Մարգարիտներ Պարույր Սևակի մտքի գանձարանից

Գշ

:

ԹԵՎԱՎ

ԱՖՈՐԻԶՄՆԵՐ:

ԱՍՈՒՅԹՆԵՐ

«ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ»

ՎՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ

-

ՀՏԴ ԳՄԴ Մ

891.981-1 84 Հ7-5

Սնակ

Կազմող` Վահան Սահակյան Խմբագիր`Վ. Ա. Սահակյան

Մ

ՄարգարիտներՊարույր Սնակի մտքի գանձարանից:Աֆորիզմներ,բնավորխոսքեր,ասույթներ / Կազմող՝Վ. Սահակյան.--Եր.: ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ, 2004 թ. 120 էջ: --

ՊարույրՍնակի ողջ ստեղծագործությունում, հատկապես պոեզիայում, ինչպես գույնզգույն ծաղիկները` մարգագետնում, կամ աստղաբույլերը՝երկնքում, սփռվածեն նրա աֆորիզմները, թնավոր խոսքերը, կարճ ու իմաստալիցմտքերը, որոնք ադամանդինճման շողշողում, փայլատակումեն նրա ամեն մի բանաստեղծության մեջ, ամեն քառատողում ու ամեն մի տողում: Մենք փորձել ենք Սենակիստեղծագործություններից քաղել, ի մի բերել, դասդասելն առանձինփնջերովներկայացնել նրա իմաստունմսռքերիխտացումները: Այս գրքույկը ծնվել է ՊարույրՍնակի պոեզիայի նկատմամբ տածած մեծ սիրուց ու պատկառանքիցն կարող է օգտակարլինել ընթերցասերլայն հասարակության համար:

Մ

ՀԱՐՐԻՆ:

0180(01)2004

թ.

ԳՄԴ 84 Հ7-5

ՏՅԻ| 99941-920-4-3

Օ «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ»

հրատարակչություն,2004

թ.

ՍԻՐՈ, ԿԱՐՈՏԻ, ԵՐԱԶԱՆՔԻ ԵՎ

ԵՐՋԱՆԿՈՒԹՅԱՆ

ՄԱՍԻՆ

Ա՛խ, իմ մեծ Սերը՛...

հավասարէ Կորածհույսերիսճիշտ քառակուսուն Ու երազանքիսխեղճ մնացորդին...

Նա

Չէ, ասեղչէ սերը, որ թաքցնես, Իսկ թե ասեղ է նա` Աչք է ծակում:

կուզեի, սիրել կարողանար Նան... տգեղտղամարդու... Շա՛տ Որ նա

(Շատ անգամնույնիսկատելությունը Շուռ տված սիրոպատկեր է կրում):

Կա

Ինձ

մի աշխարհմեր աշխարհում՝ հարազատ,ձեզ անծանոթ:

Կան

թանկհուշեր, որ սիրոպես ուռճանում

են

լուռ, աննկատ,

միանգամից՝ ինչպեսվարդը մի գիշերում:

Եվ բացվումեն

Սեղմե՛մ մի կոճակ՝

Եվ մարդկանցհոգում Ծաղիկներիպես լույսերը ծաղկեն...

Ու

թե մութ մնա,

Մնա ի՛մ կամքով, Ու մնա միայն իբրն վարագույր

Համբույրիհամար սիրահարների:

Երազել է տալիս մութը, Իսկ երազել մենք չենք ուզում:

Ջանում եմ

կտրել մի պատառ աշուն.

Ա՛ռ, որ ձմռանըցրտումչտխրես:

Առողջաչքով ես տեսնում եմ, Իսկ կույր աչքով... մի՛շտ երազում...

մայթերնեմ կետադրում, Որ մարդկայինկյանքիվեպը դյուրին կարդա, Մայթագրերընթերցելուընդունակը: Ես

Չաշվեցե՛ք, խնդրե՛մ, հաշվեցե՛ք նան, Թե մեզնիցգոնե մե՛կըիր կյանքում Քանի՛ կնոջ է տենչանքովնայել, Քանիսի՛ն՝մաքուր մի հիացմունքով, Քանիսի՛ն՝միայնեղբորքնքշությամբ...

Մենք դեռ մի կարգինչգիտենք նույնիսկ, Թե այդ ինչի՞ցէ մարդըծիծաղում, մարդը, Միմիայն Եվ ո՛չ մի ուրիշ կենդանիէակ:

Հաշվեցե՛քնան, մի վերջի՛ն անգամ, Թե այդ ի՞նչձեով, Ի՞նչմեքենայիօգնությամբբարի Դեռ կարելիէ մարդուն՝մա՛րդպահել Եվ կամ նո՛րմիայնմարդունդարձնելՄա՞րդ...

Լինենքամենուր՝«բարիօր»-ի պես, Եվ ամենուր էլ դասերտանք սիրո՝ Ապացուցելով,որ սերն իսկական Ընդամենըլոկ փոխումէ ձներ:

Մանկությունսէ թռե՛լ, ցնդե՛լ, Բայց իմ սրտում մինչն հիմա Մի մեղմ կսկիծ մնում է դեռ Այն եղինջիխայթի նման...

Անուններումերեք հոգու Եվ դու՛ կաս միշտ, ե ե՛ս միշտ կամ: Քո անունն եմ ես միշտ պոկում, . Իսկ դու իմը՝ ո՞չ մի անգամ: Հանկարծդուրս կգա, որ սերը կրկին Հետապնդումէ... հիմաէլ երգին: Երգիցէլ երգիչնինչքա՞նէ մի քա՛յլ: -

-"

Անբաժանէ քեզնից քո թովչանքը, Ինչպեսգույնը՝ ծաղկից, արեգակից, Ինչպեսպայծառությունն՝ Ինչպեսանրջանքը՝ Պատանեկանթովիչ այն հասակից:

Մեր տունը մեկ չէ, Մեր տունը մեկ չէ, Գնալը՝տարբեր, Բայց գալը մեկ է:

Թող որ ծիծաղով Տարբերվենքմեկ-մեկ, Ի՛նչ տարբերություն Մեր լալը մեկ է: -

Այդ ո՞վնինչու՞ էր բաց դուռնիմ դեմփակում զղջմանաղ ցանումիմ վերքերիվրա:

Ու

Անկեղծասած՝ դու բնավ էլ ա՛յնչես եղել, մԱյնչես եղել, ինչ-որ ես եմ կարծել երկար: Ո՞ւր ես, ասա՛, դու ինձ մղել: ճիշտ ճամփիցես միայնշեղել: խոստումովկապել ես ինձ, Մանկաննման խաբել են ինձ, Ու չես տվել ոչի՛նչ, ոչի՛նչ:

Սուտ

Իսկ այն, ինչ որ ինձ ես տվել, Արժանիչէր ո՛չ քեզ, ո՛չ ինձ: ,

.

6.

Աչքս բաց՝ Բայց էլի խաբեցիր Ոտքերս-ձեռքերս Կապեցիր: Հիմա էլ Կտրում ես յոթ անգամ, Բայց գոնե Մեկ անգամչափեցի՞ր: -

Երբ որ մութ էր՝ ես փայլել եմ, Բայց չեմ խաբել ես ոչ ոքի ու չեմ խաբում: "`

Մի մոռացիր,որ իմ ու քո կյանքումդաժան Եվ երազ կա.- այսպե՛ս,- բացի անհույս կյանքից... .-

մասին Արդյոքի՞նչ եմ մտածում: Ես քո մասին Սխարի՛նչ չեմ մտածում, Բայցթերես Ամենիցշատ՝ մտովին Կորուստներսէ, Որ հաշվում եմ գտածում: Ես քո

."

սակայն.նրա համար,որ իմն ես Ինքս եմ տալիսինձ երանի: Ասեմ

Գիտե՞ս,սիրելիս,

Ով է անխելքը, Եվ անբուժելի' Ո՛ր խոցն ու վերքը. Երբ ո՛չ թե կտրում, Այլ համբուրումես Քեզ անխղճորեն Վարվածողձեռքը: -

դու,

Մխ, եթե պիտի բաժանվենքէլի՝ Բաժանվենքմի՛ օր, տեսնվենքտարո՛վ: Թե որ գժտվենք՝մի՛ օր գժտվենք, Մի ամի՛ս զղջանք, տարո՛վհաշտվենք: Ու թե սիրումենք՝ Մեր սրտի բոլոր լարերո՛վ սիրենք: "

'

Թող լինի այնպես, Ինչպեսհուշում ես։ էլ չե՛նք հանդիպի՝ Ինչպեսուզում ես:

Ինչ էլ որ լինի՝ Հիշելու բան կա. Քե՛զ մոտ ավարտվեց Սիրո ուսումս:

`

Նորից չեն սիրում, Սիրումեն կրկին:

Ա՛խ, սիրտսնան նման է կարծես... կարծեսմի ջինջ վտակի, Որ տարբե՛րհունով, բայց դեպիքեզ է Շարունակվազում...

Նման է

կարծեսմի խոր հատակի, Ռր ուրիշներին փետուրի նման պահում է վերե Եվ միայնքե՛զ է իր խորքը սուզում...

Նման է

Աչքերս լույսի էին սովոր, Եվ հիմա տանջվում եմ խավարից:

Ի՞նչ մնաց այս շապի՛կսթաց, Կախվելումի պարա՛ն մնաց Իմ սիրոհարուստավարից: -

.-

Մի՛ մոռացիր,որ շատ հաճախ,ցանկալի'՛ս, Երբ հույս ցանում ու հավատեն շաղ տալիս, Զի՛ կանաչում:

։

"Յիշի՛ր,որ միշտ ուշանումէ ցանկալին, Իսկ երբեմնէլ, իր ոտքովէ երբ գալիս, Զե՛ն

ճանաչում...

մի ստվերէ թվում, Բայց մի ստվեր՝ետնում, Որիցպրծում էլ չկա Մեզ է անվերջհետնում...

Նա

-

-"

Հե՛յ գիտի.ծովերից անցա Ու հանկարծ...խեղդվեցիառվում:

Ի՞նչ ես տանջում.կամթույլ եղիր, կամ արի Կամ հեռացի՛ր,ընդմիշտգնա՛, կամարի՞ Թե չէ՝ այդպես դու նման ես չփլված, Բայց ուր որ է գլխիս թափվող կամարի: -

`

"`

.

.

քոաչքերի՛,քո աչքերի՛պատճառով աչքերը ամբո՛ղջգիշեր,ամբո՛ղջգիշեր չե՛ն փակվում:

Քո. աչքերի՛,

Իմ

Քո Իմ

ծիծաղի՛,քո ծիծաղի՛,քո ծիծաղի՛պատճառով է դարձել: ծիծաղը,իմ ծիծաղը պաշտոնաթո՛ղ

պատճառով Քեզ այս ձնով ունենալու-չունենալու Կորցրել եմ ունեցածս՝ հպարտությունսհաղթողի... -"

Առաջինսերը, ինչպեսոր հացը, Ի՛նչ էլ որ անես՝ միշտ կուտ է գնում...

-

Իմ

սիրտը

Սիրոհազարգիշեր է ապրել ու տեսել, Իսկ ու՞ր է հապա, Ու՞րէ գիշերը հազարմեկերորդ:

մենք բաժանվեցինք, նոր հանդիպած՝ Իրար նոր գտած՝ կորցրինքիրար: Դեռ

իմ վերջի՛նը՝ թյուրիճացաբար, Եվ իմ միա՛կը՝ճակատագրով...

Դու

ճիշտ է, բայց ն չեն ապրում, մեռնում, բայց ն չի ապրում Ինչպեսչի Չեն մեռնում,

Սե՛րս Վերջի՛՞նս՝թյուրիմացաբար, Բայցն միա՛կս՝ճակատագրով: -

.-

Կանանցաչքերում, Տեսե՛ք, Փլվել է ինքըերկինքը Ու ծիծաղում է... ""

թե աշխարհումկա՞գեթ մի կենտլեզու, Որ չունենաիր մեջ այս «անջատվել»բայը: Թե կա ես փոխում եմ ազգությու՛նս... Տեսնես

եթե կուզես՝ ապրելնայս է հենց, Եվ սերն իսկականհենց այս է որ կա. Ու

Պատահաբարես պատահումկյանքում, հրաժեշտտալիս... Անհրաժեշտաբար

-

Լոկ անունն է քեզ մոտ, Իբրնմի անձնագիր,որ... չի կնքված: Սերն է:

-

Իսկ ո՞վ չգիտի, Մարիա՛մ,անունդ,

Որ հորիզոնինման է, Մարիա՛մ. Երբ ընկրկումենք՝

Նա մոտենում է, Երբ մոտենում ենք՝ Հեռանում է նա...

Ի՛նչ զարմանալիաչքեր ունես դու. Կարծեսթե լինեներկվորյակլճեր Դին հրաբխիզույգ խառնարանում: Ի՛նչ հրաշագործնայվածքունես դու. Ինչի նայում ես՝ քե՛զ ես նկարում:

-

Քնքշորեն ասված ամեն խոսքըքո Եթեր է ճամփումռադիոալիքներ, Որոնցկարողէ ամե՛ն ոք որսալ, Ով երջանկությանտառերըգիտի:

Մնացածկյանքիս կեսը կտայի, Միայնտեսնեիգրկիդ... թուխ մանուկ, Ինչպեսոր քեզ եմ իմ գրկում տեսել...

անունո՛վ,Մարի՛ամ, անունով՝ Այստեղնահանջում Է ձմեռն արագ: Ամառն առանցհերթի՝ Գարունի՛ցէլ առաջ, Նպաստովէ ապրում քո անունով... Քո Քո

Դժգոհությունիցես շա՛տ եմ դժգոհ: Օգնի՛ր ինձ, Մարիա՛մ, Եվ ասեմ՝ ինչով. Բարեխոսեղիր ի՛մ ն ի՛մ միջն, Որ բաննավարտվիինքնահաշտությամբ: իմ մթի՛ն-մթի՛նկարոտնայնպե՛սգիտեմ, Ինչպեսկույրը գիտի բնակարաննիր հին... Միքաղքենիթռչուն հեղուկգեղգեղանքով Իր խեղճ գոյությունն է երգ դարձնումանբառ: Ես

Պարտականությանու սիրո միջն Այդ ես եմ տնկված՝ Ուղեփակոցի գերանի նման...

Ի՛նչ լավ է, որ դու Չես ապրել սիրո արվարձաններում Եվ միայննրակենտրոնըգիտես: . ոհ.

-Ես

չե՛մ կամենում,որ ին պատրանքըփոխվիպատանքի

Եվ հետո, ծվա՛տ, կախվիաշխարհիկեռերիցփշոտ: -.

Ես Ու

սիրում եմ քեզ քեզ հետ նան... անհնարինը`

Այն գոհությունը, չի՛ հանդուրժումմեր գոյությունը:

Ում

Սիրո կապանքին տառապանքի փնտրում: Հարցերնեն անվերջպատասխան Չէ՞ որ, տե՛ր իմ, փորձըմեկի

Մյուսիհամարշատ հաճախէ փորձանքդառնում:

Բայց մենք, կարծեմ,միասի՛նենք այդ սովորում Մի վիթխարիլսարանում, Որտեղ... սերն է դասախոսում...մնջախաղով՝ Խուլ-համրերիհամարկարծես:

Երկու նռնակ՝կրծքիդվրա... Երանի՛թե նրանցպայթյուննինձ սպաներ Անտառիմեջ՝

Փասիաններիներկայությամբ, Կամ սենյակում՝ Վարագույրիվկայությամբ...

