÇ ï³ñ­µ»ñ ÏáÕ­Ù»ñ` ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ëá­ódz­É³­Ï³Ý, Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ ÛÇÝ, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ-³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ¨ ³ÛÉÝ: س­·Çëï­ñá­ëÁ ÙÇßï »ñ¨áõÙ ¿ áñ­å»ë Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ å³ï­ÙáÕ, áí, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ¹Ç­ó³­µ³­ Ýáõí۳­ÝÁ, ³Ý­ïÇÏ Ùï³­ÍáÕ­Ý»­ñÇÝ, äÛáõ­Ã³­·á­ñ³­ëÇ Ãí»­ñÇ ·Ç­ïáõí۳ÝÝ áõ »ñÏ­ñ³­ã³­÷áõí۳­ÝÁ, ѳϭí³Í ¿ ѳ­×³Ë ùÝݳ­µ³ñ Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñ»É: §Î³­Ù¿Ç ù»½ Û³ÛëÙ ï³­éÇ »ñ­Ï³­ñ³­·áÛÝ Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñ»É Áëï Ç­ÙáõÙ ëá­ íá­ñáõ­Ã»³Ý ¨ Áëï ùáõÙ¹ Ûû­Å³­ñáõ­Ã»³Ý¦,- ³Ûë­å»ë ѳ­×³Ë ¿ Áݹ­ÙÇ­ ç³ñ­Ïáõ٠ݳ: س­·Çëï­ñá­ëÇ Ñ³Ý­ñ³­·Ç­ï³Ï ÙïùÇ ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ »ñ¨áõÙ ¿ ¹»é¨ë ÃÕ­ÃÇ-ݳ­Ù³­ÏÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ Ù»ç: ØÇç­Ý³­¹³­ñáõÙ Ù»Í ï³­ñ³­ÍáõÙ ·ï³Í ÃÕÃÇ Å³Ý­ñÁ ·áñͭݳ­Ï³Ý-å³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý, ³Ýӭݳ­Ï³Ý-³Ý­Ñ³­ ﳭϳÝ, ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ϳ­Ýá­ ÝÇÏ Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ï³ñ­ñ»­ñÁ: Øáõï­ùÁ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ѳë­ó»³­ ïÇ­ñáç ïÇï­Õáë­Ý»­ñÇ, Ïá­ãáõÙ-³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñÇ Ý»ñ­µá­Õ³­ÛÇÝ Áݹ·ÍáõÙÝ ¿, í»­Ñ³­ßáõù ³­ñ³­ñá­Õ³Û­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç` áÕ­çáõÛÝ­Ý»­ñÇ ÑÕáõ­ÙÁ: ´»­ñ»Ýù ÙÇ ¹Ç­åáõÏ û­ñÇ­Ý³Ï Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ÃÕû­ñÇó. §øñÇë­ïá­ë³å­ë³­ Ï»³É ÇÝù­Ý³­Ï³É ÍÇ­ñ³­Ý³­ÍÇÝ ¨ û­·áë­ïá­ë³­÷³é ëáõñµ ó­·³­õá­ñÇ, »ñϭݳ­õá­ñÇÝ Û»ñÏ­ñÇ ³Ý­õ³­Ý³Ï­ñÇ ¨ ³­Ãá­é³­Ï³­ÉÇ…¦ ¨ ³ÛÉÝ: г­çáñ­ ¹áõÙ ¿ µáõÝ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÇÝ Ï³­ñáÕ ¿ µÝá­ñáß ÉÇ­Ý»É Ñëï³Ï ·áñͭݳ­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳ٠ÝáõÛÝ í»­ñ³Ù­µ³ñÓ ·»­Õ»ó­Ï³­Ëá­ëáõíÛáõ­ÝÁ: ÆëÏ ³­í³ñ­ïÁ µ³­ñ»­Ï³­Ùáõí۳Ý, ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ, áÕ­çáõí۳Ý` ÏñÏÇÝ å³­Ã»­ ïÇÏ Ñ³­í³ë­ïdz­óáõÙ­Ý»ñÝ »Ý. §àÕç É»ñ ó­·³­õáñ û­·áë­ï¿, »ñϭݳ­ õáñ ó­·³­õá­ñÇÝ å³Ñ­å³­Ý»³É ½û­ñáõ­Ã»³Ùµ¦ ¨ ³ÛÉÝ: س­·Çëï­ñá­ëÁ ãÇ å³Ñ­å³­ÝáõÙ ³Ûë ϳ­Ýá­ÝÇÏ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ, Ýñ³ ÃÕû­ñÁ ëÏëíáõÙ »Ý áõÕ­Õ³­ÏÇ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳ٵ, ѳï­Ï³Ýß­íáõÙ ÝÛáõ­ÃÇ áõ­ëáõ­óá­Õ³­Ï³Ý Ý峭ﳭϳ¹­ñáõ­Ùáí: ÆÝù­Ý³­ïÇå Ëáñ­Ñáõñ¹ áõ­ÝÇ Ø³­·Çëï­ñá­ëÇ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ç­Ù³ë­ï³­ ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ÏáÝÏ­ñ»ï Ç­ñ»­ñÇ, ³­é³ñ­Ï³­Ý»­ñÇ, »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ Ù³­ëÇÝ,

áñ ϳ­ñáÕ ¿ ³ñ­í»É ³Ûɨ³ÛÉ ³­éÇíݻ­ñáí ¨ ëï³­Ý³É ·Ç­ï³áõ­ëáõ٭ݳ­ Ï³Ý Ñ³­Õáñ­¹³·­ñáõÃ­Û³Ý ³ñ­Å»ù: ²Û¹­å»ë ݳ ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ÛáõÙ ¿ ë³­ñ»­ñÇ (ÃáõÕà ȼ), ÓÏÝ»­ñÇ (Ä´), ϳխÝáõ (ĸ), ËÝÓá­ñÇ (ĺ) ¨ ³ÛÉ­ÝÇ Ù³­ëÇÝ: Üñ³ ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Ñ»ï¨Û³É ÁݭóóùÝ áõ­Ý»Ý. ïíÛ³É »ñ¨áõÛ­ÃÇ Ï³Ù ³­é³ñ­Ï³­ÛÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­ÉÇë ݳ ϳ٠í»ñ­ÑÇ­ßáõÙ-í»­ñ³­å³ï­ÙáõÙ ¿ Ñݳ­·áõÛÝ Ï³Ù ³ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý áñ¨¿ ³­í³Ý­¹³­å³­ïáõÙ, ϳ٠³Ý­ïÇÏ ÇÝã-áñ ³­é³ë­å»­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³ß­ËáõÛÅ ÙÇ­ç³­¹»­åáí ÁÝ­ï³­Ý»­Ï³Ý-ϻݭ ó³­Õ³­ÛÇÝ Ùï»ñ­ÙÇÏ Ñáõ­Ùáñ ³­ÝáõÙ, ÇÝã­å»ë ÷»­ë³­ÛÇÝ` Âáé­ÝÇÏ Ø³­ÙÇ­ ÏáÝ­Û³­ÝÇÝ ÑÕ³Í Ý³­Ù³Ï­Ý»­ñáõÙ ¿ (и, к, ÐÒ, о): Ð³Û ÃÕó·­ñáõÃ­Û³Ý Ý³­Ëáñ¹ ϳ­Ýá­ÝÇÏ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇó Ñ»­ïá ݳ­Ù³­ÏÇ ³Ûë Ýáñ Ó­¨Á µ³ñÓñ ϻݭ볭ÉÇ­óáõÃ­Û³Ý Ëáñ­Ñáõñ¹Ý ¿ µ»­ñáõÙ Çñ Ñ»ï: ú­ñǭݳÏ` ÓÏÝ»­ñÇ Ù³­ ëÇÝ ³­ÝáõÙ ¿ ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñ, á­ñáÝù, ³Ý­Ï³Ë ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ µÝáõÛ­ ÃÇó, ³ñ¹­Ûáõ­Ý³­í»ï áõ­ëáõ٭ݳ­Ï³Ý ³ñ­Å»ù áõ­Ý»Ý. §º­Ã¿ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ý³õù áõÕ­Õ³­ÏÇ Ç ÙÇ í³Ûñ Åá­Õá­íÇÝ, áã »Ý Ï³­ñáÕ ß³ñ­Å»­ÉáÛ Ã»÷ ÙÇ Ç ïï³­Ý¿ Ýá­ñ³­…ºõ ¹³ñ­Ó»³É ³ÛÉ áõ­Ù»ÙÝ ÓÏ³Ý ½Ù³ñ¹­Ï³Ý ¨ ½ÓÏ³Ý áõ­Ý»É Ï»ñ­ å³­ñ³Ýë ³­Ñ³­·ÇÝ ·³­½³­ÝÇ, á­ñáõÙ ³­ÝáõÝ ¿ñ àí­¹³­ÏáíÝ, áñ­å¿ë å³ï­ Ù¿ ²­åá­Õá­¹á­ñáë¦: ÆëÏ ÃáõÕÃÝ ³­í³ñ­ïáõÙ ¿ ³Ûë­åÇ­ëÇ ÁÝ­ï³­Ý»­Ï³Ý ç»ñ٠ϳ­ï³­Ïáí. §ºõ ¹áõ ÷áõ­Ã³­óÇñ ѳ­×»­óáõ­ó³­Ý»É ½Ù»½ Óϳٵù, Ýá­ ñ³­·áÛÝë ¨ ³­éáÛ·ë ½Ýá­ë³ ³­é³­ù»É. »­Ã¿ áã ½³ß­Ë³­ïáõ­ÃÇõÝ Ç­Ù³ë­ï³­ ëÇ­ñ»­ÉáÛ¹ ÇÙ ½»Õ­ã»³Éë ÛÁ­Õáõ­½³Ïë ùá »Ý­Ã³­¹³­ïáõ­ÃÇõÝë ѳ­Ï³­×³­é»­ óÇó Áݹ­¹¿Ù ù»½¦: ²ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝÇ ¨ é³½­Ù³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ·áñÍ­ãÇ Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý Éñç³­Ëá­ÑáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ Ù³ñÙ­ÝÇ Ï»Ý­ë³­ëÇ­ñáõí۳­ÝÁ, Ù³ñ¹Ý ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ µ³ñÓñ ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ÛáõÃ­Û³Ý ¨ ³ß­ËáõÛÅ ³­éûñ­Û³­ÛÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ïáõí۳ٵ: ²ÏݭѳÛï ¿ ÙÇ ³ÛÉ »ñ¨áõÛÃ. »ñµ س­·Çëï­ñá­ëÁ ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ ¹Ç­Ù³­ óÇ­ÝÇÝ Ï³­ï³­Ïáí ϳ٠³­é³­í»É ¨ë ­Éáõñç ¹Ý»É Ë³é­Ý³ß­÷áà íǭ׳­ÏÇ Ù»ç, ¹Ç­ÙáõÙ ¿ µ³ñ­¹³·­ñáõí۳­ÝÁ: ²Ûë »ñ¨áõÛ­ÃÁ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ¹»é 10-ñ¹ ­¹³­ñÇó ¨ ëï³­ó»É ¿ ï³ñ­µ»ñ µ³­ó³ï­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ: îíÛ³É ¹»å­ùáõÙ, áñ­ ù³Ý ¿É ·Çï­Ý³­Ï³Ý Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ѳϭí³Í ¿ ³Ý­·³Ù ³­Ù»­Ý³­ëá­íá­ñ³­Ï³Ý Ç­ñ»­ñÇ áõ »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­ÉÇë Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñ»É, µ³Ûó ÃáõÕÃݳ­Ù³­ÏÁ, áñ­å»ë áã ÙdzÛÝ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý å³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý, ³ÛÉ ³ÛÅ٠ݳ¨ Ùï»ñ­ÙÇÏ Ñ³­Õáñ­¹³Ïó­Ù³Ý Ó¨, 峭ѳݭçáõÙ ¿ Ëáë­ùÇ ³Ý­Ùǭ糭ϳ­ ÝáõíÛáõÝ áõ å³ñ­½áõíÛáõÝ` ³Ý­Ï³Ë å³ï­Ï»­ñ³­íáñ áõ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ѳ­ ÏáõÙ­Ý»­ñÇó: س­·Çëï­ñá­ëÇ ÃÕû­ñÁ ¹ñ³Ý ѳ­Ù³¹­ñáõÙ »Ý ݳ¨ ·Ç­ï³­ ϳÝ-ѳݭ¹Ç­ë³­íáñ, »ñ­µ»ÙÝ µ³ñ¹ áõ ׳­å³Õ É»½­í³Ù­ï³­Íá­ÕáõíÛáõÝ: ¸»é 10-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇ å³ï­ÙÇ­ãÁ å³­

ѳݭçáõÙ ¿ñ Ñ»­éáõ ÙÝ³É ·»Õ­çáõÏ É»½­í³á­×Çó ¨ û­ñǭݳ­Ï»­ÉÇ ÁÝ­¹áõ­Ý»É Ñé»­ïá­ñ³­Ï³Ý í»­ñ³Ù­µ³ñÓ ·ñ»­É³Ó¨Á: ܳ­ñ»­Ï³­óáõ µ³­é³ë­ï»ÕÍ­ Ù³Ý Ù»ç ¨ë ­Ï³ñ ³Û¹ ѳݭ¹Ç­ë³­íáñ í»­ÑáõíÛáõ­ÝÁ: ´³Ûó ϻݭ¹³­ÝÇ Ëá­ ë³Ï­ó³­Ï³Ý É»­½áõÝ ³ÛÝ­ù³Ý ¿ñ ï³­ñ³Í­í»É, áñ ÇÝ­ùÁ ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ ¨ë ­¹Ç­ÙáõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý É»½­íÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇÝ: º­Ã» áõ­ëáõ­óáõ­ÙÁ Ý³Ë ³éÝ­ãáõÃ­Û³Ý Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ê.¶ñ­ùÇ µ³ñÓñ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇÝ, Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇÝ, ³­å³ ³Û¹­ï»Õ å»ïù ¿ ݳ­ËÁÝï­ñ»­ÉÇ ÉÇ­ÝÇ í»­ñ³Ù­µ³ñÓ á­×Á` Çñ ³Ýù­ÝÇÝ ïå³­íáñ­ 㳭ϳ­Ýáõí۳ٵ, áñ ѳ­í³­ïÇ Ù»ç ϳñ¨áñ ¿: ´³Ûó س­·Çëï­ñá­ëÇ á­×Á áõÕ­Õ³­ÏÇ ËñÃݳ­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ß»ñ­ï»ñ ¿ µ»­ñáõÙ: ²Û¹ µ³ñ­¹³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ µ³­ó³ïñ­í»É ¿ ÝÙ³­Ýá­Õ³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá­ßáõ­ ÙÇó µË³Í ѳ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí ¹»­åÇ Ñݳ­µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, áñ ³Ûë­ï»Õ ³é­ ϳ »Ý: ´³ñ­¹³·­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ï»­ë»É »Ý ݳ¨ µÛáõ­½³Ý­¹³­Ï³Ý ׳ñ­ï³­ 볭ݳ­Ï³Ý ³ñ­í»ë­ïÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ, ÇëÏ ËñÃݳ­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ µ³­ ó³ï­ñ»É ³­é³­í»­É³­å»ë ³­ñ³­µ³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõí۳ٵ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÇ Ù»ç ¨ ¹ñ³Ý­óÇó ³­í»­ÉÇ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ÙÇ áõ­ñÇß ·Ç­ï³¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ëϽµáõÝù. س­·Çëï­ñá­ëÇ Ñ³Ý­ñ³­·Ç­ï³Ï ¿áõíÛáõ­ÝÁ ѳ­ÏáõÙ áõ­Ý»ñ µ³­Ý³­íÇ­×á­ÕÇÝ Ë³é­Ý³ß­÷á­ÃÇ Ù»ç ·ó»É: л­ï³ùñ­ùÇñ ¿, áñ »í­ñá­å³­Ï³Ý ì»­ñ³ÍÝÁÝ­ ¹ÇÝ (è»­Ý»­ë³Ý­ëÇÝ) µÝá­ñáß »Ý ѳ­Ù³­ñ»É í»­×Ç ëáõñ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõí ÛáõÝ­Ý»ñÝ áõ ×ßÙ³ñ­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­ñ³­·Ç­ï³Ï ѳë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ: º­Ã» ³½­¹»­óáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ³­ñ³­µ³­Ï³­ÝÁ, ³Û¹­ù³Ý á­ñá­ßÇã ¹»ñ áõ­Ý»Ý, ³­å³ ÇÝ­ãá±õ ­µ³ñ­¹³·­ñáõíÛáõÝ ãÇ »ñ¨áõÙ áã Ƶ­ñ³­ÑÇÙ ³­ÙÇ­ñ³­ÛÇÝ ·ñ³Í ͳ­í³­ÉáõÝ Ý³­Ù³Ï­Ý»­ñáõÙ (ÃáõÕà Ð, в), áõñ Ù³­Ý³­ í³Ý¹ ùÝÝíáõÙ »Ý ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»ñ, áã ¿É ³­é³Ýӭݳ­å»ë ¹³ ³ÏݭѳÛï ¿ س­Ýáõ­ã» ·Ç­ïáõ­ÝÇ Ñ»ï µ³­Ý³­í»­×Ç Ñ»ï¨³Ý­ùáí ëï»ÕÍ­í³Í ѳÛï­ÝÇ §Ð³­½³ñ­ïá­Õ»³Ý¦-áõÙ: س­·Çëï­ñá­ëÁ ѳ­ïáõÏ ÙÇ­ïáõ­Ùáí µ³ñ¹ ¿ ·ñáõÙ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ íÇ­×áõ٠ϳ٠ǭٳë­ï³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý í»ñ­Éáõ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¿ ³­ÝáõÙ, Ó·ïáõÙ ¿ ëá­íá­ñ»ó­Ý»É Ýñ³Ý, áí Ù³­Ý³­í³Ý¹ ϳë­Ï³­Í³­ÙÇï ¿ ¨ ¹Åí³ñ Áݭϳ­ÉáÕ: ²Ûë­ï»­ÕÇó ¿É ³ÛÝ, áñ ݳ Íñ³·ñ­í³Í ³Ý­Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ·ñáõÙ, µ³­Ý³­íÇ­×»­Éáí áõ­ ½áõÙ ¿ óáõ­ó³¹­ñ»É Çñ ÙïùÇ ·Ç­ï³­Ï³Ý-ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ëáñ­ùÁ, Çñ ³­é³­í»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¹Ç­Ù³­óÇ­ÝÇ ³Ý­×³­ñ³­ÏáõÃ­Û³Ý ¹Ç­Ù³ó: ú­ñǭݳÏ` ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ áõÕÕ­í³Í ÃÕû­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ³ÏݭѳÛï ¿ Ý»ñ­ùÇÝ å³Û­ù³­ ñÇ, í»­×Ç ßáõÝ­ãÁ, ¨ á­×Á Ñ»Ýó ³Û¹ ѳï­í³­ÍáõÙ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ËñÃݳ­µ³Ý. §ê³­Ï³ÛÝ Ç Ýß³­Ý³óÝ Ç µ³­ÝÇóÝ ÙÇáí ½µÇõñë ͳ­Ý»³Û, ù³Ý­½Ç ëá­íá­ ñ»³É ¿Ç Ñݳ­ñÇó ¨ Ë³­µ»áõ­Ã»³Ý ³­Ýû­ñǭݳóÝ ¨ ë³Ïë ϳ­Ãá­ï³­µáñ­

µá­ñÇ­ïáÝ ¨ í³­í³ß ÏÇõ­ë³­Ï»ñ­ïáÕ ¨ û­×Ç­ñ³­·áñÍ Ñ³­ïÁÝ­Ï»ó íÑáõÏ ×á­õ³­Õ³ÝÝ, ½áñ ˳­÷áõ­ó³­ÝáÕ ÇÙÝ ¨ ½³ñ­Ñáõ­ñ»­óáõ­óÇã Û³­ñáõ­ó³­Ý¿ ÙññÏ»³É ³­ÉÇë, áñ­å¿ë ×áõ­Õ³­Ý³ó ¨ ׳­ñ³Ï ×éá­õá­Õ»É Ç ·Ç­ß»­ñÇ Û³Ý­ Ïá­ÕÇÝë¦: ²Ûë ¹ñáõÛ­ÃÁ ѳë­ï³­ïáÕ ³­Ù»­Ý³­Ñ»ï¨á­Õ³­Ï³Ý íϳ­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ÎÇ­ ñ³­Ïáë ¹åÇ­ñÇÝ Ø³­·Çëï­ñá­ëÇ ·ñ³Í »ñ­Ïáõ ½áï ·Ç­ï³­Ï³Ý-µ³­Ý³­ íǭ׳­ÛÇÝ Ý³­Ù³Ï­Ý»ñÝ »Ý (ÃáõÕà ʾ, ÊÀ), á­ñáÝ­óáõÙ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ÇÝù­ ݳíë­ï³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ, í»­×Ç Áݭóó­ùáõÙ »ñ­µ»ÙÝ Ñ³­Ï³­é³­Ïáñ­¹Ç å³ñ­ ½³­ÙÇï ³Ý­·Ç­ïáõíÛáõ­ÝÁ µ³­ó³ï­ñ»­Éáõ ÙÇ­ïáõ­ÙÁ µËáõÙ ¿ Ý³Ë ¨ ³­é³ç Çñ ÙïùÇ ³­Ù»­Ý³­Ñ³­ëáõ ¨ ùÝݳ­ËáõÛ½ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÇó: ¸»é å»ïù ¿ ß³ï ϳñ­¹³É áõ ëá­íá­ñ»É` Ùá­ï»­Ý³­Éáõ ѳ­Ù³ñ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ç­Ù³­óáõí Û³Ý ³­ÝÇ­Ù³­Ý³­ÉÇ Ëáñ­ùÇÝ. §´³Ûó ¨ »­Ã¿ ½µá­Éá­ñÇóÝ Ï³­ÙÇ­óÇë ѳ­Ù³­ éûï ·ï³­Ý»É, ½Ç ÙÇ Û³­Í³­ãáõ ËáÝç­Ù³Ùµ ï³­ñ³­Ïáõ­ë»ë­óÇë ï³­ñ³­ Ëá­Ñ³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõ­Ã»³Ùµ, ³­Õ¿, ³é Áݭûñ­óÇñ áõ­Õ»­Õ³­å¿ë Ûáù­Ý³­ Ïáõé í»ñ­Í³­Ýáõ­Ã»³Ùµ ½¶ñÇ­·á­ñÇÝ ÜÇõ­ë»³Ý ͳۭñ³­·áÛÝ Ù³­ï»³Ýë¦: ²ñ­ï³ù­Ý³­å»ë ëá­íá­ñ³­Ï³Ý Ãí³­óáÕ Ëáñ­Ñáõñ­¹Á ¨ë ë­ï³­ÝáõÙ ¿ µ³ñ¹ Ó­¨³­Ï»ñ­åáõÙ: Æ í»ñ­çá Çñ Ç­Ù³­ó³­Ï³Ý áõ­ÅÁ س­·Çëï­ñá­ëÁ Ó­¨³­Ï»ñ­åáõÙ ¿ ³Ý­Ñ³ë­ ϳ­Ý³­ÉÇ áõ í»ñ­Í³­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­ñÇù áõ­Ý»­óáÕ áõ­Õ»ñ­ÓÇ` §¶³­Ù³·­ï³­Ï³Ý ·»­Õ³­Ý³Ù ßá­Ñ³­ó»³É¦-Ç Ù»ç, á­ñÁ ¨ë­áõÕÕ­í³Í ¿ ÝáõÛÝ ¹åÇ­ñÇÝ: Êá­ ëáõÝ ¿ ³ÛÝ, áñ ë³ áñ­å»ë í»ñ­Ý³­·Çñ áõ­ÝÇ §²é ѻշë Ûáõ­ëáõÙÝ Ç­Ù³ë­ ïÇó¦ ϳ­å³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ: àõ­ñÇß ã³­÷³­Íá ÃÕûñ ¨ë ­Ï³Ý, áñ í»ñ­Ý³·ñ­ í³Í »Ý §²é ѻշ ³­ß³­Ï»ñïë Ûáõ­ëáõÙÝ ¨ Ñå³ñë ·áÛ¦ ¨ §²é ѻշë á­Ù³Ýë Û³­ß³­Ï»ñ­ï³óÝ áñù áõ­ë³­ÝÇÝ ½Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñáõ­ÃÇõÝë¦, á­ñáÝù ÝáõÛÝ­å»ë ·ñí»É »Ý ·Ç­ï³¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ÝáõÛÝ å³­Ñ³Ý­çáí, ÇÝã ³Ûë Ù»­ÏÁ. ¶³Ý­·ÇõÝ µ³­ËÇõÝ Ñ³­ë»³É ·»­Õ³­½³­Ý³Ù ù»½ ×á­Ë³­ó»³É. ð³­µ³­Û³­Ï³Ý å³Û­ù³ñ å³ñ­ëÇõ ëñ³­ï³­Ï³Ý ³­×³­å³­ñ»³É: ¶³­Õ³­÷³­ñ³·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ³Ûë Íñ³·­ñÇ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñÇó Ù»­ÏÁ ³ñ­Ó³Ï Ëáë­ùÇ Ù»ç ¨ë ­µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ ·áñ­ ͳ­ÍáõÙÝ ¿ (ѳ­ïáõÙ, ѳݭ·³­íá­ñáõÙ, µ³­Õ³­Ó³Û­ÝáõÛÃ), »ñ­µ»ÙÝ µ³­éÇ, ³Ý­·³Ù ÑÝãÛáõ­ÝÇ ÙÇë­ïÇ­ýǭϳ­ódzÝ, á­ñÁ ØÇç­Ý³­¹³­ñáõÙ ¹Çï­íáõÙ ¿ñ áñ­å»ë µ³ñÓñ ÙïùÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ, ÇÝ­ãÁ ¨ë ­µ³ñ­¹³·­ñáõÃ­Û³Ý ïå³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ñ ÃáÕ­ÝáõÙ. §ÆëÏ Ù»ñ ÷á­Ë³­Ý³Ï í³ñ­ë»­ÉáÛ, í»ñë­ ïÇÝ í»Ñ ½Ý³ ϳ­óáõ­ó»³É, íñ¹á­íÇã ¨ í³ï­ÝÇã ѳۭϻ³Ýë ݳ­Ñ³Ý­·Ç å³ñï í³ñ­Ï³­ÝÇÙù. í³ëÝ á­ñáÛ í³Û Ç í»­ñ³Û гۭϻ³Ý ¨ ²­ñ³­Ù»³Ý ݳ­Ñ³Ý­·Ç¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÜáõÛ­ÝÁ ³é­Ï³ ¿ ã³­÷³­Íá­Û³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõÙ­Ý»­ñÇ Ï³Ù

³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç. îñ³­Ù³­ËáÑ ï³­ñ³¹­ñ³­Ï³Ý ﳭﳭݳ­Ï³Ý ïá­Õ»³É ïá­·»³É… ´³é³­Ï³Ý µ³Õ­¹³­ï³­Ï³Ý µ³­Õ³­½³­Ý»³É µ³ñ­·³­í³­×»³É… ²Ûë­å»ë û ³ÛÝ­å»ë, »­Ã» ϳ ã³­÷³­Íá­Û³ó­Ù³Ý ÙÇ­ïáõ­ÙÁ, ѳë­Ï³­ ݳ­ÉÇ ¿ ·ñá­ÕÇ Ëáë­ùÇ Ù»ç å³ï­Ï»­ñ³­íáñ Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý áõ ³Ý­ÙÇ­ç³­ ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ïáõ­ÙÁ, á­ñÁ ѳݭ¹»ë ¿ ·³­ÉÇë ëá­íá­ñ³­µ³ñ ³ÛÝ Å³­Ù³­ ݳÏ, »ñµ ³é­Ï³ ¿ ³Ý­Ï»ÕÍ ó³­íÁ, ÇÝã­å»ë ³­ë»Ýù, Ñá­ñ»Õ­µáñ` ì³Ñ­ñ³Ù ä³Ñ­É³­íáõ­Ýáõ ٳѭí³Ý ïå³­íá­ñáõí۳ٵ ÍÝí³Í Ëá­Ñ»­ñÁ êÛáõÝ­Û³ó Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ³ñ­ù»­åÇë­Ïá­åá­ëÇÝ ·ñ³Í ÃÕÃáõÙ (IJ). §ø»½ ³Ûë­å¿ë í³­ Û»­É¿ñ ó­·³­õáñ ¨ Û³Ûë­åÇ­ëÇ å³­Õ³­ï³Ý ×»­Ù»É, ³Ûë­åÇ­ëÇ Ëñ³Ë­×³­ Ýáõ­Ã»³Ùµ Ëñ³Ë­×³­Ý³É, ³Ûë­åÇ­ëÇ Ñ³Û­ñ»­ÝÇë ëﳭݳÉ, ³Ûë­åÇ­ë»ûù ·³Ý­Óûù ÷³ñ­Ã³­Ù³­Ý³É, ³Ûë­åÇ­ëÇ Ï³­éûù ϳ­é³­Ù³ñ­ï»É¦: Êáë­ùÁ ãÇ Ï³­ñáÕ Ë××í»É ݳ¨ ³ÛÝ ¹»å­ùáõÙ, »ñµ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝÁ ³Ý­Ï»ó­í³Íù Ñá·ëÝ ¿ ÇÝã-áñ µ³­ÝÇ ³é­ÃÇí ϳ٠ÇÝã-áñ Ù»­ÏÇ ×³­Ï³­ï³·­ñÇ Ñ³­Ù³ñ: Æñ »ñ­Ïáõ ³­ß³­Ï»ñï­Ý»­ñÇÝ Ñ³ÝÓ­Ý»­Éáí ä»ï­ñáë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ñá­í³­ ݳ­íá­ñáõí۳­ÝÁ` í»ñ­çÇ­ÝÇë ÑÕ³Í ÙÇç­Ýáñ­¹³­·Çñ-ݳ­Ù³­Ïáõ٠س­·Çëï­ ñá­ëÁ Ñáõ­½áõÙ ¿ ³Ý­Ï»ÕÍ ÍÝá­Õ³­Ï³Ý Ùï³­Ñá­·áõí۳ٵ. §ºë ϳ­ñÇ ÛáÛÅ áõ­ñ³Ë »­Õ¿. í³ëÝ ½Ç ·³­éÇÝùë ³Ûë Ç ù³ç Ñá­íÇõ íëﳭѳ­ó³Û ¨ Ç Ý»ñùë Ç ·³­õÇà ùá Ùïó»Ý. ù³ç ·Ç­ï»Ù, »­Ã¿ ·áÕ áã ·áÛ, ¨ áã ·á­Õ³ë­ óÇÝ, ¨ ½Ó³ÛÝ û­ï³­ñÇ áã Éá­õÇ­óÇÝ, ¨ ·³ÛÉ áã Û³÷ß­ï³­Ï»ë­ó¿¦: ¶ñÇ­·áñ س­·Çëï­ñá­ëÁ ݳ¨ ׳ñ­ï³­ñ³­å»­ïáõÃ­Û³Ý ·Ç­ï³Ï ¿ ¨ ì»­ñ³ÍÝÝ­¹Ç å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÇ, û­ñǭݳÏ, Âáí­Ù³ ¨ ²­Ý³­ÝáõÝ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ­ Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý ëÇ­ñáõÙ ¿ ٳݭñ³­Ù³ëÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí Ýϳ­ñ³·­ñ»É ³Û¹­ åÇ­ ëÇ Ï³­ éáõÛó­ Ý»­ ñÁ (ÃáõÕà о): гñÏ »­ Õ³Í ¹»å­ ùáõ٠ݳ ï»Õ­ Û³Ï ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñ ¿ ³­Ýáõ٠ݳ¨ »­ñ³Åß­ïáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ. ³ñ­Å»­ù³­íáñ ¿ Ýñ³ ݳ­Ù³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ (ÃáõÕà ̶)` áõÕÕ­í³Í ¸³­ÝÇ»É »­ñ³Åß­ïÇÝ, áõñ Ëáë­íáõÙ ¿ ÙÇ ÑáõÛÝ »­ñ³Åß­ïÇ ¨ Ãéãáõ­ÝÇ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ùñó³­í»­ ×Ç Ù³­ëÇÝ. §äáé­÷Çõ­ñÇ­÷á­Ýáë Ç ä»­Éáí­å¿ Áݹ ѳõë ѳݭ¹Ç­å³­ó»³É Ç ·³ñ­Ý³­Ý³­ÛÇÝ Û»­Õ³­Ý³­ÏÇÝ ÷á­Õ¿ñ ¨ ÷áÕëÝ ëñÝ·¿ñ, ÇëÏ É»­½á­õáíÝ ×éá­õá­Õ¿ñ Ûᷭݳ­µ»­ÕáõÝ µ³Õ­¹³­ï³­Ï³Ý ïñáѭٳٵ ½Çõ­ñ³­ù³Ý­ãÇõ­ñáÛÝ Û³­ïáõÏ Áëï ï»­ë³­ÏÇ: ¼ë³ ³­ë»Ý »­é³­ë»­é»³Ý ¨ µ³½­Ù³­Û³­ïáõÏ ¨ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý: º­é³­ë»­é»³Ý ǵ­ñáõ ½Ù³ñ¹ µ³­Ý³­Ï³Ý ¨ ½Ó³ÛÝë ѳ­ õáõó µ³ñ­µ³­é»³É Áëï Çõ­ñ³­ù³Ý­ãÇõñ ë»­éǦ: ö³ë­ïá­ñ»Ý ³ñ­í»ë­ïÇ Ï³­ï³­ñá­Õ³­Ï³Ý ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ, µÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï »Ý­Ã³­ï»ùë­ï³­ÛÇÝ í»ñ­Éáõ­Í³­Ï³Ý ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõ­ÝÁ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­Ï³Ý ¿ ³ÛÝ­ù³­Ýáí, áñ ½·³­ÉÇ ¿ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÇ ·»­Õ³­·Ç­ïáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ½áõ­·³­Ñ»­

éÁ, áñ ¹³­ñ³ßñ­ç³­ÝÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇó ¿: س­·Çëï­ñá­ëÁ ³­é³­çÇÝ­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿, áñ ·ñ³­íáñ Ëáë­ùÇ Ù»ç ·áñ­ ͳ­ÍáõÙ ¿ ³­é³­ÏÁ, ÝßáõÙ ³Õµ­Ûáõ­ñÁ, µ³­ó³­Ñ³Û­ïáõÙ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ ¨ áõ­ëáõ­óá­Õ³­Ï³Ý ³ñ­Å»­ùÁ: ²­é³­ÏÇ Å³Ý­ñÇÝ ¨ë ­¹Ç­ÙáõÙ ¿ ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ Ëáë­ùÁ µ³­Ý³­íǭ׳­ÛÇÝ ¿, ¨ åÇ­ïÇ ³­å³­óáõó­íÇ Çñ Ç­Ù³­ó³­Ï³Ý ³­é³­í»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë ³­éáõ­Ùáí ËáñÑñ­¹³Ý­ß³­Ï³Ý ¿ Ò² ÃÕÃÇ í»ñ­Ý³­·ÇñÝ ³ñ­¹»Ý. §²é ϳñ­Í»­ó»³É áÙÝ ·Çï­Ý³­Ï³Ý, ½áñ ÛáÛÅ ï·¿ï ·ï»³Û¦ ¨ Ýñ³­Ýáõ٠ٻ筵»ñ­í³Í ³­é³ÏÝ ³ÛÝ Ù³ñ¹­Ï³Ýó Ù³­ ëÇÝ, á­ñáÝ­óÇó Ù»­ÏÁ §½Ï³­Ý³÷ Ù»­ï³ùë ϳñ­Í»³É Ç Âñ³­Ï³­óÇë ï³­ Ý¿ñ í³­×³­é»É. ¨ áÙÝ Ù»­Õáõ û­Í»³É ½ù³­ñÇÝë ³ë­ñá­ñ³Ïë Ç ä³­Õ»ë­ïÇÝ í³­×³­é»É ÷áõ­Ã³Ûñ ǵ­ñáõ ½é»­ïÇݦ: ¸³ë ï³­Éáõ ÝáõÛÝ Ùï³Û­ÝáõíÛáõÝÝ ³ÏݭѳÛï ¿ ´çÝÇÇ º÷­ñ»Ù »­åÇë­Ïá­åá­ëÇÝ ·ñ³Í ݳ­Ù³­ÏáõÙ (ÌÀ), áõñ Ù»ç ¿ µ»ñ­íáõÙ ³é­Ûáõ­ÍÇ ¨ ׳ݭ׻­ñÇ Ù³­ëÇÝ à­ÕáÙ­ådz­ÝÇ ³­é³­ÏÁ` ѳ­ ϳ­é³Ï ٻϭÝáõí۳ٵ, ³Û­ëÇÝùÝ`áã û ³Ý­½áñ ׳ݭ׻­ñÁ ѳ­Ù³ËÙµ­í»­ Éáí ϳ­ñáÕ »Ý Ý»­Õ»É ³Ý­·³Ù ѽáñ ³é­Ûáõ­ÍÇÝ, ³ÛÉ Ýñ³Ýù Ç í»ñ­çá ÙÇßï ¿É á­ãÇÝã »Ý ³é­Ûáõ­ÍÇ áõ­ÅÇ ¹»Ù: ºí Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­Ýáí ݳ »­åÇë­Ïá­åá­ëÇÝ Ëáñ­Ñáõñ¹ ¿ ï³­ÉÇë ã³­÷Á ׳­Ý³­ã»É. §Ö³Ý­×ÇÏ, Ç ×áË ³­éÇõ­ÍáÛ Í³­Ù»­ÉÇë ÙÇ Ùï³­Ý¿ñ, »­Ã¿ áã` ×ÙÉÇë, ×áå­×á­åÇë, ß³ï ׻ݭ׻­ ñ³ë. Ç Í³ÏÝ, Ç ÷»­Ã³ÏÝ, ׳ݭ×ÇÏ, ³Ý¹ ï½½³, µ½½³ ¨ Û³ñ­ùáõ­ÝÇë ÙÇ »ñ­Ã³ñ¦: ºñ­µ»ÙÝ ¿É` ³ñ­¹»Ý Ùï»ñ­ÙÇÏ ÃÕóϭóáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï ä³Ñ­ ɳ­íáõ­ÝÇ Ç߭˳­ÝÇÝ ³­é³­ÏÁ å»ïù ¿ ·³­ÉÇë Ëáë­ùÁ ³­é³ë­å»­É³­Ë³éÝ ¨ ½í³ñ­×³­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ (ÇÝã­å»ë ƶ ÃÕÃáõÙ µ³­½»Ç Ù³­ëÇÝ ³­é³­Ï³­ÛÇÝ ÷áù­ñÇÏ å³­ïáõ­ÙÁ), ϳ٠å³ñ­½³­å»ë ³ÛÝ Ëñ³­ï³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ ³­ë³­ÍÁ ѳ­Ù»­Ù»­Éáõ ÙÇ­çáó ¿ (ÇÝã­å»ë ¶ ÃÕ­ÃáõÙ ³ñ­ïáõÛ­ïÇ Ù³­ëÇÝ ³­é³­ÏÁ): г­çáñ¹ ¹³­ñáõÙ Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ, §³­ é³Ï¦ Ïá­ã»­Éáí ѳ­Ý»­Éáõ­ÏÁ, ³ÛÝ ÝáõÛÝ áõ­ëáõ­óá­Õ³­Ï³Ý Ýå³­ï³Ï­Ý»­ñáí ͳ­é³­Û»ó­ÝáõÙ ¿ áõ­ñÇß ·³­Õ³­÷³­ñ³-¿­Ãǭϳ­Ï³Ý Íñ³·­ñÇ, ¨ ¹³ ·ñ³­ ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ¹»­ñÇ µ³ñÓ­ñ³ó­Ù³Ý Ýáñ ù³ÛÉ ¿, ÇëÏ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Édzñ­ÛáõÝ ³Ù­÷á­÷áõ­ÙÁ ØËǭóñ ¶á­ßÇ ¨ ì³ñ­ ¹³Ý ²Û­·»Ï­óáõ ³­é³Ï­Ý»ñÝ »Ý` Ç­ñ»Ýó µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ áõ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­ñáõëï ß»ñ­ï»­ñáí: ¶ñÇ­·áñ س­·Çëï­ñá­ëÇ ã³­÷³­Íá »ñ­Ï»­ñÁ ¨ë, ³Ý­Ï³Ë Ç­ñ»Ýó ϳ­Ý᭠ݳ­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÇó, å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý ³­½³ï Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ¨ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ÝáõÛÝ ßñ糭ݳϭݻ­ñÁ, ½·³ó­Ý»É ï³­ÉÇë ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³-·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý 峭ѳݭçÇ Ù»ç ·ïÝíáÕ ÝáõÛÝ Ñ»­Õǭݳ­ ÏÇÝ: §Ð³­½³ñ­ïá­Õ»³Ý ³é س­Ýáõ­ã¿¦ åá»­ÙÁ ÍÝí»É ¿ ³­ñ³µ ·Ç­ïáõ­ÝÇ

Ñ»ï ëϽµáõÝ­ù³­ÛÇÝ µ³­Ý³­í»­×Çó Ñ»­ïá, »ñµ í»ñ­çÇÝë` §ÛáÛÅ ÑÙáõï Çë­ Ù³­Û¿­É³­Ï³Ý ¹åñáõ­Ã»³Ý ¨ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ùµ å»ñ­×³­ó»³É¦, Ôáõ­ñ³­ÝÇ ã³­÷³­Íá ÉÇ­Ý»­Éáõ ÷³ë­ïáí ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ѳë­ï³­ï»É Ç­ñ»Ýó Ïñá­ÝÇ ³­é³­í»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ, ÇëÏ Ø³­·Çëï­ñá­ëÁ ÙÇ ù³­ÝÇ û­ñáõÙ -ÇÝ ÝáõÛ­ ݳ­Ñ³Ý­·áí ѳ­Ù³­éá­ï³Í ã³­÷³­Íá­ÛÇ ¿ í»­ñ³­ÍáõÙ Îﳭϳ­ñ³Ý­Ý»­ñÁ` ¹Ç­Ù³­óÇ­ÝÇÝ ÃáÕ­Ý»­Éáí ï³­ñ³­Ïáõ­ë³­ÉÇó ³Ý­Ï³­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ÇÝã ëá­ íá­ñ³­µ³ñ å³­ï³­ÑáõÙ ¿ Ç­Ù³ë­ïáõÝ Ç߭˳­ÝÇ Áݹ­¹Ç­Ù³­Ëáë­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ²Ûë åá»­Ùáí ëϽµÝ³­íáñ­íáõÙ ¿ ѳ­Ûáó ѳݭ·³­íáñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõ­ ÝÁ, ÇëÏ ÙÛáõë ϳñ¨áñ ù³Û­ÉÁ ϳå­íáõÙ ¿ ÝÛáõ­ÃÇ Ñ»ï: ²ëï­í³­Í³­ßáõÝ­ãÁ ÙÇßï, ¨ ØÇç­Ý³­¹³­ñáõÙ ³­é³­í»É ¨ë, ѳ­Ù³ñ­í»É ¿ ¶Çñù ·ñáó, ³Õµ­Ûáõñ ³­Ù»­Ý³ÛÝ ·Ç­ï»­ÉÇ­ùÇ ¨ Ç­Ù³ëï­Ýáõí۳Ý, ݳ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñáí ѳ­ñáõëï µ³­é³Ù­ï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ϳ­Õ³­å³ñ­Ý»ñ ¿ ïí»É, Ýñ³ û­Ù³­Ý»­ ñáí ÍÝí»É »Ý ï³ñ­µ»ñ ·ñ³­Ï³Ý áõ Ïñá­Ý³­·áñ­Í³é­Ý³­Ï³Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­ ÍáõÃ­Û³Ý ï»­ë³Ï­Ý»ñ, Ýñ³ ß³ï ·ñù»ñ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ٻϭݳ­µ³Ý­í»É »Ý: ´³Ûó áñ Çñ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ Ù»ç ³ÛÝ í»­ñ³­ ÷áË­íÇ` »Ý­Ã³ñÏ­í»­Éáí áõ­ñáõÛÝ ¨ ³ÛÉ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ëϽµáõÝù­ Ý»­ñÇ, ë³ Ñ³­í³­Ý³­µ³ñ Ñݳ­ñ³­íáñ ¿ ÙdzÛÝ ÙïùÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñ³­Ï³Ý ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý å³Û­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý µ³ñÓñ ÑÝã»­Õáõí Û³Ý ãѳ­í³Ï­ÝáÕ ³Ûë ·áñ­ÍÇ ·ñ³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇ­ßÁ, ѳݭ ·³­íáñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõ­ÝÇó µ³­óÇ, ¿­åǭϳ­Ï³Ý ß³ñ­ÅáõÝ å³­ïáõÙÝ ¿` ѳÛï­ÝÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ í»­ñ³­å³ï­ÙáõÙ­Ý»­ñáí: ػ筵»­ ñ»Ýù, û­ñǭݳÏ, ½·³­Û³­óáõÝó ½»­ÕáõÙ­Ý»­ñÇ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ å³­ñáõ­ ݳ­ÏáÕ Ñ³ï­í³Í­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ øñÇë­ïá­ëÇ Ë³­ã»­ÉáõÃ­Û³Ý ï»­ë³­ñ³­ÝÇó. ºõ ³­å³ ÇÝùÝ ³ñ­Ó³­Ï¿, Ç Ó»éë Ñûñ ³é­Ý¿ ½Ñá­·ÇÝ: î»­ë»³É Ñ³­ñÇõ­ñ³­å»ïÝ ¨ ½³ñ­Ù³­Ý³Ûñ í³ëÝ Ññ³­ßÇÝ. ¸³ñ­Ó³õ ¨ ѳ­õ³­ï³ó. ê³ ²ë­ïáõ­ÍáÛ ¿ñ ëïáÛ· áñ­¹ÇÝ: à­Ù³Ýù áñ ³Ý¹ ϳ­ÛÇÝ ¨ ·»­Õ³ñ­¹»³ÙµÝ Ëá­ó¿ÇÝ ¼ÏáÕ Î»­Ý³­ñ³­ñÇÝ, áõë­ïÇ µÕË»³ó ³Ý­ï³­Ý»­ÉÇÝ, ²­ñÇõÝÝ Ç Ù»­é»­ÉáÛ, ½áñ ã¿ Ñݳñ µÝ³­Ï³­ÝÇÝ, ºõ çáõñ Ç Ï»Ý­¹³­ÝáÛ` ëáëÏ Ûû­ñÇ­Ý³Ï ³­õ³­½³­ÝÇÝ… ¶ñÇ­·áñ س­·Çëï­ñá­ëÁ, ³Ûë­åÇ­ëáí, ϳñ¨áñ ù³ÛÉ Ï³­ï³­ñ»ó ·ñ³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ, µ»­ñ»ó í»­ñ³ÍÝÝ¹Û³Ý Ñ³Ý­ñ³­·Ç­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý ¨ Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­Ï³Ý Ñ³ë­ ï³­ïáõÙ­Ý»ñ: Ødz­Å³­Ù³­Ý³Ï ³Ûë ·áñÍ­ãÇ ÏáÕ­ÙÇó ѳݭ·³­íáñ µ³­Ý³ë­ ï»Õ­ÍáõÃ­Û³Ý ëϽµÝ³­íá­ñáõ­ÙÇó ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³-µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳ­óáõ­ÙÇó Ñ»­ïá, áñ ϳ­ï³­ñ»ó

¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ, ³ñ­í»ë­ïÇ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý-÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý, µÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï Ýñ³ ϳ­åÇ ï»­ë³­Ï³Ý-·áñͭݳ­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»ñ ¿ ï³­Éáõ ѳ­çáñ¹ Ýß³­Ý³­íáñ Ùï³­ÍáÕÝ áõ ·áñ­ÍÇ­ãÁ` Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë Æ­Ù³ë­ ï³­ë»­ñÁ:

Ðàì­Ð²Ü­Üºê ƭزê­î²­êºð ê²ð­Î²­ì²¶ Î۳ݭùÁ ¨ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ. 11-12-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ Ýß³­Ý³­íáñ ·Çï­Ý³­Ï³Ý ¿, ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³·»­Õ³­·»ï, Ù³­ï»­Ý³­·Çñ, µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ, Áݹ­ ѳݭñ³­å»ë ѳݭñ³­·Ç­ï³Ï »ñ¨áõÛÃ: ÌÝáõÝ­¹Á å»ïù ¿ »­Õ³Í ÉÇ­ÝÇ 11-ñ¹ ­¹³­ñÇ 40-50-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ, Áëï á­Ù³Ýó` ÍÝݹ³­í³ÛñÝ ¿ ²ñ­ó³­ ËÇ ö³­éÇ­ëáë ·Ûáõ­ÕÁ: ´³Ûó Ñá·¨áñ áõ µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñ»­É³­·áñÍ­Ù³Ý ûñ­ñ³Ý »Ý ²­ÝÇÝ áõ гխ峭ïÁ: гխ峭ïáõÙ ÑÇ٭ݳ­íáñ ÏñÃáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ó»É, Ýñ³ áõ­ëáõ٭ݳ­ï»Ý­ãáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó ¿ å³ïÙ­ íáõÙ. ݳ Ù³ï­Û³Ý­Ý»­ñáí ÷³Ï­íáõÙ ¿ ÙÇ ù³­ñ³Û­ñáõÙ ¨, »ñµ »ñ­Ï³ñ ų­ Ù³­Ý³Ï ³Ýó ¹áõñë ¿ ·³­ÉÇë, Ýñ³Ý ½³ñ­Ù³­ó³Í ѳñó­ÝáõÙ »Ý, û ÇÝ­ãáí ¿ ëÝí»É. óáõÛó ¿ ï³­ÉÇë Ó»­é³·­ñ»­ñÁ ¨ ³­ëáõÙ, û §ëñ³Ýù »Ý »­Õ»É ÇÙ Ï»­ñ³­Ïáõ­ñÁ ¨ ÁÙ­å»­ÉÇ­ùÁ¦: гխ峭ïÇó ٻϭÝáõÙ ¿ ²­ÝÇ, µ³­óáõÙ ¹åñáó, á­ñÁ Ù»Í Ñéã³Ï ¿ Ó»éù µ»­ñáõÙ, ³Ûë­ï»Õ ¹³­ë³­í³Ý¹­íáõÙ »Ý ÇÝã­å»ë Ïñá­Ý³³ëï­í³­Í³­µ³­Ý³­Ï³Ý, ³ÛÝ­å»ë ¿É µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ³­é³ñ­Ï³­Ý»ñ: Üñ³ ¹åñá­óÇ ¨ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ ·á­í»ë­ïáí »Ý Ëá­ëáõÙ Ñ»­ï³­ ·³­ÛÇ å³ï­ÙÇã­Ý»­ñÁ` ê³­Ùá­õ»É ²­Ý»­óÇÝ, ì³ñ­¹³Ý ²ñ¨»É­óÇÝ, ÎÇ­ñ³­Ïáë ¶³Ý­Ó³­Ï»­óÇÝ ¨ ³ÛÉù: Üñ³ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­ë»É ¿ ݳ¨ ѳñ¨³Ý ìñ³ë­ï³Ý. ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ Ï³ ³ÛÝ Ù³­ëÇÝ, áñ íñ³ó ¸³­íÇà ó­·³­íá­ ñÁ, áí §ëÇ­ñáõÙ ¿ñ Ñ³Û Åá­Õáíñ­¹ÇÝ, гխµ³­ïÇ Ñé»­ïáñ ÙÇ í³ñ­¹³­å»­ ïÇ, á­ñÇ ³­ÝáõÝÝ ¿ñ ê³ñ­Ï³­í³·, Ëáë­ïá­í³­ÝáõÙ ¿ñ ¨ ëï³­ÝáõÙ Ýñ³ ûñÑ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ¦: Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÁ »ñ¨áõÛíݻ­ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ñ µ³­ó³ï­ñ»É ݳ¨ µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí. û­ñǭݳÏ` íñ³ó »­åÇë­Ïá­åáë­Ý»­ñÁ Ýñ³­ÝÇó »Ý ѳۭó»É Åá­Õáíñ­¹Ç å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ï³­ñ³Í­í³Í §ÃéãáÕ íÇ­ß³­åǦ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý Ñ³­í³­Ý³­Ï³Ý µ³­ó³ï­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ê³ñ­ ϳ­í³­·Á ¹³ ³­ñ»É ¿ µÝ³­·»­ïÇ Ëá­ñÇ­Ù³­óáõí۳ٵ §ì³ëÝ ß³ñÅ­Ù³Ý ¨ ë³­ë³­Ýáõ­Ã»³Ý »ñÏ­ñǦ ³ß­Ë³­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç. §…àã »­Ã¿ íÇ­ß³å ¿ ÷á­ ßÇÝ Ù³­Ýá­õ³­Íáó Ç ÷á­Ãáñ­Ï¿ Ûû¹ë ˳­Õ³­ó»­Éáó, ³ÛÉ ÑáÕÙ ÇÝã ¿ åïáõï­ Ï»³É` å³­ï»³É ½ÙÇ­Ù»³Ùµù Éó»³É ÑáÕ­Ùáí Û»ñÏ­ñ¿­…ºõ áã ½³­ï³­ÝÇÝ ¨

áã Ëá­ïá­ñÇÝ Ç ÙÇ­Ù»³Ýó, ÙÇÝã¨ Ç µ³ñÓ­ñáõ­ÃÇõÝ û­¹áÛ¹ í»ñ­ÝáÛ, ³ÛÝ­å¿ë »ñ¨Çݦ: øÝݳ­Ï³Ý ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝÝ áõ ¹ñ³ ·Ç­ï³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõ­ ÙÁ ³Ûë Ù»Í Ùï³­Íá­ÕÇ ¿áõíÛáõÝÝ ¿, ÇÝ­ãÁ ¨ ³Ù­ñ³åÝ­¹»É ¿ Ýñ³ µ³ñÓñ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ³­Ù»­Ýáõñ, µ»­ñ»É ׳­Ý³ã­í³Í Ç­Ù³ë­ï³­ë»­ñÇ áõ ٳݭ ϳ­í³ñ­ÅÇ Ïá­ãáõÙ: ì³Ë­×³Ý­í»É ¿ 1129 Ã. ¨ Ñáõ­Õ³ñ­Ï³­íáñ­í³Í ¿ гխ µ³­ïÇ í³Ý­ùáõÙ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ µ³½­Ù³­Å³Ýñ áõ µ³½­Ù³­µá­í³Ý­¹³Ï ¿. ·ñ»É ¿ ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ, áñ ³Ù­µáÕ­çáõí۳ٵ Ù»½ ãÇ Ñ³­ë»É, ³­Õ³Ý¹­Ý»­ñÇ ¹»Ù áõÕÕí³Í ·áñ­Í»ñ, µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý »ñ­Ï»ñ, ij­Ù³­Ý³­Ï³·­ñáõ­ ÃÇõÝ` ²­¹³­ÙÇó ÙÇÝ㨠íñ³ó »­Ï»­Õ»­óáõ µ³­Å³­Ýáõ­ÙÁ, Ù³­Ã»­Ù³­ïǭϳ­ Ï³Ý áõ ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý »ñ­Ï»ñ, ïá­Ù³­ñ³­Ï³Ý ·áñ­Í»ñ (ݳ Ñ³Û ³­Ù»­Ý³Ý­ß³­Ý³­íáñ ïá­Ù³­ñ³­·»ïÝ ¿, áí ѳۭϳ­Ï³Ý ß³ñ­Å³­Ï³Ý ïá­ Ù³­ñÁ ¹³ñÓ­ñ»ó ³Ý­ß³ñÅ), ¨ í»ñ­ç³­å»ë` ѳÛï­ÝÇ §´³Ý Ç­Ù³ë­ïáõ­ û³Ý…¦ åá»­ÙÁ: ´á­Éáñ ³Ûë »ñ­Ï»­ñÁ áõ­Ý»­ó»É »Ý ݳ¨ ϳñ¨áñ ·áñͭݳ­ Ï³Ý ³ñ­Å»ù ¨ áõÕ­ÕáõíÛáõÝ, ½·³­ÉÇá­ñ»Ý ϳå­í»É »Ý Ýñ³ ѳ­ë³­ñ³­Ï³­ Ï³Ý ¨ ٳݭϳ­í³ñ­Å³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ñ»ï: ØÇßï ê³ñ­Ï³­í³­·Á ·ñáõÙ ¿ ѳ­í³­ë³­ñ³Ï­ßÇé ¹³­ïá­ÕÇ, »ñ­µ»ÙÝ Ý³¨ µ³­Ý³­íÇ­×á­ÕÇ ¹Çñ­ ù»­ñÇó, á­ñÝ ³­Ù»­Ýáõñ Ñ»­ï³­Ùáõï ¿ ×ßÙ³ñ­ïáõí۳­ÝÁ: Üñ³ å³Ñ­í³ÍùÝ ³Û¹­åÇ­ëÇÝ ¿ ³Ý­·³Ù ³­Õ³Ý¹­Ý»­ñÇ ¹»Ù. §´³Ûó ½³ñ­Ù³­Ý³É ÇÝÓ ¨ ϳ­ñÇ ÛáÛÅ` ÿ ½Ç³±ñ¹­áã ½³ñ­Ñáõ­ñÇÝ ëïáõ­ÃÇõÝ á­Ù³Ýù Ç íϳ­Ûáõ­ÃÇõÝ ×ßÙ³ñ­ ïáõ­Ã»³Ý Ç Ý»ñùë µ»­ñ»É¦,- ·ñáõÙ ¿ §Ð³­Ï³­µ³­Ýáõ­ÃÇõÝ Ñݳ­·Ç­ï³­Ï³Ý¦ ³ß­Ë³­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç: ´ÝáõÃ­Û³Ý ËáñÝ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ ¨ µÝ³­Ï³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ Ù³­ëÇÝ ×ßÙ³­ ñÇï ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»­ñÁ Ûáõ­ñá­íÇ Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ, û ÇÝ­ãáõ ų­ Ù³­Ý³­ÏÇ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñÇ Ó­¨³­Ï»ñ­åáõ­ÙÁ åÇ­ïÇ Ï³­ï³­ ñ»ñ Ñ»Ýó Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÁ §²­ë³­ó»³É µ³Ý Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ý Ç å³ï­×³éë ½µû­ë³­Ý³ó ³é Ó³·Ý áñ ½³­Õû­Ã³­Ýá­ó³õ Ýá­ñ³ ×éá­õá­ Õ¿ñ ù³Õó­ñ³­Ó³ÛÝ áñ Ïá­ãÇ ê³­ñ»Ï¦ Ýß³­Ý³­íáñ »ñ­ÏáõÙ: ¶Ç­ï³­·»­ Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý åá»Ùáõ٠ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý áõ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ÙïùÇ ³­é³­çÁݭó­óÁ, ³Ý­·³Ù Ñ»­Õ³ßñ­çáõ­ÙÁ å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáÕ Éáõñç ³­ë»­ÉÇ­ùÁ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ¹Ûáõ­ñ³­Ù³ï­ã»­ÉÇ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí Û³Ùµ: Üϳï­í»É ¿, áñ §ëá­÷»ë­ïÇ ÙÇïù¦ áõ­Ý»­óáÕ ·áñ­ÍÇ­ãÁ ·Ç­ï³­Ï³Ý Ëá­ÑáõÝ ³­ë»­ÉÇ­ùÁ ϳ­ñá­Õ³­ó»É ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»É §½í³ñ­×³­ÉǦ Ó­¨Ç Ù»ç, ¨ ²­ÉÇ­ß³­ÝÇ ¹Ç­åáõÏ Ó­¨³­Ï»ñå­Ù³Ùµ` ³ÛÝ §ÇÝã áñ ĺ ¹³­ñáõÝ Ù»ç ëÏë³Ý »í­ñá­å³­óÇù` ÇÝ­ùÁ Ù»­ï³­ë³­Ý»­ñáñ­¹ÇÝ ëÏë»ñ ¿¦: ØÛáõë ÏáÕ­ÙÇó, ·Ç­ï³­Ï³Ý-÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý Éáõñç ËݹÇñ Éáõ­Í»­

Éáõ Ïáã­í³Í ³Ûë ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ¨ Ýñ³­ÝáõÙ û·­ï³­·áñ­Í³Í ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³Ý­ùÁ` ê³­ñ»Ï (ë³ñ­Û³Ï) Ãéãáõ­ÝÇ áõ µ³­Ý³ë­ ï»Õ­ÍÇ ïñ³­Ù³­Ëá­ëáõíÛáõ­ÝÁ, å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáõÙ »Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ å³ï­×³­é³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÁ ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáõ ¿ µÝáõíÛáõ­ÝÇó ëá­íá­ñ»­Éáõ, µÝáõíÛáõ­ÝÁ ³ñ­í»ë­ïÇ ÝÛáõà ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ·³­Õ³­÷³ñÝ áõ Ù»­Ãá­¹Á: ²Û¹ ³­ë»­ÉÇ­ùÁ Ý峭ﳭϳ­Ñ³ñ­Ù³ñ ¿ ¹³ñÓ­Ýáõ٠ϳ­éáõó­í³Í­ ùÇ Ù»ç ï»­ë³­Ï³Ý ¹ñáõÛ­ÃÇ (û­½Ç) - ѳ­Ï³¹­ñáõÛ­ÃÇ (³Ý­ïǭû­½Ç) - ѳ­ Ù³¹­ñáõÛ­ÃÇ (ëÇݭû­½Ç) »­é³­Ùdzë­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ϳ٠³Ûë ¹»å­ùáõÙ` µÝáõí Û³Ý áõ µÝ³­Ï³­ÝÇ ËáñÑñ­¹³­ÝÇß ë³ñ­Û³­ÏÇ »ñ­·Á ¨ Ýñ³­ÝÇó áõ­ë³­Ý»­Éáõ ³­é³­ç³ñ­ÏÁ - ÷á­Ë³­¹³ñÓ Ñ³­Ï³­×³­éáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ` ·Ç­ï³­Ï³Ý áõ Ñá­·»­ µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí - í»­×Ç ïñ³­Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ù­÷á­÷áõ­ÙÁ` ë³ñ­ Û³Ï-µÝáõÃ­Û³Ý Ñ³Õ­Ã³­Ý³­Ïáí: äá»ÙÝ ëÏëíáõÙ ¿ ë³ñ­Û³­ÏÇ Ç­ñ³­Ï³Ý áõ Ëá­ëáõÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ù³Ùµ. ²ñ­ÃáõÝ ¨ ½á­õ³ñ­ÃáõÝ ÃéãáõÝ ÑëÏáÕ ¨ µ³ñ­µ³­éáÕ, ²Ý­¹³­é³­ë¿ñ Ùdzۭݳ­Ï»³ó ¨ Ó»é­ÝÁÝ­¹»É ѳ٭µáõ­ñ³­ë¿ñ. γݭãáÕ ¨ ϳñ­Ï³­ãáÕ, ××á­õáÕ Ó³Û­ÝÇõ å³ß­ïû­Ý³­ë¿ñ… ì»­ñ³ÍÝݹ­Û³Ý á­·áõ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝÝ ³ÏݭѳÛï ¿ ³­é³­çÇÝ ïá­ Õ»­ñÇó áã ÙdzÛÝ Ýñ³­Ýáí, áñ áõ­ëáõ­ó³­Ý»­Éáõ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ í»­ñ³­å³Ñ­íáõÙ ¿ µÝáõí۳­ÝÁ, ¨ Ãéãáõ­ÝÇ »ñ­·áí Ñdz­ó³Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ïáã ¿ ³­ÝáõÙ` § ºÏ áõ­ëá ÇÝÓ ½Ç ͳ­Ý»³Ûó Ïǭ볭ϳ­ï³ñ Ç­Ù³ë­ï³­ÏÇë¦, ¨ ·Ç­ï³Ï­óáõÙ ¿, áñ Ù»­ÍÇ áõ ÷áù­ñÇ, ѳÛï­ÝÇ áõ Ýáñ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ, ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ë³é­Ý³ß­÷áà å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ, ³Ûɨ ³ÛÝ å³ï­×³­éáí, áñ »ñ¨áõÛ­ÃÇ-Ï»ñ­å³­ñÇ Ç­ñ³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ µ³­ó³­Ñ³Û­ïáÕ ¿­åÇ­ï»ï­Ý»­ñÁ (ϳݭãáÕ, ϳñ­Ï³­ãáÕ, ³Ý­ï³­é³­ë»ñ, Ó»é­ ÝÁÝ­ï»É ¨ ³ÛÉÝ) ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õáõí Ûáõ­ÝÇó ÙÇ Ï³ñ¨áñ ³­é³­çÁݭóó. ë³ñ­Û³ÏÝ ³Ûë­ï»Õ ¹³é­ÝáõÙ ¿ áã û µÝáõÃ­Û³Ý Ï³Ù áñ¨¿ »ñ¨áõÛ­ÃÇ ÙÇë­ïǭϳ­Ï³Ý á­·áõ ËáñÑñ­¹³Ý­ß³­ÛÇÝ ÏñáÕ` Çñ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý í»­ñ³­ó³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ³ÛÉ Ãéãáõ­ÝÇ ×Çßï áõ µÝ³­Ï³Ý ³Ûë å³ï­Ï»­ñÇ Ù»ç Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï ³Ù­÷á÷­íáõÙ ¿ Ý»­ñ³Ýӭݳ­ ϳ­Ý³ó­í³Í Ù³ñ­¹áõ (³ñ­ÃáõÝ, Ùdzۭݳϭ۳ó, å³ß­ïá­Ý³­ë»ñ, Ëá­Ñ»Ù, ³Ý­Ù»ñÓ áõ Ù»ñ­Ó³­íáñ, ˳ݭ¹³­Õ³­ïáÕ áõ áÕ­µ»ñ­·³Ï ¨ ³ÛÉÝ) Ó·ïáõ­ÙÁ: ܳ µÝáõÃ­Û³Ý ¨ Ù³ñ­¹áõ, µÝ³­Ï³­ÝÇ ¨ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÇ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÙÝ ¿, ¨ ¹³ Ùá­ï»ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹-µÝáõíÛáõÝ »½­ñ»­ñÁ, ¹³é­ÝáõÙ ì»­ñ³ÍÝÝ­¹Ç ·»­Õ³­·Ç­ïáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ùÁ: ê³ñ­Û³­ÏÇó ëá­íá­ñ»­Éáõ 峭ѳݭçÁ ³ñ­¹»Ý ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ³Û¹ Ù»ñ­Ó»­ óáõ­ÙÁ å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáÕ ¿ë­Ã»­ïǭϳ­Ï³Ý »ñ¨áõÛ­ÃÇ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ÁݭóóùÝ

¿, ³Ý­ßáõßï, µ³ñ¹ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç: ²Ûë »­ñ»ù á­ñ³Ï­Ý»­ ñÇ` ѳ­í³­ë³­ñ³­½áñ ѳ­Ù³­Ï»­óáõíÛáõ­ÝÁ µ³½­Ù³­Ëáë »ñ¨áõÛà ¿: Âéãáõ­ ÝÇ Ýϳ­ñ³­·ÇñÝ áõ µÝáõÃ­Û³Ý ³­½³ï Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý Ù³ñ­ ¹áõÝ ¹»­åÇ Ç­ñ»Ýó ï³­Ý»­Éáõ ÇÝù­Ý³­Ï³ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ. 㿱 áñ ³Ý­ï³­é³­ ë»ñ áõ »ñ­·»­óÇÏ Ùdzۭݳ­Ï»­óáõí۳ٵ ûÅï­í³Í ë³ñ­Û³­ÏÁ ݳ¨ ³ñ­í»ë­ ïÇ Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ Ý³­Ë³­Ï»ñ­å³ñÝ ¿: ܳ å»ïù ¿ ³­é³Ýӭݳó­íÇ ¨ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íÇ Ï³­ï³­ñ»­É³­ïÇ­åÇ ¹»­ñáí, ÇÝã­å»ë µÝáõÃÛáõÝÇó áõ Ç­ñ³­ ϳÝáõÃÛáõÝÇó ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳó­í³Í ¨ Ó­¨Ç Ù»ç ϳ­ï³ñ­Û³É ¿ ³ñ­í»ë­ïÁ. ²½­·³õ ÃéãáõÝ Ù»½ í¨³­õáñ, Ç çáõñó µÕË»³É Áݹ Ñá­Ù³­ë»éë, ´³Ûó ﻭ볭ϳõ ¹áõ ³Ý­ç³­ï»³É Áݹ ÷³­Ý³­ùÇë ¨ ³ÝÝ­ß³Ýë. …²ÛÉ Áëï ³Ý­ÓÇÝ »ë ù³­ç³­í³ñÅ, µá­Éáñ Ù³­ë³Ùµ ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³õ¹, Êá­Ñ»Ù ¨ áÕ­ç³­ËáÑ, Ç­ñ³­õ³­óÇ ¨ ù³­ç³­ëÇñï. ÆëÏ ³­ñá­õ»ë­ïÇõ ¹áõ »­ñ³­ÅÇßï ³­Ù»­Ý³Ñ­Ý³ñ, ³Ý­í³ñ­¹³­å»ï. ÆÝù­Ý³­µ³õ ¨ ÇÝù­Ýáõ­ëáõÙÝ, í³Û­ñ³µ­Ý³Ï ¨ ³Ý­ù³­Õ³ù, ²Ý­Ù»ñÓ ¨ Ù»ñ­Ó³­õáñ, áõ­ñ³­Ë³­ñ³ñ Éë³­ëÇ­ñ³ó, ê³ëï­Ï³­Ëûë ¨ ѳñ­Ã³­í³ÝÏ, ˳ݭ¹³­Õ³­ïáÕ ¨ áÕ­µ»ñ­·³Ï, Ðñ³­Ù³­ÛáÕ ¨ á­Õá­ùáÕ, ½Ëñ³­ï³­Ï³Ýë Ý»­ñ³¹­ñáÕ. êå³é­Ý³­óáÕ ¨ Ñ»­½³­Ëûë, ··á­õáÕ, Ïá­ãáÕ ¨ Ññ³­Å³­ñáÕ… ²Ûë µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ­Ý»­ñÁ, áñ »ñ¨áõÛ­ÃÇ Ù»ç ß³ï »Ý Ñáõ­ßáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ ÛÇ­ÝÁ, Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï ³ñ­í»ë­ïÇ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ »Ý ¨ ¹»é ëϽµÇó Ù»Í ã³­÷áí Ñáõ­ßáõÙ »Ý µÝáõíÛáõÝ-³ñ­í»ëï-Ù³ñ¹ ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ²ÛÝ­ å»ë áñ, å³ï­Ï»­ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñ³­Ï³Ý »½­ñ»­ñÁ (ëå³é­Ý³­óáÕ ¨ Ñ»­½³­Ëáë, ··íáÕ-Ïá­ãáÕ ¨ Ññ³­Å³ñ­íáÕ, ϳ­Ï³­ÝáÕ ¨ Ëݹ³­óáÕ, ³Ý­Ù»ñÓ ¨ Ù»ñ­ Ó³­íáñ), µ³­Ý³­Ï³Ý »ñ¨áõÛ­ÃÇ Ý»­ñ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Ù»ç ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï »ñÏ­íáõíÛáõ­ÝÁ ½·³ó­Ý»­Éáí ѳݭ¹»ñÓ, ݳ¨ ϳñ¨áñ Ëáñ­Ñáõñ¹ áõ­Ý»Ý` áñ­å»ë ÑÇ٭ݳ­íáñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ: ê³ ÷³ë­ïá­ ñ»Ý ¹ñáõÛÃÝ ¿, áñ ѳ­Ï³¹­ñáõÛ­ÃÇ Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý áõ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý µ³½­Ù³µ­ÝáõÛà á­ñ³Ï­Ý»­ñáí Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ å»ïù ¿ Ëá­ñ³ó­íÇ` ѳݭ·»ó­ Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ·Ç­ï³­Ï³­Ýá­ñ»Ý Ç­Ù³ëï ëï³­ó³Í ѳ­Ù³¹­ñáõÛ­ÃÇÝ: ⿱ áñ ³Ûë Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý »ñ­ÏÁ áã ÙdzÛÝ ¹Ç­¹³Ï­ïÇÏ, ³Ûɨ ·Ç­ï³­Ï³Ý ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý É³­í³­·áõÛÝ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñÇó ¿: г­Ï³¹­ñáõÛ­ÃÁ ïñ³­Ù³­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý Ù»ç µ³ñ¹ Áݭóóù ¿ ëï³­ ÝáõÙ, ù³­ÝÇ áñ Ñ»­Õ³ßñ­çáõ­ÙÁ Ùdzݭ·³­ÙÇó ãÇ Ï³­ï³ñ­íáõÙ, ³ÛÝ ¹»é¨ë ­ùá­Õ³ñÏ­íáõÙ ¿ áõ­ëáõ­ó³­Ý»­Éáõ ÁÝ­¹áõ­Ý³Ï ë³ñ­Û³­ÏÇ ÇÝã-ÇÝã ³­éûñ­Û³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ùµ, áñ ù³ÛÉ ³é ù³ÛÉ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íÇ Ñ³Õ­Ã³­Ý³­ÏÇ Ýñ³ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ, ϳ­Ûáõ­Ý³­Ý³ áõ­ëáõó­Ù³Ý Áݭóó­ùÁ, ³Ù­ñ³­Ý³ ·Ç­ï³206

Ñ»­Õ³ßñ­çáÕ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ: êá­íá­ñ³­Ï³Ý Ãéãáõ­ÝÁ ³­é³ÛÅÙ ¹»é ϳ­ñáÕ ¿ ÉÇ­ Ý»É Ý³¨ §²ÝÝ­ß³Ý »Õ­Ï»­ÉÇ ¨ ³Ý­å³­ïÇõ ÷³­é³­íá­ñ»³É¦` ãݳ­Û³Í ß³ï á­ñá­ß³­ÏÇ ¿ ݳ¨ Ýñ³Ý áõÕÕ­í³Í Ëݹñ³Ý­ùÁ. ²Ý­Ûû¹ Ó³Û­ÝÇõ í³ñ­¹³­å»­ï»³, ¨ ëï³­óÇñ ½Çë ³­ß³­Ï»ñï. ¼Ç ѳ­ïáõ­óÇó ù»½ ÷á­Ë³­ñ¿Ý Áݹ áõ­ë»­ÉáÛ Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³ÝÝ: ²­Ñ³ ³Ûë ѳ­Ï³­ëáõíÛáõ­ÝÁ Çñ µ³­Ý³­íǭ׳­ÛÇÝ ÑÇÙ­ùáõÙ Ýå³­ï³Ï áõ­ ÝÇ ß»ß­ï»­Éáõ ݳ¨ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ-Ù³ñ­¹áõ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ϳñ¨á­ ñ»­Éáõ Ýñ³ ³Ýӭݳ­Ï³Ý ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ: ºí Áݹ·Í­íáõÙ ¿ í³ñ­¹³­å»­ ïÇÝ ã³­ß³­Ï»ñ­ï»­Éáõ ÷³ë­ïÁ, á­ñÇ Ù»ç ¿ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÇ Ñ³­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý Ç­Ù³ëï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ: ê³ñ­Û³­ÏÇ ïí³Í å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ Ñ»Ýó ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¹áõñë ·ïÝíá­ÕÇ ËáëùÝ ¿. ݳ ÝßáõÙ ¿, û ÇÝ­ùÁ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ßñ糭ݳϭݻ­ñáõ٠û­å»ï áñ¨¿ û·­ï³­í»ï µ³Ý ãÇ ³­ñ»É, µ³Ûó Ó·ï»É ¿ Ñ»­éáõ å³­Ñ»É Ç­ñ»Ý Ù»Õ­ù»­ñÇó, ³ß­Ë³­ï»É ¿ ѳ­ñ³­½³ï ÙÝ³É µÝ³­Ï³­ÝÇÝ, ã»Õ­Í»É Ýñ³ ³­Ý³­Õ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ý»É Çñ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ áõ ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ: ²­Ñ³ û ÇÝãÝ ¿, áñ Çñ û­ñÇ­ ݳ­Ïáí ݳ Ïáõ­½»­Ý³ñ ÑÇ­ß»ó­Ý»É Ù³ñ­¹áõÝ ¨ ëá­íá­ñ»ó­Ý»É. àã Ù»­Õ³Û, áã Ù³­Ñ³­ó³Û, áã Ïá­ñáõ­ëÇ ½áñ Áݭϳ­É³Û. ¼³­õ³Ý¹Ý å³­Ñ»­óÇ ¨ ïáõ­·³­Ý³ó áã ½·³­óÇ. âßÇ­Ý»­óÇ »ë ³ß­ï³­ñ³Ï, ½Ç Ûᷭݳ­ÏÇ ¹³ñ­Ó»³É Ù»­Õ³Ûó, γ٠Áݭϳ­É³Ûó ½å³­ïáõ­Ñ³ë ÝÙ³­Ý³­å¿ë µÝ³­õá­ñ³ó¹. ØÇáÛ ßñÃ³Ý ¨ µ³ñ­µ³­éáÕ, µ³½­Ù³­ï»­ë³Ï µ³­Å³­Ý»­ÉáÛ, ¼ã³ñ ϳ­Ù³óÝ ÙÇáõ­ÃÇõÝ, ÝÙ³­Ý³­å¿ë å³ñ­ë³­õ»­ÉÇ, öá­Ë³­¹³ñ­Ó»É Ûá㠵ݳ­õáñ, Áëï Ù»­Õ³­Ý³óÝ ß³­Ñ»ó­Ù³Ý: ²ñ¹ ϳ­óÇ Ç µÝ³­Ï³­ÝÇÝ, á­ñáÛ å³ñ·¨Ý­ ¿ Û³Ûï­Ýáõ­ÃÇõÝ: ê³ñ­Û³­ÏÇ ³Ûë å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ, á­ñÁ Ýñ³ ³­é³­çÇÝ ËáëùÝ ¿, Ùáõï­ùÁ, ÝáõÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï µÝ³­Ï³­ÝÇÝ Ñ³­ñ³­½³ï Ùݳ­Éáõ ѳ­í³­ï³Ù­ùÇ ³­é³­çÇÝ ¹ñë­¨á­ñáõÙÝ ¿: ¸á·­Ù³­ÛÇ á­ñáß Ñ³­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ ÉÇ­Ý»­Éáí` ³ÛÝ Ùdzݭ·³­ ÙÇó ãÇ ÁÝ­¹áõÝ­íÇ áñ­å»ë ³­Ý³­é³ñ­Ï»­ÉÇ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝ. Ýñ³ ¹»Ù å»ïù ¿ µ³­Ý³­íÇ­×Ç ³Ý­·³Ù ëá­íá­ñ»­Éáõ å³ï­ñ³ë­ï³­Ï³Ù Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ, ¨ ÙÇç­ Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý »­ñ³Ý·­Ý»ñ Ý»ñ­Ùáõ­Í»­Éáí, áñ­å»ë ׳ñ­ï³­ë³­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ññ³­ß³­ÉÇ ·Ç­ï³Ï, ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÇ Ù»ç ¨ë ­åÇ­ïÇ å³Ñ­å³­ÝÇ ãÑëï³­Ï»ó­í³Í ³­Ýá­ñá­ßáõíÛáõ­ÝÁ, û­å»ï ³ñ­¹»Ý ³­Ù»Ý ÇÝã å³ñ½ ¿ ÃíáõÙ: 곭ϳÛÝ ³Û¹ µ»­Ïáõ­ÙÁ ¹»é å»ïù ¿ ßÕ³ñ­ß³­íáñ­íÇ Ý³¨ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ïí³Û­ï³Ýù­Ý»­ñáí` Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳխó­Ñ³­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ×³­Ý³­å³ñ­Ñáí ³­í»­ÉÇ ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáõ ³ñ¹­Ûáõ­Ý³­í»­ïáõíÛáõ­ÝÁ: Âéãáõ­ÝÇ

ÏáÕ­ÙÇó §å³ï­×³é µ³½­Ù³Ý­õ³· »­Õ³­Ý³­Ï³óݦ-Á µÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ϳ­ å»­Éáõ ëËñ³Ý­ùÁ ß÷á­Ã»ó­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇÝ` §îñïÙ»­ó³Û ¨ ½á­õ³ñ­ ׳­ó³Û Ç Ù¿ç »ñ­ÏáõóÝ å³­ß³­ñ»³É¦: Ðá­·»­µ³­Ýá­ñ»Ý ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ ³­é³­çÇÝ óÝóáõ­ÙÁ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ÍÝáõÙ ¿ ѳ­Ï³­×³­é»­Éáõ û­Ïáõ½ ï³­ñ»­ñ³­ÛÇÝ Ó·ïáõÙ, ¨ §³­ñá­õ»ë­ïÇõ »­ñ³­ÅÇßï ³­Ù»­Ý³Ñ­Ý³ñ¦ ë³ñ­Û³­ÏÇ §Ï³Ý­ãáÕ áõ ϳñ­Ï³­ãáÕ »ñ·¦-Á ÑÇ­Ù³ ³ÛÉ Ï»ñå ¿ Áݭϳɭ íáõÙ. §²­Õ³­Õ³­Ï³õ ½Çë Ó³ÝÓ­ñ³­óáÛó, ¨ ãû·­ï»­ó³Û Ç ËáÏ­Ù³­Ý¿Ý¦: Ø»Í ×ßÙ³ñ­ïÇ á­ñáÝ­Ù³Ý ×³­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ³­Ýá­ñáß áõ Ñá­·»­Ï»­ Õ»ù íǭ׳­ÏÁ, ѳ­Ï³­¹Çñ »½­ñ»­ñÇ ³Ý­Ñ³ßï ѳ­Ù³¹­ñáõ­ÙÁ ³ñíݳó­ÝáõÙ »Ý ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ »É¨¿­çáõÙ­Ý»ñ ³Ý­Ñ³­ïÇ Ñá­·»³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ: ºí ÙdzÛÝ Ëéá­í³­ñ³ñ ѳßï­íá­Õ³­Ï³Ý »­ñ³Ý­·áí ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ Ëáë­ïá­í³­ÝáõÙ Çñ ¹Åí³­ñÇÝ Ý³­Ñ³Ý­çÇ µ³­Ý³­Ï³Ý ³ÝÑ­ñ³­Å»ß­ïáõíÛáõ­ÝÁ. §Ú³­Ýá­õ³­Ý¿ñ ½Ý³ Ïá­ã»­óÇ ¨ Ëû­ë»­ó³Û ¹³­ï³ë­ï³­Ý³õ¦: º­Ã» ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó ϳ ѳ­×»­ ÉÇ ½·³­óáõÙ, áñ ³­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ áõ­ëáõó­Ù³Ý ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÇ ³ë­ïǭ׳­Ý³­ Ï³Ý å³ñ­½á­ñá­ßáõ­ÙÇó, ³­å³ ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó í³ë­ï³­ÏÇ ³Û¹ ³Ý­¹áñ­ñÁ ÷á­ÃáñÏ­íáõÙ ¿ ݳ­Ñ³Ý­çÇ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÇó: ²Ûë ¨ Ñ»­ï³­·³ ³Ù­µáÕç Áݭóó­ùáõÙ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÁ áã ÙdzÛÝ ·Ç­ï³Ñ³­ë³­ñ³­Ï³­ Ï³Ý ÙïùÇ Ýá­ñ³­ñ³­ñáõíÛáõÝ ¿ µ»­ñáõÙ, ³Ûɨ µ³­Ý³­í»×-»ñÏ­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý Ù»ç ëï»Õ­ÍáõÙ ¿ ×ßÙ³­ñÇï Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ß³ñ­ÅáõÙ` ÙÇßï ѳë­Ý»­Éáí Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ù³Ý: î»­ë³­Ï³Ý µá­í³Ý­ ¹³­ÏáõíÛáõÝ áõ­Ý»­óáÕ ½ñáõÛ­óÁ ϳ­éáõó­íáõÙ ¿ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Ùá­½Ç㠳ݭóáõÙ­Ý»­ñáí. ²­ë»Ù, ÁÝ­¹¿±ñ ­¹áõ ½Çë Ý»­Õ»ë, ½Ëáñ­Ñ»­óáÕë Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ý. àõ­ßÇ Ùï³óë Ç­Ùáó Û³Õ­Ã»ë ³Ý¹­É³­ÏÇ ××á­õá­Õáõ­Ã»³Ùµ. ÊáñÑñ­¹áóë ³Û­É³Û­Éáõ­Ã»³Ùµ, ½¹»­·»­ñ³Ýë ³é­Ý»ë ³Ý­ß³Ñ. ÈÝáõë ½³­Ï³Ýçë Ëéá­íáõ­Ã»³Ùµ, ½ÙÇïë óñáõùë áõ­Ý³Û­Ýáõ­Ã»³Ùµ: ì³ëÝ á­ñáÛ ëÇñïë ³ñ­ï³­µ»­ñÇÝ, áã Û³­Ù»­Éáí ³é Çë ÇÝ­ù»³Ý, ì³­½»Ý ³ñ­ï³ùë ǵñ¨ Áݹ Í»ñåë ¨ µÝ³õ ³ñ­·»É áã áõ­Ý»­Éáí: Ðá­·»­Ï³Ý ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ »ñ­ÏÁÝï­ñ³Ý­ùÁ Ëá­ñ³­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ù»ç, ù³­ÝÇ áñ §Æ ·ÇõïÝ ùá ÷áõ­Ã³Ù ¨ ½·ï»³ÉÝ Ùá­é³­Ý³Ù¦. ݳ ³­Ï³­ Ù³ ëïÇå­í³Í ¿ ϳë­Ï³­ÍÇ ï³Ï ³é­Ý»É ݳ˭ÏÇÝ Ç­Ù³ëï­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÁ, ·Ç­ïÇ, áñ Ýá­ñÇ µ»­ñ³Í ³­é³­çÇÝ µ³ñ­¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ å³ñ­ï³­íáñ ¿ Çñ ³Ý­ÓÇ Ù»ç Ïñ»É, ëïÇå­í³Í ¿ ÑÇ­ß»ó­Ý»É, áñ Ñá·¨áñ-µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­ ï³­ñ»­ÉáõíÛáõÝÝ ¿ ³­é³ç­Ý³­ÛÇÝ, ¨ ¹ñ³ ѳ­Ù³ñ Ù³ñ­¹Á å³ñ­ï³¹ñ­í³Í ¿ §¼Ï³ñ¨áñëÝ Ùá­é³­Ý³É, á­ñáí ³å­ñÇ ³ÝÓ ¨ Ù³ñ­ÙÇݦ: ´³­Ý³­í»­×Ç ÑÇÙ­ùáõÙ ¹Ý»­Éáí ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ×ßÙ³­ñÇï ¹ñáõÛ­ÃÁ` Ñ»­ï³­·³­Ûáõ٠ѳ­

ϳ­ëáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³ñ­ï³­óáÉ­Ù³Ý Ù»ç Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÁ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ëï»Õ­ ͳ­·áñ­Í³­Ï³Ý ·Ûáõ­ï»ñ ¿ ³­ÝáõÙ ëá­íá­ñ³­Ï³Ý áõ å³ñ½ Ãí³­óáÕ å³ï­ Ï»ñ­Ý»­ñáí ³Ý­·³Ù: ú­ñǭݳÏ` Çñ Ñá­·»­Ï³Ý Ý»ñ­Ñ³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ѳݭϳñÍ ßá­ß³­÷»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³­éûñ­Û³ ¹Ç­åáõÏ ÙÇ å³ï­Ï»­ñáí, á­ñáí Ý»ñ­ùÇÝ ³å­ñáõ­ÙÁ ï³­ÝáõÙ ¿ ¹»­åÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ ÙÇ­ç³­í³Ûñ. ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ Ñá­·»­íÇ­ ׳­ÏÇ ³­é³­ç³ó­ñ³Í óñí³­ÍáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨³Ý­ùáí ݳ ó­Ý³­ùÁ ó­÷áõÙ ¿ í»­ñ³ñ­Ïá­õÇÝ. ¼í»­ñ³ñ­Ïáõë ÇÝÓ Ñ³­Ùáõ­Ý³Ï ½³Ûë ³­ñ³­ñ»ñ ¹áõ ³Ý­åÇ­ï³Ý, ¼Ç Ç ùá µ³Ýë Áݹ ½µ³Õ­Ù³Ùµ Ý»ñ­Ï»³õ ë³ë­ïÇÏ ³Ûë Ù»­É³­Ý³õ: ²­Ñ³ ³Ûë ·Ç­ï³­Ï³Ý µ³­Ý³­í»­×Ç ¨ ¹Åí³­ñÇÝ Ñ³Õ­Ã³­Ñ³­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Ùá­½Çã ß³ñ­Åáõ­ÙÁ Ó­¨³­íá­ñáõÙ ¿ ѳ­Ï³¹­ñáõÛ­ÃÁ ϳ٠³Ý­ïǭû­½Á: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ËݹñáõÙ ¿ ë³ñ­Û³­ÏÇÝ å³­ï³ë­Ë³­Ý»É, û ÇÝ­ãá±õ ­Ý³ ¿É Ç­ñ»Ý ÝÙ³­Ý³­ÏÇó ÙÛáõë »ñ­·áÕ ÃéãáõÝ­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý, ¹³ë ³é­Ý»­Éáí µÝáõíÛáõ­ÝÇó, ãÇ ³å­ñáõÙ µÝáõÃ­Û³Ý ³­é³ÝÓ­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ³ÛÉ »ñ­·áõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³Ýó Ùá­ïÇÏ: ⿱ áñ` º­ñ³­ÅÇßïù »Ý ¨ Ýá­ù³, µ³Ûó ó³Ý­Ï³­ó³Ý ³­Ý³­å³­ïÇ, ¸³ß­Ý³­Ï³­Ý³óÝ Ýá­õ³­·ûù, ½µ³½­Ù³­í³ÛñëÝ ½³ñ­¹³­ñ»Ý. …²ëï ·³ë ÝëïÇë Ù»ñÓ ³é Çݨ ǵñ ³­ñá­õ»ë­ïÇõ ÇÝÓ Û³Ý­·³­ÏÇó, ´³½­Ù³­Õ»³õ »ñ­·³­ñ³­Ý³õ »­Õ³­Ý³­Ï»ë ¨ ϳ­ù³­õ»ë. Ðá­Ù»­ñ³­Ï³Ý ï³­ÕÇóë ã³÷ù ¨ ͳ­Ýáõ­ó»³É ÉÇ­ÝÇ µ³½­Ù³ó, à­ï³­Ý³­õáñ ¨ óáõ­ó³­Ï³Ý Áëï ù»ñ­¹á­Õ³óÝ ï»­ë³­ÏÇ: γ٠ÿ ¨ë­ ³­õ»­É³­·áÛÝ, áñ­å¿ë Ãá­õÇ ÇÝÓ ¹Ç­ïá­ÕÇë, ¼Ç í³ñ­ÅáõÙÝ ¨ ÏñÃáõ­ÃÇõÝ áã ų­Ù³­Ý¿ Ù»ñÓ ³é µÝáõ­ÃÇõÝ: ²Ûë­å»ë ³­Ñ³, ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ Ëá­ñÁ ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳ٵ Ç­ñ³ñ »Ý Ùá­ï»­Ýáõ٠ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý »½­ñ»­ñÁ (§²ëï ·³ë ÝëïÇë Ù»ñÓ ³é Çݨ ǵñ ³­ñá­õ»ë­ïÇõ ÇÝÓ Û³Ý­·³­ÏÇó¦), ïñ³­Ù³­Ëá­ëáõíÛáõÝÝ ³ë­ïǭ׳­Ý³­ µ³ñ ѳë­ÝáõÙ ¿ í³Ë­×³­ÝÇÝ: Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÁ ¹»é¨ë ­å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ µ³­ ݳ­í»­×Ç Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ÙÇÝ㨠áñ ÷³­ñ³ï­íÇ Ï³ë­Ï³­ÍÁ, ¨ ÑÇÙ­ ݳ­íáñ­íÇ áñ¨¿ ÏáÕ­ÙÇ Ñ³Õ­Ã³­Ý³­ÏÁ. ݳ ѳ­Ï³¹ñ­í»­Éáí ѳ­Ù³­Ó³ÛÝ­ íáõÙ ¿ ë³ñ­Û³­ÏÇ ¹ñáõÛ­ÃÇÝ, Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï »ñ­·³­ë³Ý ÃéãáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ïáõÙ §Ù»­Í³­·áí¦ »­ñ³­ÅÇßï­Ý»­ñÇ, á­ñáÝù ³Ý­·³Ù §Ýá­õ³­½»³É »Ý ³é Ýá­ùûù, áñù µÝ³­Ï³­Ý³õÝ »Ý å³­×áõ­×»³Éù¦, ¨ ëå³­ëáõÙ Ãéãáõ­ÝÇ å³­ï³ë­Ë³­ÝÇÝ: ê³ñ­Û³­ÏÇ ¨ Ù³ñ­¹áõ ѳ­Ù³­Ï»­óáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ïáí í»­×Ç Ý»ñ­ùÇÝ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ ѳݭ·áõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõ ËݹñÇÝ ¨ ¹³ µÝ³­Ï³Ý ¿: ê³ñ­ Û³­ÏÇ å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ »½­ñ³­Ñ³Ý­·áõ­ÙÁ ³Ù­÷á­÷áõÙ »Ý ѳ­Ù³¹­ñáõÛ­ÃÁ ϳ٠ëÇݭû­½Á, á­ñÁ ѳ­Ï³­¹Çñ »½­ñ»­ñÇ í»ñç­Ý³­Ï³Ý Ý»ñ­

¹³ß­Ý³­ÏáõÙÝ ¿: ²Ý­¹áñ­ñÇó ³­é³ç ëñíáÕ É³ñ­í³­ÍáõÃ­Û³Ý í»ñ­çÇÝ å³­ÑÁ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ù»Õ­ë³Ýù­Ý»­ñÇ ³Ý­½Ç­çáõÙ Ù»ñ­Ï³­óáõÙÝ ¿, áõñ Ïñá­Ý³ÙÇç­ Ý³­¹³ñ­Û³Ý ϳ­Ýá­ÝÁ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ¿. ÆÙ ¨ Ó»ñ ¿ ³Ûë ³ß­Ë³ñÑ Ûá­ñáõÙ ¨ ¹áõù »ù å³Ý¹Ë­ï»³É, ¸áõù ½Ó»ñÝ ïáõ­Å»­ó³Ûù í³ëÝ Û³Ýó­Ù³Ý ³é ²­ñ³ñ­ãÇÝ, ²ë­ïá­õ³­Íáõ­Ã»³ÝÝ ó³Ý­Ï³­ó³Ûù, ½áñ áõ­Ý¿Çù` ½³ÛÝ Ïá­ñáõ­ë»ù. Ú»ñ­ÏÇÝë »­É³­Ý»­Éáí Ù»ñÓ ³é ¹ÅáËë ëá­Õ³­ó¿ù, ²é ·»­ñ³­Ï³ÛëÝ ³Ù­µ³é­Ý³­Éáí Ïáñ­Í³­Ý»­ó³Ûù Ç ëïá­ñÇÝ í³Ûñë: Ø»­Õ³­íáñ Ù³ñ­¹áõ µ³­Ý³¹­ñ³Ý­ùÇó µ³­óÇ ë³ñ­Û³­ÏÇ ³Ûë ÏéÇ­íÁ áõÕÁÕ­ í³Í ¿ µÝáõÃ­Û³Ý ¨ µÝ³­Ï³Ý ½³ñ­·³ó­Ù³Ý Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ Ù³ñ­ ¹áõ ³­í»­ñÇã ÙÇ­ç³Ù­ïáõí۳ٵ ˳­Ã³­ñ»­Éáõ ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ËݹñÇÝ: §ºñÏ­ñÇ ³­å³­Ï³­ÝÇãù¦ Ù³ñ­¹áõÝ Ç­Ù³ë­ïáõÝ Ãéãáõ­ÝÁ µ³­ñá­Û³­¹³­ï»­Éáí` ï³­ÉÇë ¿ ³Ù­÷á­÷áõ­ÙÁ. §¼ñÏáõÙÝ Ù»ñ Ç Ó»Ýç, ¨ ¹áõù ½Ù»½ ³Ù­µ³ë­ï³­ Ý¿ù¦: سñ¹Ý ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ¿ ¹Åí³­ñÇÝ ¨ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ å³ñ­ïáõíÛáõ­ ÝÁ, á­ñÁ ݳ­Ë³­å³ï­ñ³ëï­í»É ¿ñ »ñ­Ï³ñ áõ ³ñ­í»ë­ïÇ å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñáí Ñ»ï¨á­Õ³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ íñ³ ¨ åÇ­ïÇ ³Ù­÷á­÷»ñ µÝáõíÛáõ­ÝÇó ëá­ íá­ñ»­Éáõ, µÝáõíÛáõÝÝ ³ñ­í»ë­ïÇ ÝÛáõà ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ Ñ»­Õ³ßñ­çáõ­ÙÁ, ÇÝ­ãÁ ѳë­ï³ï­í»É ¿ Ù»­Í³­Ëáñ­Ñáõñ¹ ùÝݳ­Ï³­Ýáõí۳ٵ. §Ð³ñ­óÇ ¨ ùÝÝ»­ó³Û ¨ å³ñ­ï»­ó³Û Ç Û³Õ­Ãáõ­Ã»³Ýݦ: ì»­ñ³Í­ÝáõÝ­¹Á ³Ûë é³­óÇá­Ý³­Éǽ­ÙÁ ų­ é³Ý­·»É ¿ ³Ý­ïÇÏ ·»­Õ³­·Ç­ïáõíÛáõ­ÝÇó, áõñ ë³Ñ­Ù³Ý­íáõÙ ¿, áñ ³ñ­í»ë­ ïÇ ³Õµ­Ûáõ­ñÁ ÙÇïùÝ ¿, ¨ ³ñ­í»ë­ïÁ Ùïù»­ñÇ §³­×»­óáõ­óÇ㦠¿: س­·Çëï­ ñá­ëÇ ¨ Æ­Ù³ë­ï³­ë»­ñÇ é³­óÇá­Ý³­Éǽ­ÙÁ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ÙÇë­ïÇ­óǽ­ÙÇó Ñ»­ ïá ѳ­Ù³­Ñ³Û­Ï³­Ï³Ý ³ÛÝ ·ñ³­Ï³Ý-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÙÇ­ç³­í³ÛñÝ ¿ñ, á­ñÇÝ µÝá­ñáß ¿ñ µ³­Ý³­Ï³Ý ùÝݳ­í»×Ý áõ ѳݭñ³­·Ç­ï³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: ²ëï­Íáõ ¨ µÝáõÃ­Û³Ý Ï³­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý ¨ ¹ñ³ Ñ»ï Ù³ñ­¹áõ ѳ­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­Ý³­ Ï³Ý Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç »Ý ³Ý­Ñ³­ïÇ ÇÝù­Ý³­½³­ï³·ñ­Ù³Ý ¨ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý ¹Åí³­ñÇÝ ÷áñ­Ó»­ñÁ: ²Ûë ¹»å­ùáõÙ ÝÛáõ­ÃÇ ï³­ñ³­ ͳ­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ 峭ѳݭçáõÙ ¿ ݳ¨ ųݭñ³­ÛÇÝ µ³½­Ù³­½³­ÝáõíÛáõÝ, áñ ÝáõÛÝ­å»ë í»­ñ³ÍÝݹ­Û³Ý á­ñ³Ï ¿, ¨ ³Ûë­ï»Õ ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ³­Ýáõ­ÝÁ:

ܺð­êºê ÞÜàð­Ð²­ÈÆ Î۳ݭùÁ ¨ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ. ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Ñ³Û Ñá·¨áñ-Ùß³­ Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ¨ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ Ëá­ßáñ »ñ¨áõÛíݻ­ñÇó ¿, áõÙ ³½­·³­ÛÇÝ-ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ Ùݳ­ÛáõÝ ß³­é³­íÇÕ­Ý»ñ ¿ Ãá­Õ»É µá­Éáñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñáõÙ: ÌÝí»É ¿ 1101 ϳ٠1102 Ã. ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ Ìáíù ¹ÕÛ³­ÏáõÙ: ܳ ë»­ñáõÙ ¿ ä³Ñ­É³­íáõ­ÝÇ­ Ý»­ñÇ ïáÑ­ÙÇó, ¶ñÇ­·áñ س­·Çëï­ñá­ëÇ ¹ëï»ñ áñ­¹áõ` ²­åÇ­ñ³ï Ç߭˳­ ÝÇ áñ­¹ÇÝ ¿: гۭñÁ ß³ï í³Õ, å³ßï­å³­Ý³­Ï³Ý ÏéÇí­Ý»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ Ý»­ï³­Ñ³ñ ëå³Ý­íáõÙ ¿, ¨ Ü»ñ­ë»­ëÇ áõ Ýñ³ ³­í³· »Õ­µáñ` ¶ñÇ­·á­ñÇ ¹³ë­ïdz­ñ³­ÏáõÃ­Û³Ý Ñá·ëÝ ëï³ÝÓ­ÝáõÙ ¿ ¶ñÇ­·áñ ìϳ­Û³­ë»ñ ϳ­Ãá­ÕÇ­ Ïá­ëÁ:Üñ³ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá Ù³­ÝáõÏ­Ý»­ñÇÝ Ñá­í³­Ý³­íá­ñáõÙ ¿ ´³ñ­ë»Õ ²­Ý»­ óÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ: ÎñÃáõíÛáõÝ ëï³­ÝáõÙ »Ý ø»­ëáõ­ÝÇ Î³ñ­ÙÇñ í³Ý­ùáõÙ` ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ×³­Ý³ã­í³Í ·Çï­Ý³­Ï³Ý­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÇ` êï»­÷³­Ýáë س­Ýáõ­ ÏÇ Ùáï: Îñó­Ï³Ý ³Ûë Ýß³­Ý³­íáñ û­ç³­ËÁ ïí»É ¿ ѳÛï­ÝÇ ·áñ­ÍÇã­Ý»ñ: ¸»é 20 ï³­ñÇÝ ãµá­Éá­ñ³Í` ¶ñÇ­·á­ñÇ­ëÁ ûÍ­íáõÙ ¿ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë` ¶ñÇ­·áñ öáùñ ìϳ­Û³­ë»ñ, ÇëÏ Çñ Ç­Ù³ëï­Ýáõí۳ٵ áõ ѳ­Ù»ë­ïáõí۳ٵ ³ã­ùÇ ÁÝ­Ï³Í Ü»ñ­ë»­ëÁ ÙÇßï ÙÝáõÙ ¿ »Õ­µáñ Ù»­Í³­·áõÛÝ ³­ç³­ÏÇóÝ áõ û·­Ý³­ ϳÝ-ËáñÑñ­¹³­ïáõÝ: ܳ Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï í³Õ ѳ­ë³­ÏÇó Ó»é­Ý³­ÙáõË ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ. ·ñáõÙ áõ óñ·­Ù³­ÝáõÙ ¿ Ïñá­Ý³·áñͭݳ­Ï³Ý µÝáõÛ­ÃÇ »ñ­Ï»ñ, ëï»Õ­ÍáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·áñ­ Í»ñ, Ëá­ñ³­Ýáõ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ·Ç­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç: º­ñ³­½»É ¿ ëï³­Ý³É ³­í»­ÉÇ ÑÇ٭ݳ­íáñ ÏñÃáõíÛáõÝ, û­å»ï »­ñ³Å߭ﳭϳÝ, µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­ Ï³Ý ¨ Ñá·¨áñ µ³½­Ù³Ñ­Ùáõï ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ï»ñ »­ñÇ­ï³­ë³ñ­¹Á Ïñóǭٳ­ó³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÇ Ù»ç ³ñ­¹»Ý ³­å³­Ñá­íáõÙ ¿ñ µ³ñÓñ Ù³­ ϳñ­¹³Ï: ø³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³Ý­µ³­ñ»Ý­å³ëï å³Û­Ù³Ý­Ý»­ñÇ å³ñ­ï³¹­ñ³Ý­ ùáí ¶ñÇ­·áñ öáùñ ìϳ­Û³­ë»ñ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ ѳۭñ³­å»­ï³­Ï³Ý ³­Ãá­é³­ÝÇë­ïÁ γñ­ÙÇñ í³Ý­ùÇó ï»­Õ³­÷á­ËáõÙ ¿ ³­í»­ÉÇ ³­å³­Ñáí ѳۭ ñ»­ÝÇ Ìáíù ³Ù­ñá­óÁ, ÇëÏ 1150 Ã. ÝáõÛÝ å³ï­×³é­Ý»­ñáí »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÁ ÷á­Ë³¹ñ­íáõÙ »Ý ÐéáÙϭɳ: º­Ã» Ìáí­ùÁ ¹³ñ­Ó³í ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ Ùï³­íáñ ϳ­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý µáõéÝ ï³­ñÇ­Ý»­ñÇ ûñ­ñ³Ý, ³­å³ ÐéáÙÏ­É³Ý ËáñÑñ¹³­ ÝÇßÝ ¿ ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇ ëï»Õ­Í³­·áñ­Íá­ÕÇ ³­Ý»­ñ»ñ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý áõ Édz­Ï³­ï³ñ ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ù³Ý. 峭ﳭѳ­Ï³Ý ã¿, áñ ݳ áõ­Ý»ñ Ü»ñ­ë»ë Îɳ­Û»­óÇ ³­Ýáõ­ÝÁ ¨ë: »­å»ï Ñ»Ýó ÐéáÙÏ­É³Ý ¿ñ, áñ ï³ù áõ Ëá­Ý³í µÝ³Ï­ÉÇ­Ù³­Û³­Ï³Ý å³Û­Ù³Ý­Ý»­ñáí Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ã³­ñÇù ¹³ñ­Ó³í µ³ñÓ­

ñ³­¹Çñ É»é­Ý»­ñÇ û­¹ÇÝ ëá­íá­ñ³Í Ü»ñ­ë»­ëÇ Ñ³­Ù³ñ. ѳ­×³Ë ÏñÏÝíáÕ ç»ñ­Ù³Ë­ïÁ ÑÛáõ­ÍáõÙ ¿ñ Ýñ³Ý: 1166 Ã. Í»­ñ³­ó³Í ¶ñÇ­·á­ñÁ Ññ³­Å³ñ­íáõÙ ¿ ³­Ãá­éÇó Ñû­·áõï »Õ­µáñ, ¨ Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ ûÍ­íáõÙ ¿ ѳ­Ûáó ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë: г­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý³½­·³­ÛÇÝ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý ³ÏݭѳÛï ѳ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ï»ñ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ ëÇ Ñ³­Ù³ñ µ³ó­íáõÙ »Ý Ýáñ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ, ݳ Ù»Í »­é³Ý­¹áí Ó»é­Ý³­ÙáõË ¿ ÉÇ­ÝáõÙ µ³­ñ»­Ýá­ñá·­ã³­Ï³Ý ³ß­Ë³­ï³Ýù­Ý»­ñÇ, µ³­ñ»­Ï³ñ­ ·áõÙ ¿ »­Ï»­Õ»­óÇÝ, ϳñ­·³­íá­ñáõÙ Ñá·¨áñ ¹³ëÝ áõ Íǭ볭ϳ­ï³­ñáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ų­Ù»ñ­·áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: ¶áñ­Í³é­Ý³­Ï³Ý ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·áñ­Í»­ñÇó ½³ï` ¹ñ³ ѳë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ ï»ë­ ÝáõÙ »Ýù ÃÕû­ñáõÙ, á­ñáÝó Ù»ç ³­Ù»­Ý³­Ñ³Ûï­ÝÇÝ` §ÂáõÕà Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³­Ï³­ÝÁ¦, Ç­ñ³­í³­Ï³Ý ϳñ¨áñ ÷³ë­ï³­ÃáõÕà ¿, á­ñÁ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùáí, ϻݭ¹³­ÝÇ áõ ³Ý­ÙÇ­ç³­Ï³Ý É»½­í³Ù­ï³­Íá­Õáõí۳ٵ ѳï­Ï³Ýß­íáÕ »ñÏ ¿: Üñ³­ÝáõÙ ÝßíáõÙ ¿ »­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý µá­Éáñ ¹³­ë»­ñÇ áõ ³ë­ïǭ׳ݭݻ­ñÇ Ý»ñ­Ï³ íǭ׳­ÏÁ, áõ­ëáõ­ó³Ý­íáõÙ Ýñ³Ýó å³ñ­ï³­ ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ³ñ­íáõÙ »Ý ëá­ódz­É³­Ï³Ý ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»ñ: ÜÛáõ­Ã³­å³ß­ ïáõíÛáõ­ÝÁ, ÁÝ­ã³­ù³Õ­óáõíÛáõ­ÝÁ, ³ñ­Í³­Ã³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¹³ñ­Ó»É »Ý ݳ¨ »­åÇë­Ïá­åáë­Ý»­ñÇ, ù³­Ñ³­Ý³­Ý»­ñÇ ³­ñ³ï­Ý»­ñÁ, ¨ ÂáõÕ­ÃÁ Ç­ñ³­í³­Ï³Ý áõ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí Ó·ïáõÙ ¿ Ñ»­éáõ å³­Ñ»É ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇó: Î۳ݭù³­ ÛÇÝ ¹ñí³·­Ý»­ñÇ í»­ñ³­å³ï­ÙáõÙ­Ý»­ñáí Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ ݳ¨ ³ß­Ë³ñ­ ѳ­Ï³Ý ¹³­ë»­ñÇ` Ç߭˳Ý, ½ÇÝ­íáñ, ù³­Õ³­ù³­óÇ, é³­ÙÇÏ, ݳ¨ ÏÇÝ, ëá­ódz­É³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, Ëáñ­Ñáõñ¹-Ëñ³ï­Ý»ñ áõÕÕ­íáõÙ Ýñ³Ýó: ²Ûë Ï»ñå §ÂáõÕà Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­Ï³Ý¦-Á Ó»éù ¿ µ»­ñáõÙ Ç­ñ³­í³­ ϳÝ, å³ï­Ù³×³­Ý³­ãá­Õ³­Ï³Ý, ÇÝã-áñ ã³­÷áí ݳ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù ¨ íϳ­ÛáõÙ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ` ï»­ë³­Ï³Ý áõ ·áñͭݳ­Ï³Ý µ³ñÓñ å³ï­ ñ³ë­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ: ÜáõÛÝ­åÇ­ëÇ ¹»­ñ³­Ï³­ï³­ñáõÙ áõ­Ý»Ý ݳ¨ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ÃÕû­ñÁ` áõÕÁÕ­ í³Í Ðáõ­Ý³ó ÎÇé س­Ýá­õ»É ϳۭ뻭ñÁ, ³­ëá­ñÇ Øǭ˳­ÛÇÉ å³ï­ñdzñ­ùÇÝ, гխ峭ïÇ Ñ³Û »­åÇë­Ïá­åáë­Ý»­ñÇÝ, á­ñáÝù ÑÇ٭ݳ­Ï³­Ýáõ٠ϳå­íáõÙ »Ý »­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»­ñÇ Ùdzë­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ÛÉ Ïñá­Ý³­Ï³Ý áõ ³½­·³­ÛÇÝ ËݹÇñ­Ý»­ ñÇÝ, áñ ¹³ñ­Ó»É ¿ÇÝ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ¨ Ýñ³ ѳ­çáñ¹­Ý»­ñÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý å³ñ­ï³¹ñ­Û³É ¿­ç»­ñÇó Ù»­ÏÁ: γ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ áã ÙdzÛÝ ¹Ç­í³­Ý³­·Ç­ïá­ñ»Ý ³ÝÝ­Ï³ï ½Ç­çáõÙ­Ý»ñ å»ïù ¿ ³­Ý»ñ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý »­Ï»­Õ»­óáõÝ ¨ ³­í»­ÉÇÝ ã³­Ý»­Éáõ ÑÇ٭ݳí­áñáõÙ­Ý»ñ µ»­ñ»ñ, ³Ûɨ »ñ­µ»ÙÝ ³­í»­ÉÇ ¹Åí³ñ µ³­ó³ï­ ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ ï³ñ гխ峭ïÇ Ñ³Û­ñ»­ñÇ Ùá­É»­é³Ý¹ ù³ñ­Ïá­ÍáõÙ­Ý»­ñÇÝ` ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí ݳ¨ ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³·­ñ³­Ï³Ý ¹ÇñùÝ áõ Çñ ûè

ݳ­Ñ³Ýç­Ý»­ñÇ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë Ï»ñå Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ, ¶ñÇ­·áñ îÕ³Ý, Ü»ñ­ë»ë ȳٵ­ñá­Ý³­óÇÝ §¶Çñù ÃÕÃáó¦-Çó ¨ §ÎÝÇù ѳ­ õ³­ïáÛ¦-Çó Ñ»­ïá µ»­ñáõÙ »Ý ¨ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ å³ß­ïá­Ý³­Ï³Ý ÃÕÃÇ ó³Û­ïáõÝ áõ ÇÝù­Ý³­ïÇå û­ñǭݳϭݻñ` ųݭñÇ Ï³­Ýá­ÝÇÏ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÇ Áݹ­É³ÛÝ­Ù³Ý ÷³ë­ïáí: ÂÕû­ñÁ ѳë­ï³­ïáõÙÝ »Ý ݳ¨ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý Ûáõ­ñ³­ ïÇ­åáõí۳Ý. Ç­ñ³­Ï³Ý-ϻݭ¹³­ÝÇ û­ñǭݳϭݻ­ñÁ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ »Ý ïñ³­ Ù³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÁ, ݳ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ïå³­íá­ñáõíÛáõ­ ÝÁ: ²Ûë­å»ë` س­Ýá­õ»É ϳۭ뻭ñÁ ÑÕ³Í ÃÕû­ñÇó Ù»­Ïáõ٠ѳ­Ï³­×³­é³­Ï³Ý ϳ­Ýá­ÝÇÏ Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ Ù»ç ٳݭñ³­Ù³ëÝ­íáõÙ ¿ ѳ­Ûáó ѳ­í³­ïá ѳݭ ·³­Ý³­ÏÇ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ û­ñǭݳ­ÏÇ áõ­ÅÁ ÑÇÙù ¿ ¹³é­ÝáõÙ å³ßï­ å³­Ýá­Õ³­Ï³Ý µ³­ó³ï­ñáõíÛáõ­ÝÇó ³Ýó­Ý»­Éáõ ѳ­Ï³­Ñ³ñ­Ó³Ï­Ù³­ÝÁ ¨ ¹ñ³ ïñ³­Ù³­µ³­Ýá­ñ»Ý ÑÇ٭ݳ­íáñ­í³Í ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÇÝ: ÐáõÛ­Ý»­ñÇ Ù»­Õ³¹­ ñ³Ý­ùÇÝ, á­ñÇ ÑÇÙ­ùáõÙ ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ ¿ ¹ñíáõÙ ÓÏ³Ý ¨ ϳíݻ­Õ»­ÝÇ` ϻݭ¹³­Ý³­Ï³Ý ï»­ë³­ÏÇ áõ ͳ·­Ù³Ý ѳñ­óáõÙ, ѳ­çáñ­¹áõÙ ¿ µ³­ó³ï­ ñáõíÛáõ­ÝÁ` §²ñ¹ óáõó­óáõù Ó»½ ¨ ½³Û­ëá­ëÇÏ ×ßÙ³ñ­ïáõ­ÃÇõݦ. ¹áõù ù³­ ñá­½áõÙ »ù §Ç µ³ó Ï³É Û³Ý­åÇ­ëÇ Ï»­ñ³Ï­ñáó Û³­õáõñë å³­Ñáó, ³­ë»­Éáí` »­Ã¿ ÓáõÏÝ ³­é³­õ»É ¿ ù³Ý ½Ïû­Õ¿Ý Ï»­ñ³­Ïáõñë, ½Ç ÓáõÏÝ Ï³­ï³­ñ»³É ϻݭ¹³­ÝÇ ¿, ¨ ÏÇÃÝ áã ϻݭ¹³­ÝǦ, ¨ ѳ­Ï³­é³Ï ÏáÕ­ÙÇ ÷³ë­ï³ñÏ­Ù³Ý ëݳݭÏáõíÛáõ­ÝÁ ³­Ý³­é³ñ­Ï»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­íáõÙ ÏïñáõÏ Ñ³ñ­í³­Íáí. §²Ûë á­ñá­í³Û­Ý³­Ùá­Éáó ¿ ¨ áã å³­Ñá­Õ³ó ë³Ñ­Ù³Ý, áñ ¨ áã Û»ñ­Ï³­ñ»³ó Ç Ð³­ Û³ë­ï³­Ý»³Ûóëݦ: γ­Ãá­ÕÇ­Ïáë Ü»ñ­ë»­ëÇ ÏÛ³ÝùÝ áõ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ɳñ­í³Í ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ û­ñÇ­Ý³Ï ¿, ¨ Ýñ³ ³­ÝáõÝÝ ¿ Ù»Í ã³­÷áí á­ñá­ßáõÙ 12-ñ¹ ­¹³­ñÇ ÎÇ­ÉÇÏ­Û³Ý Ð³­ Û³ë­ï³­ÝÇ áã ÙdzÛÝ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ³Ûɨ ·áõ­ó» ß³ï ³­í»­ÉÇ` Ñá·¨áñÙß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³Ý­Ý³­Ë³­¹»å í»­ñ»É­ùÁ: ÆëÏ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÁ ³­é³­í»­É³­å»ë Áݹ·Í­í»ó ·³­Ñ³­Ï³­É³­Ï³Ý ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ Ûáà ﳭñÇ­Ý»­ñÇ Áݭóó­ùáõÙ` 1166-1173 ÃÃ.: ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ í³Ë­×³Ý­í»É ¿ 1173 Ã. û­·áë­ïá­ëÇÝ ÐéáÙÏ­ ɳ­ÛáõÙ: Üñ³ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ³Ù­µáÕ­ç³ó­íáõÙ áõ Ùݳ­ÛáõÝ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ »­ñ³Åß­ï³­Ï³Ý µ³½­Ù³­Å³Ýñ ·áñ­Í»­ñáí, á­ñáÝó ϳñ¨áñ Ù³­ëÁ ³­é³­çÁݭóó ù³ÛÉ ¿ ³­å³­Ñá­íáõÙ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý å³ï­ ÙáõÃ­Û³Ý Ù»ç: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ µ³½­Ù³­½³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. ¸³ »ñ¨áõÙ ¿ ÇÝã­å»ë ÷áù­ñ³­Í³­í³É ùݳ­ñ³­Ï³Ý »ñ­Ï»­ñáõÙ, ³ÛÝ­å»ë ¿É ͳ­ í³­ÉáõÝ ùݳ­ñ³¿­åǭϳ­Ï³Ý ·áñ­Í»­ñáõÙ: Àݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ì»­ñ³ÍÝÝ­¹Ç ϳñ¨áñ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ÇÝã­å»ë ï»­ë³Ýù, ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý

ųݭñ»­ñÇ í»­ñ³Í­ÝáõÙÝ ¿, ß³­ï»­ñÇ ëϽµÝ³­íá­ñáõ­ÙÁ, ¨ Ñ³Û Ç­ñ³­Ï³­Ýáõí Û³Ý Ù»ç ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ ݳ­óáõ­ÙÁ ϳå­íáõÙ ¿ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ³Ý­í³Ý Ñ»ï: Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ »ñ¨áõÛ­ÃÁ` ³ñ­Ó³Ï ųݭñ»­ñÇ` ÃÕÃÇ, ׳­éÇ, ³­ÕáíùÇ, ù³­ñá­½Ç ·áñ­Í³é­Ý³­Ï³Ý Ïá­ãáõ­ÙÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáí ã³­÷³­Íá »ñ­Ï»­ñáí` ß³­ ñ³­Ï³Ý, ·³ÝÓ, ï³Õ, ³­ÕáÃù, Ëñ³­ï³­Ï³Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõÝ, ѳ­Ý»­ÉáõÏ, ͳ­í³­ÉáõÝ »ñ­Ï»­ñÇó` §ìÇ­å³­ë³­Ýáõ­ÃÇõݦ ã³­÷³­Íá ï³­ ñ»·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, §ÐÇ­ëáõë áñ­¹Ç¦ Ëá­Ñ³­Ï³Ý åá»­ÙÁ, §Ú³­Õ³·ë »ñÏ­ÝÇó ¨ ½³ñ­¹áõó Ýá­ñ³¦ µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ѳ­Ïáõ­Ùáí ïñ³Ï­ï³­ïÁ, ¨ §àÕµ º­¹»­ëÇáÛ¦ å³ï­Ù³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý åá»­ÙÁ: Þ³­ñ³­Ï³­ÝÁ, Íǭ볭ϳñ­·³­ ÛÇÝ áõ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­Ïáõí۳ٵ, ³éÝã­íáõÙ ¿ ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý ϳ٠³½­·³­ÛÇÝ ëñµ³­¹³ë­í³Í ¹»Ù­ù»­ñÇ áõ ¹»å­ù»­ñÇ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳­ ÝÁ: ²ÛÝ áõ­ëáõ٭ݳï­í³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõ­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ Ëá­ñ³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³ñ­µ»ñ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ, áõñ ϳñ¨áñ µ³­ Õ³¹­ñ³­Ù³ë ¿ áõÕ­Õ³­ÏÇ ¹Ç­Ùáõ­ÙÁ` §ÚÇ­ß»³ ½Ù»½ î¿ñ…¦, §ø¨ Éáõ­Í³Ý ÏÝÇù ¹³­ï³­å³ñ­ïáõ­Ã»³Ý¦, §Æ߭˳­Ýáõ­ÃÇõÝù ³­Ãá­éáó ·á­í»Ý ½ù»½¦, ¨ ³ÛÉÝ, á­ñÝ ³ÛÅ­Ù»³­Ï³Ý Ç­ñ³­Ï³Ý ß³ñÅ­Ù³Ý Ç­Ù³ëï ¿ Ó»éù µ»­ñáõ٠ѳ­×³­Ë³­¹»å §³Û­ëûñ¦, §³­Ñ³¦ µ³­é»­ñÇ ÏñÏÝáõí۳ٵ, á­ñáí Ýá­ñá­íÇ µá­í³Ý­¹³­Ï³­íáñ­íáõÙ ¿ §³­Õ³­ã»Ù¦Ý»­ñÇ, §á­Õáñ­Ù»³¦Ý»­ñÇ, §Ù»­Õ³Û¦Ý»­ ñÇ Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ í»­ñ³­ó³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. §²Û­ëûñ ѳÛó­Ù³Ùµ Í»­ ñáõÝ­õáÛÝ ³ñ­Ó³­Ï»³ ¨ ½Çë µ³½­Ù³­Ù»Õë Ç Ï³­å³­Ý³ó Ù³­Ñáõ¦, §²Û­ëûñ ½·³­Éáõëï öñÏãÇÝ Ù»­ñáÛ óÝÍáõ­Ã»³Ùµ ïû­Ý¿ Üáñ º­ñáõ­ë³­Õ¿Ù¦ ¨ ³ÛÉÝ: γ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ëÛáõ­Å»­Ý»­ñÇ í»­ñ³­å³ï­ÙáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ϳå­í³Í ¿­åǭϳ­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ñ³­Ï³­ÝÇ Ù»ç Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­Ýáõ٠ó­ï»­ ñ³Û­ÝáõÃ­Û³Ý ï³ñ­ñÁ. ¹ñ³ ϳñ¨áñ ïå³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ëï»ÕÍ­íáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ µ»­ÙÇ íñ³ »ñ­·³­ÛÇÝ Ëáë­ùÇ Ï³­ï³­ñáõ­Ùáí, ³Ûɨ Ñ»Ýó ï»ùë­ïÇ Ù»ç ß³ñÅ­Ù³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ: ²Ûë­å»ë` §Ì³Õ­Ï³­½³ñ­¹Ç ÏÇ­ ñ³­ÏǦ ß³­ñ³­Ï³­ÝáõÙ øñÇë­ïá­ëÇ Ùáõï­ùÁ º­ñáõ­ë³­Õ»Ù µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ï»­ ë³­ñ³­Ý³­ÛÇÝ ¿, ¹³ ݳ­Ë³­å³ï­ñ³ë­ïáõÙ ¿ ÍÇ­ë³­ñ³­ñÁ. §¼á­õ³ñ­×³­óÇñ ¨ µ»ñÏ­ñ»³, Åá­Õá­íáõñ¹ ²ë­ïáõ­ÍáÛ. Ù³­ïáõ ½áëïë ͳխϻ³Éë ѳ­õ³­ ïáí ¨ ³­ë³` ûñÑ­Ý»³É áñ »ñ­ÏÇñ¹ ó­·³­õáñ ïÇ»­½»­ñ³ó¦. î»­ë³ù Ç Û»ñÏ­ñÇ Ýëï»³É Ç Ýáñ Û³­õ³­Ý³­ÏÇ: Àݹ ³­é³ç »­É»³É ³ñ­ù³­ÛÇÝ ¹³ëù »µ­ñ³­Û»ó­íáó. Ì»ñùÝ áë­ïáíù Óǭû­Ý»ûù ¨ ïÕ³ÛùÝ ³ñ­Ù³­õ»­Ý»ûù: Ødz­µ³­Ý³­Ï³Ý Ó³Û­ÝÇõ ·á­ã¿ÇÝ »ñ· Ýáñ:

ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ ß³­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñáõÙ ¨ë ­¹Ç­ÙáõÙ ¿ ï³­Õ³­ã³­÷³­Ï³Ý ½³­Ý³­½³Ý Ó­¨»­ñÇ: §ì³ñ­¹³­Ý³Ýó¦ ß³­ñ³­Ï³­ÝÁ ϳ­éáõó­í³Í ¿ §Ü»ñ­ë¿­ ëÇ »ñ·¦ ͳۭñ³­Ï³­åáí. ·»­ñÇß­ËáõÙ ¿ ùݳ­ñ³­Ï³Ý Ý»ñ­µá­ÕÁ, ¹ñí³ï­ íáõÙ »Ý ²­í³­ñ³Û­ñÇ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÁ, Áݹ á­ñáõÙ, Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ Ñ»­ñá­ëÇ ³Ý­í³Ý ³­é³­çÇÝ ÑÝãÛáõ­Ýáí µ³­Õ³­Ó³Û­ÝáõÛà ¿ ëï»ÕÍ­íáõÙ: ú­ñǭݳÏ` Êá­ñ»Ý Êáé­Ëá­éáõ­Ýáõ Ý»ñ­µá­ÕÁ. Êá­Ñ³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ùµ Ëá­Ñ»­Ù³­ó»³É ³Ý­×³­é³­å¿ë. Êá­ñ»Ý ËáñÑñ­¹³­Ï³Ý ¨ ͳ­Ýáõ­ó»³É ³­ÝáõÝ µ³­ñÇ. ʳ­ã»­ÉáÛÝ íÏ³Û »­Õ»³É` ѻխٳٵ ³­ñ»³Ý å볭ϳõ: ²­ÕáÃù­Ý»­ñáõÙ ¨ë ­ï³­é³­åáÕ ³Ý­Ñ³­ïÇ Ñá­·áõ ϳݭãÁ, ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ïí³Û­ï³­ÉÇó ëå³­ëáõÙ­Ý»­ñÁ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ áõ å³ï­Ï»ñ­ Ý»­ñÇ Ù»ç ÍÝáõÙ »Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå å³ï­Ï»ñ­Ý»ñ, Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ Ëáñ­ùÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ Çë­Ï³­Ï³Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõÝ. §Ðáõñ ϻݭ¹³­ÝÇ øñÇë­ïáë, ½Ñáõñ ëÇ­ñáÛ ùá ½áñ ³ñ­Ï»ñ Û»ñ­ÏÇñ` µáñ­µá­ù»³ Û³ÝÓÝ ÇÙ, ½Ç ³Û­ñ»ë­ó¿ ½³Õï Ñá·­õáÛ Ç­ÙáÛ ¨ ëñµ»ë­ó¿ ½ËÇÕ× Ùï³ó Ç­Ùáó, ¨ í³­é»ë­ó¿ ½ÉáÛë ·Ç­ïáõ­Ã»³Ý ùá Ç ëñïÇ Ç­ÙáõÙ¦: ´³­é³Ç­ñ³­íǭ׳­Ï³­ÛÇÝ ³Ûë ѳï­í³­ÍÁ, Ç­ñ³­Ï³Ý »½­ñ»­ñáí, ϳ­ñáÕ ¿ ݳ¨ ³ÛÉ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ÝÙ³­Ý³­µ³­Ýáõí۳ٵ Áݭϳɭí»É. ùá ëÇ­ñá Ñáõ­ñÁ µáñ­µá­ùÇñ ÇÙ ³Ý­ÓÇ Ù»ç, áñ ³Û­ñÇ Ñá­·áõë ³Õ­ ïÁ ¨ ëñµÇ ÇÙ Ùïù»­ñÇ ËÇÕ­×Á: ´³Ûó ³Ý­Ï³Ë ³­Ù»Ý ÇÝ­ãÇó` ³ÏݭѳÛï ¿ Ù»Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ: º­Ï»­Õ»­ó³·áñ­Í³é­Ý³­Ï³Ý ¹»­ñáí ѳݭ¹»ñÓ` ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý §³Ý­Ï³­Ë³ó­Ù³Ý¦ ϳñ¨áñ ù³ÛÉ »Ý ·³Ý­Ó»ñÝ áõ ï³­Õ»­ñÁ, ëÏë³Í ܳ­ñ»­ ϳ­óáõó: êñ³Ýó ÝÛáõ­ÃÁ ¨ë ­Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ¿` Áݹ­Ñ³­Ýáõñ ²ëï­í³­Í³ßÁÝã­ Û³Ý, ³½­·³­ÛÇÝ ëñµ³­·áñ­Í³­Ï³Ý Ùá­ïÇí­Ý»­ñáí, á­ñáÝ­óáõÙ ³Ý­Ëáõ­ë³­ ÷»­ÉÇ »Ý Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ, ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ` ³Ý­ Ï³Ë å³ï­Ï»­ñÇ ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ÑÇÙ­ù»­ñÇó: ²­Ñ³ ÙÇ Ñ³ï­í³Í §Æ ÍÝáõÝ¹Ý î»³éݦ ï³­ÕÇó. êÇ­ñ³­Ù³ñ· áë­Ï»­ïÇå Ýϳñ Ûá­·Ç, î³ï­ñ³Ï áÕ­ç³­ËáÑ, Ù³­ùáõñ ³­Õ³õ­ÝÇ: ºñ¨»³É ͳ­ÕÇÏ ·³ñ­Ý³Û­ÝáÛ, ì³ñ¹ Ù³­ÝÇ­ß³Ï ùñùáõÙ ßáõ­ß³Ý í³­Û»­Éáõã: ´³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­ÝáõÙ ¿ ß³ñÅ­Ù³Ý ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ÇÝã­å»ë ³Ûë ѳ­Ù³­ï»ùë­ïáõÙ ¿` îÇ­ñáç §Ï»Ý­¹³­ÝÇ µ³ñ­µ³­éǦ ϳݭãáí §³ñ­¹³­ñáó »­ñ³Ù¦-Á §Éáõ­ë³­÷³ÛÉ ³Ù­åǦ å»ë ëñ³Ã­éÇã í»­ñ³­ÝáõÙ ¿ ¹»­åÇ §Û»ñÏ­ ݳ­ÛÇÝ Ëá­ñ³Ý빦: ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Ü³­ñ»­Ï³­óáõ ÝÙ³Ý Ï³­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ýá­ ñá­íÇ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñ»É µÝáõÃ­Û³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÁ, Ñá·¨áñ ßÕ³ñ­ßÇ Ýñµáõí

Ûáõ­ÝÁ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ ï»­ë³­Ý»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ (§Üáñ ͳ­ÕÇÏ å³Û­Í³é óáõ­ó³õ //²Û­ëûñ Ç Ýáñ ·»­ñ»½­Ù³­Ý¿Ý. //ºñ÷­Ý³­½³ñ¹ Ñá·­õáóÝ ïáõÝÏù //γ­Ý³­ã³­ó³Ý ϻݭ¹³­Ýáõ­Ã»³Ùµ¦. §Æ Û³­ñáõ­ÃÇõÝ î»³éݦ ï³­ÕÁ), ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ý»ñ­ÙáõÍ­íáõÙ »Ý ï³­Õ³­ã³­÷³­Ï³Ý Ýáñ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»ñ` µ³­ Õ³­Ó³Û­ÝáõÛÃ, ͳۭñ³­Ï³å, ³Û­µáõ­µ»­ÝÇ Ñ»ñ­Ã³­·³­ÛáõíÛáõÝ, í»ñç­Ý³­µ³­éÇ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­çáñ¹ ïá­ÕÇ ëϽµáõÙ, ÇÝã­å»ë ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ¿. Üáñ ÇÙÝ ¿ ÑÝãÇõÝ Áݭû­ñ³­Ï³Û ºñ­·áÛë, ºñ· Ý»ñ­ï³­Õ³­Ï³Ý Ûᷭݳ­ï»­Õ»³Ý ð³Ë­×³Ý, ð³Ë­×³Ý å³Ý­Í³­ÉÇ µ³½­Ù»­ñ³­Ý»³Ý ù³­é³ë­Ý³­ÃÇõ êñµáó: êñµáÛ íϳ­ÛÇó ½Ç­Ý³­õá­ñ³ó ó­·³­õáñÝ ºñÏ­ÝÇó… ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ͳۭñ³­Ï³å-³Ï­ñáë­ïÇ­ùáë­Ý»­ñÁ ϳ٠Ñáõ­ßáõÙ »Ý Ñ»­ Õǭݳ­ÏÇ ³Ý­ÓÁ` §Ü»ñ­ë¿­ëÇ »ñ·¦, §Æ Ü»ñ­ëÇ­ë¿ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ë¿¦, §Ü»ñ­ë¿­ ëÇ Ýí³ë­ïǦ, ¨ ³ÛÉÝ, ϳ٠ﳭÕÇ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝÝ áõ ÝÛáõ­ÃÁ` §Æ êï»­÷³Ý­Ýáë¦, §êñµáÛÝ ¶ñÇ­·á­ñÇ »ñ· Ç Ü»ñ­ëǭ뿦, §Ü»ñ­ëÇ­ëÇ »ñ· Ç ù³­é³­ëáõÝ íϳÛëÝ ²ë­ïáõ­ÍáÛ¦: ²Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­í³Í ³å­ñáõ­ÙÇ ³é­Ï³Û­ ÍáõÙ­Ý»­ñÁ, ³Ý­Ï³Ë ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇó áõ ï³­Õ³­ã³­÷³­Ï³Ý ϳ­Õ³­ å³ñ­Ý»­ñÇó, Ç­ñ»Ýó ÇÝù­Ý³­ïÇå å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ ³­å³­Ñá­íáõÙ »Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ѳ­Õáñ­¹³Ï­ó»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ: º­Ã» §Ê³­ãǦ ï³­ Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ` §´³­ñáõ­Ý³Ï µ»­ñáÕ áõ­ñ³­Ë³­ñ³ñ åïÕáÛÝ, //ÐÝãáõÙÝ áÕ­Ïáõ­½Ç ×ßÙ³ñ­ïáõ­Ã»³Ý áñ­ÃáÛÝ, //ê»­Õ³Ý Ñá·¨áñ Û»ñÏ­ÝÇó Ç­ç»³É Ñ³­óÇÝ…¦ ѳï­í³­ÍÇ §åïáõÕ¦, §áÕ­ÏáÛ½¦, §áñæ, §ë»­Õ³Ý¦, §Ñ³ó¦ Ç­ñ»­Õ»Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÁ Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ í»­ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý »Ý ï³­ÝáõÙ, ÙÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ ÝáõÛÝ í»ñ­Ý³·­ñáí ï³­ÕáõÙ öñÏãÇ Ë³­ã»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­Ù»­ Ù³ï­íáõÙ ¿ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Í³Õ­ÏÇ Ñ»ï` §´³­Ý³­õáñ ͳ­éáó »ñ¨»­ó³Ý ͳ­ ÕÇÏù¦, ³­å³ §Æ ëáõñµ íϳÛëݦ ï³­ÕáõÙ ÏáõÛ­ë»­ñÇ ³Ýӭݳ­½á­ÑáõíÛáõ­ ÝÁ µ³­ó³­Ñ³Û­ïáõÙ ¿ ϳ­Ý³­ódz­Ï³Ý ëÇ­ñá ¨ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ` ÝáõÛÝ­ã³÷ ݳ¨ ³Û­ë³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ ÑÝã»­ÕáõíÛáõ­ÝÁ` §Ðáõñ ëÇ­ñáÛ ÇÝ­ù»³Ý ëáõñµ ÷»­ë³­ÛÇÝ í³­é»³É¦, ¨ ³Ûë ç»ñ­ÙáõÃ­Û³Ý ßÝãÇó Íɳñ­Ó³­ÏáõÙ ¿ µÝáõíÛáõ­ÝÁ, ͳխ ÏÇ, ϳ­Ý³­ãÇ, §»ñ÷­Ý³­½³ñ¹¦ ·áõÛ­Ý»­ñÇ áõ §³­Ýáõ­ß³­Ñáï¦ µáõñ­ÙáõÝ­ùÇ ½·³­óá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ á­Õá­ÕáõÙ ¿ ³­Ù»Ý ÇÝã. ²­ñ»­·³ÏÝ ³ñ­¹³ñ ½Ñáõñ ëÇ­ñáÛ Í³­·»³É, ¼³Ý­Ñ³­õ³­ïáõ­Ã»³Ý ë³éÝ Ù»­Õ³ó ѳ­É»³É, ´³­Ý³­õáñ ͳ­éáó »ñ¨»­ó³Ý ͳ­ÕÇÏù ºñ÷­Ý³­½³ñ¹ ·áõ­Ýáí, ³­Ýáõ­ß³­Ñáï µáõñ­Ù³Ùµ: ¶³­ñáõÝ Ñá·¨áñ ¹³­É³­ñ³­óáÛó ½Ñá­·Çë. ¶á­ë³­ó»³É ïÝÏáó ϳ­Ý³­ã³­ó³Ý ë³­Õ³ñÃù:

øñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í §ÉáõÛ­ëǦ Ù»­ï³­ ýá­ñÁ §ÉáõÛë-˳­í³ñ¦, §µ³­ñÇ-ã³ñ¦ »ñ­Ï³ï­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ³ñŨá­ñáõ­ÙÇó µ³­óÇ` ï³­Õ»­ñáõ٠ѳ­×³Ë ·áñ­Í³Í­íáõÙ ¿ ݳ¨ µ³­Ý³ë­ ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí: ØÇ ï»Õ §ÉáÛë¦ µ³­éÇ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÁ ËáñÑñ­¹³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ѳ­Õáñ­¹áõÙ. §Üáñ ¨ ³­é³­çÇÝ ÉáÛë ͳ­·»³É ѳÛñÝ Éáõ­ëáÛ, //ºñÏ­ñáñ¹ ½ÝáÛÝ í³­é»³É ÉáÛë ß³­é³­õÇÕÝ Éáõ­ ëáÛ¦: ´³Ûó ï³­ÕÁ` §Ü»ñ­ë¿­ëÇ Ñ³Û­ñ³­å»­ïÇݦ, ³Ûë Ï»ñå å³ñ­½³­å»ë Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇó Ñ»­ïá Ü»ñ­ë»ë Ø»Í Ñ³Û­ñ³­å»­ ïÇ` µ³­Ý³­Ï³Ý ÉáõÛ­ëÇ »ñÏ­ñáñ¹ ß³­é³­íÇ­ÕÁ ÉÇ­Ý»­Éáõ ÷³ë­ïÁ: §ÈáõÛ­ëǦ Ù»­ï³­ýá­ñÁ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¹³é­ÝáõÙ ¿ ³Ý­ÙÇ­ç³­ ϳÝ-³å­ñáõ­Ù³­ÛÇÝ å³ï­Ï»­ñ³­ÑÇÙù. §¼ÉáÛë ÷³­é³ó ³ñ­ÏûÕÝ áñ­å¿ë ½û­Ãáó ͳͭÏáÛà //Ø»ñÏ Ïñ»­ó»ñ Ù³ñÙ­Ýáí Áݹ Ù»ñ­Ïáõ­Ã»³Ý Ù»­ñáÛ¦: î³­Õ»­ñÇ Ù»ç »ñ­µ»ÙÝ Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ Ó­¨³­ íáñ­íáõÙ ¿ ¿­åǭϳ­Ï³Ý ß³ñ­Åáõ­Ý³­Ïáõí۳ٵ, á­ñÁ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ Ïáã­í³Í ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáõ Ïñá­Ý³­Ï³Ý Ññ³­ß³­å³­ïáõ­ÙÁ, »ñµ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ Ññ³ß­ùÇ ·»ñµ­Ý³­Ï³Ý ¹ñë­¨á­ñáõÙÝ ¿: §Ø»­ÍÇ áõñ­µ³­ÃÇݦ ï³­ÕÁ, û­ñǭݳÏ, å³ï­ ÙáõÙ ¿ ˳­í³­ñ³­ÙÇï ³Ý­Ñ³­í³ï­Ý»­ñÇ ¹»Ù øñÇë­ïá­ëÇ ÙÕ³Í å³Û­ù³­ñÇ Ù³­ëÇÝ. ij٠áã ïÇõ ¿ñ ¨ áã ·Ç­ß»ñ, Áëï Ù³ñ­·³­ñ¿ÇÝ. ij­Ù³­Ý»³É ·³Û î¿ñ ½û­ñáõ­Ã»³Ýó Ç å³­ï»­ñ³½Ù: ÆÝùÝ Ç Ñ³Ý­¹¿ë Ù³ñ­ïÇ Ç­ç»³É Áݹ­¹¿Ù Ù³­Ñáõ: Èõ³Ý Ç߭˳Ýù ã³­ñÇÝ, å³­Ï»³Ý ³­ÑÇõ Ù»­Í³õ. Èõ»³É Ù³­Ñáõ ¨ ¹Åá­Ëáó ë³­ë³­Ý»­ó³Ý: ̳­Ý»³õ ²­¹³Ù ½Ýß³Ý ·³­ÉáÛÝ î»³éÝ Ç ¹ÅáËë, γñ­Ï³é ÝÙ³Ý ÚÇ­ëáõë ½Ó»éÝ Çõñ µ­¨»­é»³É. Îá­ã¿ Ó»­é³Ùµ ù³­ç³­É»­ñ¿ñ. ÙÇ »ñÏÝ­ãÇñ… ¼·³­ÉÇ ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ç­ñ³¹­ñ³­Ï³Ý ÏáÝÏ­ñ»­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç ï»­ë³­Ý»­ÉÇ »Ý Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ íǭ׳­ÏÁ, ³å­ñáõ­ÙÁ, ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ùÇã ϳñ¨áñ ã¿, áñ ³Ûë ¨ ³ÛÉ ¹»å­ù»­ñáõÙ ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ ³­½³­ïá­ñ»Ý ¹Ç­ÙáõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ëï»Õ­Í³­·áñ­Íáõí۳­ÝÁ µÝá­ñáß Û³Ù­µ³­Ï³Ý »ñ­Ï³Ý­ ¹³Ù µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý áï­ùÇÝ: êï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ³Ûë ѳ­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ åÇ­ïÇ ³Ù­µáÕ­ç³­Ý³Ý Ñ³­Ý»­Éáõ­ÏÇ Å³Ý­ñáõÙ, µ³Ûó ¹ñ³Ýù µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ½·³­ÉÇ »Ý Ëñ³­ï³Ù³Ý­Ï³­í³ñ­Å³­Ï³Ý á­ï³­Ý³­íá­ñÇ Ù»ç: Êñ³­ïÁ ÙÇç­Ý³­ ¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý ³Ý­ù³Ï­ï»­ÉÇ Ù³ëÝ ¿. Ù»­Õ³­íáñ Ù³ñ­ ¹áõ Ù³ù­ñ³­·áñ­Íáõ­ÙÁ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¹³ë­ïdz­ñ³­ÏáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ÛáõÝù ¿, áñ­ï»Õ ÇÝù­Ý³­½á­Ñ³­µ»­ñáÕ ëñµ»­ñÇ í³ñ­ùÁ ³ñ­¹»Ý Ëñ³­ïÇ ³ÏݭѳÛï

»­ñ³Ý· áõ­ÝÇ, áñ ϳ­ñáÕ ¿ ͳ­í³É­í»É ɳÛÝ ß³­é³­íÇÕ­Ý»­ñáí: Êñ³­ïÇ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ ѳ­Ï³¹­ñ³­ Ùdzë­Ý³­Ï³Ý »½­ñ»­ñÇ` Ëñ³­ïá­ÕÇ ¨ Ëñ³ï­íá­ÕÇ ³é­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ: ÆëÏ Ëñ³­ïÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ ³­é³­ç³¹­ñáõÙ ¿ 峭ѳÝç­Ý»ñ, á­ñáÝù ³ñ­í»ë­ïÇ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝÝ »Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë. Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ (Ëñ³­ï³­ïáõÝ) åÇ­ïÇ Ï³­ñá­Õ³­Ý³ Çñ ³­ë»­ÉÇ­ùÁ-·ñ³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÁ (Ëñ³­ïÁ) ³ÛÝ­å»ë ϳ­éáõ­ó»É, áñ Ù³­ïáõó­Ù³Ý Ó­¨Ç ³½­¹»­óÇ­Ïáõí۳ٵ ³­å³­Ñá­íÇ áõÝÏÝ­¹Çñ-Áݭûñ­óá­ ÕÇ (Ëñ³ï­íá­ÕÇ) ½·³­ó³Ùﳭͳ­Ï³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ»ï ß÷Ù³Ý »½­ñ»­ñÁ: Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Ëñ³­ï³­ïáõ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ ëï³ÝÓ­ÝáõÙ ¿ í³ñ­¹³­å»ï-í³ñ­Å³­å»­ïÇ ¹»­ñÁ, µ³Ûó ³Ý­Ã³­ùáõÛó »ñ¨áõÙ ¿ ݳ¨ Ñá·¨áñ Ñáí­í³­å»­ïÁ, Ç­Ù³ë­ïáõÝ ³Ý­ÓÁ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, áí Ý³Ë Çñ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ù»ç ¿ ¨ µÝ³­Ï³Ý ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý »ñϭݳ­ÛÇÝ áõ »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ ÑÇ»­ñ³ñ­Ëǽ­ÙÁ` §ºõ ÙÇ Áݹ­¹¿Ù Ï³É Ññ³­Ù³­ÝÇÝ, //²ÛÉ Ñݳ­ ½³Ý­¹»³Û å³­ïá­õÇ­ñ³­ÝÇݦ, ù³­ñá­½áõÙ µ³­ñ»­å³ßï ѳ٭µ»­ñáõíÛáõÝ` §â³ñ­ã³­ñ³­Ý³ó, ³­ë¿, ѳ٭µ¿ñ. //ä³Ý¹Ë­ïáõ­Ã»³Ý ÅáõÅ­Ï³É ¹áõ É»ñ¦: г­Û»­ñ»­ÝÇ ³Û­µáõ­µ»­ÝÇ Ñ»ñ­Ã³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ëï»ÕÍ­í³Í §Êñ³ïù¦-Ç á­ñáß û­ñǭݳϭݻ­ñáõÙ ·³­Õ³­÷³ñ ¿ ïñíáõ٠ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ï۳ݭùÇ, ëá­íá­ ñáõÛíݻ­ñÇ, Åá­Õáíñ­¹Ç Ù»ç ³ñ­Ù³­ï³­ó³Í á­ñáß ³­ñ³ï­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ. è -³ÛÝ Á­é³­ÙÇÏ ³­ñ³Ýó ѳ­Ýáõñó àã ݳ­Ë³Ý­Ó»É, Ëñ³­ï¿, í³­ñáõó. ºõ ·Ç­Ý³ñ­µá­õ³ó »ñ­·áó å³­ñáõó ØÇ Ñ³­Õáñ­¹»É ÉÏïÇ µ³­ñáõó: ²Û­µáõ­µ»­ÝÇ Ñ»ñ­Ã³­·³­Ûáõí۳ٵ Ëñ³ï­Ý»­ñÇ Ñ³­çáñ¹ ß³ñ­ùáõÙ` §´³Ý ѳ­õ³­ïáÛ í³ëÝ ³­Ý»­ÕÇÝ ¨ »­Õ»­Éáó µ³­ñ³é­Ý³­µ³ñ Ç ¹Ç­Ù³ó ѳۭϳ­Ï³Ý ï³­éÇó ã³­÷³­µ»ñ­Ù³Ùµ á­·»³É¦, ϳñ¨áñ ¿ áã ³ÛÝ­ù³Ý ùñÇë­ïá­Ý»³­ Ï³Ý ¹á·­Ù³­Ý»­ñÇ ÑÇ­ß»­óáõÙÝ áõ ¹ñ³Ý­óáí Ëñ³­ï»­ÉÁ, áñ­ù³Ý µ³­Ý³ë­ ï»Õ­Í³­Ï³Ý ³ÛÝ Ñݳ­ñ³Ý­ùÇ û·­ï³­·áñ­Íáõ­ÙÁ, á­ñÇ ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý û­ñÇ­ ݳϭݻñ ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ åÇ­ïÇ µ»­ñÇ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï: Êáë­ùÁ µ³­ñ³é­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ¹Ç­Ù³é­ÝáõÃ­Û³Ý Ñݳ­ñ³Ý­ùÇ Ù³­ëÇÝ ¿, áñ­ï»Õ ³­é³­çÇÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ å³ï­Ï»­ñÁ ѳ­Ù³­å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿ ïíÛ³É ³Ý­ÓÇ í³ñ­ùÇÝ áõ µ³ñ­ùÇÝ, µËáõÙ ¿ Ýñ³Ý ѳ­ïáõÏ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ·Í»­ñÇó, Áݹ á­ñáõÙ, ³Û¹ ¹»Ù­ ùÁ ϳ­ñáÕ ¿ ÉÇ­Ý»É Ù³ñ¹, ϻݭ¹³­ÝÇ, µáõÛë, ßÝã³­íáñ áõ ³Ý­ßáõÝã ³­é³ñ­ ϳ: êñ³Ý Áëï ¿áõÃ­Û³Ý ÝٳݭíáõÙ ¿, ³Û­ëûñ ß³ï ³­í»­ÉÇ ßñ糭ݳé­íáÕ »½­ñáõÛ­Ãáí, ¹Ç­Ù³é­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, áñÝ ³­í»­ÉÇ ¿ Áݹ­É³Û­Ý»É »ñ¨áõÛ­ÃÇ ë³Ñ­ Ù³­ÝÁ: ¸Ç­Ù³é­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³Ýӭݳ­íá­ñáõÙ ¿, Ù³ñ¹­Ï³Û­Ý³­óáõÙ, á­ñÁ ØÇç­ Ý³­¹³­ñáõÙ Áݭϳɭí»É ¿ áñ­å»ë ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõÝ Ï³Ù ÷á­Ë³­µ»­ñáõí

ÛáõÝ, ³ÛÝ å³ñ­½³­å»ë µ³­Ý³­Ï³Ý ¿³­ÏÇ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ ¿ í»­ñ³·­ñáõÙ ó³Ý­Ï³­ó³Í ³­é³ñ­Ï³­ÛÇ áõ »ñ¨áõÛ­ÃÇ: ²­Ñ³, ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ³Ûë ß³ñ­ùáõÙ ¨ë­ ³ÏݭѳÛï ¿ ï³­éÇ í»­ñ³­ó³ñÏ­í³Í ³Ýӭݳ­íá­ñáõ­ÙÁ, ï³­éÁ-·Ç­ñÁ áã ÙdzÛÝ Ëñ³­ïáõÙ áõ ëá­íá­ñ»ó­ÝáõÙ ¿, ³Ûɨ Ï»ñ­å³­íáñ­íáõÙ ¿ ÇÝ­ùÁ ¨ë. ð- ¿Ý ï³é ã¿ µ³­ÝÇ ëÏëá­õ³Í, ²ÛÉ ³­Ï³­Ù³Û µéݳ½­µû­ë³Í: γÙ` ô – ÝÝ Û­û­¹³­Ï³Ý ÙdzÛÝ ¿ ï³é, ´³Ûó ½áñ Ûû­¹¿ ù»½ Ëñ³ï ³é, Úáñ­Å³Ù Ù»­Õ³Û ¹³éÝ å³­ï³é ø»½ »ñ¨Ç ù³Õóñ ¨ ¹Çõ­ñ³é: γÙ` ö – ÇõñÝ ÷³­é³ó ¿ ù»½ ù³­ñá½, ²Ûë Ëñ³­ï³­Ï³Ý µ³­ÝÇó ï³­ÉáÛë: ²Û­µáõ­µ»­ÝÇ` Ëñ³­ïáÕ-áõ­ëáõ­ó³­Ýá­ÕÇ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝÝ ³ñ­¹»Ý Ù»Í Ëáñ­Ñáõñ¹ áõ­ÝÇ: ²Û¹ ¹»­ñÇÝ Ïáã­í³Í §´³Ý Ý»ñ­ï³­Õ³­Ï³Ý Ç Ëñ³ï á·­ õáó ѳ­Ù³Û­ÝÇó¦ ß³ñ­ùÁ ¨ë­ áõÕÕ­í³Í ¿ µá­Éáñ ï³­ñÇ­ùÇ Ù³ñ¹­Ï³Ýó, áõë­ ïÇ ³­í»­ÉÇ ½·³­ÉÇ ¿ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ³­ë»­ÉÇ­ùÁ, ѳխó­Ñ³ñ­í³Í ¿ ݳ­Ëáñ¹ ß³ñ­ùÇ ëËá­É³ë­ïǭϳÝ: ²Ûë­å»ë` ´»ÝÝ - µ³­ÝÇó, ³­ë¿, ã³­ñ³ó ê³Ý­Ó»³ ½É»­½áõ¹ í³ëÝ ÁÝ­Ï»­ñ³ó. ܳ ¨ Ç µ³Ý µ³Ù­µ³­ë³­Ý³ó` ¸Çñ 峭ѳ­å³Ý ùá­Ûáó ßñóÝó: Êñ³­ïÇ Ñ³ë­ó»³­ï»­ñ»­ñÁ ï³­ñÇ­ù³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³­ÏáõÃ­Û³Ý ã»Ý »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ, ³ÛÝ áõÕÕ­íáõÙ ¿ µá­Éá­ñÇÝ, ³­é³­çÇÝ Ñ»ñ­ÃÇÝ` ѳ­ ë³­ñ³Ï Ù³ñ¹­Ï³Ýó, ÇëÏ »­Ã» ³­é³­í»É ¨ë ­Ù³­ÝáõÏ­Ý»­ñÇÝ ¿ ÑÕíáõÙ, ³­é³Ýӭݳ­Ñ³­ïáõÏ Ï³ñ¨áñ ¿ ¹³é­ÝáõÙ Ù³ï­ã»­ÉÇáõí۳ٵ ³½­¹»­óÇÏ áõ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ É»­½áõÝ: س­ÝáõÏ­Ý»­ñÇÝ Ëñ³­ï»­Éáõ ³­é³Ýó­ùÁ áõë­Ù³Ý ÝÏ³ï­ Ù³Ùµ ëÇ­ ñá ë»ñ­ Ù³­ ÝáõÙÝ ¿, ³ÛÝ, áñ å»ïù ã¿ §êÝáï ˳­ Õûù ³ÝÙﳭݳɦ, ³ÛÉ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿ Ç­Ù³ë­ïáõí۳­ÝÁ ѻ層É, §ºõ Ûáõë­ Ù³­Ý¿ áã Ó³ÝÓ­ñ³­Ý³É¦: Æë­Ï³­å»ë, ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ ¹³é­ÝáõÙ ¿ Ñ³Û Ù³Ý­ ϳ·­ñáõÃ­Û³Ý ëϽµÝ³­íá­ñá­ÕÁ. ëá­íá­ñ»ó­ÝáõÙ »Ý ï³­é»­ñÁ ¨ ÙÇßï ÙÕáõÙ ¹»­åÇ áõ­ëáõÙÝ áõ ·Ç­ïáõíÛáõ­ÝÁ. Ò- ³ÛÝ Ò³Û­Ý¿ ³é ù»½, Ù³­ÝáõÏ áõ­ßÇÙ, ¿ ³­Ï³Ý­çûù Éáõñ ½µ³Ýë ÇÙ. àõë­Ù³Ý ·ñáó É»ñ Ùï»­ñÇÙ: سݭϳ­í³ñÅ-µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ Çñ Ëáë­ùÁ µ³ñÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ï³­ñÇ­ùÇ

³ë­ïǭ׳ݭݻ­ñáí, ¹Ç­ÙáõÙ ¿ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹­Ý»­ñÇÝ áõ Í»­ñ»­ñÇÝ, ëá­íá­ñ»ó­ ÝáõÙ ï³ñ­µ»ñ ¹³­ë»­ñÇ Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÇ` ÙÇßï ·ïÝ»­Éáí ïíÛ³É ï³­ñÇ­ùÇ Ï³Ù Ë³­íÇ Ñ³­Ù³ñ µÝá­ñáß Ñá­·»­íǭ׳Ï, Ëñ³­ïÇ áõÕ­ÕáõíÛáõÝ áõ Ñ»­é³Ý­Ï³ñ. §ÜáõÝ – ­Ýá­ñá·, ³­ë¿, »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹, //¼Ç­Ù³ë­ïáõ­ÃÇõÝ ½·»­ óÇñ ù»½ ½³ñ¹…¦, ϳÙ` §Þ³ÛÝ – ­ß³ï, ³­ë¿, áí Í»­ñáõ­Ýǹ, //Ðݳ­ó»³É ³­É»ûù, Ï³É ³ß­Ë³ñ­Ñǹ…¦ ¨ ³ÛÉÝ: Êñ³­ïÁ »ñ­µ»ÙÝ Ñ³­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ ٳխóݭùÇÝ, Ý»­ñ³é­íáõÙ ³ÝÓ­ ݳ­Ï³Ý ݳ­Ù³­ÏÇ-ÃÕÃÇ Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ, Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ Ïñá­Ý³Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÇÝ ¨ë, á­ñÁ ݳ¨ ٳխóݭùÇ Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ å³­Ñ³ÝçÝ ¿: ²Ûë­å»ë û­ñǭݳÏ` ²­åÇ­ñ³ï »Õ­µá­ñáñ­¹áõÝ ÑÕ³Í ã³­÷³­ Íá ݳ­Ù³­ÏÁ Çñ ³Ý­Ùǭ糭ϳ­Ýáõí۳Ý, ѳ­ñ³­½³­ï³­Ï³Ý ³Ý­Ï»ÕÍ ëÇ­ñá åáéíÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ³ëåݭ糭ϳ­Ýáõí Û³Ý ¨ ³ë­Ï»­ïǽ­ÙÇ ù³­ñá½-ٳխóݭùÁ. §êÇ­ñáÛ ÙÇ ï³ñ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­ ϳÝ, //¼Ñ᭷ǹ ·»­ñ»É ³Ý­Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý¦: ´³Ûó ³Ù­µáÕç ÃáõÕ­ÃÁ, áñ­å»ë Ùï»ñ­ÙÇÏ »ñÏ­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý íϳ­ÛáõíÛáõÝ, ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ ÝáõÙ µÝ³­Ï³Ý ϻݭ볭ëÇ­ñáõí۳ٵ. §ÆÝÓ ¹áõ Û³­õ¿ï ϳó Ëݹ³­Ï³Ý, // سñÙ­Ýáí ³­éáÕç ¨ Ñá­·»­Ï³Ý¦: ܳ­Ù³­ÏÇ ëϽµáõÙ` Ñá­·³­ï³ñ ëÇ­ñá Ù»ç, áõñ Ñá­·»­µ³­Ýá­ñ»Ý ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ݳ¨ å³Û­Í³é Ý»ñ­µá­ÕÇ µ»­ñ³Í ÍÝá­Õ³­Ï³Ý ÷³­é³­ë»ñ ÇÝù­Ý³­·á­ÑáõíÛáõ­ÝÁ, ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ ¿ ²­åÇ­ñ³­ïÇÝ, ãÇ Ã³ùó­ÝáõÙ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ ³Ý­Ï³ß­Ï³Ý¹ ·áí­ùÁ, ½»Ý­ùÇ Ñ»ï ×ÏáõÝ Ë³­ÕÇ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. ä³Ý­Í³­ó»­ÉáõÙ¹ ³­ñdz­Ï³Ý Òdz­í³ñ­ÅÇó Ý»ñÑ٭ﳭϳÝ, Æ ï¿· ÝÇ­½³Ï ß³ñ­Åá­Õ³­Ï³Ý àñ­å¿ë ÍÕáï ÙÇ »­Õ»­·³Ý, ð³­Ù»³É Û³­Ñ»³Ï ÏñáÕ í³­Ñ³Ý, Ƶñ ë³Ý­Óáí ³Ý­ß»­Õ³­Ï³Ý: ²­ñÇáõ­Ã»³Ýó å³­ñ³­é³­Ï³Ý ܳ˭ݻ³ó ù³­ç³óÝ ·áÉ ÝÙ³Ý: ÂáõÕÃ-Ëñ³­ïÇ Ï³Ù Ù³Õ­Ã³Ý­ùÇ Ù»ç ³å­ñáõ­ÙÇ áõ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ, Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ý»ñ­ùÇÝ ¹Ç³­É᭷ǽ­Ùáí, Ù»­Í³ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ß÷Ù³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ, ³Ý­Ùǭ糭ϳ­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ µ³­óáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ­ÅÇ ¨ ³½­¹»­óÇ­ÏáõÃ­Û³Ý ß»ñ­ ï»­ñÁ: §Üá­ñÇÝ ÃáõÕà ÙËǭó­ñáõ­Ã»³Ý ³é áÙÝ Çß­Ë³Ý ²ñ¨»­É»³Ý í³ëÝ áñ¹­õáÛ Çõ­ñáÛ ï³­ñ³­Å³Ù Ù»­é»­ÉáÛ¦ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ÙÇ Ï»Ý­¹³­ÝÇ ½ñáõÛó ¿` Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­Ùá­½Ç㠳ݭóáõÙ­Ý»­ñáí, ¨ ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­Ù³Ý

ÁݭóóùÝ ¿É ³½­¹»­óÇÏ ¿ Ñ»Ýó Ñá­·»­µ³­Ýá­ñ»Ý: Ø»Í áÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý µ»­ ñ³Í ó³­íÁ ѳխó­Ñ³­ñ»­ÉÁ Ñݳ­ñ³­íáñ ¹Ç­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ùáõï­ùÁ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, û ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ÑáõÛëÝ ³Ý­ï»ë ¿, µ³Ûó å»ïù ¿ µ³­Ý³É ëñïÇ ³ã­ù»­ñÁ ¨ ݳ­Û»É ѳ­í³­ïáí. §¸Ç­ï»Ý ½³ß­Ë³ñÑÝ ½³ÛÝ í»ñ­çÇÝ, //àõñ áã ¿ ëáõ·, áã ïñïÙáõ­ÃÇõݦ: ØÇßï ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ÙËǭó­ ñ³Ý­ùÇ ÑÇÙ­ù»ñ ·ïÝ»É ¨ ë³ Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³Ý­óáõÙ ¿ ³ñ­íáõÙ Ùï»ñ­ÙÇÏ Ëáñ­Ñáõñ¹­Ý»­ñÇ, ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ ß÷áõ­ÙÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ѳݭ¹³ñï áõ Ñáõ­ßáÕ. ºõ ¹áõ ÿ ½Ù¿· Ù»­Õ³ó ÙÃÇÝ, سù­ñ»ë Ûá·­õáÛ¹ Û³­ã³ó µµÇÝ, ¼Ù³­ÝáõÏ ïÕ³Û¹ ùá ½µ³Õ­Ó³­ÉÇÝ ²ÛÉ áã áÕ­µ³ë ÏëÏͳ­·ÇÝ: àõ­ñ»ÙÝ` Ù³ù­ñÇñ ÙÃÇÝ Ù»Õ­ù»­ñÇ Ù»­·Á Ñá­·áõ¹ ³ã­ù»­ñÇó ¨ ÙÇ áÕ­µ³ áñ­¹áõ¹ Ïá­ñáõë­ïÁ: ê³ ÇÝã­å»±ë­ ¿ Ñݳ­ñ³­íáñ ³­Ý»É.Áݭϳ­É»­ÉÇ ÑÇÙ­ùÁ µ³­ ݳë­ï»Õ­Í³­Ï³­Ý³ó­í³Í »ñ­Ïáõ »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ` ³ß­Ë³ñÑ, §áõñ áã ¿ ëáõ·, áã ïñïÙáõ­ÃÇõݦ ¨ §½Ù³­ÝáõÏ ïÕ³Û¹ ùá µ³Õ­Ó³­ÉǦ, Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÙÝ ¿, áõñ ³Ý­Ù³­ÑáõÃ­Û³Ý å³ï­ñ³Ý­ùÁ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ Éáõ­ë³­íáñ­Û³É ï³­ ñ³­ÍáõÃ­Û³Ý ¨ ѳ­í»ñ­Å³­Ï³Ý ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Áݭϳɭٳٵ: ºñµ ë³ Ñ³ë­Ï³­ ݳ­ÉÇ ¹³é­Ý³, Ëáë­ùÁ ϳ­ñáÕ ¿ Ý»­ñ³­é»É 峭ѳݭçÇ ß»ß­ï»ñ, ëó­÷áõí Û³Ý áõ­Åáí` ËݹáõÃ­Û³Ý Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ. å»ïù ¿ ׳­Ý³­ã»É Ù³ñÙ­ÝÇ Ù³Ñ­Ï³­Ý³­óáõ ÉÇ­Ý»­ÉÁ, ¨ ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï` §êñïǹ Ïñ³ÏÝ áñ Ï³Û Ç í³é, //öá­ËÇ Ç óûÕ ½õ³ñ­Ã³­ñ³ñ¦: ¸Åí³ñ ß³ñÅ­íáÕ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ó»éù µ»­ñ³Í ³Ý­Ùǭ糭ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­ Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳Ý, ¨ ³ÛÝ Ñ³­í³­ïÇ ÉáõÛ­ëÇ Ñ»ï Ïáã­í³Í ¿ ѳխ ó­Ñ³­ñ»­Éáõ ÙÃÇÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÁ. ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ѳ­Ù³ñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý áõ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ù»­ñÁ ÙÇßï ϳ½­ÙáõÙ »Ý ϳ­ÛáõÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ ¨ áã ѳ­Ï³¹­ñáõíÛáõÝ, ù³­ÝÇ áñ ³Û¹­å»ë ¿ ѳ­í»ñ­Åá­ñ»Ý: г­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñÁ. ²Ûë ųݭñÁ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­íáñ ·ñ³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ýá­ñáõíÛáõÝ ¿ µ»­ñáõÙ ÙÇ ß³ñù ³­éáõÙ­Ý»­ñáí: ²ñ­¹»Ý ³ÛÝ, áñ ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Ñ³­Ý»­Éáõ­ÏÇ ï»­ÕÁ å³ï­×³­é³­µ³­ÝáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë`§³­ë³­ ó»³É ¿ ½³­é³Ïùë í³ëÝ áõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ý Ù³ñ¹­Ï³Ý¦, ÝßáõÙ ¿, áñ ·ñ³­ Ï³Ý ³Ûë ï»­ë³­ÏÁ ·³­ÉÇë ¿ áõÕ­Õ³­ÏÇá­ñ»Ý ͳ­é³­Û»­Éáõ Ù³ñ¹­Ï³Ýó, ݳ¨ ½áõï ·áñͭݳ­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí ¹³é­Ý³­Éáõ Ýñ³Ýó Ï۳ݭùÇ áõ­Õ»­ÏÇó­Ý»­ ñÇó Ù»­ÏÁ, ѳ­×»­ÉÇ Ùï³­í³ñ­Åáõí۳ٵ ų­Ù³­Ý³­Ï³­íá­ñ³­å»ë Ïïñ»­Éáõ Ýñ³Ýó ï³­é³­å³Ýù­Ý»­ñÇó áõ Ñá·­ë»­ñÇó: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ ѳ­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñÇ É»­½áõÝ Ùáï ¿ ³­éûñ­Û³ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³­ÝÇÝ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÇó µ³­óÇ` ųݭñÁ

³­é³­çÁÝ­Ã³ó ¿ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ÙÇ ³ÛÉ ³­éáõ­Ùáí ¨ë. ·Ç­ï»Ýù, áñ ÙÇç­Ý³­ ¹³ñ­Û³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ³­é³Ýó­ù³­ÛÇÝ ÏáÕ­Ù»­ñÇó Ù»ÏÝ ³ÛÝ ¿, áñ ³Ý­ÓÁ, »ñ¨áõÛ­ÃÁ ·Ý³­Ñ³ï­íáõÙ »Ý µ³­ñÇ-ã³ñ »ñ­Ï³­ÏÇáõÃ­Û³Ý ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý å³­ ѳݭçáí, µ³­ñáõ ¨ ã³­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ëï»ÕÍ­íáõÙ »Ý Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï å³ï­Ï»­ ñ³Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ Ï³­Õ³­å³ñ­Ý»ñ, áñ­ï»Õ ³Ý­ÓÇ, ³­é³ñ­Ï³­ÛÇ, »ñ¨áõÛ­ÃÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ·Í»­ñÁ, ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ µÝá­ñáß ÏáÕ­Ù»­ñÁ ϳñ¨áñ ã»Ý, ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝÁ Ýñ³Ýó Ýϳï­Ù³Ùµ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùÇ Ñ³ë­ ï³­ïáõÙÝ ¿ ³Û¹ »ñ­Ï³­ÏÇáõÃ­Û³Ý µ­¨»é­Ý»­ñáõÙ: ¶Ç­ï»Ýù ݳ¨, áñ Ñ³Û å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, å³Ñ­å³­Ý»­Éáí ³Ûë ϳ­Ýá­ÝÁ, »ñ­µ»ÙÝ µ»­ñáõÙ ¿ Ï»ñ­ å³­ñÇ Ï³Ù »ñ¨áõÛ­ÃÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­í³Í µÝá­ñáß ·Í»ñ: ´³Ûó ųݭñÇ ³Ù­µáÕ­ç³­Ï³Ý å³­Ñ³Ý­çáí ѳ­Ý»­ÉáõÏÝ ¿, áñ ëïÇ­åáõÙ ¿ Áݭûñ­óá­ÕÇ Ï³Ù áõÝÏݹ­ñÇ ·áõ­ß³­Ïáõí۳­ÝÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáÕ ³Ý­ÓÁ, ³­é³ñ­Ï³Ý, »ñ¨áõÛ­ÃÁ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý áõÕ­Õ³­ÏÇ Ï³Ù ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ó­¨»­ñÇ Ù»ç Ï»ñ­å³­íáñ­í»Ý Ç­ñ»Ýó ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý-µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ÏáÕ­ Ù»­ñáí, ѳ­Ï³­é³Ï ¹»å­ùáõÙ ³­ÝÇ­Ù³ëï ¿ ¹³é­Ýáõ٠ųݭñÁ: ¶ñ³­Ï³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ ëïÇå­í³Í ¿ ïÇ­å³­Ï³Ý Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí ׳­Ý³­ã»­ÉÇ áõ ѳ­Õáñ­ ¹³Ï­ó»­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»É Çñ ÝÛáõ­ÃÁ. ë³ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ϳñ¨áñ ù³Û­É»­ñÇó ¿. Èë¿, »Õ­µ³Ûñ, ù³ç ϳñ¨áñ, ²é ù»½ Ýß³Ý, ÇÝùÝ ¿ µá­Éáñ. ܳ »õÕ áõ­ÝÇ Ï»Õ¨Ý­áë­Ïáñ, Îïñ»³ ¨ Ï»ñ ½·éáõ½Ý ³­Õá­õáñ: ²Û­ëÇÝùÝ` Ñáõ­ßáõÙ ¿, áñ åÇ­ïÇ ³­é³­ç³ñÏ­íÇ µÝá­ñáß §Ýß³­ÝÁ¦, áñÝ û·­Ý»­Éáõ ¿ ׳­Ý³­ã»É ïíÛ³É ¹»å­ùáõÙ ÁÝ­ÏáõÛ­½Á: §Î»ñ­å³­ñ³ó­í³Í¦ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ ׳­Ý³­ã»É »Ý ï³­Éáõ ³Ý­ÓÁ, ³­é³ñ­Ï³Ý, »ñ¨áõÛ­ÃÁ áã ÙdzÛÝ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ Ç­Ù³­óáõÃ­Û³Ý Ñ³Ûï­ÝÇ ß»ñ­ï»­ñáí, ³Ûɨ ·Ç­ï»­ÉÇù­ Ý»­ñÇ á­ñáß å³­ß³­ñÇ ³é­Ï³­Ûáõí۳ٵ: г­Ý»­Éáõ­ÏÁ ûè ų­Ù³Ý­óÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é áõ­Ý»­ó»É ¿ §Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ý¦ Ïá­ãáõÙ, ÇëÏ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ѳ­ Ù³ñ ¹ñ³Ýù §ë³Ñ­Ù³Ý Ç­ñÇݦ, ³Û­ëÇÝùÝ` ³­é³ñ­Ï³­Ý»­ñÇ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­ Ý»­ñÇ µÝáõ­Ã³·­ñáõíÛáõÝ »Ý: ´á­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ÏáÕ­Ù»­ñÁ Áݹ·ñ­ÏáõÝ »Ý, §í³ëÝ áõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ý Ù³ñ¹­Ï³Ý¦ Ïá­ãáõ­ÙÁ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë ݳ¨ Ñáõ­Ùá­ñ³­ÛÇÝ á­ñ³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ, Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ù»­Í³­ÝáõÙ ¿ ÝÛáõ­ÃÇ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³­í³­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ѳ­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñÁ å³Û­ Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ »Ý û­Ù³­ïÇÏ »­ñ»ù á­Éáñï­Ý»ñ. ³) Ïñá­Ý³­ ϳÝ, µ)­ å³ï­Ù³³­í³Ý­¹³­Ï³Ý, ·) µ­ÝáõÃ­Û³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ: Àݹ á­ñáõÙ` å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ»½­ñ»­ñÁ ¨ë ­Ï³­ñáÕ »Ý ѳ­Ù³¹­ñ³­µ³ñ ÙÇ Ã»­Ù³­ÛÇó

ÙÛáõ­ëÇÝ ³Ýó­Ý»É, ³Û­ëÇÝùÝ` Ïñá­Ý³­Ï³Ý ³Ý­ÓÁ ϳ٠»ñ¨áõÛ­ÃÁ Ý»ñ­Ï³­ Û³ó­í»Ý ϻݭ¹³­Ýáõ, Ãéãáõ­ÝÇ, Ç­ñ»­ñÇ áõ ³ñ­Ñ»ë­ïÇ ¨ ³ÛÉ µÝá­ñáß ÷á­Ë³­ µ»­ñáõí۳ٵ, ³Ý­ßáõßï, µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ Áݹ­Ñ³Ý­ ñáõÃ­Û³Ý íñ³, á­ñáÝù ϳ­ñáÕ »Ý Ý»ñ­ÙáõÍ­í³Í ÉÇ­Ý»É ²ëï­í³­Í³ßÝãÛ³Ý ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÇó: ²Ûë­å»ë` ²­µ»ÉÝ áõ γ­Û»­ÝÁ Ý»ñ­Ï³­ Û³­ÝáõÙ »Ý áñ­å»ë »ñ­Ïáõ Ñá­íÇí »Õ­µ³Ûñ, á­ñáÝ­óÇó Ù»­ÏÁ ³ñ­¹³ñ ½áÑ ¿ Ù³­ïáõ­óáõÙ, ÙÛáõ­ëÁ §»Õ¨ åǭͳ­Ï³­Ñ³ñ¦: γ٠äá­Õáë ³­é³ù­Û³­ÉÁ ѳ­ Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ ¸³­Ù³ë­Ïáë ÏéÇí ·Ý³­ó³Í ù³ç ³Û­ñÇ Ñ»ï, á­ñÇÝ §Ú³ñ­ ù³­Ûáõ­ÃÇõÝÝ Ç ßáõñç Ïáõ­·³Ûñ¦: øñÇë­ïá­ëÇ ÍÝáõÝ­¹Á ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ ³­é³Ýó Ëá­ÛÇ §á­ñá­çǦ ÍÝí»­Éáõ Ñ»ï, áñ ³­Ù»Ý ½³ï­ÏÇ §Ù³­ï³Õ ÉÇ­ÝǦ: àã ÙdzÛÝ ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý ÝÛáõ­ÃÇ Ç­Ù³­óáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûɨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñÇÝ Ñ³­Õáñ­¹³Ïó­í»­ÉÁ ÇÝã-áñ ã³­÷áí ϳñ­Í»ë ׳­Ý³­ã»­ÉÁ Ñ»­é³ó­ÝáõÙ »Ý µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇ­ßÇ á­ñá­ ß³­ÏÇáõíÛáõ­ÝÇó: ºí ³ÛÝ, áñ, ³­ë»Ýù, г­Ïá­µÇ Ï»ñ­å³­ñÁ ·áõ­ß³­ÏáõÃ­Û³Ý ¿ ïñíáõÙ áñ­å»ë Ïáõ­ÅÇ ¨ µñáõ­ïÇ ÏéíÇ ³ñ¹­ÛáõÝù, ³Ûë í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­ Ý»­ñÇ Ù»ç §ËáÛ¦, §·³é¦, §ÏáõŦ, §µñáõï¦ Ç­ñ»­Õ»Ý ÑÇÙ­ù»­ñÁ ϳ­ñáÕ »Ý ãû·­Ý»É ×Çßï å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ·ïÝ»­Éáõ, »­Ã» ɳí ãÇ Ûáõ­ñ³ó­í³Í µÝ³·­ ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­ï»ùë­ïÁ, ϳ٠ãϳ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï Ç­Ù³­ó³­Ï³Ý ÑÇÙù: 곭ϳÛÝ ÝáõÛÝ Ïñá­Ý³­Ï³Ý û­Ù³­ÛÇ ß³ï ѳ­Ý»­ÉáõÏ­Ý»ñ Ñ»Ýó ³Ý­Ñ³­ ï³­Ï³Ý µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí ³­í»­ÉÇ Ñ»ßï ׳­Ý³­ã»­ÉÇ ³Ý­ Ó»ñ áõ »ñ¨áõÛí Ý»ñ »Ý Ñáõ­ ßáõÙ: ê¨ Ï³­ ï³­ ñáí §÷áù­ ñÇÏ Ñ³­ õáõϦ-Á, áñ §ÉéÇÏ Ýëï¿ñ ¨ ³­ÕûÃù ³é­Ý¿ñ¦, Ñá·¨á­ñ³­Ï³ÝÝ ¿, ³Ûë­ï»Õ` §³­µ»­Õ³Ý¦: γÙ` ¹Åí³ñ ã¿ Ïé³­Ñ»É, áñ Ñ»ï¨Û³É å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ùµ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáÕ »ñ¨áõÛ­ÃÁ ¹ñ³ËïÝ ¿. ¸³ßï ÙÇ Ï³Ûñ ³ñ­Ó³Ï áõ ɳÛÝ, Èó»³É ͳխÏûù ÛáÛÅ ½³­Ý³­½³Ý. àã Û»­Õ³­Ý³Ïë ÙdzÛÝ ·³ñ­Ý³Ý, ²ÛÉ ³Ý­Ã³­é³Ù ÙÇßï Û³­õǭﻳÝ: ´á­Éáñ ¹»å­ù»­ñáõÙ` ѳ­Ý»­Éáõ­ÏÇ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ ÝÁ 峭ѳݭçáõÙ ¿ ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»­ñÇ á­ñáß å³­ß³ñ áã ÙdzÛÝ Ïñá­ÝÇ Ï³Ù å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý á­Éáñ­ïÇó, ³Ûɨ` µÝáõí۳Ý, Ù³­Ý³­í³Ý¹ áñ å³ï­Ï»­ ñ³­ÛÇÝ ÑÇÙÝ»½­ñ»­ñÁ ÙÇßï ϳ­ñáÕ »Ý ˳­éÁ ÉÇ­Ý»É. Ïñá­Ý³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÁ ³­é³­ç³ñÏ­íÇ µÝáõÃ­Û³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñáí, µÝáõíÛáõ­ÝÁ` Ïñá­Ý³­Ï³Ý å³ï­ Ï»ñ­Ý»­ñÇ ÝÙ³­Ý³­µ³­Ýáõí۳ٵ: ú­ñǭݳÏ`§µ³ñÓñ áõ ɳÛݦ ¨ §³Ý­ëÇõÝ õ` ³Ý­·»­ñ³Ý¦ ßÇ­Ý³Í »­Ï»­Õ»­óÇÝ, á­ñÇ µ³­½áõ٠ϳݭûխݻñÝ áõ ç³­Ñ»­ ñÁ §³Ý­Ó¿Ã¦ ÉáõÛë »Ý ï³­ÉÇë, ǭѳñ­Ï», »ñ­ÏÇÝùÝ ¿: ´³Ûó ³ñ­¹»Ý §³­

Ù³é¦ Ñáõ­ßáÕ Ñ»ï¨Û³É ѳ­Ý»­Éáõ­ÏÇ Ñ³­Ù³ñ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»ñ »Ý å»ïù. î³­Ýáõ­ï»ñ ËÇëï Í»­ñáõ­ÝÇ, ¼»ï ÜáÛ áõ­Ý»ñ »­ñ»ù áñ­¹Ç, àõ­ÝÇ ß³ï ѳó áõ ß³ï µ³­ñÇ, ²Ý­ÃÇõ áõ­Ý»ñ ϳñ­ëáí ·Ç­ÝÇ: ²Û­ëÇÝùÝ` ³­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÝÛáõ­ÃÇ ¨ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­ Ù³Ý, Ó­¨Ç ¨ µá­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ³ñ­óÁ, áõñ, Çë­Ï³­å»ë, ϳñ¨áñ ã¿` Ïñá­Ý³­Ï³Ý »ñ¨áõÛíݻ±ñÝ­ »Ý ³­é³­ç³ñÏ­íáõÙ µÝáõÃ­Û³Ý §û·­Ýáõí۳ٵ¦, û ѳ­Ï³­é³­ÏÁ: γñ¨áñÝ ³ÛÝ ¿, áñ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ûáõ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý Ýáñ ëϽµáõÝù­Ý»ñ, ¨ Ùï³­í³ñ­ÅáõíÛáõ­ÝÁ ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»ñ ¿ ï³­ÉÇë Ýáñ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí: ÜáõÛÝ ÙÇ­ïáõ­ÙÁ ϳ­ñáÕ »Ýù ï»ë­Ý»É å³ï­ Ù³­Ï³Ý Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ áõ ¹»å­ù»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ñ³­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñáõÙ, ÇÝã­åÇ­ëÇÝ ³Ûë û­ñǭݳÏÝ ¿, áõñ å³ï­Ù³³­í³Ý­¹³­Ï³Ý îáñù ²Ý­·»­ÕÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­ íáõÙ ¿ §Û³Õ­Ã³­Ï³Ý ê³Ù÷­ëá­ÝǦ Ñ»ï, áí Ù»Í í»­Ù»ñ ¿ µ³ñÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¨ Íá­íÁ ·óáõÙ ¨ §Ï³Ý·­Ý»³ó ³ñ­Ó³Ý¦: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ »­Ã» ã·Ç­ï»Ýù ÐÇÝ Îﳭϳ­ñ³­ÝÇ ê³Ù÷­ëá­ÝÇÝ Ï³Ù ã»Ýù ÑÇ­ßáõÙ Êá­ñ»­Ý³­óáõ ѳ­Õáñ­¹³­ÍÁ, ¹Åí³ñ ÏÉÇ­ÝÇ ·áõ­ß³­Ï»É ѳ­Ý»­Éáõ­ÏÇ ³­é³ñ­Ï³Ý: ÆëÏ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÝÛáõ­ÃÁ ³­í»­ÉÇ ¿ ß³ñÅ­íáõÙ ¹»­åÇ Ñ³­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇáõíÛáõÝ, ¨ ³ñ­í»ë­ïÇ Ýá­ñ³­ñ³­ñáõíÛáõ­ÝÁ å»ïù ¿ ¹Ç­ï»É µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ áõ å³ï­Ï»­ñ³Ï»ñ­ å³­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç` ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáí ݳ¨ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ëï»Õ­ ͳ­·áñ­Í³­Ï³Ý ¹Çñ­ùá­ñá߭ٳٵ: ²Ûë ëϽµáõÝù­Ý»­ñÇ ³Ù­µáխ糭ϳ­Ý³­óáõ­ÙÁ ϳ µÝáõÃ­Û³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ ñÇ, ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»­ñÇ, µáõÛ­ë»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ñ³­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñáõÙ: ú­ñǭݳÏ` Ú³­Ù¿Ý ßñçÇ ÇÝùÝ Ç ù³­ñ»ñ. àõ­ÝÇ Í³­Ëáõ Ù³­½¿ ùñÓ»ñ, ¶Ç­ÝáÛ áõ­ÝÇ ³­Õá­õáñ ïÏ»ñ, ô` ûÅ­ï¿ñ ÓñÇ ¹³Ý­ÏÇ Ïá­Ã»ñ: (²ÛÍ) ²­é³ñ­Ï³Ý ³­é³­ç³ñÏ­íáõÙ ¿ Ïé³­ÑáõÙ­Ý»­ñÇ` Ñáõ­ß»­Éáí Ýñ³ µÝáõ­Ã³·­ ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ, ¨ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ áõ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ù³­ ϳñ­¹³Ï­Ý»­ñáõÙ ãϳ ï»­Õ³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³Ï å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ áñ¨¿ ï³ññ: êñ³Ýù »Ý, áñ ³­å³­Ñá­íáõÙ »Ý ųݭñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ݳ¨ ³Û­ëûñ­í³ ï»­ë³­Ï³Ý å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÁ, Ýñ³ åá»­ïǭϳ­ÛÇ ÇÝù­Ý³­ïÇå ·Í»­ñÁ ³ÛÅÙ ¿É å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý ÝáõÛÝ Ûáõ­ñ³­Ñ³ï­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: Þï³å ϳ­ åÇó ³ñ­Ó³­Ï»­Éáõ, ¹³­Ý³­Ïáí Ùáñ­ÃÇÝ Ñ³­Ý»­Éáõ 峭ѳÝç ³­é³­ç³¹­ñáÕ µáõÛ­ëÁ, á­ñÇ ÷á­ñÇ Ù»ç ·³­ñÇÝ Ï³­ñáÕ ¿ ³­×»É áõ Ýñ³Ý ³Ý­åÇ­ï³Ý ¹³ñÓ­

Ý»É, í³­ñáõÝ·Ý ¿: ä³ï­Ï»­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ, áñ­ å»ë ϳ­ÝáÝ, ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí۳­ÝÁ: Äá­ Õáíñ­¹Ç å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ¿, áñ ϻݭ¹³­ÝÇÝ, á­ñÁ ï³­ÉÇë ¿ Ù³­½» ùñÓ»ñ, ·Ç­Ýáõ ïÇÏ, ¹³­Ý³­ÏÇ ÓñÇ ÏáÃ,- ³ÛÍÝ ¿. ϳÙ` ϻݭ¹³­ÝÇÝ, á­ñÁ Ùáõß­ï³Ï áõ­ÝÇ ¨ ˳­ÕáõÙ ¿, §áõ Ñ»ï ï³Ý­ÓÇÝ ½³­ã»ñÝ ³­Í¿ñ¦,- ³ñçÝ ¿. ϳÙ` ïÇÏ­Ýáç ÝÙ³Ý Ñáõ­ßÇÏ ù³Û­ÉáÕ, å³­ñ³­ÝÁ Ñ»ï¨Çó ù³ñß ïíáÕ ¨ µ³­½»Ç ÝÙ³Ý áñë ³­ÝáÕ Ï»Ý­¹³­ÝÇÝ Ï³­ïáõÝ ¿: г­×³Ë áõÕ­Õ³­ÏÇ Ñ³­ Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý áõ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ á­×³Ù­ï³­Íá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ. âáñ­ùá­ï³­ÝÇ ¿ ½»ï ½ßáõÝ, àõ Óáõ ³­Í¿ ½»ï ½ÃéãáõÝ, Êáï ݳ áõ­ï¿ ½»ï ³­Ý³­ëáõÝ, àõ­ÝÇ Ù½ÏÇà ¨ áëÏ­ñ¿ ïáõÝ: (Îñdz) ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ³Ûë ϳñ­·Ç áñáß Ñ³­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñáõÙ Ýϳï­íáõÙ »Ý Åá­ Õáíñ­¹³­Ï³Ý ˳­ÕÇÏ­Ý»­ñÇÝ Ñ³­ñ³­½³ï å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ÙÇ­çáó­Ý»ñ, ÇÝã­å»ë û­ñǭݳÏ, ¹Ç­Ùáõ­ÙÇ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íǭ׳­ÏÁ, -ÇÏ ùÝùß³­óáõ­óÇã Ù³ë­ÝÇ­ÏÇ Ïáõ­ï³­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ. §Ð³­õ³­ïá­õá­ñÇÏ ÙÇ Ï³Ûñ ÷áù­ñÇÏ, //àõ ÇÝùÝ Ï»­é³Ûñ ½ÇÝã ½ëÝïÇÏ: //Ú³­÷ÇÏÝ áõ­Ý¿ñ ï³×­ÏÇ ËÝÏÇÏ, //àõ Ç ßáõñç Ïáõ­·³Û ½»ï ÷»­ñ»­½ÇϦ (´½»½): γ ï»­ë³­Ï»ï, áñ ѳ­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñÁ, áñ­ å»ë áõ­ñ³Ë ų­Ù³Ý­óÇ ÙÇ­çáó, ݳ¨ »ñ·­í»É »Ý. »ñ­·á­ÕÁ ϳ٠³­ë³­óá­ÕÁ ïñ³­Ù³­Ëá­ë³­Ï³Ý Ç­ñ³­íǭ׳­ÏáõÙ, ¹Ç­Ùáõ­ÙÇ ÙÇ­çá­óáí áõÝÏÝ­¹Çñ­Ý»­ñÇÝ ¨ë ­¹³ñÓ­ÝáõÙ ¿ áõ­ëáõ٭ݳé­íáÕ-ų­Ù³Ý­ó³­ÛÇÝ »­Õ»­ÉáõÃ­Û³Ý Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ù³ë­Ý³­ÏÇ­óÁ: ê³ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ëáõÃ­Û³Ý Ù»ç Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí Û³Ý ¿­åǽ­ÙÇ ¹ñë­¨áñ­Ù³Ý ¹Ç­åáõÏ Ó­¨»ñó Ù»ÏÝ ¿: Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ѳ­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ï³Ý Ý³¨ ³ÛÝ­åÇ­ëÇ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ͳ­í³­ÉáõÝ Áݭóó­ùáí í»­ñ³­×áõÙ »Ý Ëá­Ñ³­ Ï³Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­Íáõí۳Ý: ²Ûë­åÇ­ëÇ Ñ³­Ý»­Éáõ­ÏÁ ϳ­éáõó­íáõÙ ¿ ѳ­×³Ë áã ³ÛÝ­ù³Ý ׳­Ý³­ã»­ÉÇ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ Ãí³ñ­Ïáõ­Ùáí, áñ­ù³Ý å³ï­Ï»­ ñÇ ³­ëá­ódz­ïÇí ϳ­éáõÛ­óÇ Ù»ç, á­ñÁ ³Ï­Ý³ñ­ÏáõÙ ¿ ³­é³ñ­Ï³­ÛÇ, »ñ¨áõÛ­ ÃÇ ×³­Ý³­ãáõ­ÙÁ µ³­éÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ñ³­Õáñ­¹³Ï­ó³­Ï³Ý ³ñ­Å»­ùÇó í»ñ »É­Ý»­ Éáí, ³Û­ëÇÝùÝ` ϳñ­Í»ù û ÏñÏÇÝ Ï³ Ïé³­Ñ»­Éáõ ³­é³ñ­Ï³Ý ¨ 峭ѳݭ çÁ, µ³Ûó ϳñ¨á­ñÁ ÙÝáõÙ ¿ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ¹Ç­ï³ñ­Ïáõ­ÙÁ: ²­Ñ³ Ï۳ݭùÇ áõ ٳѭí³Ý Ù³­ëÇÝ ÙÇ ËáñÑñ­¹³­ÍáõíÛáõÝ, á­ñÁ áñ­å»ë ѳ­Ý»­Éáõ­ÏÇ ³­é³ñ­ ϳ Ñáõ­ßáõÙ ¿ §²ß­Ë³ñ­ÑÁ¦. ä³Ý­¹áÏ ÙÇ Ï³Ûñ í»­ñ³Û »ñÏ­ñÇ Æ` ۳ݭó³­õáñ ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇ. àñ ³Ý­Í³­ÝûÃùÝ Ç ÝÙ³ ·³­ÛÇÝ,

ºõ ͳ­ÝûÃùÝ ·Á­Ý³­ÛÇÝ:

ØÇÝã ÑÇõñ ·³Ûñ` Ù»­Í³­ñ¿ÇÝ, ºõ ÙÇÝ㠷ݳÛñ` Ïá­Õáå­ï¿ÇÝ. àã ÿ Ù³ëÝ ÇÝã Çñë ³é­Ýá­õÇÝ, ²ÛÉ ½µá­í³Ý­¹³ÏÝ ËÉ¿ÇÝ: Àݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ³Ûë ¨ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ³ÛÉ û­ñǭݳϭݻ­ñÇ Ù»ç Ýϳ­ ï»­ÉÇ ¿ ¹³é­Ýáõ٠ٳϭ¹Çñ­Ý»­ñÇ, ¿­åÇ­ï»ï­Ý»­ñÇ áõ ѳ­Ù»­Ù³­ïáõÃÛáõÝ­Ý»­ ñÇ ³­í»­ÉÇ ³­½³ï ÏÇ­ñ³­éáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ïáõ­ÙÁ, ÇÝ­ãÁ ùÇã µÝá­ñáß ¿ Åá­ Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí۳­ÝÁ: ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ, ³Ûë­åÇ­ëáí, ÷áùñ ͳ­í³­ ÉÇ ùݳ­ñ³­Ï³Ý ï³­ñ³­Å³Ýñ ·áñ­Í»­ñáõÙ` ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý áõ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ã»­Ù³­Ý»­ñÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ ñáõۭݳ­óáõ­ÙÁ, ÙÇßï ³­å³­Ñá­íáõÙ ³­é³­çÁݭó­óÇ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÁ Çñ Ûáõ­ñá­íÇ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»ñÝ ¿ áõ­Ý»­Ýáõ٠ݳ¨ Ýñ³ ͳ­í³­ÉáõÝ »ñ­Ï»­ ñáõÙ, ·áñ­Í»ñ, á­ñáÝù ѳë­ï³­ïáõÙ áõ Áݹ­É³Û­ÝáõÙ »Ý åá»­ÙÇ Å³Ý­ñÇ ß³ï ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ: ̳­í³­ÉáõÝ »ñ­Ï»­ñÁ. γ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ³­éáõ­Ùáí ³Ûë ·áñ­Í»­ñÁ` §Ø³Õ­Ã³Ýù ³é ëáõñµ Ññ»ß­ï³Ïëݦ, §Ü»ñ­µá­Õ»³Ý ϻݭ볭ïáõ ê.­ ʳ­ ãÇݦ, §ÚÇ­ëáõë àñ­¹Ç¦ ¨ ³ÛÉÝ å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý ³­ÕáíùÇ, Ý»ñ­µá­ÕÇ, áÕ­ µÇ åá»­ïǭϳ­ÛÇ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝ­óáõÙ ÏñÏÇÝ Ï³­Ý᭠ݳ­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÇÝ Ñ³­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ: ²­é³­çÇ­ÝáõÙ §²ë­ïáõ­ÍáÛ Ù»ñ­Ó³­õáñù¦ Ññ»ß­ï³Ï­ Ý»­ñÇÝ ËݹÇñù-ÙÇç­Ýáñ­¹áõíÛáõÝ ¿ ÑÕíáõÙ Ù³ñ¹­Ï³Ýó ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­ Ù³ñ, Áݹ á­ñáõÙ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ³Û¹ ÷ñÏã³­Ï³Ý áõ­ÅÇ Ù»ç ¿ ³é­ÝáõÙ ï³ñ­µ»ñ ˳­íÇ áõ ï³­ñÇ­ùÇ Ù³ñ¹­Ï³Ýó` ù³­Ñ³­Ý³­Ý»­ñÇÝ, ׷ݳ­íáñ­Ý»­ ñÇÝ, ó­·³­íá­ñÇÝ áõ Åá­Õáíñ­¹ÇÝ, Ù³­ÝáõÏ­Ý»­ñÇÝ áõ Í»­ñ»­ñÇÝ, ÏáõÛ­ë»­ñÇÝ áõ ³­Ùáõë­Ý³­óáÕ­Ý»­ñÇÝ, ׳­Ý³­å³ñ­Ñáñ¹­Ý»­ñÇÝ, ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ íëï³­ ѳ­Ý³É, áñ Çñ ³­Õ»ñ­ë³Ýù-ٳխóݭùÁ` §Æµñ Íá­íáõ ϳ­ÃÇÉ ÙÇ çñáÛ¦ Ïû·­ÝÇ µá­Éá­ñÇÝ. ¼³É¨áñëÝ Ç ·áÛÝ ëåÇ­ï³Ï ̳խϻ³É Ñá·­õáí áñ­å¿ë Ñ»­ñáíù. ¼Í»ñë Ç Ññ³­Ñ³Ý·ë ѳݭ׳­ñáÛ ì»­ñ»Éë Ç ëÇñï ¹Ý»­Éáí: §Ü»ñ­µá­Õ»³Ý ϻݭ볭ïáõ êáõñµ ʳ­ãÇݦ åá»­ÙáõÙ îÇ­ñáç ÷ñÏã³­ Ï³Ý ³Ýӭݳ­½á­ÑáõÃ­Û³Ý Ëáñ­Ñáõñ¹Ý áõ ËáñÑñ­¹³­ÝÇ­ßÁ Ï»ñ­å³­íáñ­íáõÙ »Ý ¨ ùݳ­ñ³­Ï³Ý, ¨ å³ï­Ùá­Õ³­Ï³Ý Ó­¨»­ñÇ Ù»ç, ÇëÏ ²­ÉÇ­ß³­ÝÁ ³Ûë­ï»Õ

ÝáõÛ­ÝÇëÏ §·áõ­ë³­Ý³­Ï³Ý¦ ³ñ­í»ë­ïÇ ß»ñ­ï»ñ ¿ ï»­ë»É: ʳ­ãÁ, áñ §àã ¿ ë³­Õ³ñà ÙdzÛÝ Û»ñÏ­ñ¿ ïáõÝÏ ÝÇõ­Ã³­Ï³Ý¦, ¨ §´Ýáõ­ÃÇõÝ áõ­ÝÇ Ù³­Ñáõ ïÝÏáÛÝ Ñ³­Ù³Ý­Ù³Ý, //ºõ ½û­ñáõ­Ã»³Ùµ »Õ¨ µ³ß­ËáÕ ³Ý­Ù³­Ñáõ­Ã»³Ý¦, ½á­Ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ-÷ñÏáõíÛáõÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ËáñÑñ­¹³­ÝÇß ¿, áñ §Éáõ­ëáÛ Ññ»­Õ¿Ý¦ ³Ù­åÇ ÝÙ³Ý Çñ Ù»ç ϳ­ñáÕ ¿ ³é­Ý»É µá­Éá­ñÇÝ: ´³Ûó ÇÝã­å»ë å»ïù ¿ ³ñ­Å³­ÝÇ ÉÇ­Ý»É ³Û¹ ÑñÇÝ Ùá­ï»­Ý³­Éáõ, »ñµ §»­é³Ý¹Ý ³­ñ»³ÝÝ Ç­ç»³É¦, ¨ §Ññ»­Õ¿Ý ·»ï ˳­Õ³­ó»³É¦: ¼á­Ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝÝ ÁÝ­ ϳ­É»­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ ëñí³­Íáõí۳ٵ, öñÏãÇ í³Ë­×³­ÝÁ áÕ­ µáõÙ »Ý Ýñ³Ý »ñÏ­ÝáÕ Ù³Û­ñÁ` §²­ñ»³Ùµ áñ¹­õáÛÝ ½÷³Ûï¹ Ý»ñ­Ï»³É // ʳݭ¹³­Õ³­Ýûù áÕ­ç³­·áõ­ñ»³É¦, »ñ­ÏÇÝùÝ áõ »ñ­ÏÇ­ñÁ, §ºõ ëïá­ñ³­Ï³Û Éáõ­ëÇÝë áñ ¿ñ, //¼ïÇå å³ï­Ï»­ñÇÝ Û³­ñÇõÝ ÷á­Ë¿ñ¦: ¶ïÝí³Í ¿ µ³­ ݳë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ѽáñ å³ï­Ï»ñ, ѳï­í³­ÍÇ Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ áõÅÝ áõ Ý»ñ­ùÇÝ É³ñ­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ³­å³­Ñáí­íáõÙ ¿ ѳ­Ï³­¹Çñ »½­ñ»­ñÇ Ý»ñ­¹³ß­ ݳ­Ïáõí۳ٵ. àí Ññ³­ß³­ÉÇ ÷³Ûï ¹áõ ãÝãÇÝ ¼Ç³±ñ¹ ­ï³­ñ³ñ ½³Ý­ï³­Ý»­ÉÇÝ, Ðáõñ ¨ ½ÉáÛë Ç Ùdz­ëÇÝ, ºõ ÝáÛÝ µÝáõ­ÃÇõÝ ùá áã ÷á­ËÇÝ àñ­å¿ë ï³­ñ»ñùë áã »­ñ»­ñÇÝ: ì»ñ­ç³­å»ë ÑÝÓ³­ÝÇ å³ï­Ï»­ñáí Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáÕ ÷³Û­ïÇ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõ­ÙÁ, ÑÝÓ³Ý, áõñ ÎáõÛ­ëÇ åïáõÕÝ ¿ ×ÙÉíáõÙ Ç µ»ñÏ­ñáõíÛáõÝ Ù³ïé­í³Ï­Ý»­ñÇ, ³Ý­ßáõßï áõ­ÝÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ñ»Ýù ¨ ϳ­ï³ñ­Ù³Ý Ù³­Ï³ñ­¹³­ÏáõÙ µ³ñÓñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõÝ ¿: §ÚÇ­ëáõë àñ­¹Ç¦ åá»­ÙÁ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ·áÕï­ñÇÏ ·ÉáõË­·áñ­Íáó­Ý»­ñÇó ¿, á­ñÁ ݳ­Ë³Ý­ßáõÙ ¿ ܳ­ñ»­ÏÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ Ñ»Ýó ÎÇ­ÉÇÏ­Û³Ý ·ñ³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¿, áñ Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇáí, ¶ñÇ­·áñ س­ñ³­ß»­óÇáí, ¶ñÇ­ ·áñ îÕ³­Ûáí ٻϭ¹³ñ­Û³ ÉéáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá í»ñ­ç³­å»ë ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ܳ­ñ»­ÏÇ ¨ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ §¹åñá­óÁ¦: äá»­ÙáõÙ øñÇë­ïá­ëÇ Ññ³­ß³­·áñÍ­ í³Í Ï»ñ­å³­ñÁ` áñ­å»ë ϳ­ï³­ñ»­ÉáõÃ­Û³Ý Ëáñ­Ñáõñ¹, Ù³ñ­¹áõ ÷ñÏáõí Û³Ý ³é­Ñ³­í³ïã­Û³Ý ¿, ¨ ³­ÕáíùÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ ³Ûë­ï»Õ ¨ë ­µ³­óáõÙ ¿ Ý»ñ­ùÇÝ Ù³ñ­¹áõ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ áõ Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»Í ³ß­Ë³­ñÑÁ` ϳ­ Ýá­Ý³­Ï³Ý áõ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ: àñ­ù³Ý ¿É îÇ­ñáç Ëáë­ùÁ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»ñ ¿ ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³­ÏáõÙ, µ³Ûó Ù³ñ­¹áõ Ó»é­ùÁ ÙÇßï ¹ñ³Ý ¿ Ó·ïáõÙ` §ÎÃ»É åïáõÕ ÇÝÓ Ù³­Ñ³­ÍÇÝ. //´»­ñ³Ýë ³­é»³É ½×³­ß³Ï Ù»­Õá­õÇÝ, //´³Ûó Ûá­ñá­í³ÛÝë Ù³ÕÓ ¹³­éÇݦ: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ϳ٠ٻ­Õ³­íáñ Ù³ñ¹Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ç­ñ»Ý ѳ­Ù»­Ù³­

ïáõÙ ¿ γ­Û»­ÝÇ Ñ»ï, áñ 볭ϳÛÝ, áã û »Õ­µáñÝ ¿ ëå³­ÝáõÙ, ³ÛÉ Çñ ³ÝÓÝ ¿ ݻݭ·áõÙ: ܳ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ÙdzÛÝ Ù»Õ­ù»­ñÇ ³ß­ï³­ñ³ÏÝ ¿ µ³ñÓ­ ñ³ó­ñ»É, Ýٳݭí»É ¿ §µ»­Ï»³É ݳ­õÇÝ ï³­ñ³­µ»­ñ»³É ÙÇ­ç³­Íá­íÇݦ, ϳ٠³ß­Ý³­Ý³­ÛÇÝ §ÑáÕ­Ù³­Ñ³ñ ËéÇí Ëá­ïÇݦ: ²Ûë­å»ë ³­Ù»Ý ù³Û­É³­÷á­ËÇ Ñ³Ý­¹Ç­åáõÙ »Ýù ¿­åÇ­ï»ï­Ý»­ñÇ, ѳ­Ù»­ Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³Ûï­ÝáõíÛáõÝ-ÏÇ­ñ³­éáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ¨ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¹ñ³­Ù³Ý ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³­ÝáõÙ ¿ ³Û¹ Ù³­Ï³ñ­¹³­ÏáõÙ: Þ³ï ѳï­í³Í­Ý»ñ ³ÏݭѳÛï »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ï³­åÁ Ï۳ݭùÇ Ç­ñ³­Ï³Ý ß³ñÅ­ Ù³Ý Ñ»ï, Ýñ³ µ³­é³Ù­ï³­Íá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ »ñ­µ»ÙÝ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ³Ý­·³Ù Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ï³­ñ»ñ­ùÇ Ï»Ý­ë³­ÉÇó å³ï­Ï»ñ­Ý»ñ, ·Ç­ï³Ï ѳ­Ù³Ï­ ñ³Ý­ùáí ¿ Ëáë­íáõÙ ³ß­Ë³­ï³­íáñ Ù³ñ­¹áõ ·á­Û³­íǭ׳­ÏÇ, ³Ý­·³Ù Ñá­·»­ µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ, ¹ñ³Ýù ¹³ñÓ­Ýáõ٠ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý ¹ñ³­Ï³Ý »½­ñÁ` ߻߭ﻭÉáõ Çñ ³Ý­ÓÇ Ù»Õ­ë³­·áñÍ ¿áõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë­å»ë` Ï۳ݭùÇ ×ßÙ³­ñÇï áõ­Õáõó ߻խí³Í Çñ ³Ý­ÓÁ ÝÙ³Ý ã¿ Ù³×­Ï³­ÉÇÝ, á­ñÁ í³­ñÇ Å³­Ù³­Ý³Ï Ù³­ ×Á µéݳÍ, ÙÇßï áõ­ÕÇÕ ³­é³çÝ ¿ ݳ­ÛáõÙ` ãß»­Õ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³­Ïá­ëÇ áõÕ­ ÕáõíÛáõ­ÝÁ: ¼áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý ÷á­Ë³­µ»­ñáõíÛáõÝÝ ³ÛÝ Ù³­ëÇÝ, áñ Ù³ñ­¹Á ÝÙ³Ý ¿ Ù»­Í³­ïáõÝ Ñ³­ñáõë­ïÇ, áñÝ, ³­í³Õ, Çñ µ³­ñ»­ µ»ñ ³ñ­ïáõÙ á­ñáÙ ¿ ó³­Ý»É ¨ áã û ³½­ÝÇí ë»ñ­Ù»ñ: ºí ϳÙ` ¼Ç áã ³ñ­Í³Ã »Ù ùáõ­ñ³­ÛÇÝ, ºõ áã áë­ÏÇ Ã¿ Ññáí ÷áñ­ÓÇÙ. ²ÛÉ »Ù ³­Ý³· Áݹ ϳ­å³­ñÇÝ, àñ Ç å³ñ­½»ÉÝ ÏáñÝ­ãÇÝ: ºõ áã »Ù í¿Ù Û»½ñ Íá­íÇÝ, àñ Ç Û³­É»³óÝ ³Ý­ß³ñÅ å³­ÑÇÙ. ºõ áã ³ñ­Ù³ï ͳ­éáÛ Ëá­ñÇÝ, àñ Ç ÑáÕ­Ùáó áã ï³­å³­ÉÇÝ: ø³­ÝÇ áñ Áݹ·ñ­ÏáõÝ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ó³íÝ áõ Ó·ïáõ­ÙÁ, ³­å³ ³­Ù»Ý ÇÝ㠻ݭóñÏ­íáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÇÝ, ³Ý­·³Ù γ­ï³ñ­Û³­ÉÁ Ù³ñ¹­Ï³Û­Ý³­ ÝáõÙ ¿, áñ Ñáõ­ßáõÙ ¿ ѳ­Ï³­é³­ÏÇ Ñ³­í³­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë, îÇ­ñáç Ññ³­ ß³­·áñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¿­åǭϳ­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÁ ïñíáõÙ ¿ »ñÏ­ñáñ¹ ¹»Ù­ùáí, ½ñáõÛó-ÑÇ­ßá­ÕáõÃ­Û³Ý ÝÙ³Ý, ѳ­×³Ë ¹ñ³ ß³ï ѳݭ¹³ñ­ïÇÏ Áݭϳ­ÉáõÙ­ Ý»­ñáí, ÇÝã­å»ë` §ÆëÏ ÁÝï­ñ»³É ¨ ëáõñµ ·Ý¹ÇÝ //²­é³ç­Ýáñ­¹»³É áñ­ å¿ë ˳­ßÇݦ, »ñ­µ»ÙÝ ËݹÇñù-ËáñÑñ­¹Ç ï»ë­ùáí. §¸Çñ 峭ѳ­å³Ý ßñóÝó É»­½á­õÇÝ, //àã µ³ñ­µ³­é»É Ç íÝ³ë ³Ý­ÓÇݦ: ²ÛÝ­ù³­Ýáí, áñ áõ­ ß³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ï»Ýï­ñá­ÝáõÙ ÙÇßï ¨ ³­é³­í»­É³­å»ë Ù³ñ¹Ý ¿, µ³­Ý³ë­ ï»Õ­Í³­Ï³Ý ËáëùÝ ¿É ½³ñ­·³­ÝáõÙ ¿ Ýñ³ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ë³ñ­ë³­÷Ç ¨

í»­ñ»É­ùÇ ÑáõÛ­ëÇ ßáõñ­çÁ: »­å»ï ÇÝ­ùÁ §ïϳñ ÍÇ­Í»³é¦-Ç Ï³Ù §³Ý­¹Ç­ Ù³­¹³ñÓ ³­Õ³õ­ÝǦ-Ç ÝÙ³Ý Ãßݳ­ÙÇ ï»ë­Ý»­ÉÇë ×ãáõÙ ¿ §Ýõ³½ Ó³Û­ÝÇõ¦, µ³Ûó ѳݭ׳­ñ»Õ ݳ­Ëáñ­¹Ç ÝÙ³Ý Ñ³­í³­ïáõÙ ¿ Ù»Õ­ù»­ñÇó ³­½³ï­í»­Éáõ, ϳ­ï³ñ­Û³É ¹³é­Ý³­Éáõ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõí۳­ÝÁ. §¼Ç Ñݳñ ÉÇ­óÇ Ñá·­õáÛë ëïá­ñÇÝ //º­ÉÇó ³é ù»½ Ùïûù Û»ñÏ­ñÇÝ, //Àݹ ë³Ýï­Õ³Ó¨ µ³Ýë ùá­ÛÇݦ: ¸ñ³Ý ѳë­Ý»­Éáõ ×ßÙ³­ñÇï áõ­ÕÇÝ Ñ³­Ù³­ñáõÙ ¿ µ³­Ý³­Ï³Ý ÉáõÛ­ëÇ Ñ»ï ß÷Ù³Ý Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ ³­Õ»ñ­ëáõÙ ¿, áñ ãÉÇ­ÝÇ Ñ³Ý­Ï³ñÍ, áñ ÇÝ­ùÁ ÉëÇ §½á㭷ǭﳭϳݦ Ó³Û­Ý»ñ, §²ÛÉ ïáõñ í³­é»³É ßÇ­ç»³É ç³­ÑÇÝ //Øï³ó Ïáõ­ñÇë Éáõ­ëáí ùá­ÛÇݦ: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ Ó·ïáõÙ ¿ Ùïù»­ñÇ Ïáõ­ñáõíÛáõ­ÝÁ í³­é»É µ³­Ý³­Ï³Ý ÉáõÛ­ëÇ ç³­Ñáí, §àñ ÷á­Ë³­Ý³Ï µ³­Ý³­Ï³­ÝÇÝ //²Ý­µ³Ý ï³­ñ»ñùÝ ë³ñ­ ë¿Çݦ: ²Ûë ¹»å­ùáõÙ µÝ³­Ï³Ý ¿ »½­ñ³­Ï³ó­Ý»É, áñ §Ë³­õ³­ñÇ ·áõÝ­¹Á¦ áã ÙdzÛÝ ³Ý­ ѳ­ í³ï­ Ý»­ ñÇ ³Ù­ µáËÝ ¿, ³ÛÉ Ý³¨ ÏáõÛñ ï·Ç­ ïáõí Û³Ý ÏñáÕ­Ý»ñÝ »Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, ï·Ç­ïáõíÛáõÝ, á­ñÇó Çñ ݳ­Ëáñ¹ ¶ñÇ­ ·áñ س­·Çëï­ñá­ëÇ ¨ Çñ ѳ­çáñ¹ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ºñ½Ý­Ï³­óáõ ¨ ß³ï ³ÛÉ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý Ó·ïáõÙ ¿ Ñ»­éáõ ÙÝ³É µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ. §Àݹ ˳­õ³­ñ»É Éáõ­ë³­õá­ñÇÝ` //лñ­ù»³ ÛÇ­Ý¿Ý ½·áõݹ ˳­õ³­ñÇݦ: л­ï³ùñ­ùÇñ ¿, áñ ²­ÉÇ­ß³­ÝÁ, ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý áÕ­µÇ áõ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ »ñ­·Ç ß»ñ­ï»ñ ï»ë­Ý»­Éáí ³Ûë åá»­ÙáõÙ, ½áõ­·³­Ñ»é ¿ ï³­ñ»É áã û ܳ­ñ»­ÏÇ, ³ÛÉ ¸³Ý­Ã»Ç §²ëï­ í³­Í³­ÛÇÝ Ï³­ï³­Ï»ñ­·áõí۳ݦ Ñ»ï. ³Ý­Ï³Ë ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ Ùdz­ÏáÕ­ Ù³­ÝÇáõíÛáõ­ÝÇó` 10-12-ñ¹ ¨ 13-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ µ»­ñáõÙ ¿ ³ëï­í³­Í³­ÛÇ­ÝÇ ¨ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÇ µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý óÝóáõÙ­Ý»ñ, á­ñáÝù ÙÇßï ³­é³­çÁݭó­óÇ ÑÇ٭ݳ­íáñ Ëó­ÝÇã­Ý»ñ »Ý: Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ñ³Ý­ñ³­·Ç­ï³­Ïáõí۳Ý, ݳ­Ëáñ¹ Ó»éù­µ»­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ûáõ­ñ³ó­í³­ÍáõÃ­Û³Ý íϳ­ÛáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý §Ú³­Õ³·ë »ñÏ­ÝÇó ¨ ½³ñ­¹áõó Ýá­ñ³¦, ÇÝã­å»ë ݳ¨ §ìÇ­å³­ë³­Ýáõ­ÃÇõݦ »ñ­Ï»­ñÁ` Ç­ñ»Ýó ųݭñ³­ÛÇÝ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ëÏë³Í: §Ú³­Õ³·ë »ñÏ­ÝÇó¦-Ç í»ñ­Ý³·­ñáõÙ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ÏñÏÇÝ §µ³­ñ³é­Ýáõ­ÃÇõݦ Ñݳ­ ñ³ÝùÝ ¿ ÝßáõÙ ¨ ѳÛï­ÝáõÙ, áñ ³Ûë ·áñ­ÍÁ ·ñ»É ¿ §µÅßϳ­å»ï ¨ ³ëï­ Õ³­·¿ï¦ ØËǭó­ñÇ Ëݹñ³Ý­ùáí: ´ÅÇßÏ-³ëï­Õ³­·»­ïÇ ËݹÇñ­ùáí Ïñ᭠ݳ­íáñ-µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ ·ñ³Í` µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ѳ­ÏáõÙ áõ­Ý»­óáÕ ëï»Õ­ ͳ­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ³ñ­¹»Ý ÇëÏ íϳ­ÛáõÙ ¿ ì»­ñ³ÍÝÝ­¹Ç Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõó­ãÇ Ñ»­ï³ùñù­ñ³­ëÇ­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ É³ÛÝ ßñ糭ݳϭݻ­ñÇ, Ýñ³ Ùï³­Íá­Õáõí Û³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: äá»­ÙÇ Ï³Ù ïñ³Ï­ï³­ïÇ á­ñáß Ñ³ï­í³Í­ Ý»ñ, ³Ý­ßáõßï, ³ÏݭѳÛï »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ µÝ³­·Ç­ï³­Ï³Ý

å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÁ. ÐáÕ­Ùáó ÑÝãٳٵ áã ï³­ï³­ÝÇÙ,

³ÛÉ Ï³Ý­·áõÝ Ï³Ù.

Úá­ñáï­Ù³­Ý¿ áã ë³­ë³­ÝÇÙ, ³ÛÉ ½û­ñ³­Ý³Ù: ø³Ý­½Ç Ç Íáó ÇÙ »Ý ëá­ù³ ǵ­ñáõ ÍݳÝ. ºõ Áëï ϳ­Ù³ó Ç­Ùáó ß³ñ­ÅÇÝ, ã»Ý ³åë­ï³Ùµ: ºë »Ù å³ï­×³é »­ñÇó ë»­éÇó ϻݭ¹³­Ýáõ­Ã»³Ý, ú­¹³­Ï³­Ý³ó, »ñÏ­ñ³­õá­ñ³ó »õ Íá­í³­Ï³Ý: Üá­óÇÝ Ù³­Ñáõ ¹³ñ­Ó»³É ÉÇ­ÝÇÙ »ë ·»­ñ»½­Ù³Ý: ´ÝáõÃ­Û³Ý ³Ûë ÇÝù­Ý³µ­Ýáõ­Ã³·ñ­Ù³Ùµ ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Áݭϳ­ÉáõÙ ¿ ïÇ»­½»ñ­ùÇ Ù³­ï»­ñdz­Ï³Ý Ùdzë­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, Ýñ³ ¹³­ïá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý ï³­ñ»­ñ³­ÛÇÝ ¹Ç³­É»Ï­ïǭϳ­ÛÇ` ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ·á­ÛáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÁ ¹Ç­ïáõÙ ¿ ѳ­ñ³­µ»­ñ³Ï­óáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ³­Ù»Ý ÇÝã ѳݭ·»ó­ÝáõÙ ß³ñÅ­ Ù³Ý, ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ÷á­÷á­Ëáõí۳Ý, Ù³­ÑÁ ¹Ç­ïáõÙ áñ­å»ë Ýá­ñÇ ÍÝáõݹ` ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­Û³­Ï³Ý »½­ñ³­Ñ³Ý­·áõÙ­Ý»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáí å³ï­Ï»­ñ³­íáñ Ùï³­Íá­Õáõí۳ٵ. ³Ý­¹áõÝ¹Ý áõ µ³ñ­ÓáõÝù §³Ý­÷á­Ë³­Ï³Ý¦ ã»Ý, ³ÛÝ, áñ ³Ý­¹áõݹ ¿, µ³ñ­ÓáõÝù ϳ­ñáÕ ¿ ¹³é­Ý³É, ¨ ѳ­Ï³­é³­ÏÁ. Þ³ñ­ÅÇÙ Û³­õ¿ï, ÃéãÇÙ ³­ñ³· ³Ý­Ñ³­ë³­Ï³Ý, Æ ß³ñÅ­Ù³­Ý¿ óñ­Ã»É ³­Ï³Ý ÙÇ ãϳ­Û³­Ý³Ù: ij­Ù³­Ý³­Ï³ó »ñ­Ï³­ñáõ­Ã»³Ùµ »ë áã Ñݳ­Ý³Ù, ºõ Ç ·áõ­ÝáÛ å³Û­Í³­éáõ­Ã»³Ý ãï·»­Õ³­Ý³Ù: ´Ý³­ Ï³Ý ¿, áñ ³Ûë ³­ Ù»­ ÝÁ Ç í»ñ­ çá ѳݭ ·»ó­ íáõÙ ¿ ²ëï­ Íá ³­ñ³ñ­ã³­·áñ­Íáõí۳­ÝÁ, ³­é³ï ï»Õ ¿ ïñíáõ٠γ­ï³ñ­Û³­ÉÇ Ý»ñ­µáÕ­Ý»­ ñÇÝ, ³Ûë ³éÝ­ãáõí۳ٵ µ³ó­íáõÙ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¿áõÃ­Û³Ý Ñ³Ûï­ÝÇ ß»ñ­ ï»ñ, »ñÏ­ñÇ µ³­Ý³­Ï³Ý áõ ³Ý­µ³­Ý³­Ï³Ý µÝ³­ÏÇã­Ý»­ñÇ µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ­ Ý»ñ` ãóùó­Ý»­Éáí áõ­ëáõ­óá­Õ³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: Êáë­íáõÙ ¿ Ñᷨ᭠ñÇ áõ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ-ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ, ³Ý­·³Ù »ñ­ÏÇÝ­ùÁ µÝáõ­Ã³·ñ­íáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë. ºë »Ù ÙÇ­çáó Áݹ ³Ý­Ù³ñ­ÙÇÝë ¨ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý,

àõ­ÝÇÙ ³é Çë Û»ñ­Ïáõó µÝáõ­Ã»³Ýó Û³ï­Ï³­Ï³Ý. Àëï ³Ý­Ù³ñÙ­Ýáó` ½áã Ç Ó»­é³ó ßû­ß³­÷³­Ï³Ý, ºõ Áëï Ù³ñÙ­Ýáó` ·á­Éáí ³­ã³ó ï»­ëá­Õ³­Ï³Ý: ä³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ï³­éáõÛ­óÇ »½­ñ»ñ »Ý ¹³é­Ýáõ٠ݳ¨ Ïñá­Ý³­Ï³Ý Ñ³ë­ Ï³­óáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ` »ñ­ÏÇÝ­ùÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ Ëá­ñ³­ÝÇ Ñ»ï` §´á­Éá­ñ³Ï »Ù ÏÇ­ë³­·áõݹ áñ­å¿ë Ëá­ñ³Ý¦: ´³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý í»­ñ³­ó³ñ­Ïáõ­ÙÁ ßá­ß³÷­íáõÙ ¿ ÙÇë­ïÇÏ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, »ñµ, û­ñǭݳÏ, Ûáà Ùá­Éá­ñ³Ï­ Ý»­ñÁ ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ »Ý ²ëï­Íá ³­ñ³ñ­ã³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Ûáà û­ñ»­ñÇÝ. §àõ­ ÝÇÝ ÛÇÝ­ù»³Ýë ½ÃÇõ ³­õáõñó ³­ñ³ñ­ãáõ­Ã»³Ý, //ºõ ½Ëáñ­Ñáõñ¹ »õ­Ã³Ýó ¹³­ñáõóÝ Ï³­ï³ñ­Ù³Ý¦: ºí í»ñ­ç³­å»ë, »ñÏÝ­ùÇ µá­Éáñ Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»­ñÇ ÉáõÛ­ëÁ ˳­í³­ñáõÙ ¿, §Úáñ­Å³Ù ͳ­·¿ ÉáÛëÝ ³Ý­Ù³­ïáÛó ³ë­ïá­õ³­Íáõ­ û³Ý¦: Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ͳ­í³­ÉáõÝ »ñ­Ï»­ñÇ Ù»ç ³­é³­çÁݭó­óÇ Ûáõ­ñá­ íÇ ÏñáÕ­Ý»ñ »Ý å³ï­Ù³­Ï³Ý åá»Ù­Ý»­ñÁ, á­ñáÝ­óáõÙ ³­í»­ÉÇ ³Ï­Ý³­éáõ ¿ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Áݭóó­ùÁ, ÇÝã­å»ë áñ ¹³ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ñ ÷áùñ Ó­¨Ç Ù»ç` ѳ­Ý»­ÉáõÏ­Ý»­ñáõÙ: ì³Õ ßñç³­ÝáõÙ ·ñ³Í »ñ­Ï»­ñÇó Ù»­ÏÁ` §ìÇ­ å³­ë³­Ýáõ­ÃÇõݦ-Á, ųݭñ³­ÛÇÝ Ýá­ñáõíÛáõÝ ¿ ³ÛÝ­ù³­Ýáí, áñ §íÇ­å»Éå³ï­Ù»É¦ á­ñ³­Ï³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÁ ³Ûë ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ Ùá­ï»ó­ ÝáõÙ »Ý å³ï­Ù³·­ñáõí۳­ÝÁ, ÇëÏ Ýñ³ ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñ³­Ï³Ý ѳ­Ù³­éá­ ïáõíÛáõ­ÝÁ ÑÇÙù ¿ ï³­ÉÇë ³ÛÝ ³Ý­í³­Ý»­Éáõ ã³­÷³­Íá ï³­ñ»·­ñáõíÛáõÝ: -º³É Ýáõۭݳ­Ñ³Ý­·áí ϳ­éáõ­ó³Í »ñ­ÏÇ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ³­é³­çÇÝ Ù³­ëÁ ѳ­Ù³­éáï Ãí³ñ­ÏáõÙ-ï³­ñ»·­ñáõÙ ¿ г­Ûáó å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ýß³­Ý³­íáñ ¹»å­ù»­ñÁ ÙÇÝ㨠11-ñ¹ ­¹³ñ: ä³ï­Ù³­·Çñ­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ µ³­ ݳë­ï»ÕÍÝ ¿É ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ íëﳭѳ­Ý³É, áñ Çñ ·áñ­ÍÁ ÏÏßï³Ù­µÇ §ã³­ñÇÝ Ëݳ٦ ï³­Ýá­ÕÇÝ ¨ ÏÙÕÇ ¹»­åÇ µ³­ñÇ` §²é Ç µ³­ñ»³óÝ Ý³­ ˳ÝÓ ß³ñ­ÅǦ: êÏë»­Éáí ³­é³­çÇÝ Ù³ñ­¹áõ ³­ñ³­ñáõ­ÙÇó, çñÑ»­Õ»­ÕÇó, Üá­ÛÇó áõ Ýñ³ áñ­¹Ç­Ý»­ñÇó` ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ¹»å­ù»­ñÁ ÑÇ­ß³­ï³­ÏáõÙ ¿ ³Ûë á­×áí. §²­ å³ îÇ·­ñ³Ý ó­·³­õá­ñ»³É, //²ÛÝ áñ ÙÇ­çÇÝÝ Ïá­ã»­ó»³É: //¼Ûáõ­Ý³­Ï³Ý ½ûñëÝ Ñ³­ñ»³É, //Æ ä³­Õ»ë­ïÇÝ Ý³ ³ñ­ß³­õ»³É¦ ¨ ³ÛÉÝ: î³­ñ»·­ñ³­ Ï³Ý Ñ³Ý­·³­íáñ Ëáë­ùÁ, áñ­ù³Ý ¿É ¹»å­ù»­ñÇ ³­é³ï ï»­Õ»­Ï³·ñ­Ù³Ùµ ëï»Õ­ÍáõÙ ¿ ¿­åǽ­ÙÇ å³ï­ñ³Ýù, ¹»é ãÇ í»­ñ³Í­íáõÙ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ¿­åǭϳ­Ï³­Ýáõí۳Ý, ù³­ÝÇ áñ ³Ûë­ï»Õ ϳ­ñáÕ »Ý Ãí³ñÏ­í»É ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ç­ñ³ñ Ñ»ï ϳå ãáõ­Ý»­óáÕ, µ³Ûó ÝáõÛÝ Å³­Ù³­Ý³­Ï³­Ñ³ï­í³­Íáõ٠ϳ­ ï³ñ­ í³Í ¹»å­ ù»ñ: ÆëÏ ¿­ åǽ٠Ýß³­ ݳ­ ÏáõÙ ¿ áñ¨¿ ÏáÝÏ­ ñ»ï Ç­ ñ³­ ¹³ñ­ÓáõÃ­Û³Ý ß³ñ­Åáõ­Ý³Ï, ·áñ­Íá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹Ç­åáõÏ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­

Ý»­ñáí ѳï­Ï³Ýß­íáÕ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ: êϽµÇ ѳï­í³Í­Ý»­ñáõÙ ¿­åǭϳ­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý á­ñáß ï³ñ­ñ»ñ Ýϳï­íáõÙ »Ý, û­ñǭݳÏ, îñ¹³ï Ø»­ ÍÇ Ï»ñ­å³­ñáõÙ. ºõ ëå³ë ½Ç­Ýáõ ½Çõ­ñ»³Ý ³ñ­Ï»³É, Ú³ñ­ùáõ­Ý³­Ï³Ý ÓÇáç Ñ»­Í»³É, гݭ¹¿å ÙÇ­Ù»³Ýó ³é­×³­Ï³­ï»³É, Øïñ³Ï Ç Ïáõßï ³ß­ï³­Ý³­Ï»³É: γۭ뻭ñ³­Ï»ñåÝ ½û­ñ³­ó»³É, ´³ñ­µ³­ñá­ë³ó å»­ïÇÝ Û³Õ­Ã»³É: îñ¹³­ïÇ ¨ ¶á­Ã³ó ³ñ­ù³­ÛÇ ³Ûë Ù»­Ý³­Ù³ñ­ïÁ ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ å³ï­ Ï»­ñáõÙ ¿ ³ñ­¹»Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ³Ý­Ëáõ­ ë³­÷»­ÉÇ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí` ½ÇÝ­í³Í, ³ñ­ù³­Û³­Ï³Ý ÓÇ Ýëï³Í, ÓÇÝ áõ­ Å»Õ Ùïñ³­Ï»­Éáí Ãßݳ­ÙáõÝ ³é­×³­Ï³ï ëɳ­óáÕ îñ¹³­ïÁ ³Û¹ ß³ñ­ÅáõÝ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ Ù»ç ¹³é­ÝáõÙ ¿ ϻݭ¹³­ÝÇ Ï»ñ­å³ñ, ¿­åǽ­ÙÁ µ³ñÓ­ ñ³ó­ÝáõÙ ¿ »ñ¨áõÛ­ÃÇ Áݭϳ­É»­ÉÇáõÃ­Û³Ý ã³­÷Á ¨ áã û ų­Ù³­Ý³­Ï³·­ñ³­ Ï³Ý ï»­Õ»­Ï³·­ñáõí۳ٵ Ñá­ëáõÙ »ñ¨áõÛ­ÃÇ íñ³­Ûáí` ³ñ­Ó³­Ý³·­ñ»­Éáí ÙdzÛÝ Ù»ñÏ ÷³ë­ïÁ: ²Ûë ¨ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ ³ã­ùÇ ÁÝÏ­ÝáÕ ÙÛáõë ѳï­í³Í­Ý»­ ñáõÙ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ íñ³ ½·³­ÉÇ ¿ 5-ñ¹ ­¹³­ñÇ å³ï­ÙÇã­Ý»­ ñÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ: ²­·³­Ã³Ý­·»­Õá­ëÇ (§Ï³Û­ë»­ñ³­Ï»ñå¦-Á Ýñ³ µ³éÝ ¿) É»½­í³-Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÇ ³é­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ϳ, û­ñǭݳÏ, ¶ñÇ­·áñ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ Ïïï³Ýù­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­ÙáÕ Ñ³ï­í³­ÍáõÙ. …ºõ »­Õ»­·³Ùµù ÏáÕùÝ ù»­ñ»³É, ºõ ³ñ­ï³­ëá­õ³óÝ ³­Ýûà µ³­Ë»³É, Àݹ ù³Õóñ û­¹áÛ ³­×ÇõÝ ÍÍ»³É, öá­Ë³Ý çñáÛ ù³­ó³Ë ³ñ­µ»³É, ¸³ñ­Ó»³É ϳ­å³ñ »­é³­óáõ­ó»³É, ºõ Áݹ ѳ­·³·Ý ëïá­ñ³­Ï»³É… ²ñ­ß³­Ïáõ­ÝÇ í»ñ­çÇÝ Ã³­·³­íáñ­Ý»­ñÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý ß³ï ÏáÕ­Ù»­ ñÇ Ù³­ëÇÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ϳ٠Ùá­é³­ÝáõÙ ¿, ϳ٠Ñå³Ý­óÇÏ ¿ ÑÇ­ßáõÙ, Ýñ³Ýó Ù³­ëÇÝ ·ñáõÙ ¿ ëó÷ ë³é­Ýáõí۳ٵ. Êáë­ñáí Îá­ï³­ÏÁ §ÐûñÝ µ³ñ­õáÛ áã ÝÙ³­Ý»³É¦ Ù»ÏÝ ¿ñ, îÇ­ñ³­ÝÁ ¨ë ­ÙdzÛÝ §²ÛÉ í³­ïáõ­Ã»³ÙµÝ ѳ٭µ³­õ»³É¦ ¿ñ, ÇëÏ ²ñ­ß³Ï ºñÏ­ñáñ­¹Ç Ù³­ëÇÝ ÝßáõÙ ¿ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ Ü»ñ­ ë»ë Ø»­ÍÇ í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùáí. àñ ¨ ½²ñ­ß³ÏÝ ³Ù­µ³ñß­ï»³É ê³ë­ïáÕ µ³­ÝÇõÝ Ïßï³Ù­µ»³É, ¼³­ñÇõÝ ¶Ý»­ÉÇÝ ³Ý­å³ñï Ñ»­Õ»³É,

¼²ñ­ß³­Ï³­í³Ý ù³­Õ³ù ßÇ­Ý»³É: Ü»ñ­ë»­ëÇ Ñ»ï ѳ­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¿ ·Ý³­Ñ³­ïáõ٠ݳ¨ ä³­åÇÝ` ³Ûë­åÇ­ëÇ Ñ³­Ù³­éáï µÝáõ­Ã³·­ñáí. §´³Ûó ä³å ½³­½Çñ ·áñ­Íáíù ϳ­ ó»³É¦: Üϳ­ï»­ÉÇ ¿, áñ ´áõ­½³Ý¹, Êá­ñ»­Ý³­óÇ ëϽµÝ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÇó ·»­ñ³­å³ï­íáõíÛáõ­ÝÁ ïñíáõÙ ¿ »ñÏ­ñáñ­¹ÇÝ: ²Ûë­å»ë Ù»Ï-»ñ­Ïáõ ݳ­ ˳­¹³­ëáõí۳ٵ ï³­ñ»·­ñáõÙ ¿ г­Ûáó »ñÏ­ñÇ µ³­Å³­Ýáõ­ÙÁ, ݳ¨ ²ñ­ß³­ ÏáõÝ­Û³ó ³Ý­Ïáõ­ÙÁ, ²­í³­ñ³Û­ñÁ ѳ­Ù³­éá­ïáõÙ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ½·³ó­ÙáõÝ­ùáí: ²Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá ѳ­Õáñ­¹áõÙ ¿. §ÆëÏ Û»ï ³­Ù³ó ë³­ ϳõ ³Ý­ó»³É, //öáùñ ÇÝã ã³­ñÇÝ ³­Õû­ï³­ó»³É, //г­Ûáó á­·Ç ¨ ßáõÝã ³­é»³É. //´³·­ñ³­ïáõ­Ý»³ó ó­·³­õá­ñ»³É¦: ²Ûë ѳ­Ù³­éá­ï³­µ³­Ýáõí Û³Ý å³ï­×³é­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ ϳ­ñáÕ ¿ ÉÇ­Ý»É ³ÛÝ, áñ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ µáõÝ Ýå³­ï³­ÏÁ 峭廭ݳ­Ï³Ý ä³Ñ­É³­íáõ­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ýß³­Ý³­íáñ ¹»Ù­ù»­ñÇ Ù³­ ëÇÝ Ù³Ý­ñ³­Ù³ëÝ Ëá­ë»ÉÝ ¿, ¨ ³Ûë ëÏǽµÝ ¿É, áñ­å»ë ݳ­Ë³¹­ñáõíÛáõÝ, ͳ­·áõ٭ݳ­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ óáõÛó ï³­Éáõ Ñá·ë áõ­Ý»ñ: Ø»ë­ñáå س߭ïá­óÇ ¨ ê³­Ñ³Ï ä³ñÃ¨Ç Ñ³­í³­ë³­ñ³ñ­Å»ù ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ á­ñ³­Ï»­Éáí áñ­ å»ë` §¼µ³­ÝÇÝ ³­ÏûëÝ å³­ï³­é»³É, //¼Ç­Ù³ë­ïáõ­ÃÇõÝÝ ë»ñ­Ù³­Ý»³É¦, ·ñ»­ñÁ µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ ¿ Ñ»ï¨Û³É Ù»­ï³­ýá­ñáí. §º­ñÇõù ï³­ë³Ùµù í»­ óÇõù ۳ݭ·»³É, //²­ñ»­·³­Ï³Ý »­ÉÇõù ã³­÷»³É¦: Æñ ݳ˭ÝÇ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ ³ñ­¹»Ý ³­í»­ÉÇ ³­½³ï ¿ ·ñáõÙ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý áõ ¿­åǭϳ­Ï³Ý å³ï­ Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ: ´Ýá­ñáß û­ñÇ­Ý³Ï ¿ Ñáñ` ²­åÇ­ñ³ï ä³Ñ­É³­íáõ­Ýáõ ëå³­ÝáõÃ­Û³Ý ï»­ë³­ñ³­ÝÁ, áñ­ï»Õ ¿­åǽ­ÙÇ áõ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ³Ý­ë»Ã¨»Ã ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³­ÙÇ­çáó­Ý»­ñÁ ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ »Ý Ç­ñ³ñ. ´³Ûó ÙÇÝã í³Ë­×³Ý Ù³ñ­ïÇÝ ³­é»³É ºõ Ãßݳ­Ù»³óÝ Ñ³­É³­Í»³É, ²Ý¹ ßǭݳ­Ï³Ý ³Ûñ å³­ï³­Ñ»³É ºõ ã³ñ Û³Õ­ÃáõÙÝ ·áñ­Í»­ó»³É: ڳۭɳ­ë»­éÇó ½áÙÝ Ñ³­ñ»³É, ºõ Û³Õ­Ãáõ­Ã»³Ý µ³Ý µ³ñ­µ³­é»³É. ¼í»ÑÝ Ç Ñ³Ý­¹¿ëÝ Çõñ ³é­Ó³Û­Ý»³É, àñ í³­Ñ³­Ý³õÝ ¿ñ å³ñ­÷³­Ï»³É: Úáñ ¨ ݳ­Û»É ÇëÏ Ï³­Ù»­ó»³É, ¼Ç ½Ý³­Ñ³­ï³ÏÝ Ëñ³­Ëáõ­ë»³É, ܳ ó·­Ý³­µ³ñ ³Ý¹ ¹³­ñ³­Ý»³É г­·³­ñ³­óÇ áÙÝ ÝëﻳÉ. ¼É³Û­Ý³­ÉÇ×Ý ÉÇ ù³ñ­ß»³É, ¿ »ñµ ݳ­ÛÇ` ¹¿­ï³ÏÝ ³­é»³É…

²­í»­ÉÇ Áݭϳ­É»­ÉÇ »Ý Ñ»­ñá­ëÇ ·áñ­Íá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñá­·»-Ç­ñ³­íǭ׳­ ϳ­ÛÇÝ ß³ñ­Å³­éÇíݻ­ñÁ, ßñç³­å³­ïáÕ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ áõ ïñ³­Ù³¹­ñáõí Û³Ý, ÇÝã­å»ë ¨ ëå³­ÝáõÃ­Û³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ: ºí ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ³Ûë ³­é³­çÇÝ »ñ­ÏÁ, áñ­å»ë ·ñ³­Ï³Ý ÷³ëï, ѳï­Ï³ÝßíáõÙ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­ï³ñ­Ù³Ý ï³ñ­µ»­ñáõí۳ٵ, ųݭñ³­ÛÇÝ á­ñáß Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, û­å»ï åá»­ÙÇ ï³ñ­ñ»ñ áõ­Ý»­Ý³­Éáí, ³ÛÝ Ç í»ñ­çá ã³­÷³­Íá ï³­ñ»·­ñáõíÛáõÝ ¿: ÆëÏ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ϳ­ñá­ ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³Ù­÷á÷­Ù³Ý, ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³­é³­çÁݭó­óÇ ÑÇ٭ݳ­íáñ Ëï³­óáõ­ÙÁ Ýñ³ ·ÉáõË­·áñ­ÍáóÝ ¿: §àÕµ º­¹»­ëÇáÛ¦ åá»­ÙÁ. Êá­ñ»­Ý³­óáõ ¨ ¸³í­Ã³Ï ø»ñ­Ãá­ÕÇ §àÕµ¦»­ñÇ Ý³­Ëû­ñǭݳÏÝ áõ­Ý»­Ý³­Éáí` Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­ Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇáõí۳ٵ ÑÇÙù ¿ ¹ÝáõÙ Ýáñ` å³ï­Ù³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áÕ­µÇÝ Ï³Ù åá»­ÙÇÝ, ëï»Õ­ÍáõÙ Çñ ¹åñá­óÁ ¨ ³ë­å³­ñ»½ µ»­ñáõÙ ³ÛÝ­åÇ­ëÇ Ñ³­çáñ¹­Ý»­ñÇ, áñ­åÇ­ëÇù »Ý` ¶ñÇ­·áñ îÕ³Ý, êï»­÷³­Ýáë úñ­µ»É­Û³­ÝÁ, ¶ñÇ­·áñ Êɳ­Ã»­óÇÝ, ²­é³­ù»É ´³­ÕÇ­ß»­óÇÝ, êÇ­Ù»áÝ ²­å³­ñ³Ý­óÇÝ, г­ Ïáµ ¨ êï»­÷³­Ýáë Âá­Ë³Ã­óÇ­Ý»­ñÁ ¨ áõ­ñÇß­Ý»ñ, ÷³ë­ïá­ñ»Ý ³­ÏáõÝù ÉÇ­ Ýáõ٠ݳ¨ Ýáñ ¨ Ýá­ñ³­·áõÛÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í ï»­ë³Ï­Ý»­ ñÇó Ù»­ÏÇÝ` å³ï­Ù³·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­Ýáõí۳­ÝÁ: §àÕµ º­¹»­ ëÇáÛ¦-Ý, Ý»­ñ³­é»­Éáí Êá­ñ»­Ý³­óáõ, ܳ­ñ»­Ï³­óáõ, ݳ¨ ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý áÕ­µ»­ñÇ Ï³­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ áõ É»½­í³Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»ñ, ÙÝáõÙ ¿ ÇÝù­Ý³­ïÇå ·ñ³­Ï³Ý »ñ¨áõÛÃ: äá»­ÙÇ ÍÝáõÝ­¹Á Ç­ñ³­Ï³Ý ß³ñ­Å³­éÇíݻñ áõ­ÝÇ,ÑÇÙ­ùÁ å³ï­Ù³­Ï³Ý ¿ ¨ ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ å³ï­Ù³­ÍÁ: ØÇ­ç³­·»ï­ùÇ ³Ûë Ýß³­Ý³­íáñ ù³­Õ³­ùÁ, á­ñÁ áã ÙdzÛÝ ³­ëá­ñ³Ñáõ­Ý³­Ï³Ý, ³Ûɨ ѳۭϳ­Ï³Ý Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ï»Ýï­ ñáÝ­Ý»­ñÇó ¿, 1144 Ã. ¹»Ï­ï»Ù­µ»­ñÇÝ ·ñ³­íáõÙ ¿ ¼³Ý­·Ç ³­ÙÇ­ñ³Ý: ²Ù­µáÕç Ù»­Ï³Ùë­Û³ å³­ß³ñ­Ù³Ý ¨ ù³­Õ³­ùÇ ³ÝÏ­Ù³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï ³ÛÝ­ï»Õ ¿ñ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ Þ³­Ñ³Ý »Õ­µáñ áñ­¹ÇÝ` ²­åÇ­ñ³­ïÁ, á­ñÇ Ñ»ï ³­é³Ýӭݳ­ÏÇ ·á­ñá­í³Ý­ùáí ¿ñ ϳå­í³Í Ñá­ñ»Õ­µ³Û­ñÁ: ì»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáí Ìáíù ³Ù­ñá­ óÁ` ²­åÇ­ñ³­ïÁ å³ï­ÙáõÙ ¿ »­Õ»­ÉáõÃ­Û³Ý Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ ¨ ËݹñáõÙ ¿ ·ñ»É ³Û¹ Ù³­ëÇÝ: гÛï­ÝÇ ¿, áñ áã ѳۭϳ­Ï³Ý »ñ¨áõÛ­ÃÇ Ù³­ëÇÝ ·ñ»­Éáí` ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ åá»­ÙÁ ßÝã³­íá­ñáõÙ ¿ ѳۭϳ­Ï³Ý ѳۭñ»­Ý³­ëÇ­ñáõí۳ٵ, ³ÛÝ Ý»ñÍÍí³Í ¿ Ñ³Û áÕ­µÇ áõ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ÑáõÛ­ëÇ ³½­·³­ÛÇÝ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: Øï»­ñÇÙ áÕ­µ³­ÏÇó á­ñá­ÝáÕ º­¹»­ëÇ³Ý §Ú»Éë ³ñ¨áõ í»­ñ³­¹³ñÓ­óÇ //²é Ø»ÍÝ Ð³Ûù` îáõÝ Âáñ­·á­ÙǦ: г­Û³ë­ï³­ÝÇ` áÕ­µ³­ë³ó ¹³é­Ý³­ Éáõ ѳݭ·³­Ù³Ý­ùÁ º­¹»­ëÇ³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ ÷³é­ùÇ, ß»Ý áõ ˳­Õ³Õ

³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ ¨ ³­í»­ñÇ áõ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõí۳ٵ: ÐÇ­ßáõÙ ¿ ²ñ­ß³­ÏáõÝ­Û³ó ó­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý í»­ñ»É­ùÇ ï³­ñÇ­Ý»­ñÁ ¨ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇ ÑÇÙ­Ý³Í Ýáñ ѳ­í³­ïÇ »­Ï»­Õ»­óÇÝ, §Úá­ñáõ٠ϳ­Ã»³ó ßáÕÝ »ñϭݳ­ÛÇÝ, /½å³ÕÝ Ñ³­É»³ó ½ÑÇõ­ëÇ­ëǦ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ³Ýó­ÝáõÙ ¿ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ Ïáñó­ñ³Í ¨ ³å­ñ»­Éáõ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ íï³Ý­·Ç ï³Ï ¹ñ³Í Åá­Õáíñ­¹Ç å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý áã û ï³­ñÇ­Ý»­ñÇ, ³ÛÉ ¹³­ñ»­ñÇ ³Ý¹­ñ³­¹³ñÓ­Ý»­ñÇÝ. ²­Ñ³ µ³ñ­Ó³õ ³Ûë í³­Õ³­·áÛÝ, ÛáÛÅ Ñ»­é³­ó³õ, áã »ñ¨Ç. ²­Ýáõñçù õ` »­ñ³½ù ¿ÇÝ Û³Ûï­ÝÇ, ³ñ¹ ͳͭϻ­ó³Ý Ç ½³ñÃÙ­ÝÇ: ²ÛÉ ÷á­Ë³­Ý³Ï ³Ûëñ ³­Ù»­ÝÇ ÛáÛŠѳ­Ï³­é³ÏÝ ï»­ë³­ÝÇ, ø³Ý­½Ç ÝëïÇë áñµ ¨ ³Û­ñÇ, ïËáõñ ¹Ç­Ùûù` ½»ñ¹ Ç ë·Ç: ì³ëÝ ³ÛÝ ½ù»½ ÇëÏ Ïá­ã»­óÇó` ÉÇ­Ý»É ë·³­ÏÇó ÇÝÓ Û³Ûë í³Û­ñÇ: ²Ûë Ù»Í ó³­íÁ ¨ º­¹»­ëdz­ÛÇ µ»­ñ³­Ýáí åáéíϳ­óáÕ ïñïáõÝ­çÁ, áñ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ Ñé»­ïá­ñ³­Ï³Ý ѳñ­óÇ Ñ³Ý­¹Ç­ë³­íáñ ÏñÏÝáõí۳ٵ, Ñ»Ýó µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ áÕµÝ ¿ Çñ ѳۭñ»­ÝÇ­ùÇ áõ Åá­Õáíñ­¹Ç ׳­Ï³­ï³·­ñÇ Ñ³­Ù³ñ: ´³Ûó å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ÏñÏÇÝ á·¨áñ­í»­Éáõ ÑÇÙù ¿ ï³­ÉÇë, ÍÝíáõÙ ¿ ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó ó­·³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ »ñ­ÏÇ­ñÁ §áÕ­Ïáõ­½³­ÉÇ ³Û­·Ç¦ ¿ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ, ѳ­Ûáó §Ù³Ý­ÏáõÝùÝ` Ýá­ñá· µáõ­ñ³ë­ï³Ý¦, ÇëÏ å³Ý­Í³­ ÉÇ Ã³­·³­íáñÝ áõ ͳ­é³­ÛáõÃ­Û³Ý å³ï­ñ³ëï ÑáõÅ­Ïáõ ½á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ Ç­ñ»Ýó Ñáõ­ë³­ÉÇáõí۳ٵ ³Ý­Ë³Ëï áõ­ÅÇ íϳ­ÛáõíÛáõÝÝ ¿ÇÝ, áñ Ñá­í³­ÝÇ åÇ­ïÇ ÉÇ­Ý»ÇÝ §å³­×áõ­×³­ÉÇ ¹ëï»ñó¦, á­ñáÝù §Û»ñ· õ` Ç ùݳñ ÙÇßï Ç Ë³­ÕǦ ¿ÇÝ: 곭ϳÛÝ ²­ÝÇÝ µÝ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ Ñ³Û å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý í»ñç­Ý³­Ï³Ý Ëáñ­ï³Ï­Ù³Ý ͳݭñ³­ßáõÝã áÕµÝ ¿ ËáñÑñ¹³Ý­ßáõÙ, ³­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ Çñ ûñ­Ñ³­ë³­Ï³Ý å³­ÑÇÝ Ýñ³Ý ¿ áÕ­µ³Ï­óáõÃ­Û³Ý Ï³Ý­ãáõÙ »­Õ»­ñ³­Ù³Ûñ º­¹»­ëdzÝ. ´³Ûó ¨ ½ù»½ Û³Ûë Ññ³­õÇ­ñ»Ù, ³ñ¨»­É»³Ý ù³­Õ³ù¹ ²­ÝÇ, Îóáñ¹ Ç­ÙáÛë ÉÇ­Ý»É Ó³Û­ÝÇ ¨ ë÷á­÷Çã ï³­ñ³­Ïáõ­ëÇ: ø³Ý­½Ç ¨ ¹áõ »ñ­µ»ÙÝ ¿Çñ í³­Û»É­ã³­Ï³Ý Ñ³ñëÝ Ç ùû­ÕÇ, Ø»ñ­Ó³­õá­ñ³ó ÛáÛÅ ó³Ý­Ï³­ÉÇ, Ñ»­é³­õá­ñ³ó ÷³­÷³­·»­ÉÇ:

äá»­ÙÇ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ½³ñ­·³­óáõ­ÙÁ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ ¿ Ñëï³Ï ϳ­ éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ å³ï­×³­é³­Ï³­Ýáõí۳Ý. ݳ­Ë»ñ­·³Ýù – ­ù³­Õ³­ùÇ å³ßï­å³­ÝáõÙÝ áõ Ïá­ïá­ñ³­ÍÁ ¨ »­ñ³­½Ç å»ë óݹ³Í ³Ýó­Û³­ÉÇ Ç­ñ³­Ï³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ - ³­Ý»Íù áõ ݽáíù ¨ íñ»ÅËݹ­ñáõÃ­Û³Ý Ïáã - ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý ÑáõÛë ¨ Éáõ­ë³­íáñ ³Ïݭϳ­ÉáõíÛáõÝ­Ý»ñ ·³­ÉÇ­ùÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: êñ³ Ù»ç ³é­Ï³ »Ý ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ³­í»­ÉÇ Ýáõñµ ß»ñ­ï»ñ ¨ ¹ñ³Ýó ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñáÝù ϳå­íáõÙ »Ý ÇÝã­å»ë ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý áõ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý áÕ­µÇ, ³ÛÝ­å»ë ¿É µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ³ÛÉ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ åá»­ïǭϳ­ÛÇ Ñ»ï: ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ åá»­ÙáõÙ Ññ³­ß³­ÉÇá­ ñ»Ý Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÙ ¿ å³ï­Ù³¿­åǭϳ­Ï³Ý ¨ Ïñá­Ý³ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý »½­ ñ»­ñÁ` ÑÇÙ­ùáõÙ áõ­Ý»­Ý³­Éáí ³­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ å³ï­Ù³­ÍÇ Ñ³­í³ë­ïÇáõíÛáõ­ ÝÁ: àÕ­µÁ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í ųݭñ»­ñÇó ¿` Ù»Õù-Ù»­Õ³­íáñ-³­ å³ß­Ë³­ñ³Ýù-÷ñÏáõíÛáõÝ Ù³­Ï³ñ­¹³Ï­Ý»­ñáí, á­ñáÝó ѳۭϳ­Ï³Ý áÕ­µÁ ѳ­Ù³­Óáõ­ÉáõÙ ¿ ݳ¨ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ݳ­Ë³¹ñ­Û³­ÉÇ Ñ³­×³Ë ·»­ñ³Ïß­éáÕ ·á­ÛáõíÛáõ­ÝÁ: Êá­ñ»­Ý³­óáõ ½áõï ³½­·³­ÛÇÝ ¨ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ` ѳ­Ù³­Ù³ñ¹­ ϳ­ÛÇÝ áÕ­µ»­ñÇ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý û­ñǭݳϭݻ­ñÁ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ï»­Éáí ÞÝáñ­ ѳ­ÉÇÝ Ñ³ë­ÝáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ á­ñ³Ï­Ý»­ñÇ ÇÝù­Ý³­ïÇå ѳ­Ù³¹­ñáõí۳Ý: äá»­ÙáõÙ û·­ï³­·áñÍ­í³Í ¿ ¹Ç­Ù³é­ÝáõÃ­Û³Ý Ó­¨Á, »­Õ»­ñ³­Ùáñ Ù³ñ¹­ ϳ­ÛÇÝ ¹»Ùù áõ µÝ³­íá­ñáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ÝáõÙ º­¹»­ëdz ù³­Õ³­ùÁ, á­ñÇ ËáëùÝ ¿É Ó­¨³­íá­ñáõÙ ¿ »ñ­ÏÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ: øñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý µ³­ñá­ Û³­Ï³­Ýáõí۳­ÝÁ Ñ»­ï³­Ùáõï` º­¹»­ëdz - áÕ­µ³­ë³­óÁ Ïáã ¿ ÑÕáõÙ Ýß³­Ý³­ íáñ ù³­Õ³ù­Ý»­ñÇÝ, ѳñ¨³Ý »ñÏñ­Ý»­ñÇÝ, áñ ëñ³Ýù áÕ­µ³Ï­ó»Ý Ç­ñ»Ý, á­ñáí­Ñ»ï¨ í»­ñ³­Ñ³­ëáõ ã³­ñÇ­ùÇ Ñ³­í³­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ³­½³ï­í³Í ã¿ áã áù, ù³Ý­½Ç µá­ÉáñÝ »Ý Ù»­Õ³­íáñ ¨ µá­Éá­ñÁ å»ïù ¿ áÕ­µ³Ý: àÕ­ µ³Ï­óáõÃ­Û³Ý »Ý ϳÝã­íáõÙ §º­ñáõ­ë³­Õ¿Ù ù³­Õ³ù Ù»­ÍÇ Ã³­·³­õá­ñÇÝ »ñÏ­ ݳ­õá­ñǦ, §ºõ ¹áõ, ÐéáÙ, Ù³Ûñ ù³­Õ³­ù³ó, ·»­ñ³­å³Û­Í³é ¨ å³­ïá­õ»­ ÉǦ, ݳ¨ §Îáë­ï³Ý­¹»³Û ó­·³­õá­ñǦ ù³­Õ³ù Î.­äá­ÉÇ­ëÁ, º­·Çå­ïá­ëÇ ²­É»ù­ë³Ý¹­ñdz Ù³Û­ñ³­ù³­Õ³­ùÁ, Ç í»ñ­çá, г­Ûáó »ñ­ÏÇñÝ áõ ²­ÝÇÝ: ÆÝùÝ ¿É Ýñ³Ýó ÝÙ³Ý ÙÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ß»Ý ¿ñ áõ Ï۳ݭùÇ ³ß­ËáõÛ­Åáí É»­óáõÝ, µ³Ûó ³ÛÅÙ ûñ­Ñ³ëÝ Çñ ¹é³ÝÝ ¿ ãá­ù»É. ´³Ûó ³ÛÅÙ Ãá­Õ»ñ ½Çë ³­Ù³­ÛÇ, ǵñ¨ ½µáõ Û³­õ»­ñ³­ÏÇ, γ٠áñ­å¿ë Ù³ñ¹ ³­Ýû·­Ý³­Ï³Ý ¨ Ç Ù»­é»³Éë ³Ý­ÛÇ­ß»­ÉÇ: Àëï Ïñá­Ý³­Ï³Ý µ³­ñá­Û³­Ï³­Ýáõí۳Ý` ù³­Õ³­ùÁ Çñ ¹Åµ³Ë­ïáõÃ­Û³Ý å³ï­×³­éÁ ·ïÝáõÙ ¿ Çñ ÇëÏ Ù»ç, ù³­ÝÇ áñ ³­Ù»Ý áù Çñ Ù»Õ­ù»­ñÇ Ñ³­

Ù³ñ ¿ å³­ï³ë­Ë³Ý ï³­ÉÇë, ¨ ѳ­ïáõ­óáõ­ÙÁ ÙÇßï ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ¿. ÇÝ­ùÁ` §´³½­Ù³­ï»­ë³Ï Ù»­Õûù Éó³Û /¨ ã³ñ ·áñ­Íáíù ³Õ­ï»­Õ³­ó³Û¦, áñ­ï»­ÕÇó ¨ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý »½­ñ³­Ñ³Ý­·áõ­ÙÁ. àõ­ñ»ÙÝ, ³Ûë ÇÝÓ å³­ï³­Ñ»­óÇÝ, Áëï Ç­ñ³­õ³Ýó »­ÏÇÝ Ñ³­ëÇÝ, ø³Ý­½Ç Éó³Û ·áñ­Íáíù ã³­ñÇÝ ¨ ã³­ñ³­ñÇ ½Ï³Ùë Üá­ñÇÝ, ²ÛÉ Ñ³­í³­ë³ñ ³½· Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ, ³­Ù»­Ý»­ù»³Ý, áñ ÛÇë ϳ­ÛÇÝ, Æõ­ñ³­ù³Ý­ãÇõñ áù ѳ­ë³­ÏÇÝ Û³Ý¹·­Ý³­µ³ñ Ù»­Õ³Ý­ã¿ÇÝ: гñÏ ¿ Ýß»É Ý³¨, áñ û­Ïáõ½ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¹»Ùù ¿ ëï³­ó»É ù³­Õ³­ùÁ, 볭ϳÛÝ Ýñ³ ³Û­ëû­ñÇ­Ý³Ï ÇÝù­Ý³­Ó³Õ­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ ëáëÏ ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ³ë­Ï»­ïǽ­ÙÇ Ã»­É³¹­ñ³Ýù ã»Ý, ³ÛÉ Å³­Ù³­Ý³­ÏÇ ù³­Õ³­ù³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÇ Ù³­ëÇÝ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ, µ³Ûó ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù áõ­Ý»­óáÕ ¹Ç­ïá­Õáõí ÛáõÝ­Ý»ñ (ÐÇ­ß»Ýù ²­ÝÇÇ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ ѳë­ï³­ïáÕ` å³ï­ ÙÇã­Ý»­ñÇ íϳ­ÛáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ): ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨, ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ ïñ³­Ù³­µ³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ñáõ­ßáõÙ ¿ ½·³­Û³­óáõÝó å³­Ñ»ñ. áÕ­µ³­ÉÇó íǭ׳­ÏÁ Ý»ñ­Ï³­ Û³ó­ÝáÕ å³ï­Ï»ñ­Ý»ñÝ Ç­ñ»Ýó µÝ³­Ï³Ý, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³½­¹»­óÇ­Ïáõí۳ٵ ß³ï »Ý Ñ³­Õáñ­¹³Ï­ó»­ÉÇ: ò³­íÇ Ù»ç Ù»­Ý³Ï Ùݳ­ó³Í, §³­Ýû·­Ý³­Ï³Ý Ù³ñ­¹áõ¦, ³­í»­ñ³­ÏÇ ÙÇ­çÇ µá­õÇ Ï³Ù Ùá­é³ó­í³Í Ù»­é»­ÉÇ Ñ»ï ½áõ­·³­ Ñ»é­Ù³Ý Ñá­·»­Ï»­Õ»ù íǭ׳ÏÝ ¿ ݳ¨, áñ å³ñ­ï³¹­ñáõÙ ¿ ó³­í³­ÏÇó ·ïÝ»É, ³ñ­Ñ³­íÇñ­ùÁ ï»ë­Ý»­Éáõó Ñ»­ïá ·á­Ý» Ùdzۭݳ­ÏáõÃ­Û³Ý Í³Ýñ ½·³­óá­ÕáõíÛáõ­ÝÇó ³­½³ï­í»É: ä³ï­Ï»­ñÇ ³Ûë­åÇ­ëÇ Ù³ñ¹­Ï³Û­Ý³ó­Ù³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ µÝáõÃ­Û³Ý ³Ý­Ï³Ë áõ áã ÷á­Ë³­ µ»­ñ³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙÝ ¿. ù³­Õ³­ùÇ ÷³é­ùÇ û­ñ»­ñÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ »Ý µÝáõÃ­Û³Ý ßé³ÛÉ ·»­Õ»ó­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ»ï, áõñ å³ï­Ï»­ñÇÝ ÏñÏÇÝ µÝá­ñáß ¿ Ý»ñ­ùÇÝ ß³ñ­Åáõ­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ. æáõñ ϻݭ¹³­ÝÇ ÛÇ­Ý¿Ý µÕË¿ñ, ½á­õ³ñ­Ã³­Í³­ÕÇÏ µáÛë Ûû­ñÇ­Ý¿ñ, ¶»­ïáó ÝÙ³Ý íï³Ï Ñá­ë¿ñ, ½µáõ­ñ³ë­ï³Ýë ³ñ­µáõ­ó³­Ý¿ñ: ÌáíÝ Ç ÙÇ­çÇ Ç٠ͳ­Í³­Ý¿ñ, ù³Õó­ñÇÏ û­¹áíÝ Íǭͳ­Õ¿ñ, ê³­Õ³ñ­Ã³­µ»ñ ͳ­éáíù ͳխϿñ, ³­é³­ï³­·áÛÝ åïÕ³­µ»­ñ¿ñ,

î»ñ¨³­ËÇï Ñ»­½ÇÏ ß³ñ­Å¿ñ, Ñáï ³Ý­Ù³­ÑÇó ÛÇõñ­Ù¿ µáõ­ñ¿ñ, ²­é³­õû­ïáõÝ óûÕÝ Ç­ç³­Ý¿ñ, áë­Ï»Ý­Ù³Ý ׳­×³Ýã ÷³Û­É¿ñ: ij­Ù³­Ý³ÏÝ ¿ ѳݭ¹»ë µ»­ñ»É ³Ûë Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ³­í»­ñÇ Ñ»­ÕÇ­ ݳ­ÏÇÝ, ¨ ³Ûë­ï»Õ µÝ³­Ï³­Ýá­ñ»Ý á­ñá­ßáÕ åÇ­ïÇ ÉÇ­ÝÇ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý µ³­ñÇ-ã³ñ »ñ­Ï³ï­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý 峭ѳݭçÁ, ¼³Ý­·Ç ³­ÙÇ­ñ³Ý åÇ­ïÇ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íÇ ã³­ñÇ ³Ý­ÏáÝÏ­ñ»ï Ëï³­óáõ­Ùáí, áñ­å»ë` §ã³ñ íÇ­ ß³å¦, áñ §Ý»Ý­·³­õáñ ¨ ÃÇõ­Ý³­õáñ¦ û­ÓÇ ÝÙ³Ý ·³­ÉÇë ¿ ëá­Õ³­Éáí, áñ ÷áñ­ÓÇ §Ë³Û­Ã»É ½·³ñ­ß³­å³ñݦ, ϳ٠Ëá­ó»É ·³Õï­ÝÇ Ý»­ïáí, ¨ ³Ûë

Ãßݳ­ÙÇÝ ÝáõÛÝÝ ¿, ÇÝã §¹³­ñ³­Ý»³É ·³ÛÉÝ Ç Ù³Û­ñÇÝ, ÇÝÓÝ Ã³ù­ã¿ñ Û³­

ݳ­å³­ïÇݦ: ²­Ñ³, åá»­ÙÇ í»ñ­Éáõ­ÍáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï å»ïù ¿ ϳñ¨áñ­í»Ý Ý³Ë ÝÛáõ­ÃÇ ½³ñ­·³ó­Ù³Ý ³Ûë­åÇ­ëÇ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, Ñá­·»­íǭ׳ϭݻ­ ñÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ ÝÙ³­ÝáõÃ­Û³Ý ï³Ï óùÝ­í³Í ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÷á­÷á­ËáõíÛáõÝ-³­é³­çÁݭó­óÁ, ¨ Ñ»­ïá` ùݳ­ñ³­Ï³Ý áõ ¿­åǭϳ­Ï³Ý Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ, ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇ ³ÛÝ ³Ù­µáÕ­çáõíÛáõ­ÝÁ, áñ ÏÇ­ñ³é­í³Í »Ý ³Ûë­ï»Õ: ²Ûë­å»ë` áÕ­µ³Ï­óáõÃ­Û³Ý Ïá­ãÇ Ù»ç å³ï­ÙáÕ »­Õ»­ñ³­Ù³Û­ñÁ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ׳ñ­ï³­ë³­Ý³­Ï³Ý ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñݳ­ñ³Ý­ ùÇÝ, ¨ ݳË` ѳñ­óÇ Ù»ç Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáÕ Ñ³­Ï³­ë³­Ï³Ý íǭ׳ϭݻ­ñÇ Ñ³­ Ù³¹­ñáõí۳ٵ ßá­ß³­÷»­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ áõ­Ý»­ó³Í áõ Ïáñó­ñ³Í ϻݭ볭ÉÇó û­ñ»­ñÇ Ç­ñ³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñÁ, ïñíáõÙ ¿ ù³­Õ³­ùÇ Ï۳ݭùÁ ß»Ý áõ ˳­Õ³Õ û­ñ»­ñÇÝ ¨ ûñ­Ñ³­ëÇ Å³­Ù³­Ý³Ï: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨` ѳݭ¹Ç­ë³­íáñ ѳñ­ó»­ñÁ áÕ­ µ³­ë³­óÇ Ñá­·»­íǭ׳­ÏÇ ¹Ç­åáõÏ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»ñÝ »Ý, µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­ Ï³Ý ³­ÏáõÝ­ùÇó »­ÏáÕ Ñݳ­ñ³Ý­ùÁ Ï»­Õ»­ùÇã ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ áÕ­µÇ ½·³­óáõ­ÙÁ. ²ÛÅÙ á±õñ­¿ ó·Ý ùá ½³ñ­¹Ç ¨ ϳ٠åë³ÏÝ Ññ³­ß³­ÉÇ, à±õñ ­½³ñ­¹³­ñ³ÝùÝ ¹ßËá­ÛÇ` ѳñ­ëÇÝ áñ¹­õáÛ Ã³­·³­õá­ñÇ, à±õñ ­å³ï­Ùáõ­×³Ý ѳñë­Ý³­ñ³­ÝÇ Ï³Ù áë­Ï»­Ñáõé í»ñ­ç³­õá­ñÇ. à±õñ ­å³­ñ³­ñ³ÏÝ »½­Ý³­Ùá­ÉÇ, ½Ç³±ñ¹­Ç ù»½ áã ½»­Ý³­ÝÇ, γ٠ٳï­éá­õ³ÏùÝ µ³­Å³­ÏÇÝ ½Ç± áã µ³ß­Ë»Ý ½³­Ýáõß ·Ç­ÝÇ…