թերնսդու կին էլ չես, Այլ գուցե մի... արգելանո՛ ց, Ուր հասնում են նռնե՛ր վայրի, են զբաղվում Ուր փասիաններն . հրձիգությա՞մբ, Ուր հրազենչի արձակումո՛չ մի որսորդ... Ու

հասկացա՛, Բայց... ոտքե՛րս չեն հասկանում Ես

Եվ, ինքնաշարժկարկինիպես, Բնա՛վ կամքդչհարցնելով՝ Վետնում են դեռնսքեզ Եվ չափումա'յն, Ինչ կոչվում է «անմատչելի»:

մազերնես դու մատներովսանրում (Թե՞ ակամայիցուզում ես նան Կարդալծերությանայբուբենըպարզ՝ Արդենճերմակողմազերնիմ գլխի): Իմ

16.

Որ կյանքում հաճախայնպես է լինում, Երբ սիրողներըդեռ ողջ են-առողջ, Իսկ սերը նրանցդառնումէ լեգե՛նդ Եվ... ապրումկյանքով հազարապատիկ... .»

.

Չէ՛, սիրելի՛ս, Մենքնորասերզույգ չենք, բնա՛վ: Սիրոքայլող հուշարձա՛ն ենք՝ ն հինավու՛րց: Վաղնջակա՛ն Ես քեզ անգիրու գոց գիտեմ՝կրակի՛ պես: .

Մերսիրո մեջ ձմեռում են առասպելներ. Դրանիցէլ հին աշխարհնէ միշտ նորանում Յուրաքանչյուր նո՛ր սիրո հետ՝ Մեր սիրո հետ: Իսկ սիրո մեջ ամե՛ն սկիզբ միշտտարբերէ: Վերջն է նույնը: Վերջնէ նման:

-

Քո երեկվասերնէ լուսավորումդեռ ինձ, Բայց ն մեր բաժանմանշուքն է ընկել վրաս:

եք լոկ հանվելիս: Իսկ դու օգնում ես հագնվել: «Ասում են, թե դուք օգնում

ուրի՛շ ես: Սիրու՛մ եմ քեզ»... Դու

Խաբելը բնավ այնքանէլ հեշտ չէ,

Որքանթվում է:

տառապալիցիմ փորձիցգիտեմ, Որ խաբուսիկեն օտար սերերը՝ Աստղերինման. Մեծ ու շողշողունթվացողները ավելիփոքրեն Ու հաճախաելույս, Քան փոքրիկները, Որ իրականումհսկայականեն: Ես

Ինչպե՞սհասցնեմքեզ զղջմաներգնայս իմ, անցել Երբ սերս սուրհանդակ՝անհանգրվան -

Եվ իր հետ

տարել է սրտիդմերձենալու անկրկնելիհասցեն...

Ինքս այնտեղեմ, որտեղ որ դու ես, Իսկ դու այնտեղես, որտեղ որ ես եմ: Այսպեսգալիս ենք մենք դեպի իրար Եվ... չենք հանդիպում...այս քանի տարի:

Աչքերըս՝

Ծրարվածհիացում, Եվ դու ես հասցեատերը: Մատներըս` Հինգ հրթիռ սլացում Եվ քոնն է ողջ ուղեծիրը: -

Խոսքերըս՝ մի լեզվի Վիմագիր:Դու պիտիվերծանես: Մեռած

ն անհրաժեշտ, Անպարտադիր Հավերժներկան բացակա՝ Թե «սեր» ասես՝ խնդրումէ շեշտ, Թե ասես «կին»` վեհ ածական:

խակսերը ն իմ հասուն տանջանքը որպեսերկու ուղնոր Հանդիպեցին կածանում: Կյանքիինչ-որսակավամարդ

Քո

..

Հանդիպումըբաժանումիսկիզբնէ հենց...

չեն զգում միայն բերնով: զգում են հոգո՛վ նան: Եվ գնու՞մես, գնու՞մարդեն, Որ հռչակիանհամություննիրեն արքա Ու դարձնելովհոգիս ոստան ու տնքացո՛՞ղ աթոռանիստ Իշխի նան իմ կեղեքվողծայրամասու՞մ... Համ Համ

:

..

Եվ համբուրվածիմ շուրթերինդողդողումեն սիրո խոսքեր, Ինչպեսցողիկաթիլներըայն թփերին, Որոնցվրա-անհոգքամինդասն է սերտումիմ գժտության: ."

(Թող խմորվինան երջանկությունըմեր Ու դառնահացօրվա, ձրի նպա՞ստ՝ Իրարփնտրողների, Բայց չգտնողների, Միջահատված-զատված խեղճսիրազույգերի Ու սիրազուրկերի ափիվրա): .:

Իր վերջնունի ամեն հեքիաթ,Ես դա գիտեմայնքանվաղուց, Որքանանունն ամիսների: ՛`

Գիտե՛մ. Սիրուցխոսելնարդեն Հավասարէ հիմարության:

Թվում է, թե ամբողջ կյանքում Ժամանակսես վատնեցի Ամե՛ն տեսակ(լուրջ թե դատարկ) բանիվրա Եվ... ժամանակէ՛լ չմնաց Մի լա՛վ-կարգի՛ն-կու՛շտսիրելու. էր կարծեսմիայն, Ինչ որ եղավ՝նախափորձ Ընդամենը...սնագրություն:

օտա՞րչես, չէ՞: Բայց ի՞մնէլ չես, հա՞...

Դու

Բ"

էի կարծեսա՛յն մարդուն, Որ սքանչելի ձեռագիրուներ, Բայց... գրագետչէ կատարելապես: Ես նման

Իսկ հիմա, Երբ մենքմեկտեղենք կրկին, Նու՛յն կյանքըհիմա Իր սքանչելինույն ձեռագրով Գրագիտությանդասեր է տալիս: -

-

-

Երջանիկները ի՞նչչեն ունենում: ժամ ու ժամանակ:

Նրանք, կարճ ասած, ու՛ժ չեն ունենում` Իրենցու իրար... տանջելո՛ւհամար...

-.

Ես

ուզում եմ. Եթեգերվել` Ոչ թշնամուց, Այլ խելքահանաղջիկներից:

Եթե սիրվել՝ Միայնմեկից ն մե՛կ անգամ... Յասակսառած, խոհեմդառածմարդեմ արդեն, Բայց, արի տես, դեռգցում եմ ինձ դեսուդեն... էլ չպիտի ուրիշներովտարվեմ-գերվեմ... Միայնպիտիմեկինսիրեմ,մեկիցսիրվեմ... Եթե խելառվել` Ավելի լավ է անհաջողսիրուց: Ու

եթե լլկվել` ցավից, ոչ թե թշնամուց.

Բաժանման

«Իսկ գժվելովչե՞նսիրումու ատում: Առանցգժվելու` չկա՛ շահածմարտ: Առանցգժվելու՝ չե՛նձնի նոր մարդ: Մինչնչգժվի՝ ջուրը չի՛ եռա...

Բառերնէլ մինչնկարգինչգժվեն՝

Ե՛րգ չեն դառնալու...

Գովերգում եմ ես այն լավը, Որ մեռնում է նրա մասինչցավելուց, Եվ այն ցավը, Որ ծնվում է շատ սիրելուց. Եվ այն սերը, որ ո՛չ կույր է, Ո՛չ էլ դիտմամբ՝ակնոցավոր:

մերժվածինսփոփումեմ լոկ այն դողով, Որ... չի ապրելնա առավել ահավորը, Ես

Գիտե՞քորը. ու խաբելըիր սիրածի... Դավաճանելն .

Խնայումեմ ո՛չ թե սերս. Ճի՛շտ հասկացիր: Խնայում եմ քո նոր զարթնածսի՛րտը միայն Տարիքնառած ինձ պես մեկիխելառսիրուց, Ինչպես որ հին նստած գինուց, շուտ են հարբում Անփորձները Եվ շատ ուշ են ուշքի գալիս... -

Քեզ քիչ էր այս այրող սերը, Վառեցիրն կիզող խանդը: Ուզեցի, որ հավետկապվենք, Որ սիրովխայտանքու ծփանք, Դու կապը դարձրիրկապանք Եվ տուն կոչեցիր...այս բանտը:

-

Երբ ջահելությունսանցնում է արդեն, նո՛ր հասկացա, Որ շատ եմ նման փետրվարամսին. Գիտեմկարճանալու երկարանալ Նայած թե՝ սեր կա՞: Ես

-

..

Իսկ գրքից զատ կա կյանք ու գիրկ, Իսկ խագիցզատ կան խաղ ու տաղ:

Հետո

կամուրջնիր հոնքերի

Կշեռքի է նա վերածում Եվ թույլ տալիսիր աչքերին, Որ վեր ու վար նժարճոճեն, Մնջախաղովկշռում է նա Նրա բախտը՝ Իր «հա»-ն ու «չէ»-ն...

Իր սիրածիանուշ համին

է արդենխառնում... Բաժանումիդառնությունն է Անկողինն հարսինայրում կրակիպես, Օրն է մթնում,իսկ իր սերըտուն չի գալիս: Ու Ու

Ու

վերքերըդառնումեն երգ, երգերը դառնումեն վերք սրտերը՝ծանր մի քար...

.

«Քանզի նա, ով որ մտքով է տրվում, Տրվում է, անշուշտ, մարմնիցառավել... -՞

Գեղեցիկես դու, ինչպեսբոլորը, Որոնց սիրում են: Եվ կախարդիչես, ինչպեսբոլորը, Որոնցչեն տիրել: .

Ուզում եմ լինի նա սերն իմվերջին, Իսկ ես էլ` նրա առաջի՛նսերը: Իմ

իրար ն նման էին, սերերն

Եվ նման չէին, Ինչպեսաշխարհիմեծ քաղաքները:

Եկավ սերը քո Եվ ծննդավա՞յրդարձավինձ համար...

Ինձ

արդենվաղու՛ց այնպեսէ թվում, ննջում եմ, իսկ սիրտսարթունէ:

Թե ես

.-

Կոչեր է անում ինչ-որ նոր սիրո, Եվ չի հասկանում, Որ վտանգավորիր քարոզի դեմ Թե ես արթունեմ՝ իմ սիրտնէ քնած:

-

Բոլորն այստեղ են իրենց տեղերում, Միայնդու՛ չկաս իմ սիրտնէ թափուր... -

..

Ա՛խ, ես սիրոհարցումերեխաեմ տարեց...

Ես

աշխարհեմ եկել,

Որ... ամենքի՛ններեմ, Բայց ո՛չ երբեքնրան, ում սիրում եմ:

-

Հիմա անգիրգիտիողջ աշխարհը, երբ անբաժանելինբաժանում են՝ Անջատվումէ ահե՛ղ մի ջերմություն: Վկա՝ատոմն ինքը:

Իսկ մեր բաժանումից...ծնունդ կառնի ու ցուրտ, Մի այնպիսի՛ահեղսառնամանիք Որ չի կարողչազդել եղանակի`վրա. Վկան՝բնեռները...

-

հացադուլէ հայտարարելհիմա, ..՛ներսս

Ու

սիրադուլ՝ սիրտս: Եվ ոտներսեն միայն,որ չեն հայտարարում Իրենցգործադուլը:

Բայց իսկականսերը իր հանդերձյալնունի՝ Ուրիշ անդըրսերյան երկրորդմի կյանք, Որ կոչվում է կարծեմհիշողություն, Եվ չի գնում փութանց, Ինչպեսառաջինը, Այլ տնում է այնքան, Որքանինքը կյանքը: -

-

.

եղել,

Սերն ինձ համարկյանքում այն կնիքն է Որ միշտդրոշմում են ոսկու վրա: Եթե կյանքսզուրկ է այդ կնիքիցսիրո՝ Եվ սեփականաչքիս կեղծ է թվում ոսկիս:

-

-

Երբ հաղթումէ խոսքը՝ մեղեդինէ մեռնում: Ես կլռեմ հիմա, որ մեղեդինհնչի. Կնահանջեմ, Սակայնկնահանջեմ...երգով:

Յավետօրհնյալ լինի քո Ժպիտը՝

Հայտարարը սիրո ն խնդության...

Օրհնյալ լինի նան տվածտառապանքդ, Որից ոչ թե մեռնում, այլ ծնվում են կրկին:

-

--

Վավատարմությունը սրտիարատ չէ:

-՞

Եվ քեզ համբուրելն առաջինանգամ Նույնն է, ինչ մի նոր տաճա՞րավերել, Թե հիմնադրելմի եկեղեցի... -

-

-.

զարմանումեմ Զայրանումնան, Որ երջանկությանմրցանակչկա Համայնաշխարհիոչ մի անկյունում: Ու

Իսկ եթե նման մրցանակլիներ, իմա դաւինեկիրես կդառնայի... .

...Եվ էջերն եմ շրջում մեր անկատարսիրո, Ինչպեսհավատացյալն՝Ավետարաննիր սուրբ:

ՄԱՐԴՈՒ` ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԻ ԿՈՉՄԱՆ,

էՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ

Խոստանում

եմ

Լինել ո՛չ թե հարկհավաքը, Այլ զավա՛կը Դժվարդարի: Մեռնելիսէլ ո՛չ թե տանել, Այլ կտակե՞լլավը դարի: համարսահմանըմիշտբաց է Բանաստեղծի երգն է նրա վիզա՛ն: Իսկ ես բանաստեղծեմ:

-

.

Աշխարհինուղղված մի բացիկեմ ես, Մի՛ծրարեք ինձ Եվ մի սոսընձեք: .

աղոթում,այլ պահանջու՛մսաստումով, չեմ բերում, այլն զո՛հ եմ պահանջում՝ Իրավունքովայն չգրված,բայց անջինջ: Չե՛մ

Զո՛հ

-՞

Ես՝

պատրանազերծ,

Բայց ն հուսագեն, Այս դեռ անվավերու նոր աշխարհում էլ չե՞մ զբաղվում ու չե՛մ զբաղվի Չեղածիվրա եղածիթերինիզու՛ր քննելով, Երազիվրա երեխայաբարանու՛րջ դնելով, Կեղծվածդրամովկեղծ բան գնելով, Ոչ էլ ճարահատու միտումնորեն Մահանալուպես անվերջքնելով: -՞

Բայցնայնպեսմերպեսներըկարողացան Պատիվն իրենցպահելճերմակ Եվ խիղճնիրենցպահել մաքուր՝աղի նման, Որովհետնմերպեսները Նախընտրումեն զրկվել Գլխից, Քան խոնարհելգլուխն իրենց նրա՛նցառաջ: --

ո՛չ, երբնէ Մերպեսները, Ծունկ չեն ծալում կուռքիառաջ Եվ չեն հանում իրենց աչքը այն պատճառով, Որ այդ կուռքը, կիկլոպիպես,մեկ աչք ունի:

Շա՛տ-շա՛տ՝նրանք կկոցումեն մեկ աչքն իրենց, Որ... ավելի հեռու՛ն տեսնեն ու պա՞րզտեսնեն:

-

Ով ուզում է իր ջուրն ըմպել աղբրակից, չի՛կարող չխոնարհվել, Նա չի կարող ծնկի չգալ: Նա

.ռ

..Որովհետն մենք լավ գիտենք, Որ շատ հաճախ Բռունցքովենք զարկումմեխիծակող Մեր բռունցքով՝մուրճի տեղակ:

ծայրին,

-

Այս հավատովու հույսով է, բարեկամս, Ռր աշխարհումմերպեսներըամեն գիշեր Աղքատքնում ու զարթնումեն հարստացած...

"ոռ նմաններըեկել են աշխարհ Եվ այսուհետնաշխարհեն գալու, Որ իրենցկյանքովցույց տան ինչ չանե՞լ: Ինձ

.

"ե

.«Դու, որ սխալվել, սակայնչես ստել, Ընկել ես, սակայներբեք չես ծնկել:

Ելել ես իբրննրամունետիկ, Ռր նրա հեռուն զգաս քեզ մոտիկ, Որ ճշմարտությանափերըտեսնես, Ծպտվածստի խաբելըտեսնես,

Որ չվախենաս,որ չվարանես՝ Անարդարությանդեմքը խարանես... -ռ:

Եվ փրփուրը բերնիսես կարող եմ վիճել, Որ բերանէ տրվածո՛չ ուտելու, Այլ խոսելու՛ համար: .. -

Դժվա՛ր բան է մարդ լինելը,

Դժվարէ, տե՛ր:

"ռո -

Անտանելի՛-ահե՛ղբան է, Երբ խղճում է մարդ ինքն իրեն: `

Բայց ես աշխարհչեկա, որ «գթացե՛ք» նվամ, ես ծնվել եմ, որ գութ ու բարությունցրեմ... ո

Մութըսոսնձվումէ հոգուս ն աչքերիս: .-

Իմ Ես

ուզածը կարծումեք, թե մի մեծ բա՞նէ: չե՛մ հայցում երջանկություն,

Տանջում է ինձ հասարա՞կմի ցանկություն՝ Պա՛րզտեսնելու, Պա՞րզտեսնելու ցանկությունը:

բար

է ն... շա՛տ հաճախ, Մարդմտովինկրակում է իրեն վրա Եվ տեղնուտեղնսպանվումէ: Բայց մնում է նրա երկրորդօրինակը՝ Ինքն է մնումՀ- մնում ենք մենք: Պատահում

Եվ հոգնե՛լ եմ, հոգնել Թե՛ ինքս ինձ սպանելուց, Թե՛, առավել,վերապրելուց... Շա՛տ եմ

Մեծերիաշխարհնանչափէ հեռու Երեխաներիազատ աշխարհից. Եվ ակամաինձ դնում եմ ա՛յն դերի մեջ, Որ իմը չէ, Սակայնպիտիճարահատյալհիմա խաղամ Դատարկբեմում...

Որովհետն...մարդը մարդէ հենց այնքանով, Որ մշտապեսելք է ճարում չընկճվելու Եվ չի ուզում կոչվել ՆԱԽԿԻՆ:

Բայց ն հիշիր, որ սկսվել` հավատ, Բնավէլ չի նշանակումւսիոխել Ինչպես նան ուրացումչէ մոռացումը:

..

Ուստի ինքս էլ կդառնայիմի բանաստեղծ Կամ... հի՛ն աստծու նոր քարտուղար... «ո

Ինքդգիտես, որ մի ափը Մինչն անգամ ծա՛ւիչի տալիս: Մարդկանցառաջ ն քո առաջ՝ Ահավասիկինքս եմ բացում Ինչ որ ունեմ, ինչ որ չունեմ Իմ հոգու մեջ:

Ես հոգնել եմ մանրաքանդակ պաղ խոսքերից: Լավէ լինել հմուտ դարբին,քան ոսկերիչ...

ես ես

Ես ոչ

լցվի լացով, թե մոր, այլ մանուկի: ուզում եմ, որ կարապըոչ թե մեռնի, որ կարապըապրի՛ երգով: ուզում եմ,

որ պարապը

բայց ոչ

ուզում եմ, որ քարափըքարայծպահի, թե օձեր ն մողեսներ: .ո՛

Թե Թե

բարակել է հարկավոր՝ թող բարակիմե՛ջքը կանանց, տառակերէ հարկավոր՝ Ցող նա մնա մեզ անճանա՛չ:

կարծումեմ. պաղնավելի Լավ ես զգում ամռան շոգին, Դողնավելի լավ ես զգում Ձմռան բքին... ես

"է.

Նույն հարցն եմ հաճախ ինքսինձ տալիս. Ի՛նչ ես աշխարհիցավերը լալիս, Աշխարհիդարդը հո՞ քեզ չեն տվել: -

-"

'

չեմ նստել աշխարհիվզին, Որ չմտածեմաշխարհքիմասին:

Ես հո

Ինչպե՞սչհոգամ աշխարհիմասին, Եթե նա իմն է, ի՛մն է, իմպեսի՛ն, Թե նրա վատը նան իմ վատնէ, Նրա հավատըն իմ հավատնէ: .ռ

Ես ծնվել եմ նրա համար, Որ ցավածինմխիթարեմ. Ջահելներիհարսանիքին Ձեռքիս գինի՝զվարթ պարեմ:

Տուն երազող զույգի համար Դառնամ սիրո համեստ տանիք:

Եթե շուրջս խավարլինի՝ Մարդկանցհամար փայլատակեմ:

Այնպեսապրածն բան արած, Որ նորածինմանուկներիտեսքով նորից վերածնվեմ՝ Իմ անունո՛վկնքեն նրանց... .ռ

Ապրե՛լ, ապրե՞լ,այնպեսապրել, Որ սուրբ հողդ երբեք չզգա քո ավելորդծանրությունը: Ապրե՛լ, ապրե՞լ,այնպե՛սապրել, Որ դու ինքդէլ երբեք չզգաս քո սեփական մանրությունը: Ապրե՞լ,ապրե՞լ,այնպե՛սապրել, Որ ուրիշի խինդովխնդաս, Որ ուրիշիցնծությունով Ինքդ էլ ցնծաս,ինքդ էլ թնդաս: Տրվես նրանց լույսի նման Եվ չխաբես՝հույսի նման: փ

Եթե գալարվել` ոչ թե օձի՛ պես, այլ շեկ բոցի՛ պես: Ու

եթե զրկվել`

ապա սուտ փառքից,ոչ թե ամոթից. եթե լալկվել՝ ն ոչ թե վախից. արհամարհանքից Ու եթե դիմանալ՝ ապա դիմանալ ժամանակներիխիստքննությանը... Ու

"`

Է

օգնեցի բոլորին, ես ինձ միայնչօգնեցի, Կորովտվի ամենքին,միայնինքս հոգնեցի: Ես

Լ

իմ խելոք խելք հավաքածգնացին .Խորհուրդներով

'Քանի՛-քանի՛սըկյանքում

ե՛ս

-

էլի գիժ մնացի:

|

Ով հանդիպեց՝ստացավմի թաս գինի ինձանից, Լոկ ես գինի չըմպեցի իմ սեփականհնձանից:

Ի՞նչեմ եղել ողջ կյանքում`հարսանքավորու քավոր, Մինչ ամենքիցավելի ինձ էր օջախ հարկավոր:

Վստահեցինոմանք ինձ հոգիսդարձավգաղտնարան, Վստահեցիշատերին գաղտնիքսառան ու տարան: -

-

Ու զղջում եմ ես մի պահ. սեր ու բարիք եմ ցրել, Մինչդեռ պետք էր սեր հայցել, իսկ բարիքը՝վաճառել...

.

Վյուրասիրումեմ Անզավակմարդուն՝երազածորդով, Ով չունի ն տոհմ քառասունպորտով:

Առաջինվարդով՝ ժամադրվածին, Պառավօրիորդին՝ հոյակապմարդով... Վյուրասիրումեմ ես ինձ էլ նույնով՝ չափիզգացմամբ...

թանաքէ ւպետքփրկարարգործին՝ Ի՛նչ թանաք,կտամարյունս անգամ, Թե նոր զոհ է պետք ընդհանուրգործին՝ Այդ ու՞մ եք փնտրում,ես արդենհո կամ: Թե

.

Խոստանում

եմ

Բաց ճակատովզուր չխփվել հաստ պատերին Ինչի՞համար էլի՛ պատը կմնապատ, Կպակասիմի լավ ճակատ: եմ պարապ մնալ եվ կամտրվել խաղ ու պարի, Քան թե դառնալագիտատոր Վնասակարգաղափարի:

Խոստանում

զրկվել նան Սուրբանունիցուղղափառի, Քան թե կորցնելոտքերիստակ Մարդկայնության հողը բարի: Խոստանում

եմ

Խոստանում եմ Ոմանցնման իզուր տեղըչխոստանալ...

-"

Եթե անգամ դառնալթռչուն՝ Բուի՛ նման, չղջիկի՛ պես Ապրելթեկուզմթին որջում, Քան թե դառնալսիրված...թութակ: ."

ազնվությանանցագրեր, Սակայնո՛չ թե «մի անգամվա», Այլ «մշտական»՝միանգամայն: Ես բաշխում եմ

..

խուսափումեմ Թեթննդերերից, էժան սերերից Եվ ա՛յն նորերից, Որ հաստատվելիս Ու թուխս նստելիս Միշտհինն են ծնում: Ես

..

Հպարտ եմ

ես

փայփայածնպատակով, Թեկուզ նրանչհասնե՛մ էլ... Ուրախ ու նուրբ իմ կատակով, Իմ կտակով,թեկուզգիտեմ, Որ երբնէչի կատարվի: Իմ

-"

Եվ, վերջապես,հպարտ եմ ես, Հպարտ եմ ես իմ... գդակո՛վ, Թեպետն նա վաղու՛ց ծակ է (ճիշտ խոսողիխեղճ գդակը, Ինչպեսգիտեք,ծակ է լինում)... -ռ

էլ բառերիլվացարար եմ. Մաքրում եմ նրանց փոշին դարավոր. Ազատումնրանցկեղտ ու բորբոսից, Բառակերժանգիցու բառաքոսից, Ջանում, որ նրանքչունենան ջրմուռ, Եվ... շնորհակալ խոսքիփոխարեն Ստանում եմ ես շատ հաճախ... մրմուռ: Ես

Ա"

Եվ գիտե՞ք. Արդենչե՛մ էլ նեղանում: Եվ իմ արհեստնէլ գուցե հենց այս է՝ բնավ չնեղանա՛լը... Մարդկանցից

Աշխարհինուղղվածմի բացիկեմ Մի՛ծրարեքինձ Եվ մի՛սոսնձեք...

ես.

Ես նա եմ նան,

Որ տարբերումէ պաչը համբույրից, Ինչպես սիրողին՝սիրահարվածից, Եվ մահացումը՝մեռնելուց:

արթնացնողմի ժամացույց եմ՝ ձե՛ր ցանկության, Ձե՛ր ձեռքովլարված: Ու երբ պետք է ձեզ՝ Սրտաճաք ճիչով Արթնացնումեմ ձեզ, Որ քնով չընկնեք: Ես

Ըստ

Եվ հաճախ, Իբրն շնորհակալիք, Գլխիսեք բամփում, Որ ձայնսկտրեմ...

Ո՛ւշ-ո՛ւշ են գալիս, բայց ո՛չ ուշացած, Ծնվում են նրանքճի՛շտ ժամանակին: Եվ ժամանակիցառաջ են ընկնում, Դրահամարէլ չեն ներումնրանց:

.-

Եվ ասում եմ այն խոսքերը, Որ երբնէ չէի կարող ասել կյանքում... ..

-"

Քեզ կույր են կոչում, Բայց տեսնում ես այն, Ինչ որ շատերըչե՛ն կարողտեսնել: ո

Պիտի իմ երգըծնվի կյանքիմեջ, Կյանքիգրկի մեջ... կյանքիցգոյացած, Պիտի որ դառնամկյանքի բանաստեղծ, Կյանքիզորությամբբարձրխոյացած: Եվ եթե հանկարծհրացանըիմ Դեռ չկրակածանօգուտպարպի, Թող այս երգնիմ հոգուսմտերիմ, Դառնա իմ հոգու երգը կարապի... -

"ւ

Եվ իմ գողթնեցիպապերինման Ես պիտիգրեմ առանցհանգերի, Ինչպեսխոսում են մարդիկիրար հետ, Ու եթե չափով՝ Լոկ նրա՛ համար, Ռր սրտիսնման խոսքս էլ տրոփի...

թուրմանկոչված աղավնու նման Անկումներովեմ բարձրանում վերն Ուրախացնելովգուցե շատերին, Ռր իմ հերթականանկումըտեսնում Եվ ամեն անգամ հաշվում են դա վերջ, Բայց ոչ թե սկիզբմի նոր վերելքի... Ես

Գրողըչէ, որ գրելիք է փնտրում: Գրելիքնէ գրող փնտրում Ես սպասումեմ, որ գրելիքս ինձ գտնի: Չէ՞ որ նա գիտիիմ հասցեն: :

Հանճարեղությունըհենց այնտեղէ սկսվում,որտեղ վերջանումէ կարծեցյալկարելիությունը: ."

էլ եղբայրներունի, ն նրա «պստիկ Սրամտությունն ախպոր»անունըանգլիականէ՝ հումոր:

Իսկական բանաստեղծություն գրելը ինքնազատագրմանպեսմի բանպիտիլինի:

..Յրաշքը, որի գաղտնիքըպարզ է բոլոր արվեստներինն կոչվում է կարճ մի բառով՝մարդ:

Բանաստեղծըներքին այրման շարժիչ է ինքն վառելիք բենզինը,իրեննէ շարժիչ մոտորը: -

-

է

-

Բանաստեղծըջրաղացիանիվչէ, որ պտտվիօտար մի ուժի օգնությամբ:

Բանաստեղծները, ինչպեսգիտենիրենք,գրումեն ոչ ու միայն«սրտով» «գլխով», այլն... «թոքով» (այստեղից էլ` «մեծ շունչ», «փոքրշունչ» արտահայտությունները ."

ճիշտ է, որ գրողը դրսնորումէ այն, ինչ ուրիշները նկատել` բայց չեն տեսել, զգացել` բայց չեն հասկացել, ապրել`բայց չեն կարողացելարտահայտել: --

ժամանակավրեպ լինելը ժամանակավոր լինել

է:

Գրողը,ի վերջո,հոգնորսննդիմատակարարէ: -.Հեշտ է, գուցե, գրքեր գրել` ոչ թե կարդալ... Ե"

Կուռքերը չեն, որ հավատեն ստեղծումէ կուռքեր:

ձնում:

Վավատնէ,

որ

Մերժառանգությանմեծագույնգանձըմեր լեզուն է:

Բառըբանաստեղծիհամարհաց է, նրահաց.հանապազօրյան,ուստի ն չպիտիքաղցր-մեղցր լինի: ո

է խոսում' Եթեճշմարիտ մեծ բանաստեղծն լռում է նրա կենսագրությունը: ու

լինել

Ավելիլավ չէ՞ լավ ընթերցող,քան թե վատ բանաստեղծ,քան թե... վա՛յ - բանաստեղծ: Ամեն

ճշմարիտգրող իր ժողովրդիանձնագիրնէ...