ê³ ³Ý­Ï³ß­Ï³Ý¹ Ó­¨Ç áõ µá­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ý»ñ­ùÇÝ É³ñ­ í³­Íáõí۳ٵ ѳï­Ï³Ýß­íáÕ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Édzñ­ÛáõÝ Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿, áñ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ëáñ­ù»­ñÁ å³ñ­½áõÙ ¿ ³­Ýáõñ­çÇ-»­ñ³­½Ç ¨ ³ñÃÙ­ÝÇ Ç­ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÙÇç¨ »­Õ³Í ï³ñ­Å³­Ù³­ ݳϭ۳ ѳ­Ï³¹­ñáõí۳ٵ: Î۳ݭùÁ å³ñ­ï³¹­ñáõÙ ¿ áÕ­µ³­ÉÇ íǭ׳ϭݻñ, ¨ §áñ­å¿ë ͳ­ÕÇÏ ³­Ù³­ñ³Û­ÝǦ, Ùá­é³ó­íáõÙ »Ý ³Ýó­Û³­ÉÇ ÷³é­ùÇ û­ñ»­ñÁ, ÑÇ­Ù³ §³­Ýá­ÕáñÙ ³­åû­ñÇ­ÝǦ ëáõñÝ ¿ ÙdzÛÝ, §áñ Ù»ñ ³­ñ»³Ýë ¿ ëá­íǦ ¨ á­ñÁ §½³Û­·ÇÝ ËÉ»³ó ³ñ­Ù³­ï³­ùÇ, Ù»ñ­Ï»³ó Ûáë­ïáóÝ ½Óǭû­ÝǦ: äá»­ÙáõÙ Ç­ñ³ñ ѳ­çáñ­¹áÕ ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ íǭ׳ϭݻ­ñÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»ñÝ áõ áÕ­µÇ ùݳ­ñ³­Ï³Ý åáéíÏáõÙ­Ý»­ñÁ ·ñ³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇ ½³ñ­·³­óáõ­ÙÁ »Ý­Ã³ñ­ÏáõÙ »Ý Ñëï³Ï å³ï­×³­é³­Ï³­Ýáõí۳Ý, ³­Ù»Ý ÇÝã ³ñ­í³Í ¿ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ÁÝ­Ï³É­Ù³Ý µ³ñÓñ ³ñ¹­ÛáõÝù ³­å³­Ñá­í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: àÕ­µÁ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³å­ñáõÙ ¿ ¨ í»­ñ³­µ»­ñáõÙ ¿ µá­Éá­ñÇÝ. §²ÛÉ Ï³­ñ»­ÏÇó ³Ûëñ ³­Õ¿­ïÇ /å³ñï ¿ Ïá­ã»É ³­Õ»ñ­ë³­ÉÇ //¼ãá­ñ»ù­Í³­ ·»³Ý ÏáÕÙ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ, /áõñ »Ý ѳ­Ýáõñ Ù³ñ¹­Ï³Ý áñ­¹Ç¦: ºñ¨áõÛ­ÃÇ Ñ³­ ÙÁݹ­Ñ³­Ýáõñ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ÑÇÙ­ùÁ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ ³­é³ÛÅÙ ß»ßï­íáõÙ ¿ áã û ëáëÏ ÙÇ ù³­Õ³­ùÇ ·ñ³í­Ù³Ý áõ Ïá­ïá­ñ³­ÍÇ å³ï­Ù³­ Ï³Ý ÷³ë­ïÁ, ³ÛÉ ¹ñ³­Ýáí Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ù³ñ­¹áõ ßǭݳ­ñ³ñ, ˳­Õ³Õ Ï۳ݭùÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý µÝ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ߻խí³Í, Ýñ³Ý ³ñ­ÛáõÝ áõ ³­í»ñ å³ñ­ï³¹­ñ³Í ѳ­Ï³­µ³­Ý³­Ï³Ý íǭ׳­ÏÁ: ê³ ³Ý­å³Û­Ù³Ý ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ åá»­ÙÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ù³Ý Ù»Í áõÅÝ ¿, Ýñ³ ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³, ѳ­Ù³­ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³­ë»­ÉÇ­ùÁ: ¼·³­Û³­óáõÝó ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÁ ѳ­×³Ë »Ý ëïÇ­åáõÙ ¹Ç­Ù»É ݳ¨ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý áÕ­µÇ ï³ñ­ñ»­ñÇÝ, Ïáñë­ïÇ ¹Ç­Ù³ó ÇÝù­ ݳÏï­ï³Ý­ùÇ ï»­ë³­ñ³­ÝÇÝ. γݭã»Ù ³é Ó»½ Ó³ÛÝ Ï³­Ý³­óÇ, ϳ­Ï³­Ý³­ÉÇñ õ` á­Õáñ­Ù»­ÉÇ: ¼ùûÕë Ç ·ÉËáÛë Ù»ñ­Ï³­Ý³­Éáí, ½ÇÙ å³­ï³­é»Ù ͳͭÏáÛà ½³ñ­¹Ç, ö»ï­ï»Ù ½í³ñë ÇÙ ó³Ý­Ï³­ÉÇ, ˽»Ù ½Ñ»ñë ³Ý˭ݳ­Û»­ÉÇ, ø³­ñ³Ùµù Í»­Í»Ù ½ÏáõñÍë ëñïÇ, µ³­Ë»Ù ½»­ñ»ëë ÇÙ ³å­ï³­ÏÇ: ²Ûë Áݭóó­ùÇ Ù»ç ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ µ»­ñáõÙ ¿ ѳ­ çáñ¹ ß»ñ­ïÁ` ù³­Õ³­ùÇ ·ñ³í­Ù³Ý ¿­åǭϳ­Ï³Ý å³­ïáõÙ­Ý»­ñÁ, ¨ áÕ­µ³­ ë³­óáõíÛáõ­ÝÁ ѻݭíáõÙ ¿ Ç­ñ³­Ï³Ý - ¹ñí³­·³­ÛÇÝ Ýϳ­ñ³·­ñÇ íñ³, ÑÇÙ­ ݳ­íáñ­íáõÙ ¹ñ³­Ýáí: ²Ûë ³Ý­óáõ­ÙÁ ѳï­Ï³Ýß­íáõÙ ¿ ݳ¨ ѳݭ·³­íáñ­

Ù³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå ³ñ­í»ë­ïáí: §àÕµ º­¹»­ëÇáÛ¦ åá»ÙÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë µ³½­Ù³­Ñ³Ý· ¿` á­ñáß Ñ³ï­ í³Í­Ý»­ñÇ ·»­ñÇß­ËáÕ Ýáõۭݳ­Ñ³Ý­·áõí۳ٵ (ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ Ø³­·Çëï­ñá­ëÇó Ñ»­ïá Édzñ­ÛáõÝ ÏÛ³Ýù ïí»ó ѳݭ·³­íáñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Íáõí۳­ÝÁ): êÏǽ­ µÁ »Ý­Ã³ñÏ­í³Í ¿ -Ç Ñ³Ý­·³­íáñ­Ù³Ý: àÕ­µÁ, Ýñ³ Ñá­·»­Ï³Ý-Ñá­·»­µ³­Ý³­ Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íáñ­í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ, áÕ­µ³Ï­óáõÃ­Û³Ý ½·³­óáõ­ÙÁ Ç­ñ»Ýó Ó³Û­ ݳ-ÑÝã»­ñ³Ý­·³­ÛÇÝ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳ٵ ϳñ­Í»ë ³­í»­ÉÇ Áݭϳ­É»­ÉÇ »Ý –Ç í»ñç­Ý³ÑÝã­Ûáõ­ÝÇ ÏñÏÝáõí۳ٵ, ³Ûë ӳۭݳ­íá­ñÁ Ý»ñ­ùÇÝ Ï»­Õ»ù­Ù³Ý, ï³­é³­å³­ÉÇó ó³­íÇ ³­Ýá­ñá­ßáõÃ­Û³Ý »­ñ³Åß­ï³­Ï³Ý å³ï­ñ³Ýù áõ­ÝÇ Çñ Ù»ç (²­Ù»Ý ÙÇ »­ñ³Åß­ïáõÃ­Û³Ý Ù»Ï­Ý³­µ³Ý­Ù³Ý Ù»ç, áñ­å»ë µ³ñÓñ í»­ ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý Ñ³­ë³Í ³ñ­í»ë­ïÇ, Ù»Í Ï³­ñáÕ ¿ ÉÇ­Ý»É ëáõµ­Û»Ï­ïÇ­íáõí Û³Ý ã³­÷Á): äá»­ÙÇ Ñ³­çáñ¹ ѳï­í³Í­Ý»­ñÁ, »ñµ Çß­ËáÕ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ¹»å­ù»­ ñÇ å³ï­Ï»ñ­Ù³Ý ¿­åǭϳ­Ï³Ý ß³ñ­Åáõ­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ϳ­éáõó­í³Í »Ý ³­é³­í»­É³­å»ë -³Ý, -ÇÝ, -»³É ѳݭ·»­ñáí, á­ñáÝù Ç­ñ»Ýó Ù»ç Ý»­ñ³­ éáõÙ »Ý ß³ñÅ­Ù³Ý, ·áñ­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý å³ï­ñ³Ýù: ´³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ, ï³­Õ³­ã³­÷áõí۳Ý, ѳݭ·Ç áõ ѳݭ·³­íáñ­Ù³Ý Ýá­ñ³­ñ³ñ ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ ÏáÕ­ÙÇó ѳݭ·³­íáñ­Ù³Ý ³Ûë ³ñ­í»ë­ïÁ, á­ñÁ ͳ­é³­Û»ó­ íáõÙ ¿ ïíÛ³É ÏáÝÏ­ñ»ï ѳï­í³­ÍÇ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳­ÝÁ, ϳ٠³ñ­í³Í ¿ á­ñá­ß³­ÏÇ Ý峭ﳭϳ¹­ñáõ­Ùáí, ϳ٠µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ-»­ñ³Åß­ïÇ Ëá­ñÁ ½·³­óá­ÕáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ÛáõÝù ¿, »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ Ó³Û­Ý³­ÛÇÝ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ µÝ³­ïáõñ ßÝáñÑù: ÆëÏ ¿­åǭϳ­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÁ ݳ­Ë³­å³ï­ñ³ëï­íáõÙ ¿ ³Ûë­åÇ­ëÇ Ùáõï­ùáí. ºõ ÿ ½Ç³±ñ¹­³Ûë ·áñ­Í»­ó³Ý ϳ٠ÛDZÝã­ Ç­ñ³ó å³­ï³­Ñ»­ó³Ý, ij٠¿ ³­ë»É ¹¿Ù ۳ݭ¹Ç­Ù³Ý, ä³ï­Ù»É µ³­ÝÇõ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý: ƭѳñ­Ï», åá»­ÙÇ Ù»Í Ù³­ëÁ ϳ½­ÙáÕ ³Ûë ѳï­í³Í­Ý»­ñáõÙ ¨ë­ »ñ­µ»ÙÝ ï»Õ »Ý ïñíáõÙ ùݳ­ñ³­Ï³Ý ½»­ÕáõÙ­Ý»­ñÇ, ¨ ³Ûë ·áñ­ÍÁ ųݭñ³­ÛÇÝ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­Ïáõí۳ٵ ùݳ­ñ³¿­åǭϳ­Ï³Ý ¿: ²­Ï³­Ý³­ï»­ëÇ ³Ý­ÙÇ­ç³­ ϳ­Ýáõí۳ٵ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáÕ ß³ï ѳï­í³Í­Ý»ñ å³ï­Ùá­Õ³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ É³­í³­·áõÛÝ û­ñǭݳϭݻñ »Ý. ïñíáõÙ »Ý ¹»å­ù»­ñÇ Ï³ñ¨áñ ٳݭñ³­Ù³ë­ Ý»ñ` ûñ­í³ áñ å³ÑÝ ¿, ÇÝã ³å­ñáõÙ­Ý»ñ áõ­Ý»Ý ¨ ÇÝã­å»ë »Ý ÏéíáõÙ ù³­ Õ³­ùÇ å³ßï­å³Ý­Ý»­ñÁ, Ãßݳ­ÙÇÝ ÇÝã é³½­Ù³­Ï³Ý ù³Û­É»­ñÇ ¿ ¹Ç­ÙáõÙ, Ç­ñ³­íǭ׳­ÏÇ Ñ»ï ÇÝã­å»ë ¿ ÷áË­íáõÙ Íñ³­·Ç­ñÁ ¨ ³ÛÉÝ: Ø»ñ ³éç¨ å³­ ï»­ñ³½­Ù³­Ï³Ý ï»­ë³­ñ³­ÝÇ` ßñç³­÷³Ï­Ù³Ý, »ñÏ­ÏáÕÙ ÏéÇí­Ý»­ñÇ, ù³Ý­

¹³Í å³ñë­åÇó Ý»ñ­Ëáõ­Å»­Éáõ, ¹³­Å³Ý ³­í»­ñÇ áõ Ïá­ïá­ñ³­ÍÇ, Ñ»­ñá­ë³­ Ï³Ý ¹Ç­Ù³¹­ñáõÃ­Û³Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ ¿. Ò¨ ½³­Ý³­½³Ý ÷á­÷á­Ë¿ÇÝ, Ýá­ùûù Ç Ù³ñï í³­é»³É ·³­ÛÇÝ. ¼ñ³­Ñ³­õáñù, ³­Õ»Õ­Ý³­õáñù, Ý»­ïÇõù ѳ­ñ»³É Ëá­óá­ï¿ÇÝ, ä³ï­Ý¿ß ϳݷ­Ý»³É Ù»­ù»­Ý³­ÛÇõù, éÙµ³­ù³ñë Ñá­ë¿ÇÝ. ´³Ûó ³Û­ëá­ùÇõù áã ϳ­ñ³­óÇÝ Û³Õ­Ã»É ù³­ç³óÝ, áñ ÛÇë ϳ­ÛÇÝ:

ØÇÝã¨ Ç Û³ÛÉ Ñݳñ ÙﻳÉ

³ÛÝ Ëá­ñ³­Ù³ÝÏ Ý»Ý­·³­õá­ñÇÝ. àñ­å¿ë ËÉáõñ¹Ý ÷á­ñ¿ÇÝ Ý»ñ­ùáÛ ÑÇ­Ù³ÝÝ ³Ù­ñ³­Ï³­ÝÇÝ… Ú³Ûݭų٠µ³ñ­µ³é ³ñ­Ó³­Ï¿ÇÝ ³é Åá­Õá­íáõñ¹ë ù³­Õ³­ùÇÝ. ØÇ Û³­Ù³­é»É Áݹ­¹¿Ù ÝÙÇÝ, ½Ç ÙÇ Ù³­Ñáõ Ù»­é³­ÝÇ­óÇÝ…. ø³­Õ³­ùÇ å³ßï­å³Ý­Ý»­ñÁ §áõËï áõ ¹³­ßÇÝë ¹Ý¿Çݦ ãÉù»É ¹Çñ­ù»­ ñÁ, Ïéí»É ÙÇÝ㨠í»ñç: ê³ ³Ýӭݳ­½áÑ Ñ»­ñá­ë³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ¿ñ, ù³­ÝÇ áñ å³ßï­å³Ý ϳ­Ýá­Ý³­íáñ ½áñ­ùÁ ³Û¹­ï»Õ ã¿ñ, Ù³ñ­¹ÇÏ ÏéíáõÙ ¿ÇÝ` Ñáõ­ë³­Éáí, áñ §ù³ç ¨ ³­ñÇ ½ûñùݦ §Ñ³ë­ó»Ý Ù»½ Ûû·­Ýáõ­Ã»³Ý¦, ¨ §Æ ·Ç­ß»­ñÇ ¨ Ç ïá­õÁݭ绳Ý, /ÙÇßï ·³Éë­ï»³ÝÝ ³ÏÝ áõ­Ý¿Çݦ: ²Ûë ¹ñ³­ Ù³­ïÇÏ ëå³­ëáõÙ­Ý»­ñÁ ¨ë ­Ñáõ­ë³­Ë³µ »Ý ³­ÝáõÙ Ýñ³Ýó,¨ ³ÛÉ¨ë ­Ùáï ¿ Ïáñ­Í³­Ýáõ­ÙÁ. Ãßݳ­ÙÇÝ ù³­Õ³­ùÇ Ù»ç ¿, å³ßï­å³Ý­Ý»­ñÁ Ñ»­ñá­ë³­Ï³Ý ݳ­Ñ³­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý »Ý ¹Ç­ÙáõÙ, Ñá·¨áñ ѳۭñ»­ñÁ` §Ð³­å³, »Õ­µ³­ñÁù ëÇ­ñ»­ÉÇù, /ÙÇ ½³ñ­Ñáõ­ñÇù,- ³é­Ó³Û­Ý¿Çݦ: êÏëíáõÙ ¿ ˳­Õ³Õ µÝ³Ï­ãáõí Û³Ý ³­Ýû­ñÇ­Ý³Ï Ïá­ïá­ñ³ÍÝ áõ ³ñ­Û³Ý ·»­ï»­ñÇ Ñáë­ùÁ, ¨ ³ñ­µ»­ÝáõÙ »Ý Ãßݳ­Ùáõ` ³ñ­Û³Ý ͳ­ñ³­íÇ ëñ»­ñÁ: ¸áõëï­ñ»­ñÁ Ýí³­ÕáõÙ »Ý Ù³Û­ñ»­ñÇ ·ñÏÇÝ, §Ø³ñù ½ïÕ³ÛëÝ ·ñÏ¿ÇÝ, /Ç Ùdz­ëÇÝ Ù»­é³­Ý¿Çݦ, áñ­¹Ç­Ý»­ñÁ ÷ñÏáõíÛáõ­ÝÁ, ³­í³Õ, ³Ý­½áñ ¹³ñ­Ó³Í ѳۭñ»­ñÇó ¿ÇÝ Ñ³Û­óáõÙ: 곭ϳÛÝ ³­Ù»­Ýáõñ ˳é­ÝÇ­ËáõéÝ ÷³­Ëáõëï, ëñ³­ËáÕ­ËáÕ áõ çñ³­Ë»Õ¹ ³ñ­í³Í ¹Ç³Ï­Ý»ñ, á­ñáÝù ¨ë ­Ñ³Ý­·Çëï ãáõ­Ý»ÇÝ ³ñ­Ûáõ­Ý³ñ­µáõ Ãßݳ­Ùáõó, ù³­ÝÇ áñ ëñ³Ýù ¹áõñë ¿ÇÝ ù³­ßáõ٠˻չ­í³Í ¹Ç³Ï­Ý»­ñÁ, §¼áñë ½ÝÝ¿ÇÝ, Ïá­ Õáå­ï¿ÇÝ, /Ù»ñÏ, ˳ۭﳭé³Ï ½³ÛÝ Ãá­Õá­õÇݦ: ØÃÇÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ ½³ñ­Ñáõ­ñ»­ÉÇ ß³ñ­ùÁ ³­é³­ç³ó­ÝáõÙ ¿ ó³­íÇ

í×鳭ϳ­ÝáõíÛáõÝ, ³­Ù»Ý ÇÝã Ïáñó­Ý»­Éáõ ë³ñ­ë³­÷»­ÉÇ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ ѳëó­ÝáõÙ ¿ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ë³Ñ­Ù³­ÝÇÝ: ºí ó³­íÇ áõ í×鳭ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ùdz­ Óáõ­Éáõ­ÙÁ µ³­Ý³ë­ï»ÕÍÝ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõÙ ¿ ³ÛÝ­åÇ­ëÇ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­ Ù³Ý Ó­¨»­ñáí, áõñ áñ­å»ë µá­Õáù å³Û­ÃáÕ ÏñÏÝáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ Áݹ·­ÍáõÙ »Ý ³½­¹»­óÇÏ áÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ. àã å³­ï³­Ýûù ½áù å³­ï¿ÇÝ, áã í»­ñ³ñ­Ïáõë ³ñ­Ï³­Ý¿ÇÝ, ú­ñǭݳ­õáñ áã ó­Õ¿ÇÝ ¨ áã Ïá­Íáíù Ûáõ­Õ³ñ­Ï¿ÇÝ: ²Ý¹ áã ·áÛñ »ñ· ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇÝ, ¨ áã ÑÝãáõÙÝ ³ë­ïá­õ³­Í³­ÛÇÝ… º­Ã» ÙÇÝã ³Ûë­ï»Õ ù³­Õ³­ùÇ ·ñ³í­Ù³Ý áõ Ïá­ïá­ñ³­ÍÇ ³Ù­µáÕç ï»­ë³­ ñ³ÝÝ ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿­åǭϳ­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ³­å³ ³ÛÅÙ, »ñµ ϳ­ï³ñ­í»É ¿ á­×Ç­ñÁ, ¨ ³ÏݭѳÛï ¿ ã³­ñ³­·áñ­ÍÇ ¹Ç­Ù³Ý­Ï³­ñÁ, Ñ»­ Õǭݳ­ÏÁ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ËáñÑñ­¹³­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ÇëÏ ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ å³­ïáõ­ÙÇ Ù»ç »ñ¨³Ý »Ý ·³­ÉÇë ݳ¨ ÑÇ­å»ñ­µá­É³­ÛÇ ï³ñ­ñ»ñ. ²ÛÉù Ç ã³­ñÇÝ Û³ñ­µ³­Ý»­ÏÇÝ, á­ñáó Õ³­½Çù ³­Ýá­õ³­Ý¿ÇÝ, Ƶñ¨ ½ßáõÝë ϳ­ï³­ÕÇë Ûáñ­ëáó í»­ñ³Û ѳñ­Ó³­Ï¿ÇÝ, ¼³­ñÇõÝë ³­é»³É ½ëå³­Ý»­ÉáóÝ ½³Ý­ÓÇÝë Çõ­ñ»³Ýó û­Í³­Ý¿ÇÝ: ºõ ½á­ñá­í³ÛÝëÝ Ñ»ñ­Óá­õÇÝ, ½É»³ñ¹ë ѳ­Ý»³É ˳­Í³­Ý¿ÇÝ: ²Ûë ͳݭñ³­ßáõÝã å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ, 볭ϳÛÝ, ã»Ý ³Ù­÷á÷­íáõÙ áñ­å»ë ³­Ý»É Ñá­é»­ï»­ëáõíÛáõÝ, ëñ³Ýù ã»Ý Ïáï­ñáõÙ ù³­Õ³­ùÇ ÁÙ­µáë­ï³ó­Ù³Ý á­·ÇÝ. å³Ñ­å³Ý­íáõÙ ¿ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ѳխó­Ý³­ÏÇ ¨ ѳ­í»ñ­Å³ó­Ù³Ý ɳ­ í³­ï»­ëáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ý­Ïáï­ñáõÙ ¿ ÁÝ­Ï³Í ù³­Õ³­ùÇ Ï³Ù­ùÁ, á­ñáí­Ñ»ï¨ ݳ ·Ç­ïÇ` ã³­ñÇ Ñ³Õ­Ã³­Ý³­ÏÁ »ñ­µ»ù ѳ­í»ñÅ ã¿: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ ÞÝáñ­Ñ³­ ÉÇÝ Ûáõ­ñá­íÇ ëå³­ÝÇã ¹³­ï³í­×Çé ¿ ϳ­Û³ó­ÝáõÙ Ãßݳ­ÙáõÝ, Ýñ³ ϳñ× Ñ³Õ­Ã³­Ý³­ÏÇ Ù»ç ï»ë­ÝáõÙ áã ÙdzÛÝ å³ñ­ïáõí۳Ý, ³ÛÉ Ý³¨ Ïáñ­Í³Ý­ Ù³Ý ë³Õ­Ù»­ñÁ: §ØÇ å³ñ­ÍÇñ, áí ³Ý½­·³Ù¦,- ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ݳ §Å³Ýï áõ ÅåÇñѦ á­ëá­ËÇÝ, ÙÇ Ï³ñ­ÍÇñ ù»½ Ñëϳ áõ ³­Ù»­Ý³­Ï³­ñáÕ, ¨ ¹ñ³­Ýáí` ǵñ û §½Çë ÑÝÓ»­ó»ñ ¹áõ ï³­ñ³­Å³Ù¦, ù³­ÝÇ áñ ùá ã³ñ ï»­ë³ÏÝ ³ñ­ ¹»Ý ÇëÏ ùá µ³­ó³ë­Ù³Ý ÑÇÙùÝ ¿, ¨ ùá ³Ý­µ³­Ý³­Ï³Ý ¿áõí۳ٵ ÝÙ³Ý »ë ³ÛÝ­åÇ­ëÇ Ï»Ý­¹³­ÝÇ­Ý»­ñÇ, á­ñáÝó ·á­ÛáõíÛáõÝ áõ­Ý»­Ý³­ÉÁ ¹»é ³å­ñ»É ã¿.

ø³Ý­½Ç ÝÙ³Ý »ë ¹áõ ÙϳÝ, áñ ë³­ï³Ï­Ù³Ùµ åÕÍ¿ ½Ã³Ý. γ٠³Õ­ï»­ÕÇ ÏáÛñ ËÉñ¹³Ý, áñ Ï³Û Û³Ý­ÉáÛë Ëáñë ÙóÝ. γ٠½»ñ¹ ÃñÃáõñ ½³½­ñ³­µ»­ñ³Ý, ÃÇõ­Ýûù ¹»­Õ¿ ½µáõ­ñ³ë­ï³Ý, ºõ ϳ٠ٳ­ñ³Ë ÛáÛÅ µ³½­Ù³­½³Ý, ½ÑÇõÃÝ ÍÍ¿ ½¹³­É³­ñ³­Ï³Ý: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ »ñ¨áõÛíݻ­ñÇ ·Ý³­Ñ³­ïáõ­ÙÁ ÙïÝáõÙ ¿ µ³­ñá­Û³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý á­Éáñï, ×ßïáõÙ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­í³Í µ³­Ý³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ áõ ³Ý­µ³­ ݳ­Ï³Ý ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ, ¨ Ñ»Ýó µ³­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ¿É û·­ÝáõÙ ¿` ï³­Ý»­Éáõ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ѳխó­Ý³­ÏÁ ³Ý­µ³­ÝÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: г­í³­ïÁ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ³ÛÝ áõ­Åáí, áñ å»ïù ¿ §¼ÙáõÏÝ ¨ ½ËÉáõñ¹Ý Ùdz­µ³Ý /çñáí ˻խ¹¿ Ëáñ ѻխӳ­Ï³Ý¦, ¨ ѳխó­Ï³Ý ³å­ñáõ­ÙÇ í»­Ñáõí۳ٵ áÕ­µ³ñ­Ïáõ µ³­Ý³ë­ï»­ÕÍÁ ϳ٠»­Õ»­ñ³­Ù³Û­ñÁ ·á­ãáõÙ ¿. ²ñ¹, Éáõñ ¨ ¹áõ, ÷ï»³É ·»­ñ³Ý, Ù»ñÓ Ç Û³Ý­ÏáõÙÝ Ïáñ­Í³Ý­Ù³Ý, ø³Ý­½Ç ³­Ñ³ ÃáõñÝ ³½­¹³­Ï³Ý, ëáõñÝ ëñ»³É ³ë­ïá­õ³­Í³­Ï³Ý, ²ÛÝ, áñ ¿ ´³ÝÝ Ð³Û­ñ³­Ï³Ý, ù³Ý ½»ñÏ­ë³Û­ñÇ ëáõñ ѳ­ï³­Ï³Ý, ä³­ñ³­Ýá­óǹ í»­ñ³Û ßá­Õ³Ý, ÁÙ­å»É ½³­ñÇõݹ ÙéÙé³Ý: àñ ½µ³­Å³ÏÝ ¹³é­Ý³­Ñ³Ù ÇÝÓ ³ñ­µáõ­ó¿ñ ½ÛÇ­Ù³­ñ³­Ï³Ý, ²ñ¹ ½ÙñáõñÝ í»ñç­Ý³­Ï³Ý, ³ñµ­ó»ë ¨ ¹áõ ½·Éá­ñ³­Ï³Ý: ²­Ý»Í­ùÁ, áñ áÕ­µÇ ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ µ³­Õ³¹­ñ³­ï³ñ­ñ»­ñÇó ¿, 峭ѳݭ çáõÙ ¿ ѳ­Ï³­é³­Ïáñ­¹ÇÝ ï»ë­Ý»É ûñ­Ñ³­ë³­Ï³Ý ÝáõÛ­Ý³Ý­Ù³Ý íǭ׳ϭ Ý»­ñáõÙ, »ñµ §àñ­¹Çù Ó»ñ` áñµ, ϳ­Ý³Ûù` ·»­ñ»³É, /ÉÇ­óÇÝ Ùáõ­ñáÕù ¨ ³ë­ï³Ý­¹»³É, //ºÉ­ó»Ý Û³ñ­Ï³óÝ ï³­ñ³·­ñ»³É, /÷á­Ë³Ý Ç­ÙáóÝ ï³­ ï³­Ý»³É¦ ¨ ³ÛÉÝ: äá»­ÙÇ ³Ù­µáÕç Áݹ·ñÏ­Ù³Ý Ù»ç, áñÝ ÇÝã­å»ë ï»­ ë³Ýù, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ó³­íÇ- ³å­ñáõ­ÙÇ ½³ñ­·³ó­Ù³Ý ïñ³­Ù³­µ³­Ýáõí۳ٵ »Ý­Ã³ñÏ­í³Í ¿ Ïáõé ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ëϽµáõÝù­Ý»­ñÇ, ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ Çß­ËáÕ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý íǭ׳ÏÝ áõ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ í»ñ­çáõÙ í»­ñ³Í­ íáõÙ »Ý ɳ­í³­ï»­ëáõí۳Ý, å³ñ­½³­å»ë ·áõ­Ý³­ÛÇÝ å³Û­Í³é ˳­ÕÇ. º­¹»­

ëÇ³Ý Çñ áñ­¹Ç­Ý»­ñÇÝ å³ñ­ï³¹­ñáõÙ ¿ ѳ­Ý»É §ïËñ³­ñ³ñ¦ ½·»ë­ïÁ, ã³ñ ãݳ­Û»É »ñÏ­ñÇÝ, Ïáñëï­Û³Ý Ù»­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ãѳ­Ù»­Ù³­ï»É §³Ý­×³é Ï»­Ý³óݦ Ñ»ï, ¨ §½·»­óÇù áõ­ñ³­Ë³­ñ³ñ¦: àÕ­µÇ-áÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý É³­í³­ ï»­ë³­Ï³Ý ³­í³ñ­ïÇ Ï³­Ýá­ÝÁ, á­ñÁ ØÇç­Ý³­¹³­ñáõÙ áõ­Ý»ñ Çñ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõ­ÙÁ, ·³­ÉÇë ¿ ¹»é¨ë­ ³Ý­ïÇÏ ï»­ëáõíÛáõ­ÝÇó` §àÕ­µ»ñ­·áõ­ ÃÇõÝ Áݹ áÕ­µáó ½Ûáõ­ëáÛ Ýá­õ³·ëÝ Ë³é­Ý»³É¦: §àÕµ º­¹»­ëÇáÛ¦-Ç Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ ³Ûë ﻭ볭ϳÝ-·áñͭݳ­Ï³Ý, å³ï­Ù³­Ï³Ý-íǭ峭ϳÝ, µ³­ñá­Û³­Ï³Ý-Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý å³ï­×³­é³­ ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ï³­ïáõÙ ¿, áñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ù³Ý ï»­ë³­Ï»­ïÇó ³Ý­Ï³ñ¨áñ ¿ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ É³­í³­ï»­ëáõÃ­Û³Ý å³ï­×³é­ Ý»­ñÇ Ù»ç á­ñá­Ý³Í ³ÛÝ í»­ñ³­å³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ, û ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇÝ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ÑáõÛ­ëÁ ϳ­åáõÙ ¿ñ ʳ­ã³Ï­ñ³ó ³ñ­ß³­í³Ý­ùÇ Ñ»ï. ³Ý­Ï³Ë ³­Ù»Ý ÇÝ­ ãÇó` ³Ûë ·ÉáõË­·áñ­Íá­óÁ Çñ ·»­Õ³­·Ç­ï³­Ï³Ý ³Ù­µáÕ­çáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ý»ñ­ ¹³ß­Ý³Ï ѳ­Ù³­ÉÇñ ¿, á­ñÁ ¨ë ­åÇ­ïÇ ëϽµÇ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõÝ áõ­Ý»­Ý³ñ: ÆëÏ Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­Éáõ Ñ»ï¨áñ¹­Ý»­ñÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ų­ é³Ý­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç ³­é³­çÁݭó­óÇ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ å³ñ­ï³¹­ ñáõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõ ϳ٠·ñ³­Ï³Ý Ñ»­ñá­ëÇ ëá­ódz­É³­Ï³Ý-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¨ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ³­½³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»ñ` ųݭñ³­ÛÇÝ µ³½­Ù³­½³­ÝáõÃ­Û³Ý Áݹ­É³Û­Ýáõ­Ùáí: º­Ã» ã³­÷³­Íá ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç ܳ­ñ»­Ï³­óáõó ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇ ¹ñ³Ýù µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Áݹ·ñ­ÏáõÝ ¿ÇÝ, ³­å³ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ûë §ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳó­Ù³Ý¦ ÷³ë­ ïÁ ³ñ­Ó³­ÏÇ Ù»ç ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ù³Ý ù³ÛÉ ¿ ³­ÝáõÙ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³­é³­ÏÇ Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­Ýáõí۳ٵ:

ØÊƭ²ð ¶àÞ Î۳ݭùÁ ¨ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ. ¶Çï­Ý³­Ï³Ý ¿, û­ñ»Ýë­¹Çñ, ٳݭ ϳ­í³ñÅ, ·ñáÕ, »­Ï»­Õ»­ó³-ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ·áñ­ÍÇã: ÌÝí»É ¿ ¶³Ý­Ó³­ ÏáõÙ 1120-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ, ëá­íá­ñ»É ¿ ÍÝݹ³­í³Û­ñáõÙ: â³­÷³­ Ñ³ë ¹³é­Ý³­Éáí` Ó»é­Ý³¹ñ­íáõÙ ¿ Ïáõ­ë³Ï­ñáÝ ù³­Ñ³­Ý³ ¨ ·Ç­ï»­ÉÇù­Ý»­ ñÇ Ù»ç Ëá­ñ³­Ý³­Éáõ ѳ­Ù³ñ á­ñá­ÝáõÙ ¿ ·Çï­Ý³­Ï³Ý í³ñ­¹³­å»ï­Ý»­ñÇ: êï³­ÝáõÙ ¿ í³ñ­¹³­å»­ïÇ ³ë­ïǭ׳Ý, ·ÝáõÙ ¿ ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ ê¨ É»­é³Ý ³Ý­í³­ÝÇ ·Çï­Ý³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ùáï: ¶Ç­ïáõÃ­Û³Ý Ù»Í å³­ß³­ñáí í»­ñ³­¹³é­ ÝáõÙ ¿ ¶³Ý­Ó³Ï, Ñ»­ïá ·³­ÉÇë ¿ ʳ­ã»Ý, Ç í»ñ­çá ѳë­ï³ï­íáõÙ ¶»­

ïÇÏ í³Ý­ùáõÙ: ºñÏ­ñ³­ß³ñ­ÅÇó Ñ»­ïá í³ÝùÝ ³­í»ñ­íáõÙ ¿, ¨ ¼³­ù³­ñ» áõ Æ­í³­Ý» ¼³­ù³ñ­Û³Ý Ç߭˳ݭݻ­ñÇ Ñá­í³­Ý³­íá­ñáõí۳ٵ ݳ˭ÏÇÝ ï»­ÕÇó áã Ñ»­éáõ ϳ­éáõ­óáõÙ ¿ Üáñ ¶»­ïÇÏ í³Ý­ùÁ, ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³ÛÝ ·Ç­ïáõÃ­Û³Ý áõ ÏñÃáõÃ­Û³Ý Ï³ñ¨áñ Ï»Ýï­ñáÝ, áõñ ß³­ï»ñÝ »Ý ·³­ÉÇë ëá­íá­ñ»­Éáõ, ù³­ÝÇ áñ ³­Ù»­Ýáõñ ï³­ñ³Í­íáõÙ ¿ ØËǭó­ñÇ Ç­Ù³ëï­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³Ù­µ³­ íÁ: 13-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ýß³­Ý³­íáñ å³ï­ÙÇã ÎÇ­ñ³­Ïáë ¶³Ý­Ó³­Ï»­óÇÝ, á­ñÁ »­Õ»É ¿ ¶á­ßÇ ³­ß³­Ï»ñï 쳭ݳ­Ï³Ý ì³ñ­¹³­å»­ïÇ ë³­ÝÁ, ¶á­ßÇ Ù³­ëÇÝ Ï»Ý­ë³·­ñ³­Ï³Ý ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ ѳ­Õáñ­¹»­Éáí, Ýñ³Ý Ïá­ãáõÙ ¿ §Ù»Í í³ñ­¹³­å»ï¦, §Ñé㳭ϳ­õáñÝ ¨ Ù»­ÍÇ­Ù³ëïÝ ·Ç­ïáõ­Ã»³Ùµ¦: ØËǭó­ñÇ Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ï³­ñ³Í­íáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ Ñá·¨á­ñ³­ ϳݭݻ­ñÇ áõ Ùï³­íá­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ, ³Ûɨ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ å»­ï³­Ï³Ý ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÇ ßñç³­ÝáõÙ: ´Ýá­ñáß ÷³ëï ¿ íϳ­ÛáõÙ ÎÇ­ñ³­Ïáë ¶³Ý­Ó³­ Ï»­óÇÝ. í»­×»ñ »Ý ÉÇ­ÝáõÙ §ß³ñ­Å³­Ï³Ý ë»­Õ³­ÝǦ ϳ٠»­Ï»­Õ»­óáõ ¹»ñ áõ­ Ý»­óáÕ íñ³­ÝÇ Ù³­ëÇÝ, áñ­å»ë­½Ç ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñÇ Å³­Ù³­Ý³Ï, Ñ»é­íáõÙ ½á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ å³­ï³­ñ³­·Ç Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ áõ­Ý»­Ý³Ý: ¼³­ù³­ñ» ³­ÙÇñë­å³­ë³­É³­ñÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ³Û¹ ѳñ­óÇ ³é­ÃÇí ²­ÝÇáõÙ Åá­ Õáí ·áõ­Ù³­ñ»É: ØËǭóñ ¶á­ßÁ, ³Ý­Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ¹³é­Ý³­ó³Í, Åá­ Õá­íÇÝ ãÇ Ù³ë­Ý³Ï­óáõÙ` å³ï­×³­é³­µ³­Ý»­Éáí í³­ï³­éáÕç ÉÇ­Ý»­ÉÁ: ´³Ûó Ýñ³ µ³­ó³­Ï³­Ûáõí۳ٵ ѳñ­óÇ á­ñá­ßáõ­ÙÁ ³Ýѭݳñ ¿ ¹Çï­íáõÙ, ¨ Ýá­ ñÇó §³­é³­ù»­óÇÝ ³é í³ñ­¹³­å»ïÝ ØËǭóñ, ¨ ³­Õ³­ã»ÇÝ ½Ý³ ·³É Ç Åá­Õáíݦ: ²Ý­ë³­Éáí ³Ûë 峭ѳݭçÇÝ` ØËǭó­ñÁ ·³­ÉÇë ¿, ¨ ¼³­ù³­ñ»Ý ¹Ç­Ù³­íá­ñáõÙ ¿ Ýñ³Ý áõ ³­ëáõÙ, û ù³­ÝÇ áñ ݳ »­Ï»É ¿, ÙÛáõë­Ý»­ñÁ Ç­ñ»Ý §÷áÛà ã»Ý¦: ¶á­ßÇ Ù³­ëÇÝ å³ïÙ­íáÕ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»­ñáõ٠ݳ ÝáõÛ­ ÝÇëÏ ëñµ³ó­íáõÙ ¿: س­Ñ³­ó»É ¿ Ëá­ñ Í»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³­ÏáõÙ` 1213 Ã. ¨ Ñáõ­Õ³ñ­Ï³­íáñ­í»É ¿ Üáñ ¶»­ïÇ­ÏáõÙ, á­ñÁ Ýñ³ ³­Ýáõ­Ýáí Ïáã­í»É ¿ ¶á­ß³­ í³Ýù: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ Ùáï Ù»Ï ï³ëÝ­Û³Ï ³ß­Ë³­ ïáõíÛáõÝ­Ý»ñ, á­ñáÝù ϳå­íáõÙ »Ý ï³ñ­µ»ñ ×Ûáõ­Õ»­ñÇ Ñ»ï. §Ð³­Ù³­ éûï ٻϭÝáõ­ÃÇõÝ Ù³ñ­·³­ñ»áõ­Ã»³ÝÝ º­ñ»­Ùdz­ÛǦ, ²­¹³­ÙÇ ¨ áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ áÕµ, §Ú³Û­ï³­ñ³­ñáõ­ÃÇõÝ áõÕ­Õ³­÷³­éáõ­Ã»³Ý ѳ­õ³­ïáÛ Áݹ­¹¿Ù ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ñ»ñ­Óá­õ³­Íá­Õ³ó¦, §ÂáõÕÃù Ëñ³­ï³­Ï³Ýù¦, §ìϳ­Ûáõ­ÃÇõÝ ëñµáÛÝ Êáë­ñá­í³Û¦, ³­ÕáÃù­Ý»ñ, ³­é³Ï­Ý»ñ ¨ ¸³­ï³ë­ï³­Ý³­·Çñ­ùÁ: ²Ûë í»ñ­çÇ­ÝÁ, áñ­å»ë ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ¨ Ñá·¨áñ Ï۳ݭùÁ ϳñ­·³­íá­ñáÕ û­ñ»Ýù­Ý»­ñÇ Åá­Õá­í³­Íáõ, Ýß³­Ý³­íáñ ¿ ÙÇ ß³ñù ³­éáõÙ­Ý»­ñáí (²ÛÝ ·ñ»É ëÏë»É ¿ 1184 Ã., ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ß³­ñáõ­Ý³­Ï»É ¨ ÇÝ­ùÁ ³­í³ñ­ï³Í ãÇ Ñ³­ Ù³­ñáõÙ): §Ü³­Ë³¹­ñáõí۳ݦ Ù»ç Ëáë­íáõÙ ¿ ¹³­ï³­Ï³Ý ѳ­Ù³­Ï³ñ­·Ç,

¹³­ï³­ñ³­ÝÇ Ï³½­Ùáõí۳Ý, ³­å³­óáõÛó­Ý»­ñÇ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ, »ñ¹­Ù³Ý ¨ ³ÛÉ Ñ³ñ­ó»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: ºí ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ³ÏݭѳÛï ¿ ¹³é­ÝáõÙ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ ÙïùÇ ·Ç­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ú­ñ»Ýù­Ý»­ñÇ ·Çñù ·ñ»­Éáõ ϳñ¨áñ å³ï­×³é ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ ³ÛÝ, áñ Ù³ñ­¹ÇÏ Ñ³­í³­ïáõ­ñ³ó­Ý»ñ »Ý ¹³ñ­Ó»É, §³ÛÅÙ áã Ý»ñ­·áñ­Í¿ Ðá­·ÇÝ êáõñµ¦, Ïáñó­ñ»É »Ý í³­ËÁ, ѳݭó³Ýù­Ý»ñÝ »Ý ß³­ï³­ ó»É: ¸³­ï³ë­ï³­Ý³­·Çñ­ùÁ ϳñ¨áñ ¹»ñ áõ­ÝÇ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³½­·³­ÛÇÝ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ ³­éáõ­Ùáí, ¨ ³Ûë ï»­ë³­ Ï»­ïÇó Çñ ³½­¹»­óáõíÛáõÝÝ ¿ Ãá­Õ»É ݳ¨ êÙµ³ï ¶áõݹë­ï³µ­ÉÇ ÝáõÛ­ ݳ­ÝáõÝ ·áñ­ÍÇ íñ³: ²ÛÝ Ýå³­ï³Ï áõ­ÝÇ ³Ù­ñ³åÝ­¹»É Ñ³Û »­Ï»­Õ»­óáõ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ݳ¨ û·­Ý»­Éáõ ѳۭϳ­Ï³Ý 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­ Ûáõ­Ý³ó­Ù³­ÝÁ. ³­é³­çÇÝ Ù³­ëÁ §º­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý ϳ­ÝáÝù¦-Ý­ ¿, »ñÏ­ñáñ¹ Ù³­ëÁ` §²ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³Ý û­ñ¿Ýù¦-Á: Æ­ñ³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõÃ­Û³Ý Ù»ç ¨ë ë­ñ³Ý ѳ­Ù³­ÑáõÝã Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û³ó­ù³­ÛÇÝ ÙÇ ·ÇÍ. ØËǭó­ ñÁ ÎÇ­ÉÇ­ÏÇ³Ý ¨ µÝûñ­ñ³Ý г­Û³ë­ï³­ÝÁ Áݭϳ­ÉáõÙ ¿ áñ­å»ë Ùdzë­Ý³­ Ï³Ý å»­ïáõíÛáõÝ` ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ñ³­Ûáó ó­·³­íá­ñáí ¨ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëáí: ºñµ ¼³­ù³­ñ» ³­ÙÇñë­å³­ë³­É³­ñÁ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ¶á­ßÇ ËáñÑñ­¹³ï­íáõí۳­ÝÁ, §³­ ë¿ óݳ Ù»Í í³ñ­¹³­å»ïÝ. Ù»ù áã ϳ­ñ»Ùù ³é­Ý»É ½³Û¹ ³­é³Ýó Ññ³­ Ù³­ÝÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ Ð³­Ûáó ¨ Ã³­·³­õá­ñÇÝ È­¨á­ÝǦ: ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛáõÙ ØËÇ­ ó­ñÇ Ñ³ñ­óáõ­ÙÇó Ñ»­ïá Åá­Õáí ¿ ·áõ­Ù³ñ­íáõÙ, ùÝÝíáõÙ ¿ ËݹǭñÁ, ÇëÏ å³­ï³ë­Ë³Ý ݳ­Ù³­ÏÁ ¨ë­ ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ ÝáõÛÝ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ Ñá·­ëÇ áõ Ýå³­ï³­ÏÇ ³Ý­Ï»ó­í³Íù ç»ñ­Ùáõí۳ٵ: ¸³­ï³ë­ï³­Ý³·ñ­ùÇ µÝá­ñáß ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¿ ³ÛÝ, áñ ³½­·³­ÛÇÝ áõ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí û­ñǭݳ­Ï³­Ý³ó­íáõÙ ¿ ¹³­ë³­ÛÇÝ ³ë­ïǭ׳­Ý³­Ï³ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ (§Ú³­Õ³·ë ¹³­ï³ë­ï³­Ý³ó ϳñ­ ·³ó »­Ï»­Õ»ó­õáÛ ¨ ï³Ý ó­·³­õá­ñǦ Ñá¹­í³­ÍÁ), ͳ­é³­Ý»­ñÇÝ Ñݳ­½³Ý­ ¹áõÃ­Û³Ý ¿ Ïá­ãáõÙ ï»­ñ»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ (§Ú³­Õ³·ë ¹³­ï³ë­ï³­Ý³ó ßÇ­ ݳ­Ï³­Ý³ó¦ Ñá¹­í³­ÍÁ): ÐÇ٭ݳ­íáñ »Ý­Ã³­ï»ùëï áõ­ÝÇ ³ÛÝ å³­Ñ³Ý­çÁ, áñ ¹³­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ »ñ­µ»ù ã¹Ç­Ù»Ý, û­Ïáõ½ ѳ­Ûáó Ù»ç ³å­ñáÕ, µ³Ûó ³Û­É³½­·Ç­Ý»­ñÇ. §¼Ç ÙÇ í³ëÝ áã ·á­ÉáÛ ¹³­ï³ë­ï³Ý` »ñ­ÃÇ­ó»Ý ³é ³Û­É³½­ ·Çë Ç ¹³­ï³ë­ï³Ý¦: ØÇßï ³Ï­Ý³­éáõ ¿ ¶á­ßÇ Ù»Í Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ. ݳ å³­ïÇÅ ¿ ë³Ñ­Ù³­ÝáõÙ áã ÙdzÛÝ ï»­ñ»­ñÇ ¹»Ù »É­ÝáÕ Í³­é³­Ý»­ñÇ, ³ÛÉ Ý³¨ ³ÛÝ ï»­ñ»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, áí­ù»ñ ³Ý­Ñ³ñ­ÏÇ Í»­ÍáõÙ »Ý ͳ­é³­Ý»­ñÇÝ: ¶ïÝáõÙ ¿, áñ Ù³ñ¹ §Û³­Õ³·ë ³Õ­ù³­ïáõ­Ã»³Ý »Õ¨ í³ñӭϳݦ, ¨ ï»­ñÁ å³ñ­ï³­íáñ ¿ ×Çßï í׳­ñ»É Ýñ³ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ Ñ³­Ù³ñ: ºí Áݹ­Ñ³Ý­ ñ³­å»ë, ó­·³­íáñ­Ý»ñÝ áõ Ç߭˳ݭݻ­ñÁ ѳñ­Ï»­ñÁ å»ïù ¿ §³ñ­¹³­ñáõ­

û³Ùµ¦ í»ñó­Ý»Ý, ù³­ÝÇ áñ Ýñ³Ýù ²ëï­Íáõó ϳñ·­í»É »Ý §Ç å³Ñ­å³­ Ýáõ­ÃÇõÝ ¨ Ç ÷ñÏáõ­ÃÇõÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ¨ áã Ç Ïáñ­Í³­ÝáõÙݦ: ²­é³Ï­Ý»­ñÁ. ²Ûë ųݭñÇ ·á­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ØËǭóñ ¶á­ßÇ ëï»Õ­Í³­·áñ­ ͳ­Ï³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ Ûáõ­ñá­íÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿ Ýñ³ Ç­Ù³ëï­Ýáõí۳Ý: Æñ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý µÝáõÛ­Ãáí ³­é³ÏÝ, ³Ý­ßáõßï, ³Û­É³­µ³­Ýá­ñ»Ý Ï۳ݭ ùÇ ³­ñ³ï­Ý»­ñÁ óáõ­ó³¹­ñ»­Éáõ, ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»­ñÇ áõ µáõÛ­ë»­ñÇ Ï»ñ­å³­ñ³­ ÛÇÝ áñ¨¿ ѳï­Ï³Ý­ßÇ Áݹ·­Íáõ­Ùáí û­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳխó­Ñ³­ñ»­Éáõ Ñá·ë áõ­ÝÇ: ²Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñÁ ¨ ¹ñ³Ýù ٻϭݳ­µ³­Ý»­Éáõ ï³ñ­ µ»ñ ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ ¹³é­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ Ç­Ù³ëï­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³ï­Ï³­ÝÇß, Ù³­ ݳ­í³Ý¹ ³­í»­ÉÇ ¿ Áݹ·Í­íáõÙ ³­é³­ÏÇ ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý µÝáõÛ­ÃÁ: ºí ³­Ñ³, ³­é³­Ï³­Ëá­ëáõíÛáõ­ÝÁ µÝá­ñáß ¿ ѳ­Ù³ñ­íáõÙ ï³­ñ»ó áõ ÷áñ­ Ó³­éáõ Ù³ñ¹­Ï³Ýó, Ç­Ù³ë­ïáõÝ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ` êá­Õá­Ùá­ÝÁ, Ñ»­Õǭݳ­ÏáõÙ ¿ ³­é³Ï­Ý»ñ, ÐÇ­ëáõë øñÇë­ïáë Çñ ù³­ñá½­ãáõÃ­Û³Ý Ù»ç ѳ­×³Ë ¿ ¹Ç­ÙáõÙ ³­é³­ÏÇ Å³Ý­ñÇÝ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³­é³­ÏÇ å³ï­Ùá­Õ³­ ϳÝ-ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ Ù³­ëÇÝ Ñ³­×³Ë ѳ­çáñ­¹áõÙ ¿ ͳ­í³­ÉáõÝ µ³­ñá­Û³­ Ëá­ë³­Ï³­ÝÁ, á­ñÁ Ñ»Ýó ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ ųݭñÇ Ïñó¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­ Ï³Ý ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ: ij­Ù³­Ý³­ÏÇÝ Çñ Ç­Ù³ëï­Ýáõí۳ٵ ѳÛï­ÝÇ ¹³ñ­Ó³Í ØËǭóñ ¶á­ ßÁ ³­é³­ÏÁ ¹Ç­ïáõÙ ¿ñ ³­é³­í»­É³­å»ë ³Ûë ï»­ë³ÝÏ­Ûáõ­ÝÇó,áõë­ïÇ Ý³ Ùß³­ÏáõÙ ¨ ËÙµ³­íá­ñáõÙ ¿ñ ³­é³Ï­Ý»­ñÁ, ÙÇ µ³Ý, áñ ã»Ýù ï»ë­ÝáõÙ ì³ñ­¹³­ÝÇ Åá­Õá­í³­Íá­õáõÙ: ²­é³Ï­Ý»­ñÁ ¶á­ßÁ µ³­Å³­ÝáõÙ ¿ »­ñ»ù ËÙµÇ` 1) µ³­ñá­Û³­Ï³Ý, 2) ³­é³ë­å»­É³­Ï³Ý, 3) ëï»Õ­Í³­Ï³Ý: ´³­ñá­Û³­Ï³Ý ³­é³Ï­Ý»­ñÇ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÁ ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»ñ ¨ µáõÛ­ë»ñ »Ý, µ³Ûó ³Ûë ³­é³­ÏÁ ³­é³Ýӭݳ­å»ë ãáõ­ÝÇ µ³ñ¹ ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»ñ, áñ¨¿ ѳ­Ù³­ éáï ¨ µÝá­ñáß å³ï­Ï»­ñÇ ÑÇ­Ù³Ý íñ³ µ³­ñá­Û³¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»ñ »Ý ³ñ­íáõÙ, á­ñáÝù ѳ­×³Ë ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­ ÏáõíÛáõÝ áõ­Ý»Ý: ú­ñǭݳÏ` ÙÇ ³­é³­ÏáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, áñ µáõ­Û»­ñÁ Ç­ñ»Ýó ó­·³­íáñ »Ý ϳñ­·áõ٠ѳ­Ù³ë÷­Ûáõ­éÇÝ, ù³­ÝÇ áñ §»ñ­Ïá­ï³­ë³Ý áëï ¿ ѳ­Ù³ëå­ñ³­ÝÇÝ, ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ½Ç Ù»­Í³­Ù»Í áõ­Ý»­Éáí ½û­ñáõ­ÃÇõÝ µÅßÏáõ­Ã»³Ý¦: ´á­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝÝ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ ë³ ¿, á­ñÁ ÑÇÙù ¿ ï³­ ÉÇë ͳ­í³­ÉáõÝ µ³­ñá­Û³­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý øñÇë­ïá­ëÇ` µ³ñÓ­ñ³­·áõÛ­ÝÁ ÉÇ­Ý»­ Éáõ, Ýñ³ Ù³ù­ñ³­·áñ­ÍáÕ Ï³Ù µáõ­ÅÇã ³­é³­ù»­ÉáõÃ­Û³Ý ¨ ï³ë­Ý»ñ­Ïáõ ³­é³ù­Û³É­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: ØÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ ·³­ñÇÝ óá­ñ»­ÝÇó áõ­½áõÙ ¿ ³­í»­ ÉÇ Ëá­ßáñ »ñ¨³É, µ³Ûó Ù³ñ¹­Ï³Ýó á­ñá­í³Û­Ýáõ٠ݳ áõ­é³­ÍáõíÛáõÝ ¿ ³­é³­ç³ó­ÝáõÙ: ´³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ÝÁ Ëá­Ý³ñ­ÑáõíÛáõÝ ¿ 峭ѳݭçáõÙ ¨ ³ÛÝ, áñ ³­Ù»Ý Ù»­ÏÁ ëá­íá­ñÇ Çñ ã³­÷Ç áõ ϳ­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç ÙݳÉ: ØÇ

áõ­ñÇß ³­é³­ÏáõÙ å³ïÙ­íáõÙ ¿, áñ ó­·³­íá­ñÇó µá­Éáñ µáõÛ­ë»­ñÇ íñ³ Ññ³­Ù³­Ý³­ï³ñ ¿ ϳñ·­íáõ٠׳ÏÝ­¹»­ÕÁ, ¨ ÙÛáõë­Ý»­ñÁ ëÏëáõÙ »Ý ã³­ ñ³­Ëá­ë»É: ²Ûë­ï»Õ ¿É µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ÝÁ ½·áõ­ß³ó­ÝáõÙ ¿, áñ å»ïù ã¿ ÉÇ­Ý»É §¹³­ïÇãù í³­ñáõó Ç߭˳­Ý³ó¦, »­Ã» áã` §Éáõ­Í³­ÝÇÝ Ï³ñ· Çß­ ˳­Ýáõ­Ã»³Ýݦ` ³Ûë Ï»ñå ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»­Éáí Ùdzë­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ë­ïÇ­ ׳­Ý³­Ï³ñ­·áõÃ­Û³Ý Ï³ñ¨á­ñáõíÛáõ­ÝÁ áã ÙdzÛÝ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý, ³ÛÉ ·áõ­ ó» ݳ¨ ³½­·³­ÛÇÝ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ³­é³­ÏÇ Ëñ³­ïÁ ëï³­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ á­ñá­ß³­ÏÇáõíÛáõÝ. ³Ûë­å»ë` »­½Á ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ÷³Ë­ãáõÙ ¿ ÉÍÇ ï³­ÏÇó` Ñ»ñÏ ³­Ý»­ÉÇë, Ï³É Ï³É­ë»­ÉÇë, ¨ ë³ ÑÇÙù ¿ ï³­ÉÇë Ëñ³­ï»­Éáõ Ýñ³Ýó, §áñù Íáõ­Éáõ­Ã»³Ùµ ½Ï»³Ýë ¨ ³­é³Ýó ·áñ­ÍáÛ Ï³­ÙÇÝ ³Ý­óáõ­ó³­Ý»É¦: ²­é³ë­å»­É³­Ï³Ý ³­é³Ï­Ý»­ñÇ ·áñ­ÍáÕ ³Ý­ÓÇÝù ¨ë ­Ï»Ý­¹³­ÝÇ­Ý»ñ áõ µáõÛ­ë»ñ »Ý, µÝáõÃ­Û³Ý ï³ñ­µ»ñ »ñ¨áõÛíݻñ, »ñϭݳ­ÛÇÝ Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»ñ, ë³­ñ»ñ, Óá­ñ»ñ ¨ ³ÛÉÝ: êñ³Ýù ³ñ­¹»Ý áõ­Ý»­ÝáõÙ »Ý ÙÇ ù³­ÝÇ Ñ»­ñáë­ Ý»ñ, ëÛáõ­Å», »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íǭ׳ϭݻñ, ¨ ³Ûë ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí ß³ï ³­í»­ÉÇ »Ý ÑÇ­ß»ó­Ýáõ٠ųݭñÇ Ù»½ ͳ­Ýáà áõ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý µÝáõ­Ã³­·Ç­ ñÁ: ²Ûë ³­é³Ï­Ý»ñÝ áõ­Ý»Ý ³­í»­ÉÇ Ñ³­ñáõëï µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝ, ³Ý¹­ ñ³­¹³é­ÝáõÙ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÇ ß³ï ÏáÕ­Ù»­ñÇ` ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ëá­ ódz­É³­Ï³Ý, ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ ËݹÇñ­Ý»­ñÇ` ³Û­É³­µ³­Ýáõí۳ٵ áõ­Ý»­Ý³­Éáí Ëñ³­ï³µ³­ñá­Û³­Ï³Ý Ý峭ﳭϳ¹­ñáõÙ: ºñ­µ»ÙÝ Ï»Ý­ó³­Õ³­ÛÇÝ Ãí³­óáÕ ëÛáõ­Å»Ý µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³Ý Ù³­ëáõÙ ³­é³Ó­·³­Ï³­Ý³ó­íáõÙ ¨ ѳë­ÝáõÙ ¿ Ïñá­Ý³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ù³Ý: ²Ûë­å»ë` ÙÏÝ»­ñÁ µá­Õá­ùáõÙ »Ý ϳï­íÇÝ, û §½Ç±Ýã ù ­ »½ Ù»­Õ³Ý­ã»Ùù, áñ ³Û¹­å»ë ½Ù»½ ѳ­É³­Í»ë¦: ê³ »­ñ»ë­å³ß­ïá­ñ»Ý å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, û Ç­ñ»Ýù Ïáã­í³Í »Ý Ù³ñ¹­Ï³Ýó ³Ù­µ³ñ­Ý»­ñÁ å³ßï­å³­Ý»­Éáõ, ¨ »­Ã» ÙÏÝ»­ñÁ ãÙïÝ»Ý ³Ù­µ³­ñÁ, ϳ­ñáÕ »Ý ³­å³­Ñáí ßñç»É: ÆëÏ »ñµ ëñ³Ýù ѳ­í³­ïáõÙ »Ý ϳï­íÇ »ñ­¹áõ­ÙÇÝ, §Û³­ñáõ­ó»³É ϳ­ïáõÝ ½µ³­½áõÙë ë³­ï³­Ï»³ó¦: ºí µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ù³­ñá­ ½Ç Ù³­ëáõÙ ß»ßï­íáõÙ ¿. §ÜÙ³Ý ¿ ÇëÏ ³­é³Ïë ϻխͳ­õáñ »ñ­¹áõ³­óá­ Õ³ó áñ­å¿ë ¨ ٳѭٻ­ï³­Ï³Ýù¦: ÆÝù­ÝÇÝ ³­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ ÃáõÛ­ÉÇ ¨ áõ­ Å»­ÕÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý ËݹǭñÁ áã ÙdzÛÝ ³ñ­ï³­ùÇÝ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ³Ûɨ Ý»ñ­ùÇÝ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÇ Ù»ç, ÇÝ­ãÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ù³Ý áõ­ÅÁ Ëá­Ñ³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ¿: ÂáõÛ­ÉÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ѳ­Ù³Ï­ñ³Ý­ ùÁ ѳ­×³Ë ѳë­ÝáõÙ ¿ áõ­Å»­ÕÇ áãÝ­ã³ó­ÝáÕ ùÝݳ­¹³­ïáõí۳­ÝÁ: ÐÇ­ß»Ýù ³ñ­çÇ ¨ ÙñçÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ñ³Ûï­ÝÇ ³­é³­ÏÁ, »ñµ ÙñçÛáõÝ­Ý»­ñÇ µáõÛ­ÝÁ ù³Ý­¹áÕ ¨ Ýñ³Ýó ËÅéáÕ ³ñ­çÇÝ ëÏëáõÙ »Ý Ë³Û­Ã»É µá­Éáñ ѳ­Ù³­ËáõÙµ ½»­éáõÝ­Ý»­ñÁ, ¨ ó³­íÇó áõ ³Ý­×³­ñáõíÛáõ­ÝÇó Ç­ñ»Ý Ïáñó­ñ³Í ³ñ­çÁ ·Éáõ­

ËÁ Ë÷áõÙ ¿ ù³­ñÇÝ áõ ë³ï­ÏáõÙ: ²­é³ÏÝ áõ­ëáõ­ó³­ÝáõÙ ¿, û Ùdz­µ³­ Ýáõí۳ٵ ¨ §Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ùµ ½û­ñ³­Ý³Ý ÷á­ùáõÝù ¨ Û³Õ­Ã»Ý Ñ½û­ñ³ó¦: г­×³Ë ѽá­ñáõíÛáõ­ÝÁ ³Û­É³­µ³Ý­íáõÙ ¿ ó­·³­íá­ñÇ Ï³Ù Ç߭˳ݭݻ­ ñÇ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñáí, á­ñáÝù Ç­ñ»Ýó Åá­Õáíñ­¹Ç ³­å³­Ñá­íáõÃ­Û³Ý ¹Ç­Ù³ó ϳñ­Í»ë ËÅéáõÙ »Ý Ýñ³Ýó, ÇÝã­å»ë ³­ÝáõÙ ¿ ³é­ÛáõÍ ³ñ­ù³Ý: γÙ` ëݳ­÷³é ϳխÝÇÝ Ç­ñ»Ý ѽáñ áõ µá­Éá­ñÇ Ã³­·³­íáñ ¿ ϳñ­ÍáõÙ, µ³Ûó Ýñ³Ý ѳ­Ùá­½áõÙ »Ý, áñ ³Û¹­å»ë ãÇ Ï³­ñáÕ ÉÇ­Ý»É, ù³­ÝÇ áñ Ýñ³ åïáõ­ ÕÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ åÇ­ï³­ÝÇ ã¿ Ù³ñ¹­Ï³Ýó: ºñ­µ»ÙÝ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ϳ٠ù³­ Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­ñ³­íǭ׳­ÏÁ Ïñá­Ý³Ëá­Ñ³­Ï³Ý ٻϭÝáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ÝáõÙ: ØÇ ³­é³­ÏáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, áñ »ñµ ·³ñ­Ý³­ÝÁ ˳­Õá­ÕÇ ×Ûáõ­Õ»­ñÁ ëÏëáõÙ »Ý Ïïñ»É, ݳ áÕ­µáõÙ ¿ Çñ áñ­¹Ç­Ý»­ñÇ Ïá­ïá­ñ³­ÍÇ Ñ³­Ù³ñ: ´³Ûó »ñµ Ùá­ñ»­ Ýáõ ÝÙ³Ý Ï»ÕÍ íßï³Ï­óáÕ­Ý»ñ »Ý ѳÛïÝ­íáõÙ, á­ñáÝù Ñ»­ïá ˳­Õá­ÕÇ ³ñ­Ù³ï­Ý»­ñÇ íñ³ Ùá­É³­Ëáï åÇ­ïÇ ¹³é­Ý³Ý, ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Çë­ Ï³­Ï³Ý ÙËǭó­ñ³Ý­ùÇ Ç­Ù³ë­ïÁ. ãÙá­é³­Ý³É, áñ µá­Éá­ñÁ ٳѭϳ­Ý³­óáõ »Ý, ¨ ³å­ñ»É ϻݭ¹³­ÝÇ ×Ûáõ­Õ»­ñÇ ³­é³­í»É áõ­Å»­Õáõí۳ٵ áõ ¹Ç­Ù³ó­ Ïáõ­Ýáõí۳ٵ, §½Ç Áëï ѳ­×á­ÛÇó éÝ Ç­ó»Ý Ùݳ­ó»³ÉÝ Å³­é³Ý·ù¦: ú­ï³ñ ϳ٠ݻñ­ùÇÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ï»­ñ»­ñÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é` ³­é³­Ï³­ÛÇÝ Ñ»­ ñáë­Ý»­ñÁ ³Û­É³­µ³­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ: س­Ý³­í³Ý¹ å»­ ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý áõ µ³­ñá­Û³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ, ѳ­í³­ïÇ Ïáñë­ïÇ áõ ¹ñ³ Ù»Í íï³Ý­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ßñç³­Ýáõ٠ѳñÏ ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÙÇßï ÑÇ­ß»ó­ Ý»É Ñá·¨á­ñ³­Ï³­ÝÇ ³½­·³­å³Ñ­å³Ý Ïáã­Ù³Ý Ù³­ëÇÝ ¨, áõ­ñ»ÙÝ, ËÇëï ͳխñ»É ³Û¹ ³Ý­µ³­ëÇñ Ïá­ãáõ­ÙÇó µá­Éáñ ß»­ÕáõÙ­Ý»­ñÁ: ØÇ ³­é³­ÏáõÙ Ë᭠ѻ٠ٻ­ÏÁ ͳ­éÇÝ Ñ³ñó­ÝáõÙ ¿, û ÇÝ­ãáõ áñ­ù³Ý µ³ñÓ­ñ³­ÝáõÙ ¿ ë³­Õ³ñ­ ÃÁ, ³ÛÝ­ù³Ý ËáñÝ »Ý ·ÝáõÙ ³ñ­Ù³ï­Ý»­ñÁ, ÇÝ­ãÇ å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ÝáõÛ­ ݳ­ÝáõÙ ¿ µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ÝÇ Ëñ³­ïÇÝ. §àñù ϳ­ÙÇÝ áõ­ë³­Ý»É Ñ³ë­ ï³­ïáõ­ÃÇõÝ Ç­ñÇ ½Ñá·¨á­ñ³ó ¨ ½Ù³ñ٭ݳ­õá­ñ³ó. ½Ç ³ñ­Å³Ý ¿ Ñ³ë­ ï³­ïáõÝ Ñǭٳٵù ëϽµÝ³­õá­ñ»É, ½Ç ÙÇ Ç ÷áñ­Óáõ­Ã»³Ýó ³Ý­Ï³­ÝÇ­óÇÝ µéݳ­õá­ñ³ó¦: ºí ³­Ñ³, ³½­·³­ÛÇÝ-ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ áõ Ñá·¨áñ ïÇ­ñ³­Ï³É­Ý»­ñÇ ¹»­ñÁ »ñ­µ»ÙÝ ·Ý³­Ñ³ï­íáõÙ »Ý ³­é³­Ï³­ÛÇÝ ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý óÝóáÕ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí: ²Ûë­å»ë` »ñµ ³Ý·­ÕÇ Ó³­·»­ñÁ ¹Å·á­ÑáõÙ »Ý, û ÇÝ­ãáõ »Ý ÍÝáÕ­Ý»­ñÁ Ç­ñ»Ýó ÙdzÛÝ Ù»­é³Í­Ý»­ñÇ Ù³ñÙ­Ýáí Ï»­ñ³Ï­ñáõÙ, ¨ áã û ³ñÍ­íÇ áõ µ³­½»Ç ÝÙ³Ý` ϻݭ¹³­ÝÇ Ùëáí, ëñ³Ýù å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ »Ý, û ²ëï­í³Í ¿ ³Û¹­å»ë ϳñ­·³­íá­ñ»É, ¨ Ç­ñ»Ýù åÇ­ïÇ µ³­í³­ñ³ñ­í»Ý §Ù»­é»­Éûù, ÝÙ³Ý ù³­ ѳ­Ý³­ÛÇó, ¨ áã Áëï û­ñǭݳ­ÏÇ Ç߭˳­Ý³ó` ½Ï»Ý­¹³­Ý»³ó Û³÷ß­ï³­

Ï»Ùù¦: ÆÝã­å»ë ¸³­ï³ë­ï³­Ý³·ñ­ùáõÙ, ³ÛÝ­å»ë ¿É ³­é³Ï­Ý»­ñáõÙ, ïÇ­ ñáç Ýϳï­Ù³Ùµ Ñݳ­½³Ý­¹áõíÛáõÝ ù³­ñá­½»­Éáí, ¶á­ßÁ ãÇ Ñ³Ý­¹áõñ­ÅáõÙ ³­Ý³ñ­¹³­ñáõíÛáõ­ÝÁ ÃáõÛ­ÉÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, ¹³­Å³Ý Ç߭˳ݭݻ­ñÇÝ áõ §½³­ ·³Ñ ù³­Ñ³­Ý³Ûë¦: ÜáõÛÝ­ù³Ý ³Ý­Ñ³Ý­¹áõñ­Å»­ÉÇ ¿ ݳ¨ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ¨ Ñá·¨áñ Ç߭˳­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÙÇç¨ Ãßݳ­Ù³Ý­ùÁ. »ñ­ÏÇ­ñÁ, É»é­Ý»­ñÇ µ³ñ­ ÓáõÝ­ùÇó »ñÏÝ­ùÇÝ Ý³­Û»­Éáí, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ Ýñ³ ÝÙ³Ý í»ñ §Ñ³Ù­µ³é­Ý³É ¨ Éáõ­ë³­õá­ñ»É¦: ´³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ÝÁ ½·áõ­ß³ó­ÝáõÙ ¿. §Ú³Ý­¹Ç­Ù³­Ý¿ Ýß³­ ݳÏë ½³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³Ý á­Ù³Ýë, áñ ÷ù³­ó»³É Ç ×á­Ëáõ­ÃÇõÝ Çõ­ñ»³Ýó, ½ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇó ϳ­ÙÇÝ Û³÷ß­ï³­Ï»É ½å³­ïÇõ¦` Ùá­é³­Ý³­Éáí, áñ Ç­ñ»Ýù ϳ­ñáÕ »Ý Éáõ­ë³­íáñ­í»É, µ³Ûó áã Éáõ­ë³­íá­ñ»É: êï»Õ­Í³­Ï³Ý ³­é³Ï­Ý»­ñÇ Ñ»­ñáë­Ý»ñÝ ³ñ­¹»Ý Ù³ñ­¹ÇÏ »Ý, ѳ­ë³­ñ³­ ϳ­Ï³Ý ï³ñ­µ»ñ ˳­í»­ñÇ Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»ñ` ù³­Ñ³­Ý³, Ç߭˳Ý, ½ÇÝ­ íáñ, ó­·³­íáñ, ßǭݳ­Ï³Ý, áõ­ëáõ­óÇã ¨ ³ÛÉù: ²Ûë ËÙµÇ í»ñ­Ý³­·Çñ-µÝáõ­ ó­·Ç­ñÁ Ñáõ­ßáõÙ ¿, áñ Ýñ³­ÝáõÙ ß³ï »Ý ÉÇ­Ý»­Éáõ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý-ëï»Õ­ ͳ­Ï³Ý ï»­ë³Ï­Ý»­ñÁ, ù³Ý µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ³­ÏáõÝ­ùÇó µ»ñ­í³Í­Ý»­ñÁ: ºñ­µ»ÙÝ Ï³ñ­Í»ë Ýå³­ï³­ÏÁ ÙÝáõÙ ¿ ½áõï Ëá­Ñ³Ë­ñ³­ï³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÁ ¨ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³Ûë ϳ٠³ÛÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇ­ßÇ å³ñ­½³­µ³­ Ýáõ­ÙÁ, ¨ Ù³­ë³Ùµ ÙdzÛÝ` ëá­ódzÉ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÁ, û­å»ï ¹ñ³Ýù, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ï»­ë³­Ý»­ÉÇ »Ý ݳ¨ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõÙ: ²­é³ç­Ý³­ÛÇ­ÝÁ, 볭ϳÛÝ, ÙÝáõÙ ¿ ËáÑ-ËáñÑñ­¹³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÇ Ù³­ëÇÝ` ¹ñë­¨áñ­Ù³Ý ÏáÝÏ­ñ»­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ú­ñǭݳÏ` Ñáõ­Ý³ó ó­·³­ íá­ñÇ áñ­¹ÇÝ ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ ³­Ùáõë­Ý³­Ý³É ¨ ï³ñ­µ»ñ ³Õ­çÇÏ­Ý»­ñ ï»ë­ Ý»­Éáí` ãÇ Ñ³­í³­ÝáõÙ Ýñ³Ýó ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÁ: Æ­Ù³ë­ïáõÝ­Ý»­ñÇ ËáñÑÁñ­ ¹áí ï³ñ­µ»ñ ³­Ù³Ý­Ý»­ñÇ Ù»ç ÉóÝáõÙ »Ý ÝáõÛÝ ×³­ßÁ, ¨ ³ñ­ù³­Û³½­ÝÁ, »ñµ ½³ñ­Ù³Ý­ùáí ¿ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ¹³, Ýñ³Ý µ³­ó³ï­ñáõÙ »Ý, áñ ÝáõÛÝÝ ¿É ϳ­Ý³Ýó å³­ñ³­·³­ÛáõÙ ¿. Ýñ³Ýó Ù³ñÙ­ÝÇ ÙdzÛÝ Ó­¨»ñÝ »Ý ï³ñ­µ»ñ. ÇëÏ µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³ÝÝ ³­í»­ÉÇ ¿ á­ñá­ß³­Ïdzó­ÝáõÙ, û ÏÇ­ÝÁ §í³ëÝ áñ­¹»ÍÝáõ­Ã»³Ý ïá­õ»³É ¿, ¨ áã ¿ ³­Ýûà ó³Ý­Ïáõ­Ã»³Ý¦: γ٠ÙÇ ³ÛÉ ³­é³­ÏáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, û ¹»ñ­Ó³ÏÝ áõ µ»­Ñ»­½³­·áñ­ÍÁ ã³­ñ³­Ëá­ëáõÙ »Ý Ç­ñ³ñ ¹»Ù, ÇëÏ Ç­Ù³ë­ïáõÝ êá­Õá­ÙáÝ ³ñ­ù³Ý µ³­ó³ï­ñáõÙ ¿, áñ Ýñ³Ýù Ù»ÏÝ ³­é³Ýó ÙÛáõ­ëÇ ã»Ý ϳ­ñáÕ ³å­ñ»É, ¨ §Ã¿ ³Ý­Ï³½Ù ¿ Ïï³õ ³­é³Ýó ϳ­ñá­ÕǦ: ØÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ å³ñ­½áõ­Ý³Ï µ³­ó³ï­ñáõíÛáõÝ ¿, û ³­éáÕç ϳ½Ù­í³Í­ùáí ¨ áõ­Å»Õ Ù³ñÙ­Ýáí Ù»­ÏÁ ³ñ­Ñ³­Ù³ñ­ÑáõÙ ¿ µÅßÏÇÝ, µ³Ûó »ñµ ѳݭϳñÍ ÑÇ­í³Ý­¹³­ÝáõÙ ¿, ãÇ Ñ»­é³­ÝáõÙ Ýñ³­ÝÇó. µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­ ϳÝÝ Áݹ·­ÍáõÙ ¿ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý 峭ѳݭçÁ, û §½Ù³ñ­ÙÇÝ Ï³ñûï ³­ë»É µÅßÏÇ, ¨ ½Ñá­·Ç` Ëñ³­ïáõ í³ñ­¹³­å»­ïáõ­Ã»³Ý¦:

Êá­ÑÁ Ó»éù ¿ µ»­ñáõ٠ݳ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý »­ñ³Ý­·³­íá­ñáõÙ, ³­ë»Ýù, ³Ý­Ù³­ùáõñ ·áñ­ÍÇ, ³­í³­½³­ÏáõÃ­Û³Ý ÙÇ­çá­óáí ³å­ñáõëï áõ­Ý»­Ý³­ Éáõ ¨ ¹ñ³ ѳ­Ù³ñ å³ï­ÅÇ »Ý­Ã³ñÏ­í»­Éáõ ÷³ë­ïáí: ²Ûë ³­éáõ­Ùáí ³­é³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ÇÝù­Ý³­ïÇå Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý íÇ­×³Ï ¿ ëï»ÕÍ­íáõÙ: ØÇ ·áÕ ÙïÝáõÙ ¿ áõݨá­ñÇ ïáõÝ, ¨ »ñµ ï³Ý­ï»­ñÁ ï»ë­ÝáõÙ áõ ó³Ý­Ï³­ ÝáõÙ ¿ µéÝ»É Ýñ³Ý, ë³ ÝáõÛ­ÝÇëÏ µá­Õá­ùáõÙ ¿, û §ÁÝ­¹¿±ñ ­½Çë ï»­ë³­Ý»­ Éáí ³ß­Ë³­ï»³É` áã ³­ë³­ó»ñ µ³­ñÇ í³ë­ï³­ÏÇɦ: ºñµ ¹³­ï³­ñ³­ÝáõÙ Ýñ³Ý µ³­ó³ï­ñáõÙ »Ý, û ÙdzÛÝ µ³­ñÇ ·áñÍÝ ¿ áÕ­çáõÛ­ÝÇ ³ñ­Å³­Ý³­ ÝáõÙ, ݳ ³­ëáõÙ ¿. §º­Ã¿ ÝÙ³ áã ¿ µ³­ñÇ, 볭ϳÛÝ ÇÝÓ ÛáÛÅ µ³­ñǦ: ´³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³ÝÝ ³­ëáõÙ ¿, û Ç­ñ»Ýù Ç­ñ»Ýó µ³­ñÇ Ï³ñ­Í»­ÉÁ ùÇã ¿, áñ ³ñ­¹³­ñ³­Ý³Ý: êñ³Ý Ùáï ³­ë»­ÉÇù áõ­ÝÇ Ý³¨ ³ÛÝ ³­é³­ÏÁ, áõñ å³ïÙÁ­ íáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë ÙÇ ³­í³­½³Ï µéÝáõÙ ¨ ï³Ý­çáõÙ ¿ ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇÝ, ÇëÏ ë³ ²ëï­Íá áõ­Åáí ½á­ñ³­ó³Í` ѳխÃáõÙ ¿ Ýñ³Ý ¨ ëÏëáõÙ ï³Ý­ç»É: ºñµ ³­í³­½³­ÏÁ Ýñ³Ý ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, û §ù³­Ñ³­Ý³Û »ë ¨ ÙÇßï ³­ë»ë` ˳­ Õ³­Õáõ­ÃÇõÝ Áݹ ³­Ù»­Ý»­ë»³Ý¦, ù³­Ñ³­Ý³Ý ëïÇå­í³Í å³ñ­½³­µ³­ÝáõÙ ¿, û §í³ëÝ ½Ë³­Õ³­Õáõ­ÃÇõÝ ³Ù­µáÕç å³­Ñ»­ÉáÛ ï³Ý­ç»Ù ½ù»½, áñ áã ëÇ­ñ»ë ½Ë³­Õ³­Õáõ­ÃÇõݦ: ²Ûë­åÇ­ëÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ÙÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ³½­·»­ñÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõí۳­ÝÁ, »ñµ ¶á­ßÁ §Ñ³ñ­Ï³­õá­ñ³­µ³ñ¦, ³Û­ëÇÝùÝ` áõ­ñÇ­ßÇ Ñ³ñ­Ó³­Ïáõ­ÙÇó å³ßï­å³Ý­í»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ÙÕíáÕ å³­ï»­ñ³½­ÙÁ ÁÝ­¹áõ­Ý»­ÉÇ ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ, û­å»ï á­ñá­ßá­ÕÁ ÙÇßï åÇ­ïÇ Ùݳ ³ÛÝ, áñ §Ã³­·³­õá­ñáõ­ÃÇõÝ Û³ÛÉ­Ù¿ áã Ý»­ÕÇ­óÇ Ç Ã³­·³­õá­ñ¿, ¨ µ³­í³­Ï³Ý Ï»³Ýë áõ­ÝÇ­óÇ, µ³­ñÇ ¿ ˳­Õ³­Õ³­ë¿ñ Éǭݻɦ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ³­é³Ï­Ý»­ñÇ µ³­ñá­ Û³­Ëá­ëáõíÛáõ­ÝÁ ½·³­ÉÇ ã³­÷áí ϳå­íáõÙ ¿ ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ëϽµáõÝù­ Ý»­ñÇ Ñ»ï, áõñ ³Û­ë³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÇ áõ­Ý³Û­Ýáõí۳ٵ »Ý Ù»ñÅ­íáõÙ ÁÝ­ã³­ù³Õ­óáõíÛáõ­ÝÁ, ã³­ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ³ÛÉÝ: àõë­ïÇ ËÇëï ¿ ØËǭó­ñÇ Ëáë­ùÁ Ï»ÕÍ ù³­Ñ³­Ý³­Ý»­ñÇ (³­é³Ï ÔÀ), Ýñ³Ýó ³­·³­ÑáõÃ­Û³Ý áõ ϳ­ ß³­é³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý (³­é³Ï ÖƲ) Ýϳï­Ù³Ùµ: ²­é³Ï­Ý»­ñÇ áõ­ëáõ­óá­Õ³­Ï³Ý Ïá­ãáõ­ÙÁ ¨ Ù³­Ý³­í³Ý¹ §Ã³ÝÓ­ñ³Ù­ï³ó ³­é³­õ»É ³­Ëáñ­Å»­ÉǦ ÉÇ­Ý»­ÉÁ á­ñá­ßáõÙ ¿ ݳ¨ Ýñ³Ýó ϳ­éáõó­í³Í­ùÇ, ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³ñ­µ»ñ Ñݳ­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý ëϽµáõÝù­ Ý»­ñÁ: ´³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ ëÏǽ­µÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ Áݹ·­ÍáõÙ ¿ ¹³. §Àëï ³­é³­ÏÇë ëá­íá­ñ»Ý ³é­Ý»É¦, §ê³ë­ï¿ ³­é³Ïë ³Û­Ýá­óÇϦ, §¼Ù»½ Ëñ³­ï¿ ³­é³Ïë¦, §¼û­ñǭݳÏë ³Ûë­å¿ë Ç­Ù³ë­óÇë¦, §àõ­ëÇñ Û³­é³­Ï¿ë Áëï ϳ­ ñÇ µ³Ý ·ñáó Åá­Õá­í»É¦, §¼û­ñáõ­ÃÇõÝ ³­é³­ÏÇë ³Ûë­åÇ­ëÇÝ ¿¦: г­×³Ë ³­é³Ï­Ý»­ñÇ ëÏǽ­µÁ ¨ë ­ËáñÑñ­¹³­íáñ ɳñ­í³­ÍáõíÛáõÝ ¿ ³­é³­ç³ó­ÝáõÙ, ÇÝ­ãÁ Ù»­Í³ó­ÝáõÙ ¿ Ñ»­ï³ùñù­ñáõíÛáõ­ÝÁ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý Ýϳï­Ù³Ùµ:

²­Ñ³ û­ñǭݳϭݻñ. §Â³­·³­õáñ áÙÝ »­ï»ë ï»­ëÇÉ, ½Ç ǵñ¨ ½³ÝÓñ¨ Ç­ç³­ Ý¿ñ ³­Õá­õ»ë¦, §ºñ­Ã»³É ¿ß Ïñû­Ý³­õá­ñÇÉ Ç É»³éݦ, §öÇÕ »ï ½áñ­¹Ç Çõñ óäÕ³­ïáÝ áõ­ë³­Ý»É Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñáõ­ÃÇõݦ, §¶á­Ù¿ß ϳ­Ù»­ó³õ áõ­ë³­Ý»É »ñÏ­ñ³­ã³­÷áõ­ÃÇõݦ ¨ ³ÛÉÝ: Ø­. ²­µ»Õ­Û³­ÝÁ Ýϳ­ï»É ¿, áñ ³­é³­ÏÁ ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ ³é­Ï³­Ûáõí۳ٵ ѳݭ¹»ñÓ, ѳϭí³Í ã¿ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ³­é³ï ÙÇ­ çáó­Ý»­ñÇ` ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ٳϭ¹Çñ­Ý»­ñÇ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý: ¸³ ³Û¹­å»ë ¿, µ³Ûó ѳݭ¹Ç­åáõÙ »Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³ñ­µ»ñ Ñݳ­ñ³Ýù­ Ý»­ñÇ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý û­ñǭݳϭݻñ ¨ë: ²Ûë­å»ë` ³­é³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ Ñ»­ ñá­ëÁ, áñ ѳ­ë³­ñ³Ï Ïï³­í³­·áñÍ ¿, Çñ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ͳ­í³­ÉáõÝ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõÃ­Û³Ý ÙÇ­çá­óáí. ë³Ý­ñÁ ó­·Ç ÝÙ³Ý å³­ÑáõÙ ¿, ÝëïáõÙ ³­Ãá­éÇÝ, áï­ùáí ³ß­Ë³­ï»ó­ÝáõÙ ³­ÝÇ­íÁ, Ó³Û­ÝÁ ÷á­ÕÇ Ó³Û­ ÝÇ ÝÙ³Ý ¿ ÑÝãáõÙ, ¨ §Ã³­·³­íá­ñ³­Ï³Ý¦ ³Ûë ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ ³Ù­÷á­÷áõÙ ¿ ÙÇ ³ÛÉ ¹Ç­åáõÏ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ. §¼Ïï³õ Åá­Õá­í»Ù ǵñ ³ß­Ë³ñÑ Ñݳ­½³Ý­¹»­óáõ­ó³­Ý»­Éáí¦: öá­Ë³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Ëáñ­ù³­ÛÇÝ û­ñÇ­Ý³Ï Ï³ ÙÇ ³­é³­ÏáõÙ, áõñ å³ïÙ­íáõÙ ¿, û µáõÝ ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ Ëݳ­Ùdz­Ý³É ³ñÍ­íÇ Ñ»ï` ³­ë»­Éáí. §¸áõ ïá­õÁÝ­ç»³Ý ù³­ç³­Ù³ñ­ïÇÏ »ë, ¨ »ë ·Ç­ß»­ ñáÛ¦: ´³Ûó áõ­ÅÇ ³Ûë óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÁ áñ¨¿ ¹»ñ ãÇ Ë³­ÕáõÙ, ù³­ÝÇ áñ ѳñëÝ áõ ÷»­ë³Ý ³Û¹­å»ë ¿É Ç­ñ³ñ ã»Ý ϳ­ñáÕ ï»ë­Ý»É` Ù»­ÏÁ ·Ç­ß»ñÝ ¿ áñ­ëÇ ¹áõñë ·³­ÉÇë, ÙÛáõ­ëÁ` ó»­ñ»­ÏÁ: öá­Ë³­µ»­ñáõíÛáõÝÝ Çñ Ù»ç áõ­ ÝÇ ß³ï »Ý­Ã³­ï»ùë­ï³­ÛÇÝ Ëáñ­ù»ñ áõ­ÅÇ, ³Ý­Ñ³­Ù³­ï»­Õ»­ÉÇáõí۳Ý, Ï۳ݭùÁ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­Éáõ ³Ýѭݳ­ñÇ­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ÛÉ­ÝÇ Ù³­ëÇÝ: ²­é³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç ½·³­ÉÇá­ñ»Ý û·­ï³­·áñÍ­íáõÙ ¿ ݳ¨ ϻݭ볭ÉÇó Ñáõ­Ùá­ñÁ. Ù»­ÏÁ Ùá­ ï»­ÝáõÙ ¿ ß³­Ù³Ù í³­×³­éá­ÕÇÝ ¨ ѳñó­ÝáõÙ, û ÇÝã ¿ ¹³: Ü»ñ­Ï³­Ý»­ñÁ §·Ç­ï»­ó»³É »­Ã¿ ï·¿ï áù ¿, ³­ë»Ý` ÿ Óáõ ¿ ëÇ­ñ³­Ù³ñ­·Ç¦, ¨ ë³ Ñ³­ í³­ï³­Éáí ï³­ÝáõÙ ¿ áõ ¹Ýáõ٠ѳ­íÇ ï³Ï: Ðáõ­Ùá­ñÁ ³­é³­ç³­ÝáõÙ ¿ »­ñ»ù íǭ׳ϭݻ­ñÇ ³é­Ï³­Ûáõí۳ٵ. 1) Ùdz٭ïáõíÛáõÝ ¨ ³Ý­ï»Õ­Û³­ÏáõíÛáõÝ, 2) ³ñ­ï³­ùÇÝ å³ñ­½áõ­Ý³Ï ÝÙ³­ÝáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ùÇ íñ³ ³­é³­ç³­ó³Í Ë³é­ Ý³ß­÷áÃ, 3) 峭ﳭѳ­Ï³­ÝáõíÛáõÝ. ³Ûë­ï»Õ Ñ»­ñá­ëÁ ÙÇ ù³­ÝÇ ûñ ³Ýó ·ÝáõÙ ¿ ëïáõ­·»­Éáõ, û ÇÝã »­Õ³í, ¨ »ñµ ï»ë­ÝáõÙ ¿, áñ ÙÇ ÃéãÝ³Ï ¿ ÃéãáõÙ ³Û¹ ï»­ÕÇó, §Ýëï»³É É³Ûñ` »­Ã¿ ³Ý­Å³Ù »­ÏǦ: ØËǭóñ ¶á­ßÇ ³­é³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç ѳݭ¹Ç­åáõÙ »Ý ³ÛÝ­åÇ­ëÇù, á­ñáÝù Ç­ñ»Ýó ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí áõ ϳ­éáõó­í³Í­ùáí Ùáï »Ý Ýá­ í»É-½ñáõÛ­óÇÝ Ï³Ù Ñ»­ùdz­ÃÇÝ. ³Ûë ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ ÝÁ ³­í»­ÉÇ µÝá­ñáß ¿ ì³ñ­¹³Ý ²Û­·»Ï­óáõ Åá­Õá­í³­Íá­õÇÝ: ²­Ñ³ û­ñǭݳÏ` Ö­ ³­é³­ÏáõÙ å³ïÙ­íáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë ó­·³­íá­ñÁ ï»­ë³í »ñÏÝ­ùÇó

³ÝÓñ¨áÕ ³Õ­í»ë­Ý»ñ: Æ­Ù³ë­ïáõÝ­Ý»­ñÇ ³Ý­½á­ñáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ·³Õï­ ÝÇ­ùÁ å³ñ­½»­ÉÁ ѳÝӭݳ­ñ³ñ­íáõÙ ¿ ÙÇ ³Õ­ù³­ïÇ, áí ßñçáõÙ ¿ ³­Ù»­Ýáõñ ¨ Ç í»ñ­çá ѳݭ¹Ç­åáõÙ ÙÇ íÇ­ß³­åÇ: Êáë­ï³­ÝáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý ïñí»­ÉÇù å³ñ·¨Ç Ï»­ëÁ íÇ­ß³­åÇÝ ï³É, »­Ã» ë³ å³ñ­½³­µ³­ÝÇ »­Õ³­ÍÁ: ìÇ­ß³åÝ ³­ëáõÙ ¿, û ï»­ëÇÉ­ùÁ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ¿, áñ »­Ï»É ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÁ, §½Ç Ù³ñ­ ¹ÇÏ Ý»Ý­·³­õáñù »­ÕÇ­óÇÝ ¨ ˳­µ»­µ³Ûù ǵñ¨ ½³­Õá­õ¿ë¦: ä³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ·á­Ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ó­·³­íá­ñÇÝ, ¨ ³Õ­ù³­ïÁ ëï³­ÝáõÙ ¿ å³ñ·¨Á: ÐÁݭóóë Ñ»­ñá­ëÇ å³Ñ­í³Í­ùÁ óáõ­ó³¹­ñáõÙ ¿ ï»­ëÇÉ­ùÇ Ç­Ù³ë­ïÁ. ݳ á­ñá­ßáõÙ ¿ Ëá­ñ³­Ù³Ý­Ï»É ¨ ãï³É íÇ­ß³­åÇ µ³­ÅÇ­ÝÁ` íëï³Ñ, áñ »ñ­µ»ù ãÇ ï»ë­ÝÇ Ýñ³Ý: ´³Ûó Ýáñ ï»­ëÇÉ­ùÁ` ³ÝÓñ¨áÕ áã­Ë³­ñÁ, ÏñÏÇÝ Ñ³Ý­¹Ç­å»ó­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ýó, Ù³ñ­¹Á Ù»­Õ³ ¿ ·³­ÉÇë, Ëáë­ï³­ÝáõÙ í׳­ñ»É »ñ­Ïáõ ٻϭÝáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, ¨ å³ñ½­íáõÙ ¿, áñ ³Ûë ³Ý­·³Ù ¿É §Ù³ñ­¹ÇÏ Çµñ¨ ½á㭠˳ñ å³ñ­½³­ÙÇï Ç­ó»Ý¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå »ñ­ñáñ¹ ï»­ëÇÉ­ùÁ ÏñÏÇÝ Ï³å­ íáõÙ ¿ ³Õ­ù³­ïÇ Ï³Ù Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ù³ñ­¹áõ ¿áõÃ­Û³Ý Ñ»ï Ýñ³­Ýáí, áñ »ñÏÝ­ùÇó ³ÝÓñ¨áÕ ëáõ­ë»­ñÁ ËáñÑñ­¹³Ý­ßáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³Ýó` µéݳ­ íáñ áõ ã³ñ ÉÇ­Ý»­ÉÁ, ³­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ, ÇÝùÝ ¿É ãå³ï­Ï»­ñ³ó­Ý»­Éáí ÙÕáõ­ÙÇ ¹ñ¹Çã­Ý»­ñÁ, Ùï³­ÍáõÙ ¿ ëå³­Ý»É íÇ­ß³­åÇÝ: ¸³ ãÇ ëï³ó­íáõÙ, ¨ íÇ­ ß³­åÁ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³Ûë ³Ý­óáõÙ­Ý»­ ñÇ ËáÑÝ áõ ïñ³­Ù³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, áñ­ï»Õ ³ÏݭѳÛï ¿ ³­é³­ÏÇÝ µÝá­ñáß ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý Ïá­ãáõ­ÙÁ: ²ñ­Ó³­ÏÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý á­ñ³Ï­Ý»ñ áõ ß»ñ­ï»ñ ѳݭ¹Ç­å»É »Ýù å³ï­Ù³·­ñáõí۳Ý, í³ñ­ù³íϳ­Û³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ÛÉ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ Ù»ç, µ³Ûó µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ¨ ųݭñ³­ÛÇÝ ³­éáõ­Ùáí ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ñ­Ó³­ÏÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ »Ý ³­é³Ï­Ý»­ñÁ, ¨ áõ­ñ»ÙÝ` Ñ³Û ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³­é³­çÇÝ ³ñ­Ó³­Ï³­·Ç­ñÁ ØËǭóñ ¶áßÝ ¿: Üñ³ áõß Å³­Ù³­Ý³­Ï³­ÏÇó ì³ñ­¹³Ý ²Û­·»Ï­óáõ Åá­Õá­í³­ÍáõÝ, ųݭñ³­ÛÇÝ áõ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ É³ÛÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí, ϳñ¨áñ ù³ÛÉ ¿ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­ Ù³Ý ×³­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ:

ì²ð­¸²Ü ²Ú­¶ºÎ­òÆ Î۳ݭùÁ. ù³­ñá­½Çã ³­é³­Ï³­µ³­ÝÁ. ²Û­·»Ï­óÇÝ 12-13-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ ³­Ï³­Ý³­íáñ ·áñ­ÍÇã ¿, á­ñÇ ù³­ñá½­ã³­Ï³Ý ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ï³­ ïáõÙ ¿ Ýñ³` áñ­å»ë Ñá·¨á­ñ³­Ï³­ÝÇ ¨ Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝÇ Ï»ñ­å³­ñÁ:

λݭ볷­ñ³­Ï³Ý ëáõÕ ïí۳ɭݻñ Ãá­Õ»É ¿ Çñ ·áñ­Í»­ñÇ ÑÇ­ß³­ï³­Ï³­ñ³Ý­ Ý»­ñáõÙ: ÌÝí»É ¿ ²­ëá­ñÇ­ùÇ ïÝï»­ë³­Ï³Ý Ï³ñ¨áñ Ï»Ýï­ñáÝ­Ý»­ñÇó Ù»­ ÏÇ ¸Éáõù ϳ٠îÉáõù ·³­í³­éÇ Ñ³­Û³µ­Ý³Ï س­ñ³­Ã³ ·Ûáõ­ÕáõÙ ¨ Ç­ñ»Ý »ñ­µ»ÙÝ Ïá­ãáõÙ ¿ ݳ¨ س­ñ³­Ã³­óÇ: êϽµÝ³­Ï³Ý ÏñÃáõíÛáõ­ÝÁ ëï³­ ó»É ¿ ÍÝݹ³­í³Û­ñáõÙ, ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨` ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ Ýß³­Ý³­íáñ ê¨ É»­é³Ý ²ñ­ù³­Ï³­ÕÇÝ í³Ý­ùáõÙ, »­Õ»É ¿ ³Û¹ í³Ý­ùÇ Ñá·¨áñ »Õ­µ³Û­ñáõÃ­Û³Ý ³Ý­ ¹³Ù: êï³­ó»É ¿ í³ñ­¹³­å»­ïÇ ³ë­ïÇ­×³Ý ¨ ½µ³Õ­í»É ù³­ñá½­ãáõí۳ٵ Ý³Ë ²­ÙÇ­ÃáõÙ, ³­å³` îÉáõ­ùáõÙ: àñ­å»ë ù³­ñá­½Çã-Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý, ß³ï ¿ ßñç»É ѳ­Û³µ­Ý³Ï ½³­Ý³­½³Ý í³Û­ñ»­ñáõÙ, ͳ­Ýá­Ã³­ó»É ¿ ï³ñ­µ»ñ ˳­ í»­ñÇ Ù³ñ¹­Ï³Ýó, Ç­Ù³­ó»É Ýñ³Ýó µÝ³­íá­ñáõí۳Ý, ³å­ñ»­É³Ó¨Ç ٳݭ ñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ: Øï»­ñÇÙ ¿ »­Õ»É ó­·³­íá­ñ³½Ý Çß­Ë³Ý ä³Õ­ïÇ­ÝÇ (´³É­¹á­ õÇ­ÝÇ) Ñ»ï ¨ 1198 Ã. Ù³ë­Ý³Ï­ó»É ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ È­¨áÝ ´­ ³ñ­ù³­ÛÇ Ã³­·³¹­ ñáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­¹»­ëÇÝ: ÆÝã-ÇÝã å³ï­×³é­Ý»­ñáí ѳ­É³Í­í»É ¿, å³Ý¹Ë­ï»É ï³ñ­µ»ñ í³Û­ñ»­ñáõÙ, Ç í»ñ­çá, 1210 Ã. ѳë­ï³ï­í»É ²Û­·»Ï í³Ý­ùáõÙ: ê³ ÙÇ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ³­Ý³­å³ï ¿ñ, áñ ÑÇÙÝ­í»É ¿ñ 12-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÇ í»ñ­çÇÝ ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ ê¨ É»é­Ý»­ñÇ îáëË Óá­ñáõÙ: ²Ûë­ï»Õ Çñ ͳ­í³­ÉáõÝ ·áñ­Íáõ­ Ý»áõÃ­Û³Ý ßÝáñ­ÑÇí ¿É ëï³­ó»É ¿ ²Û­·»Ï­óÇ ³­Ýáõ­ÝÁ: ²Ûë­ï»Õ ¿ ·ñ»É Çñ 22 ׳­é»­ñÁ, Ëñ³­ï³­Ï³Ý ÃÕû­ñÁ ¨ ³ÛÉ ·áñ­Í»ñ: س­Ñ³­ó»É ¿ Í»­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³­ÏáõÙ` »ñ¨Ç 1230-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ ï³ñ­µ»ñ µÝáõÛ­ÃÇ ³ñ­Ó³Ï ·áñ­ Í»ñ` ÑÇ٭ݳ­Ï³­Ýáõ٠ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳Ý: ²­é³­çÇÝ »ñ­Ï»­ñÇó Ù»­ÏÁ` §²ñ­Ù³ï ѳ­õ³­ïáÛ¦-Ý, Ñ³Û ¨ û­ï³ñ »­Ï»­Õ»­ó³­Ï³Ý Ù³­ï»­Ý³·­ ñáõíÛáõ­ÝÇó ù³Õ­í³Íù­Ý»­ñÇ Åá­Õá­í³­Íáõ ¿, á­ñÁ ¹»ñ ¿ ˳­Õ³­ó»É ù³Õ­Ï»­ ¹á­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¹»Ù µ³­Ý³­í»­×Ç Ù»ç, á­ñÇ íï³Ý·Ý ³Ï­Ý³­éáõ ¿ñ Ù³­ ݳ­í³Ý¹ ÎÇ­ÉÇÏ­Û³Ý Ð³­Û³ë­ï³­ÝáõÙ: ²Û­·»Ï­óÇÝ áõ­Å»Õ ѳ­Ï³­Ñ³ñ­í³Í ¿ ï³­ÉÇë ³­Ù»Ý ï»­ë³Ï ³Ý­ç³­ïá­Õ³­Ï³Ý Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇÝ` Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï Ñݳ­ñ³­íá­ñÇÝë Ù»Õ­Ù»­Éáí ¹³­í³­Ý³­µ³­Ý³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï Ï³å­ í³Í ³½­·³­ÙÇç­Û³Ý Ëéá­íáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ. §…ì³ëÝ Ï³ñ­·³ó »­Ï»­Õ»ó­õáÛ ÙÇ ùÝÝ¿ù ¨ µ³­Ý³­í¿× ÉÇ­ÝÇù ¨ ³Ý­Ñ³Ý­·Çëïù¦: γñ¨áñ ¹»ñ áõ­Ý»Ý Ù³­Ý³­ í³Ý¹ ²Û­·»Ï­óáõ ù³­ñá½­Ý»ñÝ áõ Ëñ³ï­Ý»­ñÁ, á­ñáÝ­óáõ٠ݳ ëá­íá­ñ»ó­ÝáõÙ ¿ Ñ»­éáõ ÙÝ³É Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³­ñ³ï­Ý»­ñÇó` ßÝáõíÛáõÝ, ϳ­Ë³ñ­¹áõíÛáõÝ, ݻݭ·áõíÛáõÝ, É»½­í³­ÝÇáõíÛáõÝ, Ù»­Í³Ù­ïáõíÛáõÝ, ³ñ­Í³­Ã³­ëÇ­ñáõíÛáõÝ, ·á­ÕáõíÛáõÝ, á­Ë³­Ï³­ÉáõíÛáõÝ, á­ñá­í³Û­Ý³­Ùá­ÉáõíÛáõÝ, ѳñ­µ»­óá­ÕáõíÛáõÝ ¨ ³ÛÉÝ: ²Ûë Áݭóó­ùáõ٠ݳ ϳñ¨áñ ÷³ë­ï»ñ ¿ ѳ­Õáñ­¹áõÙ ï³ñ­µ»ñ ˳­í»­ñÇ Ï۳ݭùÇ áõ å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: Üñ³ ù³­ñá½­Ý»­ñÁ ¹»Ù »Ý »É­Ýáõ٠ݳ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ³Ý­Ñ³­í³­ë³­ñáõí۳ÝÝ áõ µéÝáõí۳­ÝÁ, ¨

ݳ ϳñ­Í»ë ó³­íáí µ³­ó³­Ï³Ý­ãáõÙ ¿. §ì³Û, áñ Ïïñ¿ ½í³ñÓë Ùß³­ÏÇÝ ¨ ½ñÏ¿ ½áñµÝ ¨ ½³Û­ñÇÝ ¨ ½³Õ­ù³ïݦ: ØÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ݳ ½ñÏí³Í­Ý»­ñÇÝ Ïáã ãÇ ³­ÝáõÙ ÏéíÇ »É­Ý»É ½ñÏáÕ­Ý»­ñÇ ¹»Ù ¨ áñ­å»ë Ïñá­Ý³­íáñ` íëï³­ Ñ»ó­ÝáõÙ ¿ ²ëï­Íáõ ³ñ­¹³ñ ¹³­ï³ë­ï³­ÝÇ ·á­Ûáõí۳­ÝÁ: Æñ ù³­ñá½­Ý»ñÝ áõ Ëñ³ï­Ý»­ñÁ ѳ­Ù³¹­ñ»­Éáí ³­é³Ï­Ý»­ñÇÝ` ì³ñ­¹³­ÝÁ ëÏǽµ ¿ ¹ÝáõÙ ³­é³­Ï³­íáñ ׳­é»­ñÇÝ: ²Û­·»Ï­óÇÝ ÇÝ­ùÁ Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ ³­é³Ýӭݳó­ñ»É ¿ ³­é³Ï­Ý»­ñÁ, ϳ½­Ù»É Åá­Õá­í³­Íáõ, ¨ ³ÛÝ ÙÇÝ㨠17-ñ¹ ­¹³­ñÁ Éñ³ó­í»É ¿ ³ÛÉ Ñ»­Õǭݳϭݻ­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ, Ç ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ ØËǭóñ ¶á­ßÇ ³­é³Ï­Ý»­ñÇ` Ù»Ï Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ å³ï­Ï³­Ý»­ÉáõÃ­Û³Ý áõ á­×Ç Ñ»ï¨á­Õ³­Ï³Ý Ùß³Ï­í³­ Íáõí۳Ý, ì³ñ­¹³Ý ²Û­·»Ï­óáõ Åá­Õá­í³­ÍáõÝ Ñ³ï­Ï³Ýß­íáõÙ ¿ µá­í³Ý­¹³­ ϳ­ÛÇÝ ¨ á­×³­Ï³Ý ï³­ñ³­½³­Ýáõí۳ٵ, Ñëï³Ï ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ß³­ñ³¹­ ñ³Ý­ùÇ ÏáÕ­ùÇÝ »ñ¨áõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý É»½­íÇ áã ѳ­í³­ùáõÝ µÝáõÛ­ÃÁ, áõñ »ñ­µ»ÙÝ ³é­Ï³ ¿ ѳ­ËáõéÝ ³­½³­ïáõíÛáõÝÝ áõ ³Ý­·³Ù ·é»Ñ­Ï³­µ³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÇÝ Ñ³ñ­Ù³­ñ»ó­íáõÙ ¿ ù³­ñá½­ã³­Ï³Ý µ³­ñá­Û³­Ëá­ëáõíÛáõ­ ÝÁ: ú­ñǭݳÏ` §Æ­Ù³ë­ïáõÝ ³­õ³­·¿ß¦ ³­é³­ÏáõÙ å³ïÙ­íáõÙ ¿, û ³­í³· ¨ Ç­Ù³ë­ïáõÝ ÙÇ ¿ß, á­ñÇÝ §³­Ù»­Ý»­ù»³Ý áñ­å¿ë ½Ñ³Ûñ ¨ ½³­é³ç­Ýáñ¹ å³­ïá­õ¿Çݦ, ë³­ñÁ »É­Ý»­ÉÇë ѳݭϳñÍ §Ë³­é³Ý­ã»ó ¨ ·á­é³ó ë³ë­ïÇÏ ³­Ñ³­·ÇÝ ¨ Û»­ïáÛ ÏáÕ­Ù³­Ý¿Ý ׳íÙáõÝë Ù»­Í³­Ù»Í ³ñ­Ó³­Ï¿ñ¦: ØÛáõë­ Ý»­ñÇ ï³­ñ³­Ïáõ­ë³Í ѳñ­óÇÝ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, û §³­é³­çÇ Ó³Û­ÝÇë ½û­ñáõ­Ã»³Ý µÝ³õ áã ϳ­ñ»Ù ÛÇ­Ù³­Ý³É¦ Ñ»ï¨Çó ³ñ­Ó³­Ï³Í Ó³Û­Ý»­ñÁ: ´³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ÝáõÙ ÝßíáõÙ ¿, û Ù³ñ­¹ÇÏ ³ÛÝ­ù³Ý »Ý óխí³Í Ù»Õ­ ù»­ñÇ Ù»ç, áñ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ Ç­ñ»Ýó ·áé­·á­éá­óÇ Ù»ç ã»Ý Ýϳ­ïáõÙ Ç­ñ»Ýó Ù»Õ­ù»­ñÁ, ¨ §½³ÛÝ, áñ Û»­ïáÛ Û³Ûë Ï»­Ý³óë Ï³Û Ù»½ å³­Ñ»³É` ½³­Ñ³­·ÇÝ ï³Ý­ç³Ýë ¹Åá­ËáóÝ µÝ³õ áã ÛÇ­ß»Ùù¦: ø³­ñá­½Çã Ñá·¨á­ñ³­Ï³­ÝÇÝ, ³Ûë­åÇ­ëáí, ³­é³­ÏÁ å»ïù ¿ ·³­ÉÇë ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ËáëùÝ áõ 峭ѳÝç­Ý»­ñÁ Ù³ï­ã»­ÉÇáõí۳ٵ ï»Õ ѳëó­ Ý»­Éáõ, Ù»Õ­ù»­ñÇó Ñ»­éáõ å³­Ñ»­Éáõ ¨ ³ÛÉ ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý Ýå³­ ï³Ï­Ý»­ñÇ Ç­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý Ñ³­Ù³ñ: àõë­ïÇ ³Ûë­ï»Õ ³­é³­ÏÁ ѳ­×³Ë Ùá­ï»­ÝáõÙ ¿ ³Û­É³­ë³­óáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñÇÝ, »ñµ ëÛáõ­Å»Ç ÷á­Ë³­ñ»Ý áñ¨¿ ѳ­Ù³­éáï ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ Ëá­Ñ³­Ï³Ý µ³­ñá­Û³­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý ÑÇÙù ¿ ¹³é­ÝáõÙ` Éáõ­Í»­Éáõ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»ñ. ë³ ß³ï Ùáï ¿ ¶á­ ßÇ ³­é³Ýӭݳó­ñ³Í µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ³­é³­ÏÇ ï»­ë³­ÏÇÝ: ²Ûë­å»ë` §Èáõ­ ëÇÝ ¨ ³­ñ»­·³Ï¦ ³Û­É³­ë³­óáõÃ­Û³Ý Ù»ç ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ ³ÛÝ å³ï­Ï»ñÝ ¿, áñ §Èáõ­ëÇÝ Ë³­õ³­ñÇ ¨ û­ñ³­ó»³É 峭ϳ­ëÇ Éáõë Ýá­ñ³, ¨ ·³Û ѳݭ ¹¿å ³­ñ»­·³­Ï³ÛÝ ¨ ³é­Ýáõ Ç ÝÙ³­Ý¿ ÏñÏÇÝ ½Éáõë Çõñ¦: ºí ë³ ù³­ñá½­

ãÇÝ û·­ÝáõÙ ¿ ëï»Õ­Í»­Éáõ Ù»Õ­ù»­ñÇ Ë³­í³­ñÇÝ »Ý­Ã³­Ï³ Ù³ñ­¹áõ Ï»ñ­ å³­ñÁ ¨ ³ÛÝ, áñ ÙdzÛÝ øñÇë­ïá­ëÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ³­Ý»­ñ»ñ ѳ­í³ïÝ áõ ³­å³ß­Ë³­ñ³Ý­ùÁ ÏñÏÇÝ Ù³ù­ñ³­·áñÍ­Ù³Ý ÉáõÛ­ëáí ÏÉáõ­ë³­íá­ñÇ Ýñ³Ý: ²­é³­ÏÇ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý Ñ»­ñáë­Ý»ñÝ áõ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý áñ¨¿ íÇ­×³Ï Ï³­ ñáÕ »Ý ͳ­é³­Û»ó­í»É ÝáõÛÝ ù³­ñá½­ã³­Ï³Ý µ³­ñá­Û³­Ëá­ëáõí۳­ÝÁ: §²ñç ÓÙ»é­Ý³­ÝÇÝç¦ ³­é³­ÏáõÙ ³ÛÝ µÝ³­Ëá­ë³­Ï³Ý Ç­ñá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, û ³ñ­ çÁ ÓÙ»é­Ý³­Ùáõ­ïÇÝ §Éá­õ³­Ý³Û ½Ûá­ñá­í³ÛÝ Çõñ ¨ ÝÝç¿ ÙÇÝã¨ Ç Ùáõïë ·³ñ­Ý³­Ý³­ÛÇÝ Å³­Ù³­Ý³­ÏÇݦ, ÇëÏ »­Ã» ѳݭϳñÍ §ë³­Ï³õ ÙÇ Ï»­ñ³­Ïáõñ ÙÝ³Û Ç ÷áñ Ýá­ñ³Û, ³ÛÝ ë峭ݳ­Ý¿ ½Ý³¦, ÑÇÙù ¿ ¹³é­ÝáõÙ µ³­ñá­Û³­Ëá­ ë»­Éáõ, û ãå»ïù ¿ óùó­Ý»É Ù»Õ­ù»­ñÁ, á­ñáÝó Ù»ç Ù»Í áõ ÷áùñ ãϳ, ѳ­Ï³­é³Ï ¹»å­ùáõÙ ³Ý­·³Ù ÷áùñ Ù»Õ­ùÁ §³­é³­ù¿ ½Ý³ ÑáõñÝ ³Ý­ß¿ç¦: γÙ` §øáõ­é³Ï ¨ ³­õ³­Ý³Ï ¨ Ëὦ ѳÛï­ÝÇ ³­é³­ÏÇ ÙÇßï ³ñ­¹Ç³­ Ï³Ý ÙÇ­ç³­¹»­åÁ` »ñµ ½³ñ­Ù³­ó³Í ùáõ­é³­ÏÇ Ñ³ñ­óÇÝ, û Ç­ñ»Ýù ÙÇßï ³ß­Ë³­ïáõÙ »Ý, µ³Ûó ·³­ñÇáí ×áË Ï»­ñ³Ï­ñáõÙ »Ý Ëá­½ÇÝ, ³­í³­Ý³­ÏÁ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, û ¹ñ³ Ó³Û­ÝÁ ßáõ­ïáí ÏÉëíÇ, ¨ »ñµ Ùáñ­Ã»­ÉÇë Ëá­ ½Ç ×Õ×ÕáóÝ ¿ ÉëíáõÙ, ë³ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿, û §ÙÇ »ñÏÝ­ãÇñ, ù³Ý­½Ç ·³­ ñáõ ѳ­ßÇõÝ Ïáõ Ëݹñ»Ý ÛÇõñ­Ù¿¦, ³­é³­ç³¹­ñáõÙ ¿ Ñ»ï¨Û³É µ³­ñá­Û³­Ë᭠볭ϳ­ÝÁ. §ÚÇõ­ñ³­ù³Ý­ãÇõñ áù, áñ áõ­ï¿ ÓñÇ ½³Û­Éáó í³ë­ï³ÏÝ, áñ­å¿ë ½Ëá½Ý, ݳ ³ëï Ù³ñ٭ݳ­õáñ ¹³­ï³­õá­ñ³ó í׳­ñÇ Ù³­Ñá­õ³Ùµ, Û»­ïáÛ Ç Ñ³Ý­¹»ñ­Ó»­ÉáõÙÝ ³­Ñ³­·ÇÝ ³­ï»­ÝÇÝ Ñá­·áí ¨ Ù³ñÙ­Ýáí å³­ï³ë­Ë³Ý ï³Û¦: γ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëñ³­ïÇÝ ß³­Õ³Ë­íáõÙ ¿ ݳ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÁ: ÜáõÛÝ­ù³Ý ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ³­é³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ` §Æ­ßáÛ Íݳõ Ãáéݦ, ѳÛï­ÝÇ ¹Çå­í³­ÍÁ, û ¿­ßÇÝ §³­õ»­ïÇë Ù³­ïáõ­óÇݦ, áñ Ýñ³Ý Ãáé ¿ ÍÝí»É, ݳ ³­ë³ó, û áí ¿É ÍÝíÇ, §½Í³Ý¹­ñáõ­ÃÇõÝ µ»­é³ÝóÝ áã ûè³­ óáõ­ó³­Ý»Ý Ç ÃǭϳÝó Ç­Ùáó¦, µ»­ñáõÙ ¿ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ï³­ñá­Õáõ­Ý³Ï ù³­ ñá½­ã³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ, û ãå»ïù ¿ »ñ­µ»ù ³­å³­Ñáí ÉÇ­Ý»É, áñ ÇÝã-áñ Ù»­ÏÁ §ù³­õ¿ ½Ù»Õë ùá, ³ÛÉ ¹áõ 糭ݳ, áñ­ù³Ý áñ ϳ­ñ»ë`³­å³ß­ ˳­ñáõ­Ã»³Ùµ ¨ ³ñ­ï³­ëá­õûù¦: ÆëÏ §²ñ­ÍÇõ ¨ µáõ¦ ³­é³­ÏáõÙ ù³­ñá­½Á ã³­÷³­íá­ñáõÃ­Û³Ý å³­Ñ³Ýç ¿ ¹ÝáõÙ Ñ»ï¨Û³É ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ ½³ñ­·³­ óáõ­Ùáí: ´áõÝ ï»ë­ÝáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë ³ñ­ÍÇ­íÁ Ù³­·ÇÉ­Ý»­ñáí ׳ݭϳÍ` ÙÇ ·³é ¿ ѳ÷ß­ï³­ÏáõÙ áõ í»ñ ë³­í³é­ÝáõÙ, ¨ Ù»­Í³Ù­ïáõÙ ¿, û ÇÝùÝ ³­í»­ÉÇ áõ­Å»Õ ¿ ¨ ϳ­ñáÕ ¿ áã­Ë³ñ ÃéóÝ»É. ãÇ Ñ³­çáÕ­íáõÙ, ¨ Ñá­íÇ­íÁ ëå³­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý: ´³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³Ý. §²­Ù»­Ý³ÛÝ Ù³ñ¹ å³ñ­ïÇ, áñ ½ÇÝã ²ë­ïá­õ³Í ïá­õ»³É ¿, ½³ÛÝ µ³­í³­Ï³Ý ѳ­Ù³­ñǦ: ø³­ñá½­ã³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙÝ áõ ³½­¹»­óÇ­ÏáõÃ­Û³Ý Ñá·­ëÁ »ñ­µ»ÙÝ

ãÇ ßñç³Ý­óáõÙ µ³­ñá­Û³­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý ³­é³Ó­·³­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ: ì»ñ¨áõÙ Ýϳ­ï»­ÉÇ ³Û¹­åÇ­ëÇ »­ñ³Ý·­Ý»­ñÇÝ ³­í»­É³ó­Ý»Ýù §²Û­ñÇ ¨ ÏáíÝ ¨ Ëáñà ¨ ¿ßݦ ³­é³­ÏÇ ³­ë»­ÉÇ­ùÇ »½­ñ³­Ñ³Ý­·áõ­ÙÁ: Êáñà áñ­¹ÇÝ ·á­Õ³­ÝáõÙ ¿ ³Û­ ñÇ ÏÝáç Ïá­íÇ ËáïÝ áõ ï³­ÉÇë Çñ ¿­ßÇÝ: ÎÇÝÝ ³­Õá­ÃáõÙ ¿, áñ ²ëï­ í³Í Ù»éó­ÝÇ ¿­ßÇÝ, µ³Ûó ë³ï­ÏáõÙ ¿ Ïá­íÁ, ¨ ÏÇ­ÝÁ ïñïÝçáõÙ ¿. §àí ²ë­ ïá­ õ³Í, ÙDZÿ áã ϳ­ ñ³­ óÇñ ÁÝï­ ñ»É ½¿ßÝ ¨ ½ÏáíÝ Ç ÙÇ­ Ù»³Ýó¦: ´³­ñá­Û³­Ï³­ÝÁ. §òáõ­ó³­Ý¿ ³­é³Ïë, ÿ ÙÇ ³­Õû­Ã»ñ ÁÝ­Ï»­ñÇ ùáõÙ ã³ñ ѳ­ ë³­Ý»É, ½Ç ÙÇ å³­ï³­ÑÇÝ ù»½ ã³ñ: ¸³ñ­Ó»³É óáõ­ó³­Ý¿ ³­é³Ïë, ÿ ß³ï ³­ÕûÃù ϳÛ, áñ ²ë­ïá­õ³Í Áݹ ѳ­Ï³­é³ÏÝ Ï³­ï³­ñ¿ ½Ý³, áñ áã ÉÇ­ÝÇ Ç Ï³Ùë ²ë­ïáõ­ÍáÛ, ù³Ý­½Ç ݳ ·Ç­ï¿ ½û­·áõïÝ ³Ý­Ó³Ýó Ù»­ñáó¦: ²­é³­ÏÇ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ß»ñ­ï»­ñÁ. ø³­ñá½­ã³­Ï³Ý Ýå³­ï³­ÏÁ ¨ Ëñ³­ï³­Ï³Ý ׳­éÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõ­ÙÁ ¹ñ³Ý Ýå³ë­ïáõÙ »Ý µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ Áݹ·ñ­Ïáõ­Ýáõí۳­ÝÁ, ¨ áã û ѳ­Ï³­é³­ÏÁ: ì³ñ­¹³­ÝÇ Åá­Õá­í³­ÍáõÝ, áñÝ áõ­ÝÇ Ý³¨ §²­Õá­õ¿­ë³­·Çñù¦ ³Ý­í³­Ýáõ­ÙÁ, ³­é³­Ï³­ÛÇÝ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ ÙÇ­çá­ óáí` ³ñç, ϳñ¨áñ ï»Õ áõ­Ý»­óáÕ` ³Õ­í»ë, ·³ÛÉ, áã­Ë³ñ, ÙñçÛáõÝ, ׳Ý×, ûÓ, ï³ñ­µ»ñ µáõÛ­ë»ñ, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ï³ñ­µ»ñ ˳­í»ñ, ѳï­Ï³Ýß­íáõÙ ¿ ѳ­ñáõëï µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳ٵ, ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý Áݹ·­ÍáõÙ­Ý»­ñáí ¨ ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­Ýáõí۳ٵ: î»­ë³Ýù ϳ­Ý᭠ݳù³­ñá½­ã³­Ï³Ý ³­é³Ï-³Û­É³­ë³­óáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³é­Ï³­ÛáõíÛáõ­ÝÁ, Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ï³Ý µÝáõÛ­ÃÇ ·áñ­Í»ñ, ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ Ï³ñ¨á­ñáõíÛáõ­ÝÁ Áݹ·­ÍáÕ, ëá­ódz­É³­Ï³Ý ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»ñ å³­ñáõ­Ý³­ÏáÕ ³­é³Ï­Ý»ñ, ݳ¨ ³ÛÝ­ åÇ­ëÇù, áõñ ³­é³ç­Ý³­ÛÇÝ »Ý ¹³é­ÝáõÙ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ñݳ­ñ³­Ù­ïáõí ÛáõÝÝ áõ Ñáõ­Ùá­ñÁ, Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ݳ¨, áñ ÑÇÝ ³­é³Ï­Ý»­ñÁ ËÙµ³·ñ­íáõÙ »Ý µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñáí, ϳ٠³­é³­ÏÁ »ñ­µ»ÙÝ Ùá­ï»­ÝáõÙ ¿ ½ñáõÛó-Ýá­í»­ÉÇ, Ñ»­ùdz­ÃÇ Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ: Êá­Ñ³­Ï³Ý ³­é³Ï­Ý»­ñáõÙ ËáñÑñ­¹³­ÍáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¿áõí۳Ý, Ï۳ݭùÇ áõ ٳѭí³Ý ¨ ÝÙ³Ý ³ÛÉ Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»­ ñÇ ßáõñç: ²Ûë­ï»Õ »ñ­µ»ÙÝ áõÕ­Õ³­ÏÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»ñ »Ý, á­ñáÝù µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ëá­ëáõÝ »Ý, ¨ µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ ÝÇ Ï³­ñÇù ϳ٠ãϳ, ϳ٠³ÛÝ å³ñ­½³­å»ë ٻϭݳ­µ³­ÝáõÙ ¿ å³ï­Ï»­ ñÇ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÁ, ѳ­Ù»­Ù³­ïáõÃ­Û³Ý »½­ñ»­ñÁ: §²Ûñ ¨ Ù»Õ­ñ³­Ï³Ã Í³é¦ ³­é³­ÏáõÙ ³Û¹ å³ï­Ï»­ñÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. µ³ñÓñ ͳ­éÇ ï»ñ¨Ý»­ñÇó Ù»Õñ ¿ ϳ­ÃáõÙ, ÙÇ Ù³ñ¹ í»ñ¨áõÙ Ýëï³Í` ÉÇ­½áõÙ ¿ ï»ñ¨Ý»­ñÁ ¨ ãÇ Ýϳ­ ïáõÙ, áñ Ý»ñù¨áõÙ ÙÏÝ»­ñÁ ÏñÍáõÙ-ÏïñáõÙ »Ý ͳ­éÁ, á­ñÇ ï³Ï ëáë­ Ï³­ÉÇ ·áõµ ϳ ¨ Ýñ³­ÝáõÙ` ÙÇ ³­Ñ³­·ÇÝ íÇ­ß³å: ä³ñ­½³­µ³­ÝáõÙÝ ³ÛÝ ¿, áñ §Í³éÝ Å³­Ù³­Ý³Ïë ¿ ¨ Ù»ÕñÝ Ç ÝÙ³Û Ù»ÕùÝ ¿ ϳ٠ѻ߭ïáõ­ÃÇõÝ, ½áñ

·áñ­Í»Ùù É»­½á­õûù. ¨ ÙÏáõÝùÝ ÉáõëÝ ¿ ¨ ·Ç­ß»ñÝ, áñ ѳ­ï³­Ý»Ý ½Å³­Ù³­ ݳÏë Ù³ñ­¹áÛ. ·áõµÝ ·»­ñ»½­Ù³ÛÝ ¿, ¨ íÇ­ß³åÝ Ù³ÑÝ ¿¦: Ðá­í³­ë³­÷Ç ä³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÇó í»ñó­ñ³Í ³Ûë ¹Ç­åáõÏ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ µ³½­ Ù³­Ëáë »Ý­Ã³­ï»ùëï áõ­Ý»Ý Ù³ñ­¹áõ, Ï۳ݭùÇ ¨ ٳѭí³Ý Ù³­ëÇÝ: §øñÇë­ïá­Ý»³Û ¨ ³Û­É³½­·Ç¦` ³­é³­ÏÇ µá­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ»ï áõÕ­ Õ³­ÏÇ Ï³å ãáõ­Ý»­óáÕ í»ñ­Ý³·­ñÇ ï³Ï Ëá­ÑÁ áõÕÕ­íáõÙ ¿ ¹»­åÇ Ù³ñ¹­ ϳ­ÛÇÝ ¿áõíÛáõ­ÝÁ: ØÇ Ù³ñ¹ ³­ÕÁ ß³­É³­Ï³Í ׳٭÷³ ¿ ·ÝáõÙ ¨ Ñá·­Ý³Í áõ ³Ý­ÑáõÛë ³ñ­ù³­ÛáõíÛáõÝ ËݹñáõÙ îÇ­ñá­çÇó: гÛïÝ­íáõÙ ¿ Ññ»ß­ï³­ÏÁ ¨ ³­ëáõÙ, áñ Ïϳ­ï³ñ­íÇ Ýñ³ ³­Õ³­ã³Ý­ùÁ, »­Ã» Ñ»ï¨Ç Çñ ËáñÑñ­¹ÇÝ. §ØÇ Ëû­ëÇñ Ç Ù¿ç ¹ñ³Ë­ïÇÝ, ÿ ã¿` ÏáÛ Ñ³­Ý»Ý ½ù»½ Ç ¹ñ³Ë­ï¿Ý¦: 곭ϳÛÝ ¹ñ³Ë­ïáõ٠ݳ ï»ë­ÝáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ëá­íáñ µ³­Ý»ñ, á­ñáÝù ÃáõÛÉ ã»Ý ï³­ÉÇë Éáõé ÙݳÉ, ¨ ³Û¹ ³Ý­ÙÇï »­ñ»ù ï»­ë³­ñ³Ý­Ý»­ñÁ áõ Ýñ³Ýó ëïÇå­Ù³Ùµ Ëá­ë»­ÉÁ Ýñ³Ý »­ñ»ù ³Ý­·³Ù íï³­ñ»É »Ý ï³­ÉÇë ¹ñ³Ë­ïÇó: Ü³Ë Ý³ ãÇ Ñ³Ù­µ»­ñáõÙ, »ñµ ï»ë­ÝáõÙ ¿, áñ Ù»­ÏÁ ÑÝ»­ñÁ Ãá­Õ³Í` Ýá­ñ³­ ïáõÝÏ Í³­é»ñÝ ¿ ÏïñáõÙ: ºñÏ­ñáñ¹ ³Ý­·³Ù Ýϳ­ïáõÙ ¿, áñ Ù»Ï áõ­ñÇ­ßÁ ÷³Ûï ¿ ѳ­í³­ùáõÙ ¨ áñ­ù³Ý ãÇ Ï³­ñá­Õ³­ÝáõÙ ÏáõÛ­ïÁ ß³­É³ÏÝ ³é­Ý»É, ³ÛÝ­ù³Ý ³­í»­ÉÇ ¿ ß³­ï³ó­ÝáõÙ: ºñ­ñáñ¹ áã µ³­Ý³­Ï³Ý ï»­ë³­ñ³ÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ 72 ÏáÕ­ÙÇó ù³­ßáõÙ »Ý É»­éÁ, ¨ Ù³ñ¹Ý ³­ëáõÙ ¿, §Ã¿ ÁÝ­¹¿±ñ­Ç Ù»Ï ¹Ç­Ñ³ó áã ù³ñ­ß¿ù, áñ ϳ­ñ¿ù ½É»³éÝ ß³ñ­Å»É¦: سñ¹­Ï³­ÛÇÝ ÙïùÇ ¨ ³ÝÙ­ïáõí۳Ý, áõ­ÅÇ ¨ Ãáõ­Éáõí۳Ý, Ó·ïáõ­ÙÇ ¨ ³Ý­Ï³­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ Çñ å³ñ½ áõ ³Ý­ÙÇ­ç³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙÝ áõ­Ý»­óáÕ, Ï۳ݭùÇ ³­ÕÁ ß³­ ɳ­Ï³Í ³Ûë Ù³ñ­¹Á Ù»­ÏÁݹ­ÙÇßï íï³ñ­íáõÙ ¿` Çñ µ»éÝ ³­í»­É³ó­Ý»­Éáí ½³ñ­Ù³Ý­ùÇ Ñ³ñ­ó³­Ï³Ý­Ý»­ñáí: ¶ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ³ñ­í»ë­ïÇ ·É˳­íáñ Ñ»­ñá­ëÁ` Ù³ñ­¹Á, ³Ûë­åÇ­ ëÇ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñáí ¿ ݳ¨ ѳ­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇ Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ ëï³­ÝáõÙ, Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ëá­íá­ñ³­Ï³Ý å³ñ½ áõ µ³ñ¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç: г­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ٻϭݳ­µ³­Ý»­Éáõ ÙÇ­çá­óáí ¿ Ëá­ÑÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­Ýáõ٠ݳ¨ §²­éÇõÍ ëáõï ÑÇ­õ³Ý­¹³­ó»³É¦ ³­é³­ÏáõÙ, áõñ å³ïÙ­íáõÙ ¿, û ÑÇ­ í³Ý­¹³­ó³Í ³é­ÛáõÍ ³ñ­ù³­ÛÇÝ ï»­ë³Ï­óáõÃ­Û³Ý »Ý ßï³­åáõÙ ï³ñ­µ»ñ ·³­½³Ý­Ý»ñ áõ ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»ñ, µ³Ûó áí ÙïÝáõÙ ¿, ¿É ¹áõñë ãÇ ·³­ÉÇë, §½Ç Ï»ñ ÉÇ­Ý¿ñ ³­éÇõ­ÍáÛݦ: ì³­ñ³­½Á, Ýϳ­ï»­Éáí ¹³, Ý»ñë ãÇ ÙïÝáõÙ ¨ áõ­ Å»Õ Å³­ÝÇù­Ý»­ñÇ Ñ³ñ­í³­Íáí ëå³­ÝáõÙ ¿ ¹éݳ­å³Ý ÇÝ­ÓÇÝ: ػϭݳ­µ³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. §²­éÇõÍÝ Ù³ÑÝ ¿, ¨ ù³­ñ³ÛñÝ ·»­ñ»½­Ù³ÝÝ ¿, ¨ Ù»ù ³Ý­ÙÇïù, áñ ù³Ý ½Ëá½Ý ã»­Õ³ù, áñ ³­Í»Ùù ½Ùï³õ, ÿ áñù Ù»­é³Ý, ³ÛÉ áã ϻݭ¹³­Ý³­ó³Ý: ºõ ѳ­Ý³­å³½ ³­·³­ÑÇÙù¦: سñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¿áõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ ËáñÑñ­¹³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ »ñ­µ»ÙÝ Ó»éù