Բանաստեղծըծնվում է խոսելու իր բերանով,բայց բոլորի անունից... ո

Ամեն

ննջում է

մի ճշմարիտ ու մեծ արվեստագետի մեջ հեղափոխականը:

ՄԱՐԴՈՒ ԱՐԺԱՆԻՔՆԵՐԻ

ՄԱՍԻՆ

Հպարտեմ ես, որ քեզ համար Թանկ է եղել թանաքնայնքան, Որքանկարմիրքո արյունը:

Ապրելուկեսնէլ պատվովմեռնելնէ: Ախ, երանի՛ թե ես այնպե՛սմեռնեմ, Որ դու... ինձ սգաս: ..

Հավաստիացման խոսք նա է ասում, է, Ով ուզում որ հավատանիրեն:

Բարությունն ինձ գերի տանում հարկիդիմաց կես գնով վաճառքիէ հանում հիմա:

Ու

..Որովհետնգետն ինչքան էլ ահեղլինի՝ Ափերնէլի շա՛տ ավելի զորավոր են, Ինչպեսոր կյանքնէ զորավոր բարությունից: Բարությունս,վերջ ի վերջո, ես կխեղդե՛մ. չարացնողկյա՛նքնէլ չօգնի՝ Խեղդվելիս...մե՛ջս կխեղդեմ... Թե

-

-

ԲարեՄեկ հատիկայս բառնեմ ասում՝ Կնքված անձնագիրցույց տալու նման, Կենսագրությունպատմելունման, Կամ հարցաթերթիկ լրացնելու պես:

Եվ կուզենայի՛, Շա՛տ կուզենայի, Որ այս բառն(բարն) իրոք դառնարանձնագիր Աշխարհումհամայն, Ամենքի՛համար:

համարթե խաչեին, Անկեղծության Քրիստոսըվաղու՛ց չէր ունենա պաշտող'

Ա՛խ, այդ պաշտամունքը,որ ձներ է փոխում, Ինչպեսմոր մեջ սաղմը, Բայց ծնվելիսծնվում մի՛շտմանուկինման՝ Ուղեղըդեռ անբան ն աչքերը դեռ գոց...

Ես պարզապես վաղուցհամոզվածեմ, Որ դուր գալու ծանոթառնտրում Հարկավորէ լինել չմանրվողդրամ Եվ չծախսելիրեն կոպեկ-կոպեկ...

Երջանկությանժամը վայրկյանդարձնելով... Ասես մեկի հետաքրքիրձեռքըհիմա Այս վիթխարիլռությունն է թաքունկործել Կյանքիվրա ն աշխարհի...

Սկսում են մարդիկքնել, Որ... գույնզգույներազներով Ներկեն կյանքիգորշությունը:

Որպեսզիմիշտ սրված մնա զգացումը՝ Կտրատելովա՛յն թաղանթը, Ռրովսերը Վերածվումէ շրջանառուսովորության... մի՛ լինիր այսքանբարի: Բարությանդ Ես կարողեմ լոկ մե՛կբանովփոխհատուցել` Իմ անարժե՛քշփոթությամբ: Դու

«Չի հոգնում նա՛, Ով գնում է շատ հեռավո՞րհանդիպումի»: Իսկ դու... իսկ դու շա՛տ ես մոտիկ: Ու ես... ու ես շա՛տ եմ հոգնած...

փառաբանեմ...փառաբանեմմարդուն՝ Ա՛յնէակինճիակ, Որ ծիծաղե՛լ գիտի, որ արտասվե՛լգիտի, Երգե՛լգիտի, Բայց ն գիտիգրկե՛լ, գիտի գրել գրքե՛ր, Վերկե՛լգիտի: Դառնամ

Ու

դարձնումէ մարդուն...հավասարէ դարձնում իր ստեղծածաստծուն...

նախանձումեմ նրան, վերջապես, նախանձովնրան եմ հիշում, Ով հոգում չունի նախանձինշույլ. Ով աչք չի տնկումսուտ փառքու պատվին: Ես

Անհուն

Ով ստիհանդեպբերանչի փակում, Ով հոտած ջրում ուռկանչի ձգում:

հասկանա՛նք, Որ մեր իսկ արյանգնդիկըմանր Այս Երկիր կոչվածգնդիցավելի մեծ է ու ծանր...

Նան

Ո՛չ միայնգիտեմ. Ես հավատու՛մեմ, Որ անհնարէ արնը բանտել:

գիտեմմարդուն: Ի՛նչ ասես չկա նրափակսրտում: Ես

ճանաչում եմ

ու

Գիտիկործանել, Բայց ն... գո՛րծ անել:

գիտիկեղծել սրբապղծե՛լ, Առավելես՝ Գիտիստեղծե՛լ:

Նա Ու

Ես Իմ

հավատումեմ հավատի՛նմարդու՝ ա՛յս հավատին... ..

Այսմի թասնէլ` նրա՛նցկենաց,ովքեր կյանքում Թեկուզ ծանր կարիքիմեջ ու զրկանքում Ընդունումեն Ու տանում են

Ամե՛ն

հարված, Բայց մնում են էլի կյանքինսիրահարված:

Խմենք կենացնանդավաճանընկերության, Ընկերներիա՛յն սերության, Որ մինչն իսկ չի ընդհատվում Աքսորիմեջ ու գերության: Ընկե՛րլինենք Նույն հուզմունքի,

Համոզմունքի՛, Նույն ճաշակի՛, Դրոշակի, Ո՛չ թե ընկերլոկ բաժակի...

Քեֆ անողիքեֆն էլ երբե՛ք չի պակասի...

Ախ, ի՛նչ բախտէ կյանքումլինել Ամենքիպես, Ամենքիհետ: Չմտածե՛լ վաղվամասին՝ Ամենքիպես, Ամենքիհետ, Կյանքդ մատնե՛լինքնահոսի՝ Ամենքիպես, Ամենքիհետ...

հիշողություն եմ՝ Ապրո՛ղպատմություն: Թող ներվիասել, Որ իմ արյունը Հենց համարյաթե նույնծագումնունի, Ինչ ունի նավթը: Ես նան քայլող

թե արյանս լուցկի մոտեցնես՝ Արյունընույնպես կարողէ... վառվե՛լ: Ու

վերածնողնեմ խորինլռության Եվ թարգմանիչըանորոտշանթի. Գարնանաշկերտեմ Ու սիրո վարպետ: Ես

եղբայրչունեմ: եղբայրացար, Ինձ եղբայր դարձար, Ո՛վ համբերություն: Ես Ու

..

Այն էլ զգացի,ցավո՞՛վզգացի, Որ կտրվելուց հետո է միայն Երնումծառի բուն հաստությունը:

չեմ շտապում: Շտապումէ նա, Ով ուշանում է: Ես չեմ ուշանում: Ես

Լավ է չունենալ կյանքումտուն ու տեղ, Քան թե արվեստումլինել... տնփեսա... -

..

Երբ ես հենց այսպե՛ս անկեղծանումեմ՝ Ի՛նքս էլ, ա՛խ, ի՛նքս էլ լավ հասկանալով, Որ արդենայսչափ անկեղծանալուց Մինչներջանիկհիմարությունը Կես քայլ է միայն...

-

".

Ջրերի լեզուն ասես ինձ համար ԿիսովսուվորածՕտար լեզու է. Ի՛նչ էլ որ ասեն՝ Հասկանումեմ լավ, Բայց պատասխանե՛՞լ Չե՛մ կարողանում...

Քաջերի սահմանն իրենցզենքն է հենց: Քաջեր միշտ էլ կան, Զե՛նք է հարկավոր Քաջեր միշտ էլ կան, Պետք է ասպարեզ: .-

-

Ուզում եմ ասել. Գթասի՛րտեղեք, Եղեքողորմա՛ծ,

Մարդու նկատմամբմա՛րդեղեք, մարդի՛կ:

-

Սակայնեթեիմ կյանքիմեջ գեթ հարցնեին մի՛ անգամինձ, Թե ես ի՞նչեմ գերադասում, Ի՞նչ եմ ուզում Ու երազում, Ես կասեի. ց... Ինչ լինում է՝ թող որ լինի միանգամի՞

Ո՞րհիմարըկասի, թե վատբան է

Բարձրաստիճանը, Փողով լի գրպանը, Եթե... սիրո հարցում շիրիմ չէ գրպանը: եմ ես դատարկիմ գրպանին: Երախտապա՛րտ

Նրանք՝ հետիոտն, Իսկ ես ձիավո՞րեմ, Նրանք՝կլոր զրո, Իսկ ես միավո՞րեմ: Հանճար լինելուց առաջ նախմարդլինել:

ն

լինելու համար`պետք է

Համեստ լինել՝նշանակում է ոչ միայնհավատալ իր հնարավորություններին, այլն կասկածելիր ստեղծածիվրա:

Տաղանդիհատկանիշներիցմեկըամոթխածություննէ:

ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ, ՎԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՄԱՍԻՆ

հա՛յ ժողովուրդ,դու փոքր ես եղել, Աղբյու՛ր ես եղել ն ո՛չ թե հեղեղ: Իմ

Փո՛քր, բայց նման այն կշռաքարին, Որ միշտ դրվել է բարու նժարին: հին անունով,կյանքովդժվարին՝ Ծանր կանգնածես այն մեծ նժարին:

Քո

Այն մեծ նժարին,որտեղապագան են դարձել կշռաքար: պատմությունն

Ու

խաղողինման ես եղել. Եվ եթե կրկինկորվել ես՝ արդեն Ողկույզներիտակ այն ադամանդե, Որ ճաքճքել են քո քաղցրությունից, Դու քո

Մինչդառնությունդ...դարձելէ գինի... -.

Հների մեջ՝դու ալեհեր, Նորերիմեջ՝ նոր ու ջահել. ..

խաղողիխչմարվածվազ, Վշտերդ՝ջուր, ինքդ՝ ավազ. Դու

-.

ահեղատյան, Արդարության Սրի պատյան, Սիրոմատյան Միշտ հի՛ն ու նո՛ր իմ Գայաստան: -

."

Ինչպե՞սես դու, մեղվինման, անգամթույնից Նեկտար քաղել, մեղրքամել դառնությունից:

Հազարանգամ դու ընկնելով՝ ինչպե՞սելար, Ո՞նցապրեցիր՝հազար անգամերբ դու մեռար:

Զուլալ ջրերդնման են խղճիդ. Քեզ քաջ են կոչել, կոչել են տկար, Բայց ոչ... տիրակալ: Մերթ՝օրինապահ,մերթ՝փորագրիչ, Միշտ՝տաղանդավոր...

.

Կրած վշտերիչափ լայն ու իմ հայ ժողովրդի:

մեծ է

սիրտը

..

..Որպեսզի կրկի՛նհասկանամցավո՛վ, լռության համեմատությամբ Խոսքերն այդ որքա՛ն փոքր են ու չնչին... Թե այդ

"։

Ա՛խ, իմ հայրենի՛ք... Դու՝

Հազարամյաիմ ազգանունը, Ես այնպե՛ս ապրել կարողանայի, Որ ինձ ազգանունբաշխելուդհամար Դու երբնիցեանհարմարչզգաս... -

Քեզնից սկսվումու քեզ Շրջագծիպես...

եւմ հանգում՝

..Որ ապրելումտադրությամբմեռել է հաճախ, Սակայնմեռնելու մտադրությամբչի ապրելերբե՛ք՝ Թեկուզն մի օր... Զի կանարձաններ,որ կուռք չեն դառնում...

նեղեցինու շեղեցինմեր ուղուց՝ Ուղիղ ճամփիդու՛ մղեցիրմեզ անվերջ... Թե

Մենքքիչ ենք, սակայն մեզ հայ են ասում: Մենքմեզ ո՛չ ոքից չենք գերադասում: Պարզապեսմենք էլ պիտի ընդունենք, Որ մե՛նք,միայնմե՛նք Արարատունենք: ..

Պարզապեսգիտենքժայռից վանք կերտել, Քարից շինել ձուկ, ն թռչուն՝ կավից:

Եթեգերել ենք՝ Լոկ մեր գրքերով. Եթետիրել ենք՝ Լոկ մեր ձիրքերով... Պարզապեսմահն էր մեզ սիրահարվել, Իսկ մենքինքնակամնրան չենք տրվել: Ամուլն ամուրչէ, ոչ էլ ամուրի: Եվ Հայրենիքըո՛չ մուրացկանէ, ո՛չ էլ հարկահան: Եվ սերն էլ տուրք չէ, ոչ էլ գթություն, Որ ամեն մեկըկամ տա, կամտածի, Այլ սուրբ ավյուն է Ու սուրբ արյուն է, Որ պիտի տա ծիլ:

Եվ կա կանչ արյա՛ն, որով մեր նախնիք Դարերիխորքից մեր մեջ են խոսում, Մեզ հետ են խոսումմե՛րիսկ բերանով:

Սուլթաննու արքան Ձեռք ձեռքի տվին Միննույնթվին...

Միշտժողովրդից երգն անբաժանէ. միշտ երգովէ բանում ու դատում, Սիրում ու ատում,

Նա

Վիշտըփարատում:

Մերխելքնէր մեզնիցխռովել: .-

Քեզ հարվածողինորպեսզիզարկես, Եվ ունեցվածքըդու կյանքըդփրկես, Պիտի զարկողինիր զարկից զրկես: է՛հ, հայիկյանքումինչերչեն լինում. Վաղուցէ զրկվել նա զարմանալուկարողությունից:

Երկարնստեցին, ուշ-ուշ վեր կացան, ներսից բարկացան, Դրսիցժպտալով Անգամլռելով՝ իրար հասկացան:

-

Մերարյանդիմաց՝ծախեցինթանաք. Այքեզ խաչապաշտթրի հաղթանակ:

Եվ ահա Կարմիրսուլթանն իսկապես Հայի... ջուր դարձածարյունիգետով Հայոց անջրդիհողն էր ոռոգում:

Ահեղ ջարդերիճարակողբոցում սասունցի դարձավՍասնա ծուռ, Սասնա տուն դարձավամեն ընտանիք, Սասնա դյուցազուն՝թե մեծ, թե պուճուր: Ամեն

Ձորերը շիրիմ դարձան, Վիհերը՝գերեզմանոց Ջուրը մեր տունն ա տարել՝

-

Ամեն քար՝ լուռ մահարձան, Ամեն տուն՝ վառմանհնոց: .. -

Արյունը ջուր

ա

դառել...

-

Հինավուրցտոհմիկմի ազգ Չմեռա՞վ,այլ... մահացավ: Գարուն ա, ձուն ա արել...

Հացառատմի ողջ աշխարհ Սարքեցինփշրանք նշխար, Սուրբ նշխար՝շան բերանում,-

Ուզեցինմեկ հայ թողներ, Եվ այն էլ... թանգարանում...

". Դե՛, բերանբեր, որ չթըքի,

Եվ քարե սիրտ, որ չճաքի:

Շունը մարդուց ավելի է գերադասված Նրանց կողմից, Որ կոչվում են մարդ ու աստված...

Հայաստանկոչված անհայ աշխարհում Չպիտի՛ հնչի հայ պարեղանակ, Հայ երգ ու խաղիկ...

Կուզենականչել, Բայց ձայն չի ելնի, Կուզենալացել` Արցունքներըչկան, Կուզենա գոնե-վերջապես-մեռնել, Բայց... մահ էլ չկա. Չէ՞ որ սերում է Փոքր Մհերի«անիծված» սերմից...