¿ µ»­ñáõÙ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý »Ý­Ã³­ï»ùëï, ϳ٠ëá­íá­ñ»ó­ÝáõÙ ¿, áñ ³­Ù»Ý Ù³ñ¹ Çñ ·áñ­Íáí ½µ³Õ­íÇ, Çñ ¿áõí۳­ÝÁ ѳ­ñ³­½³ï Ùݳ: §¶³ÛÉ ¨ ¿ß¦ ³­é³­ÏáõÙ, »ñµ ·³Û­ÉÁ áõ­½áõÙ ¿ áõ­ï»É ¿­ßÇÝ, ë³ ËݹñáõÙ ¿, áñ ÙÇÝã ³Û¹ Çñ å³Û­ïÁ ѳ­ÝÇ, ù³­ÝÇ áñ Ù»­ËÁ ß³ï ¿ ó³­í»ó­ÝáõÙ, ¨ Ñ»­ïá áõ­Å»Õ ³­ù³­óÇáí ç³Ë­ç³­ËáõÙ ¿ Ýñ³ µ»­ñ³­ÝÁ: ¶³Û­ÉÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÁÝ­ ¹áõ­Ý»É, áñ ×Çßï ¿ñ ¹³­ï³ë­ï³­ÝÁ, §½Ç »ë Ç ëϽµ³­Ý¿ Ùë³­·áñÍ ¿Ç, ¨ ³ñ¹ á± ³­ñ³ñ ½Çë å³Û­ï³ñ¦: ´³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³ÝÝ ³­í»­ÉÇ ¿ á­ñá­ß³­ Ïdzó­ÝáõÙ »½­ñ³­Ï³­óáõíÛáõ­ÝÁ. §Þ³ï É³Ý ¨ ³­å³­ß³­õ»Ý, áñ Ó»é­Ý³­ Ùáõï Ç ·áñÍ ¨ Û³­ñá­õ»ëï ÇÝã, ½áñ ã»Ý áõ­ë»É¦: Øá­ï³­íá­ñ³­å»ë ÝáõÛÝ ³­ë»­ÉÇùÝ áõ­ÝÇ §¶³ÛÉ ¨ ³­Õá­õ¿ë ¨ çá­ñǦ ѳÛï­ÝÇ ³­é³­ÏÁ, áõñ ·³ÛÉÝ áõ ³Õ­í»­ëÁ, ǵñ û Ç­ñ»Ýó Ù»Í ï³­ñÇ­ùÁ ÑÇÙù ¹³ñÓ­Ý»­Éáí, ÷áñ­ÓáõÙ »Ý áõ­ï»É çá­ñáõÝ, áñÝ ³­ëáõÙ ¿, û Çñ ï³­ñÇ­ùÁ ëÙµ³­ÏÇ ï³Ï ¿ ·ñí³Í, ¨ Ýñ³ ³­ù³­óÇÝ ÏñÏÇÝ å³ï­ÅáõÙ ¿ ·³­½³Ý­Ý»­ñÇÝ, ¨ ¹³ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ Ýáõۭݳ­ïÇå µ³­ñá­Û³­Ï³Ý »½­ñ³­Ñ³Ý·­Ù³Ùµ. §²­Ù¿Ý Ù³ñ¹ åÇ­ïÇ, áñ ½ÇÝã áñ áõ­ë¿ñ` ½³Ý ³­Ý¿¦: Êá­ÑÁ áõÕ­Õ³­ÏÇ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý »Ý­Ã³­ï»ùëï ¿ ëï³­ÝáõÙ §²ÛÍù ¨ ·³ÛÉù¦ ³­é³­ÏáõÙ, áñ­ï»Õ ³Û­Í»­ñÁ ݳ­Ù³Ï »Ý áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ·³Û­É»­ñÇÝ, áñ Ç­ñ»Ýó ÙÇç¨ Ë³­Õ³­ÕáõíÛáõÝ å»ïù ¿ ѳë­ï³ï­íÇ, ÇëÏ ·³Û­É»­ñÁ ßï³­ åáõÙ »Ý ѳ­Ù³­Ó³Û­Ý»É` Áݹ·­Í»­Éáí, û §å³ï­×³éÝ ¨ ½ëÏǽµÝ Ëéá­íáõ­ û³Ý ¨ ÏéíáÛ Ù»­ñáÛ Ñá­íÇíÝ ¿ ¨ ßáõÝݦ: ²Û­Í»­ñÁ ѳ­í³­ï³­Éáí Ñ»­é³­ÝáõÙ »Ý Ñáí­íÇó ¨ »ñ¹­íáõÙ` §Ñ³­ñÇõñ ï³­ñÇ ³Ý­Ë³Ë­ï»­ÉÇ ëÇ­ñáí ÉÇ­Ý¿Çݦ: îËáõñ ³­í³ñ­ïÇ µ³­ñá­Û³ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ÙÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. §´Ýáõ­Ã»³Ùµ ³Ù­ñ³­ó»³É ¿ ëÇñï Ù³ñ­¹áÛÝ Ç Ãßݳ­Ùáõ­ÃÇõÝ` Ç Û³­ï»­Éáõ­ ÃÇõÝ ³½­·Ç ³é ³½· ¨ ïáÑ­ÙÇ ³é ïáÑÙ ¨ Ù³ñ­¹áÛ ³é Ù³ñ¹¦, áõñ ³­í»­ ÉÇ ¿ Áݹ·Í­íáõÙ Ëá­ÑÁ ³½­·³­ÛÇÝ áõ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³­ëÇÝ: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ß»ßï­íáõÙ ¿ Ý»ñ­ùÇÝ Ãßݳ­Ù³Ý­ùÇ áõ ³Ý­Ùdz­µ³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ïáñ­Í³­Ý³­ñ³ñ ¹»­ñÁ, ÇÝ­ãÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿ §²ñ­ÍÇõ ¨ Ý»ï¦ ³­é³­ÏÁ: ºñµ ³ñ­ÍÇ­íÁ ï»ë­ÝáõÙ ¿, áñ Ç­ñ»Ý Ëá­ó³Í Ý»­ïÇ ÷»­ïáõ­ñÁ Ñ»Ýó Ç­ñ»­ÝÇó ¿, ïËáõñ Ùï³­ÍáõÙ ¿. §ì³Û ÇÝÓ, ½Ç ÛÇ­Ý¿Ý ¿ ³­Ñ³ å³ï­×³é ëå³Ý­Ù³Ý Ç­ÙáÛ¦: Ü»ñ­ùÇÝ Ùdz­µ³­Ýáõí۳ÝÝ ³­í»­É³­ÝáõÙ ¿ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ÙÛáõë ϳñ¨áñ ÑÇ­ÙáõÝ­ùÁ` áõ­ÅÁ, ÙÇßï Ç­ñ»Ýó Ëá­Ñ³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­ Ï³Ý »Ý­Ã³­ß»ñ­ï»­ñáí: §²­éÇõÍ ¨ ³­Õá­õ¿ë¦ ³­é³­ÏáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, áñ »ñµ µá­Éáñ ·³­½³Ý­Ý»­ñÁ ·³­ÉÇë »Ý ßÝáñ­Ñ³­íá­ñ»­Éáõ ³é­Ûáõ­ÍÇ Ïáñ­Ûáõ­ÝÇ ÍÝáõÝ­ ¹Á, ¨ ³Õ­í»­ëÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ͳխñ»É, û ë³± ¿ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ ³ñ­ù³­ÛÇ ½á­ñáõí Ûáõ­ÝÁ, áñ ÙÇ Ó³· ¿ ÍÝ»É, ³é­Ûáõ­ÍÁ ѳݭ¹³ñï å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿. §²­Ûá, ÙÇ Ïá­ñÇõÝ Íݳ­ÝÇÙ, µ³Ûó ³­éÇõÍ Íݳ­ÝÇÙ ¨ áã ³­Õá­õ¿ë ù³Ý ½ù»½¦:

²Û­·»Ï­óáõ ³­é³Ï­Ý»­ñÇ á­×³Ù­ï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ³Ý­Ï³Ë ϳ­Ýá­Ý³ù³­ñὭ㳭ϳÝ, Ëá­Ñ³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÇó, ÙÇßï ½·³­ÉÇ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ÝÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ¹³ ³­í»­ÉÇ ß»ßï­íáõÙ ¿ ³ÛÝ ·áñ­Í»­ñáõÙ, á­ñáÝó µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝÝ ³ñ­ï³­óá­ÉáõÙ ¿ ³ß­Ë³­ ï³Ý­ùÇ áõ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ËݹÇñ­Ý»ñ: Äá­Õáíñ­¹Ç ѳ­Ù³ñ ·á­ÛáõÃ­Û³Ý ³­Ù»­Ý³­Ù»Í µ³­ñá­Û³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³ñ­¹³ñ ³ß­Ë³­ ï³ÝùÝ ¿, á­ñÁ ãÇ Ñ³Ý­¹áõñ­ÅáõÙ ³­Ý³½­ÝÇí áõ ½³ñ­ïáõ­ÕÇ ×³­Ý³­å³ñÑ, ¨ ÙÇßï å³ïÅ­íáõÙ ¿ ݳ, áí ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ¹³ ³­Ý»É: §¸ñ³­óÇ ¨ É»­½á­ õ³­Ñ³ï »½Ý¦ ³­é³­ÏáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, áñ ѳñ¨³­ÝÇ Ñáñ­ÃÁ ·á­Õ³­ó³Í ¨ Ëá­ñ³­Ù³Ý­Ïá­ñ»Ý Ýñ³ É»­½áõÝ Ïïñ³Í áõ ³Û¹ ˳­µ»­µ³ Ýß³­Ýáí »­½³Ý ï»ñ ¹³ñ­Ó³Í Ù³ñ­¹Á å³ïÅ­íáõÙ ¿ Áëï ³ñ­Å³Ý­íáõÛÝ, û­å»ï ³­Ù»Ý ÇÝã ³ñ­í»É ¿ñ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ ÙÇ­çáó áõ­Ý»­Ý³­Éáõ ѳ­Ù³ñ. í³­ñÇ Å³­Ù³­ Ý³Ï §Ëéï³Ý »­½ÇÝù, ¨ ݳ ³Ý­Ï³õ ³­é³­çÇ Ëá­÷áÛÝ ¨ óó»­ó³õ Ëá÷Ý Ç ÷áñ Ýá­ñ³ ó­÷³Ý­óÇϦ: ÀÝ­ã³­ù³Õ­óáõÃ­Û³Ý Ù»ñ­Åáõ­ÙÁ, Åá­Õáíñ­¹Ç å³ï­Ï»­ñ³ó­Ù³Ùµ, ³ß­Ë³­ ï³ÝùÝ ¿ Çñ Ù³ù­ñ³­·áñ­ÍáÕ áõ­Åáí, ¨ ³Ûë­åÇ­ëÇ ËݹÇñ­Ý»­ñÇÝ ³éÝã­íáÕ ³­é³Ï­Ý»­ñÁ ϻݭëáõ­Ý³Ï »Ý ÙÇÝ㨠ÑÇ­Ù³: §Îï³Ï í³ëÝ ·³Ý­ÓǦ ѳÛï­ ÝÇ ³­é³­Ïáõ٠ѳۭñÁ Ù³­ÑÇó ³­é³ç ³­ëáõÙ ¿, û ³Û­·áõÙ Ù»Í ·³ÝÓ áõ­ ÝÇ å³­Ñ³Í, µ³Ûó ãÇ ÝßáõÙ ï»­ÕÁ: ºí §ëÏë³Ý áñ­¹ÇùÝ ç³­Ý³É Ù»­Í³õ ³ß­Ë³­ïáõ­Ã»³Ùµ ¨ Ëá­ñ³­·áõÛÝ í³­ñ¿Çݦ. ³Û­·ÇÝ µ³ñ­·³­í³­×áõÙ ¿ ¨ Ù»Í Ñ³ñë­ïáõíÛáõÝ µ»­ñáõÙ Ýñ³Ýó, ù³­ÝÇ áñ ³ß­Ë³­ï³ÝùÝ ÇÝùÝ ³ñ­ ¹»Ý ·³ÝÓ ¿: §º½Ý ¨ ÓǦ ³­é³­ÏáõÙ, »ñµ ÓÇÝ Ñå³ñ­ï³­ÝáõÙ ¿, û Ç­ñ»Ý ½áõ­·áõÙ »Ý §áë­Ïáí ¨ ³ñ­Í³­Ãáí ¨ µ³½­ÙÇÝ Ç í»­ñ³Û ÇÙ¦ ó­·³­íáñÝ áõ Ç߭˳ݭݻ­ñÁ, »­½Á ëïÇå­í³Í ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, áñ »­Ã» ÇÝ­ùÁ ã³ß­Ë³­ïÇ, ÓÇÝ ¨ ó­·³­íáñÝ áõ Ç߭˳ݭݻ­ñÁ ÏÙ»é­Ý»Ý. §òáõ­ó³­Ý¿ ³­é³Ïë, ÿ Ù³ñ¹ ϳÛ, áñ ³ß­Ë³­ïÇ ù³Ý ½»½Ý, ¨ Ù³ñ¹ ϳÛ, áñ ѳ­Ý³­å³½ ½ÓÇ Ñ»Í­ÝÇ ¨ ³­õ»ñ ³­Í¿ ³ß­Ë³ñ­ÑǦ: Üϳ­ï»­ÉÇ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ Ù³­Ý³­í³Ý¹ ëá­ ódz­É³­Ï³Ý ÑÝãá­ÕáõíÛáõÝÝ ³­í»­ÉÇ ¿ Áݹ·Í­íáõÙ §º­Ï»­Õ»­óÇ ¨ çñ³­Õ³ó¦ ³­é³­ÏáõÙ, áñ­ï»Õ ÝáõÛÝ ³­ë»­ÉÇùÝ ³Ù­÷á÷­íáõÙ ¿ ³­í»­ÉÇ ëáõñ µ³­ñá­Û³­ Ëá­ë³­Ï³­Ýáí. ßǭݳ­Ï³­ÝÁ, ѳ­ë³­ñ³Ï Ù³ñ­¹ÇÏ §³ß­Ë³­ïÇÝ ¨ ¹³­ïÇÝ, áñ­å¿ë Ù»­Õáõ, ¨ ó­·³­õáñù ¨ Ç߭˳Ýù…½­í³ë­ï³Ïë Ýá­ó³ áõ­ï»Ý¦: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ ¨ ³­é³­Ï³­·Ç­ñÁ, ¨ Åá­Õá­íáõñ­¹Á »­ñ³­½áõÙ »Ý ã³­ñÁ å³ï­Å»­Éáõ ³ñ­¹³ñ ¹³­ï³ë­ï³­ÝÇ Ù³­ëÇÝ: §²­éÇõÍ ¨ ·³ÛÉ ¨ ³­Õá­õ¿ë¦ ³­é³­ÏáõÙ, »ñµ ³Ûë ÁÝ­Ï»ñ­Ý»­ñÁ áñ­ëáõÙ »Ý ËáÛ, Ù³­ùÇ ¨ ·³é, ¨ ·³Û­ÉÁ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ Áëï ³ñ­Å³Ý­íáõÛÝ µ³­Å³­Ý»É` Ëá­ÛÁ ³é­Ûáõ­ÍÇÝ, Ù³­ùÇÝ Ç­ñ»Ý ¨ ·³­éÁ ³Õ­í»­ëÇÝ ï³­Éáí, ÇëÏ ³é­Ûáõ­ÍÇ Í³Ýñ ³å­ï³­ÏÇó Ñ»­ïá

§ÏñÏéí»­ó³Ý ³ãù Ýá­ñ³¦, áõë­ïÇ ³Õ­í»­ëÁ ßï³­åáõÙ ¿ §³ñ­¹³ñ¦ µ³­Å³­ ÝáõÙ ³­Ý»É` »­ñ»ù áñëÝ ¿É ³é­Ûáõ­ÍÇÝ ï³­Éáí` áñ­å»ë ݳ­Ë³­×³ß, ×³ß ¨ ÁÝíñÇù, áõ ³­ëáõÙ, û §³ãù ·³Û­ÉáõÝ áõ­ëáõó ½Çë¦, µ³ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ÝÁ ·áõ­ó» ¨ ÷áùñ-ÇÝã ѻݭíáõÙ ¿ ѳ­Ï³­÷³ë­ïÇ íñ³` ߻߭ﻭÉáí, û ³Ûë­ å»ë ã¿ñ ÉÇ­ÝÇ, »­Ã» ³ñ­¹³ñ ¹³­ï³ë­ï³Ý ³ñ­í»ñ. §òáõ­ó³­Ý¿ ³­é³Ïë, ÿ µ³­½áõÙ ã³­ñ³­·áñÍù Ëñ³­ïÇÝ ¨ Ãá­ÕáõÝ ½ã³­ñÇë, Ûáñ­Å³Ù ó­·³­õáñù ¨ Ç߭˳Ýù ϳ­Ë»Ý ½·áÕë ¨ ½³­ÝÇ­ñ³õë¦: êá­ódzÉ-Ëá­Ñ³­Ï³Ý µ³­í³­Ï³­ ÝÇÝ ³Ù­÷á÷ »½­ñ³­Ñ³Ý­·áõÙ ¿ ³ñ­íáõÙ §Æß­Ë³Ý ¨ ³Û­ñǦ ³­é³­ÏáõÙ, »ñµ ¹³­Å³Ý Ç߭˳­ÝÇ »ñ­Ï³ñ Ï۳ݭùÇ Ñ³­Ù³ñ ³­Õá­ÃáÕ ÏÇ­ÝÁ Ñ»­ïá µ³­ó³ï­ ñáõÙ ¿. §øá ѳÛñÝ í³ï Ù³ñ¹ ¿ñ, »ë ³­ÝÇ­Í»­óÇ, ݳ Ù»­é³õ, ¹áõ Ýëï³ñ Ç Ýá­ñ³ ï»ÕÝ` ³ÛÉ ËÇëï ã³ñ. Ïáõ í³­ËÇÙ, ÿ Ù»­é³­ÝÇë, Ý³Û ùá áñ­¹ÇÝ ³ÛÉ ËÇëï ÉÇ­ÝÇ ã³ñ¦: àñ¨¿ µ³­ñá­Û³­Ëá­ë³­Ï³­ÝÇ Ï³­ñÇù ãϳ,- ¹ñ³Ýù µ³­ó³­Ï³­ÛáõÙ »Ý Åá­Õá­í³­Íá­õÇ ³­é³Ï­Ý»­ñÇ ½·³­ÉÇ Ù³­ëáõÙ,- ù³­ÝÇ áñ ³­Ù»Ý ÇÝã ³ë­í³Í áõ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­í³Í ¿ ß³ï ¹Ç­åáõÏ: ²­é³Ï­Ý»­ñáõ٠ϳñ¨áñ ï»Õ ¿ ïñíáõÙ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ñáõ­Ùá­ñÇ áõ Ñݳ­ñ³Ù­ïáõÃ­Û³Ý áõ­ÅÇÝ, ÇÝ­ãÁ Áݹ­É³Û­ÝáõÙ ¿ ųݭñÇ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ¨ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ßñ糭ݳϭݻ­ñÁ: Ðݳ­ñ³Ù­ïáõíÛáõ­ÝÁ ÙÇ ¹»å­ùáõÙ ¹ñë­¨áñ­íáõÙ ¿ áñ­å»ë ׳­Ï³­ï³·­ñÇ Ñ³ñ­í³Í­Ý»­ñÇÝ »Ý­Ã³ñÏ­í³Í, ³­Ý»­É³­Ý»­ÉÇ å³­ÑÇ Ù»ç ·ïÝíáÕ Ù³ñ­¹áõ ÇÝù­Ý³÷ñ­ÏáõÃ­Û³Ý ÙÇ³Ï »Éù: §²­Ù»­Ý³­·¿ï Ù³ñ­¹Á¦ Ñ»­ùdzÃ-Ýá­í»­ÉáõÙ, áñ ³Ûë­ï»Õ áñ­å»ë ³­é³Ï ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­í³Í, å³ïÙ­íáõÙ ¿, áñ ó­·³­íá­ñÇ Ï³­éáõó­íáÕ ³ß­ï³­ñ³ÏÝ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ù³Ý¹­íáõÙ ¿, ¨ Ç­Ù³ë­ïáõÝ­Ý»­ñÁ Ëáñ­Ñáõñ¹ »Ý ï³­ÉÇë å³­ ïÇ Ù»ç ¹Ý»É ³­ Ù»­ Ý³ï­ ·»ï Ù³ñ­ ¹áõÝ: Øï³­ ÍáõÙ »Ý µ»­ ñ»É Ñáí­ íÇÝ, áí ï³­ñÇ­Ý»ñ ³å­ñáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³Ý­óÇó Ñ»­éáõ, µÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ÙdzÛÝ Çñ áã­Ë³ñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: г­Ï³¹ñ­íáõÙ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇ áã µ³­Ý³­Ï³Ý Ó­¨»­ñÁ ¨ µÝáõíÛáõÝÝ áõ Ýñ³ ³­Ý³­Õ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ ÏñáÕ Ù³ñ­¹Á, ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ï»ë­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý Ýáñ ß³­é³­íÇÕ­Ý»ñ, ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ Ýáñ Éáõ­ÍáõÙ­Ý»ñ: àã­Ë³­ñ ÏÃáÕ Ñá­íÇ­ íÁ ó­·³­íá­ñÇ Ù³ñ¹­Ï³Ýó ³­ëáõÙ ¿, áñ »ñ­µ»ù ·ÛáõÕ Ï³Ù ù³­Õ³ù ãÇ ·Ý³­ó»É, Ù³ñ¹­Ï³Ýó Ñ»ï ·áñÍ ãÇ áõ­Ý»­ó»É, ó­·³­íáñÝ ÇÝ­ãá±õ å ­ »ïù ¿ Ç­ñ»Ý ϳݭãÇ: л­ïá ÝáõÛÝ å³ñ½ µ³­ñ»­Ñá­·áõí۳ٵ ÑÛáõ­ñ³­ëÇ­ñáõÙ ¿ Çñ ÷³ë­ï³­óÇ ¹³­ÑÇ×­Ý»­ñÇÝ, Ýñ³Ý­óÇó Ç­Ù³­ÝáõÙ Ññ³­í»­ñÇ µáõÝ å³ï­×³­ éÁ ¨ µÝáõÃ­Û³Ý áõ Ï۳ݭùÇ ß³ï ·³Õï­ÝÇù­Ý»­ñÇ Ëáñ­ù³­ÛÇÝ Ç­Ù³­óáõí Û³Ùµ »½­ñ³­Ï³ó­ÝáõÙ, û §ÛÇ­Ù³ñù ¨ ï·¿ïù ³ÛÝù Ç­Ù³ë­ïáõÝùÝ »Ý, áñù ³Û¹ ÁÝï­ñáõ­ÃÇõݹ »Ý ³­ñ³­ñ»³É¦: ºí µÝáõÃ­Û³Ý áõ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ Ù³ñ¹Ý ¿ ×ßïáõ٠˻ɭùÇ áõ ³Ý­Ë»É­ùáõÃ­Û³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ, å³ñ­½áõÙ

Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÇÝã-ÇÝã Ëáñ­ß»ñ: Ðá­íÇ­íÁ Ëáñ­Ñáõñ¹ ¿ ï³­ÉÇë ³­Ù»­Ý³ï­·»ï Ù³ñ­¹áõÝ ·ïÝ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ËÉ»É ½á­ñ³­å»­ïÇ áõ­Ý»ó­í³Í­ùÁ, Ç óáõÛó µá­Éá­ñÇ ï³Ý­ç»É Ýñ³Ý, ѳۭﳭñ³­ñ»É, áñ ëå³­ Ý»É »Ý, ¨ áí ϳ­Ù»­Ý³, ϳ­ñáÕ ¿ ѳÝÓÝ ³é­Ý»É ³Û¹ å³ß­ïá­ÝÁ, ïÇ­ñ»É ½á­ñ³­å»­ïÇ ÇÝã­ùÇÝ áõ Ç߭˳­Ýáõí۳­ÝÁ: ºñµ ѳÛïÝ­íáõÙ ¿ Ù»­ÏÁ, Ýñ³Ý ѳñó­ÝáõÙ »Ý, û ãDZ ï»­ë»É` ÇÝã­å»ë í³ñ­í»­óÇÝ Ý³Ë­ÏÇ­ÝÇ Ñ»ï, ¨ §Ý³ ³­ë¿` ³­Ûá ï»­ëÇ. µ³Ûó »ë ³ÛÉ ³­Õ¿Ï ³é­Ý»Ù, áñ ½»ñ¹ ½³ÛÝ ãÉǭݻ٦: ê³ ¿ Ù³ñ­¹áõ ϳñ­×³Ù­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³Ûï­ÝÇ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÇó, ·áõ­ó» ¨ Ù»Õ­ ù»­ñÇ ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, »ñµ Ùï³­ÍáõÙ »ë, û Ç߭˳­ÝáõíÛáõÝÝ áõ í³­ ۻɭùÁ ÙÇßï ùáÝÝ »Ý ÉÇ­Ý»­Éáõ, ÇëÏ å³­ïáõ­Ñ³ëÝ áõ å³­ïÇ­ÅÁ ù»­½³­ÝÇó Ñ»­éáõ »Ý: Ðݳ­ñ³Ù­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûë­åÇ­ëÇ Éáõñç Ëá­Ñ³­Ï³Ý ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý, »ñ­µ»ÙÝ ß³­Õ³Ë­íáõÙ ¿ Ñáõ­Ùá­ñÇ Ñ»ï, ¨ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë­áõ­ Å»Õ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ÏÝÇ­ùÁ: §öáË ï³É ³­é³Ýó íϳ­ ÛǦ ½ñáõÛó-Ýá­í»­ÉáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý ÙÇ áõ­ñÇß ¹ñë¨á­ ñáõÙ ¿: ²­é³Ýó íϳ­ÛÇ å³ñïù í»ñó­ñ³Í Ù»­ÏÁ Ññ³­Å³ñ­íáõÙ ¿ ³ÛÝ í»­ ñ³­¹³ñÓ­Ý»É: ¶áñ­ÍÁ ùÝÝ»­ÉÇë ¹³­ï³­íá­ñÁ å³ñ­½áõÙ ¿, áñ ³Û¹ å³­ÑÇÝ áñ¨¿ ÑÇ­ß³ñ­Å³Ý µ³Ý ãÇ »­Õ»É, áõÕ­Õ³­ÏÇ Ýëï»É »Ý ÙÇ ù³­ñÇ íñ³ ¨ ѳ߭ í»É ·áõ­Ù³­ñÁ: ¸³­ï³­íá­ñÇ Ñ³ñ­óÇÝ, û §Ï³­ñ»±ë ½­ù³ñÝ ½³ÛÝ µ»­ñ»É¦, å³ñïù ïíá­ÕÁ, ¹ñ³­ÙÁ »ï ëﳭݳ­Éáõ µáõéÝ ó³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÇó ÙÕí³Í, í³­½áõÙ ¿` ϳ­ï³­ñ»­Éáõ 峭ѳݭçÁ, ÇëÏ å³ñ­ï³­å³­ÝÇó ¹³­ï³­íá­ñÁ Ýñµá­ñ»Ý ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ç­Ù³­Ý³É, áñ ݳ ãÇ Ï³­ñáÕ ³Ý­·³Ù ß³ñ­Å»É ù³­ñÁ: ²­Ù»Ý ÇÝã å³ñ½ ¿, ÇÝã­å»ë ¹³­ï³­íá­ñÇ »½­ñ³­Ï³­óáõíÛáõ­ÝÁ. §¶Ý³ ¨ ïáõñ ½Çõñ ¹ñ³ÙÝ ÛÇÝùÝ, ½Ç ¹áõ »­Õ»ñ íϳÛ, áñ å³ñ­ïÇë¦: Ðáõ­Ùá­ñÁ »ñ­µ»ÙÝ ³­é³Ï­Ý»­ñáõÙ Ó»éù ¿ µ»­ñáõÙ å³ñ­½³­å»ë ϻݭó³­Õ³­ ÛÇÝ ½³­í»ß­ïÇ ¹»ñ, áõñ ³Ý­Ï³ñ¨áñ »Ý µ³­ñá­Û³­Ëá­ëáõíÛáõÝÝ áõ Ëñ³­ ïÁ: §ÖáõÑ­õáÛ ïÕ³¦ ³­é³­ÏáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, áñ ÙÇ ïÕ³ ¹ñ³Ù ¿ ·ïÝáõÙ, ÙÇ Ù³ñ¹ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ˳­µ»É áõ ³é­Ý»É ³ÛÝ: îÕ³Ý ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ ¿­ßÇ ÝÙ³Ý ËéÝã³É, áñ ï³, ¨ ¹ñ³­ÝÇó Ñ»­ïá ³­ëáõÙ ¿. §¸áõ ¿ß Ë»­Éûù¹ ·Ç­ ï»ë, áñ ³Ûë ϳñ­ÙÇñ ¹»­Ï³Ý ¿, ¨ »ë á±ã ­·Ç­ï»Ù¦: §ÚÇ­Ù³ñ ¨ ÓÙ»­ñáõϦ ³­é³­ÏáõÙ å³ïÙ­íáõÙ ¿, áñ ³Ý­ï»Õ­Û³Ï Ù»­ÏÁ ÓÙ»­ñáõ­ÏÁ ·Ý»­Éáí áñ­å»ë §ÑÝ¹Ç Ç­ßáõ Óáõ¦, ïáõÝ ¿ ·ÝáõÙ, ׳­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ ÓÙ»­ñáõ­ÏÁ ·Éáñ­íáõÙ ¿ ¨ ÁÝÏ­ÝáõÙ Ã÷»­ñÇ Ù»ç, áñ­ï»­ÕÇó ÙÇ Ý³­å³ë­ï³Ï ¿ ÷³Ë­ãáõÙ, §ÇëÏ Ý³ ϳñ­Í»³ó, ÿ µ»­Ï³õ ÓáõÝ ¨ ¿ßÝ »­É»³É ÷³Ë­ã¿ñ. ¨ Ç Ñ»ï Ùï»³É Ó³Û­ Ý¿ñ ݳ­å³ë­ï³­ÏÇÝ. ³±Û­¿ß Ñݹ³­óÇ, í³Û ÇÝÓ, ÙÇ ÷³Ë­ãÇñ¦: Ðáõ­Ùá­ñÇÝ µÝá­ñáß Ùdz٭ïáõíÛáõ­ÝÁ Ó»éù ¿ µ»­ñáõ٠ݳ¨ ë³­ïÇ­ñÇÏ »Ý­Ã³­ï»ùëï:

§²­Õá­õ¿ë ¨ áñ­ëáñ¹ù¦ ³­é³­ÏáõÙ, »ñµ Ç­ñ»Ý Ñ»­ï³åÝ­¹áÕ áñ­ëáñ¹­Ý»­ñÇÝ ³Õ­í»­ëÁ ËݹñáõÙ ¿ ³­ë»É, û ÇÝ­ãá±õ­»Ý Ý»­ÕáõÙ, ¨ ëñ³Ýù å³­ï³ë­ ˳­ÝáõÙ »Ý, áñ Ùáñ­ÃÇÝ åÇ­ïÇ Ñ³­Ý»Ý, ³Õ­í»­ëÁ µ³­ó³­Ï³Ý­ãáõÙ ¿. §î¿ñ ²ë­ïá­õ³Í, ·á­Ñ³­Ý³Ùù ½ù¿Ý, áñ ³Ûë ¿ ËݹÇñ ëá­ó³, ³­å³ »ë ·Ç­ï¿Ç, ÿ ·³­õ³­éÇë ѳ­õÇ ÏóáÕ Ï³­Ù¿ÇÝ ¹Ý»É ϳ٠×Ç­ï³­Ýá­óÇ Ñ³Û­ñ³­å»ï¦: Ðáõ­ÙáñÝ áõ ͳխñÁ ³Ï­Ý³­éáõ »Ý ì³ñ­¹³­ÝÇ Åá­Õá­í³­Íá­õáõÙ áã ùÇã ù³­Ý³Ï ϳ½­ÙáÕ ³ÛÝ ³­é³Ï­Ý»­ñáõÙ, á­ñáÝ­óáõÙ óáõ­ó³¹ñ­íáõÙ »Ý Ñᷨ᭠ñ³­Ï³­ÝÇ Ã»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: سë­Ý³­íá­ñ³­å»ë ³Ý­½Ç­çáõ٠ͳխñÇ »Ý »Ý­Ã³ñÏ­íáõ٠ϻխÍÇ­ùÁ, ß³­Ñ³­Ùá­ÉáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ý­µ³­ñá­Û³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: §¶áÕ ù³­Ñ³­Ý³Û ¨ ³Û­ñǦ ³­é³­ÏáõÙ å³ïÙ­íáõÙ ¿, áñ ù³­Ñ³­Ý³Ý ÙÇ ÏÝá­çÇó ·á­Õ³­ÝáõÙ ¿ Ïá­íÁ ¨ óùó­ÝáõÙ »­Ï»­Õ»­óáõ µ»­ÙáõÙ` í³­ñ³­·áõÛ­ ñÇ Ñ»ï¨áõÙ: ÎÇ­ÝÁ ·ïÝáõÙ ¿ Ïá­íÁ ¨ ³­ëáõÙ. §àí ·³ñ­ß»­ÉÇ, ½ù»½ Ïáí ·Ç­ï¿Ç, ¨ ³ñ¹ ½ù»½ å³­ï³­ñ³­·áÕ á±í­ ³­ñ³ñ¦: ºñ­·Ç­Í³Ý­ùÁ ÝáõÛÝ­ ù³Ý ËÇëï ¿ áõ ¹³­Å³Ý ¦Ødzۭݳ­Ï»³ó ¨ ·³Ù÷é ßáõݦ ³­é³­ÏáõÙ, áõñ ³ë­íáõÙ ¿, û ·Ç­ß»­ñÁ Ñá·¨á­ñ³­Ï³­ÝÁ ³­Ñ³­µ»Ï­íáõÙ ¿ ß³­ÝÇó ¨ Ëáë­ ïá­í³­ÝáõÙ ²ëï­ÍáõÝ, û ³Ûë­ù³Ý ų­Ù³­Ý³Ï ³å­ñ»É ¿ ³Ý­µ³­ñá­Û³­Ï³Ý í³ñ­ùáí §¨ áã ½³ñ­Ñáõ­ñ»­ó³Û Ç ù¿Ý, ¨ ³Û­ëûñ Ç ·³Ù÷é ß³­Ý¿Ý í³­Ë»­ ó³Û ¨ ÷³­Ëáõ­ó»³É áã ϳ­ñ³­óÇ ßݳɦ: γ٠§Î³­ß³­é³­éáõ ù³­Ñ³­Ý³Û¦ ³­é³­ÏáõÙ ÃéãáõÝ­Ý»­ñÁ Ëáë­ïá­í³­ÝáõÙ »Ý, û ÙáõÏ áõ ·áñï »Ý áñ­ë³­ó»É ¨ Ï»­ñ»É, ù³­Ñ³­Ý³Ý ³Û¹ Ù»Õ­ùÇ Ñ³­Ù³ñ Ýñ³Ýó Ãá­ÕáõíÛáõÝ ãÇ ï³­ÉÇë, µ³Ûó ¹³ Çë­ÏáõÛÝ ³­ÝáõÙ ¿, »ñµ ϳ­ß³éù ¿ ëï³­ÝáõÙ, §¨ ѳ­Õáñ­¹»³ó ½Ýá­ë³¦: ºñ­µ»ÙÝ ùÝݳ­¹³­ïáõíÛáõ­ÝÁ ¹áõñë ¿ ·³­ÉÇë ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇ ½áõï ³Ý­ ÓÇó ¨ Ñ³ë­ ÝáõÙ ³ÛÉ Áݹ·ñÏ­ Ù³Ý: §²Õ­ ù³ï ¨ »­ ñ¿ó ¨ ²­ õ»­ ï³­ ñ³Ý¦ ³­é³­ÏáõÙ å³ïÙ­íáõÙ ¿, áñ ų­Ù»ñ­·áõÃ­Û³Ý Áݭóó­ùáõÙ ù³­Ñ³­Ý³Ý ϳñ­¹áõÙ ¿ ²­í»­ï³­ñ³­ÝÇ Ëáë­ù»­ñÁ, û §Ù»ñÏ ¿Ç, ¨ ½·»­óáõ­ó¿ù ½Çë, ù³Õ­ ó»³É ¿Ç, ¨ Ï»­ ñ³Ï­ ñ»­ ó¿ù ½Çë¦: ²ÝÓñ¨Çó Ãñçí³Í áõ ù³Õ­ ó³Í ³Õ­ù³­ïÁ í»ñ­çáõÙ Ùá­ï»­ÝáõÙ ¿ ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇÝ` Ñáõ­ë³­Éáí, áñ ë³ Ïϳ­ ï³­ñÇ ²­í»­ï³­ñ³­ÝÇ å³­Ñ³Ý­çÁ: ÆëÏ »ñµ ù³­Ñ³­Ý³Ý §»­ÃáÕ ½³Õ­ù³ïÝ ³Ý¹¦, ݳ ²­í»­ï³­ñ³­ÝÁ ï³­ñ³í ¨ §»­¹Çñ Ç çáõñÝ ¨ ù³ñ ÙÇ Ç í»­ñ³Û¦, ¨ Ñ»­ïá µ³­ó³ï­ñ»ó. §êáõï µ³­Ý»ñ Ï³Ý Ù¿çݦ, §ºõ »­ñ¿óÝ ³­Ùû­Ã³­ÉÇ »Õ¨¦: ò³­íáí Ýϳ­ï»­Éáí á­ñáß Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ù»ç ³Ûë­åÇ­ëÇ ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ` ³­é³Ï­Ý»­ñÁ ËÇëï »Ý Ý³¨ Åá­Õáíñ­¹Ç ѳ­í³­ïÇ Ïáñë­ïÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, ¨ ë³ ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ ¿ ´³·­ñ³­ïáõÝ­Û³ó ó­ ·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ïáñ­Í³­Ýáõ­ÙÇó Ñ»­ïá ѳ­í³ï­ùÇ áõ µ³­ñá­Û³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ µÝáõÛ­ÃÁ: §º­ñ¿ó ¨ Åá­Õá­íáõñ¹¦ ³­é³­ÏáõÙ ·Ûáõ­

ÕÇ §ë³Õ­Ùá­ë³­ë¿ñ¦ áõ µ³­ñ»­å³ßï ù³­Ñ³­Ý³Ý áã ÙÇ Ï»ñå ãÇ Ï³­ñá­Õ³­ ÝáõÙ û­ï³ñ­í³Í Åá­Õáíñ­¹ÇÝ »­Ï»­Õ»­óÇ ï³­Ý»É, µá­Éáñ ÙÇ­çáó­Ý»ñÝ ³Ý­½áñ »Ý ÃíáõÙ, ¨ ݳ ÙÇ ûñ Ë»Ýà ¿ Ó­¨³­ÝáõÙ: ²Ù­µáÕç Åá­Õá­íáõñ­¹Á` §³Ûñ ¨ ÏÇÝ ¨ ïÕ³Û Ù»Í ¨ ÷áùñ¦, ßï³­åáõÙ »Ý »­Ï»­Õ»­óÇ` ï»ë­Ý»­Éáõ »­ñ»­óÇ Ë»Ý­ÃáõíÛáõ­ÝÁ: ºí ¹³é­Ý³­ó³Í ù³­Ñ³­Ý³Ý ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ³­ë»É. §àí Ùá­Éá­ñ»³É, ù³­ÝÇ áñ ë³Õ­Ùá­ë¿Ç ¨ ³­Õû­Ã¿Ç ¨ ų٠³­ë¿Ç, Ý³Û ë³­ ï³­Ý³Û Ï³­å»É ¿ñ ½ëÇñïÝ Ó»ñ ¨ ù³­ñ³­óáõ­ó»É, áñ ¹Å³ñ Ãá­õ¿ñ ų٠·³ÉÝ, ¨ ³ÛÅ٠볭ﳭݳ­ÛÇ Ó³ÛÝÝ »­ÏÇù ßáõ­ïáí Éë»É ¨ Íǭͳ­Õ»É¦: ºí ݳ §Ó·»³ó ½÷Ç­ÉáÝÝ ¨ ·Ý³ó Ç ·»­Õ¿Ý¦: λñ­å³ñ­Ý»­ñÁ, ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. ì³ñ­¹³­ÝÇ Åá­Õá­í³­Íá­õÇ Áݹ·ñ­ÏáõÝ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ µ»­ñáõÙ ¿ ݳ¨ ³­é³­Ï³­ÛÇÝ Ï»ñ­å³ñ­Ý»­ñÇ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ñ³­ñáõëï ³ß­Ë³ñÑ, ÇÝ­ãÁ ï»­ë³Ýù í»ñ¨áõÙ` ³é­ÛáõÍ, ·³ÛÉ, ¿ß, ³Õ­í»ë, ³ÛÍ, ³·­é³í, ˻󭷻­ïÇÝ, ÙñçÛáõÝ, ³­Õ³í­ÝÇ, ϳ­ù³í, ÙáõÏ, áõÕï, Ëá½ ¨ ³ÛÉÝ, á­ñáÝù Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáõÙ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ÇÝã-ÇÝã ÏáÕ­Ù»ñ, á­ñÁ, 볭ϳÛÝ, ãÇ Ë³Ý­·³­ ñáõÙ, áñ ³­é³Ï­Ý»­ñÇ Ñ»­ñáë ¹³é­Ý³ ݳ¨ Ù³ñ­¹Á` áñ­å»ë ѳ­ë³­ñ³­Ï³­ Ï³Ý ï³ñ­µ»ñ ˳­í»­ñÇ Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã: Äá­Õá­í³­ÍáõÝ §²­Õá­õ¿­ë³­·Çñù¦ ¨ë ­Ïáã­í»É ¿ ·áõ­ó» ݳ¨ ³ÛÝ å³ï­×³­éáí, áñ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ù»ç ß³ï ѳ­ ׳­Ë³­¹»å ¿ ³Õ­í»­ëÁ, ¨ ݳ ¿, áñ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáÕ Çñ ѳï­Ï³­ÝÇ­ßÇó` Ëá­ñ³­Ù³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÇó µ³­óÇ µ»­ñáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ³ÛÉ ÏáÕ­Ù»ñ ¨ë. §²­Õá­õ¿ë ·»­ï³­ï³ñ¦, §´³½­Ù³­ñá­õ»ëï ³­Õá­õ¿ë¦, §¶³Û­É³·­ é³õ` å³­ÝÇñ Ç ÏïáõóÝ ¨ ³­Õá­õ¿ë¦, §²­Õá­õ¿ë ¨ ˻󭷻­ïÇݦ, §²­éÇõÍ ¨ ·³ÛÉ ¨ ³­Õá­õ¿ë¦, §²­Õá­õ¿ë ¨ ϳ­ù³õ¦, §²­Õá­õ¿ë ¨ áõÕï` Ù»ñÓ Ç Ù³Ñ¦, §ì³­ñ³½ ¨ ³­Õá­õ¿ë¦, §ÒÏÝáñë ·³ÛÉ ¨ ³­Õá­õ¿ë¦, §²­Õá­õ¿ë ¨ ÃÕó­ï³ñ ·³Ûɦ, §Êû­ëáÕ ³­Õá­õ¿ë ¨ ßáõݦ, §²­éÇõÍ ¨ ³­Õá­õ¿ë¦, §²­Õá­õ¿ë ¨ ûÓ¦, ¨ ³ÛÉÝ: ²Õ­í»­ëÁ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ëá­ñ³­Ù³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ݻݭ ·áõíÛáõ­ÝÁ, ³Ý­·³Ù Ùdz٭ïáõíÛáõ­ÝÁ ¨ ³ÛÉ ·Í»ñ: ܳ Çñ Ëá­ñ³­Ù³Ý­ Ïáõí۳ٵ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï å³ï­ÅáõÙ ¿ ã³ñ áõ ÁÝ­ã³­ù³Õó ·³Û­ÉÇÝ: Êá­ñ³­ ٳݭÏáõÃ­Û³Ý óÇ­ÝÇÏ ¨ Ñáõ­Ùá­ñ³­ÛÇÝ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ Ï³, û­ñǭݳÏ, §²­Õá­õ¿ë ¨ ·³Ûɦ ³­é³­ÏáõÙ, áõñ Ñá­ñÇ Ù»ç å³­ÝÇ­ñÁ áõ­ï»­Éáõ ó³Ý­Ïáõí Û³Ùµ ³Õ­í»­ëÁ ó­Ï³ñ¹Ý ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ, Ñ»­ïá Ëá­ñ³­Ù³Ý­Ïá­ñ»Ý ó­Ï³ñ­¹Ç Ù»ç ¿ ·óáõÙ ·³Û­ÉÇÝ, ¹áõñë ·³­ÉÇë áõ µ³ñÓ­ñ³­ÝáõÙ ¹³­ñ³­í³Ý­¹Á: ÆëÏ ·³Û­ÉÇ áÕ­µÇÝ, û ³Ý­ï»ñ Ùݳó ÷á­ëÇ Ù»ç, óÇ­Ýǭϳ­µ³ñ å³­ï³ë­Ë³­ ÝáõÙ ¿, û ÇÝùÝ ¿ ³Ý­ï»ñ, áñ Ñ»Ýó ³ÛÝ­å»ë Ù»­Ý³Ï ë³ñÝ ¿ »É­ÝáõÙ, §Â¿ ã¿ ù»½ ÑÇ­Ù³ ѳ­½³ñ ï¿ñ ·³Û¦: ܻݭ·áõíÛáõÝÝ Áݹ·Í­íáõÙ ¿ §²­Õá­õ¿ë ¨

áõÕï Ù»ñÓ Ç Ù³Ñ¦ ³­é³­ÏáõÙ, áõñ Ù³­Ñ³­Ù»ñÓ áõÕ­ïÇ Ñ³ñ­óÇÝ, û ÇÝ­ ãá±õ­ ¿ »­Ï»É, ³Õ­í»­ëÁ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, §Ã¿ Ù»­é³­ÝÇë, »ë áõ­ï»Ù ½ÙÇë ùá¦: ÆëÏ »ñµ áõÕ­ïÁ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, û Çñ å³­ñ³­Ýá­óÁ »ñ­Ï³ñ ¿, §¨ Ñá­ ·ÇÝ ÇÙ áõß »­É³­Ý¿¦, ³Õ­í»­ëÁ ÝáõÛÝ Ý»Ý­·áõí۳ٵ ³­ëáõÙ ¿. §´³Ûó »ë ϳ­ñÇ Ñ³Ù­µ»­ñáÕ »Ù ³½­·³õ¦: ²Õ­í»­ëÇ Ù»ç ݳ¨ áõÕ­Õ³Ù­ïáõí۳Ý, ³Ý­ ·³Ù ³½Ý­íáõÃ­Û³Ý Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ »Ý »ñ¨áõÙ §²­Õá­õ¿ë ¨ ûÓ¦ ³­é³­ÏáõÙ: àñ­å»ë ÁÝ­Ï»ñ­Ý»ñ` Ýñ³Ýù ÷áñ­ÓáõÙ »Ý ³Ýó­Ý»É ·»­ïÁ, ¨ ³Õ­í»­ëÁ û­ÓÇÝ û·­ÝáõÙ ¿` ÷³­Ã³­Ã»­Éáí Çñ í½ÇÝ: ú­ÓÁ Ùï³­ÍáõÙ ¿ û·ï­í»É ³­éÇ­ÃÇó ¨ Ë³Û­Ã»É Ýñ³Ý: ¶áñ­ÍáõÙ ¿ ³Õ­í»­ëÇ ×ÏáõÝ ÙÇï­ùÁ, ËݹñáõÙ ¿, áñ Ññ³­ Ż߭ïÇÝ ÃáõÛÉ ï³ Ñ³Ù­µáõ­ñ»É ÁÝ­Ï»­ñáç »­ñ»­ëÁ, §¨ ³­Õá­õ¿ëÝ ¿³é ½íÇ½Ý Ç µ»­ñ³Ý, ¨ ³ÛÉ ×³ñ áã ϳñ ˳ۭû­Éáõ¦: ²÷ ѳë­Ý»­Éáí ë³ï­Ï³Í û­ÓÇÝ ·óáõÙ ¿ ·»­ïÇÝ, ó­Ãáí áõÕ­ÕáõÙ ¨ ѳë­ï³­ïáõÙ ÁÝ­Ï»­ñ³­Ï³Ý áõÕ­ Õ³ÙïáõÃ­Û³Ý ³ñ­Å»­ùÁ: ²­é³Ï­Ý»­ñÇ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ³ÛÉ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­ Ý»ñ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ï»ë­Ý»É ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ: ì³ñ­¹³Ý ²Û­·»Ï­óáõ Åá­Õá­í³­Íá­õÇÝ µÝá­ñáß á­ñ³Ï­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿É ³ÛÝ ¿, áñ ³­é³­ÏÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ³­Ï³­Ýáõí۳ٵ, ¨ ³ñ­ ¹»Ý µ»ñ­í³Í û­ñǭݳϭݻ­ñáõÙ ¿É ѳݭ¹Ç­å»­óÇÝù ³­é³Ï-Ýá­í»­ÉÇ áõ ½ñáõÛ­ óÇ, ³­é³Ï-Ñ»­ùdz­ÃÇ ï»­ë³Ï­Ý»ñ, »ñ¨áõÛÃ, áñ ÇÝã-áñ ã³­÷áí Ýϳ­ï»­ ÉÇ ¿ñ ¶á­ßÇ ³­é³Ï­Ý»­ñáõÙ ¨ë: §º­ñ»ù µ³Ý Ç­Ù³ë­ï³­ëÇ­ñǦ Ñ»­ùdzÃ-³­ é³­ÏáõÙ Ñ»­ñá­ëÇ ×³­Ï³­ï³·­ñÇ ß³ï ÏáÕ­Ù»ñ ϳå­íáõÙ »Ý Ç­Ù³ë­ïáõÝ ËáñÑñ­¹³­ïá­õÇ »­ñ»ù Ëñ³ï­Ý»­ñÇ Ñ»ï` áñ ɳí û­ñÁ í³­ïÇÝ ãï³, áñ ³­Ù»Ý­ùÇ Ñ»ï ׳­Ý³­å³ñÑ ã·Ý³, áñ ÇÝã ï»ë­ÝÇ, áõ­ñÇ­ßÇÝ ã³­ëÇ: л­ïá ëÏëíáõÙ ¿ Ñ»­ùdzÃ-³ñ­Ï³­ÍÇÝ µÝá­ñáß ¨ ·áñ­ÍáõÝ ¹»ñ áõ­Ý»­óáÕ å³­ï³­ ѳ­Ï³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ß³ñ­ùÁ, áõñ Ñ»­ñá­ëÇÝ ÙÇßï ÷ñÏáõÙ »Ý ³Û¹ Ëñ³ï­ Ý»­ñÁ: Üñ³ ÑÙ³Û­ùáí áõ ˻ɭùáí Ñdz­ó³Í ó­·³­íá­ñÁ áñ­¹»·­ñáõÙ ¿ Ýñ³Ý, ¨ ëÏëíáõÙ »Ý 峭ﳭѳ­Ï³Ý ¹»å­ù»­ñÇ ÷áñ­ÓáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ³­ ·³­íá­ñÁ ÙÇ ³Ý­·³Ù Ýñ³Ý áõ­Õ³ñ­ÏáõÙ ¿ µ»­ñ»­Éáõ Ù³­ï³­ÝÇÝ, áñ Ùá­é³­ ó»É ¿ñ ÝÝç³­ñ³­ÝáõÙ: ²Ûë­ï»Õ ï»ë­ÝáõÙ ¿, §½Ç ÝÝç»³É Ï³Ûñ ݳ­ÛÇå ÙÇ Ç Û³Ý­Ïá­ÕÇÝ Ã³­·áõ­Ñáõݦ: àã á­ùÇ á­ãÇÝã ãÇ ³­ëáõÙ, µ³Ûó ³Û¹ ½á­ñ³­å»­ïÇ ¨ ó­·áõ­Ñáõ ã³­ñ³­Ëá­ëáõíÛáõ­ÝÇó Ñ»­ïá ó­·³­íá­ñÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ íï³­ñ»É Ýñ³Ý` ÙÇ Ñ³­ïáõÏ ·ñáõí۳ٵ, áõñ 峭ѳÝç­íáõÙ ¿ ѳë­ó»³­ ïÇ­ñá­çÇó` ëå³­Ý»É ·ñ³­µ»­ñÇÝ: ÜáõÛÝ å³­ï³­Ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý µ»­ñáõ­Ùáí ÃáõÕ­ÃÁ ï³­ÝáõÙ ¿ ½á­ñ³­å»­ïÁ ¨ ¹³é­ÝáõÙ Çñ ÇëÏ ã³­ñ³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ½á­ ÑÁ: л­ùdz­ÃÇ ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí å³ñ½­íáõÙ »Ý µá­Éáñ ¹³­í»­ ñÁ, ã³­ñÁ å³ïÅ­íáõÙ ¿, Ñ»­ñá­ëÁ ó­·³­íáñ ¿ ¹³é­ÝáõÙ: Äá­Õá­í³­Íá­õáõÙ áõ­ñáõÛÝ ß³ñù »Ý ϳ½­ÙáõÙ ³Ý½­·³Ù ÏÝáç Ù³­ëÇÝ Ñ»­ùdzÃ-Ýá­í»É­Ý»­ñÁ`

§²Ûñ ¨ É»­½á­õ³­ÝÇ ÏÇݦ, §²Ý½­·³Ù ÏÇݦ ¨ ³ÛÉÝ: ²Ûë­ï»Õ ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ íǭ׳ϭݻ­ñÁ ³ñ­Ï³­ÍÇ Ù»ç »Ý ¹ÝáõÙ ³­Ùáõë­ÝáõÝ, áõÙ ÏÇ­ÝÁ §Ñ³­Ý³­å³½ ³Ý­Ñ³Ý­·Çëï å³­Ñ¿ñ ¨ ï³Ý­ç¿ñ¦, ¨ ÙÇßï ³­í³ñ­ïÁ ÉÇ­ÝáõÙ ¿ »ñ­ç³­ÝÇÏ` áã ùÇã ¹»å­ùáõÙ ëÛáõ­Å»Ç Ñáõ­Ùá­ñ³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí: ²Ûë­åÇ­ëáí` ³­é³­ÏÁ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ͳ­·áõÙ áõ­Ý»­Ý³­Éáí` Ñ»­Õǭݳ­ ϳ­íáñ Ç­Ù³ëï­Ýáõí۳ٵ áõ­ëáõ­ó³­Ý»­Éáõ Ïá­ãáõÙ áõ­ÝÇ ¨ ¹ñ³­Ýáí ѳ­ñ³­ ½³ï ¿ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õáõí۳­ÝÁ, áõë­ïÇ ÏÇ­ñ³é­í»É ¿ ݳ¨ Ïñá­Ý³ù³­ñá½­ã³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ù»ç, Ó»éù µ»­ñ»É ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ·áñ­Í³­ éáõÛÃ: ²Ý­Ï³Ë ³ÛÝ µ³­ÝÇó, áñ ØËǭóñ ¶á­ßÁ Ùß³­ÏáõÙ áõ ËÙµ³­íá­ñáõÙ ¿ñ ³­é³Ï­Ý»­ñÁ, ÇëÏ ì³ñ­¹³Ý ²Û­·»Ï­óáõ Åá­Õá­í³­Íáõ Ýñ³Ýù ó­÷³Ý­ó»É »Ý Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ÝÇ Ñ³­ËáõéÝ ³­½³­ïáõí۳ٵ, Ç­ñ»Ýó ϳ­ Ýá­Ý³­Ï³Ý ¹»­ñ³­Ï³­ï³ñ­Ù³­ÝÁ ½áõ­·³­Ñ»é` ѳ­ñáõëï µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ áõ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ·ñ³­Ï³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí ëÏǽµ »Ý ¹ñ»É ÇÝù­Ýáõ­ ñáõÛÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ñ­Ó³­ÏÇÝ, ϳñ¨áñ ù³ÛÉ »Ý ³­ñ»É Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ µ³½­Ù³×­ÛáõÕ ³ñ­ï³­óá­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ Ñ³Û ·ñ³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Ù»ç: ÆëÏ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ã»­Ù³­ïÇÏÙá­ïÇ­í³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ ϳå­íáõÙ ¿ 13-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ñ»ï, á­ñÇ ëϽµÇÝ ¿ ³éÝã­íáõ٠ݳ¨ ²Û­·»Ï­óáõ ëï»Õ­Í³­·áñ­Íáõí Ûáõ­ÝÁ: ²ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ ÇÝù­Ý³­ïÇå ³­é³­çÁÝ­Ã³ó ¿ áõ­Ý»­ÝáõÙ 1318-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÇ ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç` Ç ¹»Ùë ï³­ÕÇ Å³Ý­ñ³µá­í³Ý­¹³­ ϳ­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÇ Áݹ­É³ÛÝ­Ù³Ý:

Ķ - ÄÀ ¸²­ðº­ðÆ î²­Ôºð­¶àô­Úàô­ÜÀ

13-ñ¹ ­¹³­ñÇó Ñ³Û å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ï³­Ï³Ý ³Ý­Ïáõ­ÙÁ, ÎÇ­ÉÇ­ Ïdz­ÛáõÙ á­ñáß ßñç³Ý Ó­¨³­Ï³Ý ·á­Ûáõí۳ٵ ѳݭ¹»ñÓ, áñ »ñ­Ï³­ñ»ó í»ó ¹³­ñÇó ³­í»­ÉÇ, óáõÛó ïí»ó ³­ÝÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý áã ÙdzÛÝ ëá­ódzÉ-ù³­Õ³­ ù³­Ï³Ý, ³Ûɨ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³Ý­Ñ³­Ù³­ã³÷ ß³ñÅ­Ù³Ý û­ñǭݳ­ã³­÷áõí Ûáõ­ÝÁ: ØáÝ­ÕáÉ-ó­Ã³­ñ³­Ï³Ý ûñ­Ñ³­ëÁ ÉÇá­íÇÝ ãÃá­Ã³­÷³Í ¨ Ãáõñ­ù³­ Ï³Ý áõ å³ñë­Ï³­Ï³Ý ÉÍÇ ï³Ï ÏÇë­í³Í µÝûñ­ñ³­ÝÁ ßÝã³­Ñ»ÕÓ­íáõÙ ¿ñ µ³­½áõ٠ϳ߭ϳݭ¹áõÙ­Ý»­ñÇó, ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³­Ýû­ñÇ­Ý³Ï Ñ³­É³­Í³Ýù­Ý»­ ñÇó, å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý ¨ ·áõ­ó» ³½­·³­ÛÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ó³­í³­ÉÇ ÷³ëï ¿ñ ¹³é­ÝáõÙ ³ñ­ï³­·³Õ­ÃÁ: ²ß­Ë³ñ­ÑÇ ï³ñ­µ»ñ ³ÝÏ­ÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ Ó­¨³­ íáñ­íáõÙ ¿ÇÝ ·³Õ­Ãû­ç³Ë­Ý»ñ, ѳ­Ûáó ³­ñ³­ñáÕ Ó»éùÝ áõ ÙÇï­ùÁ ³­ñ³· ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­íáõÙ ¿ñ ¹ñ³Ý­óáõÙ, ³Û¹ û­ç³Ë­Ý»­ñÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ÇÝ áã ÙdzÛÝ ïÝﻭ볭ϳÝ, ³Ûɨ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ½³ñ­·³ó­Ù³Ý Ï»Ýï­ñáÝ­Ý»ñ, ¹ñëáõÙ ïåí»ó ѳ­Û»­ñ»Ý ³­é³­çÇÝ Ã»ñ­ÃÁ, ¹ñëáõÙ »­Õ³í Ñ³Û ïå³·­ ñáõÃ­Û³Ý ·ÛáõïÝ áõ µ³ñÓñ ½³ñ­·³­óáõ­ÙÁ, ¹ñëáõÙ ¿ñ ëïí»­ñ³·Í­íáõÙ ³­å³­·³ ѳ­Ûáó 廭ﳭϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­éáõó­í³ÍùÝ áõ µÝáõÛ­ÃÁ: ´Ýûñ­ñ³­ÝáõÙ ßÝã³­Ñ»ÕÓ­íáÕ Åá­Õá­íáõñ­¹Á ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³Ý³½³­ïáõÃ­Û³Ý ¨ ïÝï»­ë³­Ï³Ý ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ ½·³ó­Ý»É ¿ñ ï³­ÉÇë ѳ­Ù³É­ë³­ñ³Ý­Ý»­ñÇ (¶É³­Óáñ, î³Ã¨), å³ï­Ù³·­ñáõÃ­Û³Ý ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³­í³Ý¹­Ý»­ñÇ ¨ Ù³­ ݳ­í³Ý¹ ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý óá­É³Ýù­Ý»­ñÇ Ù»ç: ¶ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ëá­ ódzÉ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ÁÙ­µáë­ï³­óáõÙ­Ý»­ñÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ñ ëÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý ùݳ­ñ³­Ï³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ` ÙÇßï áõ­Õ»­ÏÇó áõ­Ý»­Ý³­Éáí Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý áõ­ÅÁ: 16-ñ¹ ­¹³­ñÇó ëÏë³Í` Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇá­ñ»Ý »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ ¿ñ ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý »ñ­·Ç ³½­¹»­óáõí۳­ÝÁ, å³Ñ­å³­Ýáõ٠ݳ¨ ÙÇç­Ý³­¹³­ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³­í³Ý¹­Ý»­ñÁ ¨, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ÙÝ³É ï³­Õ»ñ­·á­õÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ³ñ­í»ë­ïÇ Ù»ç` ¹³é­Ý³­Éáí Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ñ³Û ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý áõ Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ï³ñ¨áñ í³­í»­ñ³·­ ñ»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ÇÝ­ãÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ »Ý ܳ­Ñ³­å»ï øáõ­ã³­ÏÇ, ܳ­Õ³ß Ðáí­

ݳ­Ã³­ÝÇ ¨ ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇ »ñ­·»­ñÁ: ¶ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ï³­Õ»ñ­·áõí Û³Ùµ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ëϽµÝ³­íá­ñáÕ­Ý»ñÝ »Ý ¹³é­ÝáõÙ üñÇ­ÏÁ ¨ Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ, á­ñáÝù ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ »Ý ³Û¹ ³­é³­çÁݭó­óÁ` áñ­å»ë Ù³ñ­¹áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³Ù ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ÙÇ­ç³­ í³Û­ñÇ ¨ Ý»ñ­ùÇÝ Ï³Ù ëÇ­ñá ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ áõ µÝáõÃ­Û³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõÝ­Ý»ñ:

üðÆÎ Î۳ݭùÁ, Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñÁ. ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ï³­Õ»ñ­·áõí Û³Ý ï³­Õ³Ý­¹³­íáñ Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÇó ¿: ²Ýӭݳ­Ï³Ý ùݳ­ñ»ñ­·áõí Û³Ý ëϽµÝ³­íá­ñáÕ­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿, ù³­ÝÇ áñ »­Ã» ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ, Çñ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­Éáí, Ýϳ­ïÇ áõ­Ý»ñ µá­Éá­ñÇÝ, Çñ Ù»ç Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ñ µá­Éáñ Ù³ñ¹­Ï³Ýó, ³­å³ üñÇ­ÏÁ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³ë­ÝáõÙ ¿ Ñ»Ýó Çñ ÇëÏ ×³­Ï³­ï³·­ñÇ ÷³ë­ï»­ñáí, Çñ Ù³­ëÇÝ Ëá­ë»­ÉÇë Ç­ñ»Ý Ýϳ­ïÇ áõ­Ý»ñ: ²­Ñ³ ¨, Ýñ³ Ù³­ëÇÝ á­ñáß Ï»Ý­ë³·­ñ³­Ï³Ý Ç­ñá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñ ù³­ÕáõÙ »Ýù Çñ ÇëÏ ï³­Õ»­ñÇó: ÌÝí³Í å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ ÙáÝ­ÕáÉ-ó­Ã³­ñ³­Ï³Ý ³ñ­ß³­ í³Ýù­Ý»­ñÇ ëϽµÇÝ` 1230-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ, ѳ­í³­Ý³­µ³ñ ²ñ¨»É­ Û³Ý Ð³­Û³ë­ï³­ÝáõÙ: سݭÏáõíÛáõ­ÝÇó ëÇ­ñ»É ¿ áõ­ëáõ­ÙÁ, ɳí ͳ­Ýáà ¿ñ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­Ýáõí۳­ÝÁ, Ññ³­ß³­ÉÇ ·Ç­ï»ñ ²ëï­í³­Í³­ßáõÝ­ãÁ, û­ å»ï ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³Ý ¿ñ ¨ Ñá·¨áñ Ïá­ãáõÙ ãáõ­Ý»ñ: º­Õ»É ¿ µ³­í³­Ï³Ý áõݨáñ, µ³Ûó ÙáÝ­Õá­É³­Ï³Ý ¹³­Å³Ý ѳñ­Ï³­Ñ³­ÝáõÃ­Û³Ý å³Û­Ù³Ý­Ý»­ ñáõÙ Ïáñó­ñ»É ¿ ³­Ù»Ý ÇÝã, ÁÝ­Ï»É Í³Ýñ å³ñï­ù»­ñÇ ï³Ï, ³Ý­·³Ù áñ­ ¹áõÝ ·ñ³í ¹ñ»É (§¸ñÇ ½ÇÙ áñ­¹ÇÝ ·ñ³õ¦), Ýñ³Ý á­ñá­Ý»­Éáõ ¨ ó­÷³­ éáõÙ­Ý»­ñÇ ×³­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ ·»­ñÇ ¿ ÁÝ­Ï»É, ÷ñϳ·Ý­í»É Ùï»­ñÇÙ Ù³ñ¹­ ϳÝó û·­Ýáõí۳ٵ, á­ñáß Å³­Ù³­Ý³Ï ÷áñ­Ó»É ¿ íÇß­ïÁ ˻խ¹»É ËÙÇã­ùÇ Ù»ç, Ç í»ñ­çá ³­å³­íÇ­Ý»É ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í»­Éáõ ÉáõÛ­ëÇÝ: î³­Õ»­ñÁ ³Ûë Ï»ñå Çë­Ï³­å»ë Ï»ñ­å³­íá­ñáõÙ »Ý Ñ»­Õǭݳ­ÏÇÝ áõ Ýñ³ ׳­Ý³­å³ñ­ÑÁ: üñÇ­ÏÁ Ù³­Ñ³­ó»É ¿ 14-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³­é³­çÇÝ ù³­éáñ­¹áõÙ: Üñ³ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ Çñ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ¨ Ïñá­Ý³­Ï³Ý Áݹ·Áñ­ ÏáõÙ­Ý»­ñáí å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ µ³­Å³­Ý»É Ñ»ï¨Û³É Ùá­ïÇí­ Ý»­ñÇ. ³) Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý, µ)­ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ·) ­ëá­ódz­É³­Ï³Ý: ²Ûë ³­éáõ­Ùáí üñÇ­ÏÁ Áݹ­É³Û­Ý»ó ï³­ÕÇ Å³Ý­ñ³µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ ñÁ ¹»­åÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ á­Éáñï­Ý»ñ:

Êá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñáõÙ ¿, áñ üñÇ­ÏÁ Ëñ³­ïÁ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ Çñ ϻݭ볷­ñáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ï»­ñáí ¨ Ëá­ëáõÙ Çñ Ï۳ݭùÇ Ù³­ëÇÝ: ²Ûë Ùá­ïÇíÁ üñÇ­ÏÇó ÙÇÝ㨠곭۳Ã-Üá­í³ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ÝáõÛÝ å³­Ñ³Ýç­Ý»ñÝ áõ ߻߭ﻭñÁ. Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý Ó·ïáõÙ­ Ý»­ñÇ, ѳñë­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ñ­ÅáõÙ, µ³­ñÇ ·áñ­ÍÇ ¨ Ñá·¨áñ ³­é³­ù»­ÉáõÃ­Û³Ý Ï³ñ¨á­ñáõíÛáõÝ, ٳѭí³Ý ѳ­í³­ë³­ñ³­¹³­ïáõÃ­Û³Ý ÑÇ­ß»­óáõÙ ¨ ³ÛÉÝ: üñÇ­ÏÁ ¨ë ­Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý á­ñá­ßÇ­ãÁ ѳ­Ù³­ñáõÙ ¿ ²ëï­ í³­Í³ßÝã­Û³Ý ëÇ­ñá áõ­ÅÁ, ³Û¹ ë»ñÝ ¿ á­ñá­ßáõ٠ݳ¨ ²ëï­Íá í»­ñ³­µ»ñ­ ÙáõÝ­ùÁ ٳѭϳ­Ý³­óá­õÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: §Ú³­Õ³·ë ϻݭ¹³­ÝÇ ëÇ­ñáÛ ³é ²ë­ïá­õ³Í¦ ï³­ÕáõÙ Ñ»Ýó ³Û¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ` ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý ¹»Ù­ù»­ñÇ áõ ¹»å­ù»­ñÇ íϳ­Û³­Ïáã­Ù³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí ¨ ÑÇ­ß»­óáõ­Ùáí, û §ø³Ý ½³­Ù¿Ý ÇÝã Û³­é³ç ë¿ñÝ ¿ ·á­Û³­ó»É, /½ÇÝã áñ Ñûñ Ëáë­ï³­ó»³É ëÇ­ ñáí ϳ­ï³­ñ¿ñ¦, å³ñ­ï³­íá­ñ»ó­ÝáõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõ ³ëï­í³­Í³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý ÙÕáõÙ­Ý»­ñÁ, 㿱 áñ ¹³ ¿ áõ­ÕÇÝ ²­¹³Ù-²­µ»É-²µ­ñ³­Ñ³Ù-ƭ볭ѳÏ-Øáí­ë»ëس­ñdzÙ-ÐÇ­ëáõë Ññ³­ß³­ÉÇ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñÇ: ²Û¹ ë»ñÝ ³ÛÝ­åÇ­ëÇ Ù»Í ÷³éù áõ å³­ïÇí ¿, áñ Ýñ³Ý ѳë­Ý»­Éáõ ϳ٠³ÛÝ áõ­Ý»­Ý³­Éáõ ѳ­Ù³ñ §ã³­ñÇÝ Ñ³Ù­µ»­ñ»É¦ å»ïù ¿: §²Ûë ѳ­Ù³ë­÷Çõñ ͳ­ÕÇÏÝ…¦ ëÏëí³Í­ùáí ï³­ Õáõ٠ͳխÏÇ ½áõ­·³­Ñ»­éÇ Ù»ç Ý»ñ­Ï³­Û³ó­Ý»­Éáí øñÇë­ïá­ëÇ µáõ­ÅÇã áõ­ÅÁ (¼áõ­·³­Ñ»­éÁ ³é­Ï³ ¿ ݳ¨ ¶á­ßÇ ³­é³Ï­Ý»­ñáõÙ ¨ ³Û­Éáõñ), ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿ ¹ñ³Ý ³ñ­Å³­Ý³­Ý³­Éáõ ¹Åí³ñ áõ ϳñ¨áñ Ó·ïáõ­ÙÁ. ¼³Ûë ¹»Õ áí áõ­½»É ϳ­ÙÇ, ÃáÕ ½áõ­·¿ ½Çõñ ëÇñïÝ ³­éÇõ­Íáõ, ÂáÕ­Ýáõ ½³ß­Ë³ñ­ÑÇë å³ï­ñ³Ýë áõ »É­Ý¿ Ç É»³éÝ ëÇ­ñáõ: ²Û¹ ëÇ­ñáõÝ ³ñ­Å³­ÝÇ ã»Ý ÉÇ­ÝáõÙ Ù»­Õ³­íáñ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù §³ß­Ë³ñ­ÑÇë å³ï­ñ³Ý­ùÇݦ »Ý ïñíáõÙ, ÇëÏ Ù»Õ­ù»­ñÇó ³­½³ï­í»­Éáõ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý áõ­ÕÇÝ ½Õçáõ­ÙÁ ¨ ³­å³ß­Ë³­ñ³ÝùÝ ¿, á­ñÁ üñÇ­ÏÁ ѳë­ï³­ïáõÙ ¿ §Êñ³ï µ³­ñáÛ Ç ¹¿Ù ½Õçٳݦ ï³­ÕáõÙ: ܳ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÙÇßï ÑÇ­ß»ó­ Ý»É, áñ ϳ Ù³ñÙ­ÝÇ ¨ Ñá­·áõ ë»ñ, ¨ §Ø³ñ­ÙÁ­ÝáõÝ ë¿ñÝ, ÇÙ »Õ­µ³ñù, ß³ï µ³­ñ³Ï õ` »ñ­Ï³Ý Ïáõ åÇ­ïÇ, //Ðá­·áõÝ ë¿ñÝ ³ÛÝ­å¿ë åÇ­ïÇ, áñ Ï»­Ý³Û Ç å³­ïá­õÇ­ñ³­ÝǦ (§ì³ëÝ ëÇ­ñáÛ Ñ³­Û»­ñ¿Ý¦ ï³­ÕÁ. Ýϳ­ïÇ áõ­ ÝÇ §Ñ³Û­ñ»Ý¦ ï»­ë³­ÏÁ): ´Ý³­Ï³Ý ¿ ˳­í³­ñÇó ²ëï­Íá Ëáë­ùáí ÉáõÛ­ëÇÝ Ùá­ï»­Ý³­Éáõ 峭ѳݭçÁ ¨ ¹ñ³Ý ѳ­Ï³­é³­ÏÇ íï³Ý­·Á, áñ §àÕ­µ³Ýù ½ÕçÙ³Ý Ç Ð᭷Ǧ ï³­ÕáõÙ ÑÝãáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë. 泭ݳ­óÇ Ã` Ç ÉáÛë »É­Ý»Ù` Ç Ë³­õ³ñÝ ËÇëï Ùá­ï»­ó³Û, ²­Ï³Ýç ˳­µá­ÕÇÝ ¹ñÇ, ½²ë­ïáõ­ÍáÛ µ³­ÝÁÝ Ùá­é³­ó³Û: ºí ³ñ­¹»Ý á­ñáß ï³­Õ»­ñáõÙ êáõñµ·ñ­Û³Ý ϳ­ÝáÝ­Ý»­ñÇ ÏñÏÝáõí ÛáõÝ­Ý»ñ »Ý (§´³Ýù ·á­íáõ­Ã»³Ý ³é ²ë­ïá­õ³Í¦, §´³Ý ٻϭÝáõ­Ã»³Ý¦,

§ì³ëÝ ²­¹³­Ù³Û¦ ¨ ³ÛÉÝ). §Ð³ÛñÝ ¿ Áë­ÏǽµÝ, àñ­¹Ç ÍÁ­Ýáõݹ, //Ðá­·ÇÝ µÁÕ­ËáõÙÝ ¿ ½ÇÝã íÁ­ï³Ï¦: ¶Ý³­Éáí Ëñ³­ïÁ ÏáÝÏ­ñ»ï áõ ³½­¹»­óáõ­Ý³Ï ¿ ¹³é­ÝáõÙ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ áõ­Ý»ó­í³Í­ùÇ ³Ý­óá­ÕÇ­ÏáõÃ­Û³Ý ¨ ٳѭí³Ý ѳ­ í³­ë³­ñ³­¹³ï áõ­ÅÇ óáõ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí ¨ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ¹³­ïáõÙ­Ý»­ñáí ³ÛÝ Ù³­ëÇÝ, áñ Ç í»ñ­çá Ù³ñ­¹Á åÇ­ïÇ ÙÇ³Û­Ý³Ï Ùݳ Ç­ñ³­Ï³Ý ³­Ù»Ý ÇÝ­ãÇ Ïáñë­ïÇ ¹»Ù: §àÕµ Ç í»­ñ³Û Ù³­Ñáõ¦ ï³­ÕÇ Ù»ç ߻߭ïáõÙ ¿, û Ù»é­ÝáÕÝ ³Ý­·³Ù áÕ­µ³­óáÕ ãáõ­ÝÇ, ÝáõÛ­ÝÇëÏ Í³­é³­Ý»ñÝ áõ­ñ³­ó³Ý, Ùï»­ñÇÙ­Ý»­ñÁ Ñ»­é³­ó³Ý Çñ ³Õ­ù³ï Ñá­·áõó. §àã ÍÉÇÙ, áã µáõ­ë³­ÝÇÙ, ½»ñ¹ ½³­ÕÁÝ­Ó³Í ë»ñÙ »Ù ·»­ñÇë¦: ²Ûë íϳ­Ûáõ­Ùáí µ³­ó³ïñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ üñÇÏ ·ñ³­Ï³Ý ³­Ýáõ­ÝÁ, áñ ÏÇ­ÉÇÏ­Û³Ý Ñ³­Û»­ñ»­ÝáõÙ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ¿ Ïñ³­ÏÇ íñ³ ³Û­ñ³Í-³­Õ³Ý­Ó³Í ¹»­é³­Ñ³ë óá­ñ»Ý: §àÕ­µ³Ýù ÷á­ßÇ­Ù³­Ýáõ­Ã»³Ý¦ ï³­ÕáõÙ ³­í»­ÉÇ Ñëï³Ï­íáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ ³ß­Ë³ñÑ­Ý»­ñÇ Ï³Ù Ï۳ݭù»­ñÇ Ñ³­ ϳ¹­ñáõÃ­Û³Ý ë³Ñ­Ù³­ÝÁ: ²­é³­çÇÝÝ ³­ÝÇ­Ù³ëï Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ Ïáõ­ï³­ ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ³ß­Ë³ñÑÝ ¿, áñ ³Ý­óá­ÕÇÏ ¿. ³Ûë­ï»Õ Ëñ³­ïÇ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÇ Ù»ç ³éÝ­íáõÙ ¿ ݳ¨ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ÑÝã»­ÕáõíÛáõ­ÝÁ` áõÕÕ­í³Í ó­Ã³­ñ³­

Ï³Ý ÉÍÇ ¹»Ù.

Äá­Õá­í»­óÇ ß³ï ÙÇ µ³­ñÇ` Àé­½³Ï ³­ñÇ ½ÇÝù ó­Ã³­ñÇ. …²ÛÝ µ³­½³­ÛÇÝ »Ù ÝÙ³­ÝÇ, àñ ÷áùñ áñ­ëÇ áã ѳ­õ³­ÝÇ: λݭ볷­ñ³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ áõ­Ý»­óáÕ ³Ûë ÷³ë­ïÁ ³­í»­ÉÇ ³½­¹»­óÇÏ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ËáÑÝ áõ Ëñ³­ïÁ ٳѭí³Ý ³­Ù»­Ý³­Ï³­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý ¨ ÙÛáõë ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ µá­Éáñ Ù³ñ¹­Ï³Ýó ѳ­í³­ë³­ñáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ, áñ` §¼ÇÝã ÍÝ»³É Ï³Û Ù»­é³­ÝÇ, /Ù³ÑÝ ³­Ù»­ÝÇÝ Ñ³õ­ë³ñ Ïáõ ·³Û¦, ݳ ãÇ Ëݳ­ÛáõÙ áã ó­·³­íá­ñÇÝ áõ Ç߭˳­ÝÇÝ, áã ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇÝ, áã Ùáõ­ñ³­óÇ­ ÏÇÝ, áã Í»­ñÇÝ áõ »­ñ»­Ë³­ÛÇÝ, ¨ µá­Éá­ñÇó ѳ­í³­ë³ñ ÷á­ßÇ áõ áë­Ïáñ ¿ ÙÝáõÙ ÙdzÛÝ: ê³ Ëñ³­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ¿, áñ §üñÇÏÝ Ñ³Ý­ó»Õ å³ñ½ ¿ Ëû­ë»É, /áñ ³­Ù»­Ý³ÛÝ Ù³ñ¹ Ç­Ù³­Ý³Û¦: àõ­ñ»ÙÝ` å»ïù ¿ ɳí ùÝÝ»É ³Ûë Ï۳ݭùÁ, §áñ µ³­Å³­Ý»Ýù ½É³õÝ Ç í³­ï¿Ý¦:гë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ Ëñ³­ïÁ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÇ Ù»ç ѳ­×³Ë ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ËݹÇñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: §ì³ëÝ Ñá­·áõ¦ ï³­ÕáõÙ Ïá­ñáõëï­Ý»­ñÇ áõ Ù»­Õ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý í³ËÝ ¿ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Çß­ËáõÙ ùݳ­ñ³­Ï³Ý Ñ»­ñá­ëÇ Ù»ç: ºí »­Ã» Ù³ñ­¹áõó ɳ­íÇ ëå³­ë»­ÉÇù ãáõ­ÝÇ, ·á­Ý» ³é ²ë­ïí³Í ѳ­ í³ïÝ ¿ Ñáõ­ë³¹­ñáõÙ Ýñ³Ý. Îáõ ¹á­Õ³Ù ½ÇÝã áõéÝ Ç ù³­ÙáõÝ. ¸ñÇ ½ÇÙ áñ­¹ÇÝ ·ñ³õ,

àõë­ïÇ ×áõ­Õ³å ·Ý³­ÉáõÝ, Øǭÿ ó­·³­õáñÝ »ñÏ­ÝÇó` ܳ µ»­ñ¿ ½ÇÙ áñ­¹ÇÝ Ç ïáõÝ: ÆëÏ §î³Õ Ñá­·»­ß³Ñ¦-Ç Ù»ç ÏñÏÇÝ Ù³Ñ­í³Ý ѳ­í³­ë³­ñ³­¹³­ïáõí Û³Ý Ëñ³­ï³­ïáõ áõÅÝ ¿, ³ÛÝ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõ­ÙÁ, û áã ÙÇ Ñ³­ñáõëï Çñ Ñ»ï á­ãÇÝã ãÇ ï³­ÝáõÙ ³ÛÝ ³ß­Ë³ñÑ, ¨ Ýñ³ ¹³­ï³­ÍÁ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇÝ ¿ ÙÝáõÙ. Æë­ÏÇ ï»­ë»±É­»ë ϳ٠Éë»É, ÆÝã Ù»­Í³­ïáõÝ Ù³ñ¹ ¿ Ù»­é»É, Æë­ÏÇ ¹»­Ï³Ý Çñ Ñ»ï ï³­ñ»É: ÆÝùÝ Åá­Õá­í»É, õ` ³ÛÉù »Ý Ï»­ñ»É: Êñ³­ïÁ ѳ­×³Ë á­ñá­ß³­Ïdz­ÝáõÙ ¿ ÇÝã-ÇÝã Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³­ñ³ï­Ý»­ñÇ óáõ­ó³¹­ñáõ­Ùáí, ÇÝã­åÇ­ëÇÝ, ³­ë»Ýù, ßÝáõíÛáõÝÝ áõ ѳñ­µ»­óá­ÕáõíÛáõÝÝ »Ý: §ì³ëÝ »­ñÇ­ï³­ë³ñ­¹Ç ßÝáõ­Ã»³Ý ¨ ³ñ­µ»­óá­Õ³ó¦ ï³­ÕáõÙ å³­ ѳݭçáõÙ ¿ ³ñ­¹³ñ ÉÇ­Ý»É, ²­í»­ï³­ñ³­ÝÇÝ Éë»É ¨ áã û µ»­ñ³­ÝÁ §åÕÍ»É ³Õ­ï»­ÕǦ áõ­ï»­ÉÇ­ùáí, ϳ٠ٻç­ùÁ åݹ»É åáéÝ­Ïáõí۳ٵ ˳é­Ý³Ï­í»­ Éáõ ѳ­Ù³ñ, û ã¿` §ëï³­Ùáù¹ ³ñ­Ó³Ï »ë ½áõ­·»É¦, ¨ Ù³ñ­ÙÇݹ ÙdzÛÝ ·Ç­ÝÇÝ ¿ Ñ»ßï å³­ÑáõÙ. ÞñÃáõÝ­ùÁ¹ ÍáõË ¿ Åá­Õá­í»É, å³·­ßá­ï¿Çñ Ñ»ï ³­Ù»­ÝáÛ, ¼É»­½áõ¹ ÙÁ­Ë»É »ë ã³ñ áõ ëáõï, ã»ë Ó³ÝÓ­ñ³­Ý³Û ÛÇ­ßáó ï³­ÉáÛ, ´³­½áõ­ÏÁ¹ ѳëï ¿ ¨ Û³Õ­ÃáÕ í³­ëÁÝ Ïéá­õáÛ ¨ Í»­Í»­ÉáÛ, ØÇïù¹ áõ Ñ᭷ǹ ¿ ˳­õ³­ñ»É Ç Û³ß­Ë³ñ­ÑÇ ëáõï µ³­Ý»­ñáÛ: ²Û¹­åÇ­ëÇ Ï³ñ­×³­ÙÇï »­ñÇ­ï³­ë³ñ­¹Á, Ù³ñ¹Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, áõ­ Ý»­ó³­ÍÁ ÝÙ³Ý §ëáõï µ³­Ý»­ñǦ íñ³ ÙëË»­Éáí, ½É³­ÝáõÙ ¿ ãÝãÇÝ µ³­ñÇ ·áñÍ ³­Ý»É. §²Õ­ù³­ïÁÝ ·³Ûñ Ù»ñÏ áõ ù³Õ­ó³Í, ãÁ ï³Ûñ µ³­ÅÇÝ Çë­ ÏÇ Ñá­·áõ¦: §Êñ³ï á­·»­ß³Ñ ¨ åÇ­ï³­ÝǦ-Ç Ù»ç ¨ë ­µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ Çñ ëñïÇÝ Ïáã ¿ ³­ÝáõÙ í³­ïÇÝ ãÉë»É, ã³­ñÇÝ ï»Õ ãï³É, §Øïûù¹ Ç­Ù³­óÇñ ³­Õ¿Ï ¨ ùÁÝ­Ý¿, ïÁË­Ù³ñ ÙÇ Ï»­Ý³É, //¼áõ­ï»ÉÝ áõ ËÁ­Ù»ÉÝ ³­ï¿, ³­Õû­ÃÇó Ç ½³ï ÙÇ Ï»­Ý³É¦: âå»ïù ¿ Ùá­é³­Ý³É, áñ §ÏáõÅ áõ ÏÃ˳ۦ ëÇ­ñá­ÕÇ §áñ­¹ÇùÝ Û¿­·áõó Ùáõ­ñ³Ý¦, ¨ û` §àí ³Õ­ù³­ï³ó µ³­ÅÇÝ ãÇ ï³Û¦, ݳ ³Û¹ µ³­ÅÇ­ÝÁ áñ­¹»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ Ïå³­ÑÇ: ØÇßï å»ïù ¿ §Ø³ñ­ÙÇÝ ëÁñ­ïÇÝ ÉÇ­ÝÇ Í³­é³Û¦ Ñá­·áõ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ, û ã¿ ²ëï­Íá »­ñ³Ë­ïÇ­ùÁ ÏÙ᭠鳭ݳÝù, á­ñáí ݳ ³­Ù»Ý µ³­ñÇù Ù»½ ¿ ïí»É, áñ­å»ë­½Ç Ç­Ù³ëï­Ý³­Ý³Ýù ¨ ѳë­Ï³­Ý³Ýù, áñ §ÙáõÉùÝ áõ ѳ­½Ç­Ý³Û¦ ³Ý­óá­ÕÇÏ »­ñ³½ »Ý.

´»­ñ»É åÇ­ïÇ Ë»ÉùÝ Ç í»­ñ³Û. ÐÇÝ· ½·³­Û³­ñ³Ýùë, áñ ³é Ù»½ ϳÛ, âáñë µÝáõ­ÃÇõÝë` áñ Ç­Ù³­Ý³Û. º­ÕáõÏ Ýá­ñ³, áñ áã ½ÁÕ­ç³Û: ø³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý Ùá­ïÇí­Ý»­ñÁ. ²Ûë Ùá­ïÇí­Ý»­ñÇ Ñ³ñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»ñ, ÇÝã­å»ë Ýϳ­ï»­óÇÝù, üñÇ­ÏÁ ϳ­ï³­ñáõÙ ¿ ݳ¨ Ëñ³­ïÇ Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ Ù»ç: ø³­Õ³­ù³­Ï³­ÝÁ ÑÇ٭ݳ­Ï³­Ýáõ٠ϳå­íáõÙ ¿ ó­Ã³ñ-ÙáÝ­Õá­É³­Ï³Ý ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ¨ 13-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ¹ñ³ µ»­ñ³Í ûñ­Ñ³­ëÇ Ñ»ï, Ý»­ñ³­éáõ٠ݳ¨ Ý»ñ­ùÇÝ Ç߭˳­Ý³­íáñ­Ý»­ñÇ ³­Ýû­ñǭݳ­Ï³Ý ù³Û­É»­ñÇ ³Ý¹­ñ³­¹³ñÓ­Ý»ñ: §ì³ëÝ ³Ý­Ùdz­µ³­Ýáõ­Ã»³Ý ùñÇë­ïá­Ý¿Çó¦ ï³­Õáõ٠ݳ å³ñ­½á­ñáß Áݹ·­ÍáõÙ ¿. ²­Ù¿ÝùÝ ³­ïáÕù »Ý ÙÇ­Ù»³Ýó, ì³ëÝ ³ÛÝ û­ï³ñù ½Ù»½ Ïá­Ë»Ý. ¶¿Ù ùñÇë­ïá­Ý»³Ûù Ù»Í Ù»Õù áõ­Ý»Ý, àñ ѳÝó Û»ñ­Ï³ñ ¹³ñ (ï³Ý­ç³Ýù) Ïáõ ù³­ß»Ý: ²Ûë ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ³ñë­ïáõÃ­Û³Ý ³Ý­óá­ÕÇ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­å»­Éáí ݳ¨ ù³­ Õ³­ù³­Ï³Ý ³­Ý³­å³­Ñá­íáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ¨ Ëñ³­ïÇ Ù»ç ¨ë ­ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí, û Çñ §Åá­Õá­í³Í¦ ß³ï µ³­ñÇù­Ý»ñ ó­Ã³ñÝ ¿ ï³­ñ»É` §Àݹ­¹¿Ù ý³­É³­ ùÇÝ ¨ í³ëÝ µ³Õ­¹Ç¦ ѳÛï­ÝÇ ï³­ÕáõÙ üñÇÏÝ ³­í»­ÉÇ ¿ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ: Ü³Ë ¹Å·á­ÑáõÙ ¿, áñ ׳­Ï³­ï³·­ñÇ §ã³ñ­ËÁ¦ í³­ïÇ ïáõ­ÝÁ áë­Ïáí ¿ Í»­÷áõÙ, ÇëÏ É³­íÇÝ íï³­ñáõÙ ¿ »ñÏ­ ñÇó, Ëá­½³­ñ³Í ã³ñ­Å»­óá­ÕÇÝ Ódz­íáñ ¿ ½áõ­·áõÙ, ÇëÏ ×ßÙ³­ñÇï Ù³ñ¹­ ϳÝó ïáõ­ÝÁ ³­é³Ýó µ³­ÑÇ ù³Ý­¹»É ï³­ÉÇë, ³Ý­·»ï­Ý»­ñÇÝ ³­å³­Ñá­íáõÙ ¿, Ç­Ù³ë­ïáõÝ­Ý»­ñÇÝ ë³ñ áõ Óáñ ·óáõÙ: г­í»ñ­Å³­Ï³Ý áõ ¹³éÝ ³Ûë ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ͳͭÏáõÛ­ÃÇ ï³Ï ѳ­í³­ë³­ñ³­ å»ë áõ­Ý»Ý ÇÝã­å»ë ëá­ódz­É³­Ï³Ý, ³ÛÝ­å»ë ¿É ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý Ç­Ù³ëï­ Ý»ñ: ºí ¹³ ³ÏݭѳÛï ¿ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç. ×DZßï­¿, û± ë˳É, áñ ׳­Ï³­ï³­·Ç­ñÁ ³Û­ëûñ áõÙ ëÇ­ñáõÙ ¨ áë­Ï» ³­Ãá­éÇÝ ¿ ¹ÝáõÙ, í³­ÕÁ §ÙáË­ñ³­õáñ¦ Ñá­ÕÇÝ ¿ ѳ­í³­ë³­ñ»ó­ÝáõÙ: ÆëÏ ³Ûë Ëá­Ñ³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³­ Ýáõñ ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ÏïñáõÏ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ÁÙ­µáë­ ï³­óáõ­ÙÁ. ÐÇ­ÙÇÏ ¹Á­Å³­ñ»ó µ³­Ý»ñë, áñ ó­Ã³ñÝ »­Õ³í ó­·³­õáñ, ¼Áñ­Ï»ó ½³­Ù»­Ý³ÛÝ ³ß­Ë³ñ­ÑÁë ¨ ·á­Õ»ñÝ »­¹Çñ Ù»­Í³­õáñ: ´á­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý ³½­·³­ÛÇÝ-ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ÑÝã»­ÕáõÃ­Û³Ý ³éáõ­Ùáí áñ¨¿ µ³Ý ãÇ Ù»ÕÙ­íáõÙ,»ñµ ý³­É³ù-׳­Ï³­ï³­·Ç­ñÁ Ç­ñ»Ý §Íáõé

¹³­ï³­õáñ¦ ѳ­Ù³­ñáÕ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇÝ §³Ý­·¿ï ѳɨáñ¦ ¿ Ïá­ãáõÙ ¨ µ³­ó³ï­ñáõÙ, áñ ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇ ïÝû­ñÇ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳå­íáõÙ ¿ ²­ñ³ñ­ãÇ Ñ»ï, ÇëÏ ÇÝ­ùÁ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ ϳ­ï³­ñáÕ ¿: ø³­Õ³­ù³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÁ ³­í»­ÉÇ á­ñá­ß³­Ïdz­ÝáõÙ ¿ §ì³ëÝ ²ñ­ÕáõÝ Õ³­ÝÇÝ ¨ ´áõ­Õ³­ÛÇݦ ͳ­í³­ÉáõÝ ï³­ÕÇ Ù»ç: ²Ûë­ï»Õ ¨ë ­ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ýϳ­ï»­ÉÇ ëá­ódz­É³­Ï³Ý »­ñ³Ý­·Á µ³­ñá­Û³­ Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÇ ¿ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ: г­Û»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ µ³­ñ»­Ñ³× Áݭϳɭí³Í ÙáÝ­ÕáÉ ²ñ­ÕáõÝ Ë³­ÝÇ ¹»Ù Ýñ³ ÇëÏ Ñá­í³­Ý³­íá­ñ³Í ½á­ñ³­ å»­ï»­ñÇó Ù»­ÏÇ` ´áõ­Õ³­ÛÇ ³åë­ï³Ù­µáõíÛáõ­ÝÁ ÇÝù­ÝÇÝ Ý³¨ µ³­ñá­Û³­ Ï³Ý Ç­Ù³ëï áõ­ÝÇ, ÇÝ­ãÁ Ñáõ­ßáõÙ ¿ ï³­ÕÇ ëÏǽ­µÁ` §´áõ­Õ³, ¹áõ á±Ýó ­Ï³­ÙÇñ ݻݭ·»É, //²ë­ïá­õ³­Í³­¹Çñ ó­·³­õá­ñÇݦ, Ýñ³Ý, áí §½ù»½ Ç í»ñ ù³­ß»ó¦, ¨ Ùá­é³­ó³ñ, áñ §àí ³Ý­Ù»­Õ³ó Ñáñ Ïáõ ÷á­ñ¿, //ÆÝùÝ ³Ý­Ï³­ÝÇ Ç Ù¿ç ·µÇݦ: »­å»ï µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõÃ­Û³Ý ÑÇÙ­ùáõÙ Ç­ñ³­Ï³Ý ÷³ëï ¿, µ³Ûó ãÇ Ï³ñ¨áñ­íáõÙ ¹»å­ùÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ³ÛÉ ùݳ­ñ³­Ï³Ý Ëá­ ÑÇ Ù»ç Çß­ËáõÙ ¿ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ, á­ñÁ Ç í»ñ­çá ѳݭ·áõÙ ¿ ÏáÝÏ­ñ»ï ³½­·³­ÛÇÝ Ñá·­ëÇÝ: ´áõ­Õ³­ÛÇ Ñ³ñ­Ï³­Ñ³Ý­Ý»­ ñÁ (§Ù³­ë³ë­ãÇù¦) г­Ûáó ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ó­É³­ÝÇ áõ ³­í»­ñÇ »Ý »Ý­Ã³ñ­Ï»É, ÝáõÛ­ÝÇëÏ å³ñ­Í»­ÝáõÙ »Ý, áñ ³Û­ñÇ­Ý»­ñÇÝ áõ áñ­µ»­ñÇÝ »Ý ½ñÏáõÙ, á­ãÇÝã ¨ áã á­ùÇ ã»Ý Ëݳ­ÛáõÙ: Üñ³Ýù ³ñ­Å³­ÝÇ »Ý ³­Ù»­Ý³­¹³­Å³Ý å³ï­ÅÇ` Ù»½ ѳëó­ñ³Í ûñ­Ñ³­ëÇ Ñ³­Ù³ñ. ¶»Ù ãÇ Ùݳó É»é­Ý»ñ áõ ¹³ßïù, àñ Ù³­ë³ë­ãÇùÝ ãÏá­Ë»­óÇÝ… øÁ³ëÝ ï³­ñÇ ¹³ñ ù³­ß»­ó³ù, àñ ѳ­É»­ó³õ áëÏñ áõ Ùáñ­ÃÇ: ÈáÏ ßÁÝ­ã³­õáñ »Ýù Ùݳ­ó»É, Ê»Éù, ½·³­Û³­ñ³Ýù Ç Ù»½ ã»ñ¨ÇÝ: Üß³­Ý³­íáñ §¶³Ý­·³ï¦-áõÙ ³ñ­¹»Ý ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý íǭ׳­ÏÇ Áݹ­ ѳݭñ³­óáõ­ÙÁ ¨ µá­Õá­ùÁ ï³ñ­Å³­Ù³­Ý³Ï­Û³ ¨ ѳ­Ù³­ï³­ñ³­Í³­Ï³Ý µá­ í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ÝáõÙ` ѳë­Ý»­Éáí ݳ¨ »ñϭݳ­ÛÇÝ ³ñ­¹³­ñáõÃ­Û³Ý á­Éáñï­Ý»ñ: º­Ã» µá­Éáñ Ù³ñ­¹ÇÏ ÝáõÛÝ ²­¹³­ÙÇó áõ º­í³­ÛÇó »Ý ÍÝí»É, ³­å³ ÇÝ­ãá±õ­ »Ý ³­ïáõÙ Ç­ñ³ñ, ÏéíáõÙ, Ïá­ïá­ñáõÙ ÙÇÙ­Û³Ýó: ²ëï­í³Í ÇÝ­ãá±õ­ ¿ Ù»ñ »ñ­ÏÇ­ñÁ §Ø³Ñ­Ù¿­ïÇݦ áõ 볭ﳭݳ­ÛÇÝ Ñ³ÝÓ­Ý»É, Ù»½ ˳­ ã»É ³Ûë »ñÏ­ñÇ íñ³. àñ­ù³±Ý ­ù³­Ï»Ý »­Ï»­Õ»­óÇ,

ø³­ÝDZ ßÇ­Ý»Ý åÇÕÍ Ù½ÏÇíݻñ,

àñ­ù³±Ý ­ï³Ý­ç»Ý ½Ù»½ ۳߭˳ñ­ÑÇ, ºõ Ï»­Õ»­ù»Ý ½Ï»³Ýë Ù»ñ Û³Ûï­ÝÇ:

⿱ áñ Ù»Ýù ¿É Ù³ñ­ÙÇÝ »Ýù ¨ áã û åÕÝÓ» ³ñ­Ó³Ý, »­Õ»·Ý ϳ٠Ëáï ã»Ýù, áñ Ïñ³­ÏÇ ïí³Í ˳ݭӻÝ: àñ­ù³Ý ¿É ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ ¹³ ²ëï­ Íá µ³ñ­ÏáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ÛáõÝù ¿ ¨ å³­ïÇÅ Ù»ñ ·áñ­Í³Í Ù»Õ­ù»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, µ³Ûó` ²ñ¹ »­Ã¿ ã»Ýù ÇÝã åÇ­ï³­ÝÇ, ºõ ϳ٠ãáõ­ÝÇÝù ·áñÍ ÇÝã µ³­ñÇ, …ܳ ¹áõ çÁÝ­ç¿ ½Ù»½ Ù¿Ï Ñ»­ïÇ, àñ ùá µ³­ñÇ ëÇñ­ïÁ¹ ѳݷ­ãÇ: ²Ûë Ù³ñ­ï³­Ï³Ý ·³Ý­·³­ïÁ ³Ýó­ÝáõÙ ¿ Ý»­Õ³­ó³­ÍáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù»­Ù³­ ï³­µ³ñ ˳­Õ³Õ Ñá­·»­íǭ׳­ÏÇ, ù³­ÝÇ áñ Ç í»ñ­çá ÷ñÏáõÃ­Û³Ý »ÉùÝ ¿É åÇ­ïÇ ³Ý­ë³É ¨ ÑÇ٭ݳ­íá­ñ»É ²­ñ³ñ­ãÇ µ³­ñÇ Ï³Ù­ùáí: êá­ódz­É³­Ï³Ý Ùá­ïÇ­íÁ ¨ë ­Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ á­ñá­ß³­ÏÇáõÃ­Û³Ý ÝáõÛÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõí۳ٵ: ¸»é¨ë­ Çñ Ëá­ÑÇ áõ Ëñ³­ïÇ Ù»ç üñÇ­ÏÁ, ÇÝã­å»ë ï»­ë³Ýù, ѳ­×³Ë ¿ñ »É­ÝáõÙ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ÑÇ­ ÙáõÝù­Ý»­ñÇó` óáõÛó ï³­Éáõ ѳ­Ù³ñ, áñ ÇÝã­ù³Ý ¿É ß³­ÑÇ áõ ѳñë­ïáõí Û³Ý Ñ»ï¨Çó ÁÝÏ­Ý»Ýù (§´áõéÝ »Ù ³­Í»É »ë ³ß­Ë³ñ­ÑÇ, //àñ Ïáõ í³­½»Ù Ñ»ï ß³ï ß³­ÑǦ), ãåÇ­ïÇ Ùá­é³­Ý³Ýù, áñ áã ÙÇ §Ù»­Í³­ïáõݦ Ù»é­Ý»­ ÉÇë Çñ Ñ»ï á­ãÇÝã ãÇ ï³­ÝáõÙ, áõë­ïÇ å»ïù ¿ ³ñ­¹³ñ ³å­ñ»É ¨ Ñá­·áõ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ Ùï³­Í»É: Êá­ÑÇ, Ëñ³­ïÇ ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ѳñ­ó³¹­ ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ ¿ ϳ­éáõó­í³Í §Æ í»­ñ³Û »Õ­µ³Û­ñ³ë­å³­ ÝÇݦ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛ­óÁ: ØáõïùÝ ³ÏݭѳÛï Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ ÝÇ ÏÝÇù áõ­ÝÇ. ¸³ñ­å³ë ÙÇ Ï³Ûñ ØÁë­ñ³Û »ñ­ÏÇñÝ, àñ Çñ ÝÁ­Ù³Ý Çë­ÏÇ ãÇ Ï³Ûñ, ºñ­Ïáõ »Õ­µ³Ûñ Ç ÑáÝ Ï³­ÛÇÝ` Æ Ù¿Ï Ñû­ñ¿, Ùû­ñ¿ »Õ­µ³Ûñ: Æñ ÝÙ³­ÝÁ ãáõ­Ý»­óáÕ ¹³ñ­å³ë-峭ɳ­ïÇ ï»­ñ»­ñÁ ѳ­ñ³­½³ï »Õ­µ³Ûñ­Ý»ñ ¿ÇÝ, µ³Ûó ³Ý­·³Ù ³­Ù»­Ý³­½áñ ³ñ­Ûáõ­Ý³Ï­ó³­Ï³Ý ϳ­åÁ »ñ­µ»ÙÝ Ý³­Ñ³Ý­çáõÙ ¿ áë­Ïáõ ˳­Ã³­ñÇã áõ­ÅÇ ¹»Ù, áñ ³Ýµ­Ý³­Ï³Ý ¿ ¨ áã µ³­Ý³­Ï³Ý: ØÇ ³Ý­·³Ù áë­Ï»­å³ï µ³Õ­ÝÇ­ùáõÙ, áõñ í³ñ­¹³­çáõñ ¿ñ Ñá­ ëáõÙ, »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, ³Û¹ áë­Ïáõó áõ Ýñ³ Ñ»ï ϳå­í³Í §³Ý­ó³­ õáñ ÙÉùÇó¦ Ïáõ­ñ³­ó³Í, á­ñá­ßáõÙ ¿ ëå³­Ý»É ÙÛáõ­ëÇÝ` íëï³Ñ, áñ ѳñÁë­ ïáõíÛáõÝÝ ³­í»­ÉÇ É³í ¿, §ù³Ý ½ù»½ ѳ­ñÇõñ ѳ­½³ñ »Õ­µ³Ûñ¦: гݭ ϳñÍ É»­½áõ ¿ ³é­ÝáõÙ å³­ïÇ ³Õ­Ûáõë­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ ¨ ÷áñ­ÓáõÙ ¹³ë ï³É. Ú¿±ñ ­Ïáõ Ùáñ­Ã»ë ½³Û¹ ùáõ »Õ­µ³Ûñ¹, ²Ûë ³Ý­ó³­õáñ ÙÁÉ­ùÇë ѳ­Ù³ñ:

êïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÑÇ­ß»ó­Ý»É, áñ ÇÝùÝ ¿É ÙÇ Å³­Ù³­Ý³Ï Ù»Í å³­ ñáÝ ¿ñ` §Ù¿Ï ѳ­½³ñ µ»ñ­¹Ç¦ ¨ §³Ý­Ñ³­ßÇõ ÓÇ áõ áã­Ë³­ñǦ ï»ñ, µ³Ûó Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá Ç­ñ»Ý ¿É µá­Éá­ñÇ ÝÙ³Ý ¹³­ï³ñÏ Ñá­ÕÇÝ Ñ³ÝÓ­Ý»­óÇÝ, Ñ»­ Õ»­ÕÁ Ñá­ÕÁ ùß»ó Íá­íÁ, ³­ÉÇ­ùÁ ¹áõñë Ý»­ï»ó, §ì³ñ­å»ï ÙÇ »­Ï³õ áõ ½Çë ¿³é, //î³­ñ³õ ëÇ­ñáõÝ Ï³­ñ³ë ßÇ­Ý»ó¦, ÙÇ ûñ Ïáïñ­í»ó, ³Õ­µ³­Ýá­óÁ Ý»­ï»­óÇÝ, ³Õ­µÇ Ñ»ï ³ñ­ïÁ ï³­ñ³Ý, áõñ §Ëá÷Ý Ç ¹áõñë Ó·»ó¦, ¨ ÙÇ í³ñ­å»ï ¿É ³Õ­Ûáõë ë³ñ­ù»ó: ²­í³Ý­¹³½­ñáõÛ­óÇ Ù»ç Ñá­ÕÇó ÍÝí³Í áõ ÏñÏÇÝ Ñá­Õ» ³Õ­Ûáõë ¹³ñ­Ó³Í Ù³ñ­¹áõ ³Ûë Ç­ñ³­Ï³Ý áõ ËáñÑñ­¹³Ýß³­ Ï³Ý ×³­Ý³­å³ñ­ÑÁ ϳ­ñáÕ ¿ Áݭϳɭí»É Çñ Ù»ç áõ­Ý»­ó³Í »Ý­Ã³­ï»ùë­ ï³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ïáõí۳ٵ ¨ë. Íáí-í³­Û»É­ùáí ¹»­åÇ ³­ñ³ï-³Õ­µ³­Ýáó ¨ Ëá÷-³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇó Ñ»­ïá` ϳ­éáõÛ­óÇ Ù³ë­ÝÇÏ: ²Ûë ïå³­íá­ñÇã áõ­ÕÇÝ áõ Ëáñ­Ñáõñ­¹Á, ³Ý­ßáõßï, åÇ­ïÇ Çñ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ ÃáÕ­Ý»ñ ¨ ëïÇ­å»ñ »Õ­µá­ñÁ` Ññ³­Å³ñ­í»É Ùï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÇó: §¶³Ý­·³ï µ³Ýù íÇ×­Ù³Ý Áݹ ³­Ù»­Ý³­½û­ñÇÝ ²ë­ïáõ­ÍáÛ¦ »ñ­ÏÁ, áñ üñÇ­ÏÇ µá­Éáñ í»­×»­ñÇ áõ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ³Ù­÷á­÷³­·ÇñÝ ¿, ëá­ódz­ ɳ­Ï³Ý ߻߭ﳹ­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³ë­ÝáõÙ ¿ Áݹ·ñ­ÏáõÝ ß³­é³­íÇÕ­Ý»­ñáí: ܳ­ ˳­å»ë ѳë­Ï³­Ý³­Éáí, áñ Çñ ·³Ý­·³ïÝ áõ í»­×Á ÏïñáõÏ »Ý ÉÇ­Ý»­Éáõ ¨ Áݹ·ñ­Ï»­Éáõ »Ý ß³ï á­Éáñï­Ý»ñ` üñÇ­ÏÁ, µÝ³­Ï³Ý ¿, áñ ëÏëáõÙ ¿ ²ëï­Íá` ³ñ­¹³ñ áõ á­Õáñ­Ù³Í ÉÇ­Ý»­Éáõ Áݹ·­Íáõ­Ùáí, á­ñÁ ÙdzÛÝ Ç­ñ³­íáõÝù ¿ ï³­ ÉÇë Ç­ñ»Ý` ·Ý³É ÝÙ³Ý Ñ³Ý¹·­Ýáõí۳Ý. ²ë­ïá­õ³Í ³ñ­¹³ñ ¨ ÛÇ­ñ³­õÇ, ºõ á­Õáñ­Ù³Í Û³­Ù¿­Ý³Û­ÝÇ, ²é ù»½ ѳݭ¹¿ë ·³Ù Ç í¿­×Ç, ¿ ¹áõ ÉÁ­ë»ë ùá ͳ­é³­ÛÇ: γë­Ï³ÍÝ ëÏëíáõÙ ¿ ²­¹³­ÙÇ áõ º­í³­ÛÇ ¹ñí³­·Çó, û ÇÝã­å»±ë­»Ý ÝáõÛÝ Ý³­Ë³­Ñá­ñÇó ÍÝí»É ï³ñ­µ»ñ ³ñ­ï³­ùÇÝ áõ ·áõÛÝ áõ­Ý»­óáÕ, ï³ñ­ µ»ñ É»­½áõ­Ý»­ñáí Ëá­ëáÕ ³Ûë­ù³Ý ß³ï ³½­·»ñ, á­ñáÝù ¹»é ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ãßݳ­ÙÇ »Ý Ç­ñ³ñ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ í»­ñá­ÑÇß­Û³É ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѳñ­ó³¹­ñáõÙ­ Ý»­ñÇó Ñ»­ïá ·³Ý­·³­ïÁ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿, ³Ûë­å»ë Ïáã­í³Í, µÝ³­Ï³Ý ³Ý­Ñ³­í³­ë³­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ñ­Åáõ­Ùáí, §àñ Ù¿ÏÝ ³å­ñÇ ï³ëÝ ï³­ñÇ, //Ø¿­ÏÁÝ Ñ³­ñÇõñ ³ÛÉ ³­õ»­ÉǦ, Ù»­ÏÇ ÙÇ­Ýáõ­×³ñ ½³­í³­ÏÁ Ù»é­ÝÇ, ÙÛáõ­ëÇ ï³­ëÁ »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÇó áã Ù»­ÏÇÝ á­ãÇÝã ãå³­ï³­ÑÇ: ²Ý­Ñ³­í³­ë³­ñáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇ ³Ûë Ù»ñ­Åáõ­ÙÁ Ç í»ñ­çá Ó»éù ¿ µ»­ñáõÙ ëá­ódz­É³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ ÏáõíÛáõÝ, ¨ üñÇ­ÏÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ïá­Õ»­ñÁ, ß³ï ³ÛÉ ³ñ­¹Ç³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­ óáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, ËݹñÇ áõ­ëáõ٭ݳï­í³­Ï³Ý áõ­ÅÁ å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý ÙÇßï.

Ø¿ÏÝ Ç å³­å³Ýó å³­ñá­Ýáñ­¹Ç, Ø¿ÏÝ Ç Ñ³­ñ³Ýó Ùáõ­ñáÕ ÉÇ­ÝÇ. Ø¿­ÏÇÝ Ñ³­½³ñ ÓÇ áõ çá­ñÇ, Ø¿­ÏÇÝ áã áõÉ ÙÇ, áã Ù³­ùÇ. Ø¿­ÏÇÝ Ñ³­½³ñ ¹»­Ï³Ý áë­ÏÇ,

Ø¿­ÏÇÝ áã ÷áÕ ÙÇ åÁÕÝ­ÓÇ…

Ø¿­ÏÇÝ Ñ³­ñ³­ÙÁÝ Û³­çá­ÕÇ, Ø¿­ÏÇÝ Ñ³­É³ÉÝ Ïá­ñáõ­ëÇ… Êáë­ùÇ ³Ûë­ù³Ý ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï áõ ÏïñáõÏ µÝáõÛ­ÃÁ Ù»Õ­Ù»­Éáõ ÷áñÓ ¿ ³ñ­íáõÙ` ËݹǭñÁ ݳ¨ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý á­Éáñï ï»­Õ³­÷á­Ë»­Éáí ¨ ²ëï­Íá ³ñ­¹³­ñ³­¹³­ïáõÃ­Û³Ý ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ Áݭϳ­É»­Éáõ ç³Ý­ùáí. ²ëï­ í³Í ³Ûë­ å»ë ¿ ³­ ñ»É, áñ Ù»ÍÝ áõ ÷áù­ ñÁ ׳­ ݳ㭠íDZ, µ³Ë­ ï³­ íá­ ñÁ ѳÛï­ÝÇ ÉÇ­ÝÇ, ÇëÏ §³Ý­µ³Õ­ïÇ É»­ÕÇÝ å³ï­éDZ¦: ´³Ûó ëáõñ, ³ÏݭѳÛï ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ãÇ Ù»ÕÙ­íáõÙ. »­Ã» ó­ ·³­íáñ ¿ ϳ٠³ñ­ùáõ­ÝÇ Ç߭˳Ý, µ³Ûó ãáõ­ÝÇ §ºõ áã ßÁ­ÝáñÑ Ëû­ë³­Ï³ñ­ ·Ç, //ܳÛ, ÃáÕ Ñ»­Õ»­ÕÁÝ Á½­Ý³ ï³­ÝÇ, //ø³­ñ¿ ϳñ­ÏáõïÝ ³ÛÉ ³­õ»­ÉǦ, ÇëÏ »­Ã» ßÝáñÑù áõ Ë»Éù áõ­ÝÇ, ³­å³ ÇÝ­ãá±õ­¿ ÉÇ­ÝáõÙ ³ÛÝ­å»ë, áñ` ¶³Û ¨ ϳݷ­ÝÇ Ïñïë»ñ ¹³­ëÇ, ²Ý­ßáõù, ³Ýß­ÝáñÑù ¨ ³Ý­Û³ñ­·Ç: ´³Õ­¹ÁÝ­õáñÝ ·³Û ×á×­ÏÁ­ï³­ÉÇ, ¶³Û ¨ ÝÁë­ïÇ Û³­õ³· µ³ñ­ÓÇ, ÈáõÍÝ Ç ÷á­ñÇÝ Ã¿ ßáõñç ³Ýó­ÝÇ, àã ½³­É»­Éáõ ÙÇ ãÇ ¹Çå­ÝÇ: ØÇßï ³ñ­¹Ç³­Ï³Ý ÑÝã»­ÕáõíÛáõÝ áõ­Ý»­óáÕ ³Ûë áõ­Å»Õ ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­ Ý»­ñÁ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ùï³­Íá­ÕÁ åÇ­ïÇ ³­í³ñ­ïÇ ²ëï­Íá ϳ٭ùÇ ³ñ­¹³­ ñ³­óÇáõÃ­Û³Ý áõ ѳ­í»ñ­ÅáõÃ­Û³Ý ß»ß­ï³¹­ñáõ­Ùáí ¨ Çñ ³­å³ß­Ë³­ñ³­ÉÇó Ù»­Õ³­Û³­Ï³­Ýáí. ºë ù»½ Ù»­Õ³Û »ñϭݳ­õá­ñÇ` éÝ ²ë­ïáõ­ÍáÛ ³­Õ»Õ, Ù»­ÍÇ. øá ¹³­ï³ë­ï³ÝÝ ¿ ÛÇ­ñ³­õÇ, î¿ñ, ùá ϳ­Ù³óÝ ¿ ³ß­Ë³ñÑë ÉÇ: ´³Ûó, ÙǨÝáõÛÝ ¿, Ù³ñ­¹Á ³ñŨá­ñ»É ¿ Ç­ñ»Ý ݳ¨ áñ­å»ë ëá­óÇáõÙ, ¨ ³ÏݭѳÛï ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý ³Ûë Áݭóó­ùÁ ½³ñ­·³ó­Ù³Ý µ³½­Ù³×­ÛáõÕ ÙÇ­ïáõÙ­Ý»ñ åÇ­ïÇ ¹ñë­¨á­ñÇ ÙÇÝ㨠Ýáñ áõ Ýá­ñ³­·áõÛÝ ·ñ³­Ï³­ ÝáõíÛáõÝ:

Îàê­î²Ü­¸ÆÜ ºð¼Ü­Î²­òÆ Î۳ݭùÁ ¨ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ. ¶ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»­ñáë ѳë­ï³ï­íáÕ Ù³ñ­ ¹Á ÇÝù­Ý³­×³­Ý³ã­Ù³Ý áõ ÇÝù­Ý³­µ³­ó³­Ñ³Ûï­Ù³Ý ¿ ·ÝáõÙ ëÇ­ñá ¨ µÝáõí Û³Ý, ¹ñ³Ýó ϳ­åÇ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñáí ¨ë: Ð³Û ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³­é³­çÇÝ ëÇ­ñ»ñ­·³­ÏÁ Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ ¿, áõÙ ÍÝáõÝ¹Ý áõ ·áñ­Íáõ­Ý»áõí Ûáõ­ÝÁ ϳå­íáõÙ ¿ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï í»­ñ»Éù ³å­ñáÕ ÙÇ ù³­Õ³­ùÇ Ñ»ï: 13ñ¹ ­¹³­ñÇ ºñ½Ý­Ï³Ý, ãݳ­Û³Í Ñ³Û å»­ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ï³­Ï³Ý ÏáñëïÇÝ, ÙáÝ­Õá­É³­Ï³Ý ³ñ­ß³­í³Ýù­Ý»­ñÇÝ ¨ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ ïÝï»­ ë³­Ï³Ý ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñÇÝ, ¹³ñ­Ó»É ¿ñ ³ñ­Ñ»ë­ï³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ¨ ³é¨ïñÇ Ëá­ßáñ Ï»Ýï­ñáÝ, ³å­ñáõÙ ¿ñ ݳ¨ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³ß­ËáõÛÅ ÏÛ³Ýù: ²Û¹ ï»­Õ³­ß³ñ­Å»­ñÇ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ³ñ­Ó³­·³ÝùÝ »Ý »­Õ»É »ñ­Ïáõ Ýß³­Ý³­íáñ ¹»Ù­ù»ñ` Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë (äÉáõ½) ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ ¨ Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ: ²­é³­çÇ­ÝÁ ѳÛï­ÝÇ ·Çï­Ý³­Ï³Ý ¿ñ` Ç­Ù³ë­ï³­ë»ñ, ïÇ»­½»­ñ³­·»ï, Ù³­ï»­ ݳ­·Çñ, ٳݭϳ­í³ñÅ áõ ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ·áñ­ÍÇã, ·ñ»É ¿ ݳ¨ Ëá­Ñ³­Ï³Ý µÝáõÛ­ÃÇ ï³­Õ»ñ áõ ѳۭñ»Ý­Ý»ñ: ºñ½Ý­Ï³­ÛÇ ³ñ­Ñ»ë­ï³­ íá­ñ³­Ï³Ý ͳխÏáõÝ Ñ³Ù­ù³­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳ­Ù³ËÙµ­íáõÙ »Ý Áëï ×Ûáõ­ Õ»­ñÇ, ¨ 1280 Ã. ëï»ÕÍ­íáõÙ »Ý §»Õ­µ³Û­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ¦, á­ñáÝù ϳ½­ÙáõÙ »Ý Ç­ñ»Ýó ϳ­Ýá­Ý³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ` §ê³Ñ­Ù³Ý ¨ ϳ­ÝáÝù¦: ¸ñ³ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ëÝ ¿ñ, áñÝ ³ÛÝ Ñ³ë­ó»³·­ñáõÙ ¿ñ §ïÕ³­Û³­Ñ³­ ë³Ï ٳݭϳÝó ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó¦: ²Ï­ïÇí ¹»­ñ³­Ï³­ï³­ñáõÙ ¿ áõ­Ý»­ó»É ݳ¨ Îáë­ï³Ý­¹Ç­ÝÁ, á­ñÇ Ï۳ݭùáõÙ, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, §»Õ­µ³Û­ñáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ¦ ϳñ¨áñ ¹»ñ »Ý ˳­Õ³­ó»É: §ê³Ñ­Ù³Ý ¨ ϳ­ÝáÝù¦-Á Ñ³ë­ ï³­ïáõÙ-ϳ­Ýá­Ý³­íá­ñáõÙ ¿ñ áã ÙdzÛÝ ³ñ­Ñ»ë­ï³­íáñ­Ý»­ñÇ ëá­ódz­É³­ Ï³Ý å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñÁ, Ùdzë­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûɨ ÑÇÙù ¿ñ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ß³ñ­ÅáõÙ­Ý»­ñÇ, ѳ­í³­Ý³­µ³ñ áõ­Ý»ñ ݳ¨ û­ï³­ñÇ ¹»Ù ѳ­Ù³ËÙµ­Ù³Ý ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý »Ý­Ã³­ï»ùë­ï»ñ (»ñ­·»­ñáõÙ ¨ë ­ÑÇß­íáÕ §Ù³Ý­ÏáõÝù¦, §ÃáõË Ù³­ÝáõϦ ѳë­ó»³­ï»­ñ»­ñÁ ³­½³­ï³·­ñáõÃ­Û³Ý ½ÇÝ­íá­ñÇ Ï»ñ­å³­ ñ³­ÛÇÝ ÏñáÕ­Ý»ñ »Ý ): Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óáõ Ù³­ëÇÝ ¨ë ­Ï»Ý­ë³·­ñ³­Ï³Ý ß³ï ëáõÕ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ áõ­Ý»Ýù, ÇÝã-áñ µ³­Ý»ñ ù³­ÕáõÙ »Ýù Çñ ï³­Õ»­ñÇó: ²å­ñ»É ¨ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í»É ¿ 13-ñ¹ ­¹³­ñÇ »ñÏ­ñáñ¹ Ï»­ëÇó ÙÇÝ㨠14-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³­é³­çÇÝ ï³ë­Ý³Ù­Û³Ï­Ý»­ñÁ: ÌÝí»É ¿ 1250-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ ñÇÝ, Ø»Í Ð³Û­ùÇ º­Ï»Õ­Û³ó ·³­í³­éáõÙ,ѳ­í³­Ý³­µ³ñ Ñ»Ýó ºñ½Ý­Ï³­ÛáõÙ, áñ­ï»Õ ³Ý­ó»É ¿ Ýñ³ ³Ù­µáÕç Ï۳ݭùÁ: س­ÝáõÏ Ñ³­ë³­ÏÇó áõ­Õ³ñÏ­í»É ¿ í³Ýù, áõ­ëáõ٭ݳ­éáõÃ­Û³Ý ³­é³­çÇÝ ßñç³ÝÝ ³Ýó ¿ Ï³ó­ñ»É ºñ½Ý­Ï³­ÛÇó

áã Ñ»­éáõ ·ïÝíáÕ îÇ­ñ³­ß»­ÝÇ Ù»­Ý³ë­ï³­ÝáõÙ, á­ñÁ ѳÛï­ÝÇ ¹åñ³­ïáõÝ áõ­Ý»ñ: Ðëï³Ï 㿠ݳ¨ Îáë­ï³Ý­¹Ç­ÝÇ Ïñá­Ý³­íáñ ÉÇ­Ý»­Éáõ ѳݭ·³­Ù³Ý­ ùÁ: г­í³­Ý³­µ³ñ ݳ Ýå³­ï³Ï ¿ áõ­Ý»­ó»É í³­Ý³­Ï³Ý ¹³é­Ý³­Éáõ, áõ­ ë³­Ý»É ¨ á­ñáß Å³­Ù³­Ý³Ï Ùݳ­ó»É ¿ í³Ý­ùáõÙ: ´³Ûó ß³ï µ³Ý ÷áË­í»É ¿ ºñ½Ý­Ï³­ÛÇ ³ñ­Ñ»ë­ï³­íá­ñ³­Ï³Ý §»Õ­µ³Û­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñǦ Ñ»ï ϳå­í»­ Éáõó Ñ»­ïá: ÈÇ­Ý»­Éáí ³Ï­ïÇí ϳ½­Ù³­Ï»ñ­åÇã­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ` Îáë­ï³Ý­¹Ç­ÝÁ ݳ¨ Ýñ³Ýó Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ å³­Ñ³Ý­çÇ Ï³­ï³­ñáÕ­Ý»­ñÇó ¿ñ: ºñ½Ý­Ï³Ý ³ñ¨Ùáõï­ùÇ áõ ³ñ¨»É­ùÇ Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï³­å»­ñÇ ×³­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ ÏñáõÙ ¿ ¹ñ³Ýó ³½­¹»­óáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝó »ñ­·»­ñáõÙ ½·³­ÉÇ ï»Õ áõ­Ý»ñ ëÇ­ ñ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ù³­Õ³­ù³­ÛÇÝ ³ñ­Ñ»ë­ï³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ µÝ³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ϳ­ñáÕ ¿ñ ³Û¹­åÇ­ëÇ »ñ­·Ç 峭ѳÝç ¨ë­ ³­é³­ç³¹­ñ»É: ²Û¹ ³­éÇ­Ãáí Îáë­ ï³Ý­¹Ç­ÝÁ ·ñáõÙ ¿. ºÕ­µ³ñù ÙÇ Ï³Ý Ñ»ï Ù»½ ëÇ­ñáí, ²ß­Ë³ñ­ÑÇ µ³Ý áõ­½»Ý ·ñáí. ܳ »ë í³ëÝ ³ÛÝ Û³Ûï­ÝÇ Ó³Û­Ýáí êÇ­ñáõ µ³­Ý»ñë ³ë­óÇ Ûá­Éáí: ä³ñ­½á­ñáß ³Ûë íǭ׳­ÏÁ ã¿ñ ϳ­ñáÕ Ñ³Ý­·Çëï ÁÝ­¹áõ­Ý»É »­Ï»­Õ»­óÇÝ, áõ٠ѳ­Ù³ñ ³ÏݭѳÛï ¿ñ ѳ­í³­ïÇ Ë³ñË­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ ÷³ë­ïÁ: ºí ºñ½ÁÝ­ ϳ­óÇÝ »Ý­Ã³ñÏ­í»É ¿ ³Ý­·³Ù ѳ­É³­Í³Ýù­Ý»­ñÇ, ëïÇå­í³Í ¿ »­Õ»É ó³­ íáí ³ñ­Ó³­Ý³·­ñ»É ¹ñ³Ýù ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Çñ Ýϳï­Ù³Ùµ »­Õ³Í ë³é­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ã³­ñáõíÛáõ­ÝÁ. à­Ù³Ýù ã³ñ »Ý Ñ»ï ÇÝÓ, Ïñ×»Ý ³­ï³ÙÝ Ç ÛÇÙ í»­ñ³Û, ô` á­Ù³Ýó å³­ï»Ñ ÃÁ­õÇ ½³­ñÇõÝë Ñ»­ÕáõÉ Çñ ϳ٠ÉǭݳÛ: Æ í»ñ­çá µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ëïÇå­í³Í ¿ »­Õ»É Çñ ϳ­ñá­ÕáõíÛáõÝÝ ³ëï­ í³­Í³­ïáõñ ßÝáñÑ­ùáí µ³­ó³ï­ñ»É ¨ ï³­Õ»­ñÇó Ù»­ÏÇ ëϽµáõÙ ï³É ³Ûë­åÇ­ëÇ ³ñ­Ó³Ï ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ. §à­Ù³Ýù ã³­ñ³­Ëû­ë»Ý ½Ç­Ý¿Ý í³ëÝ Ý³­Ë³Ý­Óáõ, ÿ áñ­å¿±ë ­Ëû­ëÇ ë³ ³Ûë­åÇ­ëÇ µ³Ý, ½Ç í³ñ­¹³­å»­ïÇ ã¿ ³­ß³­Ï»ñ­ï»É, ½Ç ³ÛÉ ¿ ³ß­Ë³­ïÇÉÝ ¨ ³ÛÉ ¿ ßÝáñÑùÝ Ç Ñá·­õáÛݦ, ¨ ³Û¹ ßÝáñÑùÝ Çñ Ù»ç ѳë­ï³ï­í»É ¿ ï»­ëÇÉ­ùáí, áñ ݳ ï»­ë»É ¿ í³Ý­ùÇ Ù»ç, áõñ §Ï³­ÛÇ ÑÝ·»­ï³­ë³Ý ³­Ù³ó¦. »ñ¨áõÙ ¿ §³­ñ»­·³Ï­Ý³½­·»ëï ¨ Éáõ­ ë³­õáñ¦ ÙÇ Í»­ñáõ­ÝÇ ¨ ³­ëáõÙ, áñ Ç­ñ»Ý ·ñ»­Éáõ ßÝáñÑù ¿ ïñíáõÙ. ÆÙ µ³Ýë Ç Û³ÛÝ Éáõ­ëáÛÝ »­Ï»³É ³é Çë Ù³­Ý³­Ý³Û. àñ ÇÙ ³­ãûùë »ë ½ÇÝù

µ³ñÓñ Ç Û³­Ãáé Ýëï³Í ï»­ë³Û. ºñµ áñ ½³Ûë Ù»Í å³ñ·¨ùë Ç Û³ÛÝ Éáõ­ëáÛÝ »ë Áݭϳ­É³Û: àñ­ù³Ý ¿É ׳­Ï³­ï³­·Ç­ñÁ Ýñ³Ý ï³­ÝáõÙ ¿ ¹»­åÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ÏÛ³ÝùÝ áõ »ñ­·Á, Ý»ñ­ùÇÝ »ñÏ­íáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ µÝ³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ã»Ý ѳխó­Ñ³ñ­íáõÙ ÙÇÝ㨠í»ñç, ÇëÏ Ñá·¨á­ñÇ áõ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ­ÏÇ ³Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ åÇ­ ïÇ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íÇ ÙÇÝ㨠ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ í»ñ­çÇÝ ï³­Õ»ñ­·áõÝ` ê³­Û³Ã-Üá­ í³Ý: Îáë­ï³Ý­¹Ç­ÝÁ ¹ñ³­Ù³­ïÇ­Ïá­ñ»Ý Áݹ·­ÍáõÙ ¿. Ðá­·Çë ¿ ËÇëï Ûû­Å³ñ µ³­ÝÇó Ç­Ù³ëï­Ýáó ÉÁ­ë»É, سñ­ÙÇÝë ¿ ѻ߭ﳭë¿ñ, ½Ç ۳߭˳ñ­Ñ¿ë ¿ ½ÇÝù ÍÁ­Ý»É: ²­Ñ³, ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáÕ ³Ý­Ñ³­ïÇ ³Ûë µ³ñ¹ Ý»ñ­Ñ³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ¿ ³Ý­ó»É Ù»ñ ³­é³­çÇÝ ëÇ­ñ»ñ­·³­ÏÇ Ï۳ݭùÁ, ÇëÏ Ù³­Ñ³­ó»É ¿ ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ 1320-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ »­ñ»ù Ùá­ïÇí­Ý»ñ` ³) Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý, µ)­ ëÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý ³Û­É³­µ³­Ý³­ Ï³Ý »ñ­·»ñ, ·) ëÇ­ñá ¨ ·³ñ­Ý³Ý ï³­Õ»ñ: Îñá­Ý³Ëñ³­ï³­Ï³Ý ¨ ëÇ­ñá ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ï³­Õ»ñ. Êñ³­ï³­ Ï³Ý Ùá­ïÇ­íÁ, Çñ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­Ïáõí۳ٵ, Ñ³ë­ ï³­ïáõÙ ¿ ùñÇë­ïá­Ý»³­Ï³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­Õáõí۳­ÝÁ µÝá­ñáß ³ÛÝ Ï³­ÛáõÝ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ, áñ ²ëï­í³­Í³­ÛÇÝ µ³­Ý³­Ï³Ý ÉáõÛ­ëÇ Ç­ñ»­Õ»Ý Ïñá­ÕÇ` ·ñÇ áõ ·ñùÇ Ñ»ï ³éÝã­íáÕ Ùï³­íá­ñ³­Ï³­ÝÁ, Ñá·¨áñ ¹³­ëÇó ÉÇ­ ÝÇ, û ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ, å³ñ­ï³­íá­ñ»É ¿ Ëñ³­ï»É, áñ Ñ»­éáõ ÙÝ³Ý ÝÛáõ­Ã³­ Ï³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ÍÝ³Í ³­ñ³ï­Ý»­ñÇó, Ù³ñ­¹Á Ñ»­ï³­Ùáõï ÉÇ­ÝÇ Ñá·¨áñ áõ Ùï³­íáñ ·³Ý­ÓÇÝ` Ý»ñ­ùáõëï íëﳭѳ­Ý³­Éáí, û á±ñÝ­ ¿ ³Ý­óá­ÕÇÏ ¨ á±ñÁ ѳ­í»ñ­Å³­Ï³Ý: ´³ñ¹ »É¨¿­çáõÙ­Ý»­ñáí É»­óáõÝ ÏÛ³Ýù ³å­ñ³Í ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ ¨ë Ë­ñ³­ïáõÙ ¿ Ù»ñ­Å»É ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý µ³­ñÇù­Ý»­ñÁ, Ó·ï»É §»ñϭݳ­õáñ Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ý¦ ¨ ÙÇßï ÑÇ­ß»­Éáí ³Ûë Ï۳ݭùÇ ³Ý­óá­ÕÇ­ ÏáõíÛáõ­ÝÁ` ÉÇ­Ý»É Ëá­Ý³ñÑ áõ ã³­÷³­íáñ. Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ, ÇÙ ËÁ­ñ³­ïÇë ѳ­õ³Ý ϳ­óÇñ ¹áõ Ñ»­½³­µ³ñ, ØÇ Ç­½áõñ Ñá­·ûù Ù³­ßÇÉ` í³ëÝ ³Ý­ó³­õáñ Ï»­Ý³ó ѳ­Ù³ñ: §Êñ³ï ѳ­ë³­ñ³­Ï³ó åÇ­ï³­ÝǦ ï³­ÕáõÙ ù³­ñá­½áõÙ ¿ »ñ­µ»ù ãå³ñ­Í»­Ý³É ˻ɭùáí ϳ٠ѳñë­ïáõí۳ٵ, Ù³ñ¹ ÇÝã­ù³Ý ¿É Ç­Ù³ë­ïáõÝ ÉÇ­ÝÇ áõ µ³ñÓ­ñ³­Ý³, å»ïù ¿ ÙÇßï Ëá­Ý³ñÑ Ùݳ ¨ Ó·ïÇ ³Ý­·»ï­Ý»­