..Իր թանկ արյունըլույսի վերածածլիճը Սնանա... Վամայնաշխարհում Այդ քանի՞երկիրԱրարատունի,Ով էլ որ չասի՝ իր մագաղաթեդեմքը դեմ կանի Աստվածաշունչը Ու կասի՝կարդա Իսկ Արարատը... է՛հ, անունը կա ամանում չկա... -

-

"`

Հայրենիքնայն է, որ չեն որոնում: Հայրենիքնայն է, որ գտնված է Ի սկզբանե,ի ծնե ն միշտ, Ուրեմն նան նա չի էլ կորչում:

Հայրենիքնայն է, որ ոչ թե կորչում, Այլ ընդամենըհափշտակվումէ: ."

Չկա ավելի խոր զգացում, քան հայրենասիրությունը: Եվ սխալվում էին հները՝ կարծելով, թե «սերը կույր է»: Վամենայնդեպս,չի կարողկույր լինել սիրո այն տեսակը, որ հայրենիքնէ հարուցում: ..

Մեր արմատներըթերեսխորն են ավելի, բարձրէ մեր սաղարթը:

Քան

Մարդուհամարչկա ավելի խորունկզգացում,քան հայրենասիրություննէ: Իսկ իր հայրենիքնամենիցշատ է: սիրողը,կարծումեմ, բանաստեղծն

ՄՈՐ ՄԱՍԻՆ

.-

Ինչե՞ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը... Երկինքպարզվածսյուն են դառել այս Որ չփլվի իր տան սյունը՝ Որդինկռվից դառնատունը:

ձեռքերը

Այսձեռքերը՝ուժը հատած, Բայց թոռան հետ նոր ուժ գտած...

մեր տան կրողը

Քնել է մայրնիմ պառավ՝

խղճի:

ն՛ պառավմո՛րհանդեպ, Սե՛րը փառաբանեմ ն՛ զառամյալտատի՛, Որոնցսուրբ փեշերիցանցածքո ողջ կյանքի ծով բուրմունքնես առնում.

Սերը՝որդու հանդեպ,առանցորի ի՛նչ ես մարդես մի աղքատիկ, Մինչգներն էլ շուրջդ բարձրանումեն անվերջ կյանքըթանկէ դառնում: -

-

Մայրը միշտ մայր է, որդիքնեն տարբեր. Մեկըկարող է լինել անտարբեր, Մյուսի սրտիցարյուն է կաթում, Երբ նա մոր դեմքինցավէ նկատում...

ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ, ԼԵԶՎԻ, ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ

ՄԱՍԻՆ

ԵՎ ԱՐՎԵՍՏԻ, ՆՐԱ ԵՐԱԽՏԱՎՈՐՆԵՐԻ

(ՄԱՇՏՈՑ, ԿՈՄԻՏԱՍ)

Գինու կարասն՝ուրիշներին, Մեզ հերիք է քո մի թասը... ."

Անցյալինպարզվածդու մեր լսափող, Եվ մեր խոսափող՝գալիքինուղղված: Դու մեր սրբություն՝կնքվածՄեսրոպով, Նարեկացիովօծված ու յուղված: ..

Չե՛սխլվի երբեք,

փլվի երբեք, Ինչպեսարյունիցգույնը չի խլվում... Չե՛ս

`

Սակայն...Եվ սակայն Կա սուրբ Օշական, Որ ազգի համար մի շատ վաղեմի՝ Հավասարէ նոր Երուսաղեմի:

..

Դու... գործն ես արել, Մենք... հանձն ենք առել...

-

ճակա՛տը՝ Համբուրելի սուրբ խաչքար, Թոնրիտաք խուփ Եվ գեղջուկիթեղածկալ...

Քո

."

մատները՝երգահան, Տասնահատո՛ր երգարան...

Քո

.»

Եվ ունես խոսքերո՛չ միայնհայցի,այլն հատուցմա՛ն: ..

Եվ երջանիկԷ ով քեզ կարող է կոչել ՄԱՅՐԵՆԻ, Երանելիէ՝ ով քեզանով է խոսումու դատում... Դու՝ իմ մայրենի՛, Այսպիսի՛նես դու:

Եվ ես՝ երջանիկսու երանելիս, Ե՛ս չեմ, այդ ես չեմ քեզ տիրապետում: Դու՛ ես, այդ դու՛ ես ինձ տիրապետում:

."

Մենք երկնքումմեր ոտնահետքերնենք թողել, Որ կոչվում է Հարդագողիճանապարհ: ..

Այն կուզի նման կամա՛յն սապատի, Որ շտկվում է լոկ գերեզմանում... ..

Հարյուր տարինմեկ են ծնվում մեծություններն այս աշխարհի, Բայց ամեն օր հարյուր մեծ է գալիս աշխարհ. Ծնվում են մեծ, բայց չեն թողնում,որ դառնանմեծ:

`

Լեզուն կարող է սարսափիցլալկվել, Կապ ընկնելահից, Բայց ոչ թե փակվել: Այսպեսէ. Միշտէլ երբ համն են հանում Ուղիղ հակառակբան են ստանում:

Ով հայ գրքի դեմ աչքերնեն փակում, Արդսովորումէր հայ գիրը Թաքու՛ն: ."

մինչն հիմաորտեղոր երգն էր՝ Այնտեղէլ նա էր, Այսուհետարդենորտեղ որ նա էր՝ Այնտեղէր երգը:

Թե

էր ծնվել ու սնվել կյանքում, Եվ ոնց սկսվեց՝այնպես էլ գնաց. Անձնականկյանքումնա միշտ որբ մնաց՝ Որբ օթնանող հինավուրցվանքում:

Նա որբ

."

ուներ մատնե՛ր. Տաքուկ ու նրբին,աղերսող մատներ՝ Շոյելու՛ համար,ցավը մեղմելո՛ւ, Գրկելու համար,կրծքին սեղմելու:

Նա

Ի"

Եվ ուներ նա սիրտ՝սիրելու համար Մի սիրտ՝գերվելով տիրելու համար: Մի սիրտ՝սեր համակ, Մի սիրտ՝սիրո ծով Իսկ ինքը սիրուց հավիտյանցամաք, Ինքը՝ սիրուց սո՛վ:

Հայոց աշխարհիհայկականքարը Ջարդում-փշրումէր հայոց քանքարը...

Կյանքումկան բաներ,որոնք չեն քերվում, Ինչպեսչի քերվում արյունըսրտից Կամ գույնը՝վարդից: ..

."

էր նրանց տանջանքը, Անծայր էր նույնքան ն անրջանքը: Ահա՛ ն նրանց ծանրհանցանքը... Թե անսահման

-

-

Ունեին նան մեկ ուրիշ հանցանք, Որ ահավորէր: Գիտե՞ք,թե որը. Երբ մարդ ոչ մի կերպ չի կարողանում Ընդմիշտմոռանալմի հիմա՛ր անուն՝ Ի՛ր իսկ անունը ն ազգանունը:

տարիմեռած-անթաղ, Եվ մահացած,ե ողջանդամ Մի սու՛րբ դիակ, Սուրբ ու միա՛յն...

Քսա՛ն

..

Արցունքն՝աչքին, Վերքը՝կրծքին, Մտավ հզոր մի ընտանիք, Ուր հույսը նույն Դարձելէր սյուն, Նույն երազը՝ծածկողտանիք... Գնաց՝ սեփականոտքերիվրա, Իսկ հիմա նրան՝ Մերտաղերեցին Ահա բերեցին... վրա... ձեռքերի՛

.. -

Դու՝ Դու՝

Դու՝

Աչքերդ՝պայծառ, Բերանդ՝տաճար...

խաղերիմերքերական, հոգեորմեր շարական, սրբազանմի ավազան:

Արտըմեզնից՝դու ես մաճկալ, Հարդը՝մեզնից՝ցորենը դու, Հարթըմեզնից՝կատար դու սեգ. Լուրթը մեզնից՝երկինքըդու, Շուրթըմեզնից՝դու համբույրը, Ցուրտըմեզնից՝իսկ դու՝ կրակ, Իսկ դու՝ օջախ, Իսկ դու՝ թոնիր... .՛

Նրանքծնվում են, որ ապացուցեն, Թե վերջը մի տեղ դառնումէ սկիզբ:

Նրանք ծնվում են, որ ապացուցեն, Թե հրաշք չկա՛, Կա միայն-կարի՛ք:

."

Նրանք ծնվում են, որ ապացուցեն, Թե այնտեղ է լոկ սխրանքնսկսվում Ուր վերջանումէ ամեն մի հնար... ..

Սակայննա

ծնվեց, որ Անու՛նդ դառնա: Ծնվեց, որ ծնենք, Եղա՛վ,որ լինենք, Եվ անմահացավ, Որ անմահանաննք... Բայց մինչ դպրությանհին աստվածըմեր Շարունակմիայնմի գործ էր անում՝ Մարդկանցհոգինէր առնում ու տանում, Սա եկավ,որ մեզ հոգի՛ պարգնի... .

Այն, ինչ կոչվում է գրականություն Դեսպանատուն չէ, Որ զգա՛ս խորհե՛ս մտածես մի բան Եվ այլ բան ասես: -

-

-.

Խաղալ գրականությանհետ` նշանակումէ խաղալ ժողովրդիոչ միայններկայի,այլն ապագայիհետ... ""

Ճիշտ է, որ բանաստեղծության առաջնահերթհատէ: կանիշըանկեղծությունն

ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ԹԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ,ԱԹՈՌԻ,

ԱՆՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ

վախենումեմ, վախենում Բյուրավորու բութ հավատացյալից, Բյուրատեսք ու սու՛տ հավատացյալից: Ես

Շա՛տ եմ

Եվ ո՛չ մի գավթումմի՛ ընդունեցեք Նրանց մատաղը, Որ իրենցըչէ, այլ գողացված է:

Ահա աթո՛ռը:

Սա, ինչպեսգիտեք,չորքոտանիէ

Եվ չորքոտանիկոչվածներիմեջ Ուժեղագույննէ բոլորի՛ց՝ Վագրի՛ցու փղի՛ց անգամ: Բ"

Աթոռկոչվածը,ինչպեսգիտեք դուք, Նրա համարէ, որ նստենքվրան: Սակայնպարզվումէ, Որ սրա վրա նստողիվրա Սա

ինքն է

նստում...

Աթոռասելիս հասկանանքվարակ Եվ զգուշանանք՝ Ինչպեսվարակից: Աթոռիցմիշտ էլ զերծ պահելնրա՛նց, Ում ինքը՝ կյանքըդեռ չի սրսկել Այն ախտականխիչ համապատասխան շիճուկով, Որի մի ասեղնարժե... մի բանտարկություն Կամ մի-այնպիսի...առաքինություն, Որ ենթակաչէ առք ու վաճառքի:

..

Ով նստեցԱթոռիվրա (Կամ՝ այլ կերպասած՝ գրավեցԱթոռ, Կամ արժանացավբարձրԱթոռի), Օրենքի ուժով պարտավորէ նա Հիշել, որ.ինքըերկոտանիէ, Այն էլ՝ բարձրագույն, Եվ ո՛չ մի դեպքումիրավունքչունի Վերստինդառնալնո՛րչորքոտանի: ..

Մարդկա՝ելել է շալակնաշխարհի, Մարդկա՝ աշխարհնէ շալակածտանում... Նա, որ ելել է շալակնաշխարհի,

Աշխարհումերբեքթաց տեղ չի քնում:

Վերիցէ նայումցածրում կանգնածին, Չի նայումերբեք ներքնընկածին:

ինչից շատ, ամե՛ն ինչից վեր, Հարազատ մորից ու որդուգ ավել, Աշխարհումնա իր աշխարհն է սիրում... Սու՛տ է: Նա այնտեղիր շահն է սիրում... Ամե՛ն

ինչից շատ, ամե՛ն ինչից վեր Սիրումէ կյանքումնա իր... աթոռը: Ամե՛ն

.«Բաց դռներեն անվերջբախում, Թխվածկուտը նորիցթխում: Կարծումեն, թե կարնորը

Ապրա՛նքը չէ,

Այլ... պիտա՛կը... .

թշնամինեմ ես, Անտարբերության ոսոխը: Անհա՛շտ-անզիջու՛մ-մոլի՛ ..

Կույրե՞րնեն միշտքայլում՝ դեմքըվերնտնկած: Իսկ մշտապեսցած նայողըկույր չէ՝ արդյոք... Ք.

կյանքիվրա՝ չէ անվերջփնթփնթալով Արդենկյանքնենք վիրավորումշատ ավելի, Քան կյանքնէ մեզ վիրավորել: Թե

Եկեք միասինչհարգենքնրա՛նց, Ովքեր սերտում են ն ոչ թե դատում, ճՃառու՛մ են բնավչե՛ն կշռադատում. -

Ովքեր չեն ջոկում ո՛չ թացը չորից, Ո՛չ էլ տարբերումանդունդըձորից. Ովքերգրածի տառն են ընթերցում, Ովքերքնածինմեռած են կարծում:

Ե՛վսմի անգամչհարգեմ նրանց, Ովքեր մտնում են հոտած գաղջ անկյուն, Երբ կարողէին թարմօդում մնալ, Թեկուզն այնտեղ մի փոքր մրսել:

վիճում եմ զավակիհետ, Մյն զավակի, Որ իր մորըփող է տալիս դատարանով... Ես

Լավ չէ՞ արդյոք ապաստանելհին լաթերին, նորաձնհագուստ կոչվածայն անտերին, Երբ որ մարդունբարձրահասակ Հագցնումեն մանկանթասակ, Մի համառոտ անդրավարտիք, Քաղվածքիպեսնեղ է գալիս ն շապիկը: Քան

Վա՛յ տամ ու ողբամայն թշվառ մարդուն, Որ հավա՛տուներ ն ծովածավա՛լ, -

Եվ, հիմաչունի, Մի՛կաթիլչունի...

ժպիտդողբամ, Ստիպողական Հարգանքդողբամ,թե հարկադիրէ, Թե աղբյուրի պես սրտից չի բխում, Այլ լիմոնիպեսքամվում է վախից... ."

քե՛զ ողբամնան, Հիասթափությու՛ն, Եթեգալիս ես եէլ չես գնում, Ինչպեսչի գնում հյուրը աներես: Ողբամն հյուրին, որ տանն օտարի Իրեն պահումէ տանտիրոջնման, Եվ տանտիրոջը՝թե չի վռնդում, Նրան թողնումէ կնոջ հետ մենակ:

ճիշտ այսպես՝ Պիտի այն ցա՛նկըողբամ, Որ միայնինքն է մնացելգրքից.

Այնվա՛նքըողբամ, Որ վեր է ածվել բողկիպահեստի. Այն վա՛նկըողբամ,այն վանկը,որին. Զրկում են միա՛կ իր ձայնավորից.

.

Նան հավանգը, Թե

հավանգիմեջ լոկ ջուր

են

ծեծում:

Վախենումեմ ես թույլերի՛՞ց. Այդնրանք են ամենիցշատ Ստորությունանում կյանքում...

Տաքն ի՞նչիմանա,

ինչ է: Վե՛րքը կիմանա, Թե աղը ինչ է: Թե պաղը

Նա՛, ով շատերին

Կսկիծէ տվել, Ինչպե՞սիմանա, Թե դաղը ինչ է: .-

Քեզ, երնի, կհասկանան Միայննրանք, որ կաղում են,Երանիչէ՛ր ոտքդ լիներ, Հոգին էլ է հաճախկաղում: Սարնի՞նչգիտե՝ Տուժն

ինչ է,

Զշտապողը՝ Ուշն ինչ է:

դատարկէ Անցյալդ, Ի՞նչ իմանաս՝ Հուշն ինչ է: Թե

Ա՛խ, ինչպե՞սէ, որ չի հոգնում Նրա անփակայս բերանը... Նա ուրիշի շյուղն է տեսնում՝ Մոռանալովիր գերանը: Իսկ այս տիպը,հապատեսեք, Ձվի մեջ էլ մազ է փնտրում, Ոչ թե աչքիդ... ակնոցի՛դմեջ Վտանգավորխազ է փնտրում: `

Այստի՞պը:Քո տանըլակում՝

Ուրիշիդռաննէ հաչում, Ուտում է իր կուտն այս բակում Ձուն ածում մեկ ուրիշ քուչում: Հասկանում,զգում է իսկույն, Թե քամին ո՛ր կողմնէ փչում: .

«ռո

՞

Զգույշ քսմսվիր,շողոքորթելը Բոլոր պետերին,դժվա՛ր, դուր չի գա:

Ոսկե միջինըմի սերմ է հաճախ, Որ կանաչումէ, բայց բե՛րք չի տալիս: ..

Աչք մտնողըաչքի ընկավ՝ Աչք կհանի... Աչքալույս տաս՝ աչքի լույսն Աչքովկանի:

ես-

.ռ" Աչք մտնելու համարնա մի հատ է, Բիբ փորելու համար՝արդեներկու:

Ձյունը ի՞նչէ իմանում, Թե աղքատը փայտչունի. ճամփան ի՞նչ է իմանում, Թե ձին ոտքինպայտ չունի:

Ես

ըմբռնեցի,

Որ եթե ունես թռցնողթներ՝ Չես զգա երբեքծանրությունըքո.

Խակությունիցէ ատամըառնում: Ո՛չ միայն ատամն, այլ նան հոգի՛ն: Եվ մի՞թե,մի՞թեես եմ մեղավոր, Որ խակնու թթուն շատ է աշխարհում:

.

Փառքը համ ունի՝

Թթվաշ ու տտիպ, Որ ախորժակէ գրգռում միայն՝ Զտալով հագուրդ...

Դուք՝ արթնանալով՝մի պահմտածեք, Թե արժի՞արդյոք դարեր շարունակ Քնել մե՛ծ ուղտի փոքրի՛կականջում...

Միջակությո՛ւնը... աչքեր ունի՛, Սակայն...ծոծրակին, Եվ տեսնում է նա, Բայց ոչ թե պայծառբոցը ճրագի, Այլ նրագցած ստվերըմիայն:

Նա

Միջակությո՛ւնը... Թե թռչուն է նա՝ ապա թութակէ, Այնէ կրկնում, ինչինվարժելեն Թե կենդանիէ՝ կապիկէ միայն, Անում է լոկ այն, ինչին մարզելեն:

Իսկ «քաղքենի»կոչումն այնքանէ հին կյանքում, Որքան...ինքը՝ կինը:

.-

Նրան կարելի է արհամարհել, Իսկքեզ... կարելիէ քեզ չներե՛լ,

Որովհետննրանքսեր են խաղում, Իսկ դու... խաղացելես դու սիրո՛ հետ.

Որովհետննրանքկյանք են խաղում, Իսկ դու... խաղացելես դու կյանքի՛ հետ: ."

Եվ չորստառանի«մարդ» կոչվածըկյանքում Շա՛տ ավելի բարդ է, Քան թե հազարատառ, թեկուզսրբագործված, Մի ֆորմուլա... :

ուղեղի Աշխարհումամենավտանգավորբանը. դուկվածություննէ:

ար

ԱՇԽԱՐՀԻ, ԲՆՈՒԹՅԱՆ, ԺԱՄԱՆԱԿԻ,

ՃԱԿԱՏԱԳՐԻ ՄԱՍԻՆ

-.

Ու թվում է, թե անգամանբավձյունը հյուսիսի Ինչ-որ ձեով խտացածանհուն պաշարէ լույսի... ..

ամառայինստվերներնանգամ Իրենց լռությամբինձ են թարգմանում՝ Երգելովհիմնըարնիդլույսի. Ելնէջումեն յուրահատկորեն:

Քո

.

..

հայր ունենալով՝ ճիշտ Չունեցարորդի, Ճիշտ է առավել, Որ զավակիտեղ ժառանգներունես՝ Սերունդ ու սերուցք: Թե

է, որ Դու

ո.

Ինչքան էլ ծանրէ մանուկթաղելը, Մանուկպահելըծանր է ավելի...

-

խայտառակժամանակներ, կապ չի դնում, Երբ մարդ եթեիր բերանին Սպանրա ձեռք ու ոտքին Ուրիշներնեն դնում կապանք: Կան

կ

(Շա՛տ ավելի լավ է որբ մեծանալ, Քան թե ամբողջ կյանքում ապրել միշտ ո՛րբ)...

մնում է դարձյալ Մերերկտողանոցճակատագիրը Անընթեռնելի՛ն անմեկնելի՛... ..

բախտըբերեց. ո՛չ մի անգամ Չշփոթեցիիմ ահեղ դարը օրացույցի հետ: Իմ

Ես

Իմ

բախտըբերեց.

Ես գրչիս կոթը հաճախծծեցի Ու հենց դրանո՛վհաճախկշտացա,

Բայց ո՛չ երբնէգրիչ ծախելով...

բախտըբանեց, Ինչպեսբանում է բախտըայն... խոտի, Որ ճանապարհիեզրինէ բուսնում. Մի՛շտկոխկռտվելով՝ Ես ցողունիտեղ, ստիպված,արմա՛տերկարացրի... Իմ

Եվ ամենքսենք հիմակիսով մենակ, Եվ ամենքսենք հիմակիսով տխուր՝ Հոգնածմե՛րիսկ բոլոր շարժումներից:

.-

Ո՛վ քաղաքացիդանզոր ու հզոր, Անորոշության ցավովես հիվանդ: Եվ ինչպե՞սապրեսմիայն անցյալով, Եթե ներկադէլ Արդենչի ծախսվումայլ բանի վրա, Քան վաղվամասին պարապ խորհելու... ..

մի վիթխարի՛անորոշություն, պես Որ տորիչելյան դատարկության Երբեք չի՛ լցվում: Կա

.

Թե ծառ

լինեիր՝

կարտասվեիրսեփականխեժով Եվ քո կեղնովքեզ շրջափակած՝ Քեզ կբուժեիր: Դու

Քանզի թեպետնբախտմենք ենք փնտրում, Բայց բա՛խտը,

Բա՛խտը, Բա՛խտնէ մեզ ընտրում...

Իսկ աշխարհում Երջանկություննավելի է տարողունակ, Քան տանջանքը, Թե չէ սողուն ժամանակըայսպեսաիագ չէր սլանա:

..

Ինչի վրա ես գլուխ եմ ջարդել Եվ տառապելովտառապելսաստիկ, Նա ստացելէ արդեն... պատրաստի՛:

Ինչ չեն ներել ինձ՝ նրան ներում են, Ինչ ես եմ սիրել՝ դրանտիրում է. Ինչինձգտել եմ, ինչ երազել եմ Նա դրան արդենվաղու՛ց հասել է: .

Յանրահաշվիմի խնդիրէ՝ զույգ անհայտով, Ռր կարող է լուծել միայն Ժամանակը: ւ

Տե՛ս, շատերըչեղած գարուց Բերքն են վերցնումմեկինհազար, Իսկքո ոսկիցորենիցէլ՝ մեկ էլ տեսար՝ Փու՛շ կբուսնի,- ի՞նչ իմանաս:

Այնտեղ,որտեղ ինձ դուք չեք համզգա, Այնտեղ,որտեղ ինձ չեք համաձայնի, Զշտապեք,խնդրեմ,իսկույն համարել Ուղեղիքաղհան Կամ սրտի բորբոս:

-

Մտածեքնան ձեր որդու՛ մասին. Խոսում եմ նան նրա՛ անունից: Դուք գնալու եք, Իսկ նա գալու՛ է:

Բախտիճամփեքը տարբերեն լինում, Բախտնամեն մեկինսիրում է տարբեր: Նրանք ծնվել են, որ ապրենհարբած, Իսկ դու՝ որ քեզնով երբնէհւսրբեն... ւ

Ամենքըիրենց Բախտիցեն դժգոհ Եվ ոչ թե խելքից: Իսկ ես, տե՛ր աստված, Կրակն եմ ընկել Իմ խելքի ձեռքից: Անաստվածաստված, Ինչու՞ես տվել Անխելքիբախտինձ...

Եվ ասում

եմ

ձեզ՝

պես. Մարգարեի -

Օ՛, կնատարազայրերիոխի՛ցվախեցեքկյանքում: ..

տեսնել է պետք՝ չես նկատում. սիրել է պետք՝ Նրան ես.ատում: Ում

Դու Ում

պետք է ատել` Ամենիցհաճախ Սիրովես պատում, Տալիս ես շոյանք: Ում

Ում պետքէ խոյանք՝ Նրան ոտնում ես. Ում գրկել է պետք՝ Նրան գետնումես.

Անարժաններին՝ Հասցնումփառքի, Արժանավորին Մուրողիպարկի...

Լողալ ժամանակիմեջ ն չխեղդվելժամանակիմեջ,մեծությանկարելիությունը,որ տրվածէ հազվագյուտ երջանիկներին: ահա

Ով անցյալունի՝ չի կարող հիշողությունչունենալ:

Ով պատմությունունի՝ չի կարող ետ չնայել:

ՑԱՎԻ, ՎՇՏԻ, ՁԱՆՁՐՈՒՅԹԻ

ՄԱՍԻՆ

Եվ ցա՞վնէ արդյոք վտանգավորը, Թե՞ հենց այն դեղը, Որով ձգտում ենք ցավըդարմանել: Եթեցավի հետ վիճելը նույնն է, Ինչ ծովի վեճը աղաջրիհետ: ..Որ մանուկ օրը, աշակերտիպես, Սկսի հեգել գրերը կյանքի Մեր ուոքի՛, ձեռքի՛,մտքի՛հետքերը Ցավի չփոխվո՛ղ ուղղագրությամբ:

..Որովհետնմեր հարստությունըվշտե՛րըչեն լոկ... Եվ որովհետնմտահոգություննայլ բանչէ, Քան թե ելքի փնտրտուք: .. -

-

Իսկ զորանում է մեր խելքը որտե՞ղ: Ոչ գանգում, Այլ մեր վերքերու՛մ:

Եվ ինչ է դեռ մնում, որ ի՛նչ անենք (Ձանձրույթառնողչկա. Մենքամենքսենք ծախող): Ձանձրույթիհետ կազմենքլավ պարազույգ Ու պտտվենքմե՛նք էլ, Մե՛նքէլ պարենք:

.-

Եվ շատ ավելի վատթարէ ցավը, Քան անարգանքնու անպատվությունը,

Եթե այդ ցավը ծնունդչի տալիս վեհ ու վսեմին:

Ի՞նչ ասեմ հիմա: Գեթմխիթարվի՛ր, Որ նույն համն ունեն Քրտինք ու արցունք...

տվածցավից լինում, Իսկ ես՝ ամոթի՛ց՝ Տաք-պաղ քրտնում եմ: Իմ

Դու լաց ես

. -

Ողբամմեռելոց Բեկանեմշանթեր Կոչեմ ապիողաց

-

-

..Վիհերը գուցե նրա համարեն լոկ, Որ մարդներքն նետվի:

Ի՛նչ է երգը. ցավածհոգու մխիթարանք... Տեղ էլ հասնի՝չկատարվողապսպըրանք... Վալերյանիերկու կաթիլ պղտոր հեղուկ... Թե խայթումէ՝ իր իսկ խայթիցսատկողմեղու...

Եվ ի՛նչ թափովէլ ինձնիցվեր նետեմ՝ քարի նման ներքն է ընկնում... Ու նմանվումէ մի չեղա՛ծ թվի, Որ չի բաժանվումայլ թվի վրա... Ադ... իմ տանջա՛ նքն է:

Նա

-

-

-

ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅԱՆ,

ՍՏԻ

ՈՒ ԿԵՂԾԻՔԻ

ՀԱՎԱՏԻ ՈՒ ՀՈՒՅՍԻ ՄԱՍԻՆ

Աղաչումեմ.Մի՛վախեցեքանկեղծխոսքից. Անկեղծխոսքըչի սպանում, Փակ խոցերէ միայն բանում:

Մի՛ վախեցեք Կեղծիմասինճիշտ գրելուց. Նա դրանիցկքչանա: ..

Ո՛չ թե ճշտին սուտ գումարեք, Այլ բաժանեքսուտը ճշտին:

Դժվար բան է սուտ ասելը, Բայց սուտ ասելնավելի է հեշտ ու դյուրին, Քան թե անվերջսուտ լսելը:

Լու՛յս, լու՛յս զվարթ, Անձրնիպես Տեղա այնպե՛ս, Որ աշխարհում Լոկ մի-միա՛կստվերմնա, Այն էլ միայներկնի՛վրա՝ Լոկ անձրնի՛ստվերը կոր՝ Ծիածա՞նը...

Եվ փա՛ռք աստծու, Որ մենք կարող ենք մեզ մաքրել այնպե՛ս, Ինչպեսօվկիաննէ ինքնիրեն մաքրում:

Աշխարհին,այո՛, մաքրությունէ պետք... ա՛յն կանանց,որոնք մինչն մահ Ճանաչում են լոկ մե՛կ տղամարդու... Նան

Մաքրությունէ պետք՝տեսքով մեխակի՛, Որ հողը մեխիհողին՝ իրենով, Եվ իր բուրմունքովսոսնձինան Օդը հողի հետ ու մեզ էլ նրանց...

Մաքրությունէ պե՛տք... Որ մարդնէլ իրեն լավ զգա այնպես, Ինչպեսմեղեդին՝վսեմ տաճարում, Գույնը՝հանճարեղկտավիվրա, Եվ խաղալիքը՝մանկանձեռներին...