ñÇ Ñ»ï ãѳ­Õáñ­¹³Ïó­í»É: º­Ã» Í³Õ­Ï³Í Í³é »ë, ³Ý­óáñ­¹Á Ï׳­ß³­ÏÇ ùá åïáõ­ÕÁ, ÇëÏ »­Ã» ³Ýå­ïáõÕ »ë, §²Ý­åÇ­ï³Ý »ë ¹áõ Ù³ñ¹­Ï³Ý, /÷áõß »ë, ˳ۭÃáÕ ½»ñ¹ ûÓ Ï³ñ­µÇ¦: î·»ï Ùݳ­óáÕÝ áõ ³­ÝÇ­Ù³ëï í³­Û»Éù­Ý»­ñÇ Ñ»ï¨Çó ÁÝÏ­Ýá­ÕÁ ϳ­å³­ñÇ ÝÙ³Ý Íá­íÇ Ñ³­ï³­ÏÁ ÏÇç­ ÝÇ, ݳ ãÇ Ï³­ñáÕ Ç­Ù³ë­ïáõ­ÝÇÝ Ùá­ï»­Ý³É, ÇÝã­å»ë ˳­í³­ñÁ ÉáõÛ­ëÇÝ ãÇ Ù»ñ­Ó»­ÝáõÙ: ²Ûë­å»ë µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ñ³­Ù³ñ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ ñáõÃ­Û³Ý áõ ·Ý³­Ñ³ï­Ù³Ý Áݹ·Í­í³Í ã³­÷³­ÝÇß ¿ ¹³é­ÝáõÙ ·Ç­ïáõ­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ: î·»­ïÁ ˳­í³­ñÇ §Ã³ÝÓ­ñ³­ó»³É ùÝáí¦ ¿ ï³ñ­í³Í, ·Ç­ïáõ­ÝÁ §³­õ»­ï³­õáñ ³­é³­õû­ïǦ å³Û­Í³é ³­ñ»­·³Ï ¿, ͳխÏáí ÉÇ µáõ­ñ³ë­ï³Ý, áñ ݳ¨ ³Ý­Ù³­ÑáõÃ­Û³Ý åïáõÕ ¿ ï³­ÉÇë, §ÆëÏ ³Ý­ÙÇïÝ ¿ ³Ý­åÁ­ïáõÕ, /¹³­ï³ñ­Ï³­ó»³É ¨ ÉÇ ÷ßáí¦: г­Ï³¹­ñáõíÛáõÝÝ ³½­¹»­óÇÏ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ëñ³­ïÁ, Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáõÙ Ýñ³ Ëá­Ñ³­Ï³Ý áõ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ. Ç­Ù³ë­ïáõ­ÝÁ ×ßÙ³ñ­ïáõÃ­Û³Ý ×³­Ý³­å³ñÑÝ ¿, ³Ý­·»­ïÁ` Ëáñ­Ëá­ñ³ï, á­ñÇ Ëá­óáÕ Ëáë­ùÇó ¿ Ý³¨ ã³ñ­ã³­ñ³Ýù Ïñ»É §î¿ñÝ Ù»ñ øñÇë­ïáë¦: гë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ ѳ­Ù³­ï»ùë­ïÇ Ù»ç Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý ²ëï­í³­Í³ßÁÝã­ Û³Ý ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»ñ, ÇÝãÝ ³­í»­ÉÇ ¿ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ³ÛÝ, áñ Ï»Ýï­ñá­ÝáõÙ ÙÇßï ÙÝáõÙ ¿ Ù³ñ­¹Á, »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõÙ` ݳ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ï»ñ­å³ñÝ áõ ùݳ­ñ³­Ï³Ý ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÁ. ȳõ ¿ ÇÝÓ` Ù¿ç ·³­½³­Ý³ó Ù³ñ­¹³­Ï»­ñ³ó µÁ­Ý³­Ï»­Éáí, ø³Ýó ³Ý­ÙÇï õ` ³­ÝÇ­Ù³ëï` áñ ÛÇë Ëû­ëÇ Û³Ý­·¿ï µ³­Ýáí: Îáë­ï³Ý­¹Ç­ÝÁ ãÇ Ëáõ­ë³­÷áõÙ á­ñáß å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÇó, ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ ß»ß­ï³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí Ýá­ñÇó ¿ Ëñ³­ïáõÙ, áñ ãå»ïù ¿ å³ñ­ Í»­Ý³É, »­Ã» ³Ý­·³Ù êá­Õá­Ùá­ÝÇ ÝÙ³Ý Ç­Ù³ë­ïáõÝ »ë ¨ å³­ï»­ñ³½­Ùáõ٠ѳխÃáÕ, ·³Ý­Ó»­ñÇ ï»ñ, ù³­ÝÇ áñ »­Ã» §µ³­ñÇ åïáõÕ¦ ïíáÕ Í³é »ë, §Ì³­ñ³­õ³Í Ù³ñ¹ áõ ù³Õ­ó³Í, /Ç ù»½ Ùûï áí ѳݭ¹Ç­åÇ, //Ö³­ß³­Ï¿ Ç ùá åïÕáÛÝ` /½ÇÝã áñ ßñÃáõÝ­ùÁ¹ µ³ñ­µ³­éǦ: ºí áõÙ ·áñ­Í»­ñÁ µ³­ñÇ »Ý, ëÇñ­ïÁ` ëáõñµ, Ñá­·ÇÝ` Ëá­Ý³ñÑ, ݳ ϳ­ñáÕ ¿ ²ëï­Íá µÝ³­Ï³­ñ³Ý ¹Çï­í»É. §ºñ­ñáñ­¹áõ­Ã»³Ý ³­Ãáé Ïá­ãÇ, /²ë­ïá­õ³­Íáõ­ÃÇõÝÝ Ç Ý³ µ³½­ÙÇ, //úè³Ýù ¿ øñÇë­ïá­ëÇ /Ðá·­õáÛÝ êñµáÛ ïáõÝ ¨ ï»­ÕǦ, ¨ »­Ã» ê.¶­ñÇ­·á­ ñÇ ÝÙ³Ý ìÇ­ñ³­åÇÝ Ñ³Ù­µ»­ñÇ, »ñϭݳ­ÛÇÝ ³ñ­ù³­ÛáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ññ»ß­ï³Ï­ Ý»­ñÇ »ñ­·Á ÏáõÝÏݹ­ñÇ: Êñ³­ïÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ݳ¨ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý ѳ­×áõÛù­Ý»­ñÇó Ññ³­Å³ñ­ í»­Éáõ 峭ѳݭçÁ, ¨ ³Ý­ßáõßï, ѳݭ·áõ٠ٳѭí³Ý ѳ­í³­ë³­ñ³­µ»ñ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõí۳­ÝÁ: §´³Ýù Û³­Õ³·ë ³Ý­ó³­õáñ Ù»­Íáõ­Ã»³Ý¦ ï³­

ÕáõÙ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿, áñ Ï۳ݭùÁ ˳­µáÕ »­ñ³½ ¿, »­Ã» Ù³ñ­¹ÇÏ ãáõ­Ý»Ý §³ãù Ùï³ó¦, áõ­ñ»ÙÝ` Ç­ñ»Ýó ѳëó­ñ»É »Ý Ù³­Ñáõ ¹áõ­éÁ: ÆëÏ Ù³­ÑÁ áã ëáõɭó­ÝÇ áõÅÝ ¿ ѳ߭íÇ ³é­ÝáõÙ, áã Ëݳ­ÛáõÙ ·»­Õ»­óÇ­ÏÇ í³­Û»É­ãáõí Ûáõ­ÝÁ. µá­Éá­ñÁ Ç í»ñ­çá §¸³ñ­Ó»É »Ý ÷á­ßÇ ¨ áë­Ï»ñù »Ý ó³­Ù³ù¦: ²Ûë ÷³ë­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí Ýá­ñÇó ³­é³­ç³¹ñ­íáõÙ ¿ ã³­ñáõÃ­Û³Ý áõ ï·Ç­ïáõí Û³Ý ËݹǭñÁ, ¨ ãÇ ùá­Õ³ñÏ­íáõÙ Çñ ³Ýӭݳ­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ ½áõ­·³­Ñ»­éÁ: ²Ý­ÙÇ­ïÁ ¹³­ï³ñÏ Ï۳ݭùÇ û­ñǭݳ­Ïáí áõÕ­Õ³­ÏÇ ³­í»­ÉÇ ¿ óáõ­ó³¹­ñáõ٠ݳ¨ ³­ÝÇ­Ù³ëï ٳѭí³Ý áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, ù³­ÝÇ áñ ³Ûë Ï۳ݭùáõÙ áõ­ñÇß­Ý»­ñÇÝ ÙdzÛÝ Ñ³­É³­Í³Ýù áõ ï³­é³­å³Ýù ¿ µ»­ñ»É, ÇÝã­å»ë Çñ Ýϳï­Ù³Ùµ »­Õ³í. §¼Ç ß³ï ÏëÏÇÍ áõ í¿ñù Ç Ù³ñ¹­Ï³­Ý¿ ¿ ÛÇë ѳ­ë»É, // ÆÙ ëÇñïë ¿ Ëáó ½áõ­·³Í`¹³éÝ ó³­õûù ¿ ½Çë ï³Ý­ç»É¦: §ÎñÏÝ»³É å³­ ï³ë­Ë³­ÝÇ ³Ûë­å¿ë Ç ¹¿Ù¦ í»ñ­ÑÇ­ß»ó­ÝáÕ í»ñ­Ý³·­ñáí ï³­ÕáõÙ ³ë­íáõÙ ¿, áñ ãáõ­ÝÇ Ñ³Ý·ë­ïáõíÛáõÝ, ãϳ áõ­ñ³­ËáõÃ­Û³Ý ×³ñ, ëÇ­ñ»­ÉÇ­Ý»­ñÁ Ñ»­ é³­ó³Ý, û­ï³­ñÇÝ ÇÝã­å»±ë ­Ù»­Õ³¹­ñÇ, ÙdzÛÝ Ñá­·ÇÝ ¿ ³Ý­·»ï Ù³ñ¹­ ϳÝó ѳñ­í³Í­Ý»­ñÇó ³Ûñ­íáõÙ: ²Ûë­å»ë Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ ¨ë ü­ñÇ­ÏÇ ÝÙ³Ý Ëñ³­ï³­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñÇ áõ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ·ÝáõÙ ¿ Çñ ÇëÏ ³Ýӭݳ­Ï³Ý ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ, ï³­é³­å³Ý­ùÇ ³­½³ï óáõ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñáí: ê»­÷³­Ï³Ý ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ áõ íǭ׳­ÏÇ Ù³­ëÇÝ áã-ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ç­ñ³­íáõÝ­ ùÁ ϳ­ñáÕ ¿ñ ÉÇ­Ý»É ¹ñ¹Çã­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ³ÛÝ µ³­ÝÇ, áñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ëϽµÝ³­íáñ­íÇ ëÇ­ñ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, ù³­ÝÇ áñ ë»­ñÁ ÇÝù­Ý³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ Ù³Ý ³­Ù»­Ý³³­½³ï Ëó­ÝÇã­Ý»­ñÇó ¿: »­å»ï ºñ½Ý­Ï³­óáõ å³­ñ³­·³­ Ûáõ٠ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ ëÇ­ñá ½·³­óáõ­ÙÁ ݳ­Ë³­å»ë åÇ­ïÇ Ý»ñ­Ï³­Û³­Ý³ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ùá­Õ³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí: ´ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ëÇ­ñá ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý »ñ­·»­ñÁ µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ Ù»ç Çß­ ËáÕ ·³ñ­Ý³Ý ½³ñ­ÃáÝ­ùÁ, Ï۳ݭùÇ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ, ͳխÏáõÝ­ùÁ, ÃéãáõÝ­Ý»­ñÇ »ñ­·Á ¨ ѳ­ÙÁݹ­Ñ³­Ýáõñ óÝÍáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­åáõÙ »Ý ³ñ¨Ç ÉáõÛ­ëÇ áõ ç»ñ­ ÙáõÃ­Û³Ý Ñ»ï, á­ñÁ ³Û­É³­µ³­ÝáõÙ ¿ øñÇë­ïá­ëÇ ¨ Ýñ³ µ»­ñ³Í ѳ­í³ï­ùÇ Ï»Ý­ë³ï­íáõíÛáõ­ÝÁ: ºñ½Ý­Ï³­óÇÝ Ñ³­×³Ë í»ñ­Ý³·­ñÇ Ï³Ù »Ý­Ã³­í»ñ­ ݳ·­ñÇ Ù»ç Ñáõ­ßáõÙ ¿ ³Û¹ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ. §´³Ý ·³ñ­Ý³Ý û­ñǭݳ­Ï³õ Ëáñ­Ñáõñ¹ Ç øñÇë­ïáë: ØÇ Ù³ñ­ÙÇÝ Ñ³ë­Ï³­Ý³Ûù, ³ÛÉ Ñá·¨áñ¦, §´³Ýù Û»ñ­Ïáõ ¹¿Ùë Ùï³ó ï»­ëáõ­ÃÇõÝù` Ç Ñá­·Ç ¨ Ç Ù³ñ­ÙÇÝ, ½áñ ³­é³­Ïûù Ëû­ ëÇ ³Ûë­å¿ë¦, §²Ûë ·³­ñáõÝë ½·³­ÉáõëïÝ øñÇë­ïá­ëÇ å³ï­Ù¿ ³­é³­Ïûù¦, áõÕ­Õ³­ÏÇ §´³Ý ·³ñ­Ý³Ý¦ í»ñ­Ý³·ñ­í³Í ï³­ÕáõÙ ¨ë` §ØÇ Ù³ñ٭ݳ­õáñ ѳë­Ï³­Ý³Ûù ½µ³Ýë, ³ÛÉ Ñá·¨áñ¦ ¨ ³ÛÉÝ: γ ·³ñ­Ý³Ý ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñÁ` §ºñ­ÏÇñÝ Ï»Ý­¹³­Ý³­ó³õ

áõ É»éÝ áõ ¹³ßï ϳ­Ý³ã µáõ­ë³Ý, //̳­ÕÇÏ µ»­ñÇÝ Í³­é»ñÝ` Û³­ñ»­·³­ ϳÝÝ Ç Ù»Í Éáõ­ëáÛ¦, ͳխÏáõÝ­ùÁ ½³ñ­¹³ñ­íáõÙ »Ý ·áõÛݽ­·áõÛÝ, ϳñ­ ÙÇñ í³ñ¹Ý ¿ ÷éíáõÙ, ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÁ Ñáñ­¹³­ÝáõÙ »Ý áõ §óÝͳ­Éáí ³­é³ç ˳­Õ³Ý¦, ·»­ï»­ñÁ §á­Éáñ ϳ­åÇݦ, µá­Éáñ ³­ñ³­ñ³Í­Ý»­ñÁ ϻݭ¹³­Ý³­ ÝáõÙ »Ý, »ñÏÝ­ùÇ Ï³­Ù³­ñÇ ï³Ï »ñ­ÏÇñÝ ¿ óÝÍáõÙ: ÆëÏ ³Û­É³­µ³­Ýáõí ÛáõÝÝ ³Ï­Ý³ñÏ­íáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ »Ý­Ã³­í»ñ­Ý³·­ñáõÙ` §´³Ýù Û³­Õ³·ë ³­ñ»­·³­Ï³ÝÝ ³ñ­¹³­ñáõ­Ã»³Ý, áñ ͳ­·»³ó Ç Ðû­ñ¿ Ùdz­ÍÇÝ àñ­¹ÇÝ øñÇë­ ïáë, ½áñ ³­é³­Ïûù Ëû­ëǦ, ³Ûɨ ï³­ÕÇ ³­í³ñ­ïÇ Ù»ç µ»ñ­í³Í ϳ­Ý᭠ݳ­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñáõÙ` ϳå­í³Í ÉáõÛ­ëÇ ËáñÑñ­¹Ç Ñ»ï. §²Ûë ÉáÛëë Ç Û³ÛÝ Éáõ­ëáÛÝ, áñ ÇÝùÝ ¿ ï¿ñ ³­Ù¿Ý Éáõ­ëáÛݦ. ³Û¹ ÉáõÛ­ëÁ ãï»ë­ÝáÕ­Ý»­ñÁ ѳ­í³­ ïÇ Ïáõ­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç »Ý ¨ ˳­í³ñ Ï۳ݭùáí »Ý ³å­ñáõÙ: ²Ý­·³Ù í³ñ­ ¹Ç Ñá­ïáí ³ñ­µ³Í ëá­Ë³­ÏÇ ³ñ¨»É­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­·³­ÛÇÝ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ñá·¨áñ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ ¿ ëï³­ÝáõÙ (ÇÝ­ãÁ ³é­Ï³ ¿ ݳ¨ å³ñë­Ï³­Ï³Ý ëáõ­ýdz­Ï³Ý åá»­½Ç³­ÛáõÙ): ¶»­Õ»­óÇÏ ÷»­ïáõñ­Ý»­ñáí ½áõ·­í³Í Ñ³í­ ù»­ñÁ` §Ð³ñ­µ»É »Ý Û³­Ýáõß Ñá­ïáõÝ /áõ Ýëï»É »Ý Ç íñ³Û í³ñ­¹ÇÝ, //àõ ³Ý­¹³­¹³ñ ù³Õó­ñ³­Ó³Û­Ý»Ý` /ùáõÝÝ ¿ ѳ­ï»É Ç ·Ç­ß»­ñÇݦ: êÇ­ñá å³ñ½ ³Ûë ½·³­óáõ­ÙÁ ѳ­Õáñ­¹áÕ ï³­ÕÇ ëÏǽ­µÁ Ñá·¨áñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõÃ­Û³Ý Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í §³Û­ëûñ¦ Ùáõï­ùáí ϳñ­Í»ë ѳ­í»ñ­Å³­Ï³Ý ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ å³ï­Ï»ñÝ áõ ³å­ñáõ­ÙÁ. ²Û­ëûñ »Õ¨ å³Û­Í³é ·³­ñáõÝ, óÁÝ­Í³Ý Í³Õ­ÏáõÝù ¨ Ûáñ­¹á­ñÇÝ, ºõ ѳ·­ÝÇÝ ó»Õë Ç ó»­Õ³ó, ٳݭñáõÝ Ñ³­õ»ñÝ Ç Ñ³õÝ Ëû­ëÇÝ. ºõ Ç í»­ñ³Û É»­ñ³Ýó µ³ñ­Ó³Ýó ·áõÛ­ÝÁ½­·áõ­Ý³ó ͳ­ÕÇÏù ë÷éÇÝ, ºõ Í³Í­Ï»Ý ½»­ñ»ëë »ñÏ­ñÇ` Á½­É»éÝ áõ ½¹³ßïÝ áõ ½å³Õ­ã³­ÝÇÝ: γÙ` ²Û­ëûñ »­Õ³Û ÑáÕ­ÙÁÝ ·³ñ­Ý³Ý, êÇ­ñáí ÑÁÝ­ã»Ù Ç µáõ­ñ³ë­ï³Ý, ¼ÇÝã ë³éÝ áõ å³Õ óáõñï ÓÁ­Ù»­ñ³Ý, Æ Ù»ñ ï»­ëáõë ѳ­É³­Í»­ó³Ý: ÈáõÛ­ëÇ Áݹ·ñ­ÏáõÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙÝ ³­é³Ýӭݳ­å»ë ïå³­íá­ñÇã ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ³ñ­ß³­ÉáõÛ­ëÇ å³ï­Ï»­ñÁ` ÏñÏÇÝ Ñá·¨áñ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñáí` §Â¿ î¿ñÝ Ç Û³­ñ³­ñ³­ÍÁë /ѳ­ÛÇ ù³Õóñ Ç ÛÇñ ëÇ­ñáõÝ, //Ú³ÛÝ å³­ÑáõÝ ¿, áñ ÉÇ­ÝÇ //ÜÁ­ß³Ý Éáõ­ëáÛÝ ³­é³­õû­ïáõݦ: ²ñ­ï³­ùÇÝ µÝ³­å³ï­Ï»­ñÁ

ÙïÝáõÙ ¿ Ñá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ Ý»­ñ³ß­Ë³ñ­ÑÁ, µÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ½áõ­·³Ïó­íáõÙ ¿ ëÇ­ñá ½·³ó­ÙáõÝ­ùÁ` ¹»é¨ë ­Ñá·¨áñ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­Ù³Ùµ. §¼³ñ­Ã³Û ¨ Ç ùÝáÛë, »­É³Û ϳ­óÇ å³Ñ ÙÇ ³ñ­ÃáõÝ. //ºñµ ¿³Ýó ·Ç­ß»ñÝ Û»ñ­Ï³ñ` ÝÁ­ ß³Ý »Õ¨ ³­é³­õû­ïáõݦ. ù³Õóñ ¿ ÉáõÛ­ëÇ ÍÝáõÝ­¹Á, ¨ å»ïù ¿ í³­Û»­É»É ³ÛÝ, ³­Õáíùáí ÁÝ­¹áõ­Ý»É ϳ­åÁ îÇ­ñáç Ñ»ï: ²Ûë Ï»ñå ë»­ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ ѳ­ÙÁݹ­Ñ³­Ýáõñ ¹³é­Ý³É, ÇëÏ Ñá·¨áñ ëÇ­ñá Áݹ·ñ­Ïáõ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ó»éù ϵ»­ñÇ Ý³¨ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ñá­·»­íǭ׳­ÏÇ ³½­¹»­óÇ­ÏáõíÛáõÝ. Æ ëÇ­ñáõÝ ë¿ñ Û³­õ»­Éáõ, ëÇ­ñáí ·Á­Ý³É ïáõÝ Ç ëÇ­ñáõÝ. ` ô­áí ëÇ­ñáÛÝ ÇÝù Ñ»ï¨Ç` ѳë­ÝÇ ëÇ­ñáíÝ ³­é³­õû­ïáõÝ: ¶³ñ­Ý³Ý ½³ñ­ÃáÝ­ùÁ, ³ÛÝ, áñ ÓÙ»­éÁ §µ³Ý¹ ¿ ˳­õ³ñ¦, µ³Ûó §ºñµ áñ ÑÝã»ó ÑáÕÙÝ Ñ³­ñ³õ, //¼ÇÝã ïñïÙáõ­ÃÇõÝ` Û»ñÏ­ñ¿ ï³­ñ³õ, //гÝó` áñ ãÏ³Û ï»Õ ÙÇ Í³­ñ³õ¦, ÇÝ­ãÁ ÙÕáõÙ ¿ ëÇ­ñá, ¨ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ, áñ ³Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ì³ñ­ ¹Ç ¨ êá­Ë³­ÏÇ ëÇ­ñ³­í»­åÁ: ⿱ áñ ½³ñíÝáõÙ ¿ ³­Ù»Ý ÇÝã, ³ñ­µ»­ÝáõÙ ¿ ÑáÕÝ áõ Íá­íÁ, »Õ­ÝÇÏ­Ý»­ñÁ ³Õµ­Ûáõñ »Ý Çç­ÝáõÙ, ÍÇ­Í»é­Ý³ÏÝ ¿ ë³Õ­Ùá­ ë»ñ­·áõÙ, ¨ §´ÁÉ­µáõÉÝ »­Ñ³ë ß³­ù³ñ­µ»­ñ³Ý…//ì³ñ­¹ÇÝ »­Ñ³ñ ϳ­Ý³ã íÁ­ñ³Ý¦: г­çáñ­¹áõÙ ¿ ëÇ­ñá Áݹ·ñ­ÏáõÝ áõ­ÅÇ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ³ÛÝ, áñ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³Ù­µáÕç ³ß­Ë³ñ­ÑÁ Éóí³Í ¿ ëÇ­ñáí, áÕç µÝáõí ÛáõÝÝ ¿ ëÇ­ñáí ßÝãáõÙ, ¨ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³Ûë­ï»Õ á­ãÇÝã ãÇ ÷á­ËáõÙ. ¿ ë¿ñ ¿ ͳéÝ áõ ë¿ñ ͳ­ÕÇÏÝ, áõ ë¿ñ ѳ­õáõÝ Ó³ÛÝÝ Ç Í³­éÇÝ… ì³ëÝ ëÇ­ñáÛ ÷áù­ñÇÏ Ñ³­õ»ñÝ Ç Í³ÕÏ­ÝáõÝ í»­ñ³Û ÝëïÇÝ: êá­Ë³­ÏÇ ³Ûë »ñ­·ÇÝ ì³ñ­¹Á å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, û ÇÝùÝ ¿É ¿ ëÇ­ñáí ϻݭ¹³­ÝÇ áõ ½³ñ­¹³­ñáõÝ, §àõ ÿ ë¿ñÝ ÛÇë­Ý¿ ½³­ïÇ, /Ý³Û ½Çë ï³­ÝÇ ÑáÕÙ áõ ù³­ÙÇݦ. çáõ­ñÁ ëÇ­ñáí ¿ ϳ­ÃáõÙ Çñ ëñïáõÙ, ë»­ñÁ Çñ ¹»­ÕÇÝ ëñïÇ Ù»ç ¿, áñ µ³­ó»É ¿ êá­Ë³­ÏÇ Ñ³Ù­µáõÛ­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, ù³­ÝÇ ¹»é Ç­ñ»Ý ã»Ý ù³­Õ»É: ²Ûë­å»ë ºñ½Ý­Ï³­óáõ ï³­Õ»­ñÁ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ïá­ñ»Ý ³Ýó­ÝáõÙ »Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ëÇ­ñá å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇÝ, ¨ §î³Õ ·³ñ­Ý³Ý¦, §î³Õ ëÇ­ñáÛ¦ í»ñ­Ý³·­ñ»­ñÁ, Ç­ñ»Ýó û­Ïáõ½ »ñ­Ï³­ÏÇ µá­í³Ý­¹³­Ï³­íáñ­Ù³Ùµ ѳ­Ù³¹­ ñáõÙ »Ý Ñá·¨áñÝ áõ Ù³ñ٭ݳ­Ï³­ÝÁ ¨ Áݹ·­Í»­Éáí ³­é³­çÇ­ÝÇ µ³­ñá­Û³Ëá­Ñ³­Ï³Ý Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ` ϳñ¨á­ñáõ٠ݳ¨ »ñÏ­ñáñ­¹Ç Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³Ýӭݳ­Ï³Ý ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ, ÇÝã­å»ë Ýϳ­ïáõÙ »Ýù, ¹Åí³­ñÇÝ ×³­Ý³­å³ñÑ ¿ ³Ý­ó»É: êÇ­ñá ¨ ·³ñ­Ý³Ý »ñ­·»­ñÁ. ëñ³Ýù í»ñç­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ¹³é­ÝáõÙ

»Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³­ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ϳñ¨áñ ù³Û­É»­ñÇó Ù»­ ÏÁ ¨ ÙÇ­çáó Ù³ñ­¹áõ-·ñ³­Ï³Ý Ñ»­ñá­ëÇ ÇÝù­Ý³­µ³­ó³­Ñ³Û­ïáõÙ­Ý»­ñÇ ×³­Ý³­å³ñ­ÑÇÝ: Àëï µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ` Ï۳ݭùÇ ß³ñ­ÅÇã áõ­ÅÁ ë»ñÝ ¿, µÝáõíÛáõÝÝ ÇÝ­ùÁ ë»ñ ¿, ¨ ³­Ù»Ý ÇÝã ëÇ­ñá ÍÝáõݹ ¿ ¨ ëÇ­ñáí ¿ ϻݭ¹³­ÝÇ: ºñ½Ý­Ï³­óáõ ë»­ñÁ ¹ñë­¨áñ­íáõÙ ¿ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³­Ï³Ý »ñ­Ïáõ ÙÇ­çáó­Ý»­ ñáí, á­ñáÝù Ñ»­ï³­·³ ¹³­ñ»­ñáõÙ ¹³é­ÝáõÙ »Ý ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­ ·áõÃ­Û³Ý Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ï³­Õ³­å³­ñ³­ÛÇÝ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»ñ (§ÏÉÇ­ß»­ Ý»ñ¦). 1) ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ áõ ÑÙ³Û­ùÇ ·áíù, 2) ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ, ï³­é³­å³Ý­ùÇ, ÇÝù­Ý³­Ùá­é³­óáõ­ÙÇ ³å­ñáõÙ­Ý»ñ: ²ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÁ, áñ­ å»ë ϳ­ÝáÝ, ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ ͳ­ÕÇÏ­Ý»­ñÇ, »ñϭݳ­ÛÇÝ Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»­ñÇ ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë µÝáõÃ­Û³Ý Ññ³­ß³­ÉÇù­Ý»­ñÇ Ñ»ï. ³Û¹ å³ï­×³­éáí ¿ ݳ¨, áñ ³Ûë »ñ­Ïáõ Ùá­ïÇí­Ý»­ñÁ Ùdzë­Ý³­µ³ñ »Ý ùÝÝíáõÙ: ÆëÏ §î³Õ ëÇ­ñáÛ¦ Ýáõۭݳ­ïÇå í»ñ­Ý³·­ñ»­ñÁ Ùï³­Ñá­·áõíÛáõÝ ã»Ý ³­é³­ç³ó­ÝáõÙ ÏñÏÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, á­ñáÝù ³­½³­ïá­ñ»Ý ³é­Ï³ »Ý ëÇ­ñá ï³­ Õ»­ñáõÙ: Ðݳ­ñ³­íáñ ã¿ Ëáõ­ë³­÷»É ëÇ­ñ³Í ÏÝáç ÑÙ³Û­ùÇó, ù³­ÝÇ áñ` §¼»ñ¹ ½Éáõ­ëÇÝ ëáõ­ñ³Ã µá­Éáñ, //Þáõñç ½»­ñ»­ëÇÝ Ù³­½»ñÝ á­Éáñ¦: ÎÝáç ßáõñ­Ã»­ ñÇ Ý»ñù¨áõÙ §·á­Ñ³ñ ³ÏÝ ¿ ß³­ñ³Í¦, ÇÝã ѳ·­ÝáõÙ ¿, í³­Û»­ÉáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý, »ñ­ÏÇ­ñÁ Ýñ³ ÉáõÛ­ëÇó áõ ç»ñ­ÙáõíÛáõ­ÝÇó ϳñ­Í»ë ѳɭíáõÙ ¿: ´á­Éá­ñÁ ·Ç­ ï»Ý, áñ »ñµ ÏÇ­ÝÁ §Ù³Ý­ñ³­ù³Ûɦ ·ÝáõÙ ¿, ÃíáõÙ ¿, §²ñ¨ ͳ­·»­ó³õ Ç Ù¿ç ·Ç­ß»­ñǦ: àñ­å»ë ϳ­ÝáÝ` ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇÝ µ³­ñ»­Ù³ë­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »Ý ¹»Ù­ùÇ Ó­¨Ç, »­ñ»­ëÇ áõ Ù³­½»­ñÇ ·áõÛ­ÝÇ, ë³Ýñ­í³Í­ ùÇ, Ó³Û­ÝÇ, Ëáë­í³Í­ùÇ, ѳ­·áõë­ïÇ, Ù³ñÙ­ÝÇ, Ï»ó­í³Í­ùÇ, ù³ÛÉ­í³Í­ùÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí: ²­í»­Éáñ¹ ãÇ ÉÇ­ÝÇ ÑÇ­ß»É, áñ §Ø»­Õ»­¹Ç ÍÝݹ»³Ý¦-áõ٠ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ ²ëï­í³­Í³­Ùáñ ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ Ù»ç ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ñ ¹³ñÓ­ÝáõÙ á­Éá­ñáõÝ Ù³­½»­ñÁ, í³ñ­¹Ç ûñ­Ã»­ñÇ ÝÙ³Ý ßáõñ­Ã»­ñÁ, ù³ÛÉ­í³Í­ùÁ, ѳ­ ·áõë­ïÁ, ¨ ³Ûë å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇÝ ³­½³­ïá­ñ»Ý ¹Ç­ÙáõÙ »Ý ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ëÇ­ñ»ñ­·³Ï­Ý»­ñÁ: ²Ûë­ï»Õ ÏÝáç §ëáõ­ñ³­ÃÁ Éáõ­ë»­Õ»Ý Éáõë¦ ¿, Éáõë­ÝÇ å»ë µá­Éá­ñ³Í ¿ »É­ÝáõÙ, ÑáÝ­ù»­ñÁ §³­Õ¿­ÕáõÝù¦-Ç ÝÙ³Ý »Ý, áñ ·³Õï­ÝÇ Ý»­ï»­ñáí Ëá­óáõÙ »Ý: ܳ­ËÁÝï­ñ»­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ Éáõë­ÝÇ Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ ïáõíÛáõ­ÝÁ` §øá ï»ëÝ Ç Éáõ­ëÇÝ ÝÁ­Ù³Ý¦, §Èáõ­ëÇÝ ëáõ­ñ³Ã, ëÇ­ñ³Ñ Ù³­ ½áí¦. ¼ÇÝã áñ ѳ·­ÝÇ, ݳ Çõñ í³Û­É¿. ºñµ ·áõݽ­·áõÝ »É­Ý¿` ÷³Û­É¿, ¼»ñ­ÏÇñÝ Ç Çõñ Éáõ­ëáÛÝ Ñ³­É¿…

гë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ ³Ûë ·»ñµ­Ý³­Ï³Ý ÑÙ³Û­ùÁ Çñ Ñ»ï åÇ­ïÇ µ»­ñÇ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ³Ý­ã³÷ ÝíÇ­ñáõÙ áõ ï³­é³­å³Ýù: ܳ ³Ý­·³Ù ãÇ Ï³­ñáÕ ·³ñ­Ý³­Ý³­ÛÇÝ µÝáõÃ­Û³Ý Ññ³ß­ùÁ í³­Û»­É»É, Ñdz­Ý³É í³ñ­¹Ç ³­Ýáõß µáõñ­ ÙáõÝ­ùáí ¨ ßáõñ­çÁ ë÷éí³Í ͳ­ÕÇÏ­Ý»­ñáí, å³Û­Í³é ³ñ¨áí áõ ÃéãáõÝ­Ý»­ ñÇ »ñ­·áí, ½·³É Ñáñ­¹³­óáÕ ·»­ïÇ áõ­ÅÁ, Éá­Õ³­óáÕ ÓÏÝ»­ñÇ ³ß­Ëáõ­Åáõí Ûáõ­ÝÁ, ³Ù­åÇó Çç­ÝáÕ óá­ÕÇ ùÝù߳ݭùÁ, ù³­ÝÇ áñ ëÇ­ñá ·»­ñ»­í³­ñáõÙÝ ¿ Ùݳ­ó»É ÙdzÛÝ (·³­ñáõÝ ¨ ë»ñ). §Ð³Ýó ù³­Õ»­óÇñ ½ßáõÝãë áõ Ñá­·Çë` //²ÛÉ ãÇ ÙÝ³ó »­ñ»ëë ·áõݦ: ØÇ ³ÛÉ §î³Õ ëÇ­ñáÛ¦-Ç Ù»ç µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇÝ »ñ¨³­ó³Í ·»­Õ»­óÇÏ å³ï­Ï»­ñÁ §Ñá­·Çë ÛÇë­Ý¿ ï³­ñ³õ¦, Ýñ³ ï»ë­ùÇó §ëÇñ­ïÁ »­÷»ó¦ ¨ å³ñ­½³­å»ë` §¼Çë Ç Ë»­É³ó ßáõ­ïáí ó­÷»ó¦ (ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ), ù³­ÝÇ áñ Ñݳ­ñ³­íáñ ã¿ ³Û¹ ÑÙ³Ûùáí ãÙá­Éáñ­í»É. ÇÝã­å»±ë ­Ï³­ñáÕ ¿ ÇÝ­ùÁ ϳ­ñáï ãÙÝ³É Ýñ³Ý` §¼ÇÝã ͳ­ñ³­õ³Í »ñ­ÏÇñ óá­ÕáÛݦ, Ýñ³­ÝÇó Ñ»­éáõ ÉÇ­Ý»­ÉÁ Ï۳ݭùÇ §Ñ³­ï»É¦ ¿ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ, å³ï­ñ³ëï ¿ ϳ­Ùá­íÇÝ Ýñ³ ͳ­é³Ý ÉÇ­Ý»É, û ã¿ §È³óÝ áõ ѳ­é³ãÝ »Ý ½Çë å³­ï»É¦ (ó³­íÁ-ï³­é³­å³Ý­ùÁ): »­å»ï ³Ûë ³­Ù»­ÝÁ ã»Ý Ù³­ñáõÙ Ýñ³Ý ѳë­Ý»­Éáõ Ó·ïáõ­ÙÁ, á­ñÁ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ Ïï³ ï»ë­Ý»­Éáõó Ñ»­ïá ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ñdz­Ý³­Éáõ Ýñ³ å³ï­Ï»­ñáí. §àñ­ù³Ý ËÙ»Ù ½ÉÇ ßÇ­ß³Ý //Üé³Ý ·áõ­Ýáí ½·Ç­ÝÇÝ é³õ­ß³Ý¦ (í³­Û»É­ùÇ ï³ñ­ñ»ñ): Ðݳ­ñ³­íáñ ¿, áñ ·Ç­Ýáõ ³Û­É³­ µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñá·¨áñ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­Ù³Ý ÏáÕ­ùÇÝ ¹»ñ ¿ ˳­Õ³­ó»É ݳ¨ 11-14-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñáõ٠ϳñ¨áñ ï»Õ áõ ׳­Ý³­ãáõÙ áõ­Ý»­ó³Í å³ñë­Ï³­ Ï³Ý ëáõ­ýdz­Ï³Ý åá»­½Ç³Ý (г­ý»½. §´»ñ, Ù³ïé­í³Ï, µ»ñ ·³­í»­ñÁ, ïñí»Ýù ·Ç­Ýáõ ï³­ñ»ñ­ùÇÝ, //ê»­ñÁ, áñ ÇÝÓ ÉáõÛë ¿ñ ÃíáõÙ, Ùó·­Ý»É ¿ ÇÙ Ñá­·Çݦ), á­ñÇ ³½­¹»­óáõíÛáõÝÝ ëÏëí»É ¿ñ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ñ³Û ùݳ­ ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý íñ³ ³ÛÝ­ù³Ý, áñ 16-ñ¹ ­¹³­ñÇó Ù»­½³­ÝáõÙ ï»Õ ·ñ³­í»ó ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý »ñ­·Á, ½·³­ÉÇ Ù³ùñ­í³Í Ãáõñ­ù³­Ï³Ý ³­Õ³ñ­ï³Ý­ùÇó, á­ñÇ å³ñë­Ï³­Ï³Ý ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÁ, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, Áݭϳ­É»É áõ Ëáë­ïá­ í³­Ý»É ¿ ¹³­ñÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïáë-µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ ¶ñÇ­·á­ñÇë ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óÇÝ: Àݹ á­ñáõÙ` ѳۭϳ­Ï³Ý ¨ å³ñë­Ï³­Ï³Ý ÙÇ­ç³­í³Û­ñáõÙ ·áñ­Í»É ¿ §»Õ­µ³Û­ ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñǦ ïí³Í å³ï­í»­ñÇ Ñ³Ý­·³­Ù³Ý­ùÁ: ÆëÏ Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óáõ ѳ­Ù³ñ ÙÇßï Çß­ËáÕ ¿ ÙÝáõÙ µÝáõí Û³Ý ¨ ëÇ­ñá Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, áñ­ï»Õ ïñ³­Ù³¹­ñáõÃ­Û³Ý §Ï³­Ýá­ ÝÁ¦ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ÝíÇ­ñáõÙÝ áõ ï³­é³­å³ÝùÝ ¿. ²Û ëáõ­ñ³Ã å³Û­Í³é áõ å³ï­Ï»ñ Éáõ­ë³­ï»ë. ¼ÇÙ ³­ã»ñë Ç ùá ëÇ­ñáÛ¹ ¿±ñ ­Ïáõ ½³­ï»ë. ¸áõ ·³ñ­Ý³Ý ù³­ÙÇ, »ë ͳ­ÕÇÏ Í³­ñ³­õ³Í` Æ٠ͳ­ñ³õ ëñïÇë ѳ­Ù³ñ ÑáÕÙÝ ÑÁÝ­ã»ó:

ÎÇ­ÝÁ ·Ý³­Ñ³ï­íáõÙ ¿ §ëáõɭó­ÝÇ, ÷³­ïÇ­ß³­ÑǦ ³­Ù»­Ý³­Ï³­ñáÕ áõ­ Åáí, á­ñÇ ëÇ­ñáõó ß³­ï»­ñÁ ÁÝÏ­ÝáõÙ »Ý §µ³Ýï Ç ½Ýï³Ý¦: ´³Ûó ³Ý­·³Ù ³Û¹ ¹»å­ùáõÙ µÝ³­µáõË ¿ ëÇ­ñ³­Ñ³ñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ` ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ Ý»­Õ³­ ó³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ. §¸áõ ͳխϳÝó »ë ó­·³­õáñ` í³ñ­¹Ç ·áõ­Ýáí, //¼Çë Ç ùá ¹Ç­Ù³ó¹ Ç ÷áõ­ßÁÝ ¿±ñ ­Ïáõ ¹³­ï»ë¦: êÇ­ñá »ñ­·Á åÇ­ïÇ µ»­ñÇ Ý³¨ ï³­ÕÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ »ñ­·³éÇíٳ­ÛÇÝ µÝáõÛÃ, áõñ ³Ý­Ã³­ùáõÛó ¿ ³ñ­Ñ»ë­ ï³­íá­ñ³­Ï³Ý ù³­Õ³­ùÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ »ñ­·Ç ϳ٠ù³­Õ³­ù³­ÛÇÝ ýáÉÏ­Éá­ñÇ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ³ÛÝ ¹»å­ùáõÙ, »ñµ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý §Ë³­ÕÇ­ ÏÁ¦ Ù»­½³­ÝáõÙ, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ¹Ç­ï³ñÏ­íáõÙ ¿ áñ­å»ë é³Ù­Ï³­Ï³Ý »ñ·, Ýñ³ ÍÝáõÝ­¹Á ß³ï ³­í»­ÉÇ Ï³å­íáõÙ ¿ ·Ûáõ­Õ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ»ï: ÆëÏ ù³­Õ³­ ù³­ÛÇÝ »ñ­·Ç ³ÏݭѳÛï ½·³­óá­ÕáõíÛáõÝ Ï³, û­ñǭݳÏ, §Ðá­·Ç, ³­ã»­ñáõë ÇÙ ÉáÛë¦ ï³­ÕáõÙ. Ðá­·Ç, ³­ã»­ñáõë ÇÙ ÉáÛë… ºñµ áñ Ç ¹Ç­Ù³óë »É­Ýáõë, ö³Ë­ãÇë, »ñµ áñ ½Çë ï»ë­Ýáõë. ÊÕ׳ ùá ·»­ñáÛë, ÇÙ ÉáÛë: ¸áõ ½ÉáÛë ³­ã»­ñáõë ³é­Ýáõë, ¿ ½Çë ù»½ û­ï³ñ ï»ë­Ýáõë, ¸áõ »ë Ñá­·Ç ÇÙ Ñá­·áÛë, ÊÕ׳ ùá ·»­ñáÛë, ÇÙ ÉáÛë… ¶Ç­ß»ñ áõ óá­ñ»Ï ³ñ­ÃáõÝ, à±Ýó­ ³­Ý»Ù í³ñ­¹ÇÝ ëÇ­ñáõÝ` âáõ­Ý»Ù ѳݭ·Çëï ¨ ϳ٠ùáõÝ. ÊÕ׳ ùá ·»­ñáÛë, ÇÙ ÉáÛë: êáõ­ñ³Ã Éáõ­ë»­Õ»Ý Éáõë »ë, Èáõ­ëÇÝ µá­Éá­ñ³Í »É­Ý»ë, ¼ï»ë¹ Ç­Ý¿Ý ¿±ñ ­Í³Í­Ï»ë, ÊÕ׳ ùá ·»­ñáÛë, ÇÙ ÉáÛë… êÇ­ñ³Í ¿³­ÏÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÇ, ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ áõ ·»­ñáõí۳Ý, ï³­é³­å³Ý­ùÇ áõ Ý»­Õ³­ó³­ÍáõÃ­Û³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»ñÝ áõ Ñá­·»­íǭ׳ϭݻ­ ñÁ ³é­Ï³ »Ý ³Ûë ï³­ÕáõÙ, ÇÝã­å»ë ¨ ºñ½Ý­Ï³­óáõ` ·³ñ­Ý³Ý áõ ëÇ­ñá ÙÛáõë áã Ù»­Í³­ù³­Ý³Ï »ñ­·»­ñáõÙ, á­ñáÝ­óáí ëÏǽµ ³é­ÝáÕ ³Ûë Ùá­ïÇ­íÁ ѳ­çáñ­¹áÕ ÑÇÝ· ¹³­ñ»­ñÇ Áݭóó­ùáõÙ` ÙÇÝ㨠곭۳Ã-Üá­í³Ý, áõ­Ý»­ÝáõÙ ¿ å³ï­Ï»­ñ³Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý û­ñǭݳ­ã³÷ ½³ñ­·³­óáõÙ` Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ á­×Ç ÇÝù­Ý³­ïÇå ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ å³Ñ­å³­Ý»­Éáí ëÇ­ñ»ñ­·áõí Û³Ý Ï³­Õ³­å³­ñ³­ÛÇÝ Ï³­éáõÛó­Ý»­ñÇ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÁ: г­çáñ­¹³Í 14-15286

ñ¹ ­¹³­ñ»­ñÁ ã¹³ñ­Ó³Ý Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ³ß­Ëáõ­ÅáõÃ­Û³Ý ßñç³Ý, ù³­Õ³­ ù³­Ï³Ý ³­Ý³­½³­ïáõíÛáõÝÝ áõ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÁ ϳ߭ϳݭ¹»­ óÇÝ ³ñ­í»ëïÝ áõ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë: 15-ñ¹ ­¹³­ñÇ ï³­Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ñ³Ûï­ÝÇ ³­ÝáõÝ­Ý»­ñÇó ØÏñïÇã ܳ­Õ³­ßÁ ÏñÏÝ»ó ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ ï³ñ­ñ»­ñÁ, ëÏǽµ ¹ñ»ó å³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý Ùá­ïÇ­íÇÝ ·ñ³­íáñ ·ñ³­Ï³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ÇëÏ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óÇÝ Çñ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ï³­ñá­ Õáõ­Ý³Ï ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç ѳݭ·»ó Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ß»ß­ï³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ:

ØÎðîÆâ ܲ­Ô²Þ Î۳ݭùÁ, ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Áݹ­Ñ³­Ýáõñ µÝáõ­Ã³­·Ç­ñÁ. Üß³­ ݳ­íáñ »­Ï»­Õ»­ó³Ñ³­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ·áñ­ÍÇã ¿, µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ, Ýϳ­ñÇã: ÌÝí»É ¿ ´³­Õ»ß ·³­í³­éÇ äáé ·Ûáõ­ÕáõÙ 1394-95 Ãí³­Ï³­ÝÇÝ: سݭÏáõó Ù»Í Ñ³­ÏáõÙ ¿ áõ­Ý»­ó»É ¹»­åÇ ³ñ­í»ë­ïÁ, ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ѳÛï­ÝÇ ã¿, û áñ­ï»Õ ¿ ÏñÃáõíÛáõÝ ëï³­ó»É, µ³Ûó ÑÙáõï ¿ »­Õ»É ³ëï­í³­Í³­µ³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ɳí Ç­Ù³­ó»É ¿ å³ï­ÙáõíÛáõÝ, Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ÷Ç­ÉÇ­ëá­÷³­ ÛáõíÛáõÝ, Ñáõ­Ý³­ñ»­Ýáí ϳñ­¹³­ó»É ¿ Ù³ë­Ý³­íá­ñ³­å»ë ²­ñÇë­ïá­ï»É, ïÇ­ñ³­å»­ï»É ¿ ³ñ¨»É­Û³Ý É»­½áõ­Ý»­ñÇ, ³ñ­ï³·­ñ»É ¨ ͳխϻÉ-Ýϳ­ñ»É ¿ Ó»­é³·­ñ»ñ, ëï³­ó»É ܳ­Õ³ß-Ýϳ­ñÇã ³­Ýáõ­ÝÁ: ÌÝáÕ­Ý»­ñÁ ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ÇÝ í³­×³­é³­Ï³Ý ¹³ñÓ­Ý»É, µ³Ûó »ï­ÙáÝ­Õá­É³­Ï³Ý ßñç³­ÝÇ Ýáñ Ï»­Õ»­ ùáõÙ­Ý»ñÝ áõ ¹³é­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ Ýñ³Ý ëïÇ­åáõÙ »Ý ·Ý³É Ï۳ݭùÇ ³ÛÉ áõ­ÕÇáí, Ó­¨»ñ ·ïÝ»É` Çñ Åá­Õáíñ­¹ÇÝ û·­ï³­Ï³ñ ÉÇ­Ý»­Éáõ: 1420-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ` ÏÝáç Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá, ï»­Õ³­÷áË­íáõÙ ¿ ØÇ­ç³­·»ï­ùÇ ²­Ùǹ ù³­Õ³­ùÁ, Ó»é­Ý³¹ñ­íáõÙ í³ñ­¹³­å»ï ¨ ÝíÇñ­íáõÙ ³½­·³­ÛÇÝ ·áñ­ Íáõ­Ý»áõí۳­ÝÁ: Æñ ³­é³­ùÇ­ÝÇ Ï۳ݭùÇ û­ñǭݳ­Ïáí ¨ Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý »ñ­Ï»­ñáí Ù»Í Ñ»­Õǭݳ­ÏáõíÛáõÝ áõ ѳñ­·³Ýù ¿ í³­Û»­ÉáõÙ, Ýñ³Ý ¹Ç­ÙáõÙ ¿ÇÝ ï³ñ­µ»ñ ѳñ­ó»­ñáí áã ÙdzÛÝ Ùá­ï³­Ï³ µÝ³­Ï³­í³Û­ñ»­ñÇó, ³Ûɨ §Û³­Ù»­Ý³ÛÝ ³ß­Ë³ñ­Ñ³ó ·³­ÛÇݦ: ܳ­Õ³­ßÇ Ñ³Ù­µ³­íÁ ¹áõñë ¿ ·³­ÉÇë »ñÏ­ñÇó, ѳë­ÝáõÙ å³ñ­ëÇó ³ñ­ùáõ­ÝÇù, º­·Çå­ïá­ëÇ ëáõɭó­ÝÇÝ áõ Ðéá­ ÙÇ å³­åÇÝ, ÇëÏ Ñ³­Ûáó Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ º ì³Ñ­Ï³­óÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ 1430 Ã. Ýñ³Ý ϳñ­·áõÙ ¿ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ ï»­Õ³­å³Ñ: гñ­·³Ýù ¿ñ í³­Û»­ÉáõÙ ùñÇë­ïáÝ­Û³ ¨ ³Û­É³­¹³­í³Ý Åá­Õá­íáõñ¹­Ý»­ñÇ Ù»ç, Çñ Ñ»­Õǭݳ­Ïáõí۳ٵ ß³ï Ñ³Û é³½­Ù³­·»­ñÇ­Ý»­ñÇ ¿ ³­½³­ï»É, í»­ñ³­Ýá­ñá­·»É ¿ Ëá­Ý³ñÑ­í³Í

»­Ï»­Õ»­óÇ­Ý»ñ, ϳ­éáõ­ó»É ê­. ²ëï­í³­Í³­ÍÇÝ í³Ý­ùÁ, á­ñÇ µ³ñÓñ ¹Çñ­ùÇ å³ï­×³­éáí Ïá­ã»É »Ý ݳ¨ ê.­ ´³ñÓ­ñ³­µ»ñÓ ²ëï­í³­Í³­ÍÇÝ: ì»­ñ³­ ϳ­éáõ­óáõÙ ¿ ²­ÙÇ­¹Ç ê.­ »᭹áë »­Ï»­Õ»­óáõ ˳ñ­ËáõÉ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ï»Ý, á­ñÁ Ñ»­ïá Ùá­É»­é³Ý¹ Ùáõ­ëáõɭٳݭݻ­ñÁ ù³Ý­¹áõÙ »Ý: Ü»­Õ³­ó³Í ܳ­Õ³­ßÁ Ñ»­é³­ÝáõÙ ¿ Î.­ äá­ÉÇë, ³Ûë­ï»­ÕÇó` γ­ý³ (»᭹á­ëdz), áñ­ï»Õ ãáñë ï³­ñÇ ½µ³Õ­íáõÙ ¿ ٳݭϳ­í³ñ­Åáõí۳ٵ: ´³Ûó ²­ÙÇ­¹Ç ïÇ­ñ³­Ï³­ÉÁ »ï ¿ ϳݭãáõÙ Ýñ³Ý, ¨ ݳ ÏñÏÇÝ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ Çñ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÁ: г­ í³­Ý³­µ³ñ 1469 Ã. ²­ÙÇ­¹áõÙ µéÝÏí³Í ѳ­Ù³­×³­ñ³­ÏÇ ½á­Ñ»­ñÇó ¿ »­Õ»É, ù³­ÝÇ áñ ¹ñ³­ÝÇó Ñ»­ïá ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ Ýñ³ Ù³­ëÇÝ ã»Ý å³Ñ­å³Ý­ í»É: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ë»ñ­ïá­ñ»Ý ϳå­í³Í ¿ Ýñ³ µáõéÝ ·áñ­Íáõ­Ý»áõí Û³Ý Ñ»ï, ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ ³ã­ùÇ ãÇ ÁÝÏ­ÝáõÙ µ³ñÓñ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñáí, µ³Ûó ÙÇ ß³ñù ³­éáõÙ­Ý»­ñáí Ýá­ñáõíÛáõÝ ¿ µ»­ñáõÙ: ¶ñ»É ¿ ³) µÝáõÃ­Û³Ý ¨ ëÇ­ñá, µ) Ë­ñ³­ï³­Ï³Ý-ëá­ódz­É³­Ï³Ý, ·)­ å³Ý¹Ë­ïáõí Û³Ý Ùá­ïÇí­Ý»­ñáí: ´ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ëÇ­ñá ï³­Õ»­ñÁ ·³ñ­Ý³Ý áõ ͳխÏáõÝ­ùÇ É³­í³­ï»­ë³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç, Ç­ñ»Ýó Áݹ·Í­í³Í ³Û­É³­µ³­Ýáõí Û³Ùµ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý »Ý, å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ` å³ñ½ ¨ áõÕ­Õ³­ÏÇ: ²Ûë­å»ë` §î³Õ ѳñ­ë³­Ý»³ó ¨ áõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ý Ù³ñ¹­Ï³Ý¦ Ëá­ëáõÝ í»ñ­Ý³·­ñÇ ï³Ï åïÕ³­µ»ñ­Ù³Ý å³ï­ñ³ëï µÝáõíÛáõ­ÝÁ (§²Ùå Ç Û»ñ­ÏÇÝù ÃáõË ¹³ñ­Ó³Ý, //¼³ÝÓñ¨ ù³Õó­ñ³­Ñ³Ù óû­Õ³Û //àñ »ñ­ÏÇñë Íݳ­ÝÇ, //̳խ ÏáõÝù ½³ñ­¹³­ñ»³É óÁݭͳݦ) ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ½áõ­·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ ѳñ­ë³Ý­ Û³ó Í»­ëÇ, Ýáñ ½áõÛ­·Ç ų­é³Ý­·³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Áݭϳɭٳ­ ÝÁ ¨ áõÕÕ­íáõÙ ¹»­åÇ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ³ñŨá­ñáõÙ, á­ñÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ϳñ¨á­ñÁ. ¶á­í»Ùù ½Ñ³ñëÝ áõ ½÷»­ë³ÛÝ, êá­ù³ г­Ïá­µ³Û ÝÁ­Ù³Ý.

Þ³Û­É³Û Ç ÙÇ­ç³ó Ëݹ³Ý,

ÌÝûÕ ÉÇ­ÝÇÝ ß³ï ٳݭϳ݅

ð³­µáõ­ÝÇÝ »ñÏ­ÝÇó ³ñ­ù³ÛÝ ºõ ëáõñ­µÁÝ å³­õáÛÝ ïÕ³ÛÝ ºñ­ÏáõùÝ Ç­ç³Ý Úáñ­¹³­Ý³Ý, ØÁÏñ­ï»³ó ½Ý³ Úá­í³Ý: ²Ûë Áݭóó­ùáõ٠ϳñ¨áñ »Ý ݳ¨ ϻݭó³­ÕÇ á­ñáß å³ï­Ï»ñ­Ý»ñ` ϳå­í³Í ÓÙé³Ý áõ ·³ñ­Ý³Ý ѳ­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ñ»ï. ÓÙé³­ÝÁ Ëñ×Ç­ÃáõÙ ÷³Ï­í³Í Ù³ñ­¹Á, áí Ó³ÝÓ­ñ³­ó»É ¿, Ó·ïáõÙ ¿ ¹»­åÇ ·³ñ­Ý³Ý µÝáõí Û³Ý ·Çñ­ÏÁ, ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, Ï۳ݭùÇ ß³ñ­Åáõ­ÙÁ ¨ »­éáõÝ áõ­ñ³­ËáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñáÝù µá­ÉáñÝ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­íáõÙ »Ý åïÕ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý ëå³­ë»­ÉÇù­Ý»­

ñáí: ²­ë»­ÉÇùÝ ³­í»­ÉÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­í³Í ܳ­Õ³­ßÇ ÙÇ ï³­ÕáõÙ, áõñ Ñá·¨áñ ³Û­É³­µ³­Ýáõ­ÙÁ ß»ßï­íáõÙ ¿ Ñ»Ýó í»ñ­Ý³·­ñáõÙ. §î³Õ Ç ¹¿Ùë Ù³ñ­·³­ñ¿ÇóÝ ¨ øñÇë­ïá­ëÇ ¨ Èáõ­ë³­íáñ­ãÇݦ: ²Ûë­ï»Õ µÝáõÃ­Û³Ý Í³Õ­ ÏáõÝùÝ ¿, ³­é³Ýӭݳ­óáÕ ÙÇ Í³Õ­ÏÇ µáõñ­ÙáõÝ­ùÁ, á­ñÁ ³Ù­µáÕç ³ß­Ë³ñ­ ÑÇÝ ¿ ѳë­ÝáõÙ, ¨ µá­Éá­ñÁ ëÇ­ñáí ³Û¹ ͳխÏÇÝ »Ý ¹Ç­ÙáõÙ, ѳ­í³ï­ùáí å³Û­Í³­é³­ÝáõÙ Ýñ³ ï»ë­ùÇó` §Ì³Õ­ÏáõÝùÝ Û³ÛÝ Í³Õ­ÏÇ ëÇ­ñáõÝ /ß³Õ ³­éÇÝ áõ ßáÕ­ßá­Õ³­óÇݦ, á­Ù³Ýù ¿É ³Ý­Ñ³­í³­ïáõÃ­Û³Ý ÏáõÛñ ݳ­Ë³Ý­ÓÇó ãá­ñ³­ÝáõÙ »Ý: ÆëÏ ³Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ ³­í³ñï­íáõÙ »Ý ³Û­É³­µ³­ ÝáõÃ­Û³Ý Ù»Ï­Ýáõí۳ٵ. §Ì³Õ­ÏáõÝùÝ Ù³ñ­·³­ñ¿ùÝ ¿ÇÝ, ݳ­Ñ³­å»ïù ¨ ëáõñµù ³­é³­çÇÝ. //̳­ÕÇÏÝ, áñ Û»ï Ýá­óÇÝ, ³ÛÝ ÚÇ­ëáõëÝ ¿ñ Ðûñ Ùdz­ ÍÇݦ: ì³ñ­¹Ç ¨ ëá­Ë³­ÏÇ ëÇ­ñ³­í»­åÁ ¨ë ­Ï³­éáõó­íáõÙ ¿ å³ñ½ Ý»ñ­µá­Õ³­ ÛÇÝ »ñÏ­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý Ó­¨áí, áñ­ï»Õ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÁ, ïí³Û­ ï³Ýù­Ý»­ñÁ Ùáï »Ý Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇÝ. µÉµáõ­ÉÁ ѳݭ¹Ç­ åáõÙ ¨ ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ëÇ­ñ³­Ñ³ñ­íáõÙ ¿ í³ñ­¹ÇÝ, ³­é³Ýó Ýñ³ Çñ ÏÛ³ÝùÝ ³­ÝÇ­Ù³ëï ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ: ´³Ûó »ñ­ÏÁÝï­ñ³Ý­ùÇ Ù»ç ¿, ãÇ Ñ³­Ù³ñ­Ó³Ï­ íáõÙ Ùá­ï»­Ý³É` í³­Ë»­Ý³­Éáí, û Ù»ñ­ÅáõÙ Ïëﳭݳ: 곭ϳÛÝ í³ñ­¹Á ÷á­Ë³­¹³ñ­ÓáõÙ ¿ ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ, ¨ Ýñ³Ýó ÙÇç¨ ëÇ­ñ³­ÉÇñ ½ñáõÛó ¿ ëÏëíáõÙ: ºñ­ÏÁ í»ñ­Ý³·ñ­í³Í ¿ §î³Õ í³ëÝ í³ñ­¹ÇÝ ¨ µÉµáõ­ÉÇݦ. ´ÉµáõÉÝ Ç í³ñ¹Ý ³­ë³ó. Ñá­·Çë Ïáõ ù³­ÏÇ, àõ µ³­Å³­ÝÇÉÝ Ç ù¿Ý ÇÝÓ Ù³Ñ Ïáõ Ãá­õÇ. øá ß³ï ϳ­ñû­ïáõ¹ ëÇñïë Ïáõ ɳ­÷Ç, àñ ÿ ß³­ù³ñ ï³Ý ÇÝÓ, ½³Ññ ¿ áõ É»­ÕÇ… ì³ñ¹Ý Ç µÉµáõÉÝ ³­ë³ó. ëÇñïë Ïáõ ³Û­ñÇ, àõ­ÝÇÙ ßáõÝã áõ Ñá­·Ç áõ ã»Ù ϻݭ¹³­ÝÇ. Îñ³Ï Ï³Û ÇÙ ëñïÇë, ³Ý­ß¿ç Ïáõ í³­éÇ, àñ ½ù»½ ËÇëï áõß ·ï³Û áõ ÿ½ Ïá­ñáõ­ëÇ…. Êñ³­ï³­Ï³Ý ¨ å³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý ï³­Õ»­ñÁ. Êñ³­ï³­Ï³Ý ï³­Õ»­ ñÁ, Ç­ñ»Ýó Ëá­Ñ³­Ï³Ý áõ ëá­ódz­É³­Ï³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí, Ù³ñ­¹³­ëÇ­ ñáõí۳ٵ ϳ½­ÙáõÙ »Ý ØÏñïÇã ܳ­Õ³­ßÇ ³­Ù»­Ý³­µ³ñÓ­ñ³ñ­Å»ù ·áñ­Í»­ ñÁ, ¨ ݳ ß³ï ³­í»­ÉÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ¿ ëñ³Ý­óáí áõ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­·áõí Û³Ý Ù»ç ãÇ ¿É ¹Ç­ï³ñÏ­íáõÙ: Ø»Í ×³­Ý³­ãáõÙ áõ­ÝÇ §Êñ³­ï³­Ï³Ý µ³­ Ý»ñë ³­·³­Ñáõ­Ã»³Ý¦ ï³­ÕÁ, á­ñÁ ѳÛï­ÝÇ ¿ ݳ¨ §ì³ëÝ ³­·³­Ñáõ­Ã»³Ý¦ í»ñ­Ý³·­ñáí: ²Ûë­ï»Õ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ·ïÝ»É Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¿áõÃ­Û³Ý µÝáõ­Ã³·­ñÇã­Ý»ñ, ï»ë­Ý»É ³ÛÝ »ñ¨áõÛ­ÃÁ, á­ñÁ ³­ÏáõÝùÝ ¿ µá­Éáñ ³­ñ³ï­Ý»­ñÇ ¨ áã-µ³­Ý³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ: ²Û¹ »ñ¨áõÛ­ÃÁ, Áëï

Ýñ³, ³­·³­ÑáõíÛáõÝÝ ¿, á­ñáí å³ï­×³­é³­µ³Ý­íáõÙ »Ý µá­Éáñ ³Ý­ÏáõÙ­ Ý»­ñÁ, ¨ ܳ­Õ³­ßÁ, ·³­Éáí ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÇó, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ѳë­Ý»É Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ù³Ý »ñ­µ»ÙÝ Ñ³Ý­¹»ë µ»­ñ»­Éáí Ùdz­ÏáÕ­Ù³­ÝÇ í»­ ñ³­µ»ñ­ÙáõÝù: ²ß­Ë³ñ­ÑÁ ÷³ñ­Ã³­Ùáõí۳ٵ ÉÇ ÙÇ ïáõÝ ¿, áõñ ÙïÝ»É-»É­ Ý»­Éáõ ³ñ­Å³­Ý³­íá­ñáõíÛáõÝ å»ïù ¿ áõ­Ý»­Ý³É. àñù Ç­Ù³ë­ïáõÝ »Ý ѳ­õ³­ïáí, ½ã³­÷³­õáñÝ ³é­ÝáõÝ ·Ý³Ý ºõ áñù ³Ý­ÙÇï »Ý, ã³­ñ³­÷³é ³­·³­Ñáõ­Ã»³ÙµÝ Ïáõ­ñ³­Ý³Ý: ¶Ç­ïáõ­ÝáõÃ­Û³Ý áõ ³Ý­·Ç­ïáõÃ­Û³Ý µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ã³­÷³­ÝÇß­Ý»­ñáí ÙÕ»­ Éáí ã³­÷³­íá­ñáõí۳Ý` »­Ï»­Õ»­óáõ Ýß³­Ý³­íáñ ·áñ­ÍÇã Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ϳñ­ ÍáõÙ ¿, áñ ³­·³­ÑáõÃ­Û³Ý å³ï­×³­éáí ²­¹³ÙÝ áõ º­í³Ý íï³ñ­í»­óÇÝ ¹ñ³Ë­ïÇó, »­Õ³í ´³­µ»­Éá­ÝÇ Ë³é­Ý³Ï ³ß­ï³­ñ³­Ï³­ßÇ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, çñÑ»­ Õ»­ÕÁ ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ³Ûë á­ñáß å³ñ­½áõ­Ý³Ï µ³­ó³ï­ñáõíÛáõÝÝ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ ÝáõÙ ¿ ³­í»­ÉÇ ¹Ç­åáõÏ û­ñǭݳϭݻ­ñáí, ÇÝã­å»ë γ­Û»­ÝÇ ÏáÕ­ÙÇó ²­µ»­ÉÇ ëå³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ѳë­ÝáõÙ Çñ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ï³ñ­µ»ñ ˳­í»­ñÇ µÝáõ­ ó·­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ, ³­ë»­ÉÇ­ùÇÝ Ñ³­Õáñ­¹áõ٠ݳ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ÑÝã»­Õáõí ÛáõÝ. Æ ëϽµ³­Ý¿ ÙÇÝã Ç í³Ë­×³Ý ³­Ù¿Ý íݳë áñ ·áñ­Í»­ó³Ý, ²­·³­Ñáõ­ÃÇõÝ »Õ¨ å³ï­×³é, áñ Ç µ³­ñ»³óÝ ½ñÏ»­ó³Ý: ²­·³­ÑáõíÛáõ­ÝÇó »Ý ÍÝíáõÙ ·á­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, ëáõï »ñ­¹áõ­ÙÁ, »ñÏñ­Ý»­ ñÇ ÏéÇ­íÁ, ù³­Õ³ù­Ý»­ñÇ ï³­å³­Éáõ­ÙÁ, Åá­Õá­íáõñ¹­Ý»­ñÇ ·»­ñ»­í³­ñáõ­ÙÁ, Ñáñ ¨ áñ­¹áõ µ³­Å³Ý­ùÁ, ¨ ϻݭó³­ÕÇ, ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ß³ï ѳñ­ó»ñ: Êñ³ïÝ áõ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ¹³ïÝ ³­í»­ÉÇ Áݹ·Í­í³Í ¿ ¹³é­ÝáõÙ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ í³ñ­ùÇ ³Ý¹­ñ³­¹³ñÓ­ Ý»­ñÇ Ù»ç, ¨ ÉÇá­íÇÝ Ñ³ë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ³Ûë ëáõñ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ ³ÛÝ Ë³­íÇ Ã»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ, áí­ù»ñ ɳ­íÇ ¹³ë­ïdz­ñ³­ÏÇã û­ñÇ­Ý³Ï åÇ­ïÇ ÉÇ­Ý»Ý: ´³Ûó 㿱 áñ å³­ï³­ÑáõÙ ¿ ³ÛÝ­å»ë, áñ ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë­Ý»­ ñÁ ³­Ýû­ñÇ­ÝáõíÛáõÝ »Ý å³ßï­å³­ÝáõÙ, »­åÇë­Ïá­åáë­Ý»ñÝ ûñÑ­ÝáõÙ »Ý ³Ý­µ³Ý­Ý»­ñÇÝ ¨ ÝáõÛ­ÝÇëÏ` §…åáéݭϳó Ïáõ ï³Ý Ññ³­Ù³Ý, //γ­ß³é ³é­ÝáõÝ Ï³ñ­ÙÇñ ¹»­Ï³Ý, ³­Ù¿ÝÝ í³ëÝ ³­·³­Ñáõ­Ã»³Ý¦, í³ñ­¹³­å»ï­ Ý»­ñÁ í³­×³­é³­Ï³­ÝÇ »Ý ÝÙ³Ý, ³­µ»­Õ³­Ý»­ñÁ í³Ý­ù»ñÝ áõ­ñ³­ó»É, ·Ûáõ­ Õ»­ñáõÙ »Ý ßñçáõÙ, §ë³Õ­Ùáë ³­ë»ÉÝ Ùá­é³­ó³Ý¦, »­ñ»ó­Ý»­ñÁ ÙÇÙ­Û³Ýó Ñ»ï ÏéíáõÙ, §µÇñ áõ ·³­õ³­½³Ý¦-áí Ë÷áõÙ »Ý Ç­ñ³ñ, ³­·³­ÑáõíÛáõ­ÝÇó §÷»ï­ñ»Ý Ùá­ñáõë, Ïáï­ñ»Ý µ»­ñ³Ý¦, ¨ ³ÛÉÝ: ´á­Éáñ ³Ûë ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ­ Ý»­ñÁ ³Ù­÷á÷­íáõÙ »Ý Ëñ³­ï³µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ³½­¹»­óÇÏ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ ٳٵ.

²­·³ÑÝ ·³ÛÉ ¿, å³­ï³­éáÕ ¨ ͳ­ñ³­õÇ ³­ñ»³Ý Ù³ñ¹­Ï³Ý. ¿­å¿ï ѳ­ñáõëï ¿ ¨ ÷³ñ­Ã³Ù ¨ ï¿ñ ÁÝ­ãÇó ¨ Ù»­Íáõ­Ã»³Ý, ´Ýáõ­Ã»³ÙµÝ ³­·³Ñ ¿ ¨ ³Ý­Û³·, ç³­Ý³Û ½ñÏ»É ½³­Ù»­Ý»­ë»³Ý, Øá­é³­ó»³É ¿ ½ûñ Ù³­Ñá­õ³Ý ¨ áã ÛÇ­ß¿ ݳ ½¹³­ï³ë­ï³Ý: ØÏñïÇã ܳ­Õ³­ßÁ, áñ­å»ë µ³­ñ»­·áñÍ ¨ ٳݭϳ­í³ñÅ, ³Ý¹­ñ³­ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ` ³­éûñ­Û³­Ï³Ý Ãí³­óáÕ Ã»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇ, Ó·ïáõÙ Ëñ³­ï»É áõ ³­½³ï­í³Í ï»ë­Ý»É ³Û¹ ³­Ù»­ÝÇó: ²Û¹­åÇ­ëÇÝ ¿, û­ñǭݳÏ, Ëéáí ÙݳÉÝ áõ á­Ë³­Ï³­ÉáõíÛáõ­ÝÁ, ÇÝ­ãÇÝ ³Ý¹­ñ³­¹³ñ­Ó»É ¿ §Êñ³ï Ëéáí ãÏ»­Ý³­Éáõ ¨ áË ãå³­Ñ»­Éáõ¦ ·áñ­ÍáõÙ: ²Ûë ¹»å­ùáõÙ ¨ë ­µ³Å­Ý»­·Ç­ÍÁ ·Ç­ïáõ­ÝáõíÛáõÝÝ áõ ³Ý­·Ç­ïáõíÛáõÝÝ ¿. ³Ý­·»ïÝ ¿, áñ á­Ë³­ Ï³É ¿ ÉÇ­ÝáõÙ, ¨ ¹ñ³­ÝÇó Ñ»­ïá ݳ ÇÝã­ù³Ý ¿É ³­ÕáÃù ³­ÝÇ, û­ñǭݳ­å³Ñ ³å­ñÇ, §µ³­ÅÇÝ ãáõ­ÝÇ Ç øñÇë­ïá­ë¿¦: ´³Ûó »­Ã» á­Ë³­Ï³É ã»ë, µá­Éáñ Ù»Õ­ù»­ñÁ ϳ­ñáÕ »ë ù³­í»É, ù³­ÝÇ áñ ²ëï­ÍáõÝ »ë ù»½ Ñ»ï ѳ߭ï»ó­ ÝáõÙ, ÇëÏ áË å³­Ñ»­ÉÇë γ­Û»­ÝÇ å³­ïÇ­ÅÁ ÏÏñ»ë. Â` Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ý ³Õµ­Ûáõñ »ë ¹áõ, ²­ñÇë­ïá­ï»É ½ù»½ ·Ç­ï»ë, ¿ ã³ñ ϳ­ÙÇë ùá ÁÝ­Ï»­ñǹ, ³Ý­ÙÇï, ¹áõ ù»½ Ñáñ Ïáõ ÷á­ñ»ë: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ Ëñ³­ïÇ ·áñͭݳ­Ï³Ý áõ­ÅÁ Ù»­Í³ó­íáõÙ ¿ ٳѭí³Ý` ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ Ñ³ÛïÝ­í»­Éáõ ѳݭ·³­Ù³Ý­ùáí: º­Ã» ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ï۳ݭùÁ Ù³ñ­¹áõÝ Ù»Ï ûñ áõ­ñ³­ËáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë, ³­å³ Ñ»­ïá ·³­ÉÇë ¿ ¹³é­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ, ¨ Ù³ñ­¹áõ ÑáõÛ­ëÁ ˳­µáõ­ëÇÏ ¿ ¹³é­ÝáõÙ, áõë­ïÇ ãå»ïù ¿ ÷³ñ­í»É ³Ûë Ï۳ݭùÇÝ, å»ïù ¿ µ³­ñÇ ·áñÍ Ï³­ï³­ñ»É ³ÛÝ Ï۳ݭùÇ ³ñ­ù³­Ûáõí Û³ÝÝ ³ñ­Å³­Ý³­Ý³­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ¼áõï ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³Ûë 峭ѳÝç­Ý»­ñÁ ѳݭ·áõÙ »Ý ã³­÷³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ù³­ñá­½ÇÝ, ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ÏñÏÇÝ Ñáõ­ ßáõÙ ¿, û Ç­Ù³ë­ïáõÝ­Ý»ñÝ »Ý ÙdzÛÝ ³Û¹­å»ë Ñ»­é³­ÝáõÙ ·³Ý­Ó»­ñáí áõ ÷³ñ­Ã³­Ùáõí۳ٵ ÉÇ ³Ûë ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ë»­Õ³­ÝÇ Ùá­ïÇó: §ì³ëÝ áõ­Ý³Û­Ýáõ­ û³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑǦ ï³­ÕáõÙ Ëñ³­ïáõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ã½ñÏ»É Ï³Ù Ç­ñ»­ÝÁ ѳ­Ù³­ñ»É, û ã¿` §Ð᭷ǹ µ³­Å³­ÝÇ Ç ù¿Ý áõ ÙÝ³Û Ù³ñ­ÙÇݹ Ç ½Ýï³Ý¦: ⿱ áñ ѳÛï­ÝÇ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝ ¿, áñ µá­ÉáñÝ Ç í»ñ­çá ³Ý­ó³Ý, §¹³ñ­ Ó³Ý Ç ÑáÕ ¨ Ç ÷á­ßǦ, ÇëÏ Ï۳ݭùÁ Ùáõà ·Ç­ß»ñ­í³ »­ñ³­½Ç å»ë »­Õ³í: ø³ÛÉ ³é ù³ÛÉ Ëñ³­ïÁ Ó»éù ¿ µ»­ñáõÙ ëá­ódz­É³­Ï³Ý »­ñ³Ý· ¨ë, µ³­ ݳë­ï»Õ­ÍÁ ߻߭ïáõÙ ¿, û ù³­ÝÇ áñ §è³­ÙÇÏù, ó­·³­õáñù, Ç߭˳Ýù, áñ Ç ÑáÕ ¹³ñ­Ó³Ý ѳ­õ³­ë³ñ¦, ³­å³` §²Õ­ù³ï µ³­ñ»­·áñÍ É³õ ¿, ù³Ý ѳ­½³ñ ã³ñ ѳñë­ïáõ­ÃÇõݦ: ÆÝã­å»ë üñÇ­ÏÁ, ܳ­Õ³­ßÁ ¨ë ­ù³­ñá­½áõÙ ¿ ãÁÝÏ­Ý»É ß³ï ¹³­ï»­Éáõ ¨ ËÉ»­Éáõ Ñ»ï¨Çó, ù³­ÝÇ áñ §Ñ»­ïáÛ ÷á­ßÇ­Ù³Ý ïñïáõÙ ïÇ ÉÇ­ÝÇë¦, »ñµ å³ñ½ ¿ áõ ÙÇßï å³ñ½ Ϲ³é­Ý³, û §àñ­ù³Ý ß³ï Ù»­Íáõ­ÃÇõÝ áõ Ù³É Åá­Õá­í»ë, //Ü³Û Ãá­Õáõë û­ï³­ñ³ó õ` Ç ÑáÕ Ùï³­

Ý»ë¦, ¨ áõ­ñ»ÙÝ, ÏñÏÇÝ ÙÝáõÙ ¿ ϳñ¨áñ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ` §¼ÇÝã µ³­ñÇ ·áñ­Í»­óÇñ, Ý³Û ½³ÛÝ ïÇ ï³­ÝÇë¦: س­Ñáõ` ³ñ­¹³ñ ¹³­ï³­íáñ ÉÇ­Ý»­Éáõ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, á­ñÇÝ Ñ³­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹Ç Ç­Ù³ëï­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, Çë­Ï³­å»ë Ëñ³­ï³­ïáõ áõÅ ¿, áõë­ ïÇ` ѳ­×³­Ë³­¹»å ¨ ÝáõÛÝ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ÏÝÇùÝ áõ­Ý»­Ý³­Éáí` ãÇ ëùá­Õáõ٠ݳ¨ ٳѭí³Ý áÕ­µ»ñ­·³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ·Ç­ï³Ï­ óáõíÛáõ­ÝÁ: س­ÑÁ, Ç í»ñ­çá, Ï۳ݭùÇ Áݹ­Ñ³­ïáõÙÝ ¿ ¨ ¹ñ³­Ýáí ݳ¨` áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý áõ ë³ñ­ë³­÷»­ÉÇ, áñ Ñݳ­ñ³­íáñ ã¿ ³Ý­ï»­ë»É: سѭí³Ý ѳ­í³­ë³­ñ³­¹³ï áõ­ÅÇ ÏáÕ­ùÇÝ Áݹ·Í­íáõÙ ¿ ݳ¨ Ýñ³ áÕ­µ³­ÉÇó µÝáõÛ­ ÃÁ, á­ñÇ Ù»ç ϻݭ볭ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»ñ ϳÝ: ØÇ ³ÛÉ §Ëñ³­ ï³­Ï³Ý µ³Ýù¦-Ç Ù»ç ܳ­Õ³­ßÁ ãÇ ßñç³Ý­óáõ٠ٳѭí³Ý ³Û¹ µÝáõ­Ã³­ ·Ç­ñÁ ¨ë. §²Ý­ó³Ý Ù»­Íáõ­ÃÇõÝ ¨ ÷³éù ³ß­Ë³ñ­ÑÇë, //²­õ»­ñÇ ¨ ù³Ï­ïÇ ßÇ­Ýá­õ³Í ﳭ׳­ñÇë¦: ºí ³Ûë µÝáõÛ­ÃÇ ï³­Õ»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »Ý áñ­ å»ë §áÕ­µ»ñ¦: §àÕµ Ç Ü³­Õ³ß ØÏñïÇã »­åÇë­Ïá­åá­ë¿ í³ëÝ ïÕ³­Ûáó Ù³­Ñá­õ³Ý¦ ·áñ­ÍáõÙ Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ §¹³é­Ýáõ­Ã»³Ý ÏëÏÇÍ áõ ëñïÇ áÕµ¦, §¼Ç ·»­Õ»­óÇÏ ¨ ×áË å³ï­Ï»ñùÝ Ù»­é³­ÝÇݦ: ¸³ ³­í»­ÉÇ ½·³­ÉÇ ¹³ñÓ­ Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³Û¹ ·»­Õ»­óÇÏ å³ï­Ï»ñÝ ¿ ÑÇ­ßáõÙ. §²­Õ¿Ï Ù³­ÝáõÏ õ­`³­Õá­ õáñ å³ï­Ï»ñ ³ñ¨ÝÙ³Ý, //àõÝùÝ Ï³­Ù³ñ, ³ãùÝ Ï³Ý­Ã»Õ ¿ ۳ݭ¹Ç­Ù³Ý¦. ݳ, áñ Çñ ëñïáõ٠ѳ­½³ñ Ýå³­ï³Ï å³­Ñ»ó áõ ³Ý­ó³í` áÕµ µ»­ñ»­Éáí ѳ­ñ³­½³ï­Ý»­ñÇÝ ¨ ³Ý­·³Ù µÝáõí۳­ÝÁ. ¸³éÝ ³ñ­ï³­ëá­õûù ѳ­é³­ã»­ó¿ù ¹áõù Ùdz­µ³Ý, àñ ë³ñ áõ Óáñ ¨ ͳé áõ ×ÇõÕ ³­Ù¿Ý Ïáõ­É³Ý: §àÕµ ܳ­Õ³­ßÇ í³ëÝ ÝÝç»­ó»­Éáóݦ ï³­ÕáõÙ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÁ ëñíáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý ¹ñ³­Ù³­ïÇÏ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñáí, ¹ñ³­ ÝÇó ³­é³­ç³­ó³Í ³Ý­ÏáõÙ­Ý»­ñáí, á­ñáÝù ³Ûë Ï۳ݭùÇ Ç­ñ³­íáõÝ­ùÇ Ñ³ë­ ï³­ïáõÙÝ »Ý: سñ¹ ϳñ­ÍáõÙ ¿, û ³­Ùáõñ µ»ñ¹ ¿, ÷³Û­ÉáõÙ ¿ í³ñ­¹Ç ÝÙ³Ý, §êÇ­ñ³­Ù³ñ­·Ç ÝÙ³Ý Ç ßáõñç Ïáõ ·³­ÛǦ: ´³Ûó ÷Éí»ó å³­ñÇë­åÁ, §º­Ï³õ ÙáõÃÝ áõ ïÇ­ñ»ó ÇÙ Íáí ³­ã»­ñáõë, //¶Ý³ó Ë»Éùë Ç ·ÉËáÛë ¨ ·áÛÝë »­ñ»­ë¿ë¦: س­ÑÁ ¨ ³å­ñ»­Éáõ ï»Ý­ãÁ ܳ­Õ³­ßÁ ïå³­íá­ñÇã ¿ Ý»ñ­ ϳ­Û³ó­ñ»É ݳ¨ §àÕµ í³ëÝ Ù»­é»­ÉǦ ù»ñÃ­í³­ÍáõÙ, á­ñÁ »ñ·­í»É ¿ Ñáõ­ Õ³ñ­Ï³­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Å³­Ù³­Ý³Ï. ¶»­Õ»­óÇÏ ·áÛÝÝ »­ñ»­ë³ó ó­é³­Ù»­ó³õ, ºõ Íá­í³­ÛÇÝ ³ãùÝ Ç Éáõ­ëáÛ å³­Ï³­ë»­ó³õ, ì³­Û»­Éáõã ½û­ñ»Õ µ³­½áõÏÝ Ãáõ­É³­ó³õ, ȳñ ³ñ­Í³­ÃáÛ áë­ÏÇ Ù³­Ý»³ÏÝ Ù³Ý­ñ»­ó³õ…

²Ý­Å³­Ù³­Ý³Ï ٳѭí³Ý ë³ñ­ë³­÷Á »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ Ù³­Ñ³­Ù»ñÓ ÑÇ­í³Ý­ ¹ÇÝ ëïÇ­åáõÙ ¿ ³­Õ³­ã»É, áñ ÷ñÏ»Ý Ç­ñ»Ý, 㿱 áñ áã áù ãÇ ó³Ý­Ï³­Ý³ §Ý»Õ ½Ýï³Ý áõ ·»­ñ»½­Ù³Ý¦ ÙïÝ»É, ÇÝ­ùÁ ¨ë ­ãÇ áõ­½áõÙ Çñ ï³­ÝÇó »É­ Ý»É, §¼Ç ß³ï ѳë­ñ³Ã áõ ß³ï µ³Ý Ï³Û Ñá­·³­Éáõ¦: ²Ûë ϻݭ볭ëÇ­ñáõí ÛáõÝÝ áõ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¹ñ³­Ù³Ý, ǭѳñ­Ï», Ç í»ñ­çá, ѳݭ·áõÙ ¿ ³ëï­í³­ ͳ­ÛÇÝ Ï³Ù­ùÇ ³­Ù»­Ý³­½á­ñáõí۳­ÝÁ, á­ñÇ ¹»Ù §·³Ý­·³­ïÁ¦ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ ų­Ù³­Ý³­Ï³­íáñ ó³­íÇ ï³­ñ»­ñ³­ÛÇÝ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ ¿, áñ­ù³Ý ¿É Ù³­ÑÁ §É»­ÕǦ ¿. ºõ ù³Ý ½Ù³ÑÝ É»­ÕÇ Çë­ÏÇ ãÏ³Û í³ï, àñ Ïáõ µ³­Å³­Ý¿ ½÷»­ë³Ý áõ Ýáñ ѳñëÝ Ç ½³ï, ºñµ µ³­Å³­ÝáÕÝ ²ë­ïá­õ³Í ¿, á±õÙ­ ³­Ý»Ù ·³Ý­·³ï, Þ³ï Ç­Ù³ë­ïáõÝ, Ë»­É³­óÇ, áñ Ïáõ ÙÝ³Ý Ù³Ã: ä³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý ï³­Õ»­ñáõÙ ¨ë­ áÕ­µ³­ÛÇÝ íǭ׳ϭݻ­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ÝáõÛÝ Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝùÝ ¿: Äá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý »ñ­·»­ñáõÙ ï³­ñ³­ÍáõÙ ·ï³Í §Õ³­ñÇå¦-áõÃ­Û³Ý ËݹǭñÁ, áñ ²­ÝÇÇ Ïáñ­Í³­Ýáõ­ÙÇó Ñ»­ïá ½³Ý·­í³­Í³­ÛÇÝ µÝáõÛ­Ãáí ¹³ñ­Ó³í Ñ³Û Ï۳ݭùÇ áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ, §³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý¦ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ Ùï³í ØÏñïÇã ܳ­Õ³­ ßÇ ëϽµÝ³­íá­ñáõ­Ùáí: ä³Ñ­å³Ý­íáõÙ ¿ ÝÛáõ­ÃÇ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ϳ­Õ³­ å³­ñÁ, ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝÁ Çñ ï³­ÝÇó áõ ѳ­ñ³­½³ï­Ý»­ñÇó Ñ»­é³­ó³Í, û­ï³ñ ³­÷»­ñáõÙ ³å­ñáÕ Ù³ñ­¹áõ áÕ­µ³­ÛÇÝ íǭ׳­ÏÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ ³ñ­ï³­óá­ÉáõÙÝ ¿, ¨ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ³Û¹ íǭ׳­ÏÁ ãÇ ï³ñ­µ»­ñáõÙ` å³Ý­¹áõË­ïÁ Ç߭˳±Ý­ ¿, û é³­ÙÇÏ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ܳ­Õ³ßÝ ¿É ׳­Ý³ã­Ù³Ý ѳ­ë³Í íǭ׳­ÏáõÙ å³Ý¹Ë­ï»É ¿: §î³Õ í³ëÝ Õ³­ñÇ­åÇ ³­ë³­ó»³É¦-Á ëÏëíáõÙ ¿ Ñ»Ýó ó³­ íÇ Áݹ·­Íáõ­Ùáí. Ðá­·Ç, ÙÇ ³­ë»ñ Õ³­ñÇå, ÿ ã¿ ÇÙ ëÇñïë ϳ­ñáõ­ÝÇ, Ô³­ñÇåÝ Ç Ûû­ï³ñ »ñ­ÏÇñ, ·¿Ù ËÇëï ¹Ç­Å³ñ Ïáõ ÉÇ­ÝÇ. ¼ÇÝã ѳõÝ »­ñ³­Ù¿Ý Ç ½³ï, Ùá­Éá­ñ³Í Ç ï»Õ ãÇ Ñ³Ý·­ãÇ, ²ÛÝ­ã³÷ »­ñ»­ñáõÝ Ï»­Ý³Û, ÙÇÝã áñ Çõñ ï»­ÕÁÝ Ñ³­ë³­ÝÇ: ´³­Ý³ë­ï»ÕÍÝ ÇÝ­ùÁ å³ñ­½á­ñá­ßáõÙ ¿, û §½Õ³­ñÇ­åÇÝ Ñ³ÉÝ ·Ç­ï»Ù¦, áõë­ïÇ §í³Û¦ ¿ ï³­ÉÇë Ýñ³Ý. »ñµ ÑÇ­ßáõÙ ¿ Ýñ³ íǭ׳­ÏÁ, §ù³Ý ½áõé ¹á­Õ³Ù¦: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ §³ñ­Ûáõ­ÝáÕ ëñïÇ, »­ñ³­ÙÇó ½³ï­í³Í¦ Ãéãáõ­ÝÇ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ ¹»ñ »Ý ˳­ÕáõÙ, áñ ï³­ÕÁ ϳ­éáõó­íÇ §Ñ³Û­ñ»­ÝǦ ã³­÷áí, ÝÛáõÃÝ áõ Ù³­ïáõó­Ù³Ý Ó­¨Á ß³ï »Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ, ÇëÏ ³å­ñáõ­ÙÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ½·³­Û³­óáõÝó: º­Ã» å³Ý­¹áõË­ïÁ ÷áñ­ÓÇ ÙËÇ­ óñ­í»É, áñ ³Û¹ ¹Åí³ñ û­ñ»­ñÁ ¨ë ­Ï³Ýó­Ý»Ý, áõ ÇÝ­ùÁ ïáõÝ Ïí»­ñ³­ ¹³é­Ý³, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ³ÛÅ٠ѳ­ñ³­½³ï­Ý»­ñÇÝ ÑÇ­ß»­ÉÇë`§º­ñ»­ëÇë ·áõ­ÝÁÝ

Ïáõ ù³­ÕÇ, Ñá­·Çë µ»­ñ³Ýë ϳé­Ýáõ¦. Õ³­ñÇ­åÇ ³ã­ù»­ñÁ ÙÇßï ³ñ­óáõÝ­ùÇ Ù»ç »Ý, §Úáñ­Å³Ù Ç Ù¿ç­ÉÇë ÝëïÇ, ³Ý­Ï³ë­Ï³Í ëñïÇÏÝ ³­ñáõ­ÝÇ, //¼³­ ã»ñÝ Ç µá­ÉáñÝ ³­Í¿, ϳñ¨áñ ¨ ½áù ݳ ãáõ­ÝǦ: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ Ýñ³ µÝá­ ñáß íǭ׳­ÏÁ ëñïÝ»­ÕáõíÛáõÝÝ ¿, á­ñÁ µËáõÙ ¿ Ù»­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ½·³­óáõ­ÙÇó: ²Û¹­åÇ­ëÇÝ ¿ å³Ý­¹áõË­ïÁ, »­Ã» ÝáõÛ­ÝÇëÏ ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ϳ­ñÇ­ùÇó ãÇ ·Ý³­ ó»É û­ï³­ñáõí۳Ý: ÆëÏ ³Õ­ù³­ïÇ Ñ³­Ù³ñ ³­í»­É³­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ Ñá·­ëÁ, û §í³­ÕÇõÝ »ë DZÝã É­ Ç­ÝÇÙ ·»­ñÇë, »ñµ Éáõ­ë³­Ý³Û¦, ¨ ÏñÏÇÝ Ý³ §»­ñ»ëÝ Ç ù³ß¦` ¹áõñë ¿ ·³­ÉÇë ÷á­Õáó­Ý»­ñÁ, áõñ ÙÇßï ³­Ýá­ñá­ßáõíÛáõÝ ¿: §Ü³­ Õ³­ßÇ ³­ë³­ó»³É ¿ í³ëÝ Õ³­ñÇ­å³óݦ ï³­ÕáõÙ ÝáõÛÝ Ñá­·»­óáõÝó íÇ­ ׳ϭݻ­ñÁ Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý ³ÛÉ ËݹÇñ­Ý»ñ ¨ë. ²ëï­í³Í Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñ³­µ³ñ ¿ ëï»Õ­Í»É Ù³ñ­¹áõÝ, ¨ µÝ³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÇ Ù»ç ³­Ù»­Ý³­Ù»Í óÝóáõÙ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ Çñ ûñ­ñ³­ÝÇó Ïïñí³­ÍÇ áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõÝÝ ¿. ²ñ¨»Éù, ÑÇõ­ëÇë, ѳ­ñ³õ, ³ñ¨ÙﻳÝ. سñ¹Ý Ç í»­ñ³Û ¿ ó­·³­õáñ ¨ ³ÝÝ­Ù³Ý: ´³Ûó Õ³­ñÇ­åÇ Ï»³ÝùÝ ¿ ɳ­ÉÇ, áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý, Úáñ­Å³Ù ÉÇ­ÝÇ û­ï³ñ »ñ­ÏÇñ ó­÷³­é³­Ï³Ý: ä³Ý­¹áõË­ïÇ ÏáÕ­ùÇÝ áã »Õ­µ³Ûñ ϳ, áã ëÇ­ñ»­ÉÇ, ѳ­óÁ ¹³éÝ ¿ áõ É»­ ÕÇ, çáõñÝ ³ñ­ï³­ëáõ­ùáí ¿ ËÙáõÙ, ˻ɭùÁ Ïá­ñ³Í ¿, ÙÇï­ùÁ` Ùá­Éáñ, ³ã­ù»­ ñÇ ·áõÛ­ÝÁ` ѳ­ï³Í, Ýñ³ ¹»Ù ÷³Ï »Ý ¹éÝ»­ñÁ, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ í³Ë­íá­ñ³Í ÇÝã-áñ ïáõÝ ÙïÝ»É, ³­Ý³ñ­·»­Éáí ÑñáõÙ »Ý, ¨ §Û»ï ¹³é­Ý³Ûñ ïñïáõÙ ³ñ­ï³­ëá­õ»­Éáí¦: ²Ý­·³Ù ÑÇ­í³Ý­¹³­Ý³­ÉÇë §Úû­ï³ñ ÷á­Õáó ÙáË­ñ³­ ó­õ³É ³Ý­Ï»³É Ï»­Ý³Ûñ¦, ¨ ÙÇßï Ù»­Ý³Ï ¿ áÕ­µáõÙ Çñ íǭ׳­ÏÁ, Ù³ÑÝ ³Ý­·³Ù Ù»­Ý³Ï ¿ ·ïÝáõÙ Ýñ³Ý, §Ø¿Ï ÙÇ ãϳÛñ, ½Ó»éÝ Ë³­ã¿ñ Ç í»­ ñ³Û ëñïÇݦ, ÇëÏ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá û­ï³ñ­Ý»­ñÁ §Ìǭͳ­Õ»­Éáí ³­éÇÝ ï³­ñÇÝ Û»­½»ñ Ñá­ÕÇݦ: àã ÙdzÛÝ Ñá­·»­Ï³Ý ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ½·³­Û³­óáõÝó å³ï­ Ï»ñ­Ý»­ñÁ, áÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ëñí³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûɨ Ñ»­ñá­ëÇ áõ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ùݳ­ñ³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ù»ç »ñ¨³­óáÕ ¿­åǭϳ­Ï³Ý ï³ñ­ ñÇ Ï³ñ¨áñ Ýß³­Ý³­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ` Ï»ñ­å³­ñÇ óáõ­ó³¹­ñáõ­ÙÁ Ý»ñ­ ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ á­ñá­ß³­ÏÇáõÃ­Û³Ý Ù»ç: ØÏñïÇã ܳ­Õ³­ßÇ ï»­ÕÁ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç á­ñáß­íáõÙ ¿ Ë᭠ѳËñ³­ï³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇ Áݹ·ñ­Ïáõ­Ýáõí۳ٵ, ٳѭí³Ý áÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ß»ß­ïáõÙ­Ý»­ñáí áõ ϻݭ볭ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõÙ­Ý»­ñáí ¨ å³Ý¹ÁË­ ïáõÃ­Û³Ý Ã»­Ù³­ÛÇ ëϽµÝ³­íá­ñáõ­Ùáí: ¶ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­ ݳ­óáõ­ÙÁ ·Ý³­Éáí ³­í»­ÉÇ ÑÇ٭ݳ­íáñ ¿ ÏñáõÙ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ÝÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ, ¨ ¹ñ³ íϳ­ÛáõíÛáõ­ÝÁ ï»ë­ÝáõÙ »Ýù Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ ï³­Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç:

Ðàì­Ð²Ü­Üºê ÂÈÎàô­ð²Ü­òÆ Î۳ݭùÁ. Ëá­Ñ³Ë­ñ³­ï³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñÁ. Üñ³ Ù³­ëÇÝ Ï»Ý­ë³·­ñ³­ Ï³Ý ÷³ë­ï»ñ ѳ­Ù³ñ­Û³ ãáõ­Ý»Ýù, á­Ù³Ýù Ýñ³Ý Ýáõۭݳó­ñ»É »Ý 16-ñ¹ ­¹³­ñÇ` êëÇ Ýáõۭݳ­ÝáõÝ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÇ Ñ»ï: ´³Ûó ѳÛï­ÝÇ ¿, áñ 1493-ÇÝ Ãí³·ñ­í³Í ÙÇ ï³­ÕáõÙ ÝßáõÙ ¿, áñ 70 ï³­ñ»­Ï³Ý ¿: àõ­ñ»ÙÝ` ÍÝáõÝ­¹Á 1420-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ ¿, ÇëÏ ÏÛ³ÝùÝ áõ ·áñ­ÍÁ ϳå­íáõÙ ¿ 15ñ¹ ­¹³­ñÇ Ñ»ï: ÌÝݹ³­í³Ûñ ÂÉÏáõ­ñ³­ÝÁ ϳ٠Âáõñ­Ïáõ­ñ³­ÝÁ ·ïÝíáõÙ ¿ ØÇ­ç³­·»ï­ùÇ ²­Ùǹ ù³­Õ³­ùÇó áã Ñ»­éáõ, ¨ µÝ³­Ï³Ý ¿ ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ ϳ­åÁ ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ Ñ»ï, ÇÝ­ãÇ Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ ï»ë­ÝáõÙ »Ýù ݳ¨ Ýñ³ íÇ­å³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñáõÙ: гÛï­ÝÇ ¿, áñ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý ¿ »­Õ»É ¨ ų­Ù³­Ý³­ ÏÇ áõë­Û³É Ù³ñ¹­Ï³Ý­óÇó Ù»­ÏÁ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ Ñ»ï¨Û³É Ùá­ïÇí­Ý»­ñÁ. ³) Ë᭠ѳËñ³­ï³­Ï³Ý, µ)­ ëÇ­ñá ¨ µÝáõí۳Ý, ·)­ íǭ峭ϳÝ: Êá­Ñ³Ëñ³­ï³­ Ï³Ý ï³­Õ»­ñÇ Ù»ç, ³Ý­ßáõßï, å³Ñ­å³Ý­íáõÙ ¿ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÁ, á­ñÁ ÇÝã­ù³Ý ¿É ÷áùñ ï»Õ áõ­ÝÇ ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ëïí»­ñ³·­ÍáõÙ ¿ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ï³ñ­ñ»­ñÁ, áõÕ­Õ³­ ÏÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ­Ïá­ñ»Ý ³­í»­ÉÇ ¿ á­ñá­ß³­Ïdz­ÝáõÙ ßñ糭ݳ­ÏÁ: 䳭ѳݭçáõÙ ¿ ãÁÝÏ­Ý»É ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ѳñë­ïáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨Çó, á­ñÁ Ù»Õ­ù»­ñÇ ³­ÏáõÝù ¿, ãÙá­é³­Ý³É ٳѭí³Ý ѳ­í³­ë³­ñ³­¹³ï ·á­ÛáõíÛáõ­ÝÁ, ³ÛÝ, áñ áë­Ï» ¹³ñ­å³ë­Ý»­ñáí µ»ñ¹ áõ ù³­Õ³ù áõ­Ý»­óáÕÝ ¿É ¿ Ñá­ÕáõÙ å³é­Ï»É, Ëá­½Ç ÝÙ³Ý µïíáÕÝ ¿É, å³Û­Í³é ѳݭ¹»ñ­Óáí ·»­Õ»­óÇÏ ÏÇÝÝ áõ ³Õ­çÇÏÝ ¿É §·¿ß ï»ëù¦ »Ý ëï³­ó»É, Ãáõ­ñÁ Ó»é­ùÇÝ ¨ ÓÇ Ñ»­Í³Í ù³­çÇÝ ¿É ï»ë­ÝáõÙ »Ýù §»ñ­Ïáõ ÷³Û­ïÇ Ù¿ç å³é­Ï³Í¦: º­Ã» ê.­¶ÇñùÝ ¿É ã³½­¹Ç, §Ø³ÑÝ Ñ»­ ñÇù ¿ Ù»½ Ëñ³ï, /áñ ϻݭ¹³­ÝÇ ½áù ãÇ Ãá­Õ»ñ¦. ø³­ÝÇ ¹³­ïÇë Ç Ñ»ï Ù»­Õ³ó, ¾ ³Ý½­·³Ù Ù³ñ¹ ϳ­ï³­Õ³Í. ¼³Ý­ã³÷ ã³­ñÇù¹ áñ ·áñ­Í»­óÇñ, л­ñÇù ³­ñ³Û, ¹³ñ­ÓÇñ Ù»­Õ³ó: ÆÝã­ù³Ý ¿É ϳñ­Í»ë ÙËǭó­ñáõÃ­Û³Ý »­ñ³Ý· ¿ ½·³ó­íáõÙ ³ÛÝ ÑÇÙ­ ݳ­íáñ­Ù³Ý Ù»ç, áñ å»ïù ¿ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­í³Í ³å­ñ»É ¨ ³Õ­ù³­ïÇ­Ù³­ óÇ å»ë ãÙ»é­Ý»É, áõ §Ð³­½³ñ »­ñ³­ÝÇ Ýá­ñ³, ½áñ µ³­ñÇ ·áñ­Íáí¦ Ù³­ÑÁ Ï·ïÝÇ, µ³Ûó ³ñ­¹»Ý á­ñá­ß³­ÏÇ ½·³ó­íáõÙ ¿ ٳѭí³Ý áÕ­µ»ñ­·³­Ï³­Ýáõí Û³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, á­ñÁ ¨ ¹³é­Ý³­Éáõ ¿ ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ Ëá­ÑÇ ³­é³Ýó­ùÁ, á­ñá­ßá­ÕÁ Ùݳ­Éáõ ¿ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ï»Ý­ë³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ.

¾ Ù³Ñ, ù³­ÝÇ ½ù»½ ÛÇ­ß»Ù, Îáõ ¹á­Õ³Ù áõ ë³ñ­ë³­÷ÇÙ »ë. âÏ³Û ù³Ý ½ù»½ É»­ÕÇ, ô` ³­Ù»­Ý³ÛÝ É»­ÕáÛ É»­ÕÇ »ë: ÖÇßï ¿, Ù³­ÑÁ §Ã³­·³­õá­ñÇ ¨ ׷ݳ­õá­ñǦ Ù³ñÙ­ÝÇ §½û­¹á­õ³Íݦ ѳ­ í³­ë³ñ ¿ ù³Ý­¹áõÙ, µ³Ûó ѳñë áõ ÷»­ë³­ÛÇÝ ³Ý­·³Ù ãÇ Ëݳ­ÛáõÙ, ¨ ÑÛáõ­ëáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ¹³­Å³Ý ³Ý­ß³ñ­ÅáõÃ­Û³Ý ËáñÑñ­¹³­ÝÇ­ßÁ` ë³ñ­ ¹áë­ï³Û­ÝÁ. §…¶»­Õ»ó­Ïáõ­ÃÇõÝÝ ·Ý³­ó»ñ, //ºõ Ç í»­ñ³Û ·»­ñ»½­Ù³­ÝÇÝ / ë³ñ­¹ÇÝ Çõ­ñ¿Ý áë­ï¿Ý ÑÇ­Ý¿ñ¦: àÕ­µ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ ãÇ Ù»ÕÙ­íáõÙ ³ÛÝ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý µ³­ñá­Û³­Ëá­ëáõí۳ٵ, û` Æ ½áõñ ËÁ­éá­í»³É ·³Ý­Ó»ë, àã ·Ç­ï»ë, û áõÙ Åá­Õá­í»ë. ¼³ß­Ë³ñÑë »ë Ç ·ÇñϹ ³­é»ñ, ø»½ Ç Ëáñ ¹ÅáËù Ïáõ ÷á­ñ»ë: ²ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ß»ß­ï³¹­ñáõ­Ùáí Ëñ³­ïÁ ݳ¨ ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ µÝáõÛà ¿ ëï³­ÝáõÙ. Ëáñ­Ñáõñ¹ ¿ ï³­ÉÇë Ñ»­éáõ ÙÝ³É Ñ³ñ­ µ»­óá­ÕáõíÛáõ­ÝÇó ¨ ³Ý­µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ÏÝá­çÇó: ¶Ç­ÝÇÝ Ù»Õ­ù»­ñÇ Ù³ÛñÝ ¿, ¨ ¹ñ³ ³­í»­ñÁ ïå³­íá­ñÇã ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ݳ­ïáõ­ñ³­ÉÇë­ï³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ` ³Û¹ Ï»ñå íëﳭѳ­Ý³­Éáí Ëñ³­ ïÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÇÝ: гñ­µ»­óá­ÕÁ ÷ëËáõÙ ¿ áõ ùÝáõÙ ³Õ­ï»­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ßáõ­ÝÁ ÉÇ­½áõÙ ¿ Ýñ³ µ»­ñ³­ÝÁ, ݳ Íáõ­éáõ­Ùáõé ¿ ù³Û­ÉáõÙ, µá­Éá­ñÁ Ëáõ­ ë³­÷áõÙ »Ý Ýñ³­ÝÇó: ÆëÏ ³Ý­µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ÏÝáç ËݹǭñÁ µ³­ó³ë­Ù³Ý ¿ ï³ñ­íáõÙ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ í»­ñ³­ó³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇó ¹»­åÇ ÏáÝÏ­ñ»­ïÁ. úñÑ­Ý»³É ¿ ³­ÝáõÝ ³Ý­Ù³Ñ ´³­ÝÇÝ, àñ Ç Ïá­Õ¿Ý ëï»Õ­Í»³É ¿ ÏÇÝ. àã ÏáÕÝ ÍáõÍ áõ­ÝÇ, »Õ­µ³Ûñù, àã ÏÇÝÝ áõ­Õ»Õ, áñ Ë»Éù µ»­ñ¿: º­Ã» Ïá­ÕÇ Ù»ç áõ­Õ»Õ ãϳ, ¨ Ýñ³­ÝÇó ëï»ÕÍ­í³Í ÏÇÝÝ ¿É Ë»Éù ãÇ áõ­Ý»­Ý³­Éáõ, ³­å³ ·Ç­ïáõ­ÝáõÃ­Û³Ý ÝáõÛÝ ëϽµáõÝ­ùÇó »É­Ý»­Éáí` ãå»ïù ¿ ½³ñ­Ù³­Ý³É ÏÝáç ³­ñ³ï­Ý»­ñÇ íñ³,- ߻߭ïáõÙ ¿ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ëÇ­ñ»ñ­ ·áõÃ­Û³Ý ³­Ù»­Ý³ÇÝù­Ý³­ïÇå ¹»Ù­ù»­ñÇó Ù»­ÏÁ: ÎÇÝÝ Çñ ù³Õó­ñ³­Ëá­ ëáõí۳ٵ ²­¹³­ÙÇÝ ¹ñ³Ë­ïÇó ѳ­ÝáõÙ ¿` å³ï­×³é ¹³é­Ý³­Éáí ³­é³­çÇÝ Ù»Õ­ùÇ, ݳ »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÇ Ù»ç ÏéÇí ¿ ·óáõÙ, §¼ÇõñÝ Ï³­ë¿, ½³Û­Éáó ãÉ뿦, ³Ý­·³Ù »­Ï»­Õ»­óáõÙ ³­ÕáíùÇÝ ãÇ Ñ»ï¨áõÙ, ³Û­ëûñ ³­å³ß­Ë³­ñáõÙ ¿, í³­ ÕÁ ÝٳݭíáõÙ ¿ ¹­¨Ç, §²ãùÝ ³ñ­ï³­ëá­õ¿, ëÇñ­ïÁÝ ³­ñ³ï ¿¦: àõë­ïÇ` §Â¿ ë¿ñ áõ­ÝÇë Ñ»ï ²ë­ïáõ­ÍáÛ, //¸áõ ½·Ç­ÝÇÝ ¨ ½µá½Ý ³­ï¿¦:²­½³­ïá­ñ»Ý Åá­

Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ÝÇÝ ¹Ç­Ù³Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ÏÝáç µÝáõ­Ã³­·ÇñÝ ³Ù­÷á­÷áõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹Ç ÝáõÛÝ å³ñ½ áõ ³Ý­ÙÇ­ç³­Ï³Ý Áݭϳ­Éáõ­Ùáí. ÎÇÝÝ ½³ãù áõ ½áõÝùÝ ¹»­Õ¿, àõ ½»­ñ»­ëÇÝ Ï³ñ­ÙÇñ ùë¿, ¼áñ Ñ³Û ³½­·Çë Áë­ÏÇ å³ñï ã¿: ²ë­ïá­õ³Í ÷ñÏ¿ ÏÝÏ³Ý ß³­é¿Ý: λݭó³­Õ³­ÛÇÝ ³­ñ³ï­Ý»­ñÇó »ñ­·Ç­Í³­Ï³Ý ½·áõ­ß³­óáõÙ­Ý»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý ã³­ñáõÃ­Û³Ý Áݹ·­ÍáõÙ­Ý»­ñÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë, ¨ ³Û¹ ѳ­ñ³­µ»­ñáõí ÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ ¿ Ù³ñ­¹áõ ÙdzۭÝáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÇ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ß»ñ­ ï»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý Ýáñ áõ Ýá­ñ³­·áõÛÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ¨ë: ÂÉÏáõ­ñ³Ý­ óÇÝ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ÝáõÛÝ ÷áñ­Ó³­éáõí۳ٵ »½­ñ³­Ï³ó­ÝáõÙ ¿, û §ø³­ÝÇ áÕç »ë, ½ù»½ å³­Ñ¿¦, á­ñáí­Ñ»ï¨ áã áù ÏáÕ­ùǹ ѳ­ñ³­½³ï ã¿, ù»½ Ñ»ï ÏÝëï»Ý áñ­å»ë Ññ»ß­ï³Ï, ÏÑ»­é³­Ý³Ý §ù³Ý ½ë³­ï³­Ý³Û¦. ÆÙ ëÇñï, Éë¿ õ­`³­Ï³Ýç ³­ñ³, àñ ëÇ­ñ»­ÉÇ Çë­ÏÇ ãϳÛ` àã ¹ñ³­óÇÝ ¨ áã »Õ­µ³Ûñ… ´³Ûó ³Ûë ͳÝñ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ ÇÝã­å»ë ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ, ³ÛÝ­å»ë ¿É Ýáñ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ­Ý»­ñÇÝ Ñá­é»­ï»­ëáõÃ­Û³Ý ãÇ ï³­ÝáõÙ, ·ïÝíáõÙ »Ý Ñá·¨áñ û Ù³ñ٭ݳ­íáñ ëÇ­ñáõÝ ³­å³­íÇ­Ý»­Éáõ ÑÇ­ÙáõÝù­ Ý»­ñ, á­ñáÝù Ù³ñ­¹³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ ½áõ­·³­Ñ»­éáõÙ »Ý ³ëï­í³­Í³­ëÇ­ñáõí Û³­ÝÁ. ¸áõ å³­Ñ¿ ½ë¿ñÝ Ï³Ý­·áõÝ, êÇñï¹ ëÇ­ñáí ÃáÕ ÉÇ­Ý»­Ý³Û. ²­ï»­Éáõ­Ã»³Ý ï»­ÕÇù ÙÇ ï³ñ, àñ µ³­ñáõ­ÃÇõÝ »ñ­Ã³Û Ùݳۅ سñ­¹³­ë¿ñÝ ¿ ²ë­ïá­õ³­Í³­ë¿ñ: ºí ³ÛÝ, áñ Ù³ñ­ ¹ÇÏ Ñ³­ ×³Ë §Ë³­ µáÕ »Ý õ­ `³­ ݳ­ é³Ï¦, ³Ý­ ·³Ù Ýñ³Ýù, áõÙ ëÇ­ñ»­ÉÇ ·Ç­ï»ë¦, §ÐáõñÝ Ç µ»ñ­Ý¿Ý Ç ¹áõñë Ïáõ ·³Û¦ ¨ ³ÛÉÝ, ã»Ý ϳ߭ϳݭ¹áõÙ, áñ ëÇ­ñá áõ­Åáí ³ß­Ë³ñÑÝ áõ Ù³ñ¹­Ï³Ýó ¹Ç­ïáÕ Ðáí­ Ñ³Ý­Ý»ë ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óÇÝ ¹³é­Ý³ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ³­Ù»­Ý³Ý­ß³­Ý³­íáñ Ñ³Û ëÇ­ñ»ñ­·³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ: êÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý »ñ­·Á. ²ÛÝ ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç ãáõ­ÝÇ Ñá·¨áñ ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý áñ¨¿ »­ñ³Ý·, ¨ ÇÝã­å»ë Ø­. ²­µ»Õ­Û³ÝÝ ¿ Ýϳ­ï»É, §²Ûë­ï»Õ ³ñ­¹»Ý Ù³ñ­ÙÇÝÝ ¿ Çß­ËáõÙ Çñ óÝÓ­ñ³­ó³Í, »ñÏ­ ñ³­íáñ, ó³Ý­Ï³­Ï³Ý 峭ѳݭçáí. Ù³ñ­¹Á »ñϭݳ­ÛÇÝ á­Éáñï­Ý»­ñÇó Ç­ç»É ¿ Ç­ñ³­Ï³Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ¨ Ç­ñ³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ í³­Û»É­ùÁ¦: ²­í»­ÉÇÝ` µ³­

ݳë­ï»Õ­ÍÇ ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý, áñ ³Û­ë³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇÝ ï³­ÉÇë ¿ ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ. ÏÝáç ÑÙ³ÛùÝ ³ÛÝ­ù³Ý áõ­Å»Õ ¿, áñ §¼ù»½ ëÇ­ñ¿ ²ë­ïá­õ³Í ¨ Ù³ñ¹¦, áõë­ïÇ ¨ ãå»ïù ¿ Ùá­é³­Ý³É, áñ` ¸áõ ëï»Õ­Í»ñ ½ÏÇÝÝ Ç Ïá­Õ¿Ý, ì³ëÝ ²­¹³­Ù³Û ëÇ­ñáÛÝ Ñ³­Ù³ñ: êÇ­ñá áõ­ÅÁ ãÇ Ñ³Ý­¹áõñ­ÅáõÙ ³½­·³­ÛÇÝ, ¹³­ë³­ÛÇÝ áõ ï³­ñÇ­ù³­ÛÇÝ ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ, Çñ Ñáñ­Ó³Ý­ùÇ Ù»ç ¿ ³é­ÝáõÙ §Ñ³­ñÇõñ ï³­ñá­õ³Û¦ ³­µ»­Õ³­ÛÇÝ, ѳ­ÛÇÝ áõ Ãáõñ­ùÇÝ: ÆëÏ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÇ Ñ»ï ϳ­åÇ ³­éáõ­Ùáí Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ ¿ §Úáí­Ñ³Ý­Ý¿ë ¨ ²­ß³Û¦ Åá­Õáíñ­¹³­ Ï³Ý ëÇ­ñ³­í»­åÇ Ùß³­Ïáõ­ÙÁ, áñ í»­ñ³·ñ­í»É ¿ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ºñ½Ý­Ï³­óáõÝ, µ³Ûó ³Ïݭѳۭïá­ñ»Ý ³Ûë Ðáí­Ñ³Ý­Ý»­ëÇ ·áñÍÝ ¿: êÇ­ñ³­í»­åÁ µ³­í³­Ï³­ ÝÇÝ ï³­ñ³Í­í³Í ¿ »­Õ»É áñ­å»ë Ñ»­ùdzÃ, ³ëù, ½áõ­·»ñ· ¨ ³ÛÉÝ: ´³Ûó µá­Éáñ ¹»å­ù»­ñáõÙ å³Ñ­å³Ý­í»É ¿ ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ ³­é³Ýó­ùÁ` Ñ³Û ïÕ³­ÛÇ ¨ Ãáõñù ³Õç­Ï³ ëÇ­ñá å³ï­ÙáõíÛáõ­ÝÁ: Äá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ï³ñ­µ»­ñ³Ï­Ý»­ ñáõÙ Ñ»­ñá­ëÁ §åÁëï­Ï»Ï¦ Ù³ñ¹ ¿` §ïÁÏ­Éá½ ù»³­Ù³­Ïáí¦, á­ñÁ Çñ Ïá­ ñ»Ï ѳ­óÇ Ï»­ëÁ ³Õ­ù³ï­Ý»­ñÇÝ ¿ µ³­ÅÇÝ Ñ³­ÝáõÙ, áñ­å»ë ÝíÇñ­Û³É ÙáÝÃ` ³Ù­µáÕç û­ñÁ ϳñ­¹áõÙ ¿ áõ ·ñáõÙ, ÙÇÝ㨠áñ ù³­ñ³­í³­ÝÇ Ù»ç ï»ë­ÝáõÙ ¿ û­ï³­ñ³½­·Ç ·»­Õáõ­ÑáõÝ ¨ ëÇ­ñáõó Ïáñó­ÝáõÙ ¿ ÇÝùÝ Ç­ñ»Ý: â»Ý û·­ ÝáõÙ áã ßñç³­å³­ïÇ ¹Å·á­ÑáõíÛáõ­ÝÁ, áã Ùáñ Ù»­Õ³¹­ñ³Ý­ùÁ, áñ áñ­¹ÇÝ ëÇ­ñáõó Ùá­é³­ÝáõÙ ¿ Çñ ³­å³­·³Ý (§ø»­½Ç ɳ­Û»Õ ¿ ù³­Ñ³­Ý³Û, //´áõñ­ í³éÝ Ó»éù¹, ËáõÝÏÝ í»­ñ³Û¦), ÇÝ­ãÇÝ áñ­¹ÇÝ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, û ³Û¹ ³Õ­çÇÏÝ Ç­ñ»Ý §àñ ãÁ­ëÇ­ñÇ` ïáõÝë ϳõ­ñǦ: Äá­Õáíñ­¹Ç Ù»ç ï³­ñ³Í­í³Í »Ý »­Õ»É ëÇ­ñ³­í»­åÇ Ñ³ï­í³Í­Ý»ñ` áñ­å»ë ½áõ­·»ñ·, áõñ ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ ¨ ͳխñ³Ýù-Ù»ñ­Åáõ­ÙÇ Ñ³Ûï­ÝÇ Ùá­ïÇí­Ý»ñÝ »Ý. ²Õ­çÇÏ, ³Õ­çÇÏ, »ë ù»½ ·»­ñÇ, ÎÁ­ñ³Ï¹ ÇÝ­Ï» ëÇñïë ÏÁ­¹³­ÕÇ, 䳭ɳ­Ý³Û µáó µ»ñ­Ý¿ë Ï¿É­ÝÇ, Îáõó ÙÇ çáõñ ïáõñ, ã¿É­ÝÇ` Ç­ñÇ­óÇ: îÁ­Õ³, ïÁ­Õ³, ѳ­Ûáõ ïÕ³, ²é ùá ß»Ýù-ßÝáñÑù, í»ñ ϳó ·Ý³, Ø»ñ ïáõÝ-Ó»ñ ïáõÝ ß³ï Ñ»­éÇ Ç. øá ë¿ñÝ Ùûï ÓÇÏ Ç±Ýã ­µ³Ý áõ­ÝÇ… êñ³Ýù µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ï³ñ­µ»­ñ³Ï­Ý»ñ »Ý: ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ Ùß³­ ÏáõÙ-ù»ñÃ­í³­ÍÁ ³Ù­µáÕ­ç³ó­ÝáõÙ ¿ ÝÛáõ­ÃÇ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ áõ å³ï­ Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­Ï³ñ­·Á` Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ á­×³Ù­ï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç å³Ñ­

å³­Ý»­Éáí ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ÝÇ ß»ñ­ï»ñ: êÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ ÙÇ áõ ïí³Û­ï³Ý­ùÇ ùݳ­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­Ù³¹ñ­í³Í ¿ å³­ïáõ­ÙÇ ¿­åǭϳ­Ï³­Ýáõí۳­ÝÁ ϳ٠¹»å­ùÇ Ýϳ­ñ³·­ñáõí۳­ÝÁ: êÏëíáõÙ ¿ Ñ»­ñá­ëÇ É³ñ­í³Í ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ß»ß­ï³¹­ñáõ­Ùáí. ²Ûë DZÝã Ï­ñ³Ï ¿ñ` ½Çë ³Û­ñ»ó, γ٠DZÝ㠭˳­õ³ñ ¿ñ` ½Çë å³­ï»ó, ºë í¿Ù ³Ý­Ë³Ëï ¿Ç, ˳˭ï»ó, äûÕ­å³ï ³­Ùáõñ` ½¿ï çáõñ ѳ­É»ó: øݳ­ñ³­Ï³Ý ³Ûë ɳ­ñáõ­ÙÇÝ Ñ³­çáñ­¹áõÙ ¿ ¿­åǭϳ­Ï³Ý ˳­Õ³Õ å³­ ïáõ­ÙÁ. §úñÝ ¿ñ ß³­µ³Ã ÉáÛë ÏÇ­ñ³­ÏÇ, //ì»­ñÇ í³­ÝÇóÝ Ç í³Ûñ Ïáõ ·Ç¦, µáõñ­í³­éÁ Ó»é­ùÇÝ, ê³Õ­Ùá­ë³­ñ³­ÝÁ Ñ»­ïÁ, áñ ϳñ­¹áõÙ ¿ñ ù³Û­É»­ÉÇë: Ðá·¨áñ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ Ñ³Ý­¹³ñ­ïáõí۳­ÝÁ ѳ­çáñ­¹áõÙ ¿ Ç­ñ³­íǭ׳­Ï³­ÛÇÝ É³ñ­í³­ÍáõíÛáõÝ. ÓÇÝ Ýëï³Í, ù³­çÇ ÝÙ³Ý ³Ýó­ÝáõÙ ¿ ³Õ­çÇ­ÏÁ, ËÝÓáñ ·óáõÙ, ¨ ïÕ³­ÛÇ ½³ñ­Ù³Ý­ùÇÝ, û` §ÊÝÓáñ¹ Ç ÛÇë DZÝã µ ­ ³Ý áõ­ÝǦ, å³­ ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿. ê¿Ý Úáí­Ñ³Ý­Ý¿ë, ù»­ßÇß ûÕ­ÉÇ, ä¿Ý ÙÇõ­ëÇõñ­Ù³Ý Ùûɭɳ ÕÁ­½Ç (¸áõ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë, ï»ñ­ï»­ñÇ áñ­¹Ç, ºë Ùáõ­ëáõÉ­Ù³Ý Ùáɭɳ­ÛÇ ³Õ­çÇÏ) , ¼Ç­ñ³ñ ëÇ­ñ»Ýù Ëûß Ïáõ ÉÇ­ÝÇ: Ð³Û ï»ñ­ï»­ñÇ áñ­¹áõ ¨ Ãáõñù Ùáɭɳ­ÛÇ ³Õç­Ï³ ë»­ñÁ ɳ­ñáõ­ÙÁ å»ïù ¿ ѳëó­ÝÇ Ù»Õ­ùÇ ·Ç­ï³Ï­óáõí۳Ý: ´³Ûó áã ³­µ»­Õ³­Ý»­ñÇ §Ù»­Õ³¦ ³­ë»­ ÉÁ, áã Ùáñ ϳݭãÁ (§¸³ñ­ÓÇñ Ç ïáõÝÝ, ³­ë³ Ù»­Õ³Û¦) á­ãÇÝã ã»Ý ϳ­ñáÕ ³­Ý»É ëÇ­ñá Ïñ³­ÏÇ ¹»Ù, ³­Ù»Ý ÇÝ㠳ݭ½áñ ¿. âÁ­Ï³Û ÝÁ­Ù³Ý ·¿Ù ²­ß³­ÛÇÝ, È»­½áõÝ åÇõÉ­åÇõÉ, Ó³ÛÝÝ ÕáõÙ­ñÇ, Ø¿ç­ùÁÝ µ³­ñ³Ï ½¿ï üñ³Ý­ÏÇ: гۭñÁ Í»­ÍáõÙ ¿ ³Õç­Ï³Ý, ïÕ³Ý §Ë¨¦ ¹³ñ­Ó³Í` ë³­ñ»ñÝ ¿ ÁÝÏ­ ÝáõÙ, ³Õ­çÇ­ÏÁ Ýñ³Ý ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ Ïñá­Ý³­÷áË ÉÇ­Ý»É. §Ð»ï Ùûɭɳ­ ÝáõÝ ßáõñç ·³É åÇ­ïÇë, //²­å³ Íá­óáõë ï¿ñ Ïáõ ÉÇ­ÝÇë¦: ¸ñ³­ÝÇó Ý»­ Õ³­ó³Í ïÕ³Ý Ç­ñ»Ýó ë»­ñÁ §Ñ³­ñ³Ù¦ ¿ ѳ­Ù³­ñáõÙ, ÙÇÝ㨠áñ ²­ß³Ý ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ ëÇ­ñá ѳ­Ù³ñ »­Ï»­Õ»­óÇ Ï³­éáõ­ó»É, áñ­ï»Õ ¨` §äë³Ï ¹Ý»Ý áõ ½Ù»½ ûñÑ­Ý»Ý, //ÂáÕ ùáÛ ëñïÇ Ï³Ù­ùÁÝ Éǭݳۦ: Äá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ³­ÏáõÝù­Ý»­ñÇó »­ÏáÕ ÝÙ³Ý ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ »ñ¨áõÙ ¿ ݳ¨ ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ µáõÝ ëÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý ï³­Õ»­ñáõÙ` ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ µÝáõÛ­ÃÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñ»­Éáí ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý §ÏÉǭ߻ݦ: ºí

³Ûë­å»ë, ëÇ­ñá ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­Ù³Ý ³­é³­çÇÝ Ï³­ÝáÝ-Ó­¨Á Ù»Í Ù³­ë³Ùµ µÝáõí۳Ý` Íá­íÇ-ͳխÏÇ-Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»­ñÇ ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»­ñáí ÏÝáç ³ñ­ï³­ ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÇ å³ï­Ï»­ñáõÙÝ ¿, ¨ ܳ­ñ»­Ï³­óáõó »­ÏáÕ ³Ûë Ñݳñ­ùÁ ³Ûë­ ï»Õ ¨ë ­Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ ѳ­ë³­ÏÁ, ³ãù-áõÝ­ùÁ, ³Û­ï»­ñÁ, Ó»é­ù»­ñÁ, µ»­ ñ³ÝÝ áõ ßñÃáõÝ­ùÁ, É»­½áõÝ áõ Ó³Û­ÝÁ, ͳ­Ù»­ñÁ, Íá­óÁ, ÅåÇ­ïÁ, å³ï­ Ùáõ­×³­ÝÁ, ·á­ïÇÝ, ù³ÛÉ­í³Í­ùÁ: ²­Ñ³ ÙÇ µÝá­ñáß û­ñÇ­Ý³Ï ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ ï³­Õ»­ñÇó. ¼¿ï ½³­ñ»­·³ÏÝ áñ ÉáÛë Ïáõ ï³Û, î»­ë³Û ³­ã»ñ ½¿ï Á½­Íá­í»ñ… àõ­ñ³Ï ׳­Ï³ï áõ ×áË µ»­ñ³Ý, ̳ÙÝ áõ í³ñ­ë»ñÝ ¿ñ Ñá­·»­Ñ³Ý, ÌáóÝ ¿ñ ÉÁó­í³Í ëåÇ­ï³Ï í³ñ­¹áí, ¼Ù¿çùÝ áõ ÃÇ­ÏáõÝùÝ ù³Ý ½áõé ×á­×³Ý… ²ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÁ í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ ³­ÝÇ­ñ³­Ï³Ý áõ­ÅÇ, Ó»éù µ»­ñáõÙ µ»ñ­¹»ñ áõ å³­ñÇëå­Ý»ñ ³­í»­ñ»­Éáõ ÉÇóù, í»­Ù»ñ ¿ Ëáñ­ï³­ÏáõÙ, É»é­ Ý»ñ ѳ­ É»ó­ ÝáõÙ. §êåÇ­ ï³Ï ׳­ ϳï áõ ë¨ ³­ ã»ñ…//ȳñ ßñÃÝá­ íÁ¹ í³ñ¹ ó­÷»ë, //Öû­×³Ý í½áí¹ µ»ñ­¹»ñ ù³­Ï»ë¦: ä³ï­Ï»­ñÇ Ù»ç ß³­ ñáõ­Ý³­ÏáõÙ »Ý ϳñ¨áñ ÙÝ³É í³ñ­¹Á, ßáõ­ß³­ÝÁ, Ù³­Ýáõ­ß³­ÏÁ ¨ ³ÛÉÝ. §Þáõ­ß³Ý, Á­é»­Ñ³Ý áõ Ù³­Ýáõ­ß³Ï¦, §¶áÛݹ ¿ ϳñ­ÙÇñ í³ñ­¹ÇÝ, Ñá­ïáí¹ ³­Ýáõß »ë¦, §²­ã»ñ¹ ¿ ÃáõË áõ å¿ï, ¹áõ Ëû­ñû­ïÇÏ »ë, //ø³­ýáõñ í³ñ­ ¹Ç ÝÁ­Ù³Ý ³­Ýáõß­Ñá­ïÇÏ »ë. //¸áõ ÷ÁÝ­ç³Í Ù³­Ýáõ­ß³Ï, í³ñ¹ áõ ͳ­ÕÇÏ »ë¦: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ãÇ í³­ñ³­ÝáõÙ ¹Ç­Ù»­Éáõ ÝáõÛÝ å³ï­Ï»­ñÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ ÏñÏÝáõí۳­ÝÁ, ù³­ÝÇ áñ ϳ­ÝáÝ-§ÏÉǭ߻Ǧ û·­ï³­·áñ­Íáõ­ÙÁ ëá­íá­ñ³­ Ï³Ý ¿ñ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ï³­Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç. §Ìáó¹ ¿ ¹ñ³Ëï ³Ý­Ù³­ Ñáõ­Ã»³Ý¦, §Ìáó¹ ¿ ¹Á­ñ³Ëï ³Ý­Ù³­Ñáõ­Ã»³Ý, //²Ý­Ù³­Ñ³­Ï³Ý åïÕáí ¹Á­ñ³Ëï¦ (ÆÝã­å»ë ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇ` §è³Ý­·Áï öé³Ý­·Ç ³ï­É³ë ¿¦ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÁ): ´ÝáõÃ­Û³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÇó ½³ï ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÁ ½áõ­ ·³­Ñ»é­íáõÙ ¿ ݳ¨ ½³ñ­¹»­Õ»­ÝÇ, ù³Õó­ñ»­Õ»­ÝÇ Ñ»ï. §Þá­Õ³Ûñ Ïɳ÷Ý áõ ɳñ ßñÃáõÝù //àõ Ù³ñ­·³ñ­ï¿­ß³ñ ³­ï³­ÙáõÝù¦, §´»­ñ³Ý¹ ß³ù­ñáí ÉÇ Ãáõ­Ã³Ï É»­½áõ »ë¦, §¸áõ Ù»Õ­ñáí ß³­ÕÁ­Õ³Í Ýáõß áõ ß³­ù³ñ »ë…//¸áõ ѳ­É³Í áõ ó­÷³Í áë­ÏÇ ³ñ­Í³Ã »ë¦, §´»­Ñ»½ ѳ·­ÝÇë áõ ÍÇ­ñ³­ÝǦ ¨ ³ÛÉÝ: ØÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý »ñÏ­ñáñ¹ ϳ­Õ³­å³­ñÁ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ Ù»Í ÝíÇ­ñáõÙÝ ¿, á­ñÇ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñÇó »Ý ݳ¨ í³­Û»É­ùÇ Ó·ïáõ­ ÙÁ, ÇëÏ ³­í»­ÉÇ Ñ³­×³Ë` ·»­ñÇ áõ ÑÇ­í³Ý¹ Ùݳ­Éáõ ï³­é³­å³Ý­ùÁ, á­ñÁ ñ³­ ϳ ¿ ÙÝáõÙ ³Ûë ½·³ó­ ÙáõÝù­ Ý»­ ñÇ Ù»ç: ²Ûë­ ï»Õ ¿, áñ µ³­ ݳë­

ï»Õ­ÍÁ á­×³Ù­ï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛ­ÝáõÃ­Û³Ý É³ÛÝ Ñݳ­ñ³­íá­ñáõí ÛáõÝ ¿ áõ­Ý»­ÝáõÙ, ½·³ó­ÙáõÝùÝ ³­í»­ÉÇ ¿ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³­ÝáõÙ, á­ñÁ ÙÇßï ³­é³ç­Ý³­ÛÇÝÝ ¿ ³ñ­í»ë­ïÇ Ù»ç: ÜíÇ­ñáõ­ÙÁ ÙÇ ¹»å­ùáõÙ ëÇ­ñ³Í ÏÝá­çáí Ñdz­Ý³­Éáõ, Ýñ³­ÝÇó ÷ñÏáõíÛáõÝ ³Ý­ë³­Éáõ ϳÝã ¿. ²ñ`»Ï ³ñ¨ ·³ñ­Ý³­Ý³­ÛÇÝ, ²ñ`»Ï ³ß­Ý³Ý å³Û­Í³é Éáõ­ëÇÝ, ÜÇëï áñ ѳ­ÛÇÙ Û»­ñ»ë¹ Ç í»ñ, î»­ëÁ¹ Ñ»­ñÇù ¿ ÇÝÓ µ³­ÅÇÝ… ²­ã»­ñÁ¹ Íáí ¿ ͳ­ñá­õ³­ÍÇÝ, ´»­ñ³­ÝÁ¹ ù³Õóñ ¿ ù³Õ­ó³­ÍÇÝ: γÙ` §²ë­óÇ` ëÇ­ñ¿ ½Çë, Íáí ³­ã»ñ. //ÜÇëï áñ ѳ­ÛÇÙ »­ñ»ë¹ Ç í»ñ¦, ¨ ϳÙ` §øáõ ë¿ñ¹ Ç ÛÇë ¹Ç­å³õ` ëïáÛ· ϳۭñÇÙ »ë, //²ñ`»Ï ÇÝÓ ¹»Õ ³­ñ³Û, Ç٠׳­ñÁÝ ¹áõ »ë¦: ØÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ ³Û¹ ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ å³ñ­½³­å»ë ëÇ­ñá »ñ­¹áõÙ ¿. íëï³­Ñ»ó­ÝáõÙ ¿, áñ §²Ý­Ó³Ù­µÁ¹ ëáõñµ áõ ³­Ý³­ñ³ï` // ºë Ïáõ ·ñ»Ù ½Çë ù»½ Ù³­ï³Õ¦, ϳÙ` §ºñ­ÏÇÝù `õ­»ñ­ÏÇñ íÁ­Ï³Û, áñ Ïáõ ëÇ­ñ»Ù ½ù»½, //¼³ñ­ÃÇñ, ½³­Ï³Ý­çÁ¹ µ³ó, áñ ·³Ý­·³­ïÇÙ ù»½. //º­Ï»³É »Ù ù»­½Ç ÑÇõñ` ³ë­åÁÝ­ç³­Ï³Ý »ë, //ÀÝ­¹¿±ñ ­ÛÇë ã»ë ѳ­ÛÇñ, ·¿Ù ³Ý­Ñ³­ õ³ï ã»ë¦: ºí, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÁ ãÇ ³­½³ï­íáõÙ ³­Ý³­ë»­ÉÇ ï³­é³­ å³Ýù­Ý»­ñÇó, ëÇ­ñá ÷á­Ãáñ­Ï³­ÉÇó, ï³Ý­çáÕ ³­Ýá­ñá­ßáõíÛáõ­ÝÇó. ÆÝÓ Û³Ý­Ï³ë­Ï³Í Ç ¹¿Ùë »­É³õ, ÞáõÝãë ù³­Õ»ó áõ Ë»Éùë ¿³é… Æ ïáõÝ Ç ¹áõñë ãáõ­ÝÇÙ ¹³­¹³ñ… ø³­ÝÇ ï»ë­ÝáõÙ Ïáõ ë³ñ­ë³­÷ÇÙ, êÇñïë Ç ÷á­ñÇë ϳé­Ýáõ ·³­É³ñ. ÆÝÓ Ù»­Õ³­¹Çñ Û¿±ñ ­Ïáõ ÉÇ­ÝÇù` àí áñ ï»ë­Ýáõ ãÇ ÙÝ³Û ³ñ­¹³ñ: γÙ` §ºë ÇÙ ëñïÇë ¹³­Ý³Ï ³­Í»Ù, //¼³ãùë ׳­ÕÇ ï³Ù ѳ­Ý»­Éáõ¦, ¨ ϳÙ` §ºë »Ù ³÷ Ñá­Õ¿, ¹áõÝ Ññ»­Õ»Ý »ë, //ø³­ÝÇ ½ÇÙ ³Û­ñ»­ó»³É ëÇñïë ³­ñÇõ­Ý»ë. //Úáñ­ï»Õ áñ Ïáõ ÝëïÇÙ ½Çë ÏÙá­é³­Ý³Ù »ë. //¼³Û¹ ùá ÍáíÍáí ³­ã»ñ¹ ¹»­Õáí Éó»ñ »ë¦: Æ í»ñ­çá ÙÝáõÙ ¿ ëÇ­ñá ïÇ»­½»­ñ³­Ï³Ý áõ­ÅÇ Ñ³ë­ï³­ïáõ­ÙÁ, áõÅ, á­ñÇó ³­½³ï­í³Í ã»Ý µá­Éá­ñÁ. ³Ý­·³Ù ³­µ»­Õ³­ÛÇ áõ ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇ Ñ³­Ù³ñ ¿ ³Û¹ ë»­ñÁ á­ñá­·³ÛÃ, Ùdzۭݳϭ۳­óÇ Ë»ÉùÝ ¿ ï³­ ÝáõÙ, ÏÝáç Íáí ³ã­ù»­ñÇó áõ ÃáõË ³Ù­åÇ ÝÙ³Ý ÑáÝ­ù»­ñÇó í³ñ­¹³­å»ïÝ ¿ Ùá­é³­ÝáõÙ áõ­ëáõÙÝ áõ ·Ç­ñÁ. г­ñÇõñ ï³­ñáõ ѳ­µ»­Õ³­ÝÇÝ, àñ ×»ñ­Ù³ÏÝ ¿ ¹³ñ­Ó»ñ ¹»­ÕÇÝ,

Îïñ¿ ½ùáõë­ïÇÏ å³­ï³­ñ³­·ÇÝ àõ ½ù»½ áõ­½¿ ³éç¨ Ë³­ãÇÝ: ÎÝáç áë­Ï»­Ã»É í³ñ­ë»­ñáí, ÍÇ­ñ³­ÝÇ »­ñ»­ëáí, í³ñ­¹áí ÉÇ Íá­óáí ÇÝù­ ݳ­Ùá­é³­óáõÃ­Û³Ý Ñ³­ë³Í ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÁ Ëáó­í³Í ¿ Ýñ³ ѳ­Û³ó­ùÇ Ý»­ï»­ ñáí, ãáõ­ÝÇ áã ÙÇ µÅßϳ­ñ³ñ, ù³­ÝÇ áñ ëÇ­ñá ѳݭ¹Ç­å³Í Ù³ñ­¹Á ³Ûñ­ íáõÙ ¿ í³é Ïñ³­ÏÇ Ù»ç, §²ÛÉ áã ³­ÕûÃù ÙÇï­ùÁÝ Ïáõ ·³Û, //àã Û³Ûë­ Ù³­õáõñ ϳñ­¹³Û ¨ ׳é¦: ê»­ñÁ, ǭѳñ­Ï», Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ·³ñ­Ý³Ý ½³ñ­ÃáÝ­ùÇÝ, ÇÝ­ãÁ Áݹ·Í­í³Í ï»­ë³Ýù ºñ½Ý­Ï³­óáõ ï³­Õ»­ñáõÙ: §î³Õ ·³ñ­Ý³Ý¦ í»ñ­Ý³­·ÇñÝ áõ­Ý»­óáÕ ù»ñÃ­í³­ÍáõÙ µÝáõÃ­Û³Ý å³Û­Í³­éáõí ÛáõÝÝ ¿, áõñ óÝÍáõÙ »Ý µá­ÉáñÝ áõ ³­Ù»Ý ÇÝã, ¨ ³Ûë åáéíÏáõ­ÙÇ Ù»ç ë»­ñÁ í³­Û»É­ùÇ »­ñ³Ý·­Ý»ñ ¿ Ý»­ñ³­éáõÙ. §àí áñ ëáõ­ñ³­ÃÁ¹ ѳ٭µáõ­ñ¿` // ÊݹÙáí ³Ýó­Ý¿ ½µá­Éáñ ï³­ñÇÝ. //àí Ïáõé ÙÇ­ç³­óÁ¹ ·ÇñÏ ³­Í¿` //γ­ ݳÝã ÙÁ­Ý³Û ù³Ý ½Ýß¹³­ñÇݦ. ²­Ñ³ »Õ¨ å³Û­Í³é ·³­ñáõÝ, ̳խϻ³ó ³Û­·ÇÝ áõ å³Õ­ã³­ÝÇÝ… ¶áõݹùÝ Í³Õ­ÏÇÝ áõ Ñ»ï ϳ­åÇÝ, ²­Ýáõ­ß³­Ý³Û ÑáíÝ áõ ù³­ÙÇÝ, Ò³­·»ñÝ Ó³ÛÝ ³­Í»Ý Û³Û­·ÇÝ, ø³Õóñ Ïáõ ·³Û Ó³ÛÝ åÉåáõ­ÉÇÝ… ¼Ã­¨ÁÝ µ»­ñ¿ñ µá­Éáñ í½ÇÝ, êÇ­ñáí ËÁ­Ù¿ñ ½³­Ýáõß ·Ç­ÝÇÝ: ²Ûë åáéíÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ëÇ­ñá áõ­ÅÇ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõ­ÙÁ ϳå­íáõÙ ¿ ÝáõÛ­ ÝÇëÏ ²ëï­í³­Í³ßÝã­Û³Ý ¹ñí³·­Ý»­ñÇ Ñ»ï. §ê¿ñÝ ½²­¹³Ù ¹ñ³Ë­ï¿Ý »­Ñ³Ý. //ê»­Ã³Û áñ­¹ÇùÝ Ë³é­Ý³­Ï»­ó³Ý¦, §ÎÇÝÝ ½Úáí­Ñ³Ý­Ý¿ëÝ ·É˳­ ﻳó //Ú»­ñáí­¹Ç³Û åÕÍáÛÝ Ñ³­Ù³ñ¦: êÇ­ñá áõ­ÅÇ ³Ý­ë³Ñ­Ù³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ ³ÛÉ Åá­Õá­íáõñ¹­Ý»­ñÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ëÇ­ñ³­í»­å»­ñÇ áõ Ýñ³Ýó Ñ»­ ñáë­Ý»­ñÇ í»ñ­ÑÇ­ßáõÙ­Ý»ñ, ³ÏݭѳÛï ³ß­Ë³ñ­Ñ³·­ñ³­Ï³Ý ï³­ñ³­Í³­Ï³­ ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳñ­Í»ë ³Û¹ Ù»Í áõ­ÅÇ ³­Ù»­Ý³­Ï³­ñá­ÕáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿. §ø»½ í³­Û»­É¿ ͳ­é³Û ËåïÇ, //äáõÉ­Õ³ñ, ã³ñ­ù³½, Ñá­éáÙ, ɳ­ãÇݦ, ù³­ÝÇ áñ ÏÝáç Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ Çñ Ññ³Ûñ­ùáí ïÇ­ñ³­Ï³ÉÝ ¿ ³­Ù»Ý ÇÝ­ãÇ. êÇ­ñáí ÙÇ ë峭ݳ­Ý¿ñ, ×»É­É³ï ¿­ý»Ý­ïÇ… ¼ì³Ñ­ñ³ï ÞÇ­ñÇ­ÝÇÝ ½Ë³­å³ñÝ »ë á±Ýó ­ï³Ù… ¼ÇÝã ÓáõÏÝ Ç ëÇ­ñáÛ Û³Ý­Ï³ñÍ ÁÝÏ­ÝÇ Ï³ñÃ. ƱÝã ­ËÁ­ñ³ï Ïáõ ï³ë, ¿, ³Ý­Ã³­é³Ù í³ñ¹… Îɳ÷¹ ¿ ËÝÍáñ, ÍÁ­Í»ñ¹ ¿ ß³­Ù³Ù, ¼ÇÝã Û»­¹»Ù ¹Á­ñ³Ë­ïÇ `Ç ùá Íáó¹ ϳÝ:

²Ûë ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»­ñÇ Ù»ç Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï Ã³­÷³­éáõÝ Ùá­ïÇí ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ¹Ç­ï»É ëÇ­ñá Ïñ³­ÏÇ Ù»ç ³Ûñ­íáÕ Ãǭû­éÇ Ï»ñ­å³­ñÁ. ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÁ Ãǭû­éÇ ÝÙ³Ý Ùá­ÙÇ íñ³ ¿ ÃéãáõÙ` §²Û­ñáõÙÝ »­Ï»ñ »Ù, ãÏ³Û ×³ñ¦, §ø³Ý ½ÃÇ­ ûéÝ Ç ÑáõñÝ áñ ¿ Ç í³é­Ù³Ý, //º­Ï³Û áñ ³Û­ñÇÙ ¨ Ùá­ÍÇñ ¹³é­Ý³Ù¦: ØÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý å³ñ­ëÇó ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ³ñ¨»É­Û³Ý åá»­½Ç³­ÛáõÙ ³Ûë å³ï­Ï»­ñÇ ·áñ­Í³­éáõíÛáõ­ÝÁ ¹Ç­ï³ñÏ­íáõÙ ¿ »ñ­Ï³­ÏÇ Ï»ñ­å³­ ñ³­ÛÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»­ñÇ Ù»ç: ´³­óÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ëÇ­ñá áõ­ÅÇÝ »Ý­Ã³­Ï³, Ýñ³ Ïñ³­ÏÇ Ù»ç ³Ûñ­í»­Éáõ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÇó, ³Ûë­ï»Õ ï»ë­ÝáõÙ »Ý ݳ¨ Ñá·¨áñ µá­í³Ý­¹³­Ï³­íá­ñáõ­ÙÁ ϳ٠³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ¿áõí۳­ÝÁ Ùdz­Ý³­Éáõ Ïñá­Ý³¿ùë­ï³­½³­ÛÇÝ íǭ׳­ÏÁ: ì»­ñ³­ó³ñ­Ïáõ­ÙÁ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ Ýñ³­Ýáí, áñ Ùá­ÙÇ ÷á­Ë³­µ»­ñáõíÛáõÝÝ Çñ Ù»ç Ç ëϽµ³­Ý» áõ­Ý»ñ ÉáõÛ­ëÇ Ëáñ­Ñáõñ­¹Á` Çñ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñáí` ³Ûñ­í»É, ٳ߭í»É, ѳɭí»É, ɳó ÉÇ­Ý»É, ¹»­ÕÇÝ ¹»Ùù áõ­Ý»­Ý³É ϳ٠ï³Ýç­í»É, ݳ¨ ³­å³ß­Ë³­ñ»É, ÷³÷­Ï»É, ×Ïí»É ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ³Ûë ³­Ù»­ÝÇ Ù»ç ß»ßï­íáõÙ ¿ ·áñ­ßáõÃ­Û³Ý Ù»ç å³Û­Í³é, 볭ϳÛÝ ïËáõñ Ù»­ÝáõÃ­Û³Ý ·³­Õ³­÷³­ñÁ: ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­ óá­ÕáõÃ­Û³Ý ï³ñ­ñ»­ñÇó Ù»­ÏÁ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ѳ­Ù³­ñ»É ³ÛÝ, áñ ÏÝáç ÑÙ³Û­ ùÇ å³ß­ï³­ÙáõÝ­ùÁ ¨ ëÇ­ñá áõ­ÅÇÝ ·»­ñÇ ÉÇ­Ý»­Éáõ íǭ׳ÏÝ ³Ý­·³Ù ã»Ý ѳëó­ÝáõÙ Ýñ³Ý, áñ »ñ¨³ ÏÝáç µÝ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ÉëíÇ Ýñ³ Ëáë­ùÁ. ݳ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ Ññ³ßù ¿, á­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ˻ݭó­ÝáõÙ ¿ ïÕ³­Ù³ñ­¹Á, µ³Ûó áã ³­í»­ÉÇÝ: î³­Õ»­ñáõÙ ÏÝáç å³Ñ­í³Í­ùÇ-µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ëïí»­ñ³·­ÍáõÙ­ Ý»ñ »ñ­µ»ÙÝ Ýϳï­íáõÙ »Ý: ²­Ñ³, ³ÛÝ Å³­Ù³­Ý³Ï, »ñµ ³Ûñ­í³Í ëÇ­ñ³­ ѳ­ñÁ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý ¹»Õ ¿ ëå³­ëáõÙ ÏÝá­çÇó` §æáõñ ïáõñ ͳ­ñ³õ É»ñ­ ¹Çë` ÷³­÷³ù »Ù »ë ù»½¦, ÏÇ­ÝÁ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ Çñ ë»Ã¨»­Ã³ÝùÝ ¿ ³­ÝáõÙ. §Ö³­åáõÏ, ×áË áõ ׳ñ­ï³ñ »ñµ áñ ¹áõ ù³Û­É»ë, //سݭñÇÏ- ٳݭñÇÏ ÍÇÍ­Õ³ë áõ ßáõÝãë ù³­Õ»ë¦: ²Ûë­åÇ­ëÇ ¹»å­ù»­ñáõÙ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÁ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ëó­÷áõÃ­Û³Ý å³­Ñ»ñ ¿ áõ­Ý»­ÝáõÙ` §Ê¨ Úáí­Ñ³Ý­Ý¿ë Âáõñ­Ïáõ­ñ³Ý­óÇ, // ØÇ ¹Ý»ñ ½ù»½ åÇÕÍ µ³­Ý»­ñǦ: ´³Ûó ÏÝáç ˻ɭù³­Ñ³Ý ã³­ñ³×­×Çáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ Ýá­ñÇó Ë»­É³­·³­ñáõÃ­Û³Ý »Ý ï³­ÝáõÙ Ýñ³Ý, 㿱 áñ ÏÇ­ÝÁ ÙÇßï ϳ­ñáÕ ¿ ³Ï­Ý³­ïÇ Ù»ç ·ó»É. ¼áõÝ­ùÁÝ ù³­Õ¿, ½³ãùÝ ¹»­Õ¿, ¼ÇÝù ½³ñ­¹³­ñ¿ ½¿ï ÝßÇ Í³é, Ø¿çùÝ áõ åÁé­ÏáõÝùÝ ÍÁéÙ­é¿, ¼Ù³ñ­¹ÇÏ Ó·¿ Ç ë³ñ õ` Ç ù³ñ: ê³ ·áõ­ó» Ýñ³ ëÇ­ñá ³­é³ñ­Ï³ Ññ³ßù-ÏÇ­ÝÁ ã¿, µ³Ûó ϳñ¨áñÝ ³Ûë­ ï»Õ ³ÛÝ ¿, áñ ³Ûë ùݳ­ñ»ñ­·áõÝ ë»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ñ»É ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ å³ï­

Ï»­ñÇ ¨ Ý»ñ­ùÇÝ ³å­ñáõ­ÙÇ Ñ³­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇáõí۳ٵ, ëï»Õ­Í³­·áñ­Íá­ÕÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõí۳­ÝÁ ß³­Õ³­Ë»É Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ` ³Ý­å³Û­Ù³Ý ¹³é­Ý³­Éáí Ñ³Û ëÇ­ñ»ñ­·áõí Û³Ý Ýß³­Ý³­íáñ ¹»Ù­ù»­ñÇó Ù»­ÏÁ: ìÇ­å³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñÁ. êñ³Ýù ³ÛÉ ³­éáõÙ­Ý»­ñáí ѳë­ï³­ïáõÙ »Ý Åá­ Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³é áõ µ³­ÝÇ ù³­çÇ­Ù³­óáõíÛáõ­ÝÁ, µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ÝÛáõ­ ÃÇ Ñ³­ñ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë ³­éáõ­Ùáí Ëáñ­ù³­ÛÇÝ ß»ñ­ï»ñ áõ­ÝÇ ¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ Ù³­ëÇÝ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»­ñÇ Ùß³­Ïáõ­ÙÁ: ²Ûë­ï»Õ ϳ­éáõó­ í³Í­ù³­ÛÇÝ »­ñ»ù ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí óáõ­ó³¹ñ­íáõÙ ¿ ëñµÇ Ïñá­Ý³Ëá­Ñ³­Ï³Ý Ññ³­ß³­å³­ïáõ­ÙÇ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý å³ñ½ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ: ²­é³­çÇÝ Ñ³ï­ í³­ÍÁ ï³­Ýáõ­ï»ñ ¶áñ­·Ç­ÏÇ å³ï­ÙáõíÛáõÝÝ ¿, ÇëÏ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛ­óÁ ëÏëíáõÙ ¿ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³ï­Ù»­É³Ó¨ÇÝ µÝá­ñáß ¿­åǽ­Ùáí. ¶»Õ ÙÇ Ï³Ûñ` ܳ­ñ»Ï ³­ë»Ý, àñ Û³­ÃáéÝ ¿ñ í³ñ­¹³­å»­ïÇÝ. ²Ý­¹Áñ ï³­Ýáõ­ï¿ñ ÙÇ Ï³Ûñ, Æõñ ³­Ýáõ­ÝÁÝ ¶áñ­·ÇÏ Ó³Û­ÝÇÝ: Þ³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ÝáõÛÝ á­×³­Ï³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñáí. ³Ûë ï³­ Ýáõ­ï»­ñÁ ѳÛï­ÝÇ ¿ Çñ ³­ñ³­ï³­íáñ µ³ñ­ùáí, »­Ï»­Õ»­óÇ ãÇ ·ÝáõÙ, í³ñ­ ¹³­å»ï ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ѳݭ¹Ç­Ù³­Ý³Ý­ùÇÝ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, û §Þ³ï Ùß³Ï áõ­ÝÇÙ` ãÁ­µ³­ÝÇݦ, á­ñÇó Ñ»­ïá í³ñ­¹³­å»­ïÇ ³­Ý»Í­ùáí Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá Ñá­ÕÁ Ýñ³Ý ãÇ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ: Ø»­Õ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý óáõ­ ó³¹­ñ³Ý­ùÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý áõÕ­Õ³­ ÏÇáõí۳ٵ ѳï­Ï³Ýß­íáÕ Ù»ñÏ áõ ͳÝñ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ. Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ ¹áõñë ¿ ßåñïíáõÙ Ñá­ÕÇó, Ñá­ïáõÙ, §àã ßáõÝ Çõñ Ùë¿Ý áõ­ï¿ñ, //àã ÃéãáõÝù í»­ ñûùÝ ³Ý­ó³­Ý¿Çݦ: ²­Ù»Ý ÇÝã ѳñííáõÙ ¿ í³ñ­¹³­å»­ïÇ ÙÇ­ç³Ù­ïáõíÛáõ­ ÝÇó áõ ³­ÕáíùÇó Ñ»­ïá, ¨ Ñá­ÕÁ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ¿ Ù»­Õ³­íáñ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ: ºñÏ­ñáñ¹ ×Ûáõ­ÕÇ Ññ³­ß³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ÝÁ ϳå­íáõÙ ¿ ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ Ñ»ï, ¨ ë³ Ñ³ï­Ï³Ý­ß³­Ï³Ý ¿ Ýñ³­Ýáí, áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ 10-ñ¹ ­¹³­ñÇÝ Ñ³­çáñ­ ¹³Í ѳ­ñ³­µ»­ñ³­Ï³Ý ÉéáõÃ­Û³Ý 11-ñ¹ ­¹³­ñÇó Ñ»­ïá Ñ»Ýó ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛáõÙ 12-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ ëÏëí»ó Ñ³Û Ñ³Ý­×³­ñÇ ³ñŨá­ñáõ­ÙÁ, ³ë­å³­ñ»½ »­Ï³Ý ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ³­é³­çÇÝ Ñ»ï¨áñ¹­Ý»­ñÁ: ´³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ·Ý³­Ñ³­ï³­ ϳ­ÝÁ ¨ë ­Ëá­ëáõÙ ¿ ³ÛÝ Ù³­ëÇÝ, áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõ ѳ٭µ³­íÁ Ñ»Ýó ÎÇ­ÉÇ­ Ïdz ¿ ѳë­ÝáõÙ, ³ÛÝ­ï»Õ »Ý á­ñá­ßáõÙ ï»ë­Ý»É ëñµÇ Ññ³­ß³­·áñ­ÍáõíÛáõ­ ÝÁ. §Ð³Ù­µ³íÝ ³ÛÉ Ç êÇë ѳ­ë³õ //êù³Ý­ã»­ÉÇù ëáõñµ í³ñ­¹³­å»­ïÇݦ, ¨ Ýñ³ Ùáï »Ý ·³­ÉÇë êÇë Ù³Û­ñ³­ù³­Õ³­ùÇ »ñ­Ïáõ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý: î»Õ »Ý ѳë­ÝáõÙ ¨ ï»ë­ÝáõÙ, áñ ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ áã­Ë³­ñÇ Ñáï ¿ ³­ñ³­Í³ó­ÝáõÙ

(§Ñá­íÇí¦ Ñá·¨áñ Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­Ù³Ý Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ), ·³Û­É»­ñÇÝ Ñá­ïÇÝ å³­Ñ³­å³Ý ¿ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ¨ ÑÛáõ­ñ»­ñÇÝ Ññ³­íÇ­ñáõÙ Çñ ϳ­ó³­ñ³­ÝÁ` ³­é³ñ­Ï³­Ûá­ñ»Ý óáõÛó ï³­Éáí, û ëñµ³­Ï»Ý­ó³Õ í³ñ­ùÇ ¨ ·áñ­ÍÇ áõ­Åáí ÇÝã­å»ë ¿ í»­ñ³­ÝáõÙ ã³­ñÁ. ºõÃÝ ·³ÛÉ ë³­ñÇÝ Ýëï¿ñ àõ ³­É³ë Ï»­ÝÇÝ áã­Ë³­ñÇÝ: ܳ ½·³Û­É»ñÝ Ç í³ñ Ó»­Ý»ó àõ Ñá­íÇõ »­¹Çñ áã­Ë³­ñÇÝ: ä³­ïáõ­ÙÇ »ñ­ñáñ¹ ×Ûáõ­ÕÁ å³Ñ­ùÇ û­ñÁ Ëá­ñá­í³Í ³­Õ³í­ÝÇ­Ý»­ñáí ÑÛáõ­ñ³­ëÇ­ñ»­Éáõ ¨ ³­Õáíùáí ϻݭ¹³­Ý³ó­Ý»­Éáõ ¹»åùÝ ¿, á­ñÁ ÏñÏÇÝ Ý»ñ­ ϳ­Û³ó­íáõÙ ¿ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ áõ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ Ñá­·»­íǭ׳­ÏÇ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ Ù³Ý­ ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí` ÑÛáõ­ñ»­ñÁ ³å­ßáõíÛáõ­ÝÇó Ó»é­ù»ñÝ Ç­ñ³ñ »Ý ½³ñ­ÏáõÙ, Ù³ï­Ý»­ñÁ ßáõñ­Ã»­ñÇ ¹ÝáõÙ. º­ñ»ù ³­Õ³õ­ÝÇ µéÝ»óú­ñÁÝ å³ù ¿ñ` ãá­ñ»ù­ß³µ­ÃÇݺõ »­¹Çñ Û³éç¨ ÑÇõ­ñ»­ñÇÝ: Ðñ³­Ù»­ó¿ù µ³­ñÇ ÑÇõ­ñ»ñ, Ö³­ß³­ÏÇÙù Ç Û³Ûë ë»­Õ³­ÝÇÝ: Üá­ù³ Ó»éù ÛÇ­ñ³ñ ½³ñ­ÏÇÝ, ¸ñÇÝ ½Ù³ïÝ Ç í»­ñ³Û åÁéÝ­ÏÇÝ. ²­ë»Ý, ï¿ñ, ½³Ûë ÇÝã ³­ñÇñ, ú­ñÁë å³ù ¿ ãá­ñ»ù­ß³µ­ÃÇÝ: ÆëÏ Ü³­ñ»­Ï³­óáõ §ãÇ­Ù³­óáõíÛáõ­ÝÁ¦ ϳñ­Í»ë µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ÝáõÛÝ å³ñ½ Áݭϳɭٳٵ ³Ï­Ý³ñ­ÏáõÙ ¿ Ýñ³ Ýϳï­Ù³Ùµ ϳë­Ï³Í­Ý»­ñÇ »Ý­Ã³­ ï»ùë­ïÁ: ²Û¹ ¨ ³ÛÉ Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñÁ ѳñííáõÙ »Ý ³½­¹»­óÇÏ Ññ³­ß³­ ·áñ­Íáõí۳ٵ, »ñµ í³ñ­¹³­å»­ïÁ ³­é³­ç³ñ­ÏáõÙ ¿ ϳ٠׳­ß³­Ï»É, ϳ٠Ññ³­Ù³Ý ï³É, áñ ³­Õ³í­ÝÇ­Ý»­ñÁ Ãéã»Ý, ÇëÏ ÑÛáõ­ñ»­ñÇ í³­ñ³­Ýáõ­ÙÇó Ñ»­ ïá ÇÝùÝ ¿ Ññ³­Ù³­ÛáõÙ, ¨ ³­Õ³í­ÝÇ­Ý»­ñÁ §Â¨ ³­éÇÝ »õíݳ­å³­ïÇÏ //ì»­ ñ³Û ·ÉáõË ëáõñµ í³ñ­¹³­å»­ïÇݦ: ÈÇ­Ý»­Éáí ³­é³­çÇÝ ï³­Õ»ñ­·áõÝ, áí ã³­÷³­Íá Ùß³Ï­Ù³Ý ¿ »Ý­Ã³ñ­ÏáõÙ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ëáõíÛáõ­ÝÁ, Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óÇÝ ÎÇ­ÉÇ­ Ïdz­ÛÇ Ýß³­Ý³­íáñ ½á­ñ³­í³ñ ÈÇ­å³­ñÇ­ïÇ Ù³­ëÇÝ ¨ë ·­ñáõÙ ¿` û·­ï³­ ·áñ­Í»­Éáí Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ½ñáõÛó­Ý»­ñÁ: §î³Õ ù³­çÇ ÈÇ­å³ñ­ïÇݦ »ñ­ÏÁ Ýá­ñá­íÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ ¿, áñ ï³­ÕÇ Å³Ý­ñÁ, ëϽµÝ³­íáñ­í»­Éáí áñ­å»ë »­Ï»­Õ»­ó³Íǭ볭ϳñ­·³­ÛÇÝ ï»­ë³Ï, Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ÁÝ­ ûñó­íáÕ-»ñ·­íáÕ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõÝ, Áݹ­É³Û­ÝáõÙ µá­í³Ý­¹³­Ïáõí

Ûáõ­ÝÁ ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý, ëÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý Ùá­ïÇí­Ý»­ñáí, ³Ûë ¹»å­ùáõÙ Ý»­ñ³­éáõ٠ݳ¨ å³ï­Ù³­Ï³Ý ¹»å­ù»ñ: §î³Õ¦ µÝá­ñáß­ í³Í ³Ûë »ñ­ÏÁ, áõ­Ý»­Ý³­Éáí Ý»ñ­µá­ÕÇ ¨ áÕ­µÇ ųݭñ³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ, å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ¹ñ³Ýó ÇÝã­å»ë Ïñá­Ý³­Ï³Ý, ³ÛÝ­å»ë ¿É µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­ Ï³Ý ï³ñ­ñ»­ñÁ: êÏëíáõÙ ¿ Ñ»­ñá­ëÇ Ý»ñ­µá­Õáí ³é ³ÛÝ, áñ êëÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ½á­ñ³­å»­ïÁ ùñÇë­ïáÝ­Û³­Ý»­ñÇ å³ñ­Í³ÝùÝ ¿, ÝÙ³Ý ¿ ù³çÝ ê³Ù÷­ëá­ ÝÇÝ, ³Õ­ù³­ï³­ë»ñ ¿, í³ñ­¹³­å»­ïÇÝ ÉëáÕ, §êÁ­ë³ »ñÏ­ñǦ Éáõ­ë³­ïáõ ³ëïÕÝ ¿ ¨ ³ÛÉÝ. ²­ñ»­·³­Ï³Ý ÝÙ³Ý å³Û­Í³é, º­ñ»­ëÁ¹ ÉáÛë ¿ñ ϳ­Ù³ñ, ´³ñ­ùÁ¹ µ³­ñÇ, Ëûë­ùÁ¹ ß³­ù³ñ… ´³­ñáõ Ïñá­Ý³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÁ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ »Ý Ï»ñ­å³­ñÇ ³½­·³­ÛÇÝ Ç­Ù³ë­ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ. §ÂáõñùÝ Ç Û³­Ñ¿¹ ¹³é­Ý³ Ùá­ËÇñ, // àí Ù»Í ÑÁ­½ûñ, ù³ç ÈÇ­å³­ñÇï¦, áí Ù»­Ý³Ï ѳ­½³­ñÇ ¹»Ù ¿ñ ϳݷ­ÝáõÙ, ѳ­Ûáó ëÛáõÝÝ ¿ñ` ÝÙ³Ý áã ÙdzÛÝ ê.­ê³ñ·­ëÇÝ, ³Ûɨ ê.­ì³ñ­¹³­ÝÇÝ, §ø³Ý Á½­Øáõ­ß»Õ ³ÛÉ ËÇëï Û³Õ­ÃáÕ, //ø³Ý Á½îñ­¹³ï ѳ­Ûáó ³ñ­ù³Ûݦ: ²Ûë Ý»ñ­µá­ÕÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ Ù»ñ Ù»Í ¿­åá­ëÇ á­×³Ù­ï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ï³ñ­ñ»ñ, ¨ ÝÙ³Ý ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»ñÝ ³­í»­ÉÇ ³ÏݭѳÛï »Ý ¿­åǭϳ­Ï³Ý ѳï­í³Í­Ý»­ ñáõÙ, »ñµ å³ïÙ­íáõÙ ¿ ¹»å­ùÁ. Úáñ­Å³Ù ѻͭÝáõñ ½Çõñ ÓÇÝ í³­½³Ý, Æ Ó»éÝ ³é­ÝáÛñ Á½­éáõÙ ×û­×³Ý, ê³­ë³­Ý¿ñ ³½­·ÁÝ Ãáõñù­Ù³­Ý³ó, ¸á­Õ³Ûñ ³­Ù¿Ý Âáõñù­Ù³­Ý³ë­ï³Ý: ´³­½áõÙ ³Ý­·³Ù­Ý»ñ سݭãáõÏ ³­ÙÇ­ñ³Ý ѳñ­Ó³Ï­íáõÙ ¿ ÎÇ­ÉÇ­Ïdz­ÛÇ íñ³, ÈÇ­å³­ñÇ­ïÁ ù³­ç³­µ³ñ ѳխÃáõÙ ¿ Ýñ³Ý, ¨ ëå³­ñ³­å»­ïÇ ÷³é­ ùÁ ï³­ñ³Í­íáõÙ ¿ ³­Ù»­Ýáõñ: ØÇ ³Ý­·³Ù ¨ë Ã߭ݳ­ÙÇ­Ý»­ñÁ, ã³­ñÇ­ùáí Éóí³Í ù³­ó³­Ë» ïÇ­ÏÇ ÝÙ³Ý Ï³Ù áñ­å»ë ûÓ áõ ϳ­ñÇ×, §Ç êÇë »­Ï³Ý¦ §ã³­ñ»³ó Ù³­é³Ý سݭãáõ­ÏǦ ·É˳­íá­ñáõí۳ٵ, í³Ã­ëáõÝ Ñ³­½³­ñ³­ Ýáó ½áñ­ùáí ÏéíÇ ÷áÕ ÑÝã»ó­ñÇÝ, µ³Ûó ÈÇ­å³­ñÇ­ïÇ ³­ÑÇó §¼ÇÝã ½áõé (áõ­é»­ÝÇ) ¹á­Õ³Ý, ³­é³ç ãÇ ·³Ý¦: ¼á­ñ³­í³­ñÇ ÷³é­ùÇÝ Ý³­Ë³Ý­ÓáÕ Ã³­·³­íá­ñÁ ͳխñ³­µ³ñ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ Ýñ³Ý, û ³Ûë µá­Éáñ §Ð»­Í»Éë ù»½ ѳ­ Ù³ñ »­Ï³Ý¦: ÆëÏ ÈÇ­å³­ñÇ­ïÁ ù³Õó­ñ³­µ³ñ áõ Ñ»½ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, û` §ºë ù³Õ­ùÇë ã³­ñÇÝ ÷á­Ë³Ý…//¿­å¿ï ѳ­ë³õ ÇÝÓ ûñ Ù³­Ñá­õ³Ý¦: г·­ÝáõÙ ¿ ½ñ³­ÑÁ, »ñÏñ­å³­·áõÙ ê­. ²­Ãá­éÇÝ, ÷³­é³­íá­ñáõÙ êáõñµ ºñ­ ñáñ­¹áõí۳­ÝÁ, ѳ­é³­ã³Ý­ùáí ѳ٭µáõ­ñáõÙ áñ­¹áõÝ, Ññ³­Å»ßï ï³­ÉÇë »Õ­µá­ñÁ, §³ñ¨Ýٳݦ س­Ý³­Ý³ ïÇÏ­Ýá­çÁ, ¹³­í³­¹Çñ ó­·³­íá­ñÇÝ Ëáë­

ï³­ÝáõÙ å³­Ñ»É êëÇ Ï³­Ùáõñ­çÁ, ½á­ñ»­Õ³­ÝáõÙ øñÇë­ïá­ëÇ ³Ý­í³Ùµ áõ ÏéíÇ ¹³ßï Çç­ÝáõÙ: ¾­åǭϳ­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÁ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ »Ý ¸³í­ÃÇ Ññ³­Å»ßïÝ áõ ÏéÇ­íÁ, ¨ ѳ­í³ë­ïÇ ¿, áñ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ëáõÃ­Û³Ý Ýϳï­Ù³Ùµ ³Ý­Ã³­ùáõÛó ѳ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí ï³­Õ»ñ­·áõÝ Í³­Ýáà »­Õ³Í ÏÉÇ­ÝÇ ¿­åá­ëÇ µ³­ ݳ­íáñ å³­ïáõ­Ù³­ÛÇÝ áñ¨¿ ï³ñ­µ»­ñ³­ÏÇ: ´³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ÝáõÛÝ ß³ñ­ Åáõ­Ý³­Ïáõí۳ٵ ¿ Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõ٠ݳ¨ ÏéíÇ ¹ñí³­·Á. Îïñ»ó õ` ³Ý­ó³õ ³­éÇõÍÝ­Ù³Ý, ¼Ñ»­Í»ÉÝ ³­ñ³ñ ÷³­ËÁë­ï³­Ï³Ý… ȳ߭ϳñÝ ³­ñ³ñ ¹Ç­½³Ý ¹Ç­½³Ý, гÝó áñ ³­ñÇõÝ ·»­ï»ñ »­É³Ý. ܳ ó­·³­õá­ñÁÝ ã³­ñ³­ó³õ, ¼Ñ»­Í»ÉÝ ³­é³õ áõ »ï ¹³ñ­Ó³õ: Âáõñ­ù³ó Ñ»­Í»ÉÝ ³­é³ç »­Ï³Ý, ¼Ï³ñ­ÙáõÝ×Ý ³­éÇÝ áõ ϳݷ­Ý»­ó³Ý… ¸»é¨ë ­ï³­ÕÇ ëϽµÇ Ý»ñ­µá­ÕÇ Ñ³ï­í³­ÍáõÙ ëå³ë­íáÕ áÕ­µ»ñ­·áõí Ûáõ­ÝÁ ٻϭݻ­Éáí Ñ»­ñá­ëÇ ÙdzۭÝáõí۳ٵ (§²ÛÝ ã³ñ å³­ÑÇÏÝ áñ ù»½ ѳ­ ë³õ, //ø»­½Ç û·­ÝáÕ ãϳÛñ µÝ³õ¦), ³ÛÅ٠ϳ­Ùáõñ­çÇ íñ³ ¹Ûáõ­ó³½­Ýá­ñ»Ý ÏéíáÕ Ñ»­ñá­ëÇ ×³­Ï³­ï³·­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ áÕ­µÁ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ÏñÏÇÝ Ù»­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ïáí, Ýñ³­Ýáí, áñ ëå³­ñ³­å»­ïÁ §¼áã áù ·Á­ï³õ Çõñ û·­Ý³­Ï³Ý¦, ¨ ϳ­ï³­ÕÇ Ãßݳ­ÙÇÝ, Ñá­ßá­ï»­Éáí Ñ»­ñá­ëÇÝ, §¼Çõñ ëáõñµ Ù³ñ­ÙÇÝÝ Ç ÑûÝ Ãá­ÕÇÝ, //¼·ÉáõËÝ ³­éÇÝ Ç Ñ»ï ï³­ñÇݦ: Ü»ñ­µáÕ¹»åù-áÕµ ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ³Ý­óáõÙ­Ý»­ñáí ³Ûë ï³ÕÝ ³­í³ñï­íáõÙ ¿ áÕ­µÇ ѳ­ÙÁݹ­Ñ³Ý­ñ³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñáí, »ñµ ëáõ·Ý Çñ Ù»ç ¿ ³é­ÝáõÙ áã ÙdzÛÝ ³½­·ÇÝ, ³Ûɨ ³Ù­µáÕç µÝáõí۳­ÝÁ. êÁ­ë³Û »ñÏ­ñÇÝ å³Õ­ã³ áõ ͳé, ¶áÛÝù Ç ·áõ­Ý³ó ͳխÏáõÝù áñ ϳÛñ` г­é³­ã³­Ýûù ³­éÇÝ ½Ç­ñ³ñ. àí Ù»Í Ñ½ûñ ù³ç ÈÇ­å³­ñÇï: ²Ûë­å»ë 15-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óÇáí ÙÇç­Ý³­¹³ñ­ Û³Ý ï³­Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç ÑÇ٭ݳ­íá­ñ³­å»ë ³Ù­ñ³­Ï³Û­í³Í ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝÝ áõ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ 16-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ Ç­ñ»Ýó áõ­ñáõÛÝ ½³ñ­·³­óáõÙÝ »Ý áõ­Ý»­ÝáõÙ §Ñ³Û­ñ»Ý¦ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ï»­ë³­ÏÇ Ù»ç, á­ñáÝó áã µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ϳ٠ѻ­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ û­ñǭݳϭݻ­ñÁ å³ï­Ï³­ ÝáõÙ »Ý ܳ­Ñ³­å»ï øáõ­ã³­ÏÇ ·ñãÇÝ: ÆëÏ 16-ñ¹ ­¹³­ñÇ Ï³­Ãá­ÕÇ­Ïáë-µ³­ ݳë­ï»ÕÍ ¶ñÇ­·á­ñÇë ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óÇÝ µ»­ñáõÙ ¿ Ñá·¨á­ñÇ áõ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ­ ÏÇ ÇÝù­Ý³­ïÇå ѳ­Ù³¹­ñáõÙ­Ý»ñ, áñ­ï»Õ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³­ÝÁ ß³ï ³­í»­ÉÇ

߻߭ïáõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ϻݭ볭ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý ï³­ñ»ñ­ùÁ: γ­Ãá­ÕÇ­Ïá­ëÁ ÙÕáõÙ ¿ ¹»­åÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»ñ, ÇëÏ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ å³ñ­ï³¹­ñáõÙ ¿ ÝÛáõ­ÃÇ µ³ñÓñ í»­ñ³­ó³ñ­Ïáõ­ÙÁ ³­é³Ó­·³­Ï³­Ý³ó­Ý»É Áݹ·Í­í³Í ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ³­ë»­ÉÇ­ùáí:

¶ðÆ­¶à­ðÆê ²Ô­Â²­Ø²ð­òÆ Î۳ݭùÁ. Ëá­Ñ³­Ï³Ý ¨ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñÁ. Üñ³ Ù³­ ëÇÝ å³Ñ­å³Ý­í³Í ϻݭ볷­ñ³­Ï³Ý ëáõÕ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó å³ñ½­íáõÙ ¿, áñ ë»­ñ»É ¿ ì³ë­åáõ­ñ³­Ï³­ÝÇ ²ñÍ­ñáõÝ­Û³ó ó­·³­íá­ñ³­Ï³Ý ïáÑ­ÙÇó: î³­Õ»­ñáõÙ »­Õ³Í á­ñáß ïí۳ɭݻñ Ñáõ­ßáõÙ »Ý, áñ 1512 Ã. ¶ñÇ­·á­ñÇ­ëÁ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ï³­ñÇ­ùáõÙ ³ñ­¹»Ý ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë ¿ »­Õ»É, ï³­Õ»­ñÇ ½·³­ÉÇ Ù³­ëÁ ·ñ»É ¿ 1515-1524 Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ: àõ­ñ»ÙÝ` ÍÝí³Í å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ 15-ñ¹ ­¹³­ñÇ í»ñ­ç»­ñÇÝ: ܳ­Ë³­å»ë áõ­ë³­Ý»É ¿ ²ñ­×»­ßÇ í³Ý­ùÇ í³­Ý³­ ѳÛñ ¶ñÇ­·áñ ð³­µáõ­Ýáõ Ùáï, á­ñÇ Ñ»ï »Ý Ï³å­íáõÙ Ýñ³ ÇÝù­Ý³­Ñ³ë­ ï³ï­Ù³Ý ß³ï Ëá­Ñ»ñ: ²­Ý³­å³­Ñáí íǭ׳­ÏÁ` å³­ï»­ñ³½Ù­Ý»ñ, ó­É³Ý, ëïÇ­å»É »Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇÝ ï»­ÕÇó ï»Õ ³Ýó­Ý»É, ³­å³ë­ï³­Ý»É ²ñ­×»ß, ì³­ñ³·, Ø»­Íá÷, àõéݭϳñ ¨ ³ÛÉ í³Ý­ù»­ñáõÙ, áñ­ï»Õ ݳ ï³­Õ»ñ ¿ñ ·ñáõÙ, Ó»­é³·­ñ»ñ ͳխÏáõÙ: سѭí³Ý Ãí³­Ï³­ÝÁ ã·Ç­ï»Ýù, ѳÛï­ÝÇ ¿, áñ 1569 Ã. ¹»é ϻݭ¹³­ÝÇ ¿ ÑÇß­íáõÙ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿` ³) Ëá­Ñ³­Ï³Ý ¨ Ïñá­Ý³³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ·áñ­Í»ñ, µ)­ ëÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý »ñ­·»ñ: Êá­Ñ³­Ï³Ý ¨ ³Û­É³­µ³­Ý³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñÇ ÙÇ Ù³­ëÁ Ýϳ­ïÇ áõ­Ý»­Ý³­Éáí` ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óáõ »ñ­Ï»­ñÇ Åá­Õá­í³­ÍáõÝ Ï³½­ÙáÕ Ø­. ²í­¹³É­µ»·­Û³­ÝÁ Ýᯐ ¿, áñ ¹ñ³Ý­óáõ٠ѳ­×³Ë ³Ýӭݳ­Ï³Ý ½·³ó­ÙáõÝùÝ áõ Ëá­Ñ³­Ï³Ý-í»­ñ³­ ó³­Ï³Ý ·³­Õ³­÷³ñ­Ý»ñÝ ³ÛÝ­å»ë »Ù Ç­ñ³ñ ÙdzѭÛáõë­í³Í, áñ ¹Åí³ñ ¿ ë³Ñ­Ù³­Ý³­½³­ï»É` ¹ñ³Ýù γ­ï³ñ­Û³­ÉÇÝ áõÕÕ­í³Í ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»±ñ­ »Ý, û áõ­ëáõó­ãÇÝ, Ùï»­ñÇ­ÙÇÝ, ³Ý­·³Ù ëÇ­ñ³Í ÏÝá­çÁ ѳë­ó»³·ñ­í³Í Ý»ñ­µáÕ­Ý»ñ: г­Ù³¹ñ­í³Í »Ý êáõñµ·ñ­Û³Ý ¹»Ù­ù»ñÝ áõ ¹ñí³·­Ý»­ñÁ, ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ùµ íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý Ññ³­ ß³­å³­ïáõ­ÙÁ ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ` Ï۳ݭùÇ Í³­ñ³­íÁ, Ñá­·áõ ç»ñ­ÙáõíÛáõÝÝ áõ ëÇ­ñá åáéíÏáõ­ÙÁ, ¨ ³Ûë ³­Ù»­ÝÁ »ñ­µ»ÙÝ å³Û­Ù³­Ý³­íá­ñáõÙ »Ý ÝÛáõ­ ÃÇ µ³ñ¹ ßñ糭ݳϭݻ­ñÁ: ²Û¹ í»­ñ³­ó³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ »ñ¨áõÙ ¿ §¶á­í»Ù ½ù»½ Ù³­ùáõñ Ññ»ß­ï³Ï¦, §¸áõ »ë Û²­¹Ç­Ý³Û ¹ñ³Ë­ï¿Ý¦, §²­ñ»·­Ý³­÷³ÛÉ

·»­Õáí ÉÇ Éáõ­ëÇݦ, §¸áõ ¹ñ³Ëï º­¹»­Ù³Û¦, §¸áõ »ë ³­ñ»­·³Ï Éáõ­ëÇÝÝ Ç Éñٳݦ, §²ë­ïá­õ³­Í³Ý­Ï³ñ å³ï­Ï»ñ Ûû­ñÇ­Ý»³É¦ ·áñ­Í»­ñáõÙ: ÜÙ³Ý µÝáõÛ­ÃÇ ï³­Õ»­ñÇ ÙÇ áõ­ñÇß ËÙµáõÙ` §¶³ÝÓ àõ­éÁݭϳ­ñáõ ê. Ü­ß³­ÝÇݦ, §Ø»­Õ»­¹Ç ³½­ÝÇõ¦, §¶á­í³­ë³­Ýáõ­ÃÇõÝ Úáí­ë¿÷ í³ñ­¹³­å»­ïǦ, §î³Õ ²ë­ïá­õ³­Í³Í­ÝÇݦ, §î³Õ ê­. ²ë­ïá­õ³­Í³Í­ÝÇݦ ¨ ³ÛÉÝ, ³é­Ï³ ¿ µ³­Ý³ë­ ï»Õ­ÍÇ Ñ³­Ïáõ­ÙÁ ͳۭñ³­Ï³­åÇ-³Ï­ñáë­ïÇ­ùá­ëÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: ¸ñ³Ýù Ù»Í Ù³­ë³Ùµ ϳ½Ù­íáõÙ »Ý ïÝ»­ñÇ ¨ ïá­Õ»­ñÇ ëÏëí³Í­ùáõÙ, »ñ­µ»ÙÝ í»ñç­ Ý³ÑÝã­Ûáõ­ÝÇ Ù»ç, ѳ­Ûáó ³Û­µáõ­µ»­ÝÇ ï³­é»­ñÇ Ñ»ñ­Ã³­·³­Ûáõí۳ٵ, ϳ٠§¶ñÇ­·á­ñÇë¦, §¶ñÇ­·á­ñǭ뿦 ¨ ÝÙ³Ý Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ å³ï­Ï³­Ý»­ÉáõÃ­Û³Ý ÝßáõÙ­Ý»­ñáí, ݳ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõÃ­Û³Ý ³­é³ñ­Ï³­ÛÇ, Ñ»­ñá­ëÇ ³Ï­Ý³ñ­Ïáõ­ Ùáí` §Úáí­ë¿­÷ÇÝ ¿¦, §Ê³ã Ç ËݹñáÛ ì³ñ­¹³­Ý³Û¦ ¨ ³ÛÉÝ: ÆÝã ¿É ÉÇ­ÝÇ, Ëá­ÑÇ áõ Ëñ³­ïÇ ³­é³Ýó­ùáõÙ §Ù»­Õûù ³Õ­ï»­Õ³­Ý³­ Éáõ¦ ¹»Ù ËáëùÝ ¿, ³­å³ß­Ë³­ñ³Ý­ùÇ, §»­ÕáõÏ áõ ѳ­½³ñ áõ ÙÇ í³Û¦-Ç µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ߻߭ﳹ­ñáõ­ÙÁ, ³ÛÝ, áñ` §È»­ñÇÝù¹ Ç Ïßé»É Ïáõ­·³Û, //ºõ Ù»­Õ³ó Ç­Ùáó ÃÇõ áã ϳۦ- å³ñ­ï³¹­ñ³Ý­ùÁ ϳ­ñáÕ ¿ ѳխó­Ñ³ñ­í»É §½²ë­ïá­õ³Í ³­Õ³­ã»³¦-Ç Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ïá­ãáí: î³­Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ Ù»Õ­ ù»­ñÇ å³ï­×³­éáí µ³­Å³Ý­í³Í áõ Ñ»­éáõ ÉÇ­Ý»­Éáõ ó³­íÁ ³­Ýá­ñáß Ñ³ë­ ó»³­ï»ñ ¿ Ñáõ­ßáõÙ. áõ­ÙÇ±ó­ ¿ Ñ»­é³­ó»É` ÏÝá­çDZó, áõ­ëáõó­ãDZó, îÇ­ñá­ çDZó: ØÇ ÏáÕ­ÙÇó` ·Ç­ß»­ñÁ ÙÇÝ㨠ÉáõÛë ïá­ãáñ­íáõÙ ¿, í³­Ë»­ÝáõÙ Ñ»­éáõ ¨ Ù»­Ý³Ï Ùݳ­Éáõ Ïáñ­Í³­Ý³­ñ³­ñáõíÛáõ­ÝÇó` §ÚÇ­Ý¿Ý ½»­ñ»­ëÁ¹ ßñç»ë, //¼Ç³±ñ¹ ­Ï»Ý­¹³Ý Ï»­Ý³Ù »ë¦, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` å³ñ­½³­å»ë Ãá­ÕáõÃ­Û³Ý ³­Õ»ñ­ë³Ýù áõ ³­å³ß­Ë³­ñ³Ýù. ºÕ­µ³ñù, ³é Ó»½ å³­Õ³­ïÇÙ, Âá­Õáõ­ÃÇõÝ Ëݹñ¿ù í³ëÝ ÇÙ, ´³­½áõ٠ѳݭó³Ýë »ë áõ­ÝÇÙ, γ­ñ³­Ïáõ­ë»³É ½Ç±Ýã ­ÉÇ­ÝÇÙ: §î³Õ ³­Ýáõߦ-áõÙ ¨ë ­ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó ³Û¹ ϳ­ï³­ñ»­É³­ïÇ­åÇÝ ÑÕ³Í ó³íÝ ¿ áõ ·³Ý­·³­ïÁ ùÝÝ»­Éáõ Ëݹñ³Ý­ùÁ` §²Û­µ¿Ý ÙÇÝã¨ Ç ø¿Ý ·³Ý­·³­ ïÇÙ »ë, //´³­Ý»ñë »ë á±õÙ­³­ë»Ù, »ñµ ¹áõ ÉÁ­ë»É ã»ë¦, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ѳ­çáñ­¹áÕ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝÝ áõÕ­Õ³­ÏÇ Ùá­ï»­ÝáõÙ ¿ ÏÝáç Ýϳï­Ù³Ùµ ëÇ­ñáõÝ. ͳ­ñ³­íÇ ÝÙ³Ý Ýñ³ Ùáï ¿ ·ÝáõÙ, áñ ³ñ­µ»­Ý³, çáõñÝ ÇÝ­ãá±õ­¿ óùó­ÝáõÙ, ÇÝ­ùÁ å³­å³Ï ¿, ÇëÏ Ý³ ϳ­Ý³ã ¹³ß­ïÇ ÝÙ³Ý ¿, µ³Ûó Ññáí ³Û­ñáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý. §Þñóٵù ³ë­ïá­õ³­Í³­ÛÇÝ Ñ³Ù­µáõ­ñ»­ó»ñ ½Çë /»­é»³É áõ ç»ñ­Ù³­ó»³É ùá ë¿ñ¹ ÇÙ ëÁñ­ïÇë¦, ¨ Ñ»­ïá` §òû­Õ»³ ½³ÝÓñ¨ Ï»­Ý³ó, ·³ñ­Ý³Ý ÝÙ³Ý »ë¦; §¸áõ »ë Û²ñ­·Ç­Ý³Û ¹ñ³Ë­ï¿Ý¦ ï³­ÕáõÙ ¨ë ­Ñá·¨áñ ¨ Ù³ñ٭ݳ­íáñ Ý»ñ­µá­ÕÇ, ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ »ñÏ­íáõíÛáõÝÝ ¿: ØÇ ÏáÕ­ÙÇó`

§Æ ë¿ñ ùá í³­éÇÙ ³Ý­ß¿ç, //ÜÁ­õ³­ÕÇÙ ³é ùáÛ¹ ï»­ëáõ­Ã»³Ý¦, ÙÛáõë ÏáÕ­ ÙÇó` î»­ëÇÝ ³Ý­Ù³ñ­ÙÇÝù Á½­ù»½ ºõ Ç ·»­ÕÁ¹ ùá Ñdz­ó³Ý, Æ ù³­éÇó ÝÇõ­ÃÇó ϳ½­Ù»³É ºõ áõ­ÝÇë Ñá­·Ç µ³­Ý³­Ï³Ý: ä³ñ­½³­å»ë ³Ûë µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ñ³­Ù³ñ Ñá·¨áñ ë»­ñÁ ß³ï ¿ ³ÝÓ­ ݳ­Ï³Ý, »ñÏ­ñ³­ÛÇÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ áõ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç: Ðá­·ÇÝ` ÇÝã­ å»ë »ñ÷­Ý³­½³ñ¹ Ídz­Í³Ý, ³Ù­åÇó Ç­ç³Í óáÕ, ½³ñ­¹³­ñáõÙ ¿ »ñ­ÏÇ­ñÁ, §Í³Õ­Ï³­Í³­õ³É ¹ñ³Ëï¦ ¿, §÷Ãû³É µáõ­ñ³ë­ï³Ý¦, §Ï³ñ­ÙÇñ í³ñ¹, ѳ­Ù³ë­÷Çõé ¨ Ùáõñï áõ ßáõ­ß³Ý¦, ¨ ³Ûë ³­Ù»­ÝÇÝ Ñ³­í»É­Û³É, ǭѳñ­Ï», ·³­ÉÇë ¿ §êÇ­Ý¿³­Ï³Ý É»­éÇó¦, ¨` §ö³­ñ³­ï»ë ½ó³õë Ù³ñ¹­Ï³Ý¦. Æ Û»½ñ öÇ­ëáÛÝ ·»­ïáÛÝ ´áõ­ë³­ÝÇë ÑÇ­ñÇÏ ³ÝÝ­Ù³Ý, ¸¨­ùÁÝ ë³­ë³­ÝÇÝ Ç ù¿Ý

ºõ ÉÇ­ÝÇÝ ÛáÛŠѳ­É³­Í³­Ï³Ý:

§²­ñ»·­Ý³­÷³ÛÉ ·»­Õáí ÉÇ Éáõ­ëÇݦ ëÏëí³Í­ùáí ï³­ÕáõÙ ¨ë­ ³ñ­ï³­ ùÇÝ å³ï­Ï»­ñÇÝ (§²­ã»ñ Íáí Ç Íáí áõ­ÝÇë, áõ­Ý»ñ¹ ¿ ù³­ß³Í ϳ­Ù³ñ, //…È»­½áõ¹ ï³­å³ñ­½Ç ß³­ù³ñ, ùá ßñÃáõÝ­ùÁ¹ í³ñ­¹Ç ûñà ¿¦ (ÑÇ­ß»Ýù ܳ­ñ»­Ï³­óáõÝ, ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­·³Ï­Ý»­ñÇÝ) ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ ÝíÇ­ ñáõ­ÙÇÝ (§Ðá­ïáí ùá ³ñ­µ»³É ÃÙñÇÙ¦) ½áõ­·³­Ñ»é ÝßíáõÙ ¿, û §ØÇ­ù³­ Û¿É Ññ»ß­ï³±Ï­»ë Ùǭÿ¦, ϳÙ` §¶Á­ï³­ÝÇë Ç É»³­éÁÝ êÇ­Ý¿, //º­É»³É »ë öÇ­ëáÝ ·»­ï¿¦: ´³­ó³é­í³Í ã¿, áñ Ç­ñ»­Õ»Ý å³ï­Ï»­ñÇ ¨ Ñá·¨áñ í»­ ñ³­ó³ñÏ­Ù³Ý íñ³ å³ñ­ëÇó ëáõ­ýdz­Ï³Ý åá»­½Ç³­ÛÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ ¨ë ­Ï³, ù³­ÝÇ áñ ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óÇÝ É³í ·Ç­ï»ñ ³Û¹ ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ÙÇ áõ­ñÇß ³­éÇ­Ãáí Ëáë­ïá­í³­ÝáõÙ ¿, áñ §³­ßÁ­ÕǦ ÝÙ³Ý ¿ ¹³ñ­Ó»É: ÆëÏ §¸áõ ¹ñ³Ëï º­ ¹»­ Ù³Û ïÝÏ»³É Û³­ Ý»­ տݦ Ëá­ ëáõÝ ëÏëí³Í­ ùáí ï³­ ÕáõÙ ·ñáõÙ ¿, û §Ñá­Ù»­ñá­ëû­ñ¿Ý¦ ¿ ÑÛáõ­ëáõÙ §»ñ­·Áë ï³­ÕÇë¦ ¨ ËÇëï ½·³­ÉÇ Ñá·¨áñ Ý»ñ­µá­ÕáõÙ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ å³ñë­Ï»­ñ»Ý ïá­Õ»ñ: ØÇ ÏáÕ­ ÙÇó` êǭݳ, ²­ñ³­ñ³¹ ¨ ³ÛÉ ëáõñµ ï»­Õ»­ñÇ Ñ»ï ½áõ­·³­Ñ»­éáõ­ÙÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõ­ÝÁ ÝáõÛÝ Í³­ÕÇÏ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: êÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ Í³­Ýáà ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñÇÝ` û »­ñ»­ñáõÝ ¿ ·Ç­ß»ñ áõ ó»­ ñ»Ï, áã ¹ñëáõÙ ¿ ÙÝáõÙ, áã ï³­ÝÁ, §²­ã»ñë ¿ ϳ­ñûï ï»­ëáÛ¹ ³ÝÝ­Ù³Ý, //²­é³Ýó ùá ï»­ëáõ¹ ßáõÝ­ãÁë Ïáõ ù³­ÕÇ. //…ê³Ñ­ñ³ Ù¿­·³ñ­¹³Ù ѳ٭ ãáõ س­çÁ­ÝáõÝ, //ÆÙ­éû­½áõÙ üÁñ­Ñ³ï, ¹Ç­ÉÇ Ù³Ý ÷áõé Ëáõݦ (§Â³­÷³­ éáõÙ »Ù ³­Ý³­å³­ïáõ٠ѳÝó Ø»ç­ÝáõÝ, //²Û­ëûñ ü³ñ­Ñ³ïÝ »Ù, ëÇñïë ÉÇ

³ñ­Ûáõݦ), Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ³Ûë­åÇ­ëÇ êáõñµ·ñù­Û³Ý å³ï­Ï»ñ. §úñÑ­ Ýáõ­ÃÇõÝ öÁñÏ­ãÇÝ Ç ù»½ Ç­ç³­ÝÇ, //¶áõÝ­¹Áù ã³ñ ³Û­ëáóÝ Ç ù¿Ý ѳ­É³­ÍǦ: ¶ñÇ­·á­ñÇë ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óÇÝ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ½ñáõÛ­óÇ áõ íϳ­Û³­µ³­ ÝáõÃ­Û³Ý Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ¿ Ý»­ñ³­éáõÙ ³Ûë ѳ­Ï³¹­ ñ³­Ùdzë­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: §Æ ¶ñÇ­·á­ñÇë ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óáÛ ³­ñ³­ñ»³É á­ï³­Ý³­õáñ ½í³ñë س­ñÇ­Ýá­ëÇ ×·Ý³­õá­ñÇݦ ½ñáõÛó-í³ñ­ùÁ ¿­åǭϳ­Ï³­Ýáõí۳ٵ ѳï­Ï³Ýß­íáÕ ÙÇ å³ñ½ ³­í³Ý­¹³­å³­ïáõÙ ¿, á­ñÇ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõÙ ¿ ÙÝáõÙ Ññ³­ß³­å³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ ¨ Ïïï³Ýù-ݳ­Ñ³­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý ï³ñ­ñ»­ ñáí ³­é³Ýӭݳ­å»ë ãÁݹ·Í­í³Í íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ: ²­¹³Ù-º­í³­ÛÇ Ã»­Ù³Ý ÑÇß­íáõÙ ¿` óáõÛó ï³­Éáõ ѳ­Ù³ñ ß³­ï»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ³­é³­çÇÝ Ù»Õ­ùÇ ¹»Ù ³­å³ß­Ë³­ñ³Ý­ùÇ áõ ³­Ï³­Ù³ ÇÝù­Ý³­½á­Ñá­ÕáõÃ­Û³Ý å³ï­ñ³ë­ï³­Ï³­ÙáõíÛáõ­ÝÁ, »ñµ Ù»ÕùÝ Ç­ñ»Ýù ã»Ý ·áñ­Í»É, µ³Ûó å³ï­ ñ³ëï »Ý ù³­íáõí۳ÝÝ áõ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇÝ: §Úá­ñáó ¨ Ç µ³½­Ù³ó ÙÇÝë ³Ûë ·á­í»­ÉÇÝ` //êáõñµ ÏáÛ­ëÁÝ Ø³­ñÇ­Ýáë` ¹áõëïñ Ü»ñ­·Ç­Ý¿Çݦ ÑÇ­ß³­ï³­Ïáõ­ Ùáí ³Ý­óáõÙ ¿ ³ñ­íáõÙ µáõÝ ¹»å­ù»­ñÇÝ, áõñ ½·³­ÉÇ ¿ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý å³­ïáõ­ÙÁ: Ü»ñ­·Ç­Ý» ³­Ýáõ­Ýáí ÙÇ Ù»­Í³­ïáõÝ-ѳ­ñáõëï ¿ ÉÇ­ÝáõÙ, á­ñÇ ÏÇ­ÝÁ Ù»é­ÝáõÙ ¿, ¨ §¸áõëïñ ÙÇ ÙÁ­Ý³ó ëá­ó³ س­ñdz٠³­ÝáõÝ, //àñ ¿ñ ËÇëï ·»­Õ»­óÇÏ, Ëá­Ñ»Ù õ` Ç­Ù³ë­ïáõݦ: гۭñÁ á­ñá­ßáõÙ ¿ ³­Ù»Ý ÇÝã ÃáÕ­ Ý»É ³Õç­Ï³Ý, ³­Ý³­å³ï ÙïÝ»É. µ³Ûó ³Õ­çÇ­ÏÁ ϳݭËáõÙ ¿ ¹³ µ³­ñá­Û³­ Ï³Ý ÙÇ ÑÇ­ÙáõÝ­ùáí, áñ ѳñë­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ñ­ÅáõÙÝ ¿. λ­óáõ­ó³­Ý»É ϳ­ÙÇë Á½­Ñá­·Ç ùá­ÛÇÝ ºõ ½Ç­ÙÁë Ïá­ñáõ­ë³­Ý»É Ãáõ­Éáõ­Ã»³Ùµ ùá­ÛÇÝ: Ðáñ ½³ñ­Ù³Ý­ùÇÝ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿, áñ Ç­ñ»Ý ¿É ï³­ÝÇ í³Ýù: гÛñÝ Áݹ­¹Ç­Ù³­ÝáõÙ ¿. 㿱 áñ ݳ ³Õ­çÇÏ ¿ ¨ ß³ï ·»­Õ»­óÇÏ: ä³­ï³ë­Ë³­ÝÁ á㠹ᷭٳ­ïÇÏ Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿` Ïïñ»É Ù³­½»­ñÁ ¨ ïÕ³­Ù³ñ­¹áõ ßáñ ѳ·ó­Ý»É: ²Ù­µáÕç áõ­Ý»ó­í³Í­ùÁ ³Õ­ù³ï­Ý»­ñÇÝ µ³­ ų­Ý»­Éáí` í³Ýù »Ý ·ÝáõÙ` ³Õç­Ï³ ³­Ýáõ­ÝÁ ÷á­Ë»­Éáí س­ñÇ­Ýáë: ÐÇÝ· ï³­ñÇ ³Ýó ѳۭñÁ Ù»é­ÝáõÙ ¿, ÇëÏ Ø³­ñÇ­Ýá­ëÁ ѳÛï­ÝÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ Çñ ³­é³­ùÇ­ÝÇ í³ñ­ùáí` §Ö·Ý¿ñ ݳ ³Ý­¹³­¹³ñ áñ­å¿ë ½³Ý­Ù³ñ­ÙÇݦ: г­ çáñ­¹áõÙ »Ý ϻݭó³­Õ³Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý µÝá­ñáß Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»ñ. í³­Ý³­ ϳݭݻ­ñÁ ½³ñ­Ù³­ÝáõÙ »Ý, áñ Ýñ³ Ùá­ñáõ­ùÁ ã¿ñ µáõë­ÝáõÙ, ¨ §µ³éùÝ ¿ñ Ýñµ³­Ó³Ûݦ, ÇëÏ í³­Ý³­Ñ³Û­ñÁ µ³­ó³ï­ñáõÙ ¿, áñ ¹³ ß³ï ×·Ý»­Éáõó ¿: ØÇ ³Ý­·³Ù »­ñ»ù í³­Ý³­Ï³Ý­Ý»­ñáí ï»Õ »Ý ·ÝáõÙ, ·Ç­ß»­ñáõÙ »Ý å³Ý­¹á­ ÏáõÙ. Ñ»­ï³­·³ ¹»å­ù»­ñÁ Ï»ñ­å³­ñÁ µ³­óáõÙ »Ý ³ñ­Ï³­Í³­ÛÇÝ ËáñÑÁñ­ ¹³­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: ØÇ ½á­ñ³­Ï³Ý ïÇ­ñáõÙ ¿ å³Ý­¹á­Ï³­å»­ïÇ ³ÕçÁ­ ϳÝ, ѳݭó³Ý­ùÁ ·óáõÙ »Ý س­ñÇ­Ýá­ëÇ íñ³, á­ñÁ ³­å³ß­Ë³­ñ³­ÉÇó Ïñá­

ݳ­íá­ñÇ ÝÙ³Ý ³é­ÝáõÙ ¿ áõ­ñÇ­ßÇ Ù»Õ­ùÁ, ÏñáõÙ å³­ïÇ­ÅÁ` í³­Ý³­Ñ³Û­ñÁ íï³­ñáõÙ ¿ Ýñ³Ý, ݳ ³å­ñáõÙ ¿ í³Ý­ùÇó áã ß³ï Ñ»­éáõ ÙÇ Ëñ×Ç­ÃáõÙ, Éé»É­Û³ÛÝ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ¿ ³­åû­ñÇ­ÝÇ ÍÝí³Í »­ñ»­Ë³­ÛÇÝ, ¹Åí³­ñáõí۳ٵ Ù»­Í³ó­ÝáõÙ, ÙÏñïáõÙ ¿ ¨ êñ³­åÇáÝ ÏÝùáõÙ: ØÛáõë Ïñá­Ý³­íáñ­Ý»­ñÇ Ëݹñ³Ý­ùáí ÃáõÛÉ ¿ ïñíáõÙ í³Ýù ÙïÝ»É, µ³Ûó §¼³­Ý³ñ· ¨ Á½­ËÇëï ·áñÍ Ñ³ÛñÝ »­ïáõñ ÝÙÇÝ, //àõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ùµ ï³­Ý¿ñ ݳ ³­Ù»­Ý³Û­ÝÇݦ (¿­åǽ­ÙÇÝ ß³­Õ³Ë­í³Í íϳ­Û³­µ³­Ý³­Ï³Ý »Ý­Ã³­ï»ùë­ïÁ): ²Ýó­ÝáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³Ï, س­ñÇ­Ýá­ëÁ Ù»é­ÝáõÙ ¿, ¨ å³­ï³Ý­ùÇ Ù»ç ³é­Ý»­ÉÇë §ï»­ëÇÝ` ½Ç ¿ñ ÏÇݦ: ´á­Éá­ñÁ óÝóí³Í »Ý, ëáõ­·Á Ù»Í ¿. ݳ­Ñ³­ï³­ÏÇ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý áõ­ÅÁ áñ­å»ë ѳխó­Ý³Ï ¿ ³Ù­÷á­÷áõÙ ïÕ³Ý. êÁ­ñ³­åÇáÝ Ù³­ÝáõÏÝ Ç í³Ý­ùÁÝ ëݳ­ÝÇ Îñû­Ý³­õáñ »­Õ»É ÁÝ­ïÇñ õ` ³­Ýá­õ³­ÝÇ, ØÇÝã ѳÛñ ¨ ³­é³ç­Ýáñ¹ í³­Ý³­óÁÝ Ï³ñ­·Ç: §î³Õ ²ë­ïá­õ³­Í³­ïáõñ ʳ­Ã³­Û»­óáõݦ »ñ­ÏÇ Ù»ç ¨ë­ ³é­Ï³ ¿ ÝáõÛ­ ݳ­ïÇå ëÛáõ­Å»­ï³­ÛÇÝ Ñ³­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­ÝáõíÛáõÝ, µ³Ûó ß³ï ³­í»­ ÉÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ÝÛáõ­ÃÇ Ù»ç ³­í»­ÉÇ ³ÏݭѳÛï ¿ íϳ­Û³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ¼·³ó­íáõÙ ¿ ÇÝù­Ý³­ïÇå Ç­ñ³­íÇ­×³Ï ³­é³­ç³¹­ñ»­Éáõ ѳ­Ïáõ­ÙÁ. í»ñ¨áõÙ` ÏÇ­ÝÁ í³­Ý³­Ï³Ý, ³Ûë­ï»Õ` Ãáõñ­ùÇ ½³­í³­ÏÁ ²ëï­í³­Í³­ïáõñ ³­Ýáõ­Ýáí ùñÇë­ïáÝ­Û³, ³­é³­çÇ­ÝáõÙ` ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ ë˳ɭÙáõÝù­Ý»­ñÇ ½á­ÑÁ, »ñÏ­ ñáñ­¹áõÙ` Ïñá­Ý³­Ï³Ý Ãßݳ­Ù³Ý­ùÇ Ý³­Ñ³­ï³­ÏÁ: ºñ­Ïáõ ¹»å­ùáõÙ ¿É ³é­ ϳ ¿ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ³­Ýá­ñá­ßáõÃ­Û³Ý µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, µ³Ûó ³Ûë­ï»Õ á­ñá­ß³­ÏÇ ¿ ï³­ñ³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ` §Ê³­Ã³Û` Ù»ñÓ ë³Ñ­Ù³­Ý³ó âÇ­Ýáõ­Ù³­ãǭݳÛ, //ºõ »Ý ³ß­Ë³ñÑÝ ³­Ù¿Ý Ïé³­å³ßï ѳ­ õ³­ë³ñ¦: ²­Ñ³, ØËǭóñ ³­Ýáõ­Ýáí ÙÇ Ñ³Û í³­×³­é³­Ï³Ý ·»­ñáõíÛáõ­ÝÇó »­ñ»­Ë³ ¿ ÷ñϳ·­ÝáõÙ, §î³­Ý¿ñ ËݳÙù Ýá­ñ³ ½ÇÝã Çõñ ½³­õ³­ÏÇÝ, //²­ å³ ¹¿å Ç Û³ß­Ë³ñ­ÑÁë Ù»ñ ¹Ç­Ù»­óÇݦ, Íáí áõ ó³­Ù³ù ³Ý­ó³Ý, ѳ­ë³Ý »ñ­ÏÇñ, ïÕ³­ÛÇÝ ²ëï­í³­Í³­ïáõñ ³­Ýáõ­Ýáí ÙÏñï»­óÇÝ, Ñ»­ïá å³ñ½­í»ó, áñ ݳ §½³­õ³Ï ¿ Ãáõñ­ùǦ: ö³ë­ïÁ ϳ­ï³­Õ»ó­ÝáõÙ ¿ ٳѭٻ­¹³­Ï³Ý­Ý»­ ñÇÝ, ëñ³Ýù 峭ѳݭçáõÙ »Ý, áñ ë³ ÃáÕ­ÝÇ øñÇë­ïá­ëÇ Ñ³­í³­ïÁ, §Â¿ áã` ï³Ý­ç»Ýù Á½­ù»½ ë³ë­ïÇÏ õ` ³­Ñ³­·Çݦ: г­çáñ­¹áõÙ »Ý íϳ­Û³­µ³­ ݳ­Ï³Ý ï»­ë³­ñ³Ý­Ý»ñ` Ïïï³Ý­ùÇ áõ ݳ­Ñ³­ï³­ÏáõÃ­Û³Ý µ³Õ­Ï³­óáõí Û³Ùµ: ¸³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ Ý»ñ­µáÕ ³­ë»­Éáí` ãÇ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ Ññ³­Å³­ñáõ­ÙÁ øñÇë­ïá­ëÇó. §²­ë³ó. »ë áã ÷á­Ë»Ù ½ÉáÛë Áݹ ˳­õ³­ñÇݦ: Üñ³ Ó»é­ù»­ ñÁ ϳ­åáõÙ áõ ï³Ý­ç³­ñ³Ý »Ý ï³­ÝáõÙ, Ù»ñÏ Ýëï»ó­ÝáõÙ »Ý ë³­éáõÛ­óÇ íñ³, §²­å³ Ç ÃÇϭݳ­Ù¿çÝ Ñáõñ í³­é»­óÇÝ. //êÁ­ñáí ½µá­Éáñ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁÝ Í³­Ïá­ï¿Çݦ, µ³Ûó §à­ãÇÝã ݳ ѳ­Ù³­ñ¿ñ ½ÏëÏÇÍÝ ³­Ñ³­·Çݦ, ¹Ç­Ù³­ÝáõÙ

¿ áã ÙdzÛÝ ëá­íÇÝ áõ ͳ­ñ³­íÇÝ, ³Ûɨ Ùáɭɳ­ÛÇ Ñ»ï å³ñ­ï³¹ñ­í³Í ͳÝñ í»­×ÇÝ: ÆëÏ ï³ÕÝ ³­í³ñï­íáõÙ ¿ ݳ­Ñ³­ï³­ÏÇÝ ÓáÝ­í³Í ϳ­Ý᭠ݳ­Ï³Ý Ý»ñ­µá­Õáí: Üϳ­ï»­ÉÇ ¿, áñ ³Ûë ϳ­Ãá­ÕÇ­Ïáë-µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ, áí ï»ë­ÝáõÙ ¿ñ Ãáõñù-å³ñë­Ï³­Ï³Ý ûñ­Ñ³­ëÇ áÕ­µ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï ÏñáõÙ ³ñ¨»É­Û³Ý ½ñáõÛó­Ý»­ñÇ Ýëïí³Í­ùÁ, áã û §ÙÇ­ïáõ٭ݳ­íáñ ùá­Õ³ñ­ ÏáõÙ ¿ Çñ »ñ­Ï»­ñÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ ßáõÝãÁ¦, ÇÝã­å»ë Ýϳ­ï»É »Ý á­Ù³Ýù, ³ÛÉ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­µ³ñ ѳ­Ù³¹­ñáõÙ ¹ñ³Ýù` ëï»Õ­Í»­Éáí »ñ­µ»ÙÝ ¹Åí³ñ ٻϭݻ­ÉÇ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»ñ, µ³Ûó ÙÇßï ѳë­ï³­ï»­Éáí Çñ Ù»Í Ï»Ý­ ë³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ²­Ñ³ ³Û¹­åÇ­ëÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ áõ Ï۳ݭùÇ Ï³­ñá­ïÇ Áݹ·­ÍáõÙ­Ý»­ñáí ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óáõ §î³Õ Ç í»­ñ³Û Ýá­ñ³­ ß»Ý ïáõÝ áõ ³Û­·Ç áõ­Ý»­óá­ÕÇ ¨ ɳ­Éáõ¦ »ñ­ÏÁ, á­ñÁ ß³ï ³­í»­ÉÇ Ñ³Ûï­ÝÇ ¿ §Ú³­Ù¿Ý ³­é³­õûï ¨ ÉáÛë¦ ëÏëí³Í­ùáí: §Ð³Û­Ï³­Ï³Ý ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý »ñ­·»ñ¦ Åá­Õá­í³­Íá­õáõÙ Ï³Ý ï³­ÕÇ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ï³ñ­µ»­ñ³Ï­Ý»ñ, á­ñáÝ­óáõÙ ³Û­·»­å³­ÝÇÝ ³Û­·áõó ѳ­Ý»­Éáõ Ïá­ãÁ ³­ÝáõÙ ¿ ¶³µ­ñÇ»É Ññ»ß­ï³­Ï³­å»­ïÁ, ݳ¨ §åÉåáõÉݦ, ϳ٠³­Ýá­ñáß Ñᷭݳ­ÏÇ ÏñáÕ­Ý»­ñÁ` §Î³­ë»Ý, Ã` ²­ñ»Ï, »É ³Û­·áÛë¦: ´³­ó³é­í³Í ã¿, áñ ²Õ­Ã³­ Ù³ñ­óáõ »ñÏÝ ¿ ï³­ñ³Í­í»É Åá­Õáíñ­¹Ç Ù»ç, Çñ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ï»Ý­ë³­ëÇ­ ñáõí۳ٵ ÁÝ­¹áõÝ­í»É, ï³­ñ³Í­í»É áõ ï³ñ­µ»­ñ³Ï­Ý»ñ Ó»éù µ»­ñ»É: ²Ûë­ åÇ­ëáí` ï³­ÕÇ ëÏǽ­µÁ ѳ­Ù³¹­ñáõÙ ¿ Ï۳ݭùÇ ³Ý­í»ñ­ç³­Ý³­ÉÇ ë»­ñÁ ¨ ٳѭí³Ý ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ Ï³Ý­ãÁ. Ú³­Ù¿Ý ³­é³­õûï ¨ ÉáÛë ¶³µ­ñÇ¿ÉÝ ³­ë¿ Ñá­·áÛë` §²­ñÇ, »É Ç Û³Ûë ³Û­·áÛë¦, ²Ûë ÇÙ Ýá­ñ³­ïáõÝÏ ³Û­·áÛë: ²Û­·ÇÝ, Çñ ͳխϳë­ï³­Ýáí, ó³Ý­Ï³­å³­ïáí áõ ÑÝÓ³­Ýáí ³Û­É³­µ³­ ÝáõÙ ¿ ¨° Ï۳ݭùÁ, ¨° Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ, ¨ Ýñ³­ÝÇó ¹áõñë ·³­ÉÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ Ù³ñÙ­ÝÇó Ñá­·áõ ¹áõñë ·³­ÉáõÝ: ²Û­·ÇÝ` áñ­å»ë ÏÛ³Ýù-Ù³ñ­ÙÇÝ, Ó­¨³­ íáñ­íáõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ù»ç ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ áõ ÑáõÛë-Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÇ ³ñ¹­ ÛáõÝ­ùáõÙ`ù³ñ áõ ÷áõß Ïñ»­Éáõ, å³ï ß³­ñ»­Éáõ, ͳé áõ ͳ­ÕÇÏ ïÝÏ»­Éáõ, ³Õµ­Ûáõñ ù³­ß»­Éáõ, ïáõÝ Ï³­éáõ­ó»­Éáõ, ëï»Õ­Í³­ÍÁ í³­Û»­É»­Éáõ ·áñ­ÍÇ áõ ëå³­ëáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³Û­ï³­ÝÇß­Ý»­ñáí: γ ݳ¨ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ëá­Ñ³­Ï³Ý ³ÛÝ ÁÙµé­Ýáõ­ÙÁ, áñ Ù³­ÑÁ Ù³ñ­¹áõÝ áõ­Õ»Ï­óáõÙ ¿ ÍÝݹÇó Ç í»ñ, ¨ å»ïù ¿ ÙÇßï å³ï­ñ³ëï ÉÇ­Ý»É` ¹Ç­Ù³­íá­ñ»­Éáõ Ýñ³Ý, á­ñÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é ³Û­É³­ µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­ñáÕ ¿ í»­ñ³­µ»­ñ»É ݳ¨ Ýñ³Ý, áñ ͳ­ÕÇÏ­Ý»­ñÁ Ù³ñ­¹áõ É³í ³­ñ³ñù­Ý»ñÝ »Ý, ÷ß»­ñÁ` Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ù»Õ­ùÁ: ÆÝã ¿É ÉÇ­ÝÇ, ϳ­éáõó­

íáõÙ ¿ ïáõÝÝ áõ ³Û­·ÇÝ, ¨ ³Û­·»­å³­ÝÇ Ñ³­Ï³¹ñ­í»­ÉÁ ¶³µ­ñÇ»­ÉÇ Ï³Ý­ãÇÝ áõÕ­Õ³­ÏÇá­ñ»Ý ߻߭ﳹ­ñáõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ï»Ý­ë³­ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ. ÆÝã­å»±ë­ »É­Ý»Ù Ç Û³Û­·áÛë… ø³ñ »Ù µ»­ñ»ñ ë³­ñ»­ñáÛë, öáõß »Ù Ïñ»ñ Óá­ñ»­ñáÛë, ä³ï »Ù µá­Éá­ñ»ñ ³Û­·áÛë… ¸»é ã»Ù Ï»­ñ»ñ Ç åïÕáÛë, γ­ë»Ý, Ã` ²­ñ»Ï, »É ³Û­·áÛë: ´³Ûó áñ­ù³Ý ¿É ͳÝñ ¿ ³Ûë ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ÃáÕ­Ý»­ÉÁ, áñ­ù³Ý ¿É ï³­é³­ å³­ÉÇó ¿ Ù³Ñ­í³Ý ·³­Õ³­÷³­ñÁ, ³ÛÝ ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇ ¿, ¶³µ­ñÇ»­ÉÁ åÇ­ ïÇ ·³ Ñá­·áõ Ñ»ï¨Çó, ³­ÑÇó åÇ­ïÇ Ï³å­íÇ ³Û­·»­å³­ÝÇ É»­½áõÝ, ɳ­óÇó ˳­í³­ñ»Ý ³ã­ù»­ñÁ, §³­õ³Õ¦ åÇ­ïÇ ï³ Çñ §Ï³ñ× ³ñ¨áÛݦ, ù³­ÝÇ áñ` §²­éÇÝ ½Ñá­·Çë Ç Ù³ñÙ­ÝáÛë, //г­Ý»­óÇÝ ½Çë ÛÇÙ ³Û­·áÛë¦: سѭí³Ý ³Ûë áÕ­µ»ñ­·³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ѳխó­Ñ³ñ­íáõÙ ¿ ²ëï­Íá ³ñ­ù³­ÛáõÃ­Û³Ý ¨ Ñá­ ·áõ ѳ­í»ñ­ÅáõÃ­Û³Ý ·Ç­ï³Ï­óáõí۳ٵ, µ³Ûó ݳ¨ ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ Áݹ­ ѳݭñ³­å»ë Ï۳ݭùÇ ß³­ñáõ­Ý³­Ï³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­·³­Ù³Ý­ùáí. Ùݳ­Éáõ ¿ Çñ ëï»Õ­Í³­ÍÁ` ͳ­ÕÇÏ­Ý»­ñÁ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»­Éáõ »Ý ͳխϻÉ, ÃéãáõÝ­Ý»­ñÁ` »ñ­·»É, ³Õµ­Ûáõñ­Ý»­ñÁ` ϳñ­Ï³­ã»É, ãϳ ÙdzÛÝ ÇÝ­ùÁ. äáõÉ­åáõ­ÉÁÝ Ï³Ý­ã¿ ³Û­·áÛë ²­é³­õû­ï¿Ý ÙÇÝã Ç ÉáÛë. òûÕÝ Ç­ç³­Ý¿ Ç Û³Û­·áÛë Ú³­Ù¿Ý ³­é³­õûï ¨ ÉáÛë… Î۳ݭùÇ, µÝáõÃ­Û³Ý Ýϳï­Ù³Ùµ ³Ûë­åÇ­ëÇ åáéíÏáõÝ ë»­ñÁ, Ù³­Ñáõ ¨ Ï۳ݭùÇ Ñ³­Ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ µÝ³­Ï³Ý »Ý ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ³ÛÝ, áñ ¶ñÇ­·á­ñÇë ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óÇÝ ÉÇ­Ý»­Éáõ ¿ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ÇÝù­Ý³­ïÇå ëÇ­ñ»ñ­ ·³Ï­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ: êÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý »ñ­·Á ³Ù­µáÕ­çáõÃ­Û³Ý Ù»ç å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ÙÇç­Ý³­ ¹³ñ­Û³Ý Ñ³Û ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ï³­Õ³­å³ñ­Ý»­ñÁ ¨ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ñ³­Ù³ñ ¨ë ­ëÇ­ñá »­Õ³­Ý³­ÏÁ ·³­ñáõÝÝ ¿, ·³ñ­Ý³Ý ½³ñ­ÃáÝ­ùÁ ëÇ­ñá åáéÃÏ­Ù³Ý áõÅ ¿ µ»­ñáõÙ. ¶³­ñáõÝ ¿ µ³ó­í»ñ. í³ñ¹Ý Ç å³Õ­ã³­ÝÇÝ, ø³Õóñ »­Õ³­Ý³­Ï»Ý åÉåáõÉÝ áõ ÕáõÙ­ñÇÝ, êÇ­ñáí »Ý í³­é»³É Ç Ï³ñ­ÙÇñ ÃÁ­÷ÇÝ, γ­Ý³ã áõ ϳñ­ÙÇñ ï»ñ¨ Ïáõ ѳ·­ÝÇÝ: ¶³ñ­Ý³Ý å³Û­Í³­éáõí۳­ÝÁ ѳ­Ù³­ÑáõÝã ¿ ëÇñ³Í ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÁ, ¹ñ³ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ù³Ý Ó­¨»­ñÁ` §å³Û­Í³é ³­ñ»­·³Ï¦, §³ÏÝ

áõ ·á­Ñ³ñ¦, §ÍÇ­ñ³­ÝÇ Í³­ÕÇÏ, ·áÛÝ Ù³­Ýáõ­ß³­ÏÇݦ, Ýñ³ ÝÙ³­ÝÁ ãϳ ÙÇÝ㨠§âÇ­Ýáõ­Ù³­ãÇݦ, Ùá­Ù» Ù³ï­Ý»ñ áõ­ÝÇ, Ýáõß áõ ß³­ù³ñ ¿, §ïáõ÷ ³­Ýáõß ËÁÝ­ÏÇݦ, Ù³ñ­·³­ñÇï, Ýáõ­Ýáõ­ý³ñ, 黭ѳÝ, å³ñ­½³­å»ë ͳ­ÕÇÏ ¨ ³ÛÉÝ: ºí ³Ûë ѳ­Ù³­ï»ùë­ïáõÙ ½·³ó­íáõÙ ¿ ³å­ñáõ­ÙÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ ݳó­í³Í ·áÕï­ñÇÏ ÙÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ. §¶Ç­Ýáí »Ù, ·Ç­Ýáí, óá­ñ»Ïë ³ñ¨áí, //¶Ç­Ýáí »Ù, ·Ç­Ýáí, ·Ç­ß»ñë »­ñ³­½áí¦: êÇ­ñá ¨ µÝáõÃ­Û³Ý ³Ûë »ñ­·»­ñÁ ϳ­éáõó­íáõÙ »Ý ÏñÏÇÝ ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ Ý»ñ­µá­ÕÇ, ÑÙ³Û­ùÇ áõ­ ÅÇ, ¹ñ³ ³½­¹»­óáõÃ­Û³Ý ï³Ï ·ïÝíáÕ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ áõ ï³­ é³­å³Ý­ùÇ, Ë»­É³­Ïá­ñáõÛë íǭ׳­ÏÇ, »ñ­µ»ÙÝ Ý³¨ í³­Û»É­ùÇ Ó·ïáõ­ÙÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí. ¸áõ »ë ³­ñ»­·³Ï, Éáõ­ëÇÝ Ç Éñٳ݅ ÆÙ ëÇõÝ Ç ëñïÇ õ` ÇÙ áõ­ñ³­Ëáõ­ÃÇõÝ… Üá­ñ³­µáõÛë ͳ­ÕÇÏ ¨ ïáõÝÏ Ýß»­ÝÇ: Üñ³ ëÇ­ñá ͳ­ñ³­íÇó µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ٳ߭íáõÙ ¿, µ³Ûó §Ýáñ ·³ñ­Ý³Ý¦ Ñ»ï §Ð»­é³­ó³õ ·Ý³ó ÛÇ­Ý¿Ý ïñïÙáõ­ÃÇõݦ, û­å»ï ³Ý­ÑáõÛë ëå³­ëáõ­ ÙÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ ÙÇßï Ëáó­í³­ÍáõíÛáõÝÝ ¿ ëÇ­ñáõó. §àõ­Ý»ñ¹ ¿ ù³­ß³Í ù³Ý ½Ã³­÷³Í Ãáõñ, //ê峭ݳ­Ý»ë, ·»­ñ»ë Ûû­ñÁÝ Ñ³­½³ñ µÇõñ¦, ϳÙ` øá Ù»çù¹ ¿ µ³­ñ³Ï ù³Ý ½áõ­éÇ í³­ñáõó, êåÇ­ï³Ï ³­ï³­ÙáõÝù` Ù³ñ­·³ñ­ï¿ ß³­ñáó… ø³Ý ½ß³Ùµ »­Õ»­·³Ý »­É»ñ »ë ßÇ­ï³Ï, àõ­Ý»ñ¹ ¿ ϳ­Ù³ñ áñ­å¿ë ½³­Õ»Õ­Ý³Ï: ²Ûë ÑÙ³Û­ùÇ áõ ¹ñ³ ³Ý­Ñ³­ë³­Ý»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÇó ÍÝí³Í ó³­íÇ Ñ³Õ­Ã³­ ѳñ­Ù³Ý ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ í³­Û»É­ùÇ ãï³­ñá­ñáß­í³Í Ó·ïáõÙÝ ¿.

ºÏ, ó³Ý­Ï³­ÉÇ ÇÙ õ` ³ÝÝ­Ù³Ý

ºõ ½á­õ³ñ­×³ë­óáõù Ç µáõ­ñ³ë­ï³Ý:

´Á­Ë»Ý Áë­ïÇÝù ϳÃÝ ¨ ·Ç­ÝÇ,

Ø»Õñ Ç ßñóݭóÁ¹ ùá ϳ­ÃÇ, à­ñáí Ñá­·Çë ÇÙ ÷³­÷³­·Ç ºõ ÝÁ­õ³­Õ»³É ÛáÛÅ ïá­ãá­ñÇ: Ü»­ñ³é­íáõÙ »Ý ݳ¨ ÇÝù­Ý³­ïÇå å³ï­Ï»ñ­Ý»ñ, ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ ¹ñë­¨áñ­Ù³Ý óñ­ÙáõíÛáõÝ, ÇÝã­å»ë` §¼³Û¹ ³ë­ïá­õ³­Í³­·ÇÍ å³ï­Ï»ñ¹ ùá ÇÝÓ óáÛó¦, ϳÙ` º­Ã¿ Û³­ã³ó Ù³ñÙ­ÝáÛë ͳͭÏÇë, ØÁ­ï³ó ³­ãûù ÇÝÓ »ñ¨Çë. ´Ý³­Ï»³É »ë ¹áõ ÛÇ­ÙáõÙ ëñïÇë, Ìñ³­ñ»³É áõ­ÝÇÙ ½ù»½ Ç Ñá­·Çë:

ÜÙ³Ý µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ûáõ­ñû­ñÇ­ Ý³Ï ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ ¿ í³ñ­¹Ç ¨ ëá­Ë³­ÏÇ ëÇ­ñ³­í»­åÇ Ùß³­Ïáõ­ÙÁ, á­ñÝ ÇÝù­Ý³­ïÇå ¿ Ù»ñ ï³­Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó` Ï»ñ­å³­ñÇ ¨ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ³Û­É³­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý å³Ñ­å³Ý­Ù³Ùµ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó` ѳ­ñ³­ µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ϻݭó³­ÕÇ, Ýñ³ ß³ï Ç­ñ³­Ï³Ý ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñÇ Ù»ç ï»ë­Ý»­Éáõ ϳ­ñá­Õáõí۳ٵ: ²­Ñ³ ³­é³­çÇÝ ï³­ÕáõÙ` §î³Õ í³ñ­¹ÇÝ ¨ åÉåáõ­ÉÇݦ, ݳ­Ë³Ý­ÓÇ, ã³­ñ³­Ï³­Ùáõí۳Ý, ëÇ­ñáõÝ ³­å³­íÇ­Ý»­Éáõ, å³­ ï³ë­Ë³Ý ѳۭó»­Éáõ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ íǭ׳ϭݻñÝ »Ý` ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­í³Í ͳۭ ñ³­Ï³­åÇ ÇÝù­Ý³­ïÇå Ó­¨»­ñáí` ѳ­Ûáó ³Û­µáõ­µ»­ÝÇ Ñ»ñ­Ã³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ïá­Õ³­í»ñ­çÇÝ: êá­Ë³­ÏÇ »ñ­·Çó Ñá·­Ý³Í Í³­ÕÇÏ­Ý»­ñÁ 峭ѳݭçáõÙ »Ý. §Æ Ù»ñ å³Õ­ãÇó »É áõ ·Ý³¦ (г­çáñ¹ ïá­Õ»­ñáõÙ` §Æ٠ѳÉë ³­é³Ýó ÇõñÝ ¿ ˳­ñ³µ. //ÂÁé­ãÇÙ ¨ ·³Ù »­ñ³·-»­ñ³·¦ ¨ ³ÛÉÝ): êá­Ë³­ÏÁ ËݹñáõÙ ¿ ãù³ñ­Ïá­Í»É Ç­ñ»Ý, 㿱 áñ ëÇñïÝ ³Ûñ­í³Í ¿ ëÇ­ñáõó` §¶³Ù ǭ糭ݻ٠í³ñ­ ¹»­ÝáÛÝ ï³Ï, //¼Ï³­Ý³ã ï»ñ¨Ý­³é­Ý»Ù ÇÝÓ Û³ñϦ: ØÇ­ç³Ù­ïáõÙ ¿ í³ñ­ ¹Á, áñ ݳ ß³­ñáõ­Ý³­ÏÇ ù³Õóñ Ó³Û­Ýáí §»­Õ³­Ý³­Ï»É¦, ¨ ³Ûë ѳï­í³­ÍÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ å³ñë­Ï»­ñ»Ý ïá­Õ»­ñÇ §Ë³Û­ï³µ­Õ»ï¦ Ñݳ­ñ³Ý­ùÁ. àí ݻݭ·áõ­Ã»³Ùµ ³é­Ý¿ ù»½ ݳ½, ÂáÕ Çõñ ³­õáõñùÝ ¹³é­Ý³ ÝÁ­õ³½. ²Ù­ñÇ Ãáõ­ñ³Û 峭߳à ¹Á­Ý³½, äÉåáõÉ µÁ­ù³í Ãáõ µ³ ³­õ³½: (øá Ï۳ݭùÁ ÃáÕ ÉÇ­ÝÇ »ñ­Ï³ñ, êá­Ë³Ï, Ëá­ëÇñ ¹áõ ùá »ñ­·áí): γñ­Í»ë û á­×³­Ï³Ý ³Ûë ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõ­ÝÁ µ³­ó³ï­ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ßï³­åáõÙ ¿ ÷³ë­ï³ñ­Ï»É ëÇ­ñá áõ­ÅÇó ³­ßáõÕ ¹³é­Ý³­Éáõ ѳݭ·³­Ù³Ý­ùÁ. §²­ë³ó ÿ` ë¿­ñÁÝ Ïáõ Ý»­Õ¿, //àñ íñ³Û í³ñ­ ¹ÇÝ ³­ßÁÕ »­Õ¿¦: êÇ­ñá ³å­ñáõÙÝ ³Ûë­ï»Õ ¨ë ­ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ §ÏÉÇ­ß»Çݦ ѳ­Ù³­å³­ï³ë­Ë³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨ áõ­ÝÇ. ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ, áñ ÃáõÛÉ ãÇ ï³­ ÉÇë ëá­Ë³­ÏÇÝ Ñ»­é³­Ý³É, ù³­ÝÇ áñ ¹³ §ÆÝÓ ûñ Ù³­Ñáõ ÉÇ­ÝÇ ¨ ·áõÛŦ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ í³ñ­¹Ç ÑáïÝ ¿ Çñ ëñïÇ ÙÇ³Ï µáõ­ÅÇ­ãÁ: ´³Ûó ï³­é³­å³ÝùÝ ¿ ÙÝáõÙ á­ñá­ßá­ÕÁ` §øáõÝë ¿ ѳ­ï»ñ Ç ·Ç­ß»­ñǦ: ì³ñ­¹Ç ³ñ­Ó³­·³Ý­ùÁ ÅåÇïÝ ¿ ëá­Ë³­ÏÇ »ñ­·Çó ¨ ßßáõÝ­çÁ` §Î³­ë¿` êÇ­ñáí ¹áõ ³é Çë ¹³ñÓ¦: ºí ³ÛÝ, áñ å³Õ-å³Õ ÝëïáÕ óá­ÕÁ í³ñ­¹Ç ÑÙ³Û­ùÁ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ¿ ³Ý­Ñ³Õ­ ó­Ñ³­ñ»­ÉÇ, ³­é³­ç³ó­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ í³­Û»É­ùÇ ùÝùáõß Ó·ïáõÙ. §´»ñ ѳ٭ µáõ­ñ»Ù Á½­ïÇåÝ ùá, //àñ ¹áõ­ñ³­Ý³Û ó³­õÁë Ù³ñÙ­ÝáÛ¦: ²Ûë ³­Ù»­ÝÁ Ç í»ñ­çá ÷á­Ë³­¹³ñ­ÓáõÙ ¿ ë»­ñÁ. §ì³ñ­¹ÁÝ Ï³­ë¿` ØÇ ³­Ý»ñ Ñ»­ñÇù. //ºë Ïáõ ϳݭã»Ù õ` áõ­ÝÇ٠ϳ­ñÇù¦: ì³ñ­¹Ç ¨ ëá­Ë³­ÏÇ Ã»­Ù³­ÛÇ ß³­ñáõ­Ý³­

ÏáõíÛáõ­ÝÁ ë»­ñÁ óáõ­ó³¹­ñáõÙ ¿ ϻݭó³­ÕÇ-³­éûñ­Û³­ÛÇ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­ Ý»­ñáõÙ` ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ³­í³Ý­¹áõÛ­ÃÇ å³Ñ­å³­ÝáõÙ­Ý»­ñáí: ØÇ ¹»å­ùáõÙ (§¶ñÇ­·á­ñÇë¦ Í³Û­ñ³­Ï³­åáí) í³ñ­¹ÇÝ Éáõñ »Ý ï³­ÉÇë, û ·³­ÉÇë ¿ Çñ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÁ` ³­ÝÁݹ­Ù»ç »ñ· ³­ë»­Éáí. ¶Ç­ß»ñ óá­ñ»Ï ϳ٠»­ñ»­ñáõÝ ºõ »ë ϳۭñÇÙ Ç ¹¿Ù í³ñ­¹áõÝ. ¿ »ñµ »É­Ý¿ ÇÝùÝ Ç ùÁ­ÝáõÝ, ø³­ÝÇ ³­Ý»Ù ½³ñ ÛÇñ ëÇ­ñáõÝ: ØÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ ëá­Ë³­ÏÁ ÇÝù­Ý³­Ùá­é³ó ÏñÏÇÝ ÷ÝïñáõÙ ¿ í³ñ­¹ÇÝ, Ý»­Õ³­ÝáõÙ, áñ ã»Ý å³­Ñ»É Ýñ³Ý, ³­ÝÇ­ÍáõÙ, áñ ù³Ý¹­í»Ý ³Û­·áõ å³­ï»­ ñÁ, ³­í»­ñ³Ï ¹³é­Ý³ §å³Õ­ã³Ý¦, §âáñ­Ý³ ×áõÕ¹ áõ ï»ñ¨¹ ­Í³­éá­óÁ¹ ¹Ç­ï³Ï¦, ³Õµ­Ûáõ­ñÁ ãËá­ëÇ ³ÛÉ¨ë ¨ ³ÛÉÝ: à±í­¿ ï³­ñ»É í³ñ­¹ÇÝ. ·áõ­ó» ³Û­·»­å³±ÝÁ, ϳ٠ë³ë­ïÇÏ Ñá±ÕÙÁ, ϳ٠§Í³Õ­ÏáõÝùÝ ³­ñÇÝ Ñ»ï ÇÝÓ ù¿Ý¦: λݭó³­Õ³­ÛÇÝ ³Ûë ϳ­å»­ñÁ ³­í»­ÉÇ ³­éûñ­Û³­Ï³­ÝÇ »Ý ÷áË­íáõÙ` ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­Éáí ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ: äÉåáõ­ÉÁ Ùá­Éáñ­í³Í ¿ ¨ å³­ï³ë­ Ë³Ý ãÇ ëï³­ÝáõÙ, ³Û­·»­å³ÝÝ áõ Ù³­Ýáõ­ß³­ÏÁ ÙËǭó­ñáõÙ »Ý Ýñ³Ý, ѳ­í³­ïÇó óÝÍáõÙ ¿ Ýñ³ ëÇñ­ïÁ (²Ûë ³­Ù»­ÝÁ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ٻϭݳ­µ³­Ý»É ݳ¨ Ïñá­Ý³­Ï³Ý Ç­Ù³ëï­Ý»­ñáí, ÇÝ­ãÁ ߻߭ﳹñ­íáõÙ ¿ ³Ûë ëÇ­ñ³­í»­åÇ ëáõ­ýdz­Ï³Ý ϳ­ï³­ñáõÙ­Ý»­ñáõÙ): êá­Ë³­ÏÁ ݳ­Ù³Ï ¿ ·ñáõÙ ëÇ­ñ»­ÉÇÇÝ, §²­é»³É ï³­ñ³Ý ½Ý³­Ù³ÏÝ Ç ¹áõ­éÁÝ í³ñ­¹Çݦ, ϳñ­¹³­óáÕ µ»­ñÇÝ, ë³ ÃáõÕ­ÃÁ Ó»é­ùÇÝ Ï³Ý·­Ý»ó, §Áݭûñ­ó³õ µ³ñÓ­ñ³­Ó³Ûݦ: ä³Ñ­å³Ý­íáõÙ ¿ ³Ý­·³Ù ݳ­Ù³­ÏÇ Ùáõï­ùÇ ¨ Ó­¨Ç Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ï³ñ­ñÁ` ѳë­ó»³­ïÇ­ ñáçÝ áõÕÕ­í³Í áÕ­çáõÛÝÝ áõ ѳñ­·³Ý­ùÁ` Çñ Ù³­ëÇÝ ï»­Õ»­ÏáõÃ­Û³Ý ÁÝ­ ¹áõÝ­í³Í 峭ѳݭçáí. §Â¿ ½ÇÙ Á½­·³ë­ïáõ­ÃÇõÝë ѳñ­ó³­Ý»ë ¹áõ, //âáõ­ ÝÇÙ Ë»Éù áõ µ³­ë³ñ õ` áã Ç­Ù³ë­ïáõ­ÃÇõݦ: ä³ñ½ ¿, áñ §ì³ñ­¹ÁÝ å³­ ï³ë­Ë³­ÝÇ Ýá­ñ³ ÃÁÕ­ÃáõÝ ï³Û¦. ·ñáõÙ ¿, áñ ëå³­ëÇ Ç­ñ»Ý, ëá­Ë³ÏÝ áõ­ñ³­Ë³­ÝáõÙ ¿, µ³Ûó »É­ÝáÕ ³ñ¨Çó µá­Éáñ ͳ­ÕÇÏ­Ý»ñÝ ³ñíݳ­ÝáõÙ »Ý, ÇëÏ í³ñ­¹Á ¹»é ãÇ »ñ¨áõÙ, ÙÇÝ㨠áñ` §Ú»­ïáÛ ï»­ë³õ ½Ï³­Ý³ã ï»ñ¨ÁÝ í³ñ­¹ÇÝ…//ì³ñ¹Ý ¿ñ ϳñ­ÙÇñ ½·»­ó»³É áñ­å¿ë ÍÇ­ñ³­ÝÇݦ: Üñ³ ÑÙ³Û­ ùÁ ëïÇ­åáõÙ ¿, áñ µá­Éá­ñÁ »ñÏñ­å³­·»Ý í³ñ­¹ÇÝ` Ç Ù»Í ·á­ÑáõíÛáõÝ ë᭠˳­ÏÇ: êÇ­ñá ¨ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ ³ÏݭѳÛï ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Ù»ç Ýϳ­ ï»­ÉÇ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ѳ­í³­Ý³­µ³ñ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ Ý»ñ­Ùáõͭٳٵ, ϳ­ ñáÕ ¿ ³Ï­Ý³ñ­Ï»É øñÇë­ïá­ëÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ã³ñ­³Ï³­ÙáõÃ­Û³Ý ÙÃÝá­Éáñ­ïÁ, ÝíÇñ­Û³É ѳ­í³­ï³ó­Û³É­Ý»­ñÇ ëå³­ëáõ­ÙÁ, ³ëï­í³­Í³­ÛÇÝ ³ñ¨-µ³­Ý³­ ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý ÉáõÛ­ëáí Ù³ñ٭ݳ­íáñ­í³Í ÑáõÛ­ëÇ-ѳ­í³­ïÇ-ëÇ­ñá óÝÍáõíÛáõ­ ÝÁ: ºñÏ­íáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³Ûë Ñáñ­Ó³Ý­ùÁ µÝá­ñáß ¿ ÙÝáõÙ ¶ñÇ­·á­ñÇë ²Õ­Ã³­ Ù³ñ­óáõÝ:

ܲ­Ð²­äºî øàô­â²Î ²Ý­ÓÁ. Ëñ³­ï³­Ï³Ý ¨ å³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý Ñ³Û­ñ»Ý­Ý»­ñÁ. ÜáõÛÝ 16ñ¹ ­¹³­ñáõÙ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ Ñ³Û­ñ»Ý­Ý»­ñáí ³Ù­ñ³­Ï³Û­íáõÙ ¿ ùݳ­ñ»ñ­·áõí Û³Ý Édz­Ï³­ï³ñ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³­óáõ­ÙÁ, ¨ ³Ûë­ï»Õ ³­é³Ýӭݳó­íáõÙ ¿ ܳ­Ñ³­å»ï øáõ­ã³­ÏÇ ³­Ýáõ­ÝÁ, áõÙ Ù³­ëÇÝ ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ å³­Ï³­ëÁ ÙÇÝã ³ÛÅÙ µ³­Ý³­ëÇ­ñ³­Ï³Ý í»­×»­ñÇ ï»­ÕÇù ¿ ÃáÕ­ÝáõÙ: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ãá­é³­ÝÁ å³ï­Ï³­ÝáÕ ÙÇ Ó»­é³­·Çñ ²­í»­ï³­ñ³­ÝÇ ÑÇ­ß³­ï³­Ï³­ñ³­ÝáõÙ 1637 Ã. ·ñí³Í ¿ »­Õ»É Ñ»ï¨Û³­ÉÁ. §ÚÇ­ß»­ó¿ù ½øáõ­ã³Ï ¨ ÙÛáõë Ï»­Ý³­ÏÇó ³ݷ­Ë³­ÃáõÝ: ¸³ñ­Ó»³É ÛÇ­ß»­ó¿ù ½øáõ­ã³Ï ¨ ½Ù»Í å³å Çõñ ܳ­Ñ³­ å»ï í³ñ­å»ïÝ, áñ Ù³­Ï³­ÝáõÝ ²­ßÁÕ øáõ­ã³Ï ³­ëǦ: Ò»­é³­·Çñ ³Õµ­ Ûáõ­ñÇ áñ¨¿ íϳ­ÛáõíÛáõÝ ãϳ, µ³Ûó µ³­Ý³­ë»ñ ϳݭóÁ 1882 Ã. Ññ³­ ï³­ñ³­Ï³Í §Ð³­Û»ñ·¦ í»ñ­Ý³·­ñáí Åá­Õá­í³­Íá­õÇ Ù»ç ÙÇ ù³­ÝÇ ù³é­Û³Ï í»­ñ³·­ñ»É ¿ ܳ­Ñ³­å»ï øáõ­ã³­ÏÇÝ: ¸ñ³Ý­óÇó Ù»­ÏÇ í»ñ­çáõÙ ³ë­í³Í ¿. ºë øáõ­ã³Ïë »Ù ì³­Ý»­óÇ Æ ·»­Õ¿Ý ʳ­é³­Ïá­ÝÇ­ë³, Èó»ñ »Ù ѳ­ñÇõñ ï³­ñÇÝ, ¾É ãÇ ·³ñ ÙïùÇÏë Ç í»­ñ³Û… âݳ­Û³Í ÑÇ­ßá­ÕáõíÛáõ­ÝÇó ·³Ý­·³­ïÇÝ` ݳ ÑÇ­ß³­ï³­ÏáõÙ ¿ ų­Ù³­ ݳ­ÏÇ ùñÇë­ïáÝ­Û³ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ Ñ³­Ù³ñ­Û³ µá­Éáñ ѳÛï­ÝÇ Ù³Û­ñ³­ù³­ Õ³ù­Ý»­ñÁ, Ýñ³Ýó Ù»ç ݳ¨` ØáëÏ­í³Ý: ²Ûë­åÇ­ëáí` ·Ç­ï»Ýù, áñ 16-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ Ùáï ѳñ­Ûáõñ ï³­ñÇ ³å­ñ»É ¿ ³­ßáõÕ Ü³­Ñ³­å»ï øáõ­ã³­ÏÁ, á­ñÁ ÍÝí»É ¿ ì³­ÝÇ Ê³­é³­Ïá­ÝÇë ·Ûáõ­ÕáõÙ, ßñç»É áõ »ñ­·»É ¿ ß³ï í³Û­ñ»­ ñáõÙ, Ù»Í ×³­Ý³ã­Ù³Ý ¿ ѳ­ë»É, Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá Ýñ³ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ Ñáõ­Õ³ñ­ ϳ­íáñ­í»É ¿ ѳۭñ»­ÝÇ ·Ûáõ­ÕáõÙ: ØÇÝ㨠20-ñ¹ ­¹³­ñ³ë­Ïǽµ Ýñ³ Ù³­ ëÇÝ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»ñ ¿ÇÝ å³ïÙ­íáõÙ, Ýñ³ ·»­ñ»½­Ù³­ÝÁ ¹³ñ­Ó»É ¿ñ áõË­ï³­ï»­ÕÇ-áõ­ñ³­Ë³­ï»­ÕÇ, áõñ ѳ­í³ù­íáõÙ ¿ÇÝ, ÑÇ­ßáõÙ, »ñ­·áõÙ: ²­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ å³ïÙ­íáõÙ ¿, áñ ëáõɭó­ÝÇ ÏÇ­ÝÁ ÑÇ­í³Ý­ ¹³­ÝáõÙ ¿, §÷³Ï­íáõÙ ¿¦ ÏáõñÍ­ùÁ, ãÇ Ï³­ñá­Õ³­ÝáõÙ Ï»­ñ³Ï­ñ»É Ýá­ñ³­ ÍÇÝ »­ñ»­Ë³­ÛÇÝ: ´á­Éáñ ÙÇ­çáó­Ý»ñÝ ³Ý­½áñ »Ý ÉÇ­ÝáõÙ, ÙdzÛÝ øáõ­ã³­ÏÇ »ñ·Ý ¿ µáõ­ÅáõÙ Ýñ³Ý: ØÝáõÙ ¿ ³Ûë Åɳï ï»­Õ»­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó Ñ»­ïá ×ßï»É §Ñ³Û­ñ»Ý¦ Ïáã­í³Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ï»­ë³­ÏÇ Ñ»ï øáõ­ã³­ÏÇ Ï³­åÇ íǭ׳­Ñ³­ñáõÛó ËݹǭñÁ: гۭñ»­ÝÁ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý »ñ­·Ç ï»­ë³Ï ¿, µ³Ûó ³ÏݭѳÛï ¿ ݳ¨ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý Ñ»­Õǭݳ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ½·³­ÉÇ ù³­Ý³Ï: Üñ³Ýó ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõ­ÝÁ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ß»ñ­ï»ñ ¿ µ³­óáõÙ, å³ñ­½áõÙ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ¨ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí

Û³Ý ï³ñ­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ: Äá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ѳۭñ»Ý­Ý»­ñÁ å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý »ñ­·³­ÛÇÝ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõÛ­óÁ, ïÕ³Ý áõ ³Õ­çÇ­ÏÁ ¹Ç­ÙáõÙ »Ý Ç­ñ³ñ, Ç­ñ»Ýó ë»­ñÁ ϳ٠ٻñ­Åáõ­ÙÁ ѳÛï­ÝáõÙ. ¶Ç­ß»ñë »ë Ç ËáõÙ, ³Ûí, ¿Ç, ¶Ç­ß»ñë »ë Ç ËáõÙ, ³Ûí, ¿Ç, ÆÙ »³ñÝ ³É ϳÝϭݳÍ, ³Û, ï»­ë³Û` Æñ ×áõ­Ñ³ñ ³ÝӭϳÝó Ç íÁ­ñ³Û… âϳ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ÙÇ­çáó­Ý»­ñÇ` ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ٳϭ ¹Çñ­Ý»­ñÇ ¨ ³ÛÉ­ÝÇ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý ÙÇ­ïáõÙ, ïÕ³Ý áõÕ­Õ³­ÏÇ ËݹñáõÙ ¿ ³é­Ý»É Ç­ñ»Ý, ¹³ñÓ­Ý»É Í³­é³, ³Õ­çÇ­ÏÁ Ù»ñ­ÅáõÙ ¿: ºí áñ­ù³Ý ¿É Ñëï³Ï ã¿, û ÇÝ㠧ﳭ׳­ñÇ Éáõ­ë³­ñ³­ñǦ Ù³­ëÇÝ ¿ Ëáë­ùÁ, ³Õ­çÇÏÝ ³­ëáõÙ ¿. §¸áõÝ ÉÇ­ÝÇë ï³×­ñÇë Éáõ­ë³­ñ³ñ, //â»ñ­Ã³ë ˳­Õáí, ³ÛÉ, ÉÇ­ÝÇë, //âÇ å³­Ñ»ë ﳭ׳ñë Ç Ë³­õ³ñ¦: ²Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ѳۭñ»­ÝÇ Ù»ç ³Ûë Ùá­ïÇ­ íÁ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³Ý ߻߭ﻭñáí ³­í»­ÉÇ Ñ³­í³­ùáõÝ ¨ Ù߳ϭí³Í ¿. ïÕ³Ý ï»ë­Ý»­Éáí, áñ Û³­ñÇ Íá­óÁ »ñ­¹Ç­ÏÇó ÉáõÛë ¿ ï³­ÉÇë ³ëï­Õ»­ñÇÝ, ËݹñáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý ÍáóÝ ³é­Ý»É: γ٠³Û¹ Íá­óÁ ѳ­Ù»­Ù³­ ïáõÙ ¿ ﳭ׳­ñÇ, ÏáõñÍ­ùÁ ϳݭûխݻ­ñÇ Ñ»ï ¨ ËݹñáõÙ ¿ ¹ñ³Ýó Éáõ­ ë³­ñ³­ñÁ ÉÇ­Ý»É, ÇëÏ ³Õ­çÇ­ÏÁ Ù»ñ­ÅáõÙ ¿` §ºñ­Ã³ë ¹áõÝ Ë³­Õáí Éǭݳë, áõ Ãá­Õáõë ﳭ׳ñë Ç Ë³­õ³ñ¦: à­ñá­ß³­ÏÇ Áݹ­Ñ³Ý­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³ÏÝ­ ѳÛï ¿ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ á­×³Ù­ï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ: ÆëÏ áñ ³Û¹ Ñ»­Õǭݳ­ÏÁ ϳ­ñáÕ ¿ øáõ­ã³­ÏÁ ÉÇ­Ý»É, ѳë­ï³ï­íáõÙ ¿ û­Ïáõ½ Ýñ³­Ýáí, áñ ݳ ¿ ³­Ù»­Ý³­Ñ³Ûï­ÝÇ ³­Ýáõ­ÝÁ, Åá­Õá­íáõñ­¹Á ÙdzÛÝ Ù»­Í»­ ñÇ Ù³­ëÇÝ ¿ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó å³ï­ÙáõÙ: øáõ­ã³­ÏÇ ùݳ­ñ»ñ­·áõíÛáõÝÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿, Áëï ¿áõí۳Ý, ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý Ùá­ïÇí­Ý»ñ`³) Ëñ³­ï³­Ï³Ý, µ) ­å³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý ¨ ·)ëÇ­ñá: Êñ³­ï³­Ï³Ý ѳۭñ»Ý­Ý»­ñÁ ÏñÏÇÝ Ëá­Ñ³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ ñÇ Ù»ç Ç­ñ³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí á­ñá­ß³­ÏÇ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝ áõ­ Ý»Ý, Çß­Ëá­ÕÁ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõíÛáõÝÝ ¿ (àÙ³Ýó ϳñÍÇùáí ËáѳËñ³ï³Ï³Ý ѳÛñ»ÝÝ»ñÝ ³é³í»É³å»ë å³ïϳÝáõÙ »Ý ÐáíѳÝÝ»ë äÉáõ½ ºñ½Ýϳóáõ ·ñãÇÝ): Êñ³­ïáõÙ ¿ ·Ç­ïáõíÛáõ­ÝÁ ëÇ­ ñ»É, Ç­Ù³ë­ïáõ­ÝÇÝ Ñ»ï¨»É, ï·»­ïÇó Ñ»­éáõ ÙݳÉ, ù³­ÝÇ áñ ·Ç­ïáõÝÝ ¿, áñ çñÇ ÝÙ³Ý ³­Ù»­Ýáõñ ϳ­Ý³ã ¿ µáõëó­ÝáõÙ: ¶ïÝáõÙ ¿, áñ å»ïù ¿ ³­Ù»­ÝÇó ³­é³ç ë»­÷³­Ï³Ý ˻ɭùÇÝ áõ µ³½­ÏÇÝ íëï³­Ñ»É, ãÙá­é³­Ý³É, áñ ù³­ÝÇ §µ³­½áõϹ µ³­ÝáõÙ ¿¦, ß³ï §»Õ­µ³Ûñ áõ ëÇ­ñ»­ÉǦ ϳ, ѳ­Ï³­ é³Ï íǭ׳­ÏáõÙ Ýñ³Ýù ³Ý­Ñ³Û­ï³­ÝáõÙ »Ý: ä³ñ½ ¿, áñ Ëñ³­ïÇ Ù»ç Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý ݳ¨ §Ñ³­õ³ïÝ ³­Ý³­éÇÏ µ»ñ¹¦ ³­Ý»­Éáõ, §×á­Ñ³­ñÁ¦ Ëá­

½Ç ³­é³ç ãó­÷»­Éáõ, ã³­ñÇÝ Ñ³Ù­µ»­ñ»­Éáõ, ÙÇÝ㨠áñ µ³­ñÇÝ ·³ Ñ³ë­ ÝÇ, ¨ ÝÙ³Ý ³ÛÉ å³­Ñ³Ýç­Ý»ñ: ÐÇß­íáõÙ ¿ ³­Ù»Ý ÇÝ­ãÇ ³Ý­óá­ÕÇ­Ïáõí۳Ý, ٳѭí³Ý ѳ­í³­ë³­ñ³­¹³­ïáõÃ­Û³Ý ÷³ë­ïÁ, ³ÛÝ, áñ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ §áãÝ­ãÇ Ýٳݦ ¿, ß³ï ¹³­ïáÕÝ ¿É áñ¨¿ µ³Ý ãÇ ï³­ÝáõÙ Çñ Ñ»ï, Ù³ñ­¹Á ·³ñ­ Ý³Ý Í³Õ­ÏÇ ÝÙ³Ý ÷ÃÃáõÙ ¿ áõ ãá­ñ³­ÝáõÙ: àõ­ñ»ÙÝ` ÙÝáõÙ ¿ Ëá­Ý³ñ­ ÑáõíÛáõÝ å³Ñ­å³­Ý»É ¨ µ³­ñÇ ·áñÍ ³­Ý»É, ݳ¨ ³ñ­Å³­Ý³­å³­ïÇí áõÅ áõ­Ý»­Ý³É. ¸áõÝ Ñá­ÕáõÝ ÝÙ³Ý Ï»­óÇñ, áñ ³­Ù¿Ý Ù³ñ¹ ½ù»½ Ïá­Ë¿, ø³Ý ½»ñ­Ï³ÃÝ ³ÛÉ ÇÝã ³­Ùáõñ, áñ Ïñ³ÏÝ ½ÇÝù Ïáõ ѳ­É¿. ¸áõÝ çñÇ ÝÙ³Ý Ï»­óÇñ, áñ Ïñ³ÏÝ Ûáõñ­Ý¿ Ïáõ í³­Ë¿: ÎñÏÝíáõÙ ¿, ³Ý­ßáõßï, Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ Ï۳ݭùÇ ÷á­Ãá­ñÇÏ­Ý»­ñáõ٠ѳÛïÝÁ­ í³Í ݳ­íÇ ¨ ˻ɭùÁ` ݳ­í³­í³­ñÇ Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõ­ÝÁ` Ýϳ­ï»É ï³­Éáí, áñ µ³­Ý³­Ï³­Ýáõí۳ٵ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ³­ñ³ï­Ý»­ñÇ Íá­íáõÙ Ñ»­éáõ ÙÝ³É Ù»Õ­ù»­ñÇó: ¸³­íÇà ³ñ­ù³­ÛÇ, ÐÇ­ëáõ­ëÇ û­ñǭݳϭݻ­ñÇ íϳ­Û³­Ïá­ãáõ­ Ùáí ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ³­ÕÇ ÝÙ³Ý Ñ³É­í»­Éáõ-³Ý­Ñ»­ï³­Ý³­Éáõ, µ³Ûó ѳ٠ﳭÉáõ ϻݭ볭µ»ñ Ëáñ­Ñáõñ­¹Á: ÖÇßï áõ ã³­÷³­íáñ ³å­ñ»­Éáõ, ²ëï­ Íá û­ñǭݳ­Ïáí ³­Ù»Ý ÇÝã Ïßé»­Éáõ-¹³­ï»­Éáõ ËáÑ-Ëñ³­ïÁ ѳë­ï³­ïáÕ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ÷³ë­ï³ñÏ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ùÇÝ ÑÇß­íáõÙ ¿ ÝáõÛÝ­ù³Ý ѳݭñ³­ ѳÛï å³ï­Ï»ñ. س­Ñ³­Éûùë Ç í³Ûñ Ïáõ­·Ç, Ý³Û ï»­ë³ ãáñ ·³Ý· ÙÇ å³é­Ï³Í, à­ïûùë ³É Ã³­å³É ïíÇ, ݳ »­ñ»ëë Ç í»ñ Íǭͳ­Õ³ó. ¸³ñ­Ó³õ å³­ï³ë­Ë³Ý »­ñ»ï.§Æ±Ý㠭ϳ­Ý»ë, ÏïñÇ× ß÷³­ó³Í. º­ñ¿Ï ù»­½Ç å»ë ¿Ç, ³Û­ëûñ ½Çë ³Ûë ѳÉë ¿ Ó·³Í¦: øáõ­ã³­ÏÁ ï·»­ïÇó Ñ»­éáõ Ùݳ­Éáõ ¨ ÙdzÛÝ Ë»­Éá­ùÇÝ Ñ»ï¨»­Éáõ ËáñÑñ­¹Ç µ³­ñá­Û³­Ï³Ý Ç­Ù³ë­ïÁ ߻߭ïáõÙ ¿` ëá­íá­ñ»ó­Ý»­Éáí Ëñ³­ïÇ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý ãáñë áõÕ­ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù ¹³ë­ïdz­ñ³Ï­ã³­Ï³Ý áõ­ÅÇ ¨ Ëá­Ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõÝ áõ­Ý»Ý. âáñë µ³Ý Ëñ³ï ³é ÛÇ­Ý¿Ý, áñ ³­Ù¿Ý ³ß­Ë³ñÑë ù»½ ³­ß¿. ¼³Û­Éáó Ù»ÕùÝ ¹áõ ÙÇ ùÝÝ¿ñ, ½ùáÛ¹ ½»ñ­Ï³ñ Ùïûù ùÝÝ¿. ¼²ë­ïá­õ³Í Ùûï Ç ù»½ ¹áõ ï»ë áõ ½Ù³­ÑáõÝ ûñÝ ¹áõ ÛÇ­ß¿. ¼Ëñ³ïë ¹áõÝ Ç ëñïǹ ïÝÏ¿, ½ù»½ ³­Ù¿Ý ã³­ñ¿ Ïáõ å³­Ñ¿: ´³Ûó ѳ­×³Ë Ëñ³­ïÁ µËáõÙ ¿ ݳ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ÷áñ­Ó³­éáõ Ç­Ù³ëï­ÝáõíÛáõ­ÝÇó. »­Ã» ³ß­Ë³ñ­ÑÁ Ó»é­ùǹ Ù»ç ¹ñ³Í ѳ­Û»­Éáõ å»ë ¹Ç­ ï»ë, ã»ë ·ïÝÇ áã ÙÇ ëÇ­ñ»­ÉÇ, ¨ §Ð»ï ³Ûë ų­Ù³­Ý³­ÏÇ Ù³ñ­¹áÛÝ ³Õ áõ ѳó áõ­ï»É ãÇ åÇ­ïÇ. //²ÛÝ­ã³÷ Ïáõ ×û­ß³Ý Á½­Ù³ñ¹Ý, áñ ëáõïÝ ³ÛÉ Ç­ñ³õ Ïáõ ÉÇ­ÝǦ: ÆëÏ ã³ñ Ù³ñ¹­Ï³Ýó ³Ý­·³Ù ß³­ù³­ñÁ É»­ÕÇ å»ïù ¿

Ãí³, å³Õ çáõ­ñÁ` Ïñ³Ï, ¨ §¸Çõñ Ï»³Ý­ùÁÝ ¹Ç­Å³ñ ÃÁ­õÇ õ­`Ç ¹Ç­Å³ñÝ Çë­ÏÇ ãÇ Ñ³Ý·­ãǦ: سñ­¹áõ Ù³­ëÇÝ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ³Ûë­åÇ­ëÇ ¹Ç­ïáõÙ­Ý»­ñÁ ѳϭí³Í »Ý µÝáõ­Ã³·­ñ³­Ï³Ý ³Ù­µáÕ­çáõí۳Ý. Ù³ñ­¹áõ §ß³­éÁ¦ ³ÛÝ­ù³Ý ë³ñ­ë³­÷»­ÉÇ ¿, áñ ·³­½³ÝÝ ³Ý­·³Ù ÷³Ë­ãáõÙ ¿` §²ñ­ÍÇõÝ Ç Ñ³­õ³Ý »­É»ñ áõ Ù³ñ­¹áõÝ ³­Ñ¿Ý Ïáõ í³­Ë¿¦: Èáõ­Íáõ­ÙÁ Ýá­ñÇó åÇ­ïÇ Ñ³Ý­·»ó­ÝÇ ²ëï­ Íá` Ç­Ù³ë­ï³­íáñ­í³Í ³­ñ³ñ­ãáõí۳­ÝÁ. ²ëï­í³Í Ñá­·ÇÝ áõ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ Ý»ñ­¹³ß­Ý³­Ï»É ¿ áã ÙdzÛÝ ³­é³­çÇ­Ýáí »ñÏ­ñáñ­¹Á áë­Ïáõ å»ë ½áõ­·»­Éáõ ѳ­Ù³ñ, ³Ûɨ áñ` §Ç í»ñ ù³ñ­ß»É ½Ý³ ϳ­ñ¿¦, ÇÝ­ãÁ ÙÇßï ã¿ áñ Ñá­·áõÝ Ñ³­çáÕ­íáõÙ ¿ ³­Ý»É: Äá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ó³Û­ïáõÝ ³ñ­ï³­ ѳۭïáõíÛáõÝ Ï³ Ñ»ï¨Û³É ѳۭñ»­ÝáõÙ. »ñµ Ñá­·ÇÝ Ù³ñÙ­ÝÇó »É­ÝáõÙ ¿, ¨ Ýñ³Ý ³Ûë­åÇ­ëÇ Ñ³ñó ¿ áõÕÕ­íáõÙ, û §¹áõ á±õñ Ï ­ »ñ­Ã³ë¦, 㿱 áñ §ù»½­ Ýáí »Ù »ë ϻݭ¹³­ÝǦ, ݳ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿. §ºñµ ïáõÝÝ Ç ù³­Ï»É ³é­ÝáõÝ, ï¿­ñÁÝ Ý»ñëÝ ³ÛÉ Ç±Ýã ­µ³Ý áõ­ÝǦ: سñ­ÙÇ­ÝÁ Ù»Õ­ù»­ñÇ ³­Ýáà 㿠ÙdzÛÝ, ³ÛÉ ïáõÝ áõ ç»ñÙ ³­å³ë­ï³Ý Ñá­·Ç-ïÇ­ñáç ѳ­Ù³ñ, ¨ ³Ûë ѳ­ Ù³¹­ñáõí۳ٵ ¿ ËáÑ-Ëñ³­ïÁ ³½­¹»­óÇÏ: ä³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý Ùá­ïÇ­íÁ, ѳۭñ»Ý­Ý»­ñáõÙ ÏñÏÝ»­Éáí ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÁ, µ»­ñáõÙ ¿ ݳ¨ Ýáñ ß»ñ­ï»ñ: êá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»ñ áõ µÝáõ­Ã³­·Çñ áõ­Ý»­óáÕ å³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý áÕ­µ»ñ­ ·áõíÛáõ­ÝÁ µ³­ó³ïñ­íáõÙ ¿ Ý³Ë ëÇ­ñ³Í ÏÝá­çÇó µ³­Å³Ý­í»­Éáõ ѳݭ ·³­Ù³Ý­ùáí, ÇÝã­å»ë áñ Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ ²í. ƭ볭ѳϭ۳­ÝÇ ¹ñ³­Ù³Ý ¿ñ ϳå­íáõÙ Ùá­ñÇó áõ Ù³Ûñ ѳۭñ»­ÝÇ­ùÇó Ñ»­é³­Ý³­Éáõ ó³­íÇ Ñ»ï: øáõ­ ã³­ÏÁ, áñ­å»ë­½Ç Áݹ·­ÍÇ µ³­Å³Ý­Ù³Ý ³­Ñ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ½·³­Û³­óáõÝó ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ áõÅÝ áõ ³Ý­ë³Ñ­Ù³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ²­í»­ÉÇ É³í ¿ ¹³­Ý³­Ïáí Ùáñ­Ã»Ý Ç­ñ»Ý, ³ñ­Ûáõ­ÝÁ §»³­ñÇÝ Ñ³­É³É¦ ³­Ý»Ý, ù³Ý ϳ­ Û³­Ý³ µ³­Å³­Ýáõ­ÙÁ, ù³­ÝÇ áñ »­Ã» ݳ Çñ Ñ»ï ãåÇ­ïÇ ÉÇ­ÝÇ, §É»­½á­õ³Ïë Ñ»ï á±õÙ ½­ñáõ­ó¿¦, 㿱 áñ ÑáÝ­ù»­ñÇ ³­Õ»­ÕÇó ³ñ­Ó³­Ï³Í ³ã­ù»­ñÇ Ý»­ïáí Ëáó­í³Í` ÇÝ­ùÁ ãÇ Ï³­ñáÕ Ñ³Ý­·Çëï §Õ³­ñÇå¦ ·Ý³É: ¶á­Ý» §³ÝÝ­Ù³Ý »³­ñÁ¦ Ù³­½»­ñÇó` §ø³­Õ¿ ÷áõÝç Ù` ÇÝÓ ïáõñ, »ë û­ï³ñ »ñ­ÏÇñ Ïáõ ·Ý³Ù. //ø³­ÝÇ ¹áõÝ ÇÙ ÙÇïùë ³ÝÏ­ÝÇë, »­ñ»­ëÇë ¹Ý»Ù ù»½ ÷á­Ë³Ý¦: Ðݳ­ñ³­íá±ñ­¿, áñ ³ÛÝ­ï»Õ Çñ Û³­ñÇ ÝÙ³Ý Ù»­ÏÇÝ óáõÛó ï³Ý, §½³ÛÝ ëÇ­ ñ»Ù áõ ½ù»½ Ùá­é³­Ý³Ù. //¿ ã¿` ½³Ûë ·»­ÕÇë ù³­ñ»ñÝ ³­ñÇõ­Ý¿ë ϳñ­ÙÇñ Éá­õ³­Ý³Ù¦: ²Ý­ç³ï­Ù³Ý å³­ÑÁ ß³ï ¹³éÝ ¿, á­ñáí­Ñ»ï¨ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ÑáõÛë ãáõ­ÝÇ, û ϻݭ¹³­ÝÇ ÏÙݳ áõ Ïí»­ñ³­¹³é­Ý³: ºí ³­Ñ³ ËݹñáõÙ ¿ Ùï»­ ñÇÙ­Ý»­ñÇÝ, áñ Çñ §³­Ù³­Ý³Ã »³­ñÇݦ í³ñ­¹Ç Ù»ç å³­Ñ»Ý, »ñµ »ï ·³, §½³­Ù³­Ý³ÃÝ Ç ï¿ñÝ Ñ³­ëáõ­ó¿ù. //¿ »ñ­Ã³Ù áõ Õ³­ñÇå Ù»é­ÝÇÙ, í³ñ¹Ý Ó»½, ½ï¿ñÝ ÑÇ­ß»­ó¿ù¦:

г­í³­ë³­ñ³­å»ë Áݭϳ­É»­ÉÇ ¿ µ³­Å³­Ýáõ­ÙÇ ó³íÝ ³å­ñáÕ ÏÝáç Ï»ñ­ å³­ñÁ ¨ë, ݳ ÝáõÛÝ­å»ë ãÇ Ã³ùó­ÝáõÙ Çñ ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ, ϳ­ñáïÝ áõ ëå³­ëáõ­ÙÁ: ÎÇ­ÝÁ íëï³Ñ ¿, áñ §Õ³­ñÇå ³ß­Ë³ñѦ ·Ý³­Éáõó Ñ»­ïá ¿É §È³ ëñïÇϹ áõ ½Çë áõ­½¿, ãÏïñÇ ³­ã»ñ¹ Ç É³­Éáõ¦: ÆÝ­ùÁ ѳ­é³­ã»­ Éáí áõ ɳ­óáí Ýñ³Ý §ÃÕÃÇϦ Ïáõ­Õ³ñ­ÏÇ, á­ñÇ §Ù¿çÝ ¿ñ å³­·»ñ ·ñ³Í, Ç Û»­ ½»ñÝ` ·ÇñÏ, ϳ­ ñûï áõ ɳó¦ (å³ï­

Ï»ñÝ ³ÏÝ­

ѳÛï ³Ý­ ѳ­ ï³­ Ï³Ý ¿): ´³­Å³­Ýáõ­ÙÇ Ï³­ñá­ïÇ, ݳ­Ù³­ÏÇ, å³Ý­¹áõË­ïÇÝ »ï ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ³­Õ»ñ­ë³Ý­ùÇ ÏñÏÝíáÕ Ùá­ïÇí­Ý»­ñÇ Ù»ç ï»­ë³­Ý»­ÉÇ »Ý áã ÙdzÛÝ ó³­íÁ, ³Ûɨ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ, »ñ­Ïáõ ÏáÕ­Ù»­ñÇ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý »­ñ³Ý·­Ý»­ñÁ: ÎÇ­ ÝÁ ϳñ­ÍáõÙ ¿, áñ »­Ã» áñ¨¿ Ù»­ÏÁ Û³­ñÇó Éáõñ µ»­ñÇ, §Ð³ß­õ¿ ½ÇÙ »­É³Í Ñá­·ÇÝ ¹³ñ­Óáõ­ó»ñ `õ­ÇÝÓ Ïáõ µ»­ñ¿¦: ÆëÏ ³­é³ÛÅ٠ݳ ÙdzÛÝ §µ³ñÓ­ ñ³·­Ý³ Éáõë­ÝÇݦ ¿ ¹Ç­ÙáõÙ, û §ãDZ ï»­ë³ñ ½ÇÙ »³ñ Øß»­óÇݦ, ¨ ëï³­ ÝáõÙ å³­ï³ë­Ë³Ý, áñ Éáõ­ëÇ­ÝÁ ï»­ë»É ¿ Ýñ³Ý §Ç Û³Û­·ÇÝ Ð³­Ïá­µá­ëÇÝ. //Üëï¿ñ Ç í³ñ­¹Ç ßùÇÝ` Ïáõ ËÙ¿ñ ½Ï³ñ­ÙÇñ ·Ç­ÝÇÝ. //ÊÙ¿ñ, á­Õáñ­ÙáõÏ Ï³­ë¿ñ` Þ³ï µ³ñ¨ ï³­ñ¿ù ÇÙ »³­ñÇݦ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÇó ¹áõñë` å³Ý¹ÁË­ ïáõíÛáõÝÝ Çë­Ï³­Ï³Ý ã³­ñÇù ¿, ¨ áñ­å»ë ³­Ù»­Ý³­¹³­Å³Ý å³­ïÇÅ, ¹ñ³ Ñ»ï ¿ ϳå­íáõÙ Ùáñ ³­Ý»Í­ùÁ. س­ñÇÏÝ ³­ÝÇ­Í»ó ½áñ­¹ÇÝ. §ÆÙ áñ­¹Ç, ¹áõ Õ³­ñǭ峭ݳë. ºñ­Ã³ë Ç Ûû­ï³ñ »ñ­ÏÇñ, ½Õ³­ñÇ­åÇÝ Õ³ïñÝ ·Ç­ï»­Ý³ë. ¼ù³ñÝ ëݳñù ³­Ý»ë, Ç í»­ñ³Û ³­õ³­½ÇÝ ùݳ­Ý³ë. ì³Õí­Ý¿ ùÝ¿Ý Ç í»­ñ³Û »É­Ýáõë, ù³Ý ½²ë­ïá­õ³Í ³ÛÉ ×³ñ ãáõ­Ý»­Ý³ë: ºí ë³ ³ÛÝ ¹»å­ùáõÙ, »ñµ µá­Éá­ñÁ ·Ç­ï»Ý, áñ å³Ý­¹áõË­ïÁ ͳ­éÇó Ïïñí³Í ×ÛáõÕ ¿, ³Ý­·³Ù ͳ­Ýáà ï»ë­Ý»­ÉÇë §å³­Ñ¿ ½»­ñ»ëÝ áõ ·Ý³¦ ¨ û­ï³­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç »­Ã» áë­ÏÇ ¿É ݳ áõ­Ý»­Ý³, §Æ ëÇ­ñ»­É»³óÝ Ç ½³ï ³ÛÝ áë­ÏÇÝ Ùá­ËÇñ ã³ñ­Å»­Ý³Û¦: ä³Ý¹Ë­ïáõÃ­Û³Ý ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, áñ ϳñ ¨ ØÏñïÇã ܳ­Õ³­ßÇ ï³­Õ»­ñáõÙ, ¨ ÏñÏÝíáÕ Ùá­ïÇí ¿ Åá­ÕáíÁñ­ ¹³­Ï³Ý »ñ­·»­ñáõÙ, øáõ­ã³ÏÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­ÝáõÙ ¿` µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý óñÙ å³ï­Ï»­ñáí ѳݭñ³­Í³­Ýáà íǭ׳­ÏÁ ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí. ij٠ų٠½ÇÙ Õ³­ñÇ­åáõ­ÃÇõÝ »ë Ûǭ߻٠¨ ÝëïÇÙ áõ ɳÙ. Ö³å­Õ»É »Ù çñǹ ÝÙ³Ý, »ë û­ï³ñ »ñ­ÏÇñ Ïáõ ·Ý³Ù… òá­ñ»ÏÝ »Ù Ý»­ïÇ ÝÙ³Ý, áõñ Ý»­ï»Ý, »ë Ç ÑáÝ Ï»­Ý³Ù. ¶Ç­ß»ñÝ ³­Õ»­Õ³Ý ÝÙ³Ý, »ë ɳñ­Ã³÷ Ç í³ñ Ïáõ ÙݳÙ: ²Ûë Áݹ·ñ­ÏáõÝ áÕ­µ»ñ­·³­Ï³Ý íǭ׳ϭݻ­ñÇ ÙÇ³Ï É³­í³­ï»­ë³­Ï³Ý ëå³­ëáõ­ÙÁ å³Ý¹Ë­ïáõíÛáõ­ÝÇó í»­ñ³­¹³ñ­Óá­ÕÇ ¹Ç­Ù³­íá­ñáõÙÝ ¿, á­ñÁ ¨ë­ ³é­Ï³ ¿ »ñ¨áõÛ­ÃÇ ëá­ódzÉ-ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý áõ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ù­µáÕ­ çáõíÛáõ­ÝÁ å³­ñáõ­Ý³­ÏáÕ Ñ³Û­ñ»Ý­Ý»­ñáõÙ.

º­ÏÇÝ áõ ˳­å³ñ µ»­ñÇÝ, ÿ` §º­É¿ñ ùá »³ñÝ áõ Ïáõ ·³Û¦: º­Ï»ù Ù»Ýù Ç ¹¿Ù »ñ­Ã³Ýù, áñ Ýá­ñ³ ëÇñïÝ ãÇ ÙݳÛ. ä³·­Ý»Ýù ½Çñ ϳñ­ÙÇñ »­ñ»ëÝ, áñ ³ß­Ë³ñÑë ã¿ ·ÇÝ Ýá­ñ³. ²é­Ý»Ýù ½Çñ á­ïÇó ÷á­ßÇÝ, áñ ³­ã»ñë ù³­ß»Ýù Ãáõ­Ãdz: êÇ­ñá ѳۭñ»Ý­Ý»­ñÁ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë Ñ³Û ëÇ­ñ»ñ­ ·áõÃ­Û³Ý µ³ñÓ­ñ³­·áõÛÝ ÃéÇãù­Ý»­ñÇó »Ý, ¨ Ýñ³Ýó ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ϳ­ï³­ñ»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ѳë­ï³­ï»É »Ý áã ÙdzÛÝ Ñ³Û Ñ»­ï³­½á­ïáÕ­Ý»ñÝ áõ ³ñ­í»ë­ïÇ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÁ: ²Ûë ųݭñÇ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ͳ­·áõ­ÙÁ µ³­ó³ï­ ñ»­ÉÇ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý áõ ¿­åǭϳ­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ùÁ, ³ÛÝ, áñ ùݳ­ñ³­Ï³Ý ³å­ñáõ­ÙÁ ¨ë ­Ý»ñ­Ï³­Û³ó­íáõÙ ¿ ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç, ѳ­×³Ë ϻݭ ¹³­ÝÇ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý íǭ׳­ÏÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ³½­¹»­óÇ­ÏáõÃ­Û³Ý ·ñ³­í³­Ï³­ÝÁ. …-­Î³Ù ³é ϳ٠ճ­åáõÉ, ³Ûí, ³­ñ³, γ٠·ñ¿ ½³Ý­ÓÁë ù¿ ͳ­é³Û… -àã ϳé­ÝáõÙ, áã ˳­å³ñ, ³Û, ϳ­Ý»Ù, àã ·Á­ñ»Ù ½³ÝÓë ù»½ ͳ­é³Û… àñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, ½·³ó­ÙáõÝ­ùÁ ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ å³ï­ Ï»­ñÇÝ, ³Ý­·³Ù ϻݭó³­ÕÇ ï³ñ­ñ»­ñÇÝ. ëÇ­ñ³­Ñ³ñÝ ³Ý­Ñ³Ý·ë­ï³­ÝáõÙ ¿, áñ ·Ç­ß»­ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ ³Ûë­å»ë ³Ýó­Ý»É, §Ý»Ý­·³­íáñ ѳ­õÁݦ ëÏë»É ¿ Ëá­ë»É, ¨ ëÇ­ñáõó ˻ݭó­ó³­ÍÁ ùÇã ¿ ÙÝáõÙ ëå³­ÝÇ Ýñ³Ý, §¹³­Ý³Ï áõ ß³Ù­÷áõñ¦ ù³­ßÇ ¨ Ëá­ñá­íÇ, ³Ý­·³Ù Ùï³­ÍáõÙ ¿` §¼ÇÝù ïÇ­ù¿Ù-ïÇ­ù¿Ù µ³­Å³­Ý»Ùù, //ºë áõ ÇÙ »³ñÝ Ù¿Ý áõ­ï»Ùù¦: ÆëÏ ÏÇ­ÝÁ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ˳­Õ»ñÝ áõ ùÙ³­Ñ³­×áõÛù­Ý»­ñÁ: ²­Ù»Ý ÇÝã ϻݭó³­Õá­ñ»Ý Ç­ñ³­Ï³Ý ¿ áõ ß³ñ­ÅáõÝ, ¨ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý á­×Ç ³Ûë µÝá­ñáß ï³ñ­ñ»­ñÁ, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­ Ý»Ýù, Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ Ñ³Û­ñ»Ý­Ý»­ñáõÙ å³Ñ­å³Ý­íáõÙ »Ý, µ³Ûó Ùï³­Íá­ ÕáõíÛáõ­ÝÁ ³­í»­ÉÇ ¿ ѳϭíáõÙ ¹»­åÇ ùݳ­ñ³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõíÛáõÝ: ´³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³­ÝÇ Ñ»ï ³Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ ï»ë­ÝáõÙ »Ýù ݳ¨ ùáõ­ã³Ï­Û³Ý ѳۭñ»Ý­Ý»­ñáõÙ, áõñ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ ¿­åǭϳ­Ï³Ý Ýϳ­ñ³­·Ç­ñÁ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ÇÝù­Ý³­ïÇå µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý Ùï³­Íá­Õáõí۳­ÝÁ. ²Ûë Íá­í³­Ï³Ý ·Ç­ß»ñë Ç µáõÝ` »ë »ñ­Ïáõ ßñç³Ý Ù³­Ý»­óÇ, Êûß »³ñë ³ÛÉ ÙÇïë Áݭϳõ, û½ Ù` »­É³Û ½ç³Ñ­ñ³ë í»­ñáõ­óÇ. ö³ñ­ãÇÏ Ù` ³ÛÉ ·Ç­ÝÇ ³­éÇ, Ëûß »³­ñÇë ¹áõéÝ ·Ý³­óÇ. -Êûß »³ñ, ³Ù, ½¹áõ­éÁÝ µ³ó, ÓÇõÝ »­Ï»ñ, áï­íÇë Ïáõ ÙÁ­ëÇ: êÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ áõ ϳ­ñá­ïÇ Ù»ç ½·³­ÉÇ ¿ ݳ¨ ù³­Õ³­ù³­ÛÇÝ ÙÇ­ç³­ í³Û­ñÁ` ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, ÷á­Õá­óÁ, Ù³ñ­¹ÇÏ. ÙÇ ï»Õ ³ë­íáõÙ ¿, û ÇÝã­å»ë Íáõ­éáõ­Ùáõé ÷á­Õá­óáí ³Ýó­Ý»­ÉÇë ѳݭϳñÍ ¹»ÙÝ ¿ »É­ÝáõÙ ëÇ­ñ³Í ÏÇ­ÝÁ,

á­ñÇÝ ·ñÏáõÙ áõ åÇݹ ѳ٭µáõ­ñáõÙ ¿: ÆëÏ Ý³` Ý»­Õ³­ó³Í áõ ³ñ­óáõÝ­ùáï, ³­ëáõÙ ¿, §Ã¿ Ç Ë³Õù »­Õ³Ýù óá­ñ»­Ïáí¦: ØÇ áõ­ñÇß ³Ý­·³Ù ÏÇ­ÝÁ í»­ñ³­ ¹³é­ÝáõÙ ¿` §µ³Õ­Ý»É­í³¦, ¹³ñÓ­Û³É ÷á­Õá­óáõ٠峭ﳭѳ­Ï³Ý ѳݭ¹Ç­ åáõÙ »Ý, ³Ûë ³Ý­·³Ù ÏÇ­ÝÁ ³ãù-áõÝ­ùáí Ýß³Ý ¿ ³­ÝáõÙ, û` §·Ý³ áõ ·Ç­ß»ñÝ ³­ñÇ, å³· ѳ­½³ñ ÙÇÝã áñ Éáõ­ë³­Ý³Û¦: ¾­åǭϳ­Ï³Ý ³Ûë­åÇ­ëÇ íǭ׳ϭݻ­ñÁ Áݹ·­ÍáõÙ »Ý ݳ¨ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ï³ñ­µ»­ ñáõíÛáõ­ÝÁ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ï³ñ­µ»­ñ³­ÏÇó, ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ³­í»­ÉÇ á­ñá­ ß³­ÏÇ »Ý »ñ­Ïáõ ÏáÕ­Ù»­ñÇ å³Ñ­í³ÍùÝ áõ Ñá­·»­íǭ׳­ÏÁ: ÒÙé³Ý óñïÇÝ áï­ù»­ñÇ Ùñë³­ÍáõÃ­Û³Ý å³ïñ­í³­Ïáí ÏÝá­çÁ ѳ­Ùá­½»­Éáõ` ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ Ù³Ý­Ï³­Ï³Ý ˳­ÕÁ ÙÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ ѳ­ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý µ³­ ݳë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý Ýñ³­Ýáí, áñ ïÕ³­ÛÇ Ñ³­Ù³ñ­Ó³Ï 峭ѳݭçÇ ¹»Ù ϳݷ­ÝáõÙ ¿ ÏÝáç ùÙ³­Ñ³­×áõÛù-˳­ÕÇ óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÁ. ÆÙ »³ñ, ¹áõ Û»ñ­¹ÇÏÝ Ç ùáõÝ, Íá­óÁ¹ ÉáÛë Ïáõ ï³ ³ëï­Õ»­ñáõÝ. γ٠³é ½Çë Ç Íáó¹ Ç ùáõÝ, ϳ٠ï¿ë­Ãáõñ ïáõñ »ñ­Ã³Ù Ç ïáõÝ. -àã ϳé­ÝáõÙ Ç Íáóë Ç ùáõÝ, áã ï»ë­Ãáõñ ï³Ù` »ñ­Ã³ë Ç ïáõÝ. гݭó»Õ »­ñ»­ñáõÝ å³­Ñ»Ù, ÙÇÝã áñ ·³Û ÉáÛëÝ ³­é³­õû­ïáõÝ: ´³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³­ÝÇ Ñ»ï ï³ñ­µ»­ñ³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõ­ÝÁ Ñ³ë­ ï³­ïáõÙ ¿ ³Ûë­ï»Õ Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ Ëáñ­ùÁ, »ñÏ­Ëá­ëáõÃ­Û³Ý Ù»ç ß»ßï­ íáõÙ »Ý áã ³ÛÝ­ù³Ý Ëݹñ³Ýù-Ù»ñ­Åáõ­ÙÇ »ñ­·³­ÛÇÝ å³­Ñ»­ñÁ, áñ­ù³Ý Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ѳݭ¹Ç­å³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÁ, ³­í»­ÉÇ Ñ³­Ù³ñ­Ó³Ï »Ý ¹³é­ÝáõÙ å³Ñ­í³Íù­Ý»­ñÁ ¨ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, ÃíáõÙ ¿` ëÇ­ ñá áõ­ÅÇ ¹»Ù ˳٭ñáõÙ »Ý ¿­Ãǭϳϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñÁ. øá Íáó¹ ¿ ×»ñ­Ù³Ï ﳭ׳ñ, ùá ÍÍ»ñ¹ ¿ Ï³Ý­Ã»Õ Ç í³é. ºñ­Ã³Ù »ë ų٭Ïáã ÁɭɳÙ, ·³Ù ÉÇ­ÝÇÙ ï³×­ñǹ Éáõ­ë³­ñ³ñ: -¶Á­Ý³, Íû ïÁ­Õ³Û ïÁÕ­Ù³ñ, ãÇ í³Û­É»ë ï³×­ñÇë Éáõ­ë³­ñ³ñ. ºñ­Ã³ë ¹áõÝ Ë³­Õáí Éǭݳë, áõ Ãá­Õáõë ﳭ׳ñë Ç Ë³­õ³ñ: ²Û­ëÇÝùÝ` áã û ÇÝã­å»ë Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý »ñ­·Ç Ù»ç ¿, ÏÇ­ÝÁ Ññ³­Ù³­ÛáõÙ ¿ ã·Ý³É áõ ˳­Õáí ï³ñ­í»­Éáí` ﳭ׳­ñÁ ˳­í³­ñáõÙ å³­Ñ»É (ﳭ׳­ñÇ áõ ϳݭûխݻ­ñÇ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõ­ÝÁ ³ÛÝ­ï»Õ Ñëï³Ï ã¿ñ), ³ÛÉ øáõ­ã³­ÏÇ Ñ³Û­ñ»­ÝáõÙ ÏÇ­ÝÁ ë»Ã¨»­Ã³Ý­ùáí Ù»ñ­ÅáõÙ ¿` ãíëï³­Ñ»­Éáí ïÕ³­Ù³ñ­¹áõ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï ³­é³­ç³ñÏ-ÝíÇ­ñáõ­ÙÇÝ, áñÝ ³ñ­¹»Ý Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ³ÛÉ íÇ­ ×³Ï ¿: øáõ­ã³­ÏÇ Ñ³Û­ñ»Ý­Ý»­ñáõÙ ÏÝáç Ù³ñÙ­ÝÇ, Ù³­Ý³­í³Ý¹ ÏñÍùÇ, §¹ÝãÇ­ ÏǦ í³­Û»Éù­Ý»­ñÇ Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÁ ùÇã ã»Ý, ¨ ³Ûë ³­½³ï å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ ³­ÏáõÝ­ùÁ µ³­Ý³Ñ­Ûáõ­ë³­Ï³Ý ϳ­ñáÕ ¿ ÉÇ­Ý»É, áñ ³ÛÉ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï Ù³ñ­·³ñ­ï³­ÝáõÙ »Ý ﳭճݭ¹³­íáñ Ëáë­ùÇ Ù»ç: êñ³Ý ½áõ­·³­Ñ»é`

16-ñ¹ ­¹³­ñÇ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñÇ áõ­ñáõÛÝ ÏÇ­ ñ³­éáõí۳ٵ, ϳå­íáõÙ ¿ ݳ¨ §ÏÉÇ­ß»Çó¦ ³­½³ï, µ³Ûó ¹ñ³ ³éÝ­ãáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ å³­Ñ³Í ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ áõ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ß»ñ­ï»­ñÇÝ` ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Ûù, ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõÙ áõ ³Ý­Ã³­ùáõÛó ó³í ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ³­éáõ­í³­×³é­ùÇ Ñ³­Ù³ñ, ëÇ­ñá áõ­ÅÇ Áݭϳ­ÉáõÙ áõ ï³­é³­ å³Ýù, µ³Ûó ³­Ù»­ÝÇó ß³ï` í³­Û»É­ùÇ ³­½³ï åáéíÏáõÙ­Ý»ñ ¨ Ñá­·»­ µ³­Ý³­Ï³Ý Ýáõñµ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»ñ` áñ­å»ë µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ³­é³­çÁݭó­óÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙ: ÎÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ å³ï­Ï»­ñÁ ãÇ ïñíáõÙ ³Ý­ß³ñÅ ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»­ ñáí` ͳ­ÕÇÏ­Ý»­ñÇ, ³ñ¨Ç, Éáõë­ÝÇ, ½³ñ­¹»­Õ»­ÝÇ ¨ ³ÛÉ­ÝÇ Ñ»ï áõÕ­Õ³­ ÏÇ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõí۳ٵ, ³ÛÉ å³ï­Ï»ñ­íáõÙ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ÙïùÇ ¿­åǭϳ­Ï³­Ýáõí۳­ÝÁ µÝá­ñáß ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ-³å­ñáõ­ÙÇ ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç` µÝáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­¹³ß­Ý³­ÏáõÙ­Ý»­ñáí ¨ á­×³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõí۳ٵ. §ø³­ ÝÇ ¹áõ ÇÝÓ ¿Çñ, Ý³Û Ï³­Ý³ã áõ óûÕÝ Ç íÁ­ñ³Û. //ºñµ ¹áõ, áñ ÛÇë­Ý¿Ý »­É³ñ, ÓÇõÝ »­Ï»ñ` »­Õ»ÙÝ Ç íÁ­ñ³Û¦, §à±õñ­¿Çñ, áõë­ÏDZ󭻭ϳñ, ù³Ý ½³­Ù»Ý ͳ­ ÕÇÏ ¹áõ å³Û­Í³é¦: γÝ, ǭѳñ­Ï», ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­íáñ­Ù³­ÝÁ Ùáï Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»ñ. §²­ã»ñ¹ ¿ Íá­í¿Ý ³­é³Í, ¨ áõ­Ý»ñ¹ ¿ Ç ÃáõË ³Ù­å¿Ý. //²Û¹ ùá å³ï­Ï»ñ¹ ¨ ëáõ­ñ³Ã¹ Ç í³ñ­¹ÇÝ Ï³ñ­ÙÇñ ï»ñ¨¿Ý¦: ²Ûë­ï»Õ ³­ñ»­·³­ÏÇ ¨ Éáõë­ÝÇ Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³­é³­í»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ ϳñ­ Í»ë µ³­ÅÇÝ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ Éáõë­ÝÇÝ` §ì³Õ­í³­Ý¿Ý Ç ¹áõñë »­É³Û, ³­ñ»­·³ÏÝ ³­ã³óë Ç ¹Ç­Ù³ó. //²Õ­õáñÝ ³É Ç ¹»Ùë »­É³õ, ½¿ï ѳ­½³ñ Éáõ­ëÇÝ µá­ Éá­ñ³Í¦: ²Û¹ å³ï­×³­éáí ¿, áñ ËݹñáõÙ ¿ ·Ç­ß»­ñÇÝ` »ñ­Ï³­ñ»É ѳ­½³ñ ï³ñ­í³ ã³÷, ù³­ÝÇ áñ Û³­ñÁ Ç­ñ»Ý ÑÛáõñ ¿ »­Ï»É, ÇëÏ ³­é³­íá­ïÁ Ç­ñ»Ýó ˳­ÕÁ ãÇ ëÇ­ñáõÙ ¨ ÉáõÛëÝ §Ç í»­ñ³Û µ»­ñ»­Éáõ¦ Ñ»ï µ³­Å³­ÝáõÙ ¿ Ç­ñ»Ýó: àõ­ñ»ÙÝ` Ïñù»­ñÇ Ëï³ó­Ù³Ý Ëáñ­Ñáõñ­¹Á ·Ç­ß»ñ­í³ Ù»ç ¿, áõñ ³Ý­·³Ù å³Õ Éáõ­ëÇ­ÝÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ áõ­ñÇß ÏÇÝ-³ëï­Õ»­ñÇÝ Çß­ËáÕ áõ­ÅÁ (§²­Ù¿ÝÝ ³ë­ï»­Õ³ó ÝÁ­Ù³Ý, ¹áõÝ Ç Ù»ç å³Û­Í³é Éáõëݭϳ¦), áã ÙdzÛÝ ³ñ¨Ç Ñ»ï Ùdz­ëÇÝ Ë»Õ­×³­ÝáõÙ ëÇ­ñ³Í ÏÝáç ÑÙ³Û­ùÇ ³éç¨ (§àã Éáõ­ ëÇÝÝ Ç ù»½ ÝÁ­Ù³Ý, áã ³ñ¨, áñ ¹»é Ïáõ ͳ­·¿¦), áã ÙdzÛÝ ¹³é­ÝáõÙ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ½ñáõ­óÁÝ­Ï»ñ` ÏÇ­ë»­Éáõ Ýñ³ ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ (§ÆÙ µ³ñÓ­ñ³­·Á­Ý³Û Éáõ­ëÇÝ, ß³ï µ³ñ¨ ï³ñ ÇÙ ÏÇõ­½»­ÉÇݦ, §ÆÙ µ³ñÓ­ñ³­·Á­Ý³Û Éáõ­ëÇÝ, Ûá±õñ­ »ñ­Ã³ë ·Ç­ß»­ñÁ¹ ³Ý­Ñáõݦ, ã»±ë ­í³­Ë»­ÝáõÙ »ñ­¹Ç­ÏÇó Ý»ñë ݳ­Û»­ ÉÇë ï»ë­Ý»ë Û³­ñÇÝ` Ïá­×³ÏÝ ³ñ­Ó³­Ï³Í ¨ ÉáõÛ­ëÁ ÏñÍùÇÝ ¹Ç­å³Í` §Þ³­ é³­íÇÕ »ñ­ÏÇÝë ïá­õ»ñ, ˳­õ³­ñ»ñ ÉáÛ­ëÁÝ ³ëï­Õ»­ñáõݦ), ³Ûɨ Éáõ­ëÇÝÝ ÇÝùÝ ¿É Ùá­Éáñ­íáõÙ ¿ ëÇ­ñá áõ­ÅÇó áõ í³­Û»É­ùÇ Ó·ïáõ­ÙÇó: г­çáñ­¹áõÙ ¿ ½áõï Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ Ñ½áñ å³ï­Ï»ñ` ³Õµ­Ûáõ­ñÁ çñÇ ·Ý³­ó³Í ÏÝá­çÁ`

§Èáõ­ëÇÝÝ Ç Íá­ó¿¹ Ç í³Ûñ` ³Õ­µÁ­ñÇÝ Ç Û³ÏÝ ¿ ó³­Ã»ñ¦. Èáõ­ëÇÝ, å³ñ­Í»­Ý³ë, ³­ë»ë. §Èáõë Ïáõ ï³Ù »ë ³ë­ïÁÝ­íá­ñÇë¦: ²­Ñ³ Ñá­Õ»­Õ»Ý Éáõ­ëÇÝ Ç ·Áñ­ÏÇë õ` »­ñ»ëÝ »­ñ»­ëÇë, ¿ ã»ë ³õ­ï³É ³Ûë ·»­ñáõë, Û»ï ﳭݻ٠Á½­÷»ß ϳ­å³­ÛÇë, ì³­Ë»Ù` ëÇ­ñáÛ ï¿ñ ÉÇ­ÝÇë, Éáõë 峭ϳë ï³ë ³ë­ïÁÝ­íá­ñÇë: ä³ñ½ ¿, áñ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ ³ÛÉ ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»ñ` ½·³ó­ÙáõÝù­Ý»­ñÇ µáõéÝ Ëï³­óáõÙ­Ý»­ñáí. µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ áã û áõÕ­Õ³­ÏÇ §ëÇ­ñáõÝ »­ñ»­ëÁ, µ³­ñ³Ï ßáõñ­Ã»­ñÁ, ϳ­Ù³ñ ÑáÝ­ù»ñݦ ¿ å³ï­Ï»­ñáõÙ, ³ÛÉ ¹ñ³Ýù ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç Ý»ñ­Ï³­Û³ó­ÝáõÙ ¿ áñ­å»ë í»­ñ³å­ñ³Í ½·³ó­ÙáõÝù: êÇ­ñáõÙ ¿ »­ñ»­ëÁ, á­ñÇ Ùáï Éáõ­ëÇ­ÝÁ ·»­ ñÇ ¿, ѳ٭µáõ­ñáõÙ ¿ §µ³ñ­ÏáõÏ åÁé­ÏáõÝ­ùÁ¦, á­ñáÝó Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ï³Í` ß³­ù³­ñÁ É»­ÕÇ ¿, ÇëÏ ³ã­ù»ñÝ áõ ÑáÝ­ù»­ñÁ Íá­íÇ ÝÙ³Ý ³­ÉÇù »Ý ï³­ÉÇë, ¨ µ»­ñ³ÝÝ ¿É í³ñ­¹³ç­ñáí ÉÇ ßßÇ ÝÙ³Ý ¿: Î³Ý Ý³¨ ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ ÝÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ óá­É³Ýù­Ý»ñ` µÝáõÃ­Û³Ý ß³ñ­ÅáõÝ ½·³­óá­Õáõí۳ٵ ½áõ­·³­ Ñ»é­í³Í. ³ã­ù»­ñÁ Øëñ³ ¹é³­ÝÁ ï³­ñ³Í­í³Í Íá­íÇ »Ý ÝÙ³Ý, í³ñ­ë»­ñÇ ³­ÉÇù­Ý»­ñÁ ù³­ÙÇÝ ¿ ï³­ñáõ­µ»­ñáõÙ, ѳ­ë³­ÏÁ áõ­é»­Ýáõ ÝÙ³Ý í»ñ ¿ »­É»É, ¹»Ù­ùÁ` ϳñ­ÙÇñ ËÝÓá­ñÇ ÝÙ³Ý µá­Éáñ­í»É, §ù³­ýáõñ¦ í³ñ­¹Ç µáõñ­ÙáõÝù ¿ Éóñ»É ³Ù­µáÕç ³ß­Ë³ñ­ÑÁ, ×ÏáõÝ ×á×­íáõÙ ¿ »­Õ»·­ÝÇ ÝÙ³Ý: ²ñ­¹»Ý ѳÛï­ÝÇ áõ ÏÇ­ñ³é­í³Í ϳ٠óñÙ áõ ÇÝù­Ý³­ïÇå å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ ·³ñ­ Ý³Ý Ï³­Ý³­ãÇ áõ å³Û­Í³­éáõÃ­Û³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ »Ý Ý»­ñ³ñ­ÏáõÙ. ØÁ­ïÇÏ ÇÙ »³­ñÇÝ ³­ñ¿ù, ½ÇÝã ѳ­·»ñ` ³­Ù¿ÝÝ ¿ ϳ­Ý³Ýã, г­·»ñ ·áÛ­ÝÁ½­·áÛÝ Ï³­å³Û, Ïá­×³ÏÝ áõ û­Õ³ÏÝ ¿ ϳ­Ý³Ýã. ²­é»ñ áõ å³Õ­ã³Ý ÙÁ­ï»ñ, çáõñ Ï­`»ñ­Ã³Û, »­½»ñÝ ¿ ϳ­Ý³Ýã. ØÁ­ïÇÏ Í³­é»­ñáõÝ ³­ñ¿ù, ͳéÝ Í³Õ­Ï»ñ, ï»ñ¨Ý­ ¿ ϳ­Ý³Ýã: ¼·³­ÉÇ »Ý áã ³ÛÝ­ù³Ý Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý, áñ­ù³Ý ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý å³ï­ Ï»­ñ³­íáñ Ùï³­Íá­Õáõí۳­ÝÁ µÝá­ñáß Ù»­ï³­ýáñ­Ý»­ñÁ, áñ­ï»Õ µÝ³­ å³ï­Ï»­ñÇÝ Ñ³­Ù³¹ñ­íáõÙ »Ý ݳ¨ ½³ñ­¹»­Õ»­ÝÁ, §Ù³ñ­·³ñ­ï»³ ß³­ ñÁ¦. §²­ë»ë ÿ »³­Õáõà »ë ¹áõ ϳ٠½ÁÙ­ñáõà ϳ٠³Ù­µ³­ñǭݳÛ. //³­ ÷³Í ¿ Ç ùá í»­ñ³Û í³ñ­¹¿­çáõñ ѳ­½³ñ ÷dz­É³Û. //-Ðá­·Ç, ÿ ½³Û¹ ÇÝÓ ³­ëÇñ, ݳ ×»ñ­Ù³Ï Íá­óÁë ù»½ ͳ­é³Û. //¼Ïá×­ÏÇÏë ³ÛÉ ³ñ­Ó³Ï ³­Ý»Ù, Ùáõï Ç Ù¿çÝ Û»ß­ñ³Ã ³­ñ³¦: ä³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ³Ûë ³Ù­µáÕç ѳ­Ù³­Ï³ñ­ ·Á ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÙÇ­ç³­í³Ûñ ¿ ëï»Õ­Íáõ٠ݳ¨ ϻݭó³­ÕÇ, Ñá­·»­ µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ, áñ ϳñ¨áñ ¿ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ÝÛáõ­ÃÇ ¨ Ó­¨Ç ³­é³­çÁݭó­óÇ ³­éáõ­Ùáí, Ù³­Ý³­í³Ý¹ »­Ã» ¿­åǭϳ­Ï³Ý áõ ùݳ­ñ³­Ï³Ý ɳ­ñáõ­ÙÁ ³­å³­Ñáí­íáõÙ ¿ »ñÏ­Ëá­ë³­Ï³Ý ϳ­éáõó­í³Í­ù³­ÛÇÝ ÑÇÙ­ù»­ñáí: Ø»Ï áñ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ »Ý ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ Ïá­

Éá­ñÇ­ï³­ÛÇÝ Ù³Ý­ñ³­Ù³ë­Ý»ñÇ Ù»ç, áõ­ñ»ÙÝ` ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ¹ñ³­Ù³Ý ϳ­ñáÕ ¿ áõ­Ý»­Ý³É ëá­ódz­É³­Ï³Ý ¹ñ¹³­å³ï­×³é­Ý»ñ ¨ë: êÇ­ñá Ñá­·»­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»­Í³­·áõÛÝ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇó Ù»ÏÝ ³ÛÝ ¿, áñ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ¹Çï­íáõÙ ¿ ëÇ­ñá ѳ­Û³ó­ùáí, ³­Ù»Ý ÇÝã ëÇ­ñáí ¿ Éóí³Í, »­Ã» ÝáõÛ­ÝÇëÏ ë»­ñÁ ï³­é³­ å³Ýù ¿ µ»­ñ»­Éáõ. ëñïáõ٠ó­é³Í ë»­ñÁ, áñ­ù³Ý ¿É µ³ñÓ­ñ³­Ý³ áõ­Õ»­ÕÁ ¨ ³ã­ù»­ñÇó ³ñ­ï³­ëáõù µ»­ñÇ, ÙǨÝáõÛÝ ¿, §Û»ñÏ­ñ¿ »ñ­ÏÇñ¦ ¿ ó÷­íáõÙ, ϳñ­Í»ë Çñ áõ­ÅÇ Ù»ç ³é­ÝáõÙ µá­Éá­ñÇÝ: ºí »­Ã» ëÇ­ñá ÉáõÛ­ëáí á­ÕáÕ­í³Í »ñÏ­ñáõÙ ³­Ù»Ý ÇÝã ³­éáõ­Í³­ËÁ á­ñá­ßÇ, ³­å³ å³ñ½ Ϲ³é­Ý³ Çñ Ý»ñëÝ áõ ³Ù­µáÕç ¹áõñ­ëÁ ÙdzÛÝ ëÇ­ñá ѳ­Û³ó­ùáí ݳ­ÛáÕ ³Ý­Ñ³­ïÇ áÕ­µ»ñ­ ·áõíÛáõ­ÝÁ: ´Ý³­Ï³Ý åÇ­ïÇ ÑÝãÇ ¹ñëÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ³­ñ³ï­Ý»ñÝ ³Û­ñ»­Éáõ å³ñ½ ó³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÁ. »­Ã» ¹ñ³­Ùáí ˳­µ»­Éáí »Ý ÏÇÝ ï³­ÝáõÙ` §ê¿­ñÁÝ áñ ¹ñ³­Ùáí ÉÇ­ÝÇ, ½ÇÝù ¿­ñ»É åÇ­ïÇ ÏÁ­ñ³­Ïáí¦: ºí ÝáõÛÝ­ù³Ý ¹ñ³­Ù³­ ïÇÏ ¿ ÁݭϳɭíáõÙ ëÇ­ñá Ù»ç ѳ­ñáõëï-³Õ­ù³ï ÷áË­µ³­ó³­ëáõ­ÙÁ.§²­Õá­ õáñ, ù»½ ÙÇ µ³Ý ϳ­ë»Ù, Ñûñ¹ ³­ÝáõÝ ã»Ù Çß­Ë»ñ ³­ë»É. //²­Ýáñ ѳ­Ù³ñ ã»Ù ³­ë»ñ, ¹áõù ѳ­ñáõëï »ù, áõ Ù»Ýù ï³é­å»É¦: ÜáõÛ­ù³Ý µÝ³­Ï³Ý ϳ­ñáÕ ¿ ¹Çï­í»É ³Û¹ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇó ÷³­Ëáõë­ïÇ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ. ÇëÏ ³­Ù»Ý ÙÇ ÷³­Ëáõëï Ù³ñ¹­Ï³Ý­óÇó, ³­å³ë­ï³­ÝÇ ¿ ѳë­ÝáõÙ µÝáõí Û³Ý ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç, áñ­ï»Õ Ñݳ­ñ³­íáñ ¿ ëÇ­ñá í»­ñ³·ï­Ýáõ­ÙÁ, ù³­ ÝÇ áñ ë»ñÝ áõ ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ åÇ­ïÇ Ñá­Ù³­ÝÇß­í»Ý Ç­ñ³ñ. ºñ­Ý»Ï »ë ³­Ýáñ Ïáõ ï³Ù, áñ ³­é»ñ Çõñ »³ñÝ ¿ ÷³­Ë»ñ, àÝó áñ Á½­Ï³­ÙáõñçÝ ³Ý­ó»ñ, çáõñÝ »­É»ñ, ½Ï³­ÙáõñçÝ ¿ ï³­ñ»É. ÒÁ­ÝÇÏ-»­Õ»Ù­ÝÇÏ »­Ï»ñ, ½áï­íÁ­ÝáõÝ Ñ»ïùÝ ¿ Ïá­ñáõ­ë»ñ. ²­é»ñ, Ç å³Õ­ã³Ý ÙÁ­ï»ñ, óá­ñ»­Ïáí ½¹ÁÝ­ãÇÏÝ ¿ å³­·»ñ: г­Ï³­é³Ï ¹»å­ùáõÙ ëÇ­ñá Ïá­ñáõëïÝ ³­í»­ÉÇ Í³Ýñ ¿ Ï۳ݭùÇ Ïá­ñáõë­ ïÇó, ù³­ÝÇ áñ §Ø»­é³­ÍÁÝ ·¿Ù 㿠ɳ­ÉǦ, ÇëÏ ³­Ñ³` §º­Ï¿ù ½á­Õáñ­ÙáõÏë ï»­ë¿ù, áã Ù»­é³Í ¿, áã ϻݭ¹³­ÝǦ: ²ÛÝ­å»ë áñ, ë»­ñÁ áã ÙdzÛÝ Ñ³­ñáõí ÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë` §¼Ù»­é»ÉÝ ³ÛÉ Ç ·ÇñÏÝ ³é­Ýáõ, Ç Íá­óáõÝ Ñ³­Ý¿ ϻݭ¹³­ÝǦ, ³Ûɨ ëå³­ÝáõÙ ¿ ÇÝã­å»ë ÏÝáç ³Ý­ï³ñ­µ»­ñáõí۳ٵ áõ ³Ý­å³­ï³ë­Ë³Ý ¹³­Å³­Ýáõí۳ٵ, ³ÛÝ­å»ë ¿É ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ Ù³Ý­ñ³ËÝ­¹Çñ áõ ѳ߭í»Ýϳï í»­ñ³­µ»ñ­ÙáõÝ­ùáí: ¶»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³Ûë­åÇ­ëÇ ï³ñ­ ų­Ù³­Ý³Ï­Û³ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙÝ áõ ³ñ­¹Ç³­Ï³Ý áõ­ÅÁ Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ϻݭó³­Õá­ñ»Ý Éáõñ­çÇ ¨ Ñáõ­Ùá­ñ³­ÛÇ­ÝÇ Ã³­ùáõÝ ß³­Õ³­Ëáí: ØÇ ¹»å­ùáõÙ Ñ»­ïá ¿ ÷áñ­ÓÁ Ëñ³ï ¹³é­ÝáõÙ, û` §´³­ÝÇÏ ÙÇ Õ³­É³ï ³­ñÇ, áñ ½û­ÓáõÝ Ó³­·ÁÝ ëÇ­ñ»­óÇ. //Ò³­·áõÝ Ù³ÛñÝ Ç ¹áõñë »­Ï»ñ, ½Çë ˳ۭ ûó, ¨ Ýëï³Û ɳ­óǦ, ϳ٠·»­Õ»­óÇÏ ÏÝáç Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ïáõÃ­Û³Ý ¹³ëÝ ¿ ³½­¹áõÙ, »ñµ ÏñÏÇÝ` §Ê³É­ï»­ó³Û, ˳­É³ï Ù` ³­ñÇ, ³ÛÝ ·¿­ß¿Ý å³­·ÇÏ

Ù` áõ­½»­óÇ. //²Ý ·¿ßÝ ³É Ç Ý³½ »­É³í` §â»Ù Ç ï³ñ, ³­ÝáõÝë ³­õÁ­ñǦ, ¨ ϳ٠ﻭ볭ݻ­ÉÇÝ ¿ Ýñ³Ý ×ßÙ³­ñÇï Ëá­Ñ»­ñÇ µ»­ñáõÙ, »ñµ Ýϳ­ïáõÙ ¿ Çñ §Ñá­·áõݦ Ù»Ï áõ­ñÇ­ßÇ Ñ»ï ù³Û­É»­ÉÇë. §Ò»é­ÏáõÝùÝ Ç »­ñ³Ý Ó·»É áõ ·³Ý­ ·³ï Ï­’³­Ý»ñ Ù»­ÏÇ Ù­’³É. //êÁñ­ïÇÏë ³É Ç ÛÇë ³­ë³ó, ÿ ³­Ýáñ óñ­ÏÁÝ åÇ­ïÇ ï³É¦: ´³Ûó ï³­é³­å³Ý­ùÇ ³ñ­ï³­ùÇÝ ³Ûë ï³­ñ³µ­ÝáõÛà ѳ­ñ³­µ»­ñáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÇó ß³ï, Ù»ñÅ­Ù³Ý, ³Ý­ï³ñ­µ»­ñáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ÛáõÝ­ùáõÙ` Ý»ñ­ùÇÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝÝ ¿, áñ­ù³Ý ¿É øáõ­ã³­ÏÇ Ñ³Û­ñ»Ý­Ý»­ñáõÙ ëÇ­ñá ï³Ý­ç³Ý­ùÁ ѳ­Ù»­Ù³­ï³­µ³ñ ùÇã ï»Õ áõ­Ý»­Ý³: ÎñÏÇÝ ß»ßï­íáõÙ ¿ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý µÝá­ñáß Ùá­ïÇí­Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ` ÑÇ­í³Ý¹ ϳ٠·»­ñÇ ¹³ñ­Ó³Í ëÇ­ñ³­Ñ³ñ, á­ñÁ µáõÅ­Ù³Ý áõ ÷ñÏáõÃ­Û³Ý Ï³­ñÇù áõ­ÝÇ.§æáõñ ïáõñ Ç٠ͳ­ñ³õ É»ñ­¹Çë, ùáõ ëÇ­ñáõ¹ Ç ï³åÝ »Ù Áݭϻɦ, §Ø³ÝÏ­ïÇù, Ó»ñ ³ñ¨Ý­³­ë»Ù, áñ ëÇ­ñáõÝ ù³­ñÁÝ ãÇ ¹Ç­Ù³­Ý³Û¦, §Êûß »³ñ, ³ñ¨áõ¹ ѳ­Ù³ñ, áñ­µáõÏ »Ù, ½Çë ÙÇ É³­óÁ­Ý»ñ¦, §²Ûë Ç٠ݻݭ·³­õáñ ³­ã»ñë ãÇ Ï»­Ý³ñ Ù»Ï å³Ñ ÙÇ å³­ñ³å. //Îáõ­É³Û, ½ûñÝ Á½­ù»½ Ïáõ­½¿, ãÇ ³é­Ý»ñ ³ÛÉ Ù³ñ­¹áõ ïû­É³å¦, §Ð³Ý­ó»Õ »Ù Ç ùá ëÇ­ñáõ¹, ½ÇÝã ³­Ù³é ͳ­ÕÇÏ Ç çñ¿. //ʻխ×ÁÝ Ç Û»ñ­ÏÇÝù Ç í»ñ å³­Õ³­ï¿ñ ÿ ϳà ÙÇ Ï³­Ã¿ñ¦: ²Ý­ÑáõÛë ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÁ å³ï­ñ³ëï ¿ ¹³­ï³­ñ³­ÝÇ ³­é³ç ϳݷ­Ý»É, ÙdzÛÝ Ã»` §ãÁ­Ãá­ÕÇ ½ù»½ ³ÛÉ Ù³ñ­¹áõ Íáó¦, û­å»ï ãÇ Ã³ùó­Ýáõ٠ݳ¨ Çñ Ý»­ Õ³­ó³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ` §Ø»é­ÝÇë, ³ÛÉ ³Ý­¹ÇÝ »ñ­Ã³ë, ½áõÛ· ×»ñ­Ù³Ï Íá­óÇϹ DZÝã­ ³­Ý»ë¦, ¨ ³Ûë­å»ë ß³­ñáõ­Ý³Ï, ÙÇÝ㨠áñ ³Ûë ï³­é³­å³­·ÇÝ íǭ׳­ ÏÁ ëïÇ­åÇ Ñ»­éáõ ÙÝ³É ëÇ­ñá ó­Ï³ñ­¹Çó` »ñÏÝ­ùÇ µ³ñÓ­ñ»­ñáõÙ Ãéã»­Éáí. §²Ï­Ý³ïÝ Ç Íá­íáõÝ ÙÇ­çÇÝ ¿ñ ɳ­ñ³Í õ` »ë ã·Ç­ï¿Ç. //²­Ù¿Ý ѳõ á­ïûùÝ ¹Ý¿ñ. »ë á­ïûùë áõ Ã¨ë ³­õ»­ÉǦ: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Çß­ËáÕ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûë Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ ùÇÝ ß³­é³­íÇÕ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ÙÇßï ÙÝáõÙ ¿ ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõÙÝ áõ í³­Û»É­ùÁ` ѳ­ Ù³ñ­Ó³Ï å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ, ³Ý­Ï³ß­Ï³Ý¹ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÇ ÙÃÝá­ Éáñ­ïáõÙ: ²ñ­¹»Ý ·Ç­ï»Ýù, û 峭ѳÝç­Ïáï ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ Ñ³­Ù³ñ áñÝ ¿ í³­Û»É­ùÇ Ñ³Ý·ñ­í³­ÝÁ, ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ Ñ³­Ù³­ñ»É ݳ¨ ѳ­Ù³ñ­ Ó³Ï Ñ³Û­ï³­ñ³­ñáõíÛáõ­ÝÁ. ø³­ÝÇ Ù³­ñÁÝ ½Çë µ»­ñ»ñ, ù³­Ñ³­ÝÇ ã»Ù Ëáë­ïá­í³­Ý»ñ. àñ­ï»Õ ù³­Ñ³­Ý³Û ï»­ë»ñ, Ý³Û ÍÁ­é»ñ ׳٭÷áõë áõ »­É»ñ. àñ­ï»Õ Ù»Ï ³Õ­õáñ ï»­ë»ñ` ·ÇñÏ áõ Íáó õ` Ç ¹¿Ù ·Ý³­ó»ñ, Ìá­óÇÏÝ »Ù ų٭ïáõÝ ³­ñ»É, ÍÁ­Í»­ñáõÝ »Ù Ëáë­ïá­í³­Ý»ñ: ÎÝáç ¨ ïÕ³­Ù³ñ­¹áõ ÷á­Ë³­¹³ñÓ Ó·á­Õ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý áõ í³­Ýá­Õ³­ ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç »ñ¨áõÙ ¿ Ù³ñÙ­ÝÇ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­íáõÝ­ùÁ, áñ­ï»Õ

ÙÇßï ³é­Ï³ ¿ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÇ »É¨¿­çáõ­ÙÁ: Ü»­Õ³ó­Ïáï µá­Õáù Ç­ñ»Ý ³Û­ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ, »ñµ ¹³ ³ñ­íáõÙ ¿ ·³Û­Ã³Ï­Õ»ó­Ý»­Éáõó Ñ»­ïá. §ø³­ÝÇ áñ Ù»ç­ÉÇë ÝÁë­ïÇë, áõ­Ý»­ñáí¹ Ñ»ï ÇÝÓ ½ñáõ­ó»ë, //Îá­×³Ï¹ ³ÛÉ ³ñ­Ó³Ï ³­Ý»ë, áõ ×»ñ­Ù³Ï Íá­óÁ¹ óÁ­óÁ­Ý»ë¦, 㿱 áñ Çñ Íá­óÁ Ýñ³ Íá­ óÇ­ÏÇÝ ¿ ëá­íáñ, §³ÛÉ Áݹ á±õñ­»ñ­Ã³Û¦, áñ ³å­ñÇ, »ñµ ·Ç­ïÇ, áñ §Í³­ ·¿ ÉáÛë Ç ùá Íá­ó¿¹, ½ÇÝã ·³ñ­Ý³Ý ϳۭͳÏÝ Ç Û³Ù­å¿Ý¦: ²Û¹ ¹»å­ùáõÙ ÇÝã­å»±ë ­¹Ç­Ù³­Ý³, »ñµ ÏÇÝÝ ³­ë»É ¿ñ, û §×»ñ­Ù³Ï Íá­óÁë ù»½ ͳ­é³Û¦, áõ ·Ý³­ó»É áõ­ñÇ­ßÇ Ñ»ï, áí ÑÇ­Ù³ §å³·­Ý¿ ½ÇÙ å³­·³Í ï»­ÕÇùݦ; ò³­ íÁ í³­Û»É­ùÇ Ó·ïáõ­ÙÇ Ù»ç ÏñÏÇÝ Ù»­Í³­ÝáõÙ ¿, áõ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ ÉÇ­ÝáõÙ Ëݹñ³Ý­ùÁ` §àí áñ ×»ñ­Ù³Ï Íáó áõ­ÝÇ, ÃáÕ Ï³­åáÛï ß³­åÇÏ Ñ³·­ÝÇ, // Îá­×³ÏÝ ³ÛÉ ³ñ­Ó³Ï Ãá­Õáõ, áí ï»ë­Ýáõ` ëÁñ­ïÇÏÝ ³­ñáõ­ÝǦ: »­Ïáõ½ ¹ñ³Ý ãÇ Ï³­ñáÕ ¹Ç­Ù³­Ý³É Ë»Ýà ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÁ. §´Áé­Ý»­óÇ áõ åÇݹ å³­·Ç ½Çñ »­ñ»­ëÁÝ ËÇëï ϳ­ñû­ïáí. //έ`»ñ­Ã³ñ áõ Ï­`³­ë»ñ ɳ­Éáí, ÿ` §ÆÝã ˳Õù »­Õ³Ýù óá­ñ»­Ïáí¦¦: ä³ñ½ ¿, áñ ·Ç­ß»­ñÁ å»ïù ¿ ¹³é­Ý³ ëÇ­ñá ѳݭ¹Çå­Ù³Ý å³­ÑÁ. §Â¿ ¹áõ ·³ë ·Ç­ß»ñë Ç Ùûï ÛÇë, Ý³Û ¹Á­Ý»Ù ½»­ñ»­ ëÁ¹ »­ñ»­ëÇë. //º­ñ»ë¹ »­ñ»­ëÇë ¹Á­Ý»Ù, áñ ¹Áå­Ýáõ ùá ßáõÝã¹ Ç Ñá­·Çë¦: гݹ·­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ÏñÏÇÝ Ñ³ëó­ÝáõÙ ¿ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï Ëáë­ùÇ, á­ñÁ ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ Çñ å³ï­Ï»­ñ³­íá­ñáõí۳ٵ. ó³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿ §²­¹³Ù³Û ¹ñ³Ë­ïǦ ÝٳݭíáÕ Íá­óÁ ÙïÝ»É, §ùáõ »ñ­Ïáõ ÍÁ­Í³­ÙÇ­çÇÝ å³é­Ï¿Ç áõ ùáõÝ ÉǭݿǦ, ¨ ϳ٠ç»ñ­ÙÁ ³Ýó­Ï³ó­ÝáÕ Íá­óÇ Íá­íáõÙ Éá­Õ³­Ý³, §Íá­íáõ¹ ³É Ç ¹áõñë »É­ÝáõÙ, áõ­Ý»­ñáõ¹ ßáõ­ùÁÝ ùݳ­Ý³Ù¦: ²­Ù»­Ý³­µáõéÝ í³­Û»É­ùÇ Ù»ç ³Ý­·³Ù ãÇ Ï³­ñáÕ Ñ³Õ­Ã³­Ñ³ñ­í»É Ù»Í ëÇ­ñáõÝ µÝá­ñáß Ù»Í Ï³ë­Ï³­ÍÁ, ³­ë»Ýù ³ÛÝ, áñ ·Ç­ß»­ñáí Ýñ³ Ùáï ·Ý³­Éáõó áõ §å³· ³é­Ý»É¦-áõó Ñ»­ïá` §âÁ­ ·Ç­ï»Ù` Ç ùáõÝ ¿Çñ, ÿ± ïÁ­õÇñ ¹áõ ëÁñ­ïÇ Ï³­Ùáí. //γ٠ËÇÕ×Ý Ç ÙÁ­ ïǹ µ»­ñÇñ, ÿ Ù³­ÝáõÏ Ù’ »­Ï»ñ ·Ç­ß»­ñáí¦: ØÝáõÙ ¿ ëÇ­ñ³Í ÏÝáç Ñ»ï ÓáõÉ­í»­Éáõ-³­Ý¿³­Ý³­Éáõ ÙÇë­ïÇÏ åáéíÏáõ­ÙÁ. ºë ß³ñ ß³­åÇÏ ÉÇ­Ý¿Ç, õ­`Ç ³Ý­Óǹ í»­ñ³Û ϳݷ­Ý¿Ç. àë­Ïáí õ` ³­åÁñ­ßáõÙ Ïá×­Ï»Ï, áñ ßÁ­ÉÇݹ Ç ·ÇñÏ ³­Í¿Ç. γ٠çáõñ ϳ٠ÝÁ­é³Ý ·Ç­ÝÇ, áñ Ç ùá ÏÁíճ¹ Ï»­Ý³­ÛÇ. ²éÝ`Çñ, µ»­ñ³­ÝÁ¹ ¹Á­Ý¿Çñ, ó³Í­Ý³­ÛÇ, ½¹áõÝ­ãÁ¹ å³·­Ý¿Ç: ê³ Ï³­ñáÕ ¿ »ñϭݳ­ÛÇÝ ß³­é³­íÇÕ­Ý»ñ áõ­Ý»­Ý³É ݳ¨, Ý»ñ­Óáõ­É»É ëÇ­ ñ³Í ¿³­ÏÇÝ ¨ ïÇ»­½»ñ­ùÇ Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»­ñÇÝ` ³­½³­ïá­ñ»Ý Ý»­ñ³­é»­Éáí Åá­ Õáíñ­¹³­Ï³Ý »ñ­·Ç ï³ñ­ñ»ñ` Û³­ñÇ Ï³­å³­ÛÇ »­ñ»ëÝ ³ñ¨ ³­Ý»­Éáõ, Éáõ­ëÇ­ ÝÁ ³ë­ï³é Ó­¨»­Éáõ, ÃáõË ³Ù­åÇ µ³Ù­µ³­ÏÇó û­É»ñ ù³­ß»­Éáõ, ³ëï­Õ»ñÝ ¿É áñ­å»ë Ïá­×³Ï ß³­ñ»­Éáõ ˳­Õǭϳ­ÛÇÝ Ñ³Ý­ñ³­Ñ³Ûï Ùá­ïÇ­íáí: ²Ûë ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç, ÇÝã­å»ë ï»­ë³Ýù, ÉëíáõÙ ¿ ݳ¨ ÏÝáç 峭ѳÝç­Ïáï,

Ý»­Õ³ó­Ïáï, ùÙ³Û­ùáï Ó³Û­ÝÁ, »ñ¨áõÙ ¿ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï ë»Ã¨»­Ã³Ý­ùÁ. ÙÇ ù³­ÝÇ ¹³ñ ëÇ­ñá »ñ­·»­ñáõÙ ·»­ñ»­í³­ñáÕ áõ Éáõé ½³ñ¹ ÉÇ­Ý»­Éáí` ѳۭñ»Ý­ Ý»­ñáõÙ, áñ­å»ë Ù³ñ¹-³Ý­Ñ³ï, ÏÇ­ÝÁ »ñ¨áõÙ ¿ Ï»ñ­å³­ñ³­ÛÇÝ ³Ù­µáÕ­ çáõí۳ٵ: γ­ñáÕ ¿ 峭ѳݭç»É, áñ ÷á­Õá­óáí ³Ýó­Ý»­ÉÇë ïÕ³­Ù³ñ­¹Á ϳݷ­ÝÇ, Ñdz­Ý³ Çñ ϳñ­ÙÇñ »­ñ»­ëáí áõ ³Ûñ­íÇ, ϳ­ñáÕ ¿ ³Ý­·³Ù ·Ý³É Ýñ³ ïáõÝ, ï»ë­Ý»É ëÇ­ñ³Í ïÕ³­ÛÇÝ ùݳÍ, ѳ٭µáõ­ñ»É áõ Ý»­Õ³­Ý³É, û ëÇ­ñá ï»­ñÁ ÇÝã­å»ë §ùáõÝ ÏÉÇ­ÝǦ, ϳ٠Ýé³Ý ѳ­ïÇÏ­Ý»­ñÇ ù³­Ý³­Ïáí §å³·¦ 峭ѳݭçáÕ ³Û¹ ÇÝù­Ý³­Ùá­é³ó ˻ݭÃÇÝ ³­ë»É. §¶Á­Ý³Û, Íû, ïÁ­ Õ³Û ïÁË­Ù³ñ, »ë ù»½ Ë»­Éûù ·Ç­ï¿Ç. //²­Ù¿Ý ѳ­ïÇ å³±· ­ÙÇ ï³Ù, á±õñ­ »­Õ»ñ ϳ٠á±õñ ï ­ Ç ÉÇ­ÝǦ: º­Ã» ÙÇ ¹»å­ùáõÙ å³­ï³ë­Ë³Ý ϳ٠ѳݭ¹Ç­ åáõÙ ËݹñáÕ ïÕ³­ÛÇÝ Ý³ óáõÛó ¿ ï³­ÉÇë ÏÝá­çÁ µÝá­ñáß ùÙ³­Ñ³­×áõÛ­ùÁ` §Ð³Ý­ó»Õ »­ñ»­ñáõÝ å³­Ñ»Ù, ÙÇÝã áñ ·³Û ÉáÛëÝ ³­é³­õû­ïáõݦ, ³­å³ ÙÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ å³ñ­½³­å»­ë ¿ §àõ­Ý»­ñáíÝ ³­ñ³õ, ÿ §¶Á­Ý³: //¶Á­Ý³ áõ ·Ç­ß»ñÝ ³­ñÇ, áñ ³­Ù¿Ý ¹Å³ñë ¹áõ­ñ³­Ý³Û. //ø»½ Ç ·ÇñÏ áõ Íáó ³­Ý»Ù, å³· ѳ­½³ñ, ÙÇÝã áñ Éáõ­ë³­Ý³Û¦: ܳ­Ñ³­å»ï øáõ­ã³­ÏÇ ë»­ñÁ, ³Ûë­åÇ­ëáí, Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñ³­ óáõÙ­Ý»­ñÇ áõ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý »ñ¨³­Ï³­ÛáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ѳ­ÙÁݹ·ñ­ÏáõÝ, ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ÁÝ­¹áõÝ­í³Í Ó­¨»­ñáí Ý»­ñ³­éáõÙ ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»ñ, ݳ¨ ÝíÇ­ñáõ­ ÙÇ áõ ï³­é³­å³Ý­ùÇ ³å­ñáõÙ­Ý»ñ, Áݹ­É³Û­ÝáõÙ ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­ Ý»­ñÁ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»­ñáí, í³­Û»É­ùÇ ³­½³ï Ó·ïáõÙ­Ý»­ñáí, ݳ¨ ÏÝáç Ñá­·»­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý µ³­ó³­Ñ³Û­ïáõÙ­Ý»­ñáí: г­çáñ­¹³Í »ñ­Ïáõ ¹³­ñ»­ñÁ, ³ÛÉ Ùá­ïÇí­Ý»­ñÇ Ù»ç ÏñÏÇÝ å³­Ñ»­Éáí ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ, ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ »Ý ëÇ­ñá ³å­ñáõ­ÙÇ áõ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ ³Ûë Édzñ­ÛáõÝ ³ß­Ë³ñ­ ÑÇÏ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ` ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ï³­Õ»ñ­·áõí۳­ÝÁ ï³­Éáí ³ÛÝ­åÇ­ëÇ ³­ÝáõÝ­Ý»ñ, ÇÝã­åÇ­ëÇù »Ý ܳ­Õ³ß Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÁ ¨ ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý, á­ñáÝó ùݳ­ñ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ Üáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ýñµ»­ñ³Ý·­Ý»ñ ¨ë ­µ»­ñ»ó:

ܲ­Ô²Þ Ðàì­Ü²­Â²Ü λݭ볷­ñ³­Ï³Ý ³Ï­Ý³ñÏ. 17-ñ¹ ­¹³­ñ³­í»ñ­çÇ ¨ 18-Ç ³­é³­çÇÝ ï³ë­Ý³Ù­Û³Ï­Ý»­ñÇ Ñ³Û Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ýß³­Ý³­íáñ ¹»Ù­ù»­ñÇó ¿, ѳÛï­ÝÇ µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ-»ñ­·Çã ¨ Ýϳ­ñÇã: Î۳ݭùÇ Ù³­ëÇÝ áã ѳ­ñáõëï ï»­Õ»­ ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó Ç­Ù³­ÝáõÙ »Ýù, áñ ÍÝí»É ¿ 1661 Ã. ܳ­ËÇ稳­ÝÇ Þá­ éáà ·Ûáõ­Õ³­ù³­Õ³­ùáõÙ` Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùáõÙ: ܳ˭ ݳ­Ï³Ý ÏñÃáõíÛáõÝÝ ëï³­ó»É ¿ ï»­ÕáõÙ, ³­å³ áõ­ëáõ­ÙÁ ß³­ñáõ­Ý³­Ï»É ¿ ²­·áõ­ÉÇ­ëáõÙ: 17-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ Ãáõñù-å³ñë­Ï³­Ï³Ý å³­ï»­ñ³½Ù­Ý»­ñÁ Íí³­ïáõÙ ¿ÇÝ Ù³ë­Ý³ï­í³Í г­Û³ë­ï³Ý »ñ­ÏÇ­ñÁ, ×Ýßáõ٠ݳ¨ Ùß³­ ÏáõÛ­ÃÇ ½³ñ­·³­óáõ­ÙÁ: ´³Ûó Ñ³Û ÙÇï­ùÁ ã¿ñ ³Ù­É³­ÝáõÙ, ¨ ܳ­ËÇ稳­ÝÇ ¹³­ï³ñÏ­í³Í æáõ­Õ³­ÛÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý å³ñ­ëÇó Ñá­ÕáõÙ í»ñ ¿ñ ѳé­ÝáõÙ Üáñ æáõ­Õ³Ý, Ñ³Û Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ï»Ý­ëáõ­Ý³Ï Ï»Ýï­ñáÝ ¿ñ ¹³é­ÝáõÙ ÂÇý­ÉÇ­ëÁ, á­ñáß ³ß­Ëáõ­Å³­óáõÙ ¿ÇÝ ³å­ñáõ٠ݳ¨ ²­·áõ­ÉÇëÝ áõ Þá­éá­ÃÁ: ²Ûë ÙÇ­ç³­ í³Û­ñáõÙ Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÁ ¹³é­ÝáõÙ ¿ ù³­Õ³­ù³­ÛÇÝ ³é¨ïñ³³ñ­Ñ»ë­ï³­íá­ ñ³­Ï³Ý Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ïñá­ÕÁ` ï³­Éáí ݳ¨ Ýß³­Ý³­íáñ ų­é³Ý·­Ý»ñ: Üñ³ »ñ­Ïáõ áñ­¹Ç­Ý»­ñÇó г­Ïá­µÁ ¨ë ­µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ-Ýϳ­ñÇã ¿ñ, г­ñáõíÛáõ­ÝÁ` Ýϳ­ñÇã, ÇëÏ ·»­Õ³Ý­Ï³ñ­ãáõÃ­Û³Ý µÝ³­·³­í³­éáõÙ ³­Ù»­Ý³Ý­ß³­Ý³­íá­ñÁ г­Ïá­µÇ áñ­¹Ç Ðáí­Ý³­Ã³Ý Ðáí­Ý³­Ã³Ý­Û³ÝÝ ¿, áí Ýϳ­ñ³­½³ñ­¹»É ¿ ¾ç­ÙdzͭÝÇ Ø³Ûñ ׳­ñÁ: ÆÝ­ùÁ` ܳ­Õ³ß Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÁ, áñ٭ݳݭϳñ­ Ý»ñ ¿ ³­ñ»É ºñ¨³­ÝÇ äá­Õáë-ä»ï­ñáë »­Ï»­Õ»­óáõÙ, ²­·áõ­ÉÇ­ëÇ` Âáí­Ù³ ³­é³ù­Û³­ÉÇ í³Ý­ùáõÙ, ÇÝã­å»ë ݳ¨ ÂÇý­ÉÇ­ëÇ ÙÇ ß³ñù Ïá­ÃáÕ­Ý»­ñáõÙ: à­ñáß Å³­Ù³­Ý³Ï ³å­ñ»É ¨ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í»É ¿ ÂÇý­ÉÇ­ëáõÙ, »­Õ»É 峭ɳ­ ï³­Ï³Ý »ñ­·Çã áõ Ýϳ­ñÇã: ÂÇý­ÉÇ­ëÁ ϳñ¨áñ ¹»ñ ¿ ˳­Õ³­ó»É Ýñ³ ¨ Çñ ų­é³Ý·­Ý»­ñÇ Ó­¨³­íáñ­Ù³Ý íñ³, ׳­Ý³­ãáõÙ µ»­ñ»É Ýñ³Ýó: ´³Ûó ܳ­ Õ³­ßÇÝ »ñ­µ»ù ãÇ Éù»É ѳۭñ»­ÝÇ Þá­éáÃ í»­ñ³­¹³é­Ý³­Éáõ ó³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, ÇÝ­ãÇ »­ñ³Ý·­Ý»ñÝ ½·áõÙ »Ýù ݳ¨ Çñ ï³­Õ»­ñáõÙ: Æ í»ñ­çá, ݳ ·³­ÉÇë ¿ ÍÝݹ³­í³Ûñ ¨ Ï۳ݭùÇ í»ñ­çÇÝ ßñç³ÝÝ ³å­ñáõÙ Þá­éá­ÃáõÙ: س­Ñ³­ ó»É ¿ 1722 Ã.: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ ³ã­ùÇ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ Ñ³ñë­ïáõí۳ٵ, Áݹ·ñ­ÏáõÙ ³) Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý, µ)­ ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ »ñ­·Ç­Í³­Ï³Ý, ·) ËÝ­çáõÛ­ùÇ ¨ ¹)­ ëÇ­ñá Ùá­ïÇí­Ý»ñ: Êá­Ñ³Ë­ñ³­ï³­Ï³Ý ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ »ñ­·Ç­Í³­Ï³Ý ï³­Õ»­ ñÁ, ø³­Õ³­ùÇ ³é¨ïñ³³ñ­Ñ»ë­ï³­íá­ñ³­Ï³Ý ˳­í»­ñÇ Ó·ïáõÙ­Ý»­ñÁ, ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ³é­Ï³ ¿ÇÝ ¹»é¨ë ­Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óáõ, ܳ­Ñ³­å»ï øáõ­ã³­ÏÇ »ñ­·»­ñáõÙ, ¹ñ³Ýù ϻݭó³­ÕÇ, ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ Ù³Ý­ ñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí ½·³­ÉÇ »Ý ݳ¨ Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÇ ï³­Õ»­ñáõÙ: ºñ½Ýϳ­

óáõ §³ß­ ˳ñ­ ÑÇ µ³Ý¦ å³­ ѳݭ çÁ ³Ûë­ ï»Õ Ñ³ë­ ÝáõÙ ¿ ݳ¨ É»½­ íÇ ËݹñÇÝ, Ýáñ ų­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇ ÏÝÇ­ùÁ »ñ¨áõÙ ¿ ³ß­Ë³ñ­Ñ³­µ³­ñÇ ·áñ­Í³­ Íáõí۳ٵ ¨ë: ºí áñ­ù³Ý ¿É ë³ á­ñá­ß³­ÏÇ ß»ñ­ï»­ñáí ϳå­íáõÙ ¿ Ýáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí ܳ­Õ³­ßÁ ÙÝáõÙ ¿ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ï³­ Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã: ¸ñ³ ѳë­ï³­ïáõÙÝ »Ý ³­Ù»­ÝÇó ³­é³ç Ëñ³­ï³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñÁ: ²Ûë­ï»Õ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ù»ç µ³ó­íáõÙ »Ý ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ ß³ï ÏáÕ­Ù»ñ, ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ã³­ñÇù­Ý»ñ, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ, á­ñáÝù ³½­¹»­óÇÏ »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ëñ³ïÝ áõ Ëáñ­Ñáõñ­¹Á, í×鳭ϳÝ` Ù³ù­ñ³­·áñÍ­í»­Éáõ 峭ѳݭçÁ, Ý»­ñ³­éáõ٠ݳ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý »Ý­Ã³­ß»ñ­ï»ñ: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ó³­íáí ¿ Ýϳ­ïáõÙ, áñ ÏÛ³ÝùÝ ³­Ý³ñ­Å³Ý áõ­Å»Õ­Ý»­ñÇÝ ¨ ï·»ï ˳­µ»­µ³­Ý»­ñÇÝ ¿ ѳ­×³Ë ëÇ­ ñáõÙ: ´³Ûó ³Ý­·³Ù ¹³ ãÇ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ, û å»ïù ¿ Ùá­é³­Ý³É »­Ï»­Õ»­óÇ áõ í³ñ­¹³­å»ï: ÜáõÛ­ÝÇëÏ ËÝçáõÛ­ùÇ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ ϳ­ Ýá­Ý³­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñÁ. Ù³ñ٭ݳ­íáñ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ áõ­ñ³­Ë³­Ý³É, µ³Ûó Ñá·¨á­ñÇÝ ãÙÝ³É ÍáõÛÉ, ãÙá­é³­Ý³É, áñ §êáõï ³ß­Ë³ñÑë ³Ý­ó³­õáñ ¿, ÙáõÃÝ »­ñ³½ Ïáõ ÝÙ³­ÝǦ, å»ïù ¿ ã³­ñáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­Ý»É ëñïÇó, ѳ­ ëáõÝ ÉÇ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ²ëï­Íáí å³ñ­Í»­Ý³É ¨ ÙÇßï ÑÇ­ß»É. §âϳñ­¹³­óáÕ Ù³ñ­¹ÁÝ Ë³­õ³ñ ¿ ¨ Ïáõñ, //γñ­¹³­óá­ÕÇÝ ÙÇï­ùÁÝ å³Û­Í³é ¿ ¨ ëáõñ¦: سñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ï³­å»­ñÇ áõ ï»­ë³­ÏÇ ß³ï ÏáÕ­Ù»ñ ·Ûáõ­Õ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ áõ ó­·³­íá­ñÇ å³­É³­ïáõÙ ï»­ë³Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÏñÏÇÝ íϳ­Û³­Ïá­ã»É ٳѭí³Ý ³Ý­Ëáõ­ë³­÷»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ. êá­Õá­ÙáÝ Ã³­·³­õáñ ¨ ²­Õ»ù­ë³Ý¹ñ, ÐÇ­ÙÇ á±õñ­¿ Ù»Í Ù³ñ¹ ù³Ýó Ýá­ù³ ͳݹñ, âï³­ñ³Ý ۳߭˳ñ­Ñ¿ë Ù¿Ï ÑÇ­É³É ë³Ý¹ñ, æ³Ýù ³­ñ³, ų­é³Ý­·¿ »ñÏ­ÝÇó ã³ñ­µ³ÕÝ: ²Ûë §ëáõï »­ñ³½¦ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ, Çñ ѳñë­ïáõí۳ٵ áõ í³­Û»Éù­Ý»­ñáí, á­ãÇÝã ¿ »ñÏÝ­ùÇ ³ñ­ù³­ÛáõÃ­Û³Ý ¹»Ù, ¨ áñ­ù³Ý ¿É §Î³­å»É »ë áë­Ï»­Õ»Ý Õáõñ­Õ³ß ù³­Ù³ñÝ, //î³­ÉáÛ »ë ùá Ù»­Õ³ó ÃÇõ ¨ ѳ­Ù³ñݦ, áõ­ñ»ÙÝ` å³ï­íÇñ ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇÝ, øñÇë­ïá­ëÇ ûñÑ­ÝáõíÛáõÝÝ ³Ý­å³­Ï³ë ³­ñ³ ùá ï³­ÝÇó, ³Õ­ù³ï ëÇ­ñÇñ, ÙÇ Ùá­é³­óÇñ Ù³ñ­¹áõ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, ëáõï ÙÇ Ëá­ëÇñ, ÍÝá­Õǹ Ëݳ­ÙÇñ ¨ ³ÛÉÝ: سñ­¹áõ Ýϳï­Ù³Ùµ Ùï³­Ñá­·áõíÛáõÝ­ Ý»­ñÁ ѳë­ÝáõÙ »Ý Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÇ ÏáÝÏ­ñ»ï ùÝÝáõÙ­Ý»­ñÇÝ, »ñ­Ï³ñ ß³ñù »Ý ϳ½­ÙáõÙ §Ø³ñ¹ ϳ…¦ ëÏëí³Í­ùáí µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ­Ý»­ñÁ. Ù³ñ¹ ϳ, áñ §÷á­ñÇó Ù»Ï ³Ûµ¦ ãÇ ÁÝÏ­ÝáõÙ, µ³Ûó ϳñ­ÍáõÙ ¿, û Çñ Ù»ç ¿ û­ñ»Ý­ùÁ. سñ¹ ϳÛ` Ù»­Õ³ó Ù¿ç ï³­ÉÇë ¿ Éá­ÕÇ,

سñ¹ ϳÛ` ³ñ­ï³­ëá­õûù Ù»ÕùÝ Ïá­Õá­ÕÇ: سñ¹ ϳÛ` ÝÙ³Ý ¿ ËûëùÝ Ù»Õñ-»­ÕÇ, سñ¹ ϳÛ` áñ Ëû­ë¿, ¹³éÝ ¿ ù³Ýó É»­ÕÇ… êá­ódz­É³­Ï³Ý, µ³Ûó ·áõ­ó» ß³ï ³­í»­ÉÇ µ³­ñá­Û³Ëá­Ñ³­Ï³Ý ß»ßï áõ­Ý»­óáÕ ³Ûë­åÇ­ëÇ µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ­Ý»­ñÁ ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ß»ñ­ï»ñ ¨ë ­Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý` Áݹ­É³Û­Ý»­Éáí Ëñ³­ïÇ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñÁ: àõ­ñÇ­ßÇÝ Ý³­Ë³Ý­ ÓáõÙ áõ ã³ñÝ ¿ ÷áñ­ÓáõÙ ³­Ý»É ݳ, áí á­ãÇÝã ãÇ ëï»Õ­ÍáõÙ, ¨, ó³­íáù, §ÝÏáõÝ Ñ³­Ûáó ³½·Ý¦ ¿É, §àñ ãáõ­ÝÇ Ç߭˳Ý, ó­·³­õá­ñáõ­ÃÇõÝ, //ä³­ ïá­õ³­Ï³Ý Ù³ñ­¹áõÝ Ïáõ ï³Ý Ý»­Õáõ­ÃÇõݦ: ¶Ç­ïáõ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ã³­÷³­ÝÇß Ñ³­Ù³­ñáÕ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ó³­íáí ¿ Ýϳ­ïáõÙ, áñ í³­×³­é³­Ï³Ý-Ëá­ç³Ý ßáõ­Ï³­ÛáõÙ ß³Õ­·³ÙÝ áõ ·³­½³­ñÁ ãÇ ï³ñ­µ»­ñáõÙ, áñ ѳ­½³ñ Ù³ñ¹ ÏéíÇ Ù»ç ù³Ý­¹áõÙ »Ý Ù»­ÏÁ ÙÛáõ­ëÇ ïáõÝÝ áõ ¹áõ­éÁ, ¨ §Ø¿ÏÝ ¿É ãÇ ³­ë»ñ, ÿ »ë »Ù Íáõ­éÁݦ: Ê»­Éá­ùÁ ïáõÝ ¿ å³­ÑáõÙ, ÍáõÛ­ÉÁ ÙÇßï ѳñ­µ³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ, áñ­¹ÇÝ Çñ ѳ­Ù³ñ ³­Ù»Ý ÇÝã ³­ñ³Í Ñá­ñÁ Ë»­É³­·³ñ ¿ ³Ý­í³­ÝáõÙ, ¨ ³Ûë­å»ë ß³­ñáõ­Ý³Ï. ¨ ÙdzÛÝ` §Úáñ­Å³Ù ÷áñ­Óáõ­Ã»³Ý Ù¿çÝ ³Ý­Ï³­ÝÇ,// Ú³Ûݭų٠Ëñ³ïÝ ÛÇ­ß¿, ÷áß­Ù³­ÝǦ: Æ­ñ³­Ï³Ý áõ Ùßï³ñ­¹Ç³­Ï³Ý ³Ûë µÝáõ­Ã³·­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ³­ÝÁݹ­Ñ³ï »ñ¨áõÙ ¿ Ëñ³­ïÇ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý 峭ѳݭçÁ. â³ñ Ëûëù áñ Éë»ë, ßáõ­ïáí Ùá­é³­Ý³ë ºõ µ³­ñÇ µ³­ÝÇÝ ³­Ï³Ýç¹ µ³­Ý³ë, ²Ý­ó³­õáñ ÁÝ­ãÇó ãÉÝÇ ¹³é­Ý³­Ý³ë, ÐáÕ »ë ¨ í»ñçÝ åÇ­ïÇ ÑáÕ ¹³é­Ý³ë: ºí ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ÝáõÛÝ á­·áí. ù»½ Ñ»ï Ëá­ëá­ÕÇ »­ñ»­ëÇÝ Ý³­ÛÇñ, µ³Ûó ÙÛáõë Ëá­ëá­ÕÇÝ ¿É ³­Ï³Ýç¹ å³­ÑÇñ, µ³Ù­µ³­ë³Ýù ÙÇ ³­ñ³, áË å³­Ñá­ÕÇó Ñ»­éáõ Ùݳ: ²Ûë­å»ë Ù³ñ¹Ý áõ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÁ ³ß­Ë³ñ­ÑÇ­ Ïá­ñ»Ý ³Ù­µáÕ­ç³ó­Ý»­Éáõ Ñá·­ëáí ¿, áñ Ëñ³­ïÁ »ñ­µ»ÙÝ Ï»Ý­ó³­Õ³­ÛÇÝ ¿ ¹³é­ÝáõÙ, §Ù³Ý­ñ³­ÝáõÙ¦. »­Ã» ·áñÍ ãáõ­Ý»ë ϳ٠Ññ³­í»ñù ãÇ »­Õ»É, ÑÛáõñ ÙÇ ·Ý³, ϳÙ` §¸áõéÝ Í»­Í»ë ¨ ³Ý¹ Ùݳë, //ºñµ Ù»­Í³­ñ»Ý` Ç Ý»ñë ·Ý³ë¦` ãÙá­é³­Ý³­Éáí, áñ ë³ ¿ §ß³ñ­ÅÇã ù³­Õ³­ù³­õ³­ñáõ­Ã»³Ý¦: γñ­Í»ë Ëá­ëáõÙ ¿ áõ­ëáõ­óÇã-í³ñ­å»­ïÁ, áí Çñ ³­ß³­Ï»ñ­ïÇÝ ëá­íá­ñ»ó­ ÝáõÙ ¿ å³ï­ß³­×áõÃ­Û³Ý Ï³ñ­·Á: ÆëÏ Áݭûñ­óá­ÕÇÝ Ñ»­ÕǭݳÏÝ ³Ûë Ï»ñå ï»­Õ³­÷á­ËáõÙ ¿ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ ß³ï ³ÝÏ­ÛáõÝ­Ý»ñ, ³Û­óÇ ï³­ÝáõÙ ·Ç­ß»ñó»­ñ»Ï ׳­Ë³­ñ³­ÏÇÝ Ïå³Í í³ñ­Óáõ Ù³­ÝáÕ­Ý»­ñÇÝ, ³Õ­ù³ï µ»é­Ý³­ÏÇñ­ Ý»­ñÇÝ, ï·»ï áõ ÷³ñ­Ã³Ù Ëá­ç³­Ý»­ñÇÝ: ºí Ï۳ݭùÇ ³Ûë Áݹ·ñ­ÏáõÙ­ Ý»­ñÇó µËáÕ ó³­íÁ »ñ­µ»ÙÝ Ñ³Õ­Ã³­Ñ³ñ­Ù³Ý ÙÇ­ïáõÙ ¿ ѳݭ¹»ë µ»­ñáõÙ

Ëñ³­ïÇ »ñ­·Ç­Í³­Ï³Ý »­ñ³Ý·­Ý»­ñáí. ¿ çáõñ ËÙ»ë, åÇݹ ÙÇ ÷Ýã³É, ºñµ Íǭͳ­ÕÇë` ÙÇ ËñËÝç³É, Æ Ù¿ç­ÉÇ­ëÇÝ ¹áõ ÙÇ ÝÝç³É, öáùñ µ³­ÝÇ ÙÇ ïñïÝç³É: ØÇßï ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ »Ý Ù³ñ­¹áõ Ù³­ëÇÝ Ëá­Ñ³­Ï³Ý »½ñ³Ñ³Ý­·áõÙ­Ý»­ñÁ, ³ÛÝ, áñ Ù³ñ¹, »­Ã» Ç­ñ»Ý å»ïù »ë, ·³­ÉÇë ¿ ³­Õ³­ãáõÙ, Ó»éù áõ áïù¹ ѳ٭µáõ­ñáõÙ, ÇëÏ »­Ã»` áã, §¶³É ûñÝ Ï³­ÙÇ, áñ ½ù»½ ˳­ã¿¦: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ å»ïù ¿ Ñ»­éáõ ÙÝ³É §Ë³­µ»­µ³Û, ùëáõ ¨ ã³­ñ³­Ëûë¦ Ù³ñ¹­Ï³Ý­óÇó: Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÇ Ëñ³­ïÇ Áݹ·ñ­ÏáõÙÝ ³Ûë­å»ë µ³½­Ù³­ß³­ é³­íÇÕ ¿ ¨ ³Ïݭѳۭïá­ñ»Ý ½·³ó­Ý»É ¿ ï³­ÉÇë Ï۳ݭùÇ µá­Éáñ á­Éáñï­Ý»­ñÁ ï»ë­Ý»­Éáõ ¨ ³ñ­ï³­óá­É»­Éáõ` ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ç­ñ³­íáõÝùÝ áõ å³ñ­ï³­ ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: êá­ódz­É³­Ï³Ý ¨ »ñ­·Ç­Í³­Ï³Ý Ùá­ïÇ­íÇ Ñ»ï ϳå­í³Í á­ñá­ß³­ÏÇ Ñ³ñ­ ó³¹­ñáõÙ­Ý»ñ ϳ­ÛÇÝ Ý³¨ Ëñ³­ï³­Ï³Ý ï³­Õ»­ñáõÙ, µ³Ûó ³Ûë ¹»å­ùáõÙ »ñ­·Ç­Í³Ý­ùÇ Ù»ç ³­í»­ÉÇ µ³­ó³­Ñ³Ûï ¿ »ñ¨áõÙ ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ ù³­Ï³Ý ߻߭ﳹ­ñáõ­ÙÁ: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ñ³­Ù³ñ µÝ³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ѳë­Ï³­ ݳ­ÉÇ ¿ ëï»Õ­Í³­·áñÍ Ë³­Õ³Õ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, ¹ñ³ í³­Û»­Éáõ­ÙÁ ã³­÷³­íá­ ñáõí۳ٵ ¨ Ñá·¨á­ñÇ ³é­Ï³­Ûáõí۳ٵ, Ù»ñ­Å»­ÉÇ-»ñ­·Ç­Í»­ÉÇ` ѳ­Ï³­é³Ï ³­Ù»Ý ÇÝã, áñ ³­Ý³ñ­¹³­ñáõÃ­Û³Ý ÏÝÇù áõ­ÝÇ` ϳå­í³Í ÉÇ­ÝÇ ¹³ ù³­Õ³­ ù³­Ï³Ý áõ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ×ÝßáõÙ­Ý»­ñDZ, û± å³ñ­½³­å»ë ³ÝÏñ­ÃáõÃ­Û³Ý áõ Íáõ­ÉáõÃ­Û³Ý Ñ»ï: ܳ­Õ³­ßÁ ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ½³­í»ß­ïÇ ¨ áõ­ñ³Ë ų­ ٳݭóÇ ÝÛáõà ¨ë ·ï­Ý»É áõ ³ñ­ï³­óá­É»É, ϻݭó³ÕÝ Çñ ٳݭñ³­Ù³ë­Ý»­ñáí Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë û­ï³ñ ã¿ Ýñ³Ý: ̳խñáõÙ ¿, û­ñǭݳÏ, ÏÝáç ûñ­í³ ï³Ý ·áñ­Í»­ñÁ, ÇÝã-áñ ݳ¨ ³Ý­Ï³ñ¨áñ µ³­ÝÇ å³ï­ñ³ëï­í»­Éáõ ͳۭñ³­Ñ»Õ ÉñçáõíÛáõ­ÝÁ, ų٭Ïá­ãÇó ·á­Õ³­ó³Í ѳ­íÇ ¨ ù³­Ñ³­Ý³­ÛÇ` ù³Õ­ó³Í Ùݳ­ Éáõ ˳­Õ»­ñÁ. ¸áõ ÙïÇÏ ³­ñ³ í»­ñ³Û ÓÁ­Ï³­ÝÁÝ, î»ë, ù³­ÝÇ Ë³É Ï³Û Ýá­ñ³ ïÁ­ï³­ÝÁÝ, ¾Ý­ã³÷ ý¿É áõ ý³Ýï áõ­ÝÇ ÏÁݭϳ­ÝÁÝ, î³­ëÁÝ ¿Ý­ã³÷ ¿É Çõñ ³Õ­çÁ­Ï³­ÝÁÝ: γÙ` ÊÇëï ѳëï ¿ ùá ˻ɭùÇ Ï³­ßÇÝ, ì³ñ­¹³­å»­ï³óÝ ³ëï ù³­ßÇÝ, γñ­Í»Ù ÑáõÙ ¿, ÷áùñ ¿É ˳­ßÇÝ: ´³Ûó ³Ý­·³Ù ûè Ãí³­óáÕ ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ߻߭ﳹñ­íáõÙ

¿ ³½­·³­ÛÇÝ Ñá·­ëÁ Çñ ï³ñ­µ»ñ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñáí: §¶á­í³­ë³­Ýáõ­ÃÇõÝ ºñ¨³­Ý³Û ù³­Õ³­ùÇݦ ï³­ÕÇ Ù»ç ³ñ­óáõÝ­ùáï Íǭͳ­Õáí ÝßáõÙ ¿, û áñ­ ù³Ý ¿É ·á­í»­ÉÇ ºñ¨³Ý ù³­Õ³­ùÇ Ù³ñ­¹ÇÏ §½áõ­ÉáõÙ Ï»ñ¨³Ý¦, ³Û­Ýáõ³­ Ù»­Ý³Û­ÝÇí, §Âáõñ­ù»ñÝ Ïáõ ù³­ß»Ý µ»­ñ³Ý, //سñ­¹áÛ ·ÉËÇ Ïáï­ñ»Ý ·»­ ñ³Ý¦, ϳÙ` ³Ûë­ï»Õ çáõ­ñÁ Ù³­ùáõñ ã¿, §àã ³Õ­µÇõñ ϳ ¨ áã íï³Ï, // Âáõñ­ùÇ Û³­Ñ¿Ý ¹éÝ»­ñÁÝ ÷³Ï¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå ëá­Õ³Ýóù­íáõÙ ¿ ݳ¨ ëá­ ódz­É³­Ï³Ý ËݹǭñÁ, ³­ë»Ýù, Ñá·¨á­ñ³­Ï³­ÝÇ Ù»ñ­Å»­ÉÇ-»ñ­·Ç­Í»­ÉÇ Ñ³ï­ Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ Ù»ç Ýß»­Éáí ï·Ç­ïáõíÛáõÝÝ áõ óáõ­ó³­Ùá­ÉáõíÛáõ­ÝÁ, ݳ¨ ÁÝ­ ã³­ù³Õ­óáõíÛáõ­ÝÁ: ̳խñáõÙ ¿, û­ñǭݳÏ, ÙÇ Ïñá­Ý³­íá­ñÇ, á­ñÁ Ðáí­Ñ³Ý­ Ý»ë ØÏñïãÇÝ Óá­Ý³Í Ý»ñ­µá­ÕÁ ·ñ»É ¿ û­ï³ñ É»½­íáí ¨ áã û ѳ­Û»­ñ»Ý. êá­ñ³ ·ñáÕÝ ËÇëï ¿ ³Ý­ï³ß, øÇÃÝ µ³ñÓñ, ¹Á­¹áõÙÝ ù³ß, Ø»ñ É»­½á­õáí ã¿ ·áñ­Í³Í Õáõ­Ù³ß… Îñ³Ï ÁÝÏ­ÝÇ ùá û­ñû­ñá­óÁÝ, ¸³ñ­ï³Ï ¿ ˻ɭùǹ ùÁ­ÃáóÝ: Äá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ï³­ñ»ñ­ùÇ ³½­¹»­óáõí۳ٵ ¨ë ­ÙÇßï ã¿, áñ å³­Ñ»­Éáí »ñ­·Ç­Í³Ý­ùÇ Ù»ç ß³ï ϳñ¨áñ`ã³­÷Ç ½·³­óá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ, Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÁ, ÙǨÝáõÛÝ ¿, ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³ë­Ý»É, Ý»ñ­ ϳ­Û³ó­Ý»É Ñá·¨á­ñ³­Ï³­ÝÇÝ ³Ý­Ñ³­ñÇñ á­ñ³Ï­Ý»ñ, á­ñáÝó ³é­Ï³­ÛáõíÛáõ­ ÝÁ ó³­íáí ¿ ÁݭϳɭíáõÙ: §ì³ñù ѳ­õ³­ë³ñ Ùáݭû­ñáõÝ Þû­éû­Ãáõ¦ ͳ­ í³­ÉáõÝ ï³­ÕáõÙ ³Õ­ù³­ïáõÃ­Û³Ý ËݹÇñÝ ³­í»­ÉÇ á­ñá­ß³­ÏÇ ¿ ³ñ­Í³ñÍ­ í³Í, ¨ ³Û¹ ÑÇÙ­ùÇ íñ³ »ñ­·Ç­Í³ÝùÝ áõÕÕ­íáõÙ ¿ ݳ¨ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý­ Ý»­ñÇÝ, á­ñáÝù §²Õ­ù³ï Ù»­é»­É¿Ý Ëéá­íÇÝ, //гñë­ïÇÝ íñ³Û Åá­Õá­íÇݦ: ij٭ѳ­ñÇ Ù³­ëÇÝ »ñ­Ï³­ñ³­ßáõÝã ï³­Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ÝáõÛÝ ¹Ç­ïáõÙ­Ý»ñÝ »Ý` ³Ûɨ³ÛÉ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñáí. ÙÇ ¹»å­ùáõÙ ³Û¹ Ïñá­Ý³­íá­ñÁ` §Àݹ ³Õ­ù³­ï³ó ëÇñïÝ Ë»Ã ¿, /µÝ³õ Ë»Éù ãáõ­ÝÇ, Çë­å³é ߻à ¿¦, ÙÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ ÷³ë­ïÇ ³ñ­Ó³­Ý³·­ñáõ­ÙÁ í»­ñ³­÷áË­íáõÙ ¿ ѳ­Ï³­Ñ³ñ­í³­ÍÇ` §øá­é³­Ý³ë, ³Õ­ù³ï ãÇ ï»ë­Ý»ë, //¶Ç­ï»Ù, áñ ùá ³ã­ùÇÝ ÷áõß ¿¦, ϳ٠ٻ­Õ³¹­ñ³Ý­ùÁ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý Áݹ·Í­í³­ÍáõíÛáõÝ ¿ ëï³­ÝáõÙ` §ø³­ÝDZ Ïáõ­ ɳë ѳ­óÇ Ñ³­Ù³ñ, //ØDZÿ ùá ÷áñÝ Ï³­ñ³ë ¿¦, ϳ٠¿É ѳë­ÝáõÙ ¿ ÑÇ­ å»ñ­µá­É³­ÛÇÝ ·áõ­Ý³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ. §Èë»ë ÿ ³Õ­ù³ïÝ ×³ß Ï»­ñ³õ, //ÎéÇõ Ïáõ ï³ë á­ïûù, Ó»­é³õ¦:ºñ­µ»ÙÝ ³Ý­·³Ù ³Ýݭϳï ѳ­Ù³­ï»ùë­ïáõÙ ëá­Õ³Ýó­ùáõÙ ¿ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ, á­ñÁ µË»ó­íáõÙ ¿ Ï»ñ­å³­ñÇ Ç­ñ³­íǭ׳­ÏÇó: ²Ûë­å»ë` §î³Õ Ç í»­ñ³Û ϳ­Ý³Ýó, ½áñ Ý»­Õáõ­ÃÇõÝ Ïñ»Ý Ç Ó»­é³ó Ø»Í å³­ëÇÝ ¨ ç³Ñ­ñ³­ÛÇݦ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ï»Ý­ó³­ Õ³­ÛÇÝ Ýáõۭݳ­ïÇå Ç­ñ³­íǭ׳ϭݻ­ñÇ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáõÙ ³ñ­íáõÙ »Ý ³Ûë­

åÇ­ëÇ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ¹Ç­ï³ñ­ÏáõÙ­Ý»ñ. §îáõÝÝ Ï³­ÃáõÙ, ë³­ÛÇÝ ëáõ· µ»­ ñ³Í, //²­ÉÇñ ãϳÛ, ó³ÝÝ ¿­ñ³Í¦, ϳ٠³é­Ï³ ¿ Åá­Õáíñ­¹³­Ï³Ý ¨ ³­í»­ÉÇ áõß Ùß³­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ (²­Õ³­Û³Ý, Âáõ­Ù³Ý­Û³Ý) ͳ­Ýáà å³ï­Ï»ñ. §æ³Ñ­ñ³, ÃáÕ ÏïñÇ ó³­õÇ ÏáõéÝ, //ä³ñ­ï³­Ï³Ý­Ý»ñÝ µéÝ³Í ¹áõéݦ: ²ÛÝ­å»ë áñ, ܳ­Õ³ß Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÇ ï³­Õ»­ñÁ ¨ë­ Çñ ų­Ù³­Ý³­ÏÇ ³ñ­ï³­óá­ÉáõÙÝ »Ý, Ý»­ñ³­éáõÙ »Ý ³½­·³­ÛÇÝ Ï۳ݭùÇ ï³ñ­µ»ñ Ñá·­ë»ñ, á­ñáÝó Ùáõ­ÃÁ µ³­ ݳë­ï»Õ­ÍÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¨ ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ óñ»É ËÝçáõÛ­ùÇ ¨ ëÇ­ñá »ñ­·»­ñÇ å³Û­Í³­éáõí۳ٵ: ÊÝçáõÛ­ùÇ ¨ ëÇ­ñá ï³­Õ»­ñÁ. êñ³Ýù ß³ñ­ÅáõÝ Ï»Ý­ë³­ëÇ­ñáõÃ­Û³Ý åáéíÏáõÙ­Ý»ñ »Ý, áõñ Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï­íáõÙ »Ý ·³ñ­Ý³Ý ½³ñ­ÃáÝ­ùÇ ¨ Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý í³­Û»É­ùÇ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÁ` »ñ­µ»ÙÝ Ý³¨ Ñá·¨áñ Ç­Ù³ë­ ï³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñáí ¨ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÇ Ï³­ÛáõÝ ³ñŨ᭠ñáõ­Ùáí: ¸Ç­åáõÏ û­ñǭݳϭݻ­ñÇó Ù»­ÏÁ` §î³Õ Ç í»­ñ³Û ²Û­õ³­½ÇÝ çñ³­ Õ³­óÇݦ, ѳë­ï³­ïáõÙ ¿ Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ Ýñ³­Ýáí, áñ ³Ý¹­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ çñ³­Õ³­óÇ Ï»Ý­ë³­µ»ñ ¹»­ñÇÝ áõ Ýϳ­ñ³·­ ñ³­Ï³Ý-ï³­ñ³­Í³­Ï³Ý å³ï­Ï»­ñÇÝ, á­ñáÝù ϳñ­Í»ë Ùdz­µ³­ÝáÕ áõÅ »Ý ¹³é­ÝáõÙ` §òÝÍáõ­Ã»³Ùµ ¨ Ëݹáõ­Ã»³Ùµ ËÙ¿ù ëÇ­ñáí Ùdz­µ³­Ý³­Ï³Ý, //ºÕ­µ³ñù å³­ïá­õ³­Ï³Ý¦ ÏñÏݳ­Ïáí: æñ³­Õ³­óÇ Ï»Ý­ë³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ ½áõ­·³­Ñ»­éáõÙ ¿ Ù³ñ٭ݳ­íáñ áõ Ñá·¨áñ ß»ñ­ï»­ñÁ Ýñ³­Ýáí, áñ ³ÛÝ Ï³­ éáõó­í»É ¿ §Ñ³­ï»³É Û³­å³­é³Å ï»­ÕÇë ù³­ñ³Ýó í³Û­ñÇ ¨ Ëá­ï³Ý¦ ¨ Ùdz­Å³­Ù³­Ý³Ï` §ì³­Ýû­ñ¿­ÝÇó ÝÙ³­Ý»³É ßáõñ­ç³­Ý³­ÏÇ å³­ñÇëå µ³ñÓ­ ñ³­ ó»³É¦, ³Ý­ ßáõßï, ݳ¨ §Ýá­ ñ³­ ïáõÝÏ Ï³­ ݳÝ㦠³Û­ ·Çáí, ͳé áõ ͳխÏáõÝ­ùáí ¨ Ýáñ ÷á­ñ³Í ³é­íÇ §÷ñ÷Ýç·áã, å³Õ­å³­ç³­Ï³Ý¦ »ñ­ ·áí, çñáí ÉÇ­ùÁ ³­í³­½³­Ýáí` §å³ñ½ áõ Ù³­ùáõñ áñ­å¿ë ѳ­Û»­ÉǦ: ºí ËÝçáõÛ­ùÇ Ó·ïáõ­ÙÁ ÍÝíáõÙ ¿ ÇÝù­ÝÇÝ. å»ïù ¿ ϳ­éáõ­óá­ÕÇÝ-ïÇ­ñá­çÁ ûñѭݳݭùáí ¹Ç­Ù»É Ï³Ù ÑÇ­ß»É, ÇëÏ ËÝçáõÛùÝ Áݭϳ­É»É áñ­å»ë Ûáõ­ñû­ñÇ­ Ý³Ï µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍáõíÛáõÝ. ÂáõÝÏ ¨ ÏáõÅ ·Ç­Ýáí Éó»³É` Ç Ù¿ç çñáÛÝ ë³ë­ïÇÏ óñï³­ó»³É, æñáÛÝ »­ñ»ëÝ ÙÇñ· áõ ͳխÏáõÝù, í³ñ¹, Á­é»­Ñ³Ý, ËÝÍáñ ϳñÙ­ñ³­ó»³É: ÊÝçáõÛ­ùÇ ï³­Õ»­ñáõÙ Ýϳ­ï»­ÉÇ ³Ûë Ïá­Éá­ñÇ­ïÁ, ³ÛÝ, áñ ﳭϳ­é³­ å»­ïÁ ϳ­ñ³ë­Ý»­ñÁ åÇ­ïÇ µ³­óÇ áõ Éáõñ µ»­ñÇ, ë»­Õ³­ÝÁ ÙÇßï ÉÇ­ùÁ ÉÇ­ÝÇ` §ãÉÇ­ÝÇ í»ñ ù³­ß¿ù, //Æß­ï³­Ñáí Ï»­ñ¿ù, ëñïáí ËÙ»­ó¿ù, áõ­ñ³Ë Íǭͳ­ Õ¿ù¦, ¹³ Ù»­Ý³Ï ÙÇ ³­ñ»ù, §É³õ µ³­Å³­Ý»­ó¿ù¦ ¨ ϳñ¨á­ñÁ` §²­å³ áõÙ ëñïÇ ù¿Ý áõ­ÝÇ` ѳ­Ý¿, ѳ߭ïáõ­Ã»³Ùµ Ùݳۦ ¨ ³ÛÉÝ, Ç í»ñ­çá ѳݭ ·áõÙ ¿ ·³ñ­Ý³Ý å³ï­Ï»­ñÇ Ñ³­Ù³¹­ñáõí۳­ÝÁ: ÊÝçáõÛ­ùÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ ͳ­Ï³Ý Ó­¨»ñ »Ý ¹³é­ÝáõÙ §Ú³­õáõñë ·³ñ­Ý³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÇÝ //öÃû³É

ͳխϻ­ó³õ ³Û­·ÇÝ, //ÐÝã¿ ù³Õóñ Ó³ÛÝ ï³ï­ñ³­ÏÇÝ, //º­É»ù, »Õ­µ³ñù ÇÙ, óÝͳ­Éáí, //àõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ùµ ¨ å³­ñ»­Éáí¦, ϳÙ` §Ú³Ûï­ÝÇ »ñ¨»­ó³õ ù³Õó­ñ³­ßáõÝã ·³­ñáõÝ, //ì³ñ­¹»ñÝ Ïáõ µ³­óá­õÇ, Ëû­ëÇ µÉµáõÉÝ, //Ø»ç­ ÉÇ­ëÇ Ù¿ç óñá­õ»Ý 鿭ѳÝ, ëÙµáõÉݦ, ¨ ÏñÏÇÝ í³­Û»É­ùÇ ïá­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ³­Ù»­Ý³­Ï³ñ¨á­ñÁ` §Â¿ ͳ­éÇ Í³­ÕÇÏÝ ÁÝÏ­ÝÇ Ù¿ç ·á­·ÇÝ, //سñ¹ Ïáõ ÷³­é³­õá­ñÇ, ¨ óÝÍ³Û Ñá­·ÇÝ… //²­éáõÝ ÷ñ÷Ýç³­·áã, ù³Õó­ñ³­Ñ³Ù çáõñÝ, //ºñ­·»Ý ï³Õ áõ ùݳñ, ÑÝã»Ý ë³Ý­Ãáõñݦ å³ï­Ï»­ñ³­ß³ñ­ùáí: нáñ ϻݭ볭ëÇ­ñáõíÛáõ­ÝÁ í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ ·³ñ­Ý³Ý áõ ͳխÏáõÝ­ùÇ, ·Ç­Ýáõ ¨ ë»­Õ³­ÝÇ, §Ù³ñ­·³ñ­ï³­ß³­ñǦ ÝٳݭíáÕ »Õ­µ³Ûñ­Ý»­ñÇ óÝÍáõÝ Ý»ñ­ µá­ÕÇ: г­×³Ë ¿ Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÁ §µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³ó­ÝáõÙ¦ áõ­ï»­ÉÇ­ùÁ` §Ã³­ ½³Û ·³éÝ, ѳ­Ù»Õ ÓáõÏÝ, ѳõ áõ ϳ­ù³õ Ëá­ñá­í³Í¦, §ÑÇÉ ¹³ñ­ãÇ­Ýáí ÷ɳõ¦-Ý­ áõ §Ëá­ñá­íáõݦ: ´³Ûó ËÝçáõÛ­ùÇ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ãÇ µ³­ó³­éáõÙ Ëá­Ñ³­Ï³Ý áõ µ³­ ñá­Û³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÁ, ÇÝ­ãÁ ³Ûë ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ϳñ­Í»ë ³­í»­ÉÇ ¿ ³­é³ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ, ù³­ÝÇ áñ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ Ëñ³Ë­×³Ý­ùÇ Ñá·¨áñ áõ Ù³ñÙ­ ݳ­íáñ Ùdz­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ³Ý­Ï»ÕÍ Ëá­Ñ»­ñÇ, 峭ѳÝç­Ý»­ñÇ Ñݳ­ñ³­íá­ ñáõíÛáõÝ ¿ ï³­ÉÇë: ܳ­Õ³­ßÇ ï³­Õ»­ñÁ ·»­ñ³Ï­ßÇé Ù³­ëáí í»ñ­Ý³·ñ­í³Í »Ý §Æ í»­ñ³Û ·³ñ­Ý³Ý ¨ áõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ý¦. ·³­ñáõÝ ¿, §³ñ¨ ͳ­·»­ó³õ¦, §Ð³­ñ³õ ÑáÕÙÝ ÑÝ㻳ó, ë³éÝ Ñ³­É»­ó³õ… //²Û­ëáõ­Ñ»ï¨ µ³­óá­õÇ Ù³­ Ýáõ­ß³Ï ¨ í³ñ¹, //Ò³ÛÝ µÉµáõÉ ï³ï­ñ³­ÏÇ Éë¿ ³­Ù¿Ý Ù³ñ¹¦, ¨ ³ÛÉÝ, ¨ ³Ûë §ÏÉǭ߻Ǧ Ù»ç` ËÝçáõÛ­ùÇ ÝáõÛÝ­ù³Ý ϳ­Ýá­ÝÇÏ ¹³ñ­ÓáÕ ÙÇ­ç³­í³Û­ ñÁ. §àñ »Õ­µ³ñùÝ Ýëï»Ý ͳխϻ³É ͳ­éÇ ï³Ï. //Ó»­é³ó­Ý»ñÝ ·Ç­ÝÇ` ϳñ­ÙÇñ áõ ÛÇë­ï³Ï, //³­ëÇ Ù¿çÝ ³Ý­Ï³­ÝÇ Í³­ÕÇÏ ëåÇ­ï³Ï. //ÊÙ»Ýù, »Õ­µ³ñù, ·Ç­ÝÇ, //´³ÝÝ ²ë­ïá­õ³Í ßÇ­ÝǦ, á­ñÇ ÏñÏÝ»ñ­·Á Ù³­Ý³­í³Ý¹ µÝ³­Ï³Ý ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ëá­Ñ³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­óáõ­ÙÁ. ì³­ÕÇõÝ áã ·Ç­ï»ë, ÿ ½ÇÝã Íݳ­ÝÇ, سñ­¹áÛë Ï»³ÝùÝ í³Û­ñÇ Í³Õ­ÏÇ ÝÙ³­ÝÇ, àñ ³Û­ëûñ µ³­óá­õ»³É ¿, í³­ÕÇõÝ ³Ý­ó³­ÝÇ. ÊÙ»Ýù, »Õ­µ³ñù, ·Ç­ÝÇ, ´³ÝÝ ²ë­ïá­õ³Í ßÇ­ÝÇ: ²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ÝáõÛÝ­ù³Ý µÝ³­Ï³Ý ϳ­ñáÕ ¿ ѳ­çáñ­¹»É µ³­ñá­Û³­Ï³Ý 峭ѳݭçÁ. §àã ѳñ­µÇÉ, áã Ïéá­õÇÉ ¨ áã µ³ñ­Ï³­Ý³É, //ä³ñ­Ï»ß­ïáõ­ û³Ùµ ÁÙ­å»É, ëÇ­ñáí ½á­õ³ñ­×³­Ý³É¦: гë­Ï³­Ý³­ÉÇ ¿, áñ ï³­Õ»ñ­·áõÝϳ­ñÇ­ãÁ ãÇ Ëáõ­ë³­÷áõÙ Ùá­ïÇí­Ý»­ñÇ áõ á­×»­ñÇ ÏñÏÝáõíÛáõ­ÝÇó` ϳñ­Í»ë ½·³ó­Ý»É ï³­Éáí, áñ ¹ñ³Ýù ÝÙ³Ý »Ý áõ ï³ñµ»ñ ³ÛÝ­ù³Ý, ÇÝã­ù³Ý ËÝçáõÛù­Ý»­ñÇ å³­Ñ»­ñÁ, áñ­ï»Õ ϳ­ñáÕ ¿ ÙÇ ¹»å­ùáõÙ ë»­Õ³­ÝÇ Ï»­ñáõ­

Ëáõ­Ù³­ÛÇÝ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ·»­ñ³Ïß­é»É, ÙÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ` ·³ñ­Ý³Ý ½áõ­·³­Ñ»­éÇ Ñá·¨áñ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, ÙÇ áõ­ñÇß ¹»å­ùáõÙ` »ñ· áõ å³­ñÇ å³ï­Ï»­ñÁ, µ³Ûó ÙÇßï á­ñá­ßá­ÕÁ ÏÙݳ ѳխó­Ï³Ý ϻݭ볭ëÇ­ñáõíÛáõ­ ÝÁ: ¸³ ãÇ ßÕ³ñ­ßáõÙ Ïñá­Ý³µ³­ñá­Û³­Ï³Ý 峭ѳݭçÁ, á­ñÁ Ó­¨³­íáñ­íáõÙ ¿ ݳ­Õ³ß­Û³Ý §³ß­Ë³ñ­Ñ³­µ³­ñǦ Ù»ç ·ñ³­µ³­ñÇ Ýáõñµ Ý»ñ­Ùáõ­ÍáõÙ­Ý»­ñáí. §Úáñ­Å³Ù áñ Ù³ñ­¹³­ë¿ñÝ ²ë­ïá­õ³Í å³ñ·¨»³ó Ù»½ ½³Ûë µ³­ñÇë… //ä³ñ­ïÇÙù ÁÝï­ñ»É ½µ³­ñáõ­ÃÇõÝë, Ù»ñ­Å»É Ç Ù¿Ýç ½ã³­ñÇë¦ ¨ ëñ³Ý ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ѳ­çáñ­¹áÕ Í³­Ýáà ïá­ÕÁ` §²­Í¿ù, ËÙ¿ù ϳñ­ÙÇñ ·Ç­ÝÇ, ËÙáÕÝ áõ­ñ³Ë ÉÇ­ÝǦ: ºí ϳÙ` §Ú³­Ù»­Ý³ÛÝ Å³Ù î¿³éÝ ²ë­ïáõ­ÍáÛ ï³­ ó¿ù ·á­Ñáõ­ÃÇõÝ…//ÊÁݹ­ñ»Ùù, áñ Ñá·­õáó Ù»­ñáó ï³­ó¿ »ñÏ­ÝÇó ³ñ­ù³­ Ûáõ­ÃÇõݦ, ¨ ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë Ñ»­ïá` §àõ­ñ³­Ëáõ­Ã»³Ý ûñÝ ³Ûë ¿, ÙÇù Ï»­Ý³É ¹³éÝ, //î»ë, ù³­ÝÇ ó»Õ »­÷»³É ѳ­õ»ñ, Ëá­ñá­í»³É ·³éÝ, //¶³é­Ý³÷ɳõ Ëá­ñá­íÇÝ Ñ»ï ϳñ­ÙÇñ ·Ç­ÝÇÝ ËÇëï ˳éݦ: ²Ûë å³­ñ³­·³­ÛáõÙ Éáõñç å³ÑÝ ³Ý­·³Ù ϳ­ñáÕ ¿ Ëñ³Ë­×³Ý­ù³­ÛÇÝ Íǭͳ­ÕÇ »­ñ³Ý­·áí ÁÝ­¹áõÝ­í»É. ³­Ñ³ ´³­ñ»­Ï»Ý­¹³­ÝÇ Ñá·¨áñ í»­ñ³ñŨá­ñáõ­ÙÁ` §º­Ï³Ûù ³Û­ëûñ, áñ­¹Çù Ù³ñ¹­Ï³Ý, //òÝͳë­óáõù Ó³Û­ÝÇõ Ùdz­µ³Ý, //¼Ç »­Ï»³É ¿ ´³­ñ»­Ï»Ý­¹³Ý¦, ¨ ѳ­çáñ­¹áÕ ËÝçáõÛ­ùÇ ½³­í»ß­ï³­ÉÇó å³ï­Ï»­ñÁ. Þ³­µ³Ãë ¹³ñï­Ï»­ó¿ù Ù³­é³Ý, Ø»Í å³ëÝ Ó»½ ³­å³ß­Ë³­ñ³Ý, Þáõï ³­ñ¿ù, áõ­ïÇëÝ ï³­ñ³Ý, ²­Í¿ù, ËÙ¿ù ϳñ­ÙÇñ ÏÃ˳Ý, ¶Ý³, ÉÇó, µ»ñ ·Ç­Ýáõ ßáõ­ß³Ý: êÇ­ñá »ñ­·»­ñÁ, ·³ñ­Ý³Ý áõ í³­Û»É­ùÇ ÝáõÛÝ ³å­ñáõÙ­Ý»ñÝ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ï»­ Éáí, ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ áõ Ñá­·»­µ³­ÝáõÃ­Û³Ý »­ñ³Ý·­Ý»ñ µ»­ñ»­Éáí, ÏÝáç ³ñ­ï³­ ùÇ­ÝÇ, ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ ¨ ³ÛÉ Ñ³Ûï­ÝÇ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ½·³ó­Ý»É »Ý ï³­ÉÇë ѳ­ñ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ Ý³­Ëáñ¹ ï³­Õ»ñ­·áõ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ²Û¹ »ñ­·»­ñÁ µ³­óáõÙ »Ý ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ýá­ñ³­Ýáñ ÏáÕ­Ù»ñ, áõñ­í³·ÍáõÙ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ Ï»ñ­å³­ñÁ, ³Ù­µáÕ­çáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¹áõñë »Ý Ï³­Ýá­Ý³­ Ï³Ý ½Õç³Ý­ùÇó: àñ­å»ë ËÝçáõÛ­ùÇ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ß³­ñáõ­Ý³­ ÏáõíÛáõÝ` ÏñÏÇÝ ·³­ñáõÝÝ ¿ ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ ¨ í³­Û»É­ùÇ »­Õ³­Ý³­ÏÁ. §Üáñ ͳխϻ­ó³õ ³Û­·ÇÝ, »­Ï»É ¿ ·³­ñáõÝ, //¾±ñ­ ÇÙ ëÇñïë ϳ­Ý»ë »³­ñ³­Éáõ ³­ ñÇõÝ, //¸áõ »ë ÇÙ ëÇ­ ñ»­ ÉÇ ³­ Õ³ ¨ å³­ ñáݦ, ϳÙ` §Üáñ ·³­ ñáõÝ ¿, ÑÝ㻳ó ѳ­ñ³õ, //ÆÙ ëÇ­ñ»É­õáÛÝ ËÇëï »Ù Í³­ñ³õ, //²Û­ëûñ ï»­ë³Û, Ë»Éùë ï³­ñ³õ¦, ¨ ϳÙ` §¶³­ñáõÝ »Õ¨, ù³Õóñ Ëû­ëÇ µÉµáõÉÝ, //Ò»ñ µ³Ë­ãÇ Ù»çÝ µ³ó­í»É ³ ëÙµáõÉÝ…//ºë Õ³­ñÇå »Ù, ¹Çå­ãÇÉ ÙÇ ¿­ñ³Í ëñïÇë, //Ìǭͳ­Õ»­Éáí »Ï` ³é­Ý»Ù íñ³Û ·ñÏÇë¦, ¨ ³Ûë­å»ë ß³­ñáõ­Ý³Ï:

àõÕ­Õ³­ÏÇ Ý»ñ­ÓáõÉ­íáõÙ »Ý ëÇ­ñá ¨ ËÝçáõÛ­ùÇ í³­Û»Éù­Ý»­ñÁ` Ùdz­ëÇÝ ³Û­·Ç Çç­Ý»­Éáõ, ϳ­Ý³­ãÇ íñ³ áõ Í³Õ­Ï³Í Í³­éÇ ï³Ï Ýëï»­Éáõ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ, »ñµ ϳñ­ÙÇñ ·Ç­Ýáõ ·³­íÁ Ó»éù­Ý»­ñÇÝ ¿, ëåÇ­ï³Ï ͳ­ÕÇ­ÏÁ` ·Ç­Ýáõ Ù»ç, á­ñáÝó Éñ³ó­ÝáõÙ ¿ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ Ëݹñ³Ý­ùÁ` §´á­Éáñ ÝéÝ»ñ Íá­ó¿¹ ѳ­ Ý»ë, //¶Ç­ÝÇ ËÙ»Ýù, ³­Ýáõß ³­Ý»ë¦, ϳÙ` §´³Ë­ãÇ Ù¿çÝ Ù»Ï­Ý»Ýù ˳­ ÉÇ, //¶Ç­Ýáõ ßáõ­ß»­ÝÇÝ ëÇõ­ñ³­ÑÇ, //ä³· ïáõñ, ²ë­ïá­õ³Í áñ­¹Ç¹ å³­ÑǦ ¨ ³ÛÉÝ: ÆëÏ Áݹ­Ñ³Ý­ñ³­å»ë í³­Û»É­ùÇ Ó·ïáõ­ÙÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ ѳݭ¹áõ·Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ: êÇ­ñ³­Ñ³­ñÇÝ Ë»É­ù³­Ñ³Ý ¿ ³­ÝáõÙ ÏÝáç ÏáõñÍ­ùÁ, á­ñÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ ÝéÝ»­ñÇ áõ ß³­Ù³­ÙÇ Ï³Ù §»­ÙÇ­ßǦ Ñ»ï, ³Ûɨ ³Ý­·³Ù` §Ìáó¹ ³Õ­µÇõñ ¿` »ñ­Ïáõ Éáõ­É³, //ìñ³­óáõ µá­Éáñ ·Ç­Ýáõ Ïáõ­ ɳ¦: ê³ µÝ³­Ï³Ý ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ Íá­óÇ í³­Û»É­ùÇ ï³ñ­µ»ñ Ó­¨»­ñÁ. §Ìá­óǹ Ýáñ µ³Ë­ã¿Ý ù³­Õ»Ù ͳ­ÕÇÏ, í³ñ¹, »³­ë³­Ù³Ý, ϳñ­ÙÇñ í³ñ­¹Ç ÿñ¦, §´³Ë­ãÇ ¹áõéÝ µ³ó ¿, ³Ûë ¿ ɳõ í³ËïÝ, //¼³­ÉáõÙ, Íáó¹ ¿ µ³ó, Ùïݻ٠¹ñ³ËïÝ, //ÂáÕ »ë ß³­Ù³Ù ù³­Õ»Ù, ¹áõ ÝëïÇñ óËïݦ, §¸áõ ÇÝÓ ù³­ ÝDZ å³­Ñ»ë ˳­µáí, //Þ³­Ù³Ù­Ý»ñ¹` Ó»­éÇë ã³­÷áí…//ì³ñ¹ Ó·»­óÇñ Ç Ù¿ç ·á­·Çë, //âÉÇ­ÝÇ` Ó»éë Íá­ó¿¹ çá­ÏÇë¦, §Üáñ »ë ¹áõñë »­Ï»É ѳ­Ù³­ÙÇ, //ÌÇ͹ ÝÙ³Ý ¿ ß³­Ù³­ÙÇ, //êÇñïë Ù»Ï Ñ³Ù­µáõ­ñ»É ϳ­ÙǦ, §Þ³­Ù³Ù­Ý»­ ñǹ ѳ­Ù³ñ ¹³éÝ »Ù, //ÂáÕ, áñ Ó»éë Ù¿çÝ Ë³é­Ý»Ù, //ÆÝÓ Í³­Ë»Ù, ¿¹ µ³Ë­ã»¹ ³é­Ý»Ù¦, §Ì³­éÇ ï³ÏÝ Ýëï»Ùù, ù³­Õ»Ùù ó­½³Û Ýáõß, //Ìá­ óǹ »­ÙÇß­Ý»ñÝ »ë ³­Ý»Ù ³­Ýáõߦ ¨ ³ÛÉÝ: 쳭ۻɭùÇ åáéíÏáõ­ÙÁ »ñ­µ»ÙÝ ãÇ Ñ³Ý­¹áõñ­ÅáõÙ áñ¨¿ ã³÷, ÷ÝïñáõÙ ¿ ëÇ­ñ³Í ÏÝáç ·³Û­Ã³Ï­ÕÇã Ýáñ ï»­Õ»ñ` §È»­½áõ¹ ß³ñ­µ³Ã, ë³ã¹ ëÙµáõÉ, //ø³Õóñ É»½­íáí¹ çáõñ ïáõñ ÇÝ­ÓǦ: ´³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ ³Ûë ³Ý­ã³­÷»­ÉÇ Ñ³­Ù³ñ­Ó³­ÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¹»ñ ϳ­ñáÕ ¿ñ ˳­Õ³É ݳ¨ ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý ³ñ¨»É­ùÇ Ù³ñ٭ݳ­å³ß­ïáõíÛáõ­ÝÁ: ÆëÏ áñ ³Û¹ û­Ïáõ½ ³­ÝáõÕ­Õ³­ÏÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ ϳ, ¹³ »ñ¨áõÙ ¿ »ñ­·Ç »­Õ³­Ý³­ÏÇ å³­Ñ³Ý­ç³Í ÝßáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç` §ùáõ­ë³­ñÇ Ó³ÛÝÝ ¿¦, §ö³ñ í³ñ ó­ÕÇÝ ¹á­Õ³­ÛÇ Ó³ÛÝÝ ¿¦, §²­Õ³­É³ñ µáõ ·áõ­ÝÇ Ó³ÛÝÝ ¿¦: ¸³ ³é­ ϳ ¿ ݳ¨ Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ïá­Õ»­ñÇ §Ë³Û­ï³µ­Õ»ï¦ Ý»ñ­Ùáõ­ÍáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç. §Ü³­½³­ÝÇ, Ù³Ý Õ³­ñǵ ³Ù, //Âûù­Ù³ Õ³­ÝÁÙ, //²­Õ³Ù, ç³­ÝÁÙ¦ (§Ü³­½»­ ÉÇ, »ë å³Ý­¹áõËï »Ù, //ØÇ Ã³­÷Çñ ³ñ­ÛáõÝë, //ä³­ñáÝë, ç³Ýë¦), ϳÙ` §È»­½á­õǹ ϳ­ñûï »Ù »³­Ý³Û-»³­Ý³Û, //س­½³Û í»ñ ùÇ Çß­ïáõ٠볭ݳ¦ (§Ø³­Û³ ïáõñ, áñ ËÙ»Ù Ï»­Ý³ó¹¦): ´³Ûó ܳ­Õ³ß Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÁ ÙÝáõÙ ¿ Ñ³Û ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ï³­Õ»ñ­ ·áõÃ­Û³Ý µÝá­ñáß áõ ó³Û­ïáõÝ Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇ­ãÁ, ¨ ³Û¹ ѳ­ñ³­½³­ïáõí Ûáõ­ÝÁ »ñ¨áõÙ ¿ ³Ý­·³Ù »ñ­·Ç »­Õ³­Ý³­ÏÇ ÝßáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç, á­ñáÝù ¹áõñë

»Ý ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý ϳ­Õ³­å³­ñÇó. §§Ú³Ûï­Ý»­ó³õ ·³­ñáõݦ-Ç Ó³ÛÝÝ ¿¦, §§ä³ñ ·³­ÉáÛ¦-Ç Ó³ÛÝÝ ¿¦: Þ³ï ³­í»­ÉÇ Ï³ñ¨áñ ¿ ³ÛÝ, áñ å³Ñ­å³Ý­ íáõÙ »Ý ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ñ³Û ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ ã³Ó¨»­ñÁ: ¸ñ³Ýó Ù»ç, å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ³­ë³Í, ³­é³­çÇ­ÝÁ ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÇ å³ï­Ï»­ñáõÙÝ ¿, áñ­ï»Õ ·»­ñÇß­ËáÕ ¿ µÝ³­å³ï­Ï»­ñÇ ½áõ­·³­Ñ»­éÁ. §Èáõë­ÝÇ ÝÙ³Ý å³Û­Í³é »­ñ»ë µá­Éá­ñ³Í¦, §àõÝ­ù»ñ¹ ϳ­ å»É ¿ ϳñ­ÙÇñ Ïñ³­Ïáí, //²ã­ù»ñ¹ í³­é»É ¿ å³Û­Í³é ×ñ³­·áí¦, §ì³ñ­ ¹Ç ÝÙ³Ý ùáÛ »­ñ»ë¹ ÷³Û­ÉÇ, ßáÕ­ßá­Õ³¦, §ÜÙ³Ý »ë ¹áõ ϳñ­ÙÇñ í³ñ­¹Ç, //²­ï³Ù­Ý»ñ¹` ß³ñ Ù³ñ­·³ñ­ïǦ: ÆëÏ ÑÙ³Û­ùÁ µ³ó­íáõÙ ¿ Ù»Í Ù³­ë³Ùµ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ ß³ñÅ­Ù³Ý Ù»ç. §Ì³­Ù»ñ¹ áë­Ï»­Ã»É, µûÛ¹ ¿ ë³É­íÇ…//Þ³ï ÙÇ Ãá­ÕÇñ` ܳ­Õ³ßÝ áñ ٳ߭íÇ Ñ³É­íǦ, §Ì³­Ù»ñ¹ á­Éáñ, //²ã­õ»ñ¹ µá­Éáñ, //ÆÝÓ ³­ñÇñ Ùá­Éáñ¦: ²ñ­ï³­ùÇÝ å³ï­Ï»­ñÇ ¨ Ý»ñ­ùÇÝ ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ Ý»ñ­ ¹³ß­Ý³Ï­Ù³Ý µÝá­ñáß Ëï³­óáõ­ÙÁ ï»ë­ÝáõÙ »Ýù ݳ¨ ѳÛï­ÝÇ §î³Õ Ç í»­ñ³Û ¶áõñçë­ï³­Ý³Û ·û­½³É­Ý»­ñÇݦ »ñ­·Ç Ù»ç. γñ­ÙÇñ »­ñ»ë ÝÙ³Ý í³ñ­¹Ç, ÆÝã­å»ë ͳ­ÕÇÏ Í³Õ­Ï³­½³ñ­¹Ç, àõß áõ Ë»Éù Ïáõ ï³­Ý»Ý Ù³ñ­¹Ç… л­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý ß»ß­ï»ñ ß³ï ³­í»­ÉÇ ½·³ó­íáõÙ »Ý ëÇ­ñá ³å­ñáõ­ÙÇ-ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ-ï³­é³­å³Ý­ùÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ ñáõÙ: ÎÝáç ÑÙ³Û­ùÇ ³ñ¹­ÛáõÝ­ùÁ ÉÇ­ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, áñ` §ºë Ùݳ­óÇ Ï³­ñûï ï»ë­Ý»­ÉáÛ Ñ³­Ù³ñ¦, §Ó»éù ï³­ÉáÛ Ñ³­Ù³ñ¦, §·ñÏ»­ÉáÛ Ñ³­Ù³ñ¦: ÎñÏÇÝ ã»Ý ßñç³Ýó­íáõÙ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ¨ ¹ñ³Ýó §ÏÉÇ­ ß³­ÛÇݦ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñÁ. §ÆÙ ³ã­ù»ñÝ ³ñ­ï³­ëá­õûù Ïáõ ɳݦ, §Ü³½ ³­Ý»É¹ ËÇëï ¿ ÇÙ ëÇñïë ¹³­ÕáõÙ¦, §Ø¿Ï µ»­ñ³Ý ÇÝÓ Ñ»ï Ëû­ëÇ, áñ ¿ñ­í³Í ëÇñïë Ñá­í³­Ý³Û¦, §²­ñÇõÝ ³­Ý»­Éáõ ÙDZïù­ áõ­Ý»ë, ѳ­·»É »ë ë³­ñ³­ë³ñ¦, §¼ÇÝã ÓáõÏÝ çñ¿Ý ¹áõñë »ë Ïáõ­·³Ù ï³­å³Ï¦, §Ê»Éùë óñá­õÇ, Ïáõ ÙÝ³Û Õ³­É³ÙÝ Ó»­é³óë ¹áÕ­¹á­Õ³­Éáí¦, §ÆÙ ëñïÇÝ Ïáõ ï³ë ëñ³Í ¹³­Ý³­Ïáí, //æǭϳñë ³Û­ñ»­óÇñ ³Ý­ß¿ç Ïñ³­Ïáí, //ÜëïÇñ, ù»½ ³­ë»Ù ¹³ñ­¹»ñë ϳñ­·áí¦ ¨ ³ÛÉÝ: ²Ûë ͳ­Ýáà ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ, »ñ­µ»ÙÝ Ý³¨ ÇÝù­Ý³­ïÇå å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ Ù»ç ½·³ó­íáõÙ ¿ Ý»­Õ³­ó³­ÍáõÃ­Û³Ý Ùï»ñ­ÙÇÏ-ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ Ñá­·»­íǭ׳Ï, áñ ·³­ÉÇë ¿ Ù»Õ­Ù»­Éáõ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ áõ ï³­é³­å³Ý­ùÇ ¹ñ³­Ù³Ý, ¨ Çñ Ñ»ï µ»­ñáõÙ ¿ á­ñá­ß³­ÏÇ Ã³ñ­ÙáõíÛáõÝ. §¸áõ ÇÝÓ ¿±ñ ­ã»ë ï³É µ³­ñáí¦, §ÆÝã ϻɭÝÇ` ¹áõß­Ù³ÝÝ ³­Ý³ñ­·»ë, // øá ÷Çë ˳­ëdzÃÝ Ã³ñ­Ï»ë, //¿ ÇÝÓ Ù¿Ï Ë³­µ³ñ áõ­Õ³ñ­Ï»ë¦: ²­í»­ÉÇ ï»­ë³­Ý»­ÉÇ »Ý ¹³é­ÝáõÙ Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý ϳ­å»­ñÁ, á­ñáÝù ϳñ¨áñ »Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç:

ܳ­Õ³ß Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý Áݹ·Íáõ­ÙÁ, ³Ûë­åÇ­ëáí, ëÇ­ñá í³­Û»É­ùÇ Ñ³­Ù³ñ­Ó³Ï óáõ­ó³¹­ñ³Ý­ùÇ Ñ»ï Ùdz­ëÇÝ µÝ³­íá­ñáõÃ­Û³Ý ¨ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ Ï»Ý­¹³­ÝÇ ß³ñ­ÅáõÙÝ ¿, ëÇ­ñá ³å­ñáõ­ÙÇ µá­Éáñ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñÁ ϻݭó³­ÕÇ, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ Ï³­å»­ ñÇ áõ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»ç ï»ë­Ý»­Éáõ ѳ­Ïáõ­ÙÁ: ²Û¹ ³­éûñ­Û³Ý áã ÙdzÛÝ ï³­ÝÁ ϳ٠³Û­·áõÙ ËÝçáõÛ­ùÇ, ·Ç­Ýáõ ¨ í³­Û»É­ùÇ ÙÃÝá­ÉáñïÝ ¿, ³Ûɨ ¹ñ³Ýó Ý»ñ­¹³ß­Ý³Ï` Ñá­·»­µ³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³Ý­¹Ç­å³¹­ñáõ­ÙÁ. ÏÇ­ÝÁ` Çñ ѳ­Ù³ñ­Ó³Ï ³­é³­ç³ñÏ­Ý»­ñáí áõ ùÙ³­Ñ³­×áõÛ­ùáí, ïÕ³­Ù³ñ­ ¹Á` Çñ 峭ѳÝç­Ý»­ñáí áõ Ý»­Õ³­ó³­ÍáõÃ­Û³Ý ß»ß­ï»­ñáí: ²ÛÝ, áñ Çñ Íá­ óáí, ·»­Õ»­óÇÏ ¹»Ù­ùáí, §µá­Éáñ ˳­É»­ñáí¦, §Ã³­÷³Í Ùá­Ù»­ñǦ ÝÙ³Ý Ù³ï­Ý»­ñáí, ½³ñ­¹»­Õ»Ý ѳ­·áõë­ïáí áõ ˻ɭù³­Ñ³Ý ù³ÛÉ­í³Í­ùáí ÏÇ­ ÝÁ Ùá­Éá­ñ»ó­ÝáõÙ, Ë»­É³­·³ñ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇÝ, ¹³ ѳÛï­ÝÇ ¿ áõ ѳë­Ï³­Ý³­ÉÇ: ´³Ûó ³­í»­É³­ÝáõÙ »Ý ëÇ­ñá ã³­ñ³×­×Ç Ë³­Õ»­ñÁ. §ø³Õóñ Íǭͳ­Õ»ë áñ­å¿ë ϳ­ù³õ, //ÆÝÓ ß³ï ÙÇ ³­Ý»ñ ³ã­ù³õ áõÝ­ù³õ¦: ʳ­ Õ»­ñÇ Ù»ç ÏÇÝÝ ³­í»­ÉÇ ³­½³ï ¿ Çñ ùÙ³­Ñ³­×áõÛ­ùáí, Ù³­Ý³­í³Ý¹ »­Ã» µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ñ»ï Ëá­ëáõÙ ¿ ݳ­Ù³­Ïáí ϳ٠áõ­ñÇ­ßÇ ÙÇ­çá­óáí: Ø»ñà ѳë­Ï³ó­ÝáõÙ ¿, áñ ݳ ³ñ­Å³­ÝÇ ¿ Ç­ñ»Ý, ÝáõÛ­ÝÇëÏ Ñ³­Ù³­Ó³Û­ÝáõÙ ¿, áñ ݳ Çñ å³ï­Ï»­ñÁ §ù³­ßǦ. §øá Ó»­éûùÝ Ù¿Ï ·Çñ »ë ·ñ»É…//²­ë»É »ë, ÿ` §Ü³ áñ ݳ­Õ³ß ¿, //¶Ç­ï¿` áõÝ­ù»ñë Õ³­ñ³­Õ³ß ¿, //²­ë¿ù` ëáõ­ñ³­ÃÇë ÝÙ³Ý ù³­ß¿¦: Ø»ñà 峭ѳݭç»É ¿, áñ ܳ­Õ³­ßÁ å³­ï³ë­Ë³­ÝÇ, §Í³­ÍáõÏ áõ­Õ³ñ­ÏÇ, Ù³ñ¹ ãÇ­Ù³­Ý³Û¦, Ñ»­ïá å³ñ­½³­å»ë ˻ݭóó­ñ»É ѳ­çáñ¹ ³­é³­ç³ñ­Ïáí` §²­ë¿ù` ß³ï ÙÇ Ñ»­é³­Ý³É ï³­Ý¿Ý, //Ø¿Ï ûñ ·³­Éáõ »Ù ùá ù»ñ­Ë³­Ý»Ý¦: ºí ϳñ­Í»ë µá­Éá­ñá­íÇÝ Ñ³ß­íÇ ã³é­Ý»­Éáí Ýñ³ Ñá­·»­íǭ׳­ ÏÁ` Çë­Ï³­å»ë ·³­ÉÇë ¿ Ýϳñ­ãÇ ³ñ­í»ë­ï³­Ýáó, Ñá­·»­Ñ³Ý ³­ÝáõÙ Ýñ³Ý Çñ å³Ñ­í³Í­ùáí, ï»­Õáõ٠ѳݭ·Çëï ãÝëï»­Éáí, ÅåÇ­ïáí áõ ßßáõÝ­çáí, ã³­ñ³×­×Ç å³­Ñ³Ýç­Ý»­ñáí, áñ, û­ñǭݳÏ, ݳ »­Ã» §¹ñáõëï áõë­ï³¦ ¿, å»ïù ¿ Çñ Ù³­ï³­Ýáõó ͳ­ÕÇÏ Ñ³­ÝÇ: ØÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ Çñ ÑÙ³Û­ùÇ ³Ù­µáÕç ˳­Õ³­ÛÇÝ ù³­çÇ­Ù³­óáõí۳ٵ ÏÇ­ÝÁ ÏñÏÇÝ å³­Ñ³Ý­ç»É ¿. ²­ë»É »ë. §ÆÝ­Ó¿Ý ù»½ ß³ï µ³ñ¨ ÉÇ­ÝÇ… ê»­Õ³ÝÝ ½³ñ­¹³­ñ»É ³ñ­Í³Ã áõ ãÇ­ÝÇ. ¶³Ù, ù»­½Ç Ùûï ÝëïÇÙ, ïáõñ ëÇ­ñáÛ ·Ç­ÝÇ, ÆÙ ·»­Õ»­óÇÏ å³ï­Ï»­ñÇë ÝÙ³Ý ßÇ­ÝǦ: ØÇÝã­¹»é ëÇ­ñ³­Ñ³ñ ïÕ³­Ù³ñ­¹áõ ó³Ý­Ï³­ó³­ÍÁ Ù»ÏÝ ¿. §¸áõ ÇÝÓ ½ñáõ­ó¿, ѳ­ÉÁ¹ Ç­Ù³­Ý³Ù¦. ¨ ³­Ù»Ý ÙÇ ó³Ý­ÏáõíÛáõÝ ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ï³­ñ³­ÍáõÃ­Û³Ý Ñ»é­íÇó ëÇ­ñá áõ­ÅÇ ½·³­óáõ­Ùáí. §²­é³­õû­ïáõó í³ñ¹ Ïáõ ù³­Õ»ë, //ÆÝÓ É³ó ϳ­Ý»ë, ¹áõ Íǭͳ­Õ»ë. //¿ Ù»ñ ïáõÝ ·³ë,

ÇÝÓ Õû­Ý³Õ »ë¦. Ù³­Ý³­í³Ý¹ ³é­Ï³ ¿ ÝáõÛÝ áõ­Åáí Ýñ³Ý ׳­Ý³­ã»­Éáõ ѳ­ñ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ. êáõï ùÝ³Í »ë, ¹áõ ³ñ­ÃáõÝ »ë, ¶Ç­ï»Ù` ë³åñ áõ ¹³­¹³ñ ãáõ­Ý»ë, ʳ­µ³ñ »Ù` ù»½ ¿É ÙÇïù áõ­Ý»ë. ¾±ñ ­Ý³½ ϳ­Ý»ë, Ðá­·áó ѳ­Ý»ë: ÎÝáç ë»Ã¨»­Ã³Ýù-˳­ÕÁ »ñ¨áõÙ ¿ ëÇ­ñ³­Ñ³ñ ïÕ³­Ù³ñ­¹áõ Ý»­Õ³­ ó³­ÍáõÃ­Û³Ý - ï³­é³­å³Ý­ùÇ Ù»ç, ³Û­·áõ ¨ í³ñ­¹Ç` ë»ñ ³­é³­ç³ó­ÝáÕ ÙÇ­ç³­í³Û­ñáõÙ. §´³Ë­ãÇ Ù¿çÝ ³­Ù¿Ý ûñ í³ñ¹ Ïáõ ù³­Õ»ë, //ÆÝÓ Ïáõ ï»ë­ Ýáõë, ³ã­ùáí ϳ­Ý»ë Íǭͳ­Õ»ë, //ì³é Ïñ³­Ïáí ëñïÇë Ù¿çÝ Ïáõ ¹³­Õ»ë¦: ²Û¹ ùÙ³­Ñ³­×áõÛ­ùÁ å³ñ­µ»­ñ³­µ³ñ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ ݳ­Ù³­ÏÇ Ë³­Õ»­ñáí. ²É Á­é³Ý· ÃáõÕà ·Çñ Ïáõ Õ³ñ­Ï»ë, γ­ë»ë. §´³­ñáí áñ­¹Ç¹ ϳñ­·»ë, âÉÇ­ÝÇ` ÇÝÓ Ùá­é³­Ý³ë óñ­·»ë¦: ÎÇ­ÝÁ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ß»Õ Ñ³­Û³ó­ùáí áõ Íǭͳ­Õáí ëå³­Ý»É ëÇ­ñ³­ ѳ­ñÇÝ, áõ٠ѳ­Ù³ñ ï»Ý­ã³­ÉÇ ¿ ¹³é­Ýáõ٠ݳ¨ ݳ­Ù³­ÏÇ ³Ý­ÑáõÛë ëå³­ ëáõ­ÙÁ. §Þ³ï í³ï ¿, áñ ã»ë »ñ¨áõÙ, //Ø¿Ï Ë³­µ³ñ áõ ·Çñ ã»ë µ»­ ñáõÙ¦: ´³Ûó ³Ý­·³Ù ëå³­ëáõ­ÙÇ áõ ïí³Û­ï³Ýù­Ý»­ñÇ Ù»ç Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÁ ÙÝáõÙ ¿ ëÇ­ñá µáõéÝ í³­Û»É­ùÇ »ñ­·Çã, ù³­ÝÇ áñ ëá­ódz­É³­Ï³Ý áõ ù³­Õ³­ ù³­Ï³Ý, ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ áõ å³ñ­½³­å»ë Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ï·Ç­ïáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ϳå­í³Í ³­Ý³­½³­ïáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ áõ ×ÝßáõÙ­Ý»­ñÁ ݳ ѳխó­Ñ³­ñáõÙ ¿ ·³ñ­Ý³Ý ϻݭ볭µ»ñ å³Û­Í³­éáõí۳­ÝÁ ß³­Õ³Ë­í³Í í³­Û»É­ùÇ, ËÝçáõÛ­ ùÇ Ó·ïáõÙ­Ý»­ñáí` ÷áñ­Ó»­Éáí Ù³ñ٭ݳ­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñÁ ݳ¨ ã³­÷³­ íá­ñ»É µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ϳñ­·³­íáñ­í³­Íáõí۳ٵ: ¶ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»­ñá­ëÁ ÇÝù­Ý³¹ñë¨áñ­íáõÙ ¿ Ý»ñ­ùÇÝ áõ ³ñ­ï³­ùÇÝ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ï³­ñ³­ ÍáõÃ­Û³Ý Ëáñ­ù³­ÛÇÝ Ï³­å»­ñÇ Ù»ç: ºí ܳ­Õ³ß Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÇ áõ ê³­Û³ÃÜá­í³­ÛÇ ³éÝ­ãáõÃ­Û³Ý áõ­ñí³·­Íáõ­ÙÁ Ýáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï µËáõÙ ¿ áã ÙdzÛÝ É»½­íÇ, ³Ûɨ µá­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý ß»ßï­í³Í ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³­ óáõ­ÙÇó: ´³Ûó ³ÛÝ, áñ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ »Ý ³é­Ï³ ÙÝ³É Ñá­·áõ ¨ Ù³ñÙ­ÝÇ Ý»ñ­Ñ³­ÏáõÃ­Û³Ý ËݹǭñÁ, ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñÁ, ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇ Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñáõÙ Ù³­Ý³­í³Ý¹` ݳ¨ ¹³­í³­Ý³Ý­ù³­ÛÇÝ Ñ³ñ­ó³¹­ ñáõÙ­Ý»­ñÁ, ÑÇ٭ݳ­íá­ñáõÙ ¿ ³Ûë »ñ­Ïáõ µ³­Ý³ë­ï»ÕÍ­Ý»­ñÇ ë»ñï ϳ­åÁ Ñ³Û ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ï³­Õ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ñ»ï:

겭ڲ – ­Üà­ì² Î۳ݭùÁ. Ð³Û ùݳ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»­Í»­ñÇó ¿, áí ѳ­Û»­ñÇ Ù»ç ³ñ­ ¹»Ý »ñ­Ïáõ ¹³­ñÇó ³­í»­ÉÇ ï³­ñ³­ÍáõÙ ·ï³Í ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý »ñ­·Á ÑÇÙ­ Ýá­íÇÝ ¹áõñë ѳ­Ý»ó ß³ï ϳ­Õ³­å³ñ­Ý»­ñÇó, ¹³ñÓ­ñ»ó Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³Ý­Ï»ÕÍ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ѽáñ ÃéÇãù­Ý»ñ: ²­Ýáõ­ÝÁ ²­ñáõ­ÃÇÝ-г­ñáõíÛáõÝ ¿` ѳ­í³­Ý³­µ³ñ г­ñáõÃ­Û³Ý ïá­ÝÇÝ` ³å­ñÇ­ÉÇÝ ÍÝí³Í ÉÇ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ºÉ­Ý»­Éáí ˳­Õ»­ñÇ á­ñáß Í³Í­Ï³·­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇó` Ýñ³ ÍÝáõÝ­¹Á ϳ­å»É »Ý 1712, 1717, 1722 Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»ï, á­ñáÝ­óÇó í»ñ­çÇ­ÝÁ ³­Ù»­Ý³­Ñ³­í³ë­ïÇÝ ¿: ÌÝí»É ¿ ÂÇý­ÉÇ­ëÇ Ð³í­É³­µ³ñ ѳ­Û³µ­Ý³Ï ó­Õ³­Ù³­ëáõÙ` ³Õ­ù³ï ³ß­Ë³­ï³­íá­ñÇ (Áëï á­Ù³Ýó` ×áñ­ ï³­Ï³Ý Ï³Ë­Ù³Ý Ù»ç ·ïÝíáÕ) ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùáõÙ: ØÇ Ë³­ÕÇ Ù»ç íϳ­ÛáõÙ ¿. §ì³­Ã³Ýë ÂÇ÷­ÉÇëÝ ¿, ÏáÕ­ÙÁ` ìñ³ë­ï³Ý. //Ø»ñë гí­É³­µ³ñ­óÇ, Ñ»ñë г­É³µ­Éáõ¦: سۭñÁ` ê³­é³Ý, гխµ³­ïÇó ï»­Õ³­÷áË­í³Í Ñ³Û ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇó ¿ñ, ѳۭñÁ` γ­ñ³­å»­ïÁ, ѳ­í³­Ý³­µ³ñ »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ï³­ ñÇ­Ý»­ñÇÝ ³å­ñ»É ¿ г­É»­åáõÙ ¨ ²­¹³­Ý³­ÛáõÙ, áõË­ïÇ ¿ ·Ý³­ó»É º­ñáõ­ë³­ Õ»Ù, ëï³­ó»É §Ù³Ñ­ï»ë-ÙÕ¹ëǦ å³ï­í³­Ýáõ­ÝÁ, Ñ»­ï³­·³­ÛáõÙ µ³Ë­ ïÁ á­ñá­Ý»É ³ñ¨»­É³­Ñ³­ÛáõÃ­Û³Ý ßñç³­ÝáõÙ, ѳë­ï³ï­í»É ÂÇý­ÉÇ­ëáõÙ ¨ ³­Ùáõë­Ý³­ó»É: ²­ñáõ­ÃÇ­ÝÇÝ ·ñ³­×³­Ý³ã ¿ ¹³ñÓ­ñ»É, Ýñ³ Ù»ç ³½­·³­ÛÇÝ ³­í³Ý­¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¨ ëñµáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ë»ñ ³ñíݳó­ñ»É Ï۳ݭùÇ Ç­Ù³ëï­ÝáõÃ­Û³Ý ¹³ë ³­é³Í ³Ûë Ù³ñ­¹Á: Øݳ­ó³­ÍÁ` ê. ¶ñ­ùÇ, г­ñ³Ýó í³ñ­ù»­ñÇ, ݳ¨ ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý åá»­½Ç³­ÛÇ ¨ ³ÛÉ­ÝÇ Ç­Ù³­óáõí Ûáõ­ÝÁ, ²­ñáõ­ÃÇ­ÝÁ Ó»éù ¿ µ»­ñ»É ÇÝù­Ý³ß­Ë³­ïáõí۳ٵ` ïÇ­ñ³­å»­ï»­Éáí ݳ¨ ÂÇý­ÉÇ­ëáõÙ ·áñ­Í³­Í³­Ï³Ý »­ñ»ù É»­½áõ­Ý»­ñÇ: Æñ íϳ­Ûáõí۳ٵ` 1012 ï³­ñ»­Ï³­Ýáõ٠ٳݭϳ­Ï³Ý ã³­ñ³×­×ÇáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇÝ Ñ³­çáñ­¹»É ¿ çáõÉ­ ѳ­ÏÇ ³­ß³­Ï»ñ­ïÇ íǭ׳­ÏÁ, »ñµ §î³ë­ÝÁ»­ñ»ù ï³­ñ»­Ï³­ÝáõÙ ÇÙ ³ñ­Ñ»ë­ ïáõÙ ïíÇ ³Ý­ó³¦: ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇ Ë³­Õ»­ñÇ ³­é³­çÇÝ Ññ³­ï³­ñ³­ÏÇã ¶­¨áñ· ²Ë­í»ñ¹­Û³­ÝÇ íϳ­Ûáõ­Ùáí` å³­ï³­ÝÇÝ Ýáñ ¹³½­·³Ñ ¿ ë³ñ­ù»É, á­ñáí ϳ­ñáÕ ¿ÇÝ ³ß­Ë³­ï»É ݳ¨ Ý»ñ­ëáõÙ: Þ³ï ßáõ­ïáí ½·³ó­íáõÙ ¿ Ýñ³ ³Ý­Ñ³Õ­Ã³­Ñ³­ñ»­ÉÇ Ñ³­Ïáõ­ÙÁ »ñ­·Ç áõ Ýí³­·Ç Ýϳï­Ù³Ùµ: ÐáíÑ. Âáõ­Ù³Ý­Û³­ÝÇ å³ï­Ï»­ñ³­íáñ ¹Ç­ï³ñ­Ïáõ­ Ùáí` ³Û¹ ßñç³­ÝÇ ÂÇý­ÉÇ­ëÁ ϳñ­Í»ë ÙÇ Ù»Í §Ñ³ñ­ë³Ý­ù³­ïáõݦ ¿ñ` Ù»ç­ ÉÇë­Ý»­ñáí, Ë³Õ áõ å³­ñáí,³ñ­Ñ»ë­ï³­íáñ-ٳݭñ³­í³­×³é­Ý»­ñÇ Ï³Ý­ ãáí: à±í­ ¿ »­Õ»É Ýñ³ í³ñ­å»ï-áõ­ëáõ­óÇ­ãÁ, áñ­ï»±Õ­ ¿ ßñç»É ³­ßáõ­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ëá­ñ³­Ý³­Éáõ ѳ­Ù³ñ (Çñ ÑÇ­ß³Í §Ð³­µ³ß-ÐÇÝ­¹áõë­ï³­ÝÁ¦ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ å³Û­Ù³­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý ÁÝ­¹áõ­Ý»É, áñ­å»ë §Ñ»­éáõ »ñÏñ­Ý»­ñǦ Ñá­Ù³­ÝÇß),

»±ñµ­ ¿ áõË­ïÇ ·Ý³­ó»É Ñ³Û ³­ßáõÕ­Ý»­ñÇ Ñá­í³­Ý³­íáñ Øßá ëáõÉ­Ã³Ý ê.­ γ­ñ³­å»ï,- ëñ³Ýù ¹»é¨ë ­í»ñç­Ý³­Ï³­Ýá­ñ»Ý Ñëï³Ï­í³Í ã»Ý: ´³Ûó å³ñ½ ¿, áñ 18-ñ¹ ¹ ­ ³­ñÇ 40-³­Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÇÝ Ý³ ³Ý­ó»É ¿ ³Û¹ ׳­Ý³­å³ñ­ÑÁ, ³­ßáõ­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç ׳­Ý³­ãáõÙ Ó»éù µ»­ñ»É ¨ ÂÇý­ÉÇë í»­ ñ³­¹³ñ­Ó»É ê³­Û³Ã-Üá­í³ `§»ñ­·Ç áñ­ëáñ¹¦ å³ï­í³­Ýáõ­Ýáí: Ø»½ ѳ­ ë³Í ³­Ù»­Ý³­í³Õ Ãí³·­ñáõí۳ٵ ˳­ÕÁ §Ìá­í»Ý »­É³Í óÝÏ Ù³ñ­·³­ ñÇï áõ Ù³ñ­ç³Ý¦ ëÏëí³Í­ùáí Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ·áñÍÝ ¿` 1742-ÇÝ ·ñí³Í: Àëï ÁÝ­¹áõÝ­í³Í ϳñ­·Ç` ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý ³­é³­çÇÝ Ë³­Õ»­ñÁ Ñá­ñÇ­Ý»É ¿ ³­ßáõ­ÕáõÃ­Û³Ý ÁÝ­¹áõÝ­í³Í É»½­íáí` Ãáõñ­ù»­ñ»­Ýáí ¨ »ñ­·Ç áõ ï³­Õ³­ã³­ ÷áõÃ­Û³Ý Ï³­Ýá­Ýáí` Õ³­½³É ϳ٠·³­½»É, µ»Ûà áõ ¹áõ­µ»ÛÃ, µ³­Û³­ÃÇ, Ùáõ­ ˳­Ù³½, ³­ÉÇý­É³­Ù³-³Ûµ­µ»­Ý³­Ï³Ýù, ½ÇÝ­çÇñ­É³­Ù³ ϳ٠߳­ñ³­Ï³å ¨ ³ÛÉÝ: ´³Ûó Ýñ³ Ù»Í ï³­Õ³Ý­¹Á ã¿ñ ϳ­ñáÕ ÙÝ³É ³Ûë ϳ­Õ³­å³ñ­Ý»­ñÇ Ù»ç, ¨ ßáõ­ïáí Ñá­ñÇ­ÝáõÙ ¿ ÇÝù­Ýáõ­ñáõÛÝ »­Õ³­Ý³Ï­Ý»ñ, ·ñáõ٠ѳ­Û»­ñ»Ý áõ íñ³­ó»­ñ»Ý ˳­Õ»ñ: ÆÝùÝ ¿É ߻߭ïáõÙ ¿` §ÐÇ­ÙÇ ·áõ­½Ç٠û ѳ»­í³ñ ³­ëÇÙ¦, ÇëÏ Ñ³­Û»­ñ»Ý ³­é³­çÇÝ Ë³­ÕÁ` §Þ³ï ëÇ­ñáõÝ Çë, Þ³­Ë³­Ã³­ÛÇ ³­ëá­ÕÇÝ Ë³ñ ãÇë ³­ÝǦ, å»ïù ¿ ·ñí³Í ÉÇ­ÝÇ Ùáï 1745-ÇÝ: ÂÇý­ÉÇ­ ëÇ Ù»ç­ÉÇë­Ý»­ñáõ٠ϳ­ï³­ñáõÙ ¿ ݳ¨ íñ³­ó»­ñ»Ý ˳­Õ»ñ, á­ñáÝ­óÇó Ù»­ÏÁ Éë»­Éáí` íñ³ó л­ñ³ÏÉ ºñÏ­ñáñ¹ ³ñ­ù³Ý Ýñ³Ý ϳñ­·áõÙ ¿ 峭ɳ­ï³­ Ï³Ý »ñ­·Çã: ìñ³­ó»­ñ»Ý ³­é³­çÇÝ Ë³­ÕÁ å»ïù ¿ ·ñí³Í ÉÇ­ÝÇ 1751-ÇÝ: гÛï­ÝÇ ¿, áñ ÙÇÝ㨠1755 Ã. ݳ ϳå­í³Í ¿ »­Õ»É 峭ɳ­ïÇ Ñ»ï: ²Ûë­ ï»Õ Ýñ³ ѳ­ë³­ñ³Ï ͳ­·áõÙÝ áõ Ù»Í ï³­Õ³Ý­¹Á Ãßݳ­Ù³Ý­ùáí ¿ ÁÝ­ ¹áõÝ­í»É, ѳ­×³­Ë³­ÏÇ »Ý ¹³ñ­Ó»É ã³­ñ³­Ëá­ëáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ áõ ѳ­É³­Í³Ý­ ùÁ, á­ñáÝó å³­ï³ë­Ë³­ÝÁ ï³ñ­µ»ñ ¹ñë­¨á­ñáõÙ­Ý»­ñáí ³é­Ï³ ¿ Çñ ˳­ Õ»­ñáõÙ: л­é³­ÝáõÙ ¿ 峭ɳ­ïÇó, ÇëÏ 1768 Ã. ÏÝáç` سñ­Ù³­ñÇ Ù³­ÑÇó Ñ»­ïá, áí ÃáÕ­ÝáõÙ ¿ ãáñë ³Ý­ã³­÷³­Ñ³ë »­ñ»­Ë³­Ý»ñ` Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë, Ø»­ ÉÇù­ë»Ã, ê³­é³, س­ñdzÙ, µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ` ï»ñ-êï»­÷³­Ýáë ³­Ýáõ­Ýáí, ¹³é­ÝáõÙ ¿ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý, ͳ­é³­ÛáõÃ­Û³Ý ³Ýó­Ýáõ٠гխ峭ïÇ Ã»­ÙÇ ³­é³ç­Ýáñ­¹³­ñ³­ÝáõÙ: È»½­·Ç­Ý»­ñÇ ¨ Îáí­Ï³­ëÇ ³­í³­ñ³­éáõ ³ÛÉ ó»­Õ»­ñÇ ³ë­å³­ï³­ÏáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇ å³ï­×³­éáí ³­é³ç­Ýáñ­¹³­ñ³­ÝÁ ѳë­ï³ï­í»É ¿ñ ÂÇý­ÉÇ­ëáõÙ, ¨ ÙdzÛÝ 1778 Ã. ï»­Õ³­÷áË­íáõÙ ¿ гխµ³ï: ´³Ûó ³­Ý³­å³­Ñáí íǭ׳­ÏÁ ß³­ñáõ­Ý³Ï­íáõÙ ¿ñ, ß³ï ѳ­Û»ñ, Ýñ³Ýó Ñ»ï ݳ¨ ï»ñ-êï»­÷³­Ýá­ëÇ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÁ, ï»­Õ³­÷áË­íáõÙ »Ý г­ñ³­í³­ÛÇÝ èáõ­ëdz­ÛÇ ù³­Õ³ù­Ý»­ñÁ` Øá½­¹áÏ ¨ ³Û­Éáõñ: 1795 Ã. å³ñ­ëÇó ²­Õ³-سѭÙáõ¹ ˳­ÝÇ Ññá­ë³Ï­Ý»­ñÁ ÙïÝáõÙ »Ý ÂÇý­ÉÇë, ³­Ý³­ë»­ÉÇ ³­í»ñ áõ Ïá­ïá­ñ³Í ¿ ëÏëíáõÙ, ëå³Ý­ í³Í­Ý»­ñÇ Ù»ç ¿ ÉÇ­Ýáõ٠ݳ¨ ï»ñ-êï»­÷³­Ýáë-ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý: Üñ³

í³Ë­×³­ÝÇ Ù³­ëÇÝ ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»ñ »Ý å³ïÙ­íáõÙ: Àëï ¹ñ³Ý­ óÇó Ù»­ÏÇ, »ñµ å³ñ­ëÇÏ­Ý»­ñÁ ÙïÝáõÙ »Ý ÏñÏÇÝ ÂÇý­ÉÇë ï»­Õ³­÷áË­ í³Í гխµ³­ïÇ ³­é³ç­Ýáñ­¹³­ñ³Ý, ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý ³­Õá­Ã»­ÉÇë ¿ ÉÇ­ÝáõÙ »­Ï»­Õ»­óáõÙ: 䳭ѳݭçáõÙ »Ý ¹áõñë ·³É ¨ ÷ñÏáõíÛáõÝ ëï³­Ý³É Ñ³­í³­ ï³­÷áË ÉÇ­Ý»­Éáí, ÇëÏ Ý³ å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿. §¸áõñë ã»Ù ·³, ã»Ù áõ­ ñ³­Ý³ ÐÇ­ëáõ­ëÇݦ: êï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ ¿ ³) Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý áõ ëá­ ódz­É³­Ï³Ý Ùá­ïÇ­íÁ ¨ µ)­ ëÇ­ñá »ñ­·»­ñÁ: ²å­ñ»­Éáí Ï۳ݭùÇ »ñ­Ïáõ ѳ­Ï³­ ¹Çñ µ­¨»é­Ý»­ñáõÙ, ɳ­í³­·áõÛÝë Ûáõ­ñ³ó­Ý»­Éáí ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý åá»­½Ç³­ÛÇ Ëáñ­ù»­ñÁ` ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý óáõ­ó³¹­ñáõÙ ¿ ݳ¨ ù³­ç³­ï»Õ­Û³­ÏáõíÛáõÝÝ áõ ѳ­ñ³­½³­ïáõíÛáõ­ÝÁ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý ÝÛáõ­ÃÇÝ, ¹³ ѳ­Ù³­ñáõÙ Ï۳ݭùÇ Ç­ñ³­Ï³Ý ß³ñÅ­Ù³Ý ¨ áã û ³ß­Ë³ñ­ÑÇÏ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó í»ñ ·ïÝíáÕ Ñá·¨áñ ÇÝù­Ý³­Ï³ ÙÇ á­Éáñï: §ø³­Ù³Ý­ã³Ý¦ Çñ ëï»Õ­Í³­·áñ­ ÍáõÃ­Û³Ý ×ßÙ³­ñÇï ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÇ Ñ³ë­ï³­ïáõÙÝ ¿, ¨ ³Û¹ ³ñ­í»ë­ïÇ ³­é³­ù»­ÉáõíÛáõ­ÝÁ Ñ»ï¨Û³ÉÝ ¿. §Þ³ï ïÁ­Ëáõñ ëÇñï Ïáõ ËÁÝ­¹³ó­ÝÇë, Ïáõ ÏÁï­ñÇë ÑÇ­íÁÝ­¹Ç ¹á­ÕÁ, //ÚÇ÷ ù³Õ­óÁñ Ó³Û­ÝÁï íÇñ Ïá­ÝÇë, µ³ó Ïáõ­ÉÇ ÑÇ­¹Áï ˳­Õá­ÕÁݦ: Êá­Ñ³Ë­ñ³­ï³­Ï³Ý ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý Ùá­ïÇ­íÁ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ ݳ­Ëáñ¹ ï³­Õ»ñ­·áõ­Ý»­ñÇÝ µÝá­ñáß ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ßñç³­ ݳϭݻ­ñÁ, µ»­ñáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³­½³­ïáõÃ­Û³Ý Ýáñ Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»ñ, Ù³ñ­ ¹áõÝ Áëï ³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñÇ ¨ áã û Áëï ¹³­ë³­ÛÇÝ å³ï­Ï³­Ý»­ÉáõÃ­Û³Ý ·Ý³­Ñ³­ï»­Éáõ å³ñ½ áõ µÝ³­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»ñ: л­ï³ùñ­ùÇñ û­ñǭݳ­ ã³­÷áõí۳ٵ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñáõÙ ¿ ѳ­×³Ë ¹Ç­ÙáõÙ êáõñµ·ñ­Û³Ý ϳ­ÝáÝ­Ý»­ñÇ áõ ¹ñí³·­Ý»­ñÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ ÏñÏÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ, ǭѳñ­Ï», ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý Ó­¨»­ñÇ áõ ϳ­Õ³­å³ñ­Ý»­ñÇ ³­í»­ÉÇ Áݹ·Í­í³Í å³Ñ­å³­Ýáõ­Ùáí: гñ­óÁ ÙdzÛÝ ³ÛÝ ã¿, áñ ¹ñ³Ýù ѳë­ó»³·ñ­í³Í »Ý Ñ³Û Ï³Ù ùñÇë­ïáÝ­Û³ áõÝÏݹ­ñÇÝ, ³ÛÉ Ï³ ݳ¨ ³ÛÝ Ñ³Ý­·³­Ù³Ý­ùÁ, áñ Ñ»Ýó Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñáõÙ »Ý, ÇÝã­å»ë Ïï»ë­Ý»Ýù, ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇÝ ùÇã µÝá­ñáß` ³½­·Ç ¨ ³½­·³­ÛÇÝ »­Ï»­Õ»­óáõ Ý»ñ­µá­ÕÇ ï³ñ­ñ»­ñÁ: ÐÇ­ß»Ýù, áñ ³Û¹ »ñ­·»­ñÁ ·ñí»É »Ý ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý ³­é³­çÇÝ ßñç³­ÝáõÙ, ß³ï ³­í»­ÉÇ í³Õ, ù³Ý ݳ Ñá·¨á­ñ³­Ï³Ý åÇ­ïÇ ¹³é­Ý³ñ: Êñ³­ïÇ Ù»ç ϳñ¨áñ ¿ ÙÝáõÙ µ³­ñáõí۳Ý, µ³­ñÇ ·áñ­ÍÇ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý 峭ѳݭçÁ` Ù³­ïáõó­í³Í ÉÇ­ÝÇ êáõñµ·ñ­Û³±Ý, û± Ï»Ý­ë³­Ï³Ý ÷áñ­Ó³­ éáõÃ­Û³Ý Ñ»Ý­ùÇ íñ³, ¿³­Ï³Ý ã¿. ÊÇí ëÇñï, ³­ñÇ ³Ý­·³× ³­ñ³ Ëñ³­ïÇë. ´³­ñÇ Éǽ­íáí ³­ÝÇÍù ïÁ­íáÕ ãÁ­ÉÇë ¹áõÝ.

ìáõã ¹áõÝ ã³­ñÇÝ í³­½», íáõã ¿É ã³­ñÁÝ ùǽ. ê³­ï³­ÝÇ Ñǹ ÁÝ­·Çñ Á­ÉáÕ ãÁ­ÉÇë ¹áõÝ: ػխùÁ ëñµ»­Éáõ, Ñá­·ÇÝ ³ñ­¹³ñ å³­Ñ»­Éáõ Ïñá­Ý³­Ï³Ý ٳխóݭùÁ Ý»­ ñ³­éáõÙ ¿ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ µÝáõ­Ã³·­ñÇ ·Í»ñ. Ù³ñ¹ ϳ §×Ç×­íÇ å»ë¦ ëá­ ÕáõÙ ¿ ϳ٠µ»­ñ³­ÝáõÙ §û­ÓÇ ÉÇ­ÕǦ áõ­ÝÇ: ²Û¹­åÇ­ëÇÝ ãÉÇ­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ÏñÏÇÝ Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ¿ ÏïñáõÏ å³­Ñ³Ýç ¹ÝáõÙ` §ØÇñ ï»ñ ²­ñ³ñ­ãÇÝ` ²ë­ïÁ­ÓáõÝ ÷³éù ïáõ¦, ·Ç­ß»ñ-ó»­ñ»Ï ³ñ­óáõÝù ó­÷»­ Éáí §ÛÇñ­·ÇÝù ϳݭãǦ: ²­å³ß­Ë³­ñ³Ý­ùÇ Ñ³ë­ï³ï­Ù³Ý íϳ­Û³­Ïá­ãáõÙ­ Ý»­ñÁ ¨ë ê. ¶ñùÇó »Ý. §Ð³Ûñ ²µ­ñ³­ÙÁ ù³é­ëáõÝ ûñ ¿ ÍáÙÝ ³Ý­óÇÉ, //²­ ñÇ ÛÇë ¿É Ã»­·áõ½ Ù»Ï ûñ ÍáÙ Ùݳ٦: ºñ­µ»ÙÝ ³Ûë­åÇ­ëÇ Ï³­Ýá­Ý³­Ï³Ý ¹ñí³·­Ý»­ñÁ ϳñ­Í»ë ¹³é­ÝáõÙ »Ý ÇÝù­Ý³­Ï³, ¨ Ëñ³­ïÁ ϳ٠Ëá­ÑÁ ÙÝáõÙ ¿ »Ý­Ã³­ï»ùë­ïáõÙ. ѳÛñ ²µ­ñ³­ÙÇ ù³­é³­ëáõÝ ûñ­í³ Íá­ÙÇó Ñ»­ïá` §êǭݳ ë³­ñÇ íÁ­ñ»Ý î»­ñÁÝ Éáõë ϳ­Ã³ó. //Ì»­·Ç Éáõ­ëáí Øáí­ë»­ëÇ ×³Ù­ ÷»Ý ¿ñ µ³ó¦: ÜáõÛÝ Ï»ñå áñ­å»ë ³ñ­¹³ñ ¨ áõ­ë³­Ý»­ÉÇ ³­ñ³ñ­ãáõÃ­Û³Ý íϳ­ÛáõíÛáõÝ ¿ µ»ñ­íáõÙ ²­¹³­ÙÇ ¨ Ïá­Õ³­ÏÇó º­í³­ÛÇ ³­ñ³­ñáõ­ÙÁ, ²ëï­ í³­Í³­Ù³Ûñ س­ñdz­ÙÇó ÐÇ­ëáõ­ëÇ Ññ³­ß³­÷³é ÍÝáõÝ­¹Á: ´³­ñ»ËÕ­×á­ñ»Ý ÏñÏÝíáõÙ »Ý ²ëï­í³Í-²­ñ³­ñÇã, Ù³ñ­¹Á ¹ñ³Ë­ïáõÙ, ÏÇ­ÝÁ ¨ ³­é³­çÇÝ Ù»Õ­ùÁ, çñÑ»­Õ»­ÕÁ ¨ Üá­ÛÁ, ²µ­ñ³­Ñ³Ù-ê³­é³Ý ¨ áñ­¹áõ ½á­Ñ³­µ»­ñ»­Éáõ ϳ٭ùÁ, ³Ûë ³­Ù»­ÝÇ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý ¹»­ñÁ áõ­ÅÇ ¨ Ãáõ­Éáõí۳Ý, Ï۳ݭ ùÇ ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý ¨ ³Ý­óá­ÕÇ­ÏáõÃ­Û³Ý Ýϳï­Ù³Ùµ: Êá­ÑÁ ѳë­ÝáõÙ ¿ å³ï­Ù³­Ï³Ý ѽáñ ³Ý­Ñ³­ïÇ íϳ­Û³­Ïáã­Ù³­ÝÁ`§Îá­ëÇÝ Ã» êϳݭ¹³ñæáõÉ­Õ³ñÝ (²­É»ù­ë³Ý¹ñ س­Ï»­¹á­Ý³­óÇÝ) ¸³­ñ»­ÑÇó ˳ñç ¿ íÇñó­ñÇɦ, ³ÛÝ­ù³Ý ѽáñ ¿ »­Õ»É, áñ ïÇ­ñ»É ¿ áÕç ³ß­Ë³ñ­ÑÇÝ. ¨ ѳ­çáñ­¹áõÙ ¿ ϳ­ Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëñ³­ïÁ. γݭ㻠îÇ­ñá­çÁÝ û·­Ýáõí۳Ý, ÷³éù ïáõ ¿Ý ³ñ­Ã³ñ ÛÇñ­·ÁÝ­ùÇÝ, äÇ­ïÇë ï³Ý­çÇ ùáõ Ù³ñ­ÙÇ­ÝÁ, íáõñ ɳí å³Ñ­å³­ÝÇë ùáõ Ñá­ùÇÝ: ²Ý­·³Ù ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý á­ñáß å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ ³Û­É³­µ³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ٻϭݻ­ Éáí (û­ñǭݳÏ` Çñ ÇëÏ ÙÇ å³ï­Ï»­ñÁ,- »ñÏÝ­ùÇó ßáÕ ¿ Çç­ÝáõÙ ë³­ñÇÝ áõ ù³­ñÇÝ, µ³Ûó ³Ý­·³Ù Ùá­ï³­Ï³ ³Ý­ï³é­Ý»­ñÁ ã»Ý ³Ûñ­íáõÙ,- ٻϭݳ­µ³­ ÝáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë. §ê³ñÝ áõ ù³­ñÁÝ Ñ³Ûñ ²­Ã³­ÙÇ çáõ­ñ³Ý ¿, //¾Ý ßá­ÕÁÝ ¿É øñÇë­ïá­ëÇ ÕÁ­í³ÃÝ ¿¦)` ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý Ïñá­Ý³­Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùÁ ÏáÝÏ­ñ»­ ï³ó­ÝáõÙ ¿ ³½­·³­ÛÇÝ ³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñÇ íñ³, Ñå³ñ­ïáõí۳ٵ Ý»ñ­µá­ÕáõÙ ¹ñ³Ýù. Æ­ñ»ù ѳ­ñáõñ í³­óáõ­Ýáõ­íÇó ëáõñ­µÇ ³­ÕáíùÁÝ ÙÇñÝ ¿. ÐÇ­ëáõ­ëÇÝ Ùǽ î»ñÝ ¿ ÕÁñ­·ÇÉ, ÉáõëÝ áõ ß³­÷³­ÕÁÝ ÙÇñÝ ¿: êÇá­ÝÇ ëáõñµ ·»­ñ»½­Ù³­ÝÁÝ, ³å­ñÇ­Éáõ ïÇ­ÕÁÝ ÙÇñÝ ¿. ¾ç­Ùdzͭݳ سÛñ ²­ÃáéÝ áõ ³­½Ç½ óÇ­ÕÁÝ ÙÇñÝ ¿:

Âáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñÇÝ µÝá­ñáß Ï³­Ýá­ÝÇ­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, Ëá­Ñ³Ë­ñ³­ï³­ Ï³Ý ³­ë»­ÉÇ­ùáí, ѳ­Û»­ñ»Ý, ÇÝã-áñ ã³­÷áí ݳ¨ íñ³­ó»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñáõÙ ³­í»­ÉÇ ¿ Ý»­ñ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³­ÝáõÙ, ϳå­íáõÙ Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ»ï, Ý»­ñ³­éáõ٠ݳ¨ Ç­ñ³­Ï³Ý Ï۳ݭùÇ ï³ñ­µ»ñ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­ Ý»ñ: àõÕ­Õ³­ÏÇ Ñ³­Ï³¹ñ­íáõÙ »Ý ÝÛáõ­Ã³­Ï³Ý ¨ Ñá·¨áñ ³ñ­Å»ù­Ý»­ñÁ, µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ÑÇ­ß»ó­Ý»É Ñá·¨áñ, áã ÙdzÛÝ ½áõï Ïñá­Ý³­Ï³Ý ³­éáõ­Ùáí, ·³ÝÓ áõ­Ý»­Ý³­Éáõ, ³ÛÝ ·Ý³­Ñ³­ï»­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ¿­Ãǭϳ­Ï³Ý-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ Ï³ñ¨á­ñáõíÛáõ­ÝÁ: §¶áõ­½ÇÙ áõÙµ­ñÁë Ñ»Ýó ³Ýó ϳó­ÝÇÙ` û­ñÁë Ùáõ­Ý³Ã ãÁ­ù³­ß»¦ ˳­ÕÇ Ù»ç ݳ­Ë³¹­ñáõÙ ¿ Ëñ³­ ïÇ Ùáõï­ùÁ Ýñ³­Ýáí, áñ ѳ­½³ñ ó³­íÇ Ù»ç ³Ý­·³Ù Ïáõ­½»­Ý³ñ áõ­ñÇ­ßÇÝ ó³í ãå³ï­×³­é»É: ²Ûë å³­ñ³­·³­ÛáõÙ ï³­é³­å³Ý­ùÇ áõ Ñ»·­Ý³Ý­ùÇ ÇÝã Ëï³­óáõÙ åÇ­ïÇ µ»­ñÇ ³ÛÝ ·Ç­ï³Ï­óáõíÛáõ­ÝÁ, áñ áõ­ñÇß­Ý»­ñÁ Éë»­Éáí, û ÇÝ­ùÁ Ñ»­éáõ ï»­Õ»­ñÇó ß³ï ·³ÝÓ áõ ½³ñ¹ ¿ µ»­ñ»É` Þ³ï Ù³ñà ¿ë­ïáõÝù Ïáõ Ç­Ù³­Ý³, Ïá­ë». §Ð³É­µ³Ã ë³ ½³Ý­·ÇÝ ³¦. âÇÝ ·Ç­¹Ç, û áõßÏ áõ ÙÇï­ÏÁë ѳ­½³ñ Ù» µ³­µ³Ã ѳݭ·ÇÝ ³. س­ñÇ­÷³­Ãáí ù³Õ­óÁñ ÉÇ­½áõÝ ¹Ç­÷áõ­ÝÇ íñ³ ³Ý­·ÇÝ ³: §Ð³Ý­·Ç ¨ É»½­íǦ- Ëáë­ùÇ Ñá·¨áñ-Ùß³­Ïáõ­Ã³­ÛÇÝ ËݹǭñÁ, ¹ñ³ ³­é³ç­Ý³Û­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ÇÝù­Ý³­µ»­ñ³­µ³ñ Ùá­ï»ó­íáõÙ ¿ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ϳ­Ýá­ÝÇÝ. ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí, áñ ³­Ù»Ý ÇÝ㠳ݭóá­ÕÇÏ ¿` 峭ѳÝç ¿ ¹ñíáõÙ. §²ëï­í³Ó ëÇ­ñ», Ñá­ùÇ ëÇ­ñ», Û³ñ ëÇ­ñ»¦: Ü»ñ­ùÇÝ á­ñáß Ñ³­Ï³­ëáõíÛáõ­ÝÁ ÏñÏÇÝ ß³ñÅ­íáõÙ ¿ ¹»­åÇ Ñá·¨áñ á­Éáñ­ïÁ` Ëñ³­ïÇÝ ï³­Éáí Ùß³­Ïáõ­ ó­µ³­Ý³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù. ÊÁ­ñ³ï­ÝÇ­ñÁÝ ·Á­ñ³Í г­ñ³Ýó í³ñ­ùáõÙÝ ¿. ÚÇ­ñÇù µ³Ý ϳ` Ñá­ùáõ, Ù³ñÙ­Ýáõ ϳñ­ùáõÙÝ ¿` ¶Çñ ëÇ­ñ», Õ³­É³Ù ëÇ­ñ», ¹³í­Ã³ñ ëÇ­ñ»: ÆëÏ ¹³ åÇ­ïÇ ³Ù­÷á÷­íÇ, ³Ý­ßáõßï, ¹³­Å³Ý ¹³­ï³ë­ï³­ÝÇó Ëáõ­ë³­÷»­Éáõ ѳ­Ù³ñ` §ì³Ýù ëÇ­ñ», ³­Ý³­å³ï ëÇ­ñ», ù³ñ ëÇ­ñ»¦ ³­å³ß­Ë³­ñ³­ÉÇó 峭ѳݭçáí: ´Ý³­Ï³Ý ¿, áñ Ëñ³­ïÁ Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ êáõñµ·ñ­Û³Ý ϳ­ÝáÝ­Ý»ñ` ß³­Õ³Ë­í³Í ³Ýӭݳ­Ï³Ý ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ: §²­ñÇ Ñ³­Ùáí Õáõ­ÉáõÕ ³­ñ³¦ ï³­ÕáõÙ §Ë­¨ÇÝ Ëñ³ï¦-áí­ áõÕ­Õ»­Éáõ, §ë¨Ý Ãá­ Éáí¦ ëåÇ­ï³Ï ¹³ñÓ­Ý»­Éáõ ³Ýѭݳ­ñÇ­ÝáõÃ­Û³Ý ÑÇ­ß»­óáõ­ÙÇó Ñ»­ïá Ëñ³­ ïÁ áõÕ­Õ³­ÏÇá­ñ»Ý ÙïÝáõÙ ¿ ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ϳ­Ýá­ÝÇ Ù»ç. »­·áõ½ Ç­Ù³­Ý³ë, ·Ç­¹»­Ý³ë ³ëï­Õ»­ñáõ ѳ٭µ³ñ­ùÁÝ ëÇ­ñáõÝ… ²­íÇ­ï³­ñ³­ÝÇ Ëáë­ÏÇ­ñÁÝ Ù³ñ­ù³­ñÇï ¿, ϳñ­ùÁÝ ëÇ­ñáõÝ: …» ¿ë Ï»­Ý³ó ÷³é­ùÁÝ ãáõ­½Çë` ¿Ý Ï»­Ý³ó ³É­Ù³­ëÁÝ Ïáõ ï³Ý. » Ñá­ùáõï ˳­ÃÇñ ß³É Ñ³ù­ÝÇë` ½³ñ ù³­ß³Í ³ï­É³­ëÁÝ Ïáõ ï³Ý.

»­íáõñ ɳ­Éáí ½ÁË­×áõÙ ³­ÝÇë` ³Ý­Ù³­Ñ³­óÁÝ Ù³­ëÁÝ Ïáõ ï³Ý. Êáë­ïá­í³­ÝÇë ³­ñ³Í ÙÇË­ÏÁï` ã³­ÝÇë ÇÝ­ù³ñ, ê³­Û³Ã-Üá­í³: Êá­ ½Ç ³éç¨ §É³É áõ ·áí­ Ñ³ñ¦ ãó­ Éáõ, §Ð³­ ñ³Ýó í³ñ­ ùÁݦ ϳñ­¹³­Éáõ Ñá·¨áñ 峭ѳÝç­Ý»­ñÁ ÑÇ­ß»ó­Ý»­Éáí ѳݭ¹»ñÓ` ³Ûë ÝáõÛÝ ï³­ÕáõÙ ½·³ó­Ý»É »Ý ïñíáõ٠ݳ¨ »ñÏ­íáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ, Ù³ñÙ­ÝÇ Ç­ñ³­ íáõÝ­ùÁ ¨ë ­ã³Ý­ï»­ë»­ÉÁ. §Â»­íáõñ Ñá­ùáõï ϳÙùÝ Çë ³­ÝáõÙ, Ù³ñ­ÙÇÝï µ»­¹³­Ù³Õ ¿ Á­ÉáõÙ. //ìá±õñ ­Ù» ¹³ñ­¹ÇÝ Ïáõ ¹Ç­Ù³­Ý³ë, ¹áõÝ çÁ­ñ³­ï³ñ ê³­Û³Ã-Üá­í³¦ (ÐÇ­ß»Ýù ³­é³­çÇÝ ëÇ­ñ»ñ­·áõ Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óáõ Ëáë­ù»­ñÁ. §Ðá­·Çë ¿ ËÇëï Ûû­Å³ñ µ³­ÝÇó Ç­Ù³ëï­Ýáó Éë»É. //سñ­ÙÇÝë ¿ ѻ߭ﳭë¿ñ, ½Ç ۳߭˳­ñ¿ë ¿ ÇÝù Íݻɦ): Î۳ݭùÇ í»ñÝ áõ í³­ñÁ Ññ³­ß³­ ÉÇ Ûáõ­ñ³ó­ñ³Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ »ñ­µ»ÙÝ ó³­íáí ¿ ³ñ­Ó³­Ý³·­ñáõÙ, áñ Ù³ñ­ ¹Á ¹Åí³ñ ¿ »Ý­Ã³ñÏ­íáõÙ µ³­Ý³­Ï³Ý ÉáõÛ­ëÇÝ, ³Ý­·³Ù Ëñ³ïÝ áõ §Ð³­ ñ³Ýó í³ñùݦ ³Ý­½áñ »Ý ÃíáõÙ, ¨ Ýñ³ ËáÑÝ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ »ñ¨áõÙ ¿ ų­Ù³­Ý³­ÏÇó ¹áõñë Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí: §´»­¹³ë­ÉÇÝ íáõñ Ëá­ë»ó­ÝÇë¦ Ë³­ÕáõÙ ÝßáõÙ ¿. §ä³­ï³Ý­ùÇÝ Ù» é³Ý·Ý ¿ Ñ»­ñÇù` ã³É ³­ÝÇ­ÉÁÝ ÇÝ­ãDZݭ ¿ ß³Ñ. //êÇí ³­ñ³­µÇ ׳ϭïÇ íÁ­ñ³ Ë³É ³­ÝÇ­ÉÁÝ ÇÝ­ãDZݭ¿ ߳Ѧ: ȳí Ù³ñ­¹Á åÇ­ïÇ Ó·ïÇ §µ³­ñÇ ÑñÇß­ï³Ï­Ý»­ñáõ ϳ٭ùÁݦ ϳ­ï³­ñ»É, ù³­ ÝÇ áñ §Æ­Ù³ë­ïáõÝ­ÝÇñÝ ¿É ãÁ­ï»­ë³Ý ¿ë ³ß­Ë³­ñÇ ÑáõïÝ áõ ѳ٭ùÁݦ: ²Ý­ßáõßï, Ëñ³­ïÁ ÷³ë­ï³ñ­Ï»­Éáõ ¿ ݳ¨ ٳѭí³Ý ³ñ­¹³­ñ³­¹³­ïáõí Ûáõ­ÝÁ. г­½³ñ ï³­ñÇÝ Ù³ñ­Ãáõ ³ã­ÏÇÝ Ã³ù ³­íáõñ. …âÇ Ñ³ñ­óÁ­ÝÇ ³Ë­Ï³ï, ѳ­ñáõëï, ó­ù³­íáõñ` س­ÑÁÝ íáõñ ϳ, ³­é³Ýó ϳ­ß³éù ѳ­ë³­ë»: ²Ûë Ï»ñå ÑÇ٭ݳ­íáñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ µ³­ñÇ ·áñ­ÍÇ ÷ñϳ­ñ³ñ áõ­ÅÁ. ï³­ ÝÇó ¹áõñë ³­ñ³­ÍÇ ÝÙ³Ý §íÇ­½Á Íáõé¦ ·Ý³­Éáõó Ñ»­ïá ³­å³ß­Ë³­ñ³Ý­ùÇÝ Ñ³­í³­ë³ñ ÷ñϳ­ñ³ñ ÙËǭó­ñáõíÛáõÝ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ³ÛÝ, áñ` §²Ë­åáñ ׳٭÷ÇÝ ÏÇÝ­ùÁë Ù³­ï³Õ Á­ÉÇ ÃáÕ¦, ¨ ÏáÕ­ùÇ­ÝÇÝ Áݭϳ­É»­Éáõ, Ýñ³ ó³­íÁ ÏÇ­ë»­Éáõ ³­Ù»­Ý³­Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¨ ³ëï­í³­Í³­Ñ³­×á íǭ׳­ÏÁ ϳ­ñáÕ ¿ ÑáõÛë ¹³é­Ý³É, áñ` §²­ñ³­ñÇã-ëïÇÕ­ÍáÕ, Ñá­ùÇë ã³­ÝÇë ¹ñ³Ë­ïÇ ç³­Ý»Ý ¹áõë ³­ñ³Í¦ (§¾ë DZÝã­¿­É³í ÇÝÓ Ñǹ¦): ÊáÑÝ áõ Ëñ³­ïÁ Ï۳ݭùÇ å³ñ­ï³¹­ñ³Ýù­Ý»­ñÇ µ»­ñáõ­Ùáí ³éÝã­íáõÙ »Ý ݳ¨ ëá­ódz­É³­Ï³Ý ³ñ­Å»ù áõ­Ý»­óáÕ Ñ³ñ­ó³¹­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ: êá­ódz­ ɳ­Ï³Ý »ñ­Ïáõ µ­¨»é­Ý»­ñáõÙ »­Õ³Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ ï³­ÉÇë ¿ ³Û¹ ѳ­ñ³­ µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ áõÕ­Õ³­ÏÇ ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ, ÙÛáõë ÏáÕ­ÙÇó ³Û¹ ÑÇÙ­ùÇ íñ³ ѳë­ÝáõÙ Ëá­Ñ³­Ï³Ý Áݹ­Ñ³Ý­ñ³ó­Ù³Ý` Ù³ñ­¹áõÝ Áëï ³ñ­Å³­ÝÇ­ùÇ ÁÝ­¹áõ­Ý»­Éáõ ¨ ׳­Ý³­ã»­Éáõ 峭ѳݭçáí: Àݹ á­ñáõÙ` ³­é³­çÇÝ í»­ñ³­µ»ñ­

ÙáõÝ­ùÁ ß³ï ³­í»­ÉÇ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ íñ³­ó»­ñ»Ý ¨ Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñáõÙ, »ñÏ­ñáñ­¹Á` ѳ­Û»­ñ»Ý ·áñ­Í»­ñÇ Ù»ç: Âáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­ÕáõÙ üñÇ­ÏÇ ÝÙ³Ý í»­×Ç Ù»ç ÙïÝ»­Éáí §ã³ñË-÷³­É³­·Ç¦ ¹»Ù` ¹Å·á­ÑáõÙ ¿, §ìáõñ ³ß­Ë³ñ­ ùÁë ÑÇ­ÙÇ ß³ï Ç Ý»­Õ³­óÇɦ, ù³­ÝÇ áñ Ù»­ÏÇÝ í³­Û»Éù ¿ ïñí³Í, ÙÛáõ­ëÇÝ` ó³í áõ ëáõ·, Ù»­ÏÁ ³Õ­ù³ï ¿, ÙÛáõ­ëÁ` áë­Ïáõ Ù»ç óխí³Í §½³Ý­·Ç¦. §²½­ÝÇí Ù³ñ­ÃÁÝ ³å­ñáõë­ïÇ ¿ Ù³Ý ·³­ÉÇ. //²­Ù»Ý ·³­¹³ ½³ñ­µ³­µÇ ¿ ïÇ­ñ³­óÇɦ: г­çáñ­¹áõÙ ¿ Ëñ³­ïÁ, áñ å»ïù ¿ §å³ï­íáí, ³ñ­ùáí¦ ³å­ ñ»É, ѳñë­ïáõÃ­Û³Ý Ñ»ï¨Çó ãÁÝÏ­Ý»É: ÆëÏ íñ³­ó»­ñ»Ý` §²ñ­Ã³ñ ¹³­ï», 㿱 íáõñ ó­ù³­íáõñ Çë ¹áõݦ ¨ §Ò»­éÁ íÇ Ï³É, í³¹ Ù³ñ­¹áõ­ÃÇÝ ãÇÙ áõ­½áõÙ¦ ˳­Õ»­ñáõÙ Ù³ñ­¹áõ ¨ §Ý³­Ù³ñ­¹Ç¦ ëá­ódzÉ-µ³­ñá­Û³­Ï³Ý ë³Ñ­ Ù³­ÝÁ Ñëï³­Ï»ó­Ý»­Éáí` ·ñáõÙ ¿. §ÚÇë é³­ÙÇÏ ÇÙ, ó­í³­¹áõ­ÃÇÝ ãÇÙ áõ­ ½áõÙ¦: ʳ­Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ã³­ñÇó áõ í³­ïÇó Ñ»­éáõ Ùݳ­Éáõ, Ýñ³­ÝÇó ¹»Õ ãëå³­ë»­Éáõ Ïá­ãÁ ѳëó­ÝáõÙ ¿ ³Ûë­åÇ­ëÇ Ó­¨³­Ï»ñå­Ù³Ý. Þáõé ¿­ñÇï ã³ñ­ËÁ ÷³­É³­·ÁÝ, ¹áí­É³­ÃÁÝ Ùǽ­ÝÇó ËÁ­éáí ³. àõ٠ѳ­ùÇÝ ÑÇÝ ß³É ÇÝ ï»ë­ÝáõÙ, ¿É ãÇÝ ³­ëáõÙ, û ¿ë á±í­³: ²Ûɨ³ÛÉ ³­éÇíݻ­ñáí ѳÛïÝ­íáõÙ »Ý ã³­ñÇ Áݹ­Ñ³­Ýáõñ µ³­ñá­Û³­Ï³Ý á­ñ³­ÏáõÙ­Ý»­ñÁ, ³ÛÝ, áñ §¶áõÕ Ù³ñ­ÃÁÝ Ù³Ý­·³­Éáí ·áõ­ù³, ÓÇù Ïáõ ï³, ï³Ï­é»Ý Ïáõ ѳ­Ý», //ØÇ ÃáÕ­ÝÇ Ñ³ë­ÏÁï ù³­Õ»­Éáõ, µ³ñ, ùáõ ³­ñÇ­íÁÝ Ïáõ ëÇ­ñÇë¦ (§Â³­ù³­íáõñ Çë, ¹Ç­í³Ý ³­ñ³¦): §¼á­ñÇ ¨ ³Ý­½á­ñǦ ˳é­Ý³ß÷á­ÃÁ å³ï­×³é ¿ ¹³é­Ýáõ٠峭ѳݭ续Éáõ, áñ ³­Ù»Ý ÙÇ §µ³ñ¦-åïáõÕ ÇÝ­ùÁ ÃáõÛÉ ãï³, áñ Çñ ³ñ­Ù³­ïÁ ѳ­Ý»Ý, ϳ٠ѳë­ÏÁ ù³­Õ»Ý. Ñ»­ïá ëñ³Ý ³­í»­É³­Ý³­Éáõ ¿ µ³­Ý³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý Ïñá­ÕÇ` ãѳë­Ï³ó­í³Í ÉÇ­Ý»­Éáõ ¹ñ³­Ù³Ý, ¨ ³Ûë ³­Ù»ÝÝ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï Ù»­Í³ó­Ý»­Éáõ ¿ Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ Ëáë­ùÇ Ñ³­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ÑÝã»­ÕáõíÛáõ­ÝÁ: ÆëÏ ³ÛÝ, áñ §Ñá­ù³­í³Ë, Ïñá­Ý³­ë»ñ áõ Ù³ñ­Ã³­ë»ñ Çß­Ë³Ý ãÙÁ­Ý³ó¦, ³Ûë íǭ׳­ÏÁ ãÇ Ï³­ñáÕ ½·³­ÛáõÝ áõ Ëáñ­ÑáÕ ï»­ë³­ÏÇ ³Ýӭݳ­Ï³Ý ó³­íÁ ã¹³é­Ý³É` µ»­ñ»­Éáí Ù»Í Ï³ë­Ï³­ÍÁ` û ÇÝ­ãá±õ­ ¿ ÙÇßï ã³­ñÁ áõ­Å»Õ, ÇÝã­å»±ë­ ¿ ³ÛÝ ³­ÝÁݹ­Ñ³ï ß³­ï³­ÝáõÙ. ¼á­ñÁÝ ³Ý­½á­ñÇÝ Ï»­ñÇÉ ¿, Ù³ñ¹­Ï³Ýó íÁ­ñ³ ç³Ý ãÙÁ­Ý³ó… ¸Ç÷ ˳é­Ý³­ÏÇã áõ ³­íÇ­ñáÕ ã³­ñÇ Ó»é­Ý»­Ù»Ý ¹³¹ Ïá­ÝÇÙ: (§ÆÕ­ñ³ñ áõ ³­Ù³· ãáõ­Ý»­óáÕ¦) àõ­ñ»ÙÝ` áã û Ù»Ï-»ñ­Ïáõ­ëÇ, ³ÛÉ ß³­ï»­ñÇ Ó»é­ùÇó ¿ Ù³ñ­¹Á ¹³é­Ý³­ ó»É, í»­ñ³­ó»É ¿ íëï³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ, ϳñ­Í»ë ³ÛÉ¨ë­ ³½· áõ µ³­ñ»­Ï³Ù ãϳ, §²­Ù»Ý Ù³ñà ǭñ³Ý ¿ ù³­ßáõÙ¦, ¨ Ùßï³ñ­¹Ç³­Ï³Ý ³Ûë ¹³éÝ ×ßÙ³ñ­ ïáõÃ­Û³Ý Ù»ç ã·Ç­ï»ë` û­ï³­ñÁ û µ³­ñ»­Ï³­ÙÁ §¸³­éÁÝ Ëáë­Ïáí ëÇñ­ ïÁë Ëáõ­óÇó, í³­¹Ç Ó»é­Ý»­Ù»Ý ·áõ­É³Ù ÛÇë. //¸áë­ïÇ­ñÁë ¹áõß­Ù³Ý ÇÝ ¹³­éÇ, Û³­¹Ç Ó»é­Ý»­Ù»Ý ·áõ­É³Ù ÛÇë¦ (§²ß­Ë³­ñ»­Ù»Ý µ»­½³­ñÇÉ ÇÙ¦):

Àݹ­Ñ³­Ýáõ­ñÇ ó³íÝ ³Ûë­å»ë ³Ýӭݳ­Ï³­Ý³ó­Ý»­Éáõ ÙÇ­ïáõ­ÙÁ ¨ ѳ­Ï³­ é³­ÏÁ, áñ ܳ­ñ»­Ï³­óáõó ê³­Û³Ã-Üá­í³ µÝá­ñáß ¿ Ñ³Û ÙÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ï³­Õ»ñ­·áõí۳­ÝÁ, ³Ûë ¹»å­ùáõÙ ³Ù­µáÕ­ç³­ÝáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ ѳÛï­ÝÇ Ë³­ Õ»­ñáõÙ` §¸áõÝ ¿Ý ·ÉË»Ý Ç­Ù³ë­ïáõÝ Çë¦, §²ß­Ë³ñë Ù» ÷³Ý­ç³­ñ³ ¿¦: ´³­Ý³ë­ï»ÕÍ-»ñ­·Ç­ãÁ ϳñ¨á­ñáõÙ ¿ Ç­Ù³ë­ïáõÝ Ã³­·³­íá­ñÇ ·á­ÛáõíÛáõ­ÝÁ, Ýñ³ Ï»ñ­å³­ñáõÙ µáõ­Å³­Ï³Ý ½á­ñáõíÛáõÝ ï»ë­ÝáõÙ, á­ñÁ åÇ­ïÇ ¹ñë¨áñ­ íÇ µá­Éá­ñÇ, Ñå³­ï³Ï­Ý»­ñÇ ³­å³­Ñá­íáõí۳Ý, íëï³­ÑáõÃ­Û³Ý ÙÃÝá­Éáñ­ ïáõÙ` ³Ý­Ï³Ë ³Û¹­ï»Õ ³­å³ë­ï³­Ý³Í §ÑÇ­Ù³­ñÇ áõ ã³­ñǦ ³é­Ï³­Ûáõí Ûáõ­ÝÇó. §…ËÇÉ­ùÁï ÑÇ­Ù³­ñÇÝ µ³µ ÙÇ ³­ÝǦ: ³­·³­íá­ñÇ-ïÇ­ñáç µ³­ ñá­Û³­Ï³Ý ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»­ñáõÙ ¿ å³ñ½­íáõÙ ï»ñ-ͳ­é³ ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõ­ÝÁ. Ú³­ñ³­ÉáõÝ Ñ»­ùÇÙÝ ¿Ý­¹áõñ ·áõ­½»` ¹ÇÕ ï³­Éáõ ¿, ó³í ï³­Éáõ ã¿. ø³­ÝÇ ·áõ­½» ³ñ­µ³µ Á­ÉÇ` Õáõ­ÉÁ ³­ÕÇÝ ¹³í ï³­Éáõ ã¿: ´³Ûó §ÕáõÉ-³­Õ³¦ ϳ­å»­ñÁ ã»Ý ëïí»­ñ»­Éáõ ͳ­é³­ÛÇ ³ñ­Å³­Ý³­å³ï­ íáõíÛáõ­ÝÁ, ¹ñ³ µ³ñÓñ Áݭϳ­Éáõ­ÙÁ, ù³­ÝÇ áñ ³ñ­í»ë­ïÇ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý 峭ѳÝç­Ý»­ñÇó ¿ Ù³ñ­¹áõÝ Áëï ³ñ­Å³­ÝÇù­Ý»­ñÇ ·Ý³­Ñ³­ï»­ÉÁ, Ù³ñ­¹áõ Ù»ç Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇ­ÝÁ ï»ë­Ý»­ÉÁ, Ýñ³ ³Ý­Ñ³­ï³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ ׳­Ý³­ã»­Éáõ ÷áñ­ÓÁ. §²­Ù»Ý Ù³ñà ãÇ Ï³­Ý³ ËÁ­ÙÇ` ÇÙ çáõñÝ áõ­ñÇß çÁ­ ñ»Ý ¿. //²­Ù»Ý Ù³ñà ãÇ Ï³­Ý³ ϳñ­Ã³` ÇÙ ·ÇñÝ áõ­ñÇß ·Á­ñ»Ý ¿¦: ²Ûë íëï³Ñ ÇÝù­Ý³·­Ý³­Ñ³­ï³­Ï³­ÝÁ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ Ñ³­Ù³ñ ¿É å³ñ­ï³¹­ ñ³Ý­ùÇ ß»ßï áõ­ÝÇ, ù³­ÝÇ áñ ó­·³­íá­ñÁ ¨ ÝÙ³Ý ³ÛÉ ïÇ­ñ³­Ï³É-ïÝû­ñÇ­ ÝáÕ­Ý»­ñÁ, ÇÝã-ÇÝã ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³­ÏáõÙ-Ý»ÕÙ­ïáõíÛáõ­ÝÇó »É­Ý»­Éáí, Ç­ñ»Ýù ¹³ ã»Ý ³­ÝáõÙ, »ñµ å³ñ­ï³­íáñ ¿ÇÝ ³­Ý»É` µÅÇßÏ-§Ñ»­ùÇ­ÙǦ Ç­ñ»Ýó ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ϳñ­·³­íǭ׳­Ïáí: гë­ï³­ïáõ­ÙÁ ï³­ÕÇ Ëá­Ñ³­Ï³Ý ³­í³ñïÝ ¿ ³ÛÝ Ù³­ëÇÝ, áñ áã ÙÇ ù³­ÙÇ Íá­íÇó ³­í³½ ãÇ å³­Ï³­ë»ó­ÝÇ, ÇÝã­å»ë áñ Çñ ÉÇ­Ý»É-ãÉÇ­Ý»­Éáõó Ñ»­ïá §Ù»ç­ÉÇë­Ý»­ñáõÝ ë³½ ãÇ å³Ï­ëǦ, á­ñáí­Ñ»ï¨ ³ñ­í»ë­ïÇ ³ß­Ë³ñ­ÑÁ, ÇÝã­å»ë »ñ­·Ç ¨ Ç­Ù³ëï­ÝáõÃ­Û³Ý Íá­ íÁ, ѳ­í»ñÅ ¿ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ ³Ý­ë³Ñ­Ù³­Ýáõí۳ٵ` ³Ý­Ï³Ë Ý»ñ­ùÇÝ ï³­ñáõ­µ»­ñáõÙ­Ý»­ñÇó ¨ »­ÏáÕ-·Ý³­óáÕ­Ý»­ñÇó, á­ñáÝ­óÇó Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­ÛáõñÝ ¿ Ñ»Ýó Ó­¨³­íá­ñáõÙ ³Û¹ µá­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­í»ñ­Å³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ä³ñ½ Ãí³­óáÕ ×ßÙ³ñ­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ ß³­ï»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ãÁݭϳ­É»­ÉÁ Ù»­Í³ó­ÝáõÙ ¿ ÉáõÛ­ëÇ ÏñáÕ­Ý»­ñÇ ó³­íÁ, ÇëÏ »­Ã» §²ß­Ë³ñë Ù» ÷³Ý­ç³­ ñ³ ¿¦, áõ­ñ»ÙÝ` å³ñ½ ¿, û ÇÝ­ãáõ §ØÁ­ïÇÏ ïÁ­íáÕÝ Ïáõ Ëáõó­íǦ, ¨ §¾­ñ»· É³í ¿ñ, ù³Ýó íáõñ ¿­ëûñ¦: âå»ïù ¿ Ùá­é³­Ý³É ×ßÙ³­ñÇï ¹³­ëÁ` §²ß­Ë³­ñÁë Ùǽ ÙÁ­Ý³­Éáõ ã¿…¦, §¸áí­É³ÃÝ ¿Û­ÃÇ­µ³ñ ãáõ­Ý»¦ ¨ ³ÛÉÝ, áñ­ ù³Ý ¿É ã³­ñÇ ¨ ëïÇ Ñ³­í»ñ­ÅáõÃ­Û³Ý Ýϳï­Ù³Ùµ ½³ñ­Ù³Ý­ùÁ ¨ë ­åÇ­ïÇ Ùßï³Ï­Û³ó ÉÇ­ÝÇ.

²ë­ïÁ­Óáõ Ó»­éáõ­ÙÁÝ ÑÇßï ¿ Ù³ñ­Ãáõ ³ß­Ë³ñù »­Éáõ­Ùáõ­ïÁÝ. ÔáõñÃë ¿Ý­¹áõ ׳٭÷³ ãÇ ·ÝáõÙ` ß³­ï³­óÇÉ ¿ ˳ɭËÇ ëáõ­ïÁÝ: ²Ýӭݳ­Ï³Ý Ï۳ݭùáõÙ ß³ï ³Ý­ÏáõÙ­Ý»ñ ³å­ñ³Í Ù»Í ³Ý­Ñ³­ïÁ ÃáõÛÉ ãïí»ó, áñ Çñ Éáõ­ë³­íáñ Ñá­·áõ Ù»ç ¹³é­ÝáõíÛáõÝ ëá­Õáë­ÏÇ, ѳßï ˳­ Õ³­Õáõí۳ٵ ³ñ­Ó³­Ý³·­ñ»ó, áñ »­Ã» ó­·³­íáñ­Ý»­ñÇ Ï³Ù­ùáí Ù»ç­ÉÇë ϳÝã­íá­ÕÇÝ, §Ï³ñ­ÙÇñ ϳ­µ³Ý¦ ÷³é­ùáí ѳ·­Ýá­ÕÇÝ §²­µÇ­Õ³­ÛÇ ëÇí ùáõñ­ÓÁÝ µ³­ÅÇÝ ¿­É³í¦, ³­å³` §¸» ¿É ÛÇë á±õÙ ­ÙÇÕ ¹Á­ÝÇÙ` ÇÝ­ãDZ󭿭ɳí. //¾ë ³­Ù»­ÝÁÝ Ñ»Ýó ÇÙ ¿ë ˻ɭùÇó ¿­É³í¦ (Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­ÕÇó), ¨ Çë­Ï³­ Ï³Ý ùñÇë­ïáÝ­Û³­ÛÇ µ³­ñá­Û³­Ï³­Ýáõí۳ٵ Áݹ·­Í»ó. §ê³­Û³Ã-Üá­í³, ¿ñ­ Ý»Ï ùǽ, û ¿ë ³­ÝÇë` //Ðá­ùáõï ˳íñÇ Ù³ñÙ­Ýáõ¹ áõÙµ­ñÁÝ Ï»ë ³­ÝÇë¦: ÆÝã­å»ë ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³­å»­ñÇ, ¹ñ³Ýó Ëá­Ñ³Ëñ³­ï³­Ï³Ý, ëá­ódz­É³­Ï³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇ áõ ·Ý³­Ñ³­ïáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý Ùݳó áñ­å»ë ï³­é³­åáÕ, ѳ­ÝÇ­ñ³­íÇ ã·Ý³­Ñ³ï­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ¹ñ³­Ù³ ³å­ñáÕ, µ³Ûó ÉáõÛ­ëÇÝ áõ Ñá­·áõÝ ³­å³­íÇ­Ý³Í ³Ý­Ñ³ï, ³ÛÝ­å»ë ¿É Ù»Í ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ, ï³­ é³­å³Ý­ùÇ áõ Ù»ñÅ­í³­ÍáõÃ­Û³Ý íǭ׳ϭݻ­ñÁ µÝá­ñáß Ùݳ­óÇÝ Ýñ³ ëÇ­ñá ˳­Õ»­ñÇÝ: êÇ­ñá »ñ­·Ç Ù»ç ï³­é³­å³Ý­ùÇ ß»ß­ï³¹­ñáõ­ÙÁ µ³­ó³ï­ñ»­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ Ý³Ë Ýñ³­Ýáí, áñ ëÇ­ñá ³­é³ñ­Ï³Ý Ñá­Ù³­ÝÇß­íáõÙ ¿ ³ëï­í³­ ͳ­ÛÇÝ Ï³­ï³­ñ»­Éáõí۳­ÝÁ: àõë­ïÇ »ñ­·Ç­ãÁ, µ³­óÇ §ëáõɭóÝ, ˳Ý, ó­ ù³­íáõñ¦ ѳ­Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó, §Ø³ç­ÝáõÝ, ü³Ñ­ñ³ï¦ ëÇ­ñ³­í»­å³­ ÛÇÝ ½áõ­·³­Ñ»­éÇó, ¹Ç­ÙáõÙ ¿ ݳ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ. §àí ùǽ ³­Û³Ý (³Ý­ï³ñ­µ»ñ) ÙÁ­ïÇÏ ï³, //²­µ»­ÉÇÝ Î³­Û³Ý ÙÁ­ïÇÏ ï³¦ (íñ³­ó»­ ñ»Ý), ѳ­×³Ë Ý»­ñ³­éáõÙ í³ÝùÝ áõ »­Ï»­Õ»­óÇÝ` áñ­å»ë å³ï­Ï»­ñ³­ÑÇÙù: ²Ûë­å»ë` §²­é³Ýó ùǽ ÇÝã Ïá­ÝÇÙ¦ ˳­ÕáõÙ Û³­ñÇ µ³­ó³­Ï³­Ûáõí۳ٵ ³­Ù»Ý ÇÝã Ù»ñ­Å³Í, ³­é³Ýó Ýñ³ §áõßÏ áõ ÙÇï­ÏÁ Ç­ñ³ñ ß³­Õ³Í¦ ëÇ­ ñ³­Ñ³­ñÁ å³ñ­½³­å»ë ·á­ãáõÙ ¿. §Îáõ ѳù­ÝÇÙ Ù³­½»­Õ»Ý, Ïáõ ѳù­ÝÇÙ ß³­ÉÁ, //λñ­Ã³Ù áõ Ù³Ý ·áõ­ù³Ù í³Ý­ùÇ­ñÁ Ù»-ٻϦ: γÙ` ëÇ­ñ³Í ÏÝáç ³Ý­Ñ³­ë³­Ý»­ÉÇáõíÛáõ­ÝÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ §Íá­íÇ Í³Í­Ï³Í í³Ý­ùǦ Ñ»ï. Ô³­É³­ÙÁÝ ·Ç­ñÁë ã¿ ·Á­ñáõÙ` Ù» ãá­ñ³­ó³Í óݭùÇ ÝÁ­Ù³Ý.

…Ø»­çÁÝ ãÇ٠ϳ­Ý³­óÇ ÙÁï­ÝÇ` Íá­íÇ Í³Í­Ï³Í í³Ý­ùÇ ÝÁ­Ù³Ý.

Êáë­ïá­í³­Ý³­Ñ»­ñÁë ÑÇ­é³­ó³í, ÙÇ­ÕÇ Ñ³­Ù³ Ç٠ɳ­ÉÇ. ¾ß­Ë»­Ù»ï ÑÇ­í³Ý­¹³­óÇÉ ÇÙ, ¹Ç­ÕÇ Ñ³­Ù³ Ç٠ɳ­ÉÇ: ØÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý §ÏÉÇ­ß³­ÛÇݦ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇó Ù»­ÏÁ ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùÇ ÷ÃÃáõÙÝ ¿ ·³ñ­Ý³Ý áõ µÝáõí Û³Ý ½³ñ­ÃáÝ­ùÇ Ù»ç: ²ÛÝ á­ñá­ß³­ÏÇá­ñ»Ý ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ ݳ¨ ê³­Û³Ã-Üá­

í³­ÛÇ »ñ­·»­ñáõÙ, ÇÝã­å»ë û­ñǭݳÏ` §ö³Ñ­ñ³­¹ÁÝ Ù»­é³Í¦ ˳­ÕáõÙ` §¶³­ñáõÝù­í³Ý ͳ­ÕÇÏ, µ³ó Çë ¿­ÉÇ Ù³ñ­ïÇ ÙÇ­çáõ­ÙÁÝ. //س­½Çñï é»­ Ñ³Ý ÷³­ÃÁ­Ã³Í ¿ í³ñ­ÃÇ ÙÇ­ãáõ­ÙÁݦ: ØÇ ù³­ÝÇ ï³­Õ»­ñáõÙ ¨ë Ï ­ ³Ý ͳխ ÏáõÝ­ùÇ, ÃéãáõÝ­Ý»­ñÇ, Éáõ­ë³­ïáõ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ѳ­Ù»­Ù³­ïáõÃ­Û³Ý ï³ñ­ñ»ñ. §´ÁÉ­µáõ­ÉÇ Ñǹ ɳó Çë ¿­ÉÇ, //ì³ñ­ÃÇ ÝÁ­Ù³Ý µ³ó Çë ¿­ÉǦ, §´³ó­íÇÉ Çë ϳñ­ÙÇñ í³ñ­ÃÇ å»ë, µÁÉ­µáõ­ÉÇ Ñǹ ѳݷ Çë ³­ÝáõÙ… //Ìáõ­óÇï Ù»­ ãÁÝ í³ñÃ, Ù³­Ýáõ­ß³Ï, ëÁÝ­µáõÉ áõ ëáõ­ë³Ý Çë ßÇ­ÝÇ. //øáõ ï»­ñÁÝ µ³­ÕÁÝ Ç±Ýã Ï ­ á­Ý»` ùáõ ÑáõïÝ é»­Ñ³Ý Çë ßÇ­ÝǦ (§ä³ï­ÏÇñ­ùÁï Õ³­É³­Ùáí ù³­ ߳ͦ): ´³Ûó ³Ûë­åÇ­ëÇ Ñ³­Ù³­ï»ùë­ïáõÙ ¿É, áñ­å»ë ϳ­ÝáÝ, Ý»­ñ³é­íáõÙ »Ý ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇ Ý³­Ë³­ëÇ­ñ³Í ½³ñ­¹»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÁ. » Ù³­ÝÇ­ß³Ï ³­ëÇÙ` ë³­ñ»­Ù»Ý Ïá­ëÇÝ, » ç³­í³­ÑÇñ ³­ëÇÙ` ù³­ñ»­Ù»Ý Ïá­ëÇÝ, » íáõñ Éáõ­ëÇÝ ³­ëÇÙ` ï³­ñ»­Ù»Ý Ïá­ëÇÝ. ²­ñ»­·³­ÏÇ ÝÁ­Ù³Ý ÷³­ñ³ Çë, ·á­½³É: (§Ò»­ÝÁï ù³Õóñ áõ­ÝÇë¦) ´ÝáõíÛáõÝÝ ³­í»­ÉÇ ·»­ñ³Ï­ßÇé ï»Õ áõ­ÝÇ íñ³­ó»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñáõÙ. §Ìáõ­óÇï Ù»­ãÁÝ í³ñ­ÃÇ ÷ÁÝ­çÇñ, µ»ñ­Ýáõ­ÙÁï` µÁÉ­µáõ­ÉÇ ÉÇ­½áõݦ, §Èáõ­ ëÇÝ ï»ë­ÏÁï ß³Ýó ïáõ ï»ë­ÝÇÙ, û íáõñ Ç٠ɳí Û³ñÝ Çë ¹áõ¦, §´á­ÛÁï íáõÝ­óáñ µáõ­ë³Í Õ³­ÙÇß, ùǽ ë³½ ·áõ­ù³ ùÇñ­Ù³Ý ß³­ÉÁݦ, ϳÙ` ѳ­ Ù»­Ù³­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ §ë³É­µáõ ͳ­éÇ, µ³­ÕÇ µ³­ñÇ, ³Ý­ï³Ï Íá­íÇ, ×áõÕù áõ ï»ñ¨áí ³­é³ï ͳ­éÇ, ϳ­Ý³Ýã ¹³ß­ïÇ, Ñáí ßÁ­í³­ùáí ³Ý­ï³­éǦ ¨

³ÛÉ­ÝÇ Ñ»ï: ºí ϳÙ`

¶ÁÉ­ËÇÝ ëåÇ­ï³Ï ÓáõÝ ¹ñ³Í ë³ñ, µá­Éáñ­ùÁï ½³ñ-Ù³­Ýáõ­ß³­ÏáõÙ. ÞÇÙ­ß³ï ͳé, Ù»­ñáõ ÝÁ­Ù³Ý ûñ­Ã»­ñáõ­ÏÁï ßáõù ¿ ÓùáõÙ… Üáõñ µ³ó ¿­É³Í Ïá­ÏáÝ ³É­í³ñÃ, ëÇ­ñ»­Ï³Ý-˳ñÝ Ç±Ýã­Çë ³­ÝáõÙ: ´³Ûó ÏÝáç ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇ áõ ÑÙ³Û­ùÇ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ ½áõ­·³­Ñ»é­Ý»­ñÇ Ù»ç ·»­ñ³Ïß­éáÕ »Ý ½³ñ­¹»­Õ»­ÝÁ, óݭϳñ­Å»ù ù³­ñ»ñÝ áõ ѳ­·áõë­ï»­ Õ»­ÝÁ: ¸ñ³Ýù, ǭѳñ­Ï», ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ »Ý µÝáõÃ­Û³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ñÇÝ ¨ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇÝ. §²Ï­é»­ùÁï ûë­ÏáõÙÝ ß³­ñ³Í, åéá­ßÁï Ù³­Ñ³Ý· Çë ³­ÝáõÙ…//¾­ñ»­ëÁï Ýáõñ Éáõë­ÝÇ ÝÁ­Ù³Ý ù³­ÝÇ Ï»­Ñ³ Ïáõ µá­ÉÁñ­íÇ. //¾Ý­¹áõ ѳ­Ù³ ùáõ ï»ë­Ýá­ÕÁÝ Çñ ׳٭÷»­Ù»Ý Ïáõ Ùá­ÉÁñ­íǦ (§ä³ï­ÏÇñ­ùÁï Õ³­É³­Ùáí ù³­ß³Í¦): Ø»­é³Í ³Ûë Ç­ñ»­Õ»­ÝÁ ßÝãáõÙ ¿ ß³ñ­Åáõ­Ý³Ï ϻݭ¹³­Ýáõí۳ٵ, å³ï­Ï»­ñÇ Ñ³­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ½·³ó­ÙáõÝ­ùÇ áõ­Åáí ¹³é­ÝáõÙ ß³ñ­ÅáõÝ. §²Ý­Ù³­Ñ³­Ï³Ý çñáí ÉÇ­ùÁ ûë­Ï» ÷Ýç³Ý Çë ÇÝÓ ³­Ù³. //ÜëïÇÙ, íñ»ë ßí³ù ³­ÝÇë` ½³ñ­µ³µ íÁ­ñ³Ý Çë ÇÝÓ ³­Ù³¦ (§²ß­Ë³­ñáõ­ÙÁë ³Ë ãÇÙ ù³­ßǦ): ¸ñ³Ýù »ñ­µ»ÙÝ ¹³é­ÝáõÙ

»Ý ³Ý­ß³ñÅ-ëï³­ïÇÏ å³ï­Ï»­ñ³·­ñáõÙ. §êÇ­ñáõ­Ýáõ­ÃÇ­ÝÁ¹ ¿­É³í ³ñ­ µ³µ, //س­½Çñ áõ­ÝÇë ëÇÙ áõ ß³ñ­µ³µ…//¾­ñ»­ëÁï ¿ ß³Ùë áõ Õ³­Ù³ñ, // ØÇã­ùÇï áõ­ÝÇë ûë­Ï» ù³­Ù³ñ¦ (§´Éµáõ­ÉÇ Ñǹ ɳó Çë ¿­ÉǦ) ¨ ³ÛÉÝ: ܳ­ Ëáñ¹ ï³­Õ»ñ­·áõ­Ý»­ñÇ »ñ­·»­ñáõÙ áã ѳ­×³Ë Ýϳ­ï»­ÉÇ §Ù³ñ­·³­ñÇ­ïǦ ß³ñ­ùÁ íëï³­Ñá­ñ»Ý Éñ³ó­ÝáõÙ »Ý §³ï­É³­ëÁ¦, §³É­Ù³­ëÁ¦, §ûë­ÏÇݦ ¨ ³ÛÉ Ã³Ý­Ï³ñ­Å»ù ù³­ñ»ñ áõ Ïïá­ñ»­Õ»Ý: êñ³Ýù ·áõ­ó» Çë­Ï³­å»ë Ïáã­í³Í »Ý ѳë­ï³­ï»­Éáõ ³ßáõÕ-µ³­Ý³ë­ ï»Õ­ÍÇ ëÇ­ñ³Í ¿³­ÏÇ ³ñ­ù³­Û³­Ï³Ý ÙÇ­ç³­í³ÛñÝ áõ ÝÇëïáõ­Ï³­óÁ, µ³Ûó ³Ý­Ï³Ë Ï»Ý­ë³­Ï³Ý ÷³ë­ïÇ Ç­ñ³­Ï³Ý ÑÇÙ­ù»­ñÇó` ¹ñ³Ýù ³ñ­í»ë­ïÇ Ù»ç ¹³é­ÝáõÙ »Ý Ù»­ï³­ýá­ñ³­ÛÇÝ ¹ñí³­·áõÙ­Ý»ñ` Ç­ñ»Ýó ³Ù­µáÕç ïå³­íáñ­ 㳭ϳ­Ýáõí۳ٵ: س­Ý³­í³Ý¹ ³Û­ëûñ ¿É ¹Åí³ñ ¿ í»ñç­Ý³­Ï³Ý ÉáõÍ­í³Í ѳ­Ù³­ñ»É, û á±í­ ¿ »­Õ»É ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇ ëÇ­ñá ³­é³ñ­Ï³Ý. ë¨ ÑÛáõë­ù»­ ñáí ѳ­Ûáõ­ÑDZÝ` §îñó­¹Ç óÇ­ÕÇ ¹áõ µ³ñ¦, á­ñÇÝ ·á­í»ñ­·áõÙ ¿ íñ³­ó»­ ñ»Ý` §ÆÝÓ ëå³­ÝÇñ, åÁñÍ­ÝÇÙ, ³Û ëÇí ͳ­Ù³­íáõñ¦. Üáõ­ñÇ ³­Ýáõ­Ýáí ÇÝã-áñ ÙÇ ÏDZÝ, á­ñÇÝ ë»ñ ¿ ѳÛï­ÝáõÙ Ãáõñ­ù»­ñ»Ý. î³­Éǭó ³­Ýáõ­Ýáí Ñ³Û Ï³­Ãá­ÉÇÏ ³Õ­çDZÏÁ, á­ñÇ Ù³­ëÇÝ å³ï­ÙáõÙ ¿ÇÝ ÃÇý­ÉÇ­ë³­Ñ³Û ÙÇ­ç³­ í³Û­ñáõÙ, û± íñ³ó ó­·³­íáñ »ۭÙáõ­ñ³­½Ç ¹áõëïñ, Çß­Ë³Ý ¸»­Ù»ï­ñ» úñ­µ»­Édz­ÝÇÇ ÏÇÝ ²Ý­Ý³ ´³­ïá­Ý³ß­íÇ­ÉÇÝ. ¨ ϳ٠Ýñ³Ýù µá­Éá­ñÁ ï»Õ áõ­Ý»ÇÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÇ ïÇ»­½»­ñ³­Ï³Ý ëñïáõÙ: êÇ­ñ³Í ¿³­ÏÇ Ý»ñ­µáÕ­ Ý»­ñÇ Ù»ç »ñ­·Ç­ãÁ ³­½³­ïá­ñ»Ý ¹Ç­ÙáõÙ ¿ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñÇ ÏñÏÝáõí۳­ÝÁ, §ÏÉÇ­ß»¦-³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõíÛáõÝÝ ³ñ­¹»Ý ÁÝ­¹áõÝ­í³Í ϳñ· ¿ñ. §äÁ­ éáß­ÝÇ­ñÁï ݳ­µ³Ã áõ­ÝÇë` //Գݹ áõ ß³­ù³­ñÇ ÝÁ­Ù³Ý Çë¦, §²Ï­é»­ùÁï Û³­ÕáõÃ-³É­Ù³ë ¿, //è³Ý­·Áï ÷Á­é³Ý­·Ç ³ï­É³ë ¿¦ (§ÚÇë ùáõ ÕÇ­Ù»­ÃÁÝ ãÇÙ ·Ç­¹Ç¦): ¼áõ­·³­Ñ»­é»Ýù ëñ³Ýù §²ß­Ë³­ñáõ­ÙÁë ³Ë ãÇÙ ù³­ßǦ »ñ­·Ç ѳï­í³­ÍÇ Ñ»ï. Ø»ã­ùÁï ë³É­µáõ-ãǭݳ­ñÇ å»ë, é³Ý­·Áï ÷Á­é³Ý­·Ç ³ï­É³ë ¿, ÈÇ­½áõï ß³­ù³ñ, åéá­ßÁï ճݹ, ³Ï­é»­ùÁï Ù³ñù­ñÇï ³É­Ù³ë ¿. úë­Ïáõ Ù»­ãÁÝ Ùǭݳ ³­ñ³Í, ³ã­ùÇ­ñÁï ³Ï­Ý³­Ï³å Ã³ë ¿. ä³ï­í³­Ï³Ý ³Ý­·ÇÝ ç³­í³­ÑÇñ, ɳÉ-µ³­¹»ß­Ë³Ý Çë ÇÝÓ ³­Ù³: ÆëÏ ï³ÕÝ ³­í³ñï­íáõÙ ¿ ÏñÏÇÝ µÝ³­å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ñ³­Ù»­Ù³­ïáõí Û³Ùµ. §ÞáõË­ÏÁï ³ß­Ë³­ñÁë µéÝÇÉ ¿, ³­ñ»­·³­ÏÇ ¹»­ÙÁÝ ÷³ñ Çë, //γñ­ ÙÁ­ñ³­·áõÛÝ ¹³ß­ïÇ Í³­ÕÇÏ, Ñáí­ï³ó ßáõ­ß³Ý Çë ÇÝÓ ³­Ù³¦: ØÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý »ñÏ­ñáñ¹ µÝá­ñáß ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨Á, ÇÝã­å»ë ÑÇ­ßáõÙ »Ýù, ëÇ­ñá ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ áõ ³Ýӭݳ­½á­Ñáõí۳Ý, ï³­é³­å³Ý­ ùÇ, ݳ¨ í³­Û»É­ùÇ ³å­ñáõÙ­Ý»ñÝ »Ý, ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ Ëáñ­ù»­ñÁ, á­ñáÝù Ñ»­Õǭݳ­ÏÇ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý É³ÛÝ Ñݳ­ñ³­íá­

ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý ï³­ÉÇë: ÜíÇ­ñáõÙÝ ³Ûë­ï»Õ ѳë­ÝáõÙ ¿ ï»ñ-ͳ­é³ ѳ­ ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý Áݭϳ­ÉáõÙ­Ý»­ñÇÝ, áñ­ï»Õ ï»­ñÁ-ëÇ­ñá ³­é³ñ­Ï³Ý ³ëï­í³­ ͳ­ÛÇ­ÝÇ Ñá­Ù³­ÝÇ­ßáõÃ­Û³Ý Ù»ç ¿, áõ ݳ¨ ³ñ¨»É­Û³Ý »ñ­·»­ñÇ ÝÙ³Ý ³Ûë ϳ­åÁ ѳëó­íáõÙ ¿ ÙÇë­ïÇ­óǽ­ÙÇ-ëáõ­ýǽ­ÙÇ, µ³Ûó Ù³ñ٭ݳ­íáñ Ó·ïáõ­ ÙÇÝ ÷á­Ë³­ñÇ­ÝáõÙ ¿, ß³ï ³­í»­ÉÇ, Ñá·¨áñ Óáõ­Éáõ­ÙÁ, á­ñÁ ê³­Û³Ã-Üá­í³­ ÛÇ å³­ñ³­·³­ÛáõÙ ÷³ë­ïá­ñ»Ý µ³­ó³­éáõÙ ¿ í³­Û»É­ùÁ` ï»Õ ï³­Éáí ï³­ é³­å³Ý­ùÇÝ: ²Ûë ëÇ­ñ³­Ñ³­ñÇ ³å­ñ»­É³Ó¨Á ÇÝù­Ý³­Ùá­é³ó ½á­Ñ³­µ»­ñáõÙÝ ¿ áõ ï³Ý­ç³Ý­ùÁ, áñ µËáõÙ ¿ ³Ý­Ñ³ë ëÇ­ñá Ï»­Ý³­ñ³ñ áõ­ÅÇ Áݭϳ­Éáõ­ÙÇó. §ØÇé­Ýá­ÕÁÝ ù»½­Ù»Ý Ïáõ ³é­Ý» ³Ý­Ù³­Ñ³­Ï³Ý ¹ÇÕ` ¹Ç­ÕÇ å»ë¦ (§ä³ï­ ÏÇñ­ùÁï Õ³­É³­Ùáí ù³­ß³Í¦). ϳÙ` §¾­ñ»­ëÁë ¹Çñ íáõ­ïÇï ï³­ÏÁÝ` ³Ýó ϳó ÷dzݭ¹³­½Ç ÝÁ­Ù³Ý¦, ù³­ÝÇ áñ ³Ý­¹Ç­Ù³¹­ñ»­ÉÇ ¿ ÑÙ³Û­ùÁ. ÞáõË­ÏÁï ³­ñ»­·³­ÏÇ ÝÁ­Ù³Ý ¿` ï»ë­Ýá­ÕÇÝ Ñ»Û­ñ³Ý Çë ³­ÝáõÙ. æÇ­·³­ñÁë ÏÁ­ñ³Ï Çë ïÁ­íÇ, ¿ñ­íáõÙ ÇÙ` µÇñ­Û³Ý Çë ³­ÝáõÙ… лÝó Ç­Ù³­óÇ, Û³ñ, ùáõ ÕáõÉÝ ÇÙ, óݷ ѳ­Ëáí ·Ý³Í ãÁ­ñ³Õ ÇÙ. øáõ ¹é³­ÝÁï ÝÁÝ­·³Í Á­ÉÇÙ, áí ï»ë­Ý», ³­ë» ïáõ­ë³Õ ÇÙ. ¾ß­Ë»­Ù»ï ÑÇ­í³Ý­¹³­óÇÉ ÇÙ, íáõÝó ÙÇé­ÝáõÙ ÇÙ, íáõÝó û ë³Õ ÇÙ. Ìá­íÇ å»ë ³ñ­Õ³Ý ÇÙ ï³­ÉÇë, ·ÁÅ­íÇÉ ÇÙ ²­ñ³­½Ç ÝÁ­Ù³Ý: (§ÚÇë Ù» Õ³­ñǵ µÁÉ­µáõ­ÉÇ å»ë¦) ÜáõÛÝ §µÉµáõ­ÉÇݦ ¿, áñ ËݹñáõÙ ¿ ɳó ãÉÇ­Ý»É, áñ` §ÚÇë áõ ¹áõÝ ¿ñ­íÇÝù Ù» ѳ­ÉáõÙ¦, ù³­ÝÇ áñ` §øÇ í³ñÃÝ ¿­ñÇó, ÇÝÓ` ÇÙ Û³­ñÁݦ (§àõë­ ïDZ ·áõ­ù³ë¦): ²Ûñ­í»­Éáõ Ëáñ­Ñáõñ­¹Á Ý»­ñ³­éáõÙ ¿ Ùá­ÙÇ Ï³Ù Ãǭû­éÇ å³ï­Ï»­ñ³»½­ñ»ñ, á­ñáÝù ·³­ÉÇë »Ý ³­í³Ý­¹³½­ñáõÛó­Ý»­ñÇó, ϳñ¨áñ ï»Õ áõ­Ý»Ý ³ñ¨»É­Û³Ý »ñ­·»­ñáõÙ, Ù»­½³­Ýáõ٠ѳݭ¹Ç­å»É »Ýù ݳ¨ Ðáí­ Ñ³Ý­Ý»ë ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óáõ ï³­Õ»­ñáõÙ, ³é­Ï³ »Ý ê³­Û³Ã-Üá­í³­ÛÇ Ãáõñ­ù»­ ñ»Ý ˳­Õ»­ñáõÙ` §Ø³ï­Ý»­óÇñ ÇÝÓ ùáõ Ïñ³­ÏÇÝ, å³Û­Í³é ß³Ù (ÙáÙ)¦: ÆëÏ Ùá­ÙÇ íñ³ ³Ûñ­íáÕ Ãǭû­éÁ ÷³ñ­í³­Ý³Ý ¿, á­ñÁ ѳ­Ù»­Ù³ï­íáõÙ ¿ í³ñ­¹Ç ßáõñ­çÁ µá­Éá­ñ³Í ëá­Ë³­ÏÇ Ñ»ï. ¶áõ­½ÇÙ ¿ß­ËÇ ùáõ­ñáõÙ ³Ý­íÇñç Ëá­ñáí­íÇÉ, ´ÁÉ­µáõ­ÉÇ å»ë í³ñ­ÃÇ ßáõñ­çÁ µá­Éáñ­íÇÉ, Ú³­ñÇë ß³­ÙÇÝ ÷³ñ­í³­Ý³­ÛÇ å»ë ¿ñ­íÇÉ, ìáõñ ëÇ­ñáõó ½³ï­íÇÉ ãÁ­ï³ ѳË-¹³¹Ý ÇÝÓ: î³­é³­å³Ý­ùÇ ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõÝÝ áõÕ­Õ³­ÏÇ ¿ áõ ÏïñáõÏ. §¸³ñ­¹Ç­ ñÁë ß³­ï³­ó³í` ³­ëÇÉ ÇÙ áõ­½áõÙ, //²ã­Ï»­Ù»ë ³ñ­ï³­ëáõÝù Ñáõ­ëÇÉ ÇÙ áõ­ ½áõÙ¦, §Ô³­µáõÉ áõ­ÝÇÙ` ùáõ ˳íñáõ ÇÝÓ ëÁ­å³­ÝÇÝ. //лݭã³Ýù Á­ÉÇ, Û³ñ, ·³ë ÇÙ ·»­ñ»½­Ù³­ÝÇÝ, //²­ÍÇë Ëáõ­ÕÁÝ íÁ­ñ»ë, ³­÷áí, ݳ­½³­ÝǦ (§¸áõÝ ¿Ý Ñáõ­ñÇÝ Çë¦): àõßùÝ áõ ÙÇï­ùÁ ÉñÇí ˳éÝ­í³Í ¿, å³ï­ñ³ëï ¿ ³Ý­

·³Ù Çñ »ñ­·»­ñÇó Ññ³­Å³ñ­í»É, Ñ»­é³ó­Ý»É §Ñ³Ý­·ÇñÝ Ù»-ٻϦ, ù³­ÝÇ áñ §¿ñ­Ïáõ ³­ÕÇݦ` »ñ­·ÇÝ ¨ ëÇ­ñáõÝ, §Ù» Ýá­ù³­ñÁݦ ãÇ Ï³­ñáÕ Í³­é³­Û»É: ÜíÇ­ñáõ­ÙÇ áõ ï³­é³­å³Ý­ùÇ å³ï­ñ³ë­ï³­Ï³­ÙáõíÛáõ­ÝÁ ɳÛÝ ß³­é³­íÇÕ­ Ý»ñ ¿ ³é­ÝáõÙ` ·Åí³Í ²­ñ³ùë-²­ñ³­½Çó ѳë­ÝáõÙ Ñ»­éáõ í³Ý­ù»ñ, ó­ ·³­íá­ñÇ ¹é³Ý §Õáõɦ-ͳ­é³­ÛÇó ÙÇÝ㨠§¹áë­ïÇ­ñÁ ¹áõ߭ٳݦ ¹³ñÓ­ñ³Í ÙÇ³Û­Ý³Ï »ñ­·Ç­ãÁ, Ù»ñÅ­í³­ÍáõÃ­Û³Ý ëÇ­ñá áõ ѳ­ë³­ñ³­Ï³­Ï³Ý ¹ñ뭨᭠ñáõÙ­Ý»­ñÁ Ñá­·áõ ïí³Û­ï³Ý­ùÇ í»­ñ³­÷á­Ë³Í ½·³­ÛáõÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ. ÚÇë ¿ë ¹³ñ­¹ÇÝ íá±õÝó ­¹Ç­Ù³­Ý³Ù, Ù³­Ï³±Ù ­ëÇñ­ïÁë áõ­ÝÇÙ ù³­ñ³Í, ²ñ­ï³­ëáõÝ­ùÁë ³­ñáõÝ ßÇ­Ý»­óÇñ, ˻ɭùÁë ·ÉË»ë áõ­ÝÇÙ ï³­ñ³Í… ²ß­Ë³ñë ³ß­Ë³­ñáí ÏÁß­ï³­ó³í, ÇÙ ëÇñ­ïÁë ùǽ­ÝÇó ëáí Ùݳó: ²Ý­Ï»ÕÍ ½·³ó­ÙáõÝùÝ ëï³­ÝáõÙ ¿ å³ï­Ï»­ñ³­ÛÇÝ Ã³ñÙ óÝóáõ­ÙÇ, Ñ»­Õǭݳ­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý áõÅ. §Ìá­íÁÝ ÝÁÝ­·³Í ³Ù­µÇ ÝÁ­Ù³Ý ¹áßë áõ Û³­Ë»ë Ã³ó ¿ ³­ÝáõÙ. //Ð³É­í»­ó³, ³ñ­Ý³­ù³Ù ¿­É³, Û³­ñ»ë ÑÇ­¹³­ ñ³Í ·Ç­¹»­Ý³ù¦ (§ÆÝÓ áõ ÇÙ ëÇ­ñ»­Ï³Ý Û³­ñÇݦ): г­ËáõéÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Ù»ç »ñ­µ»ÙÝ Ýϳ­ï»­ÉÇ »Ý ¹³é­ÝáõÙ í³­Û»É­ùÇ Ó·ïáõ­ÙÇ ÇÝã-ÇÝã ÝßáõÛÉ­ Ý»ñ, Ù»Ï-»ñ­Ïáõ ¹»å­ùáõÙ ÙdzÛÝ ÏÝáç Ù³ñÙ­ÝÇ å³ï­Ï»­ñÇ Ù»ç ÏñùÇ ³ÝÝßÙ³ñ »­ñ³Ý· ¿ ½·³ó­íáõÙ. §´á­Û»­Ù»ï ãáõñë Ù³ïÝ ³­í»­ÉÇ ÉÁó­íÇÉ ¿ ¹áßï áõ ÃÇ­ÏáõÝ­ùÁï¦, §Ìáõ­óÁï í³­ñ³­Ý³­Õ³Í Ñáõç­ñ³ ¿, Ñáï áõ­ÝÇ ÙáõßÏ áõ ³Ù­µ³­ñÇ. //Æ­ñ»ù ѳ­ñáõñ í³­óáõÝ áõ í»ó` ³­Ù»Ý ³Ý­¹³­ÙÁï Õ³­ñ³­ñǦ (§ìáõÝ­óáñ Õ³­ñǵ µÁÉ­µáõ­ÉÁݦ): ØÇ ³ÛÉ ¹»å­ùáõÙ Ç­ñ³ñ »Ý ˳éÝ­íáõÙ í³­Û»É­ùÇ í»­Ñ»­ñáï Ó·ïáõÙÝ áõ ³Ýӭݳ­½áÑ ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ áõ­ ÅÁ. §Ôáõñ­µ³Ý ÇÙ Íá­óÇï ÝÁ­é³­ÝÁÝ, //Ðá­ùÇë ï³Ù ßÇÙ­ß³ï ÏÁ­é³­ÝÁÝ. //³ù å³é­ÏÇÙ Û³­ñÇë ¹Á­é³­ÝÁݦ (§¾ß­Ë»­Ù»ï ¿Ý­å»ë í³é­íÇÉ ÇÙ¦): ÜáõÛÝ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ݳ¨ µÝá­ñáß ï³­é³­å³Ý­ùÇ ß³­Õ³­Ëáí, ï»­ ë³­Ý»­ÉÇ ¿ §ø³­ÝÇ íáõñ ç³Ý ÇÙ¦ ˳­ÕÇ Ù»ç, áñ­ï»Õ §³ñ­ï³­ëáõÝù¦ ³­Ý»­Éáõ, §ß³ï Ñá­ùáõó¦ ѳ­Ý»­Éáõ, Û³­ñÇ §Õ³­¹»Ý¦ ï³­Ý»­Éáõ íǭ׳­ÏÇÝ ½áõ­·³ÏóíáõÙ ¿ §ë»Ûñ¦ ³­Ý»­Éáõ Ëݹñ³Ý­ùÁ, á­ñÇ ß³­ñáõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝÝ ¿ §µ³Õ­ã»Ý¦ ÙïÝ»­Éáõó Ñ»­ïá ë³­½áí Ýñ³ ·áíùÝ ³­Ý»­ÉÁ ¨ ³Û­·áõ µÝáõí Û³Ý ½áõ­É³É ·ñÏáõÙ Ýñ³Ý ½·³­ÉÁ. Þáõé ·³Ýù ѳ٭¹³­Ùáí, ÛÇñ·­Ý³­ÛÇÝ Ý³­Ùáí Ãáõ­÷ÁÝ µ³ó­íÇÉ ¿: Ê³Õ Ï³Ý­ãÇÝù ѳݭ·áí, ɳ­É»­ùÁÝ é³Ý­·áí, í³ñ­ÃÁÝ µ³ó­íÇÉ ¿. êáõ­ë³Ý-ëÁÙ­µáõ­Éáí, Õ³­ñǵ µÁÉ­µáõ­Éáí µ³­ÕÁÝ ÉÁó­íÇÉ ¿: êÇ­ñá å³ï­Ï»ñ­Ù³Ý, ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Áݹ·ñ­ÏáõÝ Ñáñ­Ó³­Ýáõ­ïáõÙ ëïí»­ ñ³·Í­íáõÙ ¿ ݳ¨ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÁ, ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ ¹³é­ÝáõÙ ÏÇ­ÝÁ áã ÙdzÛÝ Çñ ³ñ­ï³­ùÇÝ ÑÙ³Û­ùáí, ³Ûɨ Ñá­·»­µ³­Ýáõí۳ٵ, å³Ñ­í³Í­ùáí, á­ñÁ, ÇÝã­å»ë ÑÇ­ßáõÙ »Ýù, ÙÇç­Ý³­¹³­ñÇ ëÇ­ñ»ñ­·áõÃ­Û³Ý Ù»ç Ýϳ­ï»­ÉÇ á­ñ³Ï

¹³ñ­Ó³í ùáõ­ã³Ï­Û³Ý ѳۭñ»Ý­Ý»­ñáí: ºñ¨áõÙ ¿ ëÇ­ñáõó Ç­ñ»Ý Ïáñó­ñ³Í µ³­Ý³ë­ï»Õ­ÍÁ, áñÝ ³ß­Ë³­ï³ÝùÝ ¿É ¿ Ùá­é³­ó»É, ÇëÏ ÏÇ­ÝÁ ÝáõÛÝ ë³éÝ ³Ý­ï³ñ­µ»­ñáõí۳ٵ ¿ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ¹³. ²­ëÇ Ã»` §¾ß­Ë»­Ù»ï ãÇ٠ѳݷ­ãáõÙ ï³­ÝÁë, Ò»é­Ý»­ñÁë Ãáõ­É³­ó³í` ã¿ ßÇ­ÝáõÙ µ³­ÝÁë…¦ ²­ë³ó. §ÆÙ ·Ç­ß»­ñ»­Ù»Ý ùǽ ãÁ­Ï³ ã³­ñ³, ¶Á­Ý³, û ËÇÉù áõ­ÝÇë` ·ÉËÇï ׳ñ ³­ñ³¦: (§Æ±Ýã ­Ïá­ÝÇÙ Ñ»­ùÇ­ÙÁݦ) Ø»Í ÝíÇ­ñáõ­ÙÇ ¹Ç­Ù³ó ï»­ë³­Ý»­ÉÇ ¿ ÏÝáç Ïéí³­ñ³ñ Ù»ñ­Åáõ­ÙÁ. §´³­ñá­íá­ÕÇÝ µ³­ñáí ãÇë ï³` ó­ù³­íáõ­ñÇ ë³­É³­ÙÇ å»ë. //Ò»é­ÝÇñï` ëåÇ­ï³Ï Ù³­ù³­Õ³Ã, ÉÇ­½áõï ûë­Ï» Õ³­É³­ÙÇ å»ë¦ (§Ú³ñ, ùǽ Çë­ÏÇ ½³­í³É ãÁ­ÉǦ): س­·³­Õ³­ÃÇ áõ íñÓÝÇ Ëá­ëáõÝ µá­í³Ý­¹³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, Û³­ñÇ ù³­ñ»­Õ»Ý ÉéáõÃ­Û³Ý ¹Ç­Ù³ó, ѳ­Ï³¹­ñ³­Ùdzë­Ýáõí۳ٵ ³­í»­ÉÇ ¿ Áݹ·ÍáõÙ Ýñ³ ³Û¹ å³Ñ­í³Í­ùÇó áõ µÝ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÇó ÍÝí³Í` ëÇ­ñ³­ ѳ­ñÇ Ñá­·»­Ï»­Õ»ù íǭ׳­ÏÁ: ²­Ù»Ý ÙÇ ½á­Ñ³­µ»­ñáõÃ­Û³Ý å³ï­ñ³ëï ëÇ­ ñ³­Ñ³­ñÁ ëïÇå­í³Í ¿ ÉÇ­ÝáõÙ ·á­Ý» Ý»­Õ³­ó³Í ѳݭ¹Ç­Ù³­Ý³Ý­ùÇ Ëáë­ ù»ñ ßßÝç³É. §Ú³ñ, ÛÇë ùǽ µ³­ñáí ÇÙ ï³­ÉÇë, ßáõé Çë ·³­ÉÇ` Õ³É Çë ³­ÝáõÙ¦: γ٠íñ³­ó»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ` ëÇ­ñ³Í ¿³­ÏÇ §¹Áé­ÝÇ­ñÇÝ Õáõɦ ¹³ñ­Ó³Í` ÏñÏÇÝ Ñ³­Ùá­½áõÙ ¿. §âÝÇ­Õ³­Ý³ë, ³Û ÇÙ ³­½Ç½, ÇÙ Ëáë­ ÏÇ­ñÁÝ ³­é³Ï­ÝÇñ ÇÝ. //г­½³ñ Ñǹ §ùǽ Ù³­ï³Õ¦ ³­ëÇ, µ³ë ÛÇë ù³­ ÝDZ ·ÁÉ­ËÇ ï»ñ ÇÙ¦: ÜáõÛÝ­ù³Ý µÝ³­Ï³Ý ¿ ëÇ­ñá ³Ý­ë³Ñ­Ù³­ÝáõíÛáõ­ÝÇó ÍÝí³Í ٳݭϳ­Ï³­Ýá­ñ»Ý å³ñ½ Ëݹñ³Ý­ùÁ. ¸áõÝ áõ­ñÇ­ßÇ Ñǹ ÙÇ Ëá­ëÇ, ùáõ ×áõñ­ïÁÝ ³­ÕÇÝ Ï³­ñáï ¿… ¶Ç­ß»ñ-ó»­ñ»Ï Ù³Ý ÇÙ ·³­ÉÇ ¿ß­Ë»ï Û³­Ý³-Û³­Ý³, ·á­½³É. ²Ý­·³× ³­ñ³, Ù³­ï³Õ ÇÙ ùǽ, Ù» ùÇã ϳ­Ù³ó ·Á­Ý³, ·á­½³É. ²ß­Ë³­ñÁë á±õÙÝ­¿ ÙÁ­Ý³­óÇ, íáõñ ÇÝÓ áõ ùǽ ÙÁ­Ý³, ·á­½³É. س­Ï³Ù Ù»­é³±í ­ê³­Û³Ã-Üá­í»Ý, ³Ý­·³­×Áï ˳­ÕÇÝ Ï³­ñáï ¿: (§ìáõÝ­óáñ íáõñ Õ³­ñǵ µÁÉ­µáõ­ÉÁݦ) Æ í»ñ­çá ÙÝáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý µ³­ÅÇÝ ¹³ñ­Ó³Í ³Ý­Ñ³­ë³­Ý»­ÉÇáõÃ­Û³Ý ¹ñ³­ Ù³Ý` §²­ç³µ ùǽ DZÝã · ­ »Ã ÇÙ ³­ñÇ` Ï»­ÝáõÙ Çë ËÁ­éáí, ³ã­ÏÇ Éáõë¦, á­ñÁ ÷áñ­ÓáõÙ ¿ ѳխó­Ñ³­ñ»É áã ÙdzÛÝ Ùï»ñ­ÙÇÏ Ý»­Õ³­ó³­ÍáõÃ­Û³Ý ¹Ç­ÙáõÙ­ Ý»­ñáí, ³Ûɨ Ñáõ­Ùá­ñÇ Ñ³­ñ³­½³­ï³­Ï³Ý ß÷áõÙ­Ý»­ñáí, ÇÝ­ãÁ íñ³­ó»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­íáõÙ ¿ ³Ûë­å»ë. êáõñ­ÙÇ Ñ³­Ù³ áõ­½áõÙ Çë ûë­Ï» ÙÇ­ÉÁÝ, Ò»­éÇï µÁé­Ý³Í áõ­ÝÇë ÙÇ Ë³Ý áõ ÑÇ­ÉÁÝ, à±í­¿ ï»­ëÇ ùáõ ¿ë í³Ë­ïÇ ùÁ­ÝÇ­ÉÁÝ. ¸» DZÝã­ »­ñ³½ ï»­ë³ñ, ³­ë³ ×Áß­Ù³­ñÇï:

²Ý­Ï»ÕÍ Ùá­ïÇ­ÏáõÃ­Û³Ý ÷áñ­ÓÁ ϳñ­Í»ë ϳ­ñá­Õ³­ÝáõÙ ¿ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ ˳˭ï»É, ¨ íñ³­ó»­ñ»Ý ï³­Õ»­ñáõ٠ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ ³­í»­ÉÇ »Ý ÃíáõÙ ½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ å³ñ­½áõÃ­Û³Ý Ù»ç, Ãáõñ­ù»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñÇ §ÏÉÇ­ ß»¦-³­Ï³Ý ·»­ñÇ߭˳­ÝáõÃ­Û³Ý ¨ ѳ­Û»­ñ»Ý »ñ­·»­ñÇ ³å­ñáõ­Ù³­ÛÇÝ åáéí ÏáõÙ­Ý»­ñÇ Ëá­Ñ³ùݳ­ñ³­Ï³Ý ËáñÝ ³ñ­ï³­Ñ³Ûï­ã³Ó¨»­ñÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý. Ãáõñ­ù»­ñ»­ÝÁ ³­ßáõ­Õ³­Ï³Ý ϳ­Õ³­å³­ñÇ É»­½áõ ¿ñ ³­é³­í»­É³­å»ë, íñ³­ ó»­ñ»­ÝÁ ³ñ­ù³­ÛÇÝ Ï³Ù ëÇ­ñ³Í ÏÝá­çÁ (áñ ·áõ­ó» Çë­Ï³­å»ë ³ñ­ù³­Û³­ ¹áõëïñ ²Ý­Ý³Ý ¿ñ) ¹Ç­Ù»­Éáõ ³Ý­ÙÇ­ç³­Ï³Ý å³ñ½ ÙÇ­çáó, ѳ­Û»­ñ»­ÝÁ Ù³Û­ ñ»­ÝÇÇ áõ ų­é³Ý­·³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý µËáõÙ­Ý»­ñáí ÇÝù­Ý³ñ­ï³­Ñ³Ûï­Ù³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñÇ µÝ³­Ï³Ý ß³ñ­ÅáõÙÝ ¿ñ: ìñ³­ó»­ñ»Ý ˳­Õ»­ñÇó Ù»­ÏáõÙ ÝáõÛÝ å³ñ½ ³Ý­Ùǭ糭ϳ­Ýáõí۳ٵ ¹Ç­ÙáõÙ ¿ Û³­ñÇÝ, û DZÝã Ï­ÉÇ­ÝÇ, áñ ÙÇ ûñ ïáõÝ ·³, áã û áõ­ñÇß­Ý»­ñÇ ÝÙ³Ý, ³ÛÉ Ã³­ùáõÝ ·³, áñ å³ï­ Ï»­ñÁ û­ï³ñ­Ý»­ñÁ ãï»ë­Ý»Ý, ÇëÏ ³­é³­íá­ïÁ ϳ­ÝáõË ÍÇ­Í»é­Ý³­ÏÇ ÝÙ³Ý ¹éÝÇó ¹áõñë ·³: ¸ñ³ ¹Ç­Ù³ó ѳ­çáñ­¹áõÙ »Ý ÏñÏÇÝ ³Ýӭݳ­½áÑ ÝíÇ­ ñáõ­ÙÇ óáõÛ­ó»­ñÁ, û Û³­ñÇ Ñ³­Ù³ñ Ïáõ­½»­Ý³ñ §Í»­ùÇ ³ñ¨¦ ÉÇ­Ý»É ¨ §Ù» ßí³­ ùáí ͳé¦, ѳñ¨³­ ÝÇ Ùá­ ïÇ­ Ïáõí Û³Ùµ ³å­ ñ»ñ, §ìáõñ ÙÇñ ïáõÝ ·³ë` ùáõ ï³Ý å»ë ÛÇ÷ áõ­½»­Ý³ë¦: §ºñ· »ñ­·áó¦-Û³Ý §ÚÇë ½³ñ­ÃáõÝ ÇÙ, ëÇñïë ¿ ùݳͦ å³ï­Ï»ñ-Ñá­·»­íǭ׳­Ï³­ÛÇÝ ½áõ­·³­Ñ»­éáí ³Ýӭݳ­ ½áÑ ÝíÇ­ñáõ­ÙÁ, ï³­é³­å³Ý­ùÁ Ù»ÕÙ­íáõÙ »Ý Ùï»ñ­ÙÇÏ Ý»­Õ³­ó³­ÍáõÃ­Û³Ý ÝáõÛÝ ïñ³­Ù³¹­ñáõí۳ٵ` §øáõ ݳ­Ù³­ÏÁ¹ ÛÇë ϳñ­Ã³­óÇ, ÇÙÝ ÇÝ­ãDZ ¹áõ ãµ³­ó»­óÇñ¦, ѳë­ÝáõÙ Ý»­ñ³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ µ³­Ý³ë­ï»Õ­Í³­Ï³Ý ·áÕï­ñÇÏ ß÷áõÙ­Ý»­ñÇ. лÝó Ç­Ù³­ó³ñ` ëá­í³Í ¿Ç, ÉÇ ë»­Õ³­ÝÇ Ñ³­Ù³ ¿­Ï³±. øÇ­½Ç¹ Ëá­ëÇÉ ¿Ç áõ­½áõÙ` Ùá­¹Áï ¹³­ÙÇ Ñ³­Ù³ ¿­Ï³. ²­ëÇ` ùÇ­½Ç¹ Éáõ­ë³­óÁ­ÝÇÙ, áõ­ñ³Ë ų­ÙÇ Ñ³­Ù³ ¿­Ï³. Øá­é³­óÇÉ ÇÙ…­É³í ÙÇ­ïÁë ã¿, û ÇÝã µ³­ÝÇ Ñ³­Ù³ ¿­Ï³: ºí ÙÇßï ³­Ù»­Ý³µ­Ýá­ñá­ßÁ ÙÝáõÙ ¿ Âáõ­Ù³Ý­Û³­ÝÇ µ³­Ý³Ó¨áõ­ÙÁ, áñ øáõ­ã³­ÏÇ áõ Ðáí­Ý³­Ã³­ÝÇ ëÇ­ñá í³­Û»É­ùÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý ê³­Û³Ã-Üá­í³Ý ³Ý­ ѳë ëÇ­ñá ï³­é³­å³Ý­ùÇ »ñ­·Çã ¿, µ³Ûó ³Û¹ ï³­é³­å³ÝùÝ áõ ó³­íÁ ã»Ý ˳ݭ·³­ñáõÙ, áñ ݳ ³ß­Ë³ñ­ÑÇÝ áõ Ù³ñ­¹áõÝ ëÇ­ñá ÉáõÛ­ëáí ݳ­ÛÇ: ØÇç­Ý³­¹³ñ­Û³Ý Ñ³Û ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, ³Ûë­åÇ­ëáí, Áݹ­Ñ³­Ýáõñ ·Í»­ ñáí ³Ù­÷á÷­íáõÙ ¿ »ñ­Ïáõ Ù»Í ë»­é³Å³Ý­ñ³­ÛÇÝ Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáõÙ` å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõÝ ¨ ï³­Õ»ñ­·áõíÛáõÝ, ½áõ­·³­Ñ»­é³­µ³ñ ³ñ­Ó³­ÏÇ ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ß³ï ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»ñ µ»­ñ»­Éáí ³­é³­ÏÇ Ù»ç: ´á­Éáñ ³Ûë á­Éáñï­Ý»­ñáõÙ å³Ñ­å³Ý­íáõÙ »Ý ùñÇë­ïá­Ý»³-ÙÇç­Ý³­

¹³ñ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Û»­óá­ÕáõÃ­Û³Ý ÏÝÇ­ùÁ ¨ ϳ­Ýá­Ý³­Ï³Ý Ëáë­ùÇ Ûáõ­ñ³­ ïÇ­åáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ´³Ûó Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ Ñ»­ÕǭݳÏ` å³ï­ÙÇã, ùݳ­ñ»ñ­ ·áõ û ³­é³­Ï³­·Çñ, ѳݭ¹»ë ¿ µ»­ñáõÙ ëï»Õ­Í³­·áñ­Í³­Ï³Ý ³Ý­Ñ³­ï³­ ϳ­ÝáõÃ­Û³Ý µÝá­ñáß ÏáÕ­Ù»ñ, ϳ­Ýá­ÝÇÝ Ñ³­Ù³¹­ñáõÙ á­×³Ùï³­Íá­Õ³­Ï³Ý ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñáí ¨ µÝáõ­Ã³·ñ­íáõÙ »Ý ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ½³ñ­·³ó­Ù³Ý û­ñǭݳ­ã³­÷áõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ÐÇÝ­·»­ñáñ¹ ¹³­ ñÁ ·ñ³­Ï³Ý ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõÃ­Û³Ý Ï³­éáõó­í³Í­ùÇ, ÝÛáõ­ÃÇ Áݹ·ñÏÙ³Ý, á­×³­Ï³Ý ѳ­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¨ ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõÃ­Û³Ý ¹åñáó ëï»Õ­Í»ó, á­ñÇ áõ­ëáõ٭ݳ­é³­Ï³Ý ß»ñ­ï»­ñÁ ѳ­ë³Ý Ýáñ áõ Ýá­ñ³­·áõÛÝ ·ñ³­Ï³­ ÝáõíÛáõÝ: Êá­ñ»­Ý³­óÇÝ ë³Ñ­Ù³­Ý»ó ÝÛáõ­ÃÇ Ýϳï­Ù³Ùµ ·áñ­ÍáõÝ í»­ñ³­ µ»ñ­ÙáõÝ­ùÇ ·áñͭݳ­Ï³Ý áõ ï»­ë³­Ï³Ý áõ­ÕÇ­Ý»ñ, ϳ­ï³­ñ»ó »ñ­ÏÇ Å³Ý­ ñ³­ÛÇÝ ë³Ñ­Ù³­Ý³­½³ï­Ù³Ý ³­é³­çÇÝ ù³Û­É»­ñÁ: ܳ­ñ»­Ï³­óÇÝ Íǭ볭ϳñ­ ·³­ÛÇÝ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ` ·³Ý­ÓÇ, ï³­ÕÇ, ³­ÕáíùÇ Ù»ç Ëá­Ñ³ù­Ý³­ñ³­Ï³Ý ³Ý­ë³Ñ­Ù³Ý Áݹ·ñ­ÏáõÙ­Ý»­ñáí, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ³å­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ³Ý­Ñ³­ë³­Ý»­ÉÇ Ëáñ­ùáí ÑÇÙù ¹ñ»ó µ³­Ý³ë­ï»Õ­Íáõí۳­ÝÁ, ·»­Õ³ñ­í»ë­ï³­Ï³Ý ·ñ³­ ϳ­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ųݭñ³µá­í³Ý­¹³­Ï³­ÛÇÝ ÇÝù­Ýáõ­ñáõۭݳó­Ù³Ý ѳ­ë³í` ³­é³Ýӭݳ­Ý³­Éáí å³ï­Ù³·­ñáõíÛáõ­ÝÇó, ¨ ϳ­ÛáõÝ ÑÇÙ­ù»ñ ¿ÇÝ ëï»ÕÍ­ í»É Ñ»­ï³­·³ ½³ñ­·³­óáõÙ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ` Ç ¹»Ùë Ù³­Ý³­í³Ý¹ ï³­Õ»ñ­ ·áõí۳Ý: ²­é³ÏÝ áõ ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ ï³­Õ»ñ­·áõíÛáõ­ÝÁ, å³Ñ­å³­Ý»­Éáí ϳ­ Ýá­Ý³­Ï³Ý Ùï³­Íá­ÕáõÃ­Û³Ý ï³ñ­ñ»ñ, ³Ù­µáÕ­ç³ó­ñÇÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³ñ­Ñ³­Ï³­Ý³ó­Ù³Ý ßñ糭ݳϭݻ­ñÁ ¨ áõ­ÕÇݪ Ù³ñ­¹áõ Ï»ñ­å³­íáñ­Ù³Ý ѳ­Ù³­ÏáÕ­Ù³­ÝÇáõí۳ٵ, ëá­ódz­É³­Ï³Ý, ù³­Õ³­ù³­Ï³Ý ¨ ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ ÙÇ­ç³­í³Û­ñÇ Ñ»ï ѳ­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ, ëá­óÇáõÙ ÁݭϳɭíáÕ Ù³ñ­¹Á Ý»ñ­Ï³­Û³­ÝáõÙ ¿ ³ñ­ï³­ùÇÝ Ï³­å»­ñÇ Ù»ç, ѳë­Ýáõ٠ݳ¨ Ý»­ñ³ß­Ë³ñ­ ÑǪ ëÇ­ñá ³å­ñáõ­ÙÇ ¨ µÝáõÃ­Û³Ý Ñ»ï ¹ñ³ ϳ­å»­ñÇ µ³­ó³­Ñ³Û­ïáõÙ­Ý»­ ñÇ ³­½³­ïáõí۳­ÝÁ: ´á­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý ¨ É»½­íÇ Ù»ç ·ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ³Ù­ñ³­Ï³­ÛáõÙ ¿ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»ñ, á­ñáÝù ØÇç­Ý³­¹³­ñÇ å³Û­Ù³­Ý³­Ï³Ý ³­í³ñ­ïÇó Ùáï Ï»ë ¹³ñ Ñ»­ïá å»ïù ¿ Ý»­ñ³é­í»ÇÝ áñ­å»ë Ñ³Û Ýáñ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý ëϽµÝ³­íáñ­Ù³Ý ÑÇ­ÙáõÝù­Ý»ñ:

¶ð²­Î²­Üàô­ÚàôÜ 1. ¶ñÇ­·áñ ܳ­ñ»­Ï³­óÇ, ¶³Ý­Ó»ñ ¨ ï³­Õ»ñ, س­ï»³Ý áÕ­µ»ñ­·áõ­ û³Ý: 2. ¶ñÇ­·á­ñÇë ²Õ­Ã³­Ù³ñ­óÇ, î³­Õ»ñ: 3. ¸³í­Ã³Ï ø»ñ­ÃáÕ, àÕµ Ç Ù³ÑÝ æ»­õ³Ý­ß¿­ñÇ: 4. º­ÕÇ­ß», ì³ëÝ ì³ñ­¹³­Ý³Û ¨ г­Ûáó å³­ï»­ñ³½­ÙÇÝ: 5. Âáí­Ù³ ²ñÍ­ñáõ­ÝÇ ¨ ²­Ý³­ÝáõÝ, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ï³ÝÝ ²ñÍ­ñáõ­ Ý»³ó: 6. Îá­ÙÇ­ï³ë γ­Ãá­ÕÇ­Ïáë, ²Ý­ÓÇÝù Ýá­õÇ­ñ»³Éù: 7. Îáë­ï³Ý­¹ÇÝ ºñ½Ý­Ï³­óÇ, î³­Õ»ñ: 8. Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ÂÉÏáõ­ñ³Ý­óÇ, î³­Õ»ñ: 9. Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë Æ­Ù³ë­ï³­ë»ñ ê³ñ­Ï³­í³·, ´³Ý Ç­Ù³ë­ïáõ­Ã»³Ý ³é Ó³·Ý áñ Ïá­ãÇ ê³­ñ»Ï: 10. Ô³­½³ñ ö³ñ­å»­óÇ, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó: 11. Øáí­ë»ë Êá­ñ»­Ý³­óÇ, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó: 12. ܳ­Ñ³­å»ï øáõ­ã³Ï, гۭñ»Ý­Ý»ñ: 13. Ü»ñ­ë»ë ÞÝáñ­Ñ³­ÉÇ, г­Ý»­ÉáõÏ­Ý»ñ, àÕµ º­¹»­ëÇáÛ: 14. ê³­Û³Ã-Üá­í³, ʳ­Õ»ñ: 15. ì³ñ­¹³Ý ²Û­·»Ï­óÇ, ²­é³Ï­Ý»ñ: 16. ö³íë­ïáë ´áõ­½³Ý¹, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó: 17. üñÇÏ, î³­Õ»ñ:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.

²­·³­Ã³Ý­·»­Õáë, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó: ¶ñÇ­·áñ س­·Çëï­ñáë, ÂáõÕÃù: Îáñ­ÛáõÝ, ì³ñù س߭ïá­óÇ: Ðáí­Ñ³Ý­Ý»ë ¸ñ³ë­Ë³­Ý³­Ï»ñï­óÇ, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ð³­Ûáó: Ðáí­Ñ³Ý س­ÙÇ­ÏáÝ­Û³Ý, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ î³­ñû­ÝáÛ: Ô­¨áݹ ä³ï­Ù³­·Çñ, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ: ØËǭóñ ¶áß, ²­é³Ï­Ý»ñ: ØÏñïÇã ܳ­Õ³ß, î³­Õ»ñ: Øáí­ë»ë γ­Õ³Ý­Ï³ï­í³­óÇ, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ ²­Õá­õ³­ÝÇó ³ß­Ë³ñ­ÑÇ: ܳ­Õ³ß Ðáí­Ý³­Ã³Ý, î³­Õ»ñ: ê»­µ»áë, ä³ï­Ùáõ­ÃÇõÝ Ç Ð»­ñ³ÏÉÝ:

1. ²­µ»Õ­Û³Ý Ø., ºñ­Ï»ñ, ѳ­ïáñ ¶, ºñ¨³Ý, 1968: 2. ²­µ»Õ­Û³Ý Ø., ºñ­Ï»ñ, ѳ­ïáñ ¸, ºñ¨³Ý, 1970: 3. Ð³Û Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ Ýß³­Ý³­íáñ ·áñ­ÍÇã­Ý»­ñÁ. 5-18-ñ¹ ­¹³­ñ»ñ, ºñ¨³Ý, 1976: 4. ØÏñÛ³Ý Ø., Ð³Û ÑÇÝ ·ñ³­ ϳ­ Ýáõí Û³Ý å³ï­ Ùáõí ÛáõÝ, ºñ¨³Ý, 1974: 5. Ü»ñ­ëÇë­Û³Ý ì., Ð³Û ÑÇÝ ·ñ³­Ï³­ÝáõÃ­Û³Ý å³ï­ÙáõíÛáõÝ, ¾ç­Ùdz­ ÍÇÝ, 2013:

´à­ì²Ü­¸²­Îàô­ÚàôÜ Øàôîø..............................................................................................3 ÐÆÜ­¶º­ðà𸠸²­ðÆ ¶ð²­Î²­Üàô­Úàô­ÜÀ .........................................9 ²­·³Ã³Ý·»Õáë ........................................................................12 ö³íëïáë ´áõ½³Ý¹.................................................................22 Øáíë»ë Êáñ»Ý³óÇ...................................................................46 º­ÕÇß»........................................................................................71 Ô³½³ñ ö³ñå»óÇ....................................................................88 Ð²Ú ¶ð²­Î²­Üàô­Úàô­ÜÀ ¼- ¸²­ðº­ðàôØ....................................102 껵»áë....................................................................................103 ÐáíÑ³Ý Ø³ÙÇÏáÝÛ³Ý............................................................. 111 Øáíë»ë γճÝϳïí³óÇ......................................................119 ¸³íÃ³Ï ø»ñÃáÕ....................................................................131 ÎáÙÇï³ë γÃáÕÇÏáë............................................................134 Ô¨áݹ ä³ïÙ³·Çñ................................................................136 Ð²Ú ¶ð²­Î²­Üàô­Úàô­ÜÀ Ä – Ä´ ­¸²­ðº­ðàôØ ..............................144 ÐáíѳÝÝ»ë ¸ñ³ë˳ݳϻñïóÇ...........................................146 ÂáíÙ³ë ²ñÍñáõÝÇ ¨ ²Ý³ÝáõÝ...............................................155 ¶ñÇ·áñ ܳñ»Ï³óÇ................................................................167 ¶ñÇ·áñ س·Çëïñáë..............................................................193 ÐáíѳÝÝ»ë ÆÙ³ëï³ë»ñ ê³ñÏ³í³·...................................203 Ü»ñë»ë ÞÝáñѳÉÇ..................................................................211 ØËÇóñ ¶áß...........................................................................244 ì³ñ¹³Ý ²Û·»ÏóÇ...................................................................253 Ķ - ÄÀ ¸²­ðº­ðÆ î²­Ôºð­¶àô­Úàô­ÜÀ ........................................267 üñÇÏ.......................................................................................268 Îáëï³Ý¹ÇÝ ºñ½ÝϳóÇ..........................................................277 ØÏñïÇã ܳճß......................................................................287 ÐáíѳÝÝ»ë ÂÉÏáõñ³ÝóÇ........................................................295 ¶ñÇ·áñÇë ²ÕóٳñóÇ..........................................................308 ܳѳå»ï øáõã³Ï.................................................................318 Ü³Õ³ß ÐáíݳóÝ.................................................................331 ê³Û³Ã – Ü ­ áí³.......................................................................343 ¶ð²­Î²­Üàô­ÚàôÜ .......................................................................359

ºðºì²ÜÆ äºî²Î²Ü вزÈê²ð²Ü

ì³½­·»Ý ê³­ý³ñ­Û³Ý

Ð²Ú ØÆæ­Ü²­¸²ð­Ú²Ü ¶ð²­Î²­Üàô­ÚàôÜ àõ­ëáõ٭ݳ­Ï³Ý Ó»é­Ý³ñÏ

Þ³åÇÏÇ Ó¨³íáñáõÙÁª ². ä³ïí³Ï³ÝÛ³ÝÇ Ð³Ù³Ï³ñ·ã³ÛÇÝ Ó¨³íáñáõÙÁª Î. â³É³µÛ³ÝÇ Ðñ³ï. ËÙµ³·ñáõÙÁª ì. ¸»ñÓÛ³ÝÇ

îå³·ñí³Í ¿ §¶¨áñ·-Ðñ³Ûñ¦ êäÀ-áõÙ: ù. ºñ¨³Ý, ¶ñÇ·áñ Èáõë³íáñãÇ 6

êïáñ³·ñí³Í ¿ ïå³·ñáõÃ۳ݪ 07.11.2016: â³÷ëÁª 60x84 1/16: îå. Ù³ÙáõÉÁª 22, 625: îå³ù³Ý³ÏÁª 300:

ºäÐ Ññ³ï³ñ³ÏãáõÃÛáõÝ ù. ºñ¨³Ý, 0025, ²É»ù سÝáõÏÛ³Ý 1 www.publishing.ysu.am

ՀԱՅ ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

ՎԱԶԳԵՆ

ՍԱՖԱՐՅԱՆ

ՎԱԶԳԵՆ ՍԱՖԱՐՅԱՆ

ՀԱՅ

ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