Աշխարհին...մանկա՞՛ն մաքրություն է պետք, Եվ հենց ա՛յն մանկան, Որին ամեն օր աշխարհեն բերում Նան աշխարհի...անմաքուրները: Չէ,

Երազախաբ լինելուց երբեքզավակչի ծնվում... ՛

ԻՊ

դառնալովքայլում եմ այնպե՛ս, Ոտներսկարծեսլինեն ուրիշին. Նայում եմ այնպե՛ս, Կարծեսուրիշի աչք եմ փորձարկում. Ու եթե թախծում՝ Ուրիշի՛ սրտով... Ու ետ

-

-

Որտե՞ղեն

մեռնում բոլոր

կուռքերը,

Ծափ ու ծնծղայի ծանրությաններքո,

Նան

խունկերում:

..ճշմարտությունիսկույնասելը Դարձելէ մի բան՝ այնքա՛ն հասարակ, Որքան...Ներեցե՛ք,որքան... միզելը: Ու... հասկանումեմ, որ ես չե՛մ կարող (Եվ աշխարհումսո՛չ ոք չի կարող) Լոկ մի՛ բան սարքել՝ Այն միայն, են կոչել աշխարհում: Ինչինճշմարտություն

Լոկ ա՛յդ չի սարքվում, Թեպետն անվե՛րջ,դարե՛րշարունակ Ջանում են սարքել Անունովաստծու, Տիրակալներիհրամաններով,

Պարանո՛վ, Որ լոկ իր պնդությունն է որոշում Մարդկանցպարանոցներին. Զենքո՛վ, Որ մարդկանցկրծքերիվրա Ուսուցանումէ կետադրություն:

Մարդիկսիրումեն միշտխոսեցնելնրանց, Ում իրենքխելառ են հաշվում: «ճշմարտությու՛ն եմ ծախում,սարքովի»... Կույրերի թաղում հայելի են ծախում... Ամաչեցե՛քաստվածներից Եվ հանեցե՛քդիմակներդ,

է: Բավակա՛յն

Հանեցե՛քձեր դիմակները, Որ գեթ մի քիչ դյուրինշնչե՛լ կարողանաք... Բավականչէ՞ Դուք ձեզանիցձեզ գողանաք Եվ տեղնուրիշ մեկինդնեքձեր փոխանակ: այլես չեմ մասնակցում Ոչ թե խաղին, Այլ մինչն իսկ ն մատադի՛ն, Թե մորթվողըմարդկայնություն մարդկությունէ... Ես

-

ձեզ պիտիասեմ, Բայց պաշտոնապե՛ս Որ կույս օրենքը բռնաբարումէ Ո՛չ թե հատուկենտանձ-անհատների, Այլ նան ամբողջ ժողովուրդների՛:

.

հեղինակպարականոն գրքերի Եվ չգրվածօրենքներիվերծանող, Ասում եմ ձեզ. Մի՛վախեցեքվատթարից, Նա է լավի օժանդակըթաքնված... Ե՛ս՝

-

." -

Գավատնինչքանպակասի, Այնքանհույսը կավելանաձեր սրտում,

Բայց չափիցշատ վստահելը՝մի աղետ, Որ չի կախվումթշվառականմեր գլխին, Այլ աճում է, քաղցկեղիպես, մերներսում... Ես, այդ ստի սխալներիսրբագիր

Եվ ուշացող արդարության խմբագիր, Ասում եմ ձեզ (մի զարմացեք),որ իրոք

միամիտինաշխարհում ՄարդիկԱստվածկամԱրարիչեն կոչել: Ամենաճեծ

..

են խռովումիրարից՝ Երբ աստվածներն Մարդիկիրար հասկանալեն սկսում...

-

Աղը կրակ է հանգցնում: Բայց մենք պիտիմեր կրակովաղն էլ վառենք: ."

Լավ ապրանքըինքն է ծախվում, վատնէ որ պիտի գովես:

Ու

Մենքծնվել ենք, աշխարհեկել Ոչ թե թվալ-երնալուխաբեությամբ, Այլ լինելու՛, Այն լինելու, ինչ կանք իրոք: :

Մենքծնվել ենք, որ մարդկության Հազար ու մի «ինչու»-ներիցգոնե մեկի Վարցապնդողաչքում մխենք Մերգոնե մեկ պատասխանը:

Անտարբերությունը... Ուխտյալթշնամուպես հետնում է նա ինձ: Ա՛խ, այս մշտափոփոխ ինքնաբեկող,. Ամե՛ն ինչի տակիցմիշտ դուրս եկող -

Աճտարբերությու՛նը,

Որ հիմա էլ արդեն, երբ այլ հնար չունի, է մի կերպինձ ներշնչել, Աշխատում Թե խոսելընույնն է, ինչ... ստելը:

Բայց անվերջ լսվում է թե՛ իմ մեջ, թե՛ իմ շուրջ. «Ինչ-որ տեղ ինչ-որ բան սխալ է»: Ինչ-որբանսխալ է ճշմարտիմեջ անգամ. Եվ ստույգ կոչվածնէ ստուգվել աղերսում: ."

Եվ ամեն մի սխալ շտկելիս,ակամա, Գործումեն նոր սխալ:

Միգլխով ի՞նչանել, Երբայսքանդժվարէ անսխալապրելը... ""

Գնա՛, Որ ինքդնույնը հասկանաս

Եվ հասկանալովնան հասկացնես,

Որ աշխարհումսճշմարտությունըչի՛ հետազոտվում. ճշմարտությունըապրվու՛մէ լոկ:

ճիշտ արժե: հավատումեմ մեր հնարածստին, չենք կորցնիիրար:

Սուտ կա, որ Ու ես Թե

մի՛շտ սպանումէ: Թարգմանությունը

Քե՛զ մի թարգմանիր:

."

Մութը, իբրնլակմուսյանթուղթ, լույսն է ծծում:

Մեգն է մեկնում արձակուրդի: Դավաքարար քամու ձեռքով Ավելվում է գիշերայիներազներիկտորտանքը: Ժամանում է օրը՝ իբրն վերաքննիչ: են վերադառնում Տարագրվածտագնապներն Ու ծեծում են արդարության փակդռները... Ի"

Գովերգումեմ ես այն օրը, որը գալիս ու տալիս է, Ինչ երազել-տենչացելեն ձիգ տարիներ: Գովերգումեմ ես այն նորը,որը ոչ ոք չի հորինել... Գովերգումեմ ն այն լուսե գաղափարը, Որ չի դառնումնեղ կաղապար. Այնկասկածը,որ ծնվում է հեգնողցավով, Հետո դառնումմի անկասկածճշմարտություն Ու բաց անում նոր ճանապարհ...

Հայտարարումեմ. Իմ փորձվածմետրը երբեքչեմ փոխի անորոշթիզով:

Ատում եմ նան այն խելոք սուսիկ-փուսիկությունը, Ռրտեղ դժվարէ տարբերելանգամերեսնաստառից,

Եվ այն հարկադի՛ր,ոչ թե ի ծնե կուզիկությունը, Որ ստացվում է... ցած առաստաղից: ..

Ա՛յնգործն եմ ատում, Որ ոչ թե գործ է, այլ ծանր հանցանք,

Ա՛յնփորձնեմ ատում, Որ մարդկանցգլխին դառնում է փորձանք, Ա՛յնդավանանքը,

Որ վերջ ի վերջո փոխվումէ դավի:

Խավարնեմ ատում, եթե խավարում Ո՛չ միտք է ծնվում ն ո՛չ էլ զավակ: Եվ լույսն եմ ատում, թեկուզ ն պայծառ, չի հանդուրժումմինչնիսկ շվաք...

Թե

Ի՞նչխոսքերասեմ այն ձեռագրին,

Որ չի հասկացվում,բայց կարդացվումէ:

Ատե՞մ,թե խղճամայն տարեգրին, Որ նյութ է սարքում, Ոչ թե հավաքում:

խղճա՞մ,թե ատեմ այն տարագրին, Որ միշտ ապրումէ... իր հայրենիքում...

--

Մինչ տարինունի տասներկուամիս ու չորս եղանակ, Տասներկուանգամսա եղանակէ մի օրում փոխում:

Ստիպվածեմ ոսկին փորձել, Ատամներո՛վոսկինկրծել Նույնիսկ ոսկի՛ն, էլ ու՛ր մնացթե հավատամ Դեռ ոսկու տեղծախվողխոսքին...

Գրաժարվումեմ Ինչից որ կուզեք՝ Նույնիսկսեփականհպարտությունի՛՞ց: Բայց ո՛չ թանկնստողճշմարտությունից:

Սակայնկյանքում շա՛տ ավելի ես քրտնում եմ ուրիշի՛ տեղ... Ուրիշի՛ տեղ, Երբ որ մի բան մտածում են, Բայց ասում են բոլորովինուրի՛շ մի բան: Եկեք նան նրա՛ններենք, Ով լռում է հարկադրված, Սակայնգոնե փրփրումէ, Բայց ոչ նրան, Ով դավում է Եվ ցավում է՝ հարկադրված...

հաճախա՛յն չեմ տվել,Մեղանչել եմ,- կարո՛ղ էի. Ու շատ հաճախցած եմ թնել, Իսկ վեր թնել կարո՛ղ էի: Եվ փախուստեմ ինձնիցտվել` Ուրիշ տեղ եմ իզուր չվել: Ես շատ

Մեղավորեմ հույսի համար,Զարդարացա՞վ՝ Ո՛չ իմ մեղքով. Եվ կենդանիա՛յնհավատի, Որ քարացա՛վ՝ Ո՛չ իմ մեղքով. Եվ ա՛յն բարի սրտիհամար, Որ չարացա՞վ՝ Ո՛չ իմ մեղքով: ՞

"`

«Որ թռչնիպես ճիշտ խոսքից է մարդըխրտնում, Եվ ոչ երբեք սուտ խոստումիկրակոցից... -

-

ԱՊ

Եթե ասեմ՝ Բոց կլինի, Եթեչասեմ՝ խոց կլինի...

Ինքդ ասա. Ես

ի՞նչանեմ,

Բա իմ

բանը

Ո՞նցկլինի:

Ի՛նչ էլ անեմ, ի՛նչ էլ չանեմ, Այ քեզ բան, Կուժն ու կուլան Իմ գլխին են կոտրվում:

Կարողեմ կյանքումես շա՛տ բան անել, Բայց անկարողեմ ինձանիցվանել Իմ երկվորյակին՝ Անկեղծությունը:

Չէ՛, իզուր է որոնումըա՛յն ամենի,

Ինչ դարավորիր ճամփեքինկորցրել է Մարդկությունը:

ճշմարիտերգը ծնվում է, Ինչպեսկրակըզենքի մեջ. Ետհարվածովետ է մղում կրակողին, Իսկ ում դիպավ՝տեղնուտեղըսպանումէ:

Դիմավորեցեք...կասկա՛ծը:Նա է Թակում ձեր դուռը: Նա է, հենց ի՛նքը: Դիմավորեցեքն մի՛ վախեցեք, Ես նրան արդենընդունել վաղուց Եվ մինչե անգամ ճամփել եմ կրկին:

Թե

ոստայնի պես ստեր են հյուսում,

Եվ դու կեղծիքըճեղքել ես ուզում, Պիտի սովորեսստողի լեզուն:

Խոսելն իզուր է, ճառելն՝անտեղի, Իսկ եթե սուտը հերքել ես ուզում, Պիտի սովորեսստողի լեզուն:

Անբանանասուն դառնալըթվացմի մե՛ծ արժանիք. Թող կթեն, շորթեն, Միայն...չմորթեն: է. Այսպես

Որտեղ շատ են խոստանում, Միշտէլ այնքանեն հետո խստանում, Որ ձեռք են կտրում,ոչ միայն թներ:

Եվ հույսը այսպե՛ս հավատ է դառնում... Մարդուներբ ցավ են տալիս՝ Հետն էլ արցունք է գալիս, Որ կսկիծըքիչ մարի: -

-

Վերք է տրվում ն դեղ կա, Ելք է ճարվում՝ թե նե՛ղ գա, Այսպեսէ կարգնաշխարհի: ..

Առանցհավատիհեշտ չէ մեռնելը, Իսկ ապրելն... արդեն անտանելիէ:

.

ԽԵԼՔԻ, ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ, ԽՂՃԻ ՈՒ

ԲԱՐՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ

Երբ մենք արթուն ենք՝ մեր խիղճնէ քնած, Երբ խիղճնէ զարթնում մենք ենք քուն մտել...

.

Անհնարինվիճակնէ միայնծնում նոր հնար:

«երբ Բեթհովենեմ լսում՝ թվումէ, Թե ես քայլում եմ ծովի վրայով»... ."

Մենքդատավորենք ամենքսէլ մի քիչ: Խրատելըհեշտ է, դժվարըխրատվելնէ: .

Ով որ դնում է գլխարկ այստեսակ, դադարումէ... ն մտածելուց:

Նա

Եվ ճի՞շտենք անում, Երբ մեզ վարժումենք չմտածելուն, Ի՛նչ է թե հանկարծ...սխալ չգործենք:

"Ֆ

Եվ այս գլխարկի, Որ կախարդական գլխարկէ կարծես. «.

Դրեցի՛րթե չէ՝ էլ չե՛ս մտածում, Գլխիդփոխարեն Արդենգլխարկդ՝սա է մտածում: Իսկ ի՞նչստացվեց, Որ կարելիէ աշխարհումապրել Եվ առանցգլխի՞, Միայնգլխարկո՞վ:

Այսպեսուրեմն. Անգլխարկլավ է, Սակայնանգլուխ... անկարելիէ: Մերձեռքով սարքված Իրերն իրավունք ունե՛ն իշխելու, Բայց ո՛չ մեզ վրա:

Մենք նման ենք սոխիգլխի լոկ այնքանով, Որ նրա պես բազմաշերտենք, բազմափաթեթ:

Թո՛ղնույն այս բարիննախագահ դառնաամեն մի երկրի, Աշխարհիսբոլոր պետություններինդառնա վարչապետ, Վառելիքդառնա շարժիչներիմեջ, Դրոշակդառնա նավերիհամար, Ու ճակատագիր՝ամեն մի մարդու...

Գ.

Անբաժանէ քեզնիցբարությունը, Ինչպես կրկինքեզնից՝ մայրությունը, Որիդուռն ես եկել Ու դեռ ներս չես եկել:

Քիչ ենք օգտվել մենք բարությունից: Եվ դրանիցչէ՞, որ հետզհետե Բարիեմ դառնում, Եվ այնքա՛նբարի, Որ խղճում եմ ես... մենակությաննէլ: ..

Իմ

սիրտըայսօր

ապստամբության դրոշ է պարզել Խաղա՛ղ-անարյու՛ն Իշխանությանդեմ ա՛յն բռնակալի, Որ կոչվում է Խելք Ու կոչվում Գլուխ:

..

Չէ՞ որ, տե՛ր իմ, փորձըմեկի Մյուսիհամարշատ հաճախէ փորձանքդառնում:

լոկ բառերը՝ Դատարկու փուչ պարկերիպես (Թե դեն նետես՝ քիչ ափսոսէ, Թե դեռ պահես՝խանգարումեն): Ու մնում են

Ի

էլ հիշիր, Որ երբ իզուր հարց չեն տալիս՝ Սուտ պատասխանչե՛ն ստանում: Դու

ջրհորիմութ խորությանչափմանհամար Իր սեփականմանկաննո՞վ է ջրհոր նետում: ա.

Թե

Եվ առավել լավ չէ՞ արդյոք, Որ մարդուո՛տքը սայթաքի, Քան թե լեզու՛ն: .

Չե՛մ հոգնի երբեք մարմնիմարզանքից, Մտքիմարզանքիցհոգնել եմ վաղուց...

Հարգածչունենամ ա՛յն ծերություննէլ, Որ իմաստնությաննույնիսկբու՛յր չունի: ."

վիճում եմ ավագիհետ, Այն ավագի, Որ կրտսերիցինքըպիտիխելք հավաքի: Ես

Դողդողումեմ Որդու՛ս վրա Եվ քո սիրո՛,

Բախտի՛ վրա իմ տարագիրժողովրդի... Թպրտում եմ Սրտի՛ Աման...

Հեշտ է, գուցե, գրքերգրե՛լ՝ ո՛չ թե կարդալ...

խե՞լք եք ծախում՝ Առնողըչեմ, Թե գինն անգամջրի գին է: մի քիչ լինեմբարի քարին Եվ սարնի վարցած գլորվող-ջարդվող այն թռիչքով ն անկումով, Մխիթարեմ Որ վայել է ն... հանճարին:

Նան

մեջ, գուցե, բնությունից Ինչ-որ մի բան անտեսվածէ, Ուրիշ մի բան՝ տնտեսվածէ: Իմ

Բ

Եթե դառնայինույնիսկ մրցարան՝ Ես չէի թողնի, Որ կեղծավորըհաղթի շիտակին, Ճառողթերուսը՝խորհունգիտակին:

-

Օրենքներչկա՛ն, կա լոկ իրավու՛նք...

Վայ տամ ա՛յն գանգին, Ուր ձմեռում է խելքը՝ արջի պես. Նան ա՛յն գանգին, Որ ուսինդրվածկաղամբէ ասես: -.

ջահել մնալ ես ուզում, Հա՛մ դառնալիմաստունծերուկ: Հա՛մ

Դու

շատի ետնից ընկած՝ բաց թողնումձեռքից...

Քիչն էլ ես

Ախ,հիմա՛ր, այդ ո՞վէ բռնել Մի ձեռքովերկու ձմերուկ:

շինել՝ Գիտի,թե սյունը տան մեջ է բուսնել: Սա տուն չի

Նրա ձեռքըբան չի ընկնումԵվ... չմահավանէ: Սրա գլխումբանչի մնում է: Ամբարտավան -

Ուրիշիշրթին պաղածեն թվում, Մինչդեռայրում են իմ բերանը՝ մի՛շտ... Այդ...իմ խոսքե՛րն են:

-

.ռ"

Ով սահմանում է նոր օրենք ն կարգ՝ է ն օրենքիցդուրս: Հայտարարվում

Բայցչե՛ն վախենումնրանք չար մահից. Ապրումեն դժվարու մեռնում ենհեշտ... Թող նրա կյանքը մինչնիսկլինի Մի շուտասելուկն կամ հանելուկ, Միայնթե դառնանխոսքերնէլ... առած... Գ.

Լեցուն գաղտնարա՛ն, Անվանումենք սիրտ:

""

Բոլորն այժմկարդալգիտեն, հասկացողի՞՛՛ն... Ուրեմն փառք... կարդացածը

Ծերանումենք, Պարու՛յր Սնակ, Սակայն...խելքիչե՛նք գալիս...

Ամեն

սերունդ

Նախ ն առաջ մտածում է

մեջ, լռության

Իսկ երբ խոսել է սկսում՝ Բարկացնումէ ավագներին Եվ բարկացնումանկեղծորեն,

Որովհետն...կրտսերը՝մի՛շտ անհասկացող, Իսկ ավագը...հասկացողէ: .-

Ցանկություններից մահացուխոցվել, Վիրավորվելեմ ես քանի՛ անգամ: Եվ բուժմանտարվելմի հիվանդանոց, Որտեղգթությանքույր է դարձել ինձ ՃերմակխալաթովԴատողությունը...

Ա՛խ, այդ գթության քույրերը... Նրանց եմ իմ ամբողջ Երախտապարտ հոգով, Իմ ամբո՛ղջսրտովհարգում եմ նրանց, Բայց, ավա ղ, երբեք սիրել չեմ կարող, Եթե մինչնիսկշատ են գեղեցիկ... .:

Աղքատությանճանկըչընկնի մինչե անգամ քո թշնամին...

...Ու մարդիկ,որոնց հագիննէր լոկ նոր, Իսկ հոգին հին էր ու կարկատանված... Եվ մարդիկ,որոնց խոսքերնէին նոր, Իսկ միտքը՝մաշված... .-

Ո՛վ միջակությանանխախտբնություն, Դու՝ մտքի միայնթվաբանություն Եվ հանրահաշվիերդվյալոսոխ, Դու` անծայր երկնի լազուրի տեղակ Գտնվող-վաճառվողմատչելիլեղակ, Բոլո՛ր դարերիդու մե՛ծ հաջողակ, Անցողիկփառքի,էժան բախտիգող:

Մարդիկուրիշ բան չեն, քան թե մանուկ՝ Մանուկ հասակ առած, Մանուկ-տարեցդառած: -

Մերմեջ ամեն լավ բան մանկականնէ: Ուստի«մանկական»է լավի ածականը: եք. Իսկ դուք նկատե՞լ Բոլոր մանուկները Եվ նման են իրար, Եվ իրարիցտարբեր:

որ աշխարհում Չե՞ք նկատել արդյոք, Տգեղ մանու՞կ,երբեք, Աշխարհումըսբոլոր մանուկներնեն սիրուն:

Եվ որ բոլոր տեսակ օրենքներիցբացի Կա մի օրենք ես ն շա՛տ խելոք. -

Բոլորօրենքներիո՛չ թե տառն են կարդում, Այլ էությո՛ւնը լոկ...

...Ուրեմն՝ հավատացնելըչէ մեր գործը, այլ

համոզե

ԿՅԱՆՔԻ

ՈՒ ՄԱՀՎԱՆ ՄԱՍԻՆ

Իսկ չե՞ս վախենում,որ հանկարծ...մեռնեմ: Ես վախենումեմ, շա՛տ եմ վախենում, Բայց ո՛չ ինձ համար, Այլ լոկ քե՛զ համար:

Միամի՛տեմ դառնումնորից, Հավատումեմ արդարությա՛ն, Ու թվում է, թե ես պիտի իմ... բնականմահովմեռնեմ.:.

Կարգինմեռնելուհամարէլ Պիտի մարդ բախտունենա...

Անմահությանհամարտաղանդպետքչէ բնավ: ..

Վախկա, որ մահ արժե:

Որ ես զգամ, ուշացումով, ինչպեսէ սահում-անցնում Կյանքն իմ կողքով, Ես էլ՝ կյանքի, Չդիպչելով երբեք իրար: ..

Թե

Ու թե մահը անխուսափէ՝ Թող նա տանի ո՛չ հերոսին,այլ մարդուկին:

կռիվըանխուսափէ՝ Թող չկռվեն երկու երկիր, այլ մարդու կին: Թե

Թե

արդուկելնանխուսափէ՝ շո՛րը սի՛րտ մի հանձնեք տաք արդուկին:

Ահա

-

Թաղե՞լէ պետք պառավմորըորդինթաղի, ոչ թե մայրը՝ջահել որդուն: -

Եթե մեռնե՛լ...

Թո՛ղ որ մեռնեմ հուր-կայծակից՝ Միանգամից, մի վայրկյանում, հանկարծակի:

Վերջինհաշվովջրի համար Միննույննէ կամոչինչ է.

Նա հոսում է Ու խոսում է՝

Իր սեփականձայնըբնավ չլսելով,

Ոչ ցավ զգում, Ո՛չ էլ սգում Իր գեղեցիկմահըբնա՛վ չափսոսալով...

Մեղունինքն էլ չգիտե, Թե խայթելիսկսատկի: Ցողուննինքն էլ չգիտե, Որ կթոշնի՝թե ծաղկի:

Հանկարծակիէ պայթումվտանգը, Բայց նա ուռչում է դանդա՛ղ,աննկատ, Դանդա՛ղ,աննկա՛տ՝մետաղիցծնվում Ու նույն մետաղնէ կրծոտումժանգը: ."

..Ա՛խ, եթե մեռնելնայնպեսհեշտ

ծնվելը... Ինչպես

լիներ,

ՄԵԾԵՐԸ

ՊԱՐՈՒՅՐ

ՍԵՎԱԿԻ

ՄԱՍԻՆ

քեզ ծնեց մաքառմանգնով, ծնեց ԺամաԺողովուրդը նակին, որպեսզիքո միջոցովերգերիր ցավնու ուրախու-

թյունը: Այդպիսիանհատներիժողովուրդը հեշտությամբ չի ծնում ն չի կարողհեշտությամբբաժանվելնրանցից: Մարտիրոս Սարյան Պարույր Սնակ բախտ է, աստղ է: Ես հիացեր եմ Սնակթանկէ հային համար... անոր գրությունեն: Վիլյամ Սարոյան

Պարույր Սնակիծնունդը`մերկյանքի,մերմշակույթի, մեր ներկայիու մերապագայիհամարեղավճշմարւտտապ մի պայծառ «Եղիցիլույս»: Նա իր ողջ կյանքովու ստեղծագործությամբդարձավշողացող մի լույս մեր կյանքում:

Վազգեն Առաջին

Ժողովրդիանբիծսերը այն հուշարձաննէ, որ ստեղՊարույր Սնակը:Այդ սերը ծել է ինքը` մեծ բանաստեղծ մաքուր ու հավերժականէ: Գնալովայդ սերը կթանձրանա ն կծավալվիգարնանզարթոնքինման: Պարույր Սնակը եռամեծ բանաստեղծէր: Նրա բանաստեղծական խոսքը մարդկայինհոգու խործալքերի հետ էր: Եվ որովհետնանմահ է մարդկությունը,ապա նան անմահ է

Պարույրը:

Սերո Խանզադյան

Նա իր մեծ հոգում ներդաշնակեցԱսիան ու Եվրոպան, Արնելքն ու Արեմուտքը...Նա իր փոքրիկ, սրտաչափ սենյակումհեռուներիցբերեց-բնակեցրեց աշխար116

հի խորհողմեծերին,դարձավնրանցթարգմանըն խընկարկուն, իսկ երբ գնաց աշխարհի հեռուները իրենով տարավ-ներկայացրեցՀայաստանը՝ իր բիբլիական իմաստնությամբու իր մանուկերազանքներով:Նա ապրեց գեղեցիկ, հախուռն,անհաշիվ մտքի ու զգացմունքներիարքայականմի շռայլությամբ`իր շուրջը սփռելով սեր, դաշնություն,հրճվանք ն օրհնություն: Սիլվա Կապուտիկյան

Իր մեծ նախորդների Նարեկացու ն Շնորհալու, Աբովյանիու Ալիշանի,Սիամանթոյիու Չարենցի ոգին էր, որ հարազատորդու իրավունքովժառանգելէր նա: Կոմիտասյանանլռելի զանգակատանարձագանքներն էին նիրհումնրա արյան մեջ, որ արթնացանու հնչեցին այնքանուժգին,այնքանհարազատու հայրենաշունչ... Վահագն Դավթյան Նա

կյանքիցմի բան էր պահանջում:Պահանջումէր, ինչ լինի միանգամից:Եվ միանգամիցեղավ: Բանաստեղծդարձավ միանգամից,ճանաչվեց միանգամից, բոլոր կոչումներն ու դափնիներնստացավմիանգամից:Այնքան դանդաղ, դժվարությամբ շինած իր տունն էլ քանդեցմիանգամից:Մեր նորագույնբանաստեղծությանմայր գերաննէլ կոտրվեցմիանգամից,ու մայր սյունն էլ ծալվեց միանգամից... Մերսերնդիբանաստեղծների մեջամենիցկրտսերնէր ու հանճարի նա, բայց ավագագույնն էր վաստակի առումով: Համո Սահյան որ ամեն

Պարույրըժողովրդիծնունդնէր, նրահոգու պահաննրա հույզերի երգիչը: Պարույրը քաղաքացի էր, ինմեծ հայրենասեր: տերնացիոնալիստ, ջը,

Վավատումեմ, որ ամեն հայ ն օտարազգի նրա պոեզիայիմեջ իր սրտի, իր հույզերի լարը կգտնի... Գրիգոր Խանջյան Իսկականբանաստեղծներըմիշտ էլ առաջ են ընկիրենց ժամանակից,ն, իմ կարծիքով,դեռ կգա Սնակի«երաժշտության»ժամանակը,ն դեռ շատ կոմպոզիտորներիկոգնորի նա՝ ստեղծելու իր պոեզիային համահունչ երաժշտականմեծարժեքկտավներ: էդգար Հովհաննիսյան նում

Աշխարհումոչ մի բան օտար չէ նրան, ամեն ինչ նրանհուզում է, ամեն ինչ կարնորէ ու մոտիկ:Նրա քնարերգությանմեջ դժվար չէ նկատել գենետիկականազդակները,որ գալիս են հանճարեղՆարեկացուփիլիսոփայական խորհրդածություններից,Սայաթ-Նովայի ն հայկականմիջնադարիմյուս մեծ քնարերգուներիտաղերից, ինչպեսնան Չարենցինորարարական գործություններից: էդուարդաս Մեժելայտիս

ստեղ

Սիրելի՛Պարույր, ի հեճուկսմահի,շնորհավորումեմ քեզ՝ միշտ կենդանիու արնայինբանաստեղծիդ, քո սքանչելի հոբելյանի(60-ամյակի)առիթով: Դու ողջ ես, քանի որ չի մարում լուսավոր ու ջինջ հիշողությունը քո մասին: Դու ողջ ես, քանի որ լիաթոք հնչում են քո երգերը հավերժականմեր մոլորակիվրա: Դու կապրես,քանի դեռ աշխարհումգոյություն ունեն խիզախությունը,սերն ու պոեզիան: Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սիրո, կարոտի,երազանքին երջանկությանմասին....3

կոչման,էությանմասին Մարդու՝բանաստեղծի

Մարդուարժանիքներիմասին

Հայրենիքի,հայ ժողովրդիմասին Մոր մասխճւեւ...

եւան

սասաաա

ա

|

ն արվեստի, Յայ մշակույթի,լեզվի, գրականության

նրա երախտավորների մասին(Մաշտոց,

Կոմիտաս)

Մարդկայինթերությունների,աթոռի, մասին անտարբերության

Աշխարհի,բնության,Ժամանակի,ճակատագրի

եւ. Լեե

մասխն

Լու...

ը 81

եւեւ

Ցավի, վշտի, ձանձրույթիմասին

ճշմարտության,ստի ու կեղծիքի, հավատիու հույսի մամխմԼ.Վ... Վ...

աասանա

ե...

խղճի,բարության Խելքի, բանականության, մասին

Լ.

..ւււե.եե..եւ..

Կյանքիու մահվանմասին

աա

եւեւ

ա,.....

ե...

Մեծերը Պարույր Սնակի մասին

աաա

ՄԱՐԳԱՐԻՏՆԵՐ

ՄՏՔԻ

ՊԱՐՈՒՅՐ

ՍԵՎԱԿԻ

ԳԱՆՁԱՐԱՆԻՑ

ԱՖՈՐԻԶՄՆԵՐ, ԹԵՎԱՎՈՐ ԽՈՍՔԵՐ,

ԱՍՈՒՅԹՆԵՐ

Յրատարակիչ տնօրեն`

ՎահրամՄնացականյան

Կազմող՝ Սահակյան

Վահան

Խմբագիր՝ Վիլեն Սահակյան Համակարգչայինշարվածքը՝ ՄարիաննաՂարագյոզյանի Ձեւավորող՝ Խոսրով Հակոբյան

ՍՊԸ տպարանում: Տպագրվածէ «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ» Չափը 702:100,1/32, ծավալը3,25 մամուլ:

Յանսցեն՝ք. Երեւան, Ազատության24, հեռ.՝ 28-54-28

Մ7

«ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ»

ՎՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ -