Անգլերեն լեզվի ուսումնական ձեռնարկ

ՃՇRՕԻՕMY IԻ ՒԻՇLIԼH

(

)

802.0: 631(07) 81.2 -4y7

: ` . . ., . . .

. .

`

.

.

,

. .

.`

( ): Ճջrօոօոy 1ո Ւոջի1sh/ . , . , . ; . - .: , 2013-118

, :

: ,

` ,

, :

802.0: 631(07) 81.2 -4y7

IԼBԻ 978-9939-54-605-6

Օ Օ

.

, 2013 , 2013

, ,

“Ճջrօւcօիօջy”, / : ,

: ` ”Ճջrօոօոy”, “Fօrւstry” /, , -

, : `

, ,

-

: , : , , : ,

: -

, : ,

,

`

: , :

ՍԱIԼ 1

AՇRՕԱՕMY

ԼօՏՏօո 1

թԼՃNՂՏ ՃNԾ ՂԷԷ1R ՍՏԷՏ.

Ւrօո օar11օՏէ է1ոօՏ ք1aոէՏ arօ էոօwո էօ ք1a7 aո 1ոքօrէaոէ քarէ 1ո օՄօr7-մa7 11fօ օf ոaո. Մօ էոօw ք1aոէՏ էօ քrօՄ1մօ սՏ w1էհ fօօմ, օ1օէհօՏ, Տհօ1էօr aոմ ոaո7 օէհօr ոօօօՏՏar7 էհ1ոջՏ. Մօ arօ Տէ111 aՏ մօքօոմօոէ սքօո ք1aոէՏ aՏ քr1ո1է1Մօ ոaո waՏ էհօսՏaոմՏ 7օarՏ aջօ. Օrօaէ ոօօօՏՏ1է7 օaսՏօմ քr1ո1է1Մօ ոaո էօ ջrօw ք1aոէՏ. Ճոմ էհօ օս1է1Մaէ1օո օf ք1aոէՏ 1Տ էհօսջհէ էօ Եօ օ1օՏօ17 օօոոօօէօմ w1էհ ոaո’Տ քrօջrօՏՏ. 1ո օrմօr էօ ջrօw ք1aոէՏ օոօ հaմ էօ Տօէէ1օ մօwո aոմ էօ Եօջ1ո Ես11մ1ոջ հօսՏօՏ. թr1ո1է1Մօ ոօո հaմ fօw ոօօմՏ օ2օօքէ fօօմ aոմ օ1օէհ1ոջ. Շ1Մ1112aէ1օո հaՏ 1ոօrօaՏօմ ոaո’Տ waոէՏ էօ a Տսrքr1Տ1ոջ օ2էօոէ. Ղհօ ոaո օf էօմa7 1Տ ոօ 1օոջօr Տaէ1Տf1օմ w1էհ ոօrօ17 հaՄ1ոջ fօօմ էօ օaէ aոմ հօսՏօ էօ 11Մօ 1ո. Էօ waոէՏ raw ոaէօr1a1Տ, wհ1օհ օaո Եօ ոaմօ 1ոէօ սՏօfս1 էհ1ոջՏ aոմ քrօմսօէՏ. Օսr fօօմ aոմ օ1օէհ1ոջ arօ քrօմսօօմ մ1rօօէ17 օr 1ոմ1rօօէ17 Ե7 ք1aոէՏ. Խaո7 aո1ոa1Տ fօօմ օո ք1aոէՏ aոմ քrօմսօօ fօօմ aոմ raw ոaէօr1a1Տ սՏօմ Ե7 ոaո. Մ1էհօսէ ք1aոէ ոօ1էհօr aո1ոa1Տ ոօr ոօո w111 Եօ aԵ1օ էօ 11Մօ. Խaո7 էհ1ոջՏ wօ սՏօ 1ո օՄօr7մa7 11fօ arօ ոaմօ frօո ք1aոէՏ. Ղհօ քaքօr wօ wr1էօ օո, էհօ օ1օէհօՏ wօ wօar, էհօ էaԵ1օՏ wօ Տ1է aէ, a11 օօոօ frօո ք1aոէՏ. թ1aոէՏ arօ սՏօմ aՏ է1ոԵօr 1ո էհօ ոaէ1ոջ օf fսrո1էսrօ aոմ aՏ fսօ1. Խaո7 մrսջՏ arօ ոaմօ frօո ք1aոէՏ. թ1aոէ օս1էսrօ Եօջaո a ջrօaէ ոaո7 7օarՏ aջօ. Ղհօ ոօՏէ 1ոքօrէaոէ ք1aոէՏ 1ո էհօ wօr1մ arօ Տa1մ էօ հaՄօ Եօօո ջrօwո 4.000 7օarՏ aջօ. Ղհօrօ օ21Տէ Մօr7 ոaո7 Տքօօ1օՏ օf ք1aոէՏ. 8սէ էհօ ԵօՏէ էոօwո էօ ոօՏէ քօօք1օ arօ էհօՏօ էհaէ arօ սՏօfս1 էօ ոօո. Ղհօ7 arօ ջrօwո aոմ օս1է1Մaէօմ Ե7 farոօrՏ aոմ arօ օa11օմ farո օrօքՏ. ՂհօՏօ օrօքՏ arօ սՏօմ fօr ոaո7 մ1ffօrօոէ քսrքօՏօՏ. Տօոօ arօ սՏօմ մ1rօօէ17 Ե7 ոaո, Տօոօ arօ օօոՏսոօմ Ե7 aո1ոa1Տ, օէհօrՏ arօ սՏօմ 1ո 1ոմսՏէr7 aոմ ոօմ1օ1ոօ. Մօ օaո օօrէa1ո17 օ2քօօէ ոօw սՏօՏ էօ Եօ fօսոմ aոմ էհօ Մa1սօ օf օէհօr ք1aոէՏ էօ Եօ մ1ՏօօՄօrօմ.

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ ք1aոէ ջarմօո ք1aոէ էօ 1օՏօ ք1aոէ էօ ջrօw ք1aոէՏ էօ ք1aոէ ք1aոէ1ոջ է1ոԵօr raw raw ոaէօr1a1

բույս, սածիլ պարտեզի բույս չորանալ բույսեր աճեցնել տնկել տնկում անտառանյութ, փայտանյութ չմշակված հումք

մթերք կերակրել կեր գնահատել ապահովել ինչ-որ բան, մատակարարել ապահովել, բավարարել կենդանի սպառել, ուտել 1. բերք 2. գյուղատնտեսական կուլտուրա կախված կախված լինել ինչ-որ բանից պատճառ նպատակ կապել ակնկալել հայտնաբերել

fօօմ էօ fօօմ (fօմ, fօմ) fօօմ էօ Մa1սօ էօ քrօՄ1մօ w1էհ էօ Տaէ1Տf7 aո1ոa1 էօ օօոՏսոօ օrօք մօքօոմօոէ մօքօոմ օո (սքօո) օaսՏօ քսrքօՏօ էօ օօոոօօէ էօ օ2քօօէ էօ մ1ՏօօՄօr

Է2օrօ1ՏօՏ. 1. ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ. 1. Մհ7 arօ ք1aոէՏ Տօ 1ոքօrէaոէ 1ո օսr 11fօ? 2. Ճrօ wօ մօքօոմօոէ սքօո ք1aոէՏ? 3. Մհaէ հaՏ օ1Մ1112aէ1օո 1ոօrօaՏօմ? 4. Մհaէ wօrօ քr1ո1է1Մօ ոօո’Տ ոօօմՏ? 5. Մհaէ 1Տ farո օrօք? 6. Մհaէ arօ էհօ ՏքհօrօՏ օf էհօ սՏaջօ օf ք1aոէՏ? 2. Ւrօո էհօ էօ2է f1ոմ օսէ էհօ Տ7ոօո7ոՏ fօr: էհօ ք1aօօ (հօսՏօ) էօ 11Մօ 1ո: ջrօaէ ոօօմ: մ1ffօrօոէ է1ոմՏ օf ոօմ1օ1ոօ: էօ Եօ սՏօմ Ե7: էօ f1ոմ օսէ. 3. Ւ1ոմ 1ո էհօ էօ2է Էոջ11Տհ fօr: վաղ ժամանակներից: մշակաբույսեր: կախված են բույսերից: ինչպես ն շատ տարիներ առաջ: սերտ կապված է մարդկային առաջընթացի հետ: նախնադարյան մարդիկ: մարդկային պահանջներ: ուղղակի կամ անուղղակի: պատրաստված են բույսերից: բույսերի մշակում: բազմատեսակ բույսեր: տարբեր նպատակներ: բույսերը ն նրանց օգտագործումը: օգտակար իրեր ն մթերքներ: առանց բույսերի կյանքն

անհնար է: բավարարված: ամենաճանաչված: ոչ մարդիկ, ոչ կենդանիները: օգտագործվում են կենդանիների կողմից: բույսերի արժեքը: 4. 1ոՏօrէ էհօ ոօօօՏՏar7 wօrմՏ frօո էհօ 11Տէ օf wօrմՏ ջ1Մօո Եօ1օw 1ո aքքrօքr1aէօ fօrո aոմ էraոՏ1aէօ էհօ ՏօոէօոօօՏ 1ոէօ Ճrոօո1aո. 1. Մօ էոօw էհaէ … քrօՄ1մօ սՏ w1էհ … . 2. Մօ Տէ111 … ք1aոէՏ. 3. 1f wօ waոէ էօ օս1է1Մaէօ էհ1Տ … wօ ոսՏէ Տէսմ7 1էՏ օհaraօէօr1Տէ1օՏ. 4. ՂհօՏօ ք1aոէՏ arօ սՏօմ fօr fօօմ1ոջ … . 5. … օf ք1aոէՏ 1Տ օօոոօօէօմ w1էհ ոaո’Տ քrօջrօՏՏ.

Ւօօմ: էօ մօքօոմ օո: aո aո1ոa1: օrօք: a ք1aոէ: օս1է1Մaէ1օո.

5. ՂraոՏ1aէօ 1ոէօ Էոջ11Տհ. 1. Որոշ բույսեր մշակվում են չորս հազար տարուց ի վեր: 2. Բույսերը ապահովում են մեզ սնունդով ն հագուստով: 3. Բույսերը նան հումք են, որից մենք պատրաստում ենք զանազան իրեր: 4. Ամենակարնոր բույսերն են գյուղատնտեսականները, որովհետն նրանք ուղղակիորեն օգտագործվում են մարդկանց կողմից: 5. Բույսերից են պատրաստվում շատ դեղամիջոցներ: 6. Բույսերը ապահովում են մեզ փայտով, որից պատրաստվում է կահույք, թուղթ ն այլ իրեր: 7. Այս բույսերը մեզ լավ հայտնի են: 8. Հասկանալու համար, թե ինչպես է աճում բույսը, հարկավոր է բուսաբանություն ուսումնասիրել: 9. Գյուղատնտեսական մշակաբույսերը ամենակարնոր բույսերն են մեր կյանքում:

ԼօՏՏօո 2

ՇԼ1ԽՃՂ1Շ RԷQՍ1RԷԽԷNՂՏ ՕՒ թԼՃNՂՏ.

Ղհօ ոօՏէ 1ոքօrէaոէ օ11ոaէ1օ faօէօrՏ affօօէ1ոջ էհօ ք1aոէ ջrօwէհ arօ քrօօ1ք1էaէ1օո, էօոքօraէսrօ aոմ ՏսոՏհ1ոօ. Ղհօ7 arօ Տօ օ1օՏօ17 rօ1aէօմ էօ օaօհ օէհօr 1ո էհօ1r օffօօէՏ օո ք1aոէՏ էհaէ 1է 1Տ մ1ff1օս1է էօ օօոՏ1մօr էհօո Տօքaraէօ17. Ղհօ aոօսոէ օf waէօr aՄa11aԵ1օ էօ ք1aոէՏ 1Տ ոօէ Տօ ոսօհ մօքօոմօոէ օո քrօօ1ք1էaէ1օո, aՏ 1է 1Տ օո քrօօ1ք1էaէ1օո-օՄaքօraէ1օո raէ1օ. Շօrէa1ո ք1aոէՏ ջrօw ԵօՏէ 1ո օօօ1 օ11ոaէօՏ ոօէ օո17 ԵօօaսՏօ օf էհօ մ1rօօէ օffօօէ օf էհօ էօոքօraէսrօ, Եսէ մսօ էօ էհօ ոօrօ aԵսոմaոէ Տսքք11օՏ օf waէօr սոմօr Տսօհ օօոմ1է1օոՏ. Ղհօ 11ջհէ faօէօr 1Տ հ1ջհ17 1ոքօrէaոէ fօr ոaո7 քrօօօՏՏօՏ էaէ1ոջ ք1aօօ 1ո էհօ ջrօw1ոջ ք1aոէ. Ճ rօ1aէ1օոՏհ1ք օ21ՏէՏ Եօէwօօո 1օոջէհ օf մa7 aոմ էհօ f1օwօr1ոջ aոմ frս1է1ոջ օf ք1aոէՏ. Տօոօ ք1aոէՏ մօ ոօէ Ե1օօո սո1օՏՏ էհօ մa7Տ arօ rօ1aէ1Մօ17 1օոջ, օէհօrՏ Ե1օօո օո17 wհօո էհօ մa7Տ arօ Տհօrէ, aոմ Տէ111 օէհօrՏ Ե1օօո ոօ ոaէէօr wհaէ էհօ 1օոջէհ օf էհօ մa7. Ղհօ farէհօr ոօrէհ a 1օօa11է7, էհօ 1օոջօr arօ էհօ 1օոջ մa7Տ aոմ էհօ Տհօrէօr էհօ Տհօrէ մa7Տ օf էհօ 7օar. ՇrօքՏ Մar7 1ո էհօ1r օ11ոaէ1օ rօզս1rօոօոէՏ. Շօrո օaո Եօ ջrօwո սոմօr a w1մօ Մar1օէ7 օf օ11ոaէ1օ օօոմ1է1օոՏ. Ղհօ ոօՏէ faՄօraԵ1օ օոՄ1rօոոօոէ 1Տ fօսոմ wհօrօ էհօ aՄօraջօ Տսոոօr էօոքօraէսrօ 1Տ Եօէwօօո 70 aոմ 80 Ւ. Մ1ոէօr wհօaէ Տօwո 1ո էհօ fa11 մօօՏ ԵօՏէ 1ո rօջ1օոՏ wհօrօ էհօ օ11ոaէօ 1Տ օօօ1 aոմ ոօ1Տէ մսr1ոջ էհօ fa11, w1ոէօr aոմ օar17 Տքr1ոջ ոօոէհՏ aոմ էհօո մօՄօ1օքՏ 1ոէօ a warո aոմ Տօոօwհaէ մr7 հarՄօՏէ քօr1օմ. Լօw 71օ1մՏ ոa7 օfէօո rօՏս1է frօո էօօ 1օw էօոքօraէսrօՏ aոմ aԵոօrոa117 մr7 wօaէհօr. Ղհօսջհ a ջօօմ w1ոէօr wհօaէ օ11ոaէօ 1Տ ոօէ էհօ Տaոօ aՏ էհaէ fօr օօrո, էհօՏօ օrօքՏ ոa7 Տօոօէ1ոօՏ Եօ ջrօwո 1ո rօէaէ1օո w1էհ օaօհ օէհօr, ԵօօaսՏօ wհօaէ 1Տ a w1ոէօr aոմ Տքr1ոջ օrօք, wհօrօaՏ օօrո 1Տ a Տսոոօr օrօք, ոօէ Եօ1ոջ ք1aոէօմ սոէ11 afէօr էհօ Տօ11 հaՏ Եօօո wօ11 warոօմ սք. ՕaէՏ aոմ Եar1օ7 մօ ԵօՏէ 1ո օօօ1, ոօ1Տէ օ11ոaէօ, aՏ wօ11 aՏ քօէaէօօՏ. 8օէհ զսa11է7 aոմ 71օ1մ օf քօէaէօ էսԵօrՏ arօ Եօէէօr 1ո օօօ1 rօջ1օոՏ. Շօէէօո 1Տ a հ1ջհ17 1ոքօrէaոէ օrօք էհrօսջհօսէ էհօ warոօr քarէՏ օf էհօ wօr1մ. 1է օaո w1էհՏէaոմ քօr1օմՏ օf մrօսջհէ aոմ Տէ111 քrօմսօօ Տaէ1Տfaօէօr7 71օ1մՏ 1f էհօ ՏօaՏօո 1aէօr ԵօօօոօՏ faՄօraԵ1օ. ՄօջօէaԵ1օՏ, ԵօօaսՏօ օf էհօ1r հ1ջհ aմaքէaԵ111է7, arօ ջrօwո օՄօr a w1մօ raոջօ օf Տօ11 aոմ օ11ոaէ1օ օօոմ1է1օոՏ, Տօ11Տ օf ջօօմ քհ7Տ1օa1 քrօքօrէ1օՏ Եօ1ոջ օՏքօօ1a117 1ոքօrէaոէ. Ղհօ ոօrօ Տսօօս1օոէ է7քօՏ օf ՄօջօէaԵ1օՏ, Տսօհ aՏ էօոaէօօՏ aոմ օսօսոԵօrՏ, arօ օfէօո ջrօwո օո a 1arջօ Տօa1օ սոմօr ջ1aՏՏ. Ղօ օԵէa1ո a հ1ջհ 71օ1մ օf a ջօօմ զսa11է7 օrօք 1է 1Տ ոօօօՏՏar7 էօ օհօօՏօ էհօ քrօքօr Մar1օէ7 ԵօՏէ aմaքէօմ էօ էհօ օօոմ1է1օոՏ օf էհօ rօջ1օո wհօrօ 1է 1Տ էօ Եօ ջrօwո.

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ պահանջ տեղումներ միջավայր կլիմա զով, հով խոնավ չոր ծաղկում պտղաբերել, պտուղ գոյացնել ծաղկում, ծաղկելը հյութալի 1.հացահատիկ, ցորեն 2.(ամեր.) եգիպտացորեն ցորեն եգիպտացորեն գարնանացան ցորեն աշնանացան ցորեն վարսակ գարի բամբակ ցանել, ցանք կատարել

rօզս1rօոօոէ քrօօ1ք1էaէ1օո օոՄ1rօոոօոէ օ11ոaէօ օօօ1 ոօ1Տէ մr7 f1օwօr1ոջ frս1է1ոջ Ե1օօո Տսօօս1օոէ օօrո wհօaէ 1ոմ1aո wհօaէ Տսոոօr wհօaէ w1ոէօr wհօaէ օaէ Եar1օ7 օօէէօո էօ Տօw (Տօwօմ, Տօwո) fa11 (Տ7ո. aսէսոո] հarՄօՏէ 71օ1մ էօ օԵէa1ո a հ1ջհ Տօ11 aԵսոմaոէ rօէaէ1օո էօ w1էհՏէaոմ

աշուն 71օ1մ

բերքահավաք, բերք բերք բարձր բերք ստանալ հող առատ ցանքաշրջանառություն դիմանալ

Է2օrօ1ՏօՏ 1. Ւ1ոմ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr էհօ fօ11օw1ոջ 1ո էհօ էօ2է. ամենակարնոր կլիմայական գործոնները, որոնք ազդում են բույսի աճի վրա: որոշ բույսեր աճում են սառը կլիմայական պայմաններում: ջրի մատակարարում: որոշ բույսեր չեն ծաղկում, եթե օրերը համեմատաբար երկար չեն: ուրիշ բույսեր ծաղկում են միայն, երբ օրերը կարճ են: լույսի գործոնը չափազանց կարնոր է բույսի աճի համար, ցածր բերքի պատճառ են հանդիսանում ջերմաստիճանը կամ չափազանց չոր եղանակը: վարսակը ն կարտոֆիլը լավ են աճում սառը, խոնավ կլիմայական պայմաններում: 2. ՂraոՏ1aէօ 1ոէօ Ճrոօո1aո. քօէaէօ օrօք, a ջօօմ օrօք օf Եar1օ7: a w1մօ Մar1օէ7 օf օ11ոaէ1օ օօոմ1է1օոՏ: հarՄօՏէ քօr1օմ: 1օw 71օ1մՏ: սոէ11 afէօr էհօ Տօ11 հaՏ Եօօո wօ11 warոօմ սք: էհօ aՄօraջօ Տսոոօr էօոքօraէսrօ: faՄօսraԵ1օ օօոմ1է1օոՏ: էհօ aոօսոէ օf waէօr aՄa11aԵ1օ էօ ք1aոէՏ: էհօ մ1rօօէ օffօօէ օf էհօ էօոքօraէսrօ: էհօ f1օwօr1ոջ aոմ frս1է1ոջ օf ք1aոէՏ: օrօքՏ Մar7 1ո էհօ1r օ11ոaէ1օ rօզս1rօոօոէՏ: էհօ ոօՏէ faՄօսraԵ1օ օոՄ1rօոոօոէ: օrօքՏ ոa7 Տօոօէ1ոօՏ Եօ ջrօwո 1ո rօէaէ1օո w1էհ օaօհ օէհօr: հ1ջհ aմaքէaԵ111է7, Տսօօս1օոէ է7քօՏ օf ՄօջօէaԵ1օՏ. 3. Ւrօո էհօ էօ2է f1ոմ օսէ Տ7ոօո7ոՏ fօr էհօ սոմօr11ոօմ wօrմՏ. Ղհօ զսaոէ1է7 օf waէօr: էհօ7 arօ օօոոօօէօմ: 1ոմ1Մ1մսa117: մօf1ո1էօ ք1aոէՏ: ոսօհ waէօr: 1ո aսէսոո: էօ Տհօw օհaոջօՏ: aո aոօսոէ օf:քհ7Տ1օa1 fօaէսrօՏ: էօ ջօէ a հ1ջհ 71օ1մ. 4. Ւrօո էհօ էօ2է f1ոմ օսէ aոէօո7ոՏ fօr էհօ սոմօr11ոօմ wօrմՏ. Մօէ wօaէհօr: էհօ օ11ոaէօ 1Տ հօէ: օar17 Տքr1ոջ: հ1ջհ էօոքօraէսrօՏ: ոarrօw raոջօ օf Տօ11. 5. Շօոք1օէօ էհօ fօ11օw1ոջ ՏօոէօոօօՏ. 1 թօէaէօօՏ, էօոaէօօՏ, օaԵԵaջօ, օսօսոԵօrՏ arօ ... .2. Ճքք1օՏ, քօarՏ, aքr1օօէՏ arօ... . 3. Ղհօ ջraՏՏ սՏօմ fօr fօօմ aոմ fօr ոaէ1ոջ Եօօr aոմ wհ1Տէ7 1Տ օa11օմ ... .4. Ղհօ ջra1ո frօո wհ1օհ Եrօaմ 1Տ ոaմօ 1Տ օa11օմ .... 5.Ղհօ ջra1ո սՏօմ aՏ fօօմ fօr հօrՏօՏ 1Տ օa11օմ... . 6. ՂraոՏ1aէօ 1ոէօ Էոջ11Տհ. 1. Բանջարեղենի ն մրգի տարբեր տեսակները շատ կարնոր են մարդու համար: 2. Բամբակյա հագուստը հաճելի է կրել: 3. Վարսակը լավ կեր է ձիերր համար: 4. Հացը պատրաստվում է ցորենից: 5. Լավ որակի հողը անհրաժեշտ պայման է լավ բերք ստանալու համար: 6. Հացահատիկային մշակաբույսերը աճում են տարբեր կլիմայական պայմաններում:

ԼօՏՏօո 3

ՒՃRԽ ՃNԾ ՒՃRԽ1NՕ

ՒarոՏ օaո Եօ մ1Մ1մօմ 1ոէօ էwօ ոa1ո ջrօսքՏ: (1) Տքօօ1a112օմ farոՏ aոմ (2) ո12օմ farոՏ. Տքօօ1a112օմ farոՏ օօոօօոէraէօ օո a քarէ1օս1ar է7քօ օf օrօք օr 11ՄօՏէօօէ. Ճ ո12օմ farո ra1ՏօՏ a Մar1օէ7 օf օrօքՏ aոմ 11ՄօՏէօօէ. Տքօօ1a112օմ farո1ոջ 1Տ քrօf1էaԵ1օ օո17 1f էհօrօ arօ 1arջօ օօոոօrօ1a1 ոarէօէՏ fօr farո քrօմսօէՏ. ՒarոօrՏ wհօ քraօէ1օօ Տքօօ1a112օմ farո1ոջ ra1Տօ էհօ է1ոմ օf օrօք օr 11ՄօՏէօօէ էհaէ 1Տ ԵօՏէ Տս1էօմ էօ էհօ1r rօջ1օո. Ւօr օ2aոք1օ, օօrո 1Տ օfէօո էհօ ոօՏէ քrօf1էaԵ1օ օrօք էօ ջrօw 1ո rօջ1օոՏ էհaէ հaՄօ 1օՄօ1 1aոմ, fօrէ11օ Տօ11, aոմ a warո, ոօ1Տէ ջrօw1ոջ ՏօaՏօո. Մհօaէ ջrօwՏ ԵօՏէ 1ո a մr1օr aոմ Տօոօwհaէ օօօ1օr օ11ոaէօ. Ծa1r7 farո1ոջ 1Տ օfէօո էհօ ոօՏէ քrօf1էaԵ1օ է1ոմ օf farո1ոջ 1ո rօջ1օոՏ w1էհ rօ111ոջ 1aոմ, r1օհ քaՏէսrօՏ, aոմ a Տհօrէ ջrօw1ոջ ՏօaՏօո. Տքօօ1a112օմ օrօք farոՏ ոaէօ սք aԵօսէ 50 քօr օօոէ օf a11 էհօ farոՏ. ԽօՏէ օf էհօո ra1Տօ f1օ1մ օrօքՏ. Ւ1օ1մ օrօքՏ arօ օrօքՏ էհaէ ոսՏէ Եօ ջrօwո օո a rօ1aէ1Մօ17 1arջօ aոօսոէ օf 1aոմ էօ Եօ քrօf1էaԵ1օ. Ղհօ7 1ոօ1սմօ ոօar17 a11 օrօքՏ օ2օօքէ ոսէՏ aոմ ոօՏէ ՄօջօէaԵ1օՏ aոմ frս1էՏ. Ղհօ ոօՏէ 1ոքօrէaոէ f1օ1մ օrօքՏ arօ օօrօa1 ջra1ոՏ. ՒօօմՏ ոaմօ frօո ջra1ո ոaէօ սք a 1arջօ քarէ օf էհօ մ1օէ. 1ո aմմ1է1օո, ջra1ո 1Տ a ոaյօr 1ոջrօմ1օոէ 1ո 11ՄօՏէօօէ fօօմ, aոմ Տօ 1է 1Տ օՏՏօոէ1a1 էօ 1arջօ-Տօa1օ օջջ, ոօaէ, aոմ ո11է քrօմսօէ1օո. Ղհօ օհ1օf օօrօa1 ջra1ոՏ arօ օօrո, wհօaէ, Տօrջհսո, r1օօ, Եar1օ7, օaէՏ, aոմ r7օ. ՒarոօrՏ ra1Տօ էհօՏօ օrօքՏ օ1էհօr էօ Տօ11 օr էօ fօօմ էօ էհօ1r 11ՄօՏէօօէ. Ճ farո էհaէ օօոօօոէraէօՏ օո ra1Տ1ոջ ջra1ո fօr Տa1օ 1Տ օa11օմ a օaՏհ ջra1ո farո. ՇaՏհ ջra1ո farոՏ ոa1ո17 ra1Տօ օօrօa1 ջra1ոՏ. ԷօwօՄօr, farոՏ էհaէ Տքօօ1a112օ 1ո մr7 f1օ1մ ԵօaոՏ, մr7 քօaՏ, օr Տօ7ԵօaոՏ arօ a1Տօ օօոՏ1մօrօմ էօ Եօ օaՏհ ջra1ո farոՏ. ՂհօՏօ օrօքՏ arօ 1օջսոօՏ (ոօոԵօrՏ օf էհօ քօa faո117), ոօէ ջra1ոՏ. 8սէ էհօ7 arօ ջrօwո ոսօհ 11էօ օօrօa1 ջra1ոՏ aոմ, 1ո ոaո7 օaՏօՏ, օո էհօ Տaոօ farոՏ. Տօոօ օaՏհ ջra1ո farոՏ ra1Տօ մr7 f1օ1մ ԵօaոՏ, մr7 քօaՏ, r1օօ, Տօrջհսո, օr Տօ7ԵօaոՏ aՏ էհօ1r քr1ոօ1քa1 օrօք. ԷօwօՄօr, ոօՏէ օaՏհ ջra1ո farոՏ Տքօօ1a112օ 1ո օօrո օr wհօaէ. Օէհօr f1օ1մ օrօք farոՏ Տքօօ1a112օ 1ո Տսօհ օrօքՏ aՏ օօէէօո, քօaոսէՏ, ք1ոօaքք1օՏ, քօէaէօօՏ, Տսջar օaոօ, Տսջar ԵօօէՏ, օr էօԵaօօօ. ՄօջօէaԵ1օ farոՏ ra1Տօ Տսօհ քrօմսօօ aՏ օսօսոԵօrՏ, ջrօօո ԵօaոՏ, 1օէէսօօ, Տwօօէ օօrո, aոմ էօոaէօօՏ. Խaո7 օf էհօՏօ farոՏ ջrօw օո17 օոօ է1ոմ օf ՄօջօէaԵ1օ. ԽօՏէ ՄօջօէaԵ1օ farոՏ arօ rօ1aէ1Մօ17 Տոa11, Եսէ Տօոօ օf էհօ 1arջօr օոօՏ օօՄօr 2,000 aօrօՏ (810 հօօէarօՏ) օr ոօrօ. Ւrս1է aոմ ոսէ farոՏ օօոօօոէraէօ օո ra1Տ1ոջ էrօօ frս1էՏ, Եօrr1օՏ, ջraքօՏ, aոմ ոսէՏ. Ղrօօ frս1էՏ arօ էհօ ոօՏէ օօոոօո frս1է օrօքՏ Ե7 far. ՂհօՏօ frս1էՏ 1ոօ1սմօ aքք1օՏ, օհօrr1օՏ, օ1էrսՏ frս1էՏ, քօaօհօՏ, քօarՏ, aոմ ք1սոՏ. ԽօՏէ frս1է aոմ ոսէ farոՏ

ra1Տօ օո17 frս1էՏ օr ոսէՏ. Խaո7 օf էհօո Տքօօ1a112օ 1ո օոօ օrօք, Տսօհ aՏ ջraքօՏ, օraոջօՏ, օr քօօaոՏ. Օէհօr Տքօօ1a112օմ օrօք farոՏ ra1Տօ f1օwօrՏ, ոսrՏօr7 քrօմսօէՏ, օr fօrօՏէ քrօմսօէՏ. Տքօօ1a112օմ 11ՄօՏէօօէ farոՏ օaո Եօ մ1Մ1մօմ 1ոէօ էհrօօ ոa1ո ջrօսքՏ: (1) Եօօf օaէէ1օ, հօջ, aոմ Տհօօք farոՏ, (2) մa1r7 farոՏ, aոմ (3) քօս1էr7 farոՏ. 8օօf օaէէ1օ, հօջ, aոմ Տհօօք farոՏ քrօմսօօ ոօՏէ օf էհօ ոaէ1օո'Տ ոօaէ aո1ոa1Տ. Ղհօ ոaյօr1է7 օf էհօ farոՏ Տքօօ1a112օ 1ո օոօ է1ոմ օf aո1ոa1

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ 11ՄօՏէօօէ էօ ra1Տօ էօ ra1Տօ (ՄօջօէaԵ1օՏ, f1օwօrՏ) էօ ra1Տօ օaէէ1օ մa1r7 farոar7 օօrօa1 ջra1ո r7օ r1օօ Տօ7ԵօaոՏ 1օջսոօՏ Եօaո Տօrջհսո քօa օօէէօո քօaոսէՏ Տսջar օaոօ Տսջar Եօօէ օսօսոԵօr 1օէէսօօ rօ111ոջ 1aոմ 1օՄօ1 1aոմ fօrէ11օ Տօ11

ընտանի կենդանիներ, անասուններ աճեցնել, բուծել աճեցնել (բանջարեղեն, ծաղիկներ) կենդանիներ բուծել կաթի ֆերմա հացահատիկ տարեկան, աշորա բրինձ սոյա μանçարեղեն լոμի սորգո սիսեռ μամμակ գետնանուշ (արաËիս) շաքարեղեգ շաքարի ×ակÁն¹եղ íարունգ հա½ար(մառոլ) μլրաշատ հողատարածք, թմμային հողատարածք հարթ հողատարածք հարուստ հող, μերքաμեր հող

Է2օrօ1ՏօՏ. 1. Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr: Տքօօ1a112օմ aոմ ո12օմ farոՏ: 1arջօ օօոոօrօ1a1 ոarէօէՏ fօr farո քrօմսօէՏ: wհօaէ ջrօwՏ ԵօՏէ 1ո a մr1օr aոմ օօօ1օr օ11ոaէօ: էհօ ոօՏէ քrօf1էaԵ1օ է1ոմ օf farո1ոջ: r1օհ քaՏէսrօՏ: a 1arջօ քarէ օf մ1օէ: a farո էհaէ օօոօօոէraէօՏ օո ra1Տ1ոջ ջra1ո fօr Տa1օ 1Տ օa11օմ a օaՏհ ջra1ո farո: էօ fօօմ 11ՄօՏէօօէ: էհօ ոaյօr1է7 օf էհօ farոՏ Տքօօ1a112օ 1ո օոօ է1ոմ օf aո1ոa1. 2. Օ1Մօ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr: 1. Մասնագիտացված ֆերմա ն բազմաճյուղ ֆերմա: 2. Գլխավոր դաշտային մշակաբույսեր: 3. Հացահատիկային բույսեր` եգիպտացորեն, գարի, վարսակ ն աշորա: 4. üերմերները աճեցնում են ընդեղեն որպես անասնակեր: 5. Կաթնատնտեսությունը եկամտաբեր է բլրաշատ ռելյեֆ ունեցող ն արոտավայրերով հարուստ շրջաններում: 6. Մյուս տնտեսությունները մասնագիտանում են այնպիսի մշակաբույսերի վրա, ինչպիսիք են բամբակը, կարտոֆիլը, շաքարի ճակնդեղը ն շաքարեղեգը: 7. Անասնապահական ֆերմաները դասակարգվում են երեք հիմնական խմբերի` տավարաբուծական, խոզաբուծական, ոչխարաբուծական ֆերմաներ, կաթի ֆերմաներ, թռչնաբուծական ֆերմաներ: 3. Ճrraոջօ էհօ fօ11օw1ոջ wօrմՏ 1ո քa1rՏ օf Տ7ոօո7ոՏ: Ղօ օ2քaոմ, էօ մ1Մ1մօ, քrօմսօէ1օո, rօ111ոջ, էօrոօ1, օսէքսէ, ջra1ո, էօ 1ոօrօaՏօ, հ1117, էօ Տօքaraէօ, a1wa7Տ, է1ոմ, fօrօՄօr, Տքօօ1օՏ. 4. Ճrraոջօ էհօ wօrմՏ 1ո քa1rՏ: Խ12օմ Rօ111ոջ Ւrս1է Ծr7 Ծa1r7 Շօոոօrօ1a1 R1օհ Ւօrէ11օ NսrՏօr7 Ւ1օ1մ

Տօ11 օ11ոaէօ farո ոarէօէՏ օrօքՏ քrօմսօէՏ քaՏէսrօՏ farո1ոջ էrօօ 1aոմ

5. ՂraոՏ1aէօ frօո Ճrոօո1aո 1ոէօ Էոջ11Տհ. 1. Գոյություն ունեն 2 գլխավոր տեսակի ագարակներ` բազմաճյուղ ն մասնագիտացված: 2. Մասնագիտացված ագարակներում աճեցնում են դաշտային

մշակաբույսեր: 3. Ամենակարնոր դաշտային կուլտուրաները հացահատիկայիններն են: 4. Որոշ մասնագիտացված ագարակներում աճեցնում են ծաղիկներ ն տնկիներ: 5. Գլխավոր հացահատիկային մշակաբույսերն են` ցորենը, բրինձը, վարսակը, գարին: 6 . ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ. 1.Մհaէ arօ էհօ ոa1ո ջrօսքՏ օf farոՏ? 2. Մհaէ մօօՏ a Տքօօ1a112օմ farո ra1Տօ? 3.Մհօrօ 1Տ էհօ մa1r7 farո1ոջ էհօ ոօՏէ քrօf1էaԵ1օ? 4. Մհaէ f1օ1մ օrօքՏ մօ 7օս էոօw aոմ wհaէ 1Տ էհօ 1ոքօrէaոօօ օf էհօո? 5. Մհaէ մօօՏ օaՏհ ջra1ո farո ra1Տօ? 6. Մհaէ ջrօսքՏ օaո 11ՄօՏէօօէ farոՏ Եօ մ1Մ1մօմ 1ոէօ?

ԼօՏՏօո 4 ՒRՍ1Ղ. Ւrս1է 1Տ էհօ քarէ օf a f1օwօr1ոջ ք1aոէ էհaէ օօոէa1ոՏ էհօ ք1aոէ'Տ ՏօօմՏ. 1ո էհ1Տ ՏօոՏօ, frս1էՏ 1ոօ1սմօ aօօrոՏ, օսօսոԵօrՏ, էօոaէօօՏ, aոմ wհօaէ ջra1ոՏ. ԷօwօՄօr, էհօ wօrմ frս1է օօոոօո17 rօfօrՏ էօ էհօ յս1օ7, Տwօօէ օr էarէ է1ոմՏ էհaէ քօօք1օ օոյօ7 aՏ մօՏՏօrէՏ օr ՏոaօէՏ. Ղհօ wօrմ օօոօՏ frօո էհօ Լaէ1ո wօrմ frս1, ոօaո1ոջ օոյօ7. թօքս1ar frս1էՏ 1ոօ1սմօ aքք1օՏ, ԵaոaոaՏ, ջraքօՏ, օraոջօՏ, քօaօհօՏ, քօarՏ, aոմ ՏէrawԵօrr1օՏ. Խaո7 frս1էՏ arօ ոսէr1է1օսՏ aՏ wօ11 aՏ aքքօէ121ոջ. Ւօr օ2aոք1օ, օraոջօՏ aոմ ՏէrawԵօrr1օՏ օօոէa1ո 1arջօ aոօսոէՏ օf Մ1էaո1ո Շ. ԽօՏէ frս1էՏ հaՄօ հ1ջհ Տսջar օօոէօոէ, aոմ Տօ էհօ7 քrօՄ1մօ զս1օէ օոօrջ7. Ւrս1էՏ a1օոօ օaոոօէ քrօՄ1մօ a Եa1aոօօմ մ1օէ, հօwօՄօr, ԵօօaսՏօ էհօ ոaյօr1է7 օf էհօո Տսքք17 11էէ1օ քrօէօ1ո. Ղհօ wօr1մ'Տ frս1է ջrօwօrՏ ra1Տօ ո1111օոՏ օf էօոՏ օf frս1է aոոսa117. Ւrս1է ջrօw1ոջ 1Տ a Եraոօհ օf հօrէ1օս1էսrօ, a f1օ1մ օf aջr1օս1էսrօ էհaէ a1Տօ 1ոօ1սմօՏ էհօ ra1Տ1ոջ օf ոսէՏ, ՄօջօէaԵ1օՏ, f1օwօrՏ, aոմ 1aոմՏօaքօ օrօքՏ. ԽօՏէ ոսէՏ arօ aօէսa117 frս1էՏ, aՏ arօ էհօ օմ1Ե1օ քօrէ1օո օf Տսօհ ՄօջօէaԵ1օՏ aՏ օսօսոԵօrՏ, ջrօօո քօքքօrՏ, aոմ էօոaէօօՏ. Ղօ քrօՄօոէ օօոfսՏ1օո, հօrէ1օս1էսr1ՏէՏ մօf1ոօ a frս1է aՏ aո օմ1Ե1օ Տօօմ - Եօar1ոջ Տէrսօէսrօ էհaէ (1) օօոՏ1ՏէՏ օf f1օՏհ7 է1ՏՏսօ aոմ (2) 1Տ քrօմսօօմ Ե7 a քօrօոո1a1. Ճ քօrօոո1a1 1Տ a ք1aոէ էհaէ 11ՄօՏ fօr ոօrօ էհaո էwօ 7օarՏ w1էհօսէ Եօ1ոջ rօք1aոէօմ. Ղհօ հօrէ1օս1էսra1 մօf1ո1է1օո օf a frս1է օ2օ1սմօՏ ոսէՏ aոմ ՄօջօէaԵ1օՏ. NսէՏ arօ f1rո raէհօr էհaո f1օՏհ7. ԽօՏէ ՄօջօէaԵ1օՏ arօ aոոսa1Տ - էհaէ 1Տ, էհօ ք1aոէՏ 11Մօ fօr օո17 օոօ ՏօaՏօո. 1ո Տօոօ օaՏօՏ, էհօ հօrէ1օս1էսra1 մօf1ո1է1օո օf a frս1է օօոf11օէՏ w1էհ էհօ մօf1ո1է1օո սՏօմ Ե7 Եօէaո1ՏէՏ aոմ w1էհ օօոոօո սՏaջօ. Ւօr օ2aոք1օ, waէօrոօ1օոՏ aոմ ոսՏէոօ1օոՏ arօ frս1էՏ, aոմ ոօՏէ քօօք1օ rօջarմ էհօո aՏ Տսօհ. 8սէ էհօ7 ջrօw օո Մ1ոօՏ էհaէ ոսՏէ Եօ rօք1aոէօմ aոոսa117, aոմ Տօ հօrէ1օս1էսr1ՏէՏ rօջarմ ոօ1օոՏ aՏ ՄօջօէaԵ1օՏ. RհսԵarԵ 1Տ Տօոօէ1ոօՏ օօոՏ1մօrօմ a frս1է ԵօօaսՏօ օf 1էՏ սՏօ aՏ a մօՏՏօrէ. 8սէ քօօք1օ օaէ էհօ rհսԵarԵ 1օafՏէa1է, ոօէ էհօ Տօօմ-Եօar1ոջ Տէrսօէսrօ. Ղհօrօfօrօ, հօrէ1օս1էսr1ՏէՏ օ1aՏՏ1f7 rհսԵarԵ aՏ a ՄօջօէaԵ1օ. Էօw հօrէ1օս1էսr1ՏէՏ օ1aՏՏ1f7 frս1էՏ Էօrէ1օս1էսr1ՏէՏ օ1aՏՏ1f7 frս1էՏ 1ոէօ էհrօօ ջrօսքՏ, ԵaՏօմ օո էօոքօraէսrօ rօզս1rօոօոէՏ fօr ջrօwէհ: (1) էօոքօraէօ frս1էՏ, (2) ՏսԵէrօք1օa1 frս1էՏ, aոմ (3) էrօք1օa1 frս1էՏ. Ղօոքօraէօ frս1էՏ ոսՏէ հaՄօ aո aոոսa1 օօ1մ ՏօaՏօո էօ ջrօw քrօքօr17. Ղհօ7 arօ ra1Տօմ օհ1օf17 1ո էհօ Ղօոքօraէօ 2օոօՏ, էհօ rօջ1օոՏ Եօէwօօո էհօ էrօք1օՏ aոմ էհօ քօ1ar arօaՏ. ԽօՏէ էօոքօraէօ frս1էՏ arօ ջrօwո 1ո Էսrօքօ aոմ Nօrէհ Ճոօr1օa, Եսէ ՃՏ1a aոմ ՃսՏէra11a a1Տօ հaՄօ ոaյօr քrօմսօ1ոջ arօaՏ.

Ղհօ քr1ոօ1քa1 էօոքօraէօ frս1էՏ arօ aքք1օՏ, aքr1օօէՏ, օհօrr1օՏ, քօaօհօՏ, քօarՏ, aոմ ք1սոՏ. 1ո aմմ1է1օո, ոօՏէ Տոa11 frս1էՏ, wհ1օհ ջrօw օո ք1aոէՏ Տոa11օr էհaո էrօօՏ, arօ ra1Տօմ ոa1ո17 1ո էհօ Ղօոքօraէօ 2օոօՏ. Ղհօ7 1ոօ1սմօ Ե1սօԵօrr1օՏ, օraոԵօrr1օՏ, ջraքօՏ, raՏքԵօrr1օՏ, aոմ ՏէrawԵօrr1օՏ. ՏսԵէrօք1օa1 frս1էՏ rօզս1rօ warո օr ո11մ էօոքօraէսrօՏ էհrօսջհօսէ էհօ 7օar Եսէ օaո ՏսrՄ1Մօ aո օօօaՏ1օոa1 11ջհէ frօՏէ. Ղհօ7 arօ ջrօwո օհ1օf17 1ո ՏսԵէrօք1օa1 rօջ1օոՏ. Ղհօ ոօՏէ w1մօ17 ջrօwո ՏսԵէrօք1օa1 frս1էՏ arօ էհօ օ1էrսՏ ջrօսք, wհ1օհ 1ոօ1սմօՏ ջraքօfrս1է, 1օոօոՏ, 11ոօՏ, aոմ օraոջօՏ. ՕraոջօՏ, էհօ 1օaմ1ոջ օ1էrսՏ ջrօսք, arօ ջrօwո էհrօսջհօսէ էհօ ՏսԵէrօք1օՏ, frօո Տօսէհօrո Jaքaո էօ Տօսէհօrո Էսrօքօ. Օէհօr ՏսԵէrօք1օa1 frս1էՏ 1ոօ1սմօ մaէօՏ, f1ջՏ, օ11ՄօՏ, aոմ aՄօօaմօՏ. Ղrօք1օa1 frս1էՏ arօ ra1Տօմ ոa1ո17 1ո էհօ էrօք1օՏ aոմ օaոոօէ Տէaոմ օՄօո a 11ջհէ frօՏէ. 8aոaոaՏ aոմ ք1ոօaքք1օՏ, էհօ ԵօՏէ- էոօwո էrօք1օa1 frս1էՏ, arօ ջrօwո էհrօսջհօսէ էհօ էrօք1օՏ, aոմ ոսօհ օf օaօհ օrօք 1Տ օ2քօrէօմ. Օէհօr էrօք1օa1 frս1էՏ 1ոօ1սմօ aօօrօ1aՏ, օհօr1ոօ7aՏ, 11էօհ1Տ, ոaոջօօՏ, ոaոջօՏէօօոՏ, aոմ քaքa7aՏ.

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ Տօօմ յս1օ7 frս1է էa1է frս1է aքքօէ121ոջ ոսէr1է1օսՏ էօ օօոէa1ո օօոէօոէ էօ Տսքք17 Եa1aոօօմ մ1օէ էօ ra1Տօ ՄօջօէaԵ1օՏ 1aոմՏօaքօ օrօք օմ1Ե1օ քօrէ1օո f1օՏհ7 է1ՏՏսօ հօrէ1օս1էսrօ քօrօոո1a1 aոոսa1 rհսԵarԵ

սերմ հյութալի, միրգ, հյութեղ թթու, տտիպ միրգ ախորժաբեր սննդարար պարունակել պարունակություն մատակարարել հավասարակշռված սնունդ աճեցնել բանջարեղեն դեկորատիվ բույսեր, զարդատեսակներ կերակրաչափ մկանային հյուսվածք այգեգործություն, պարտեզագործություն բազմամյա միամյա խավարծիլ

Ղօոքօraէօ frս1էՏ Բարեխառն գոտու պտուղներ խնձոր ծիրան սալոր մոշ կապույտ հապալաս բալ, կեռաս վայրի խնձոր, խնձորենի անտառային լոռամրգի հաղարջ մոշ կոկռոշ խաղող հավամրգի սեխ բուրավետ սեխ նեկտարենի, ճղովի դեղձ դեղձ տանձ սալոր սերկնիլ մորենի (ազնվամորի) ելակ

aքք1օ aքr1օօէ Եօaօհ ք1սո Ե1aօէԵօrr7 Ե1սօԵօrr7 օհօrr7 օraԵ aքք1օ օraոԵօrr7 օսrraոէ մօwԵօrr7 ջօօՏօԵօrr7 ջraքօ հսօէ1օԵօrr7 ոօ1օո ոսՏէոօ1օո ոօօէar1ոօ քօaօհ քօar ք1սո զս1ոօօ raՏքԵօrr7 ՏէrawԵօrr7 ՏսԵէrօք1օa1 frս1էՏ aՄօօaմօ օ1էrօո օ1էrսՏ մaէօ f1ջ ջraքօfrս1է էսոէսaէ 1օոօո 11ոօ 1օզսaէ ոaոմar1ո օ11Մօ օraոջօ

ավկատանձ ցիտրոն ցիտրուսային փյունիկ թուզ սադակենի կումքվատ կիտրոն /լիմոն/ անող կիտրոն ճապոնական զկեռ մանդարին, նումայ ձիթենի, ձիթապտուղ նարինջ

Ղrօք1օa1 frս1էՏ Արնադարձային պտուղներ ալոճենի արնադարձային ադամաթուզ քրթի հնդկախնձոր հնդկադեղձ հնդասեխ, սեխածառ արքայախնձոր սապոդիլա

aօօrօ1a Եaոaոa օհօr1ոօ7a ջսaՄa ոaոջօ քaքa7a ք1ոօaքք1օ Տaքօմ111a

Է2օrօ1ՏօՏ 1. Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr: aՏ wօ11 aՏ aքքօէ121ոջ: էհօ7 քrօՄ1մօ զս1օէ օոօrջ7: 1aոմՏօaքօ օrօքՏ: a ք1aոէ էհaէ 11ՄօՏ ոօrօ էհaո էwօ 7օarՏ: էօ ջrօw քrօքօrէ7: էօոքօraէսrօ rօզս1rօոօոէՏ fօr ջrօwէհ: ոսօհ օf օaօհ օrօք 1Տ օ2քօrէօմ: Տօօմ-Եօar1ոջ Տէrսօէսrօ: էօոքօraէօ frս1էՏ: aո aոոսa1 ՏօaՏօո: էօ Եօ ra1Տօմ 1ո էհօ էrօք1օՏ:: էհօ 1օaմ1ոջ օ1էrսՏ ջrօսք: 11ջհէ frօՏէ: օaո ՏսrՄ1Մօ ք1aոէՏ Տոa11օr էհaո էrօօՏ: rօզս1rօ warո օr ո11մ էօոքօraէսrօՏ: օaո ՏսrՄ1Մօ 11ջհէ frօՏէ. 2. Ւ1ոմ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr էհօ fօ11օw1ոջ 1ո էհօ էօ2է:: 1.Մրգերը պարունակում են մեծ քանակությամբ վիտամին Շ: 2. Պտուղներ աճեցնելը այգեգործության մի ճյուղ է: 3. Բազմամյա բույսերը այն բույսերն են, որոնք ապրում են 2 տարուց ավելի: 4. Բանջարեղենները միամյա են, որովհետն ապրում են տարվա միայն մեկ բուսաճի ընթացքում: 5. Բարեխառն գոտի է կոչվում արնադարձային ն բնեռային գոտիների միջն ընկած տարածությունը: 6. Մերձարնադարձային մրգերը աճում են տաք միջին տարեկան ջերմաստիճանի պայմաններում, չնայած որ կարող են դիմանալ թեթն ցրտահարությանը: 7. Արնադարձային մրգերը մեծամա-սամբ աճում են արնադարձային գոտում ն չեն դիմանում անգամ փոքր ցրտահարությանը: 3. ՂraոՏ1aէօ 1ոէօ Էոջ11Տհ, սՏ1ոջ էհօ wօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ frօո էհօ էօ2է. 1. Ամեն տարի ֆերմերները աճեցնում են մրգերի ն բանջարեղենի բազմաթիվ տեսակներ: 2. Բոլոր մրգերից ես նախընտրում եմ հատապտուղները, խաղողը ն ելակը: 3. ¸ուք գիտե՞ք, որ ձմերուկը դասվում է բանջարեղենի դասին: 4. Տարբեր մրգեր աճեցնելու համար անհրաժեշտ են տարբեր կլիմայական պայմաններ: 5 Մրգերի ն բանջարեղենի տարբեր տեսակները շատ հարուստ են զանազան վիտամիններով,

ահա թե ինչու դրանց օգտա-գործումը շատ կարնոր է մեր օրգանիզմի համար: 4. ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ. 1. Մհaէ 1Տ frս1է? 2. Մհaէ 1Տ էհօ rօ1օ օf frս1էՏ 1ո ոaո’Տ մ1օէ? 3. Էօw մօ հօrէ1օս1էսr1ՏէՏ մօf1ոօ a frս1է? 4. Էօw մօ հօrէ1օս1էսr1ՏէՏ օ1aՏՏ1f7 frս1էՏ? 5. Մհaէ arօ էօոքօraէսrօ frս1էՏ? 6. Մհaէ էօոքօraէսrօ մօ ՏսԵէrօք1օa1 frս1էՏ rօզս1rօ? 7. Մհօrօ arօ էrօք1օa1 frս1էՏ ra1Տօմ aոմ wհaէ էrօք1օa1 frս1էՏ մօ 7օս էոօw?

ԼօՏՏօո 5

ԷՕՄ 8ՕՂՃN1ՏՂՏ ՇԼՃՏՏ1ՒՄ ՒRՍ1ՂՏ.

Ւrս1է, էհօ Տօօմ-Եօar1ոջ Տէrսօէսrօ օf a f1օwօr1ոջ ք1aոէ, մօՄօ1օքՏ frօո էհօ օՄar1օՏ օf էհօ f1օwօrՏ. Ճո օՄar7 1Տ a հօ11օw Տէrսօէսrօ ոօar էհօ ԵaՏօ օf a f1օwօr. 1է ոa7 հօ1մ օոօ Տօօմ օr ոօrօ, մօքօոմ1ոջ օո էհօ Տքօօ1օՏ օf էհօ ք1aոէ. Ղհօ wa11 օf aո օՄar7 օf ոaէսrօ frս1է, 1ո wհ1օհ էհօ Տօօմ 1Տ fս117 մօՄօ1օքօմ, հaՏ էհrօօ 1a7օrՏ. Ղհօ օսէօr 1a7օr 1Տ օa11օմ էհօ օ2օօarք, էհօ ո1մմ1օ 1a7օr 1Տ էոօwո aՏ էհօ ոօՏօօarք, aոմ էհօ 1ոոօr 1a7օr 1Տ էհօ օոմօօarք. Ղհօ էհrօօ 1a7օrՏ էօջօէհօr arօ օa11օմ էհօ քօr1օarք. 8օէaո1ՏէՏ օ1aՏՏ1f7 frս1էՏ 1ոէօ էwօ ոa1ո ջrօսքՏ: (1) Տ1ոք1օ frս1էՏ aոմ (2) օօոքօսոմ frս1էՏ. Ճ Տ1ոք1օ frս1է մօՄօ1օքՏ frօո a Տ1ոջ1օ օՄar7, aոմ a օօոքօսոմ frս1է մօՄօ1օքՏ frօո էwօ օr ոօrօ օՄar1օՏ. Տ1ոք1օ frս1էՏ arօ Ե7 far էհօ 1arջօՏէ ջrօսք օf frս1էՏ. Ղհօ7 arօ մ1Մ1մօմ 1ոէօ էwօ է7քօՏ, մօքօոմ1ոջ օո wհօէհօr էհօ1r քօr1օarք 1Տ f1օՏհ7 օr մr7. Ւ1օՏհ7 Տ1ոք1օ frս1էՏ 1ոօ1սմօ ոօՏէ օf էհօ Տօօմ-Եօar1ոջ ՏէrսօէսrօՏ էհaէ arօ օօոոօո17 օa11օմ frս1էՏ. Ղհօrօ arօ էհrօօ ոa1ո է1ոմՏ օf էհօՏօ frս1էՏ: (1) Եօrr1օՏ, (2) մrսքօՏ, aոմ (3) քօոօՏ. 8օrr1օՏ հaՄօ aո օոէ1rօ17 f1օՏհ7 քօr1օarք. 8օէaո1ՏէՏ օ1aՏՏ1f7 ԵaոaոaՏ, Ե1սօԵօrr1օՏ, ջraքօՏ, ջrօօո քօքքօrՏ, ոսՏէոօ1օոՏ, օraոջօՏ, էօոaէօօՏ, aոմ waէօrոօ1օոՏ aՏ Եօrr1օՏ. Տօոօ Եօrr1օՏ, 1ոօ1սմ1ոջ waէօrոօ1օոՏ aոմ ոսՏէոօ1օոՏ, հaՄօ a հarմ r1ոմ. Տսօհ frս1էՏ arօ օa11օմ քօքօՏ. Օէհօr Եօrr1օՏ, 1ոօ1սմ1ոջ էհօ օ1էrսՏ frս1էՏ, հaՄօ a 1օaէհօr7 r1ոջ? Ղհօ7 arօ օa11օմ հօՏքօr1մ1սոՏ. RaՏքԵօrr1օՏ, ՏէrawԵօrr1օՏ, aոմ ոօՏէ օf էհօ օէհօr frս1էՏ օօոոօո17 էոօwո aՏ Եօrr1օՏ arօ aօէսa117 օօոքօսոմ frս1էՏ. ԾrսքօՏ հaՄօ aո օ2օօarք էհaէ fօrոՏ a էհ1ո Տէ1ո. Ղհօ օոմօօarք մօՄօ1օքՏ 1ոէօ a -Տէօոօ օr ք1է, aոմ օո17 էհօ ոօՏօօarք 1Տ f1օՏհ7. Տսօհ frս1էՏ 1ոօ1սմօ aքr1օօէՏ, օհօrr1օՏ, քօaօհօՏ, aոմ ք1սոՏ. թօոօՏ arօ f1օՏհ7 frս1էՏ w1էհ a քaքօr11էօ օօrօ. Ճքք1օՏ aոմ քօarՏ arօ քօոօՏ. Ծr7 Տ1ոք1օ frս1էՏ 1ոօ1սմօ էհօ քօմՏ օf էհօ Եօaո ք1aոէ, էհօ ո11էwօօմ, էհօ քօa ք1aոէ, aոմ էհօ 1օօսՏէ էrօօ: էհօ ջra1ոՏ օf էհօ օօrո, r1օօ, aոմ wհօaէ ք1aոէՏ: aոմ ոսէՏ. 8օէaո1ՏէՏ rօջarմ ոսէՏ aՏ Տ1ոջ1օ-Տօօմ frս1էՏ w1էհ a հarմ քօr1օarք օa11օմ a Տհօ11. Ղհօ Տօօմ 1Տ էհօ օմ1Ե1օ քarէ. ՃօօrոՏ, օհօՏէոսէՏ, aոմ հa2օ1ոսէՏ arօ էrսօ ոսէՏ. 8սէ ոaո7 Տօ օa11օմ ոսէՏ arօ օ1aՏՏօմ օէհօrw1Տօ Ե7 Եօէaո1ՏէՏ. Ւօr օ2aոք1օ, a1ոօոմՏ arօ էհօ ՏօօմՏ օf մrսքօՏ. Շօոքօսոմ frս1էՏ օօոՏ1Տէ օf a օ1սՏէօr օf r1քօոօմ օՄar1օՏ. Ղհօrօ arօ էwօ ոa1ո է7քօՏ օf օօոքօսոմ frս1էՏ, aջջrօջaէօ frս1էՏ aոմ ոս1է1ք1օ frս1էՏ. Ճջջrօջaէօ frս1էՏ մօՄօ1օք frօո Տ1ոջ1օ f1օwօrՏ, օaօհ օf wհ1օհ հaՏ ոaո7 օՄar1օՏ. 81aօէԵօrr1օՏ aոմ raՏքԵօrr1օՏ arօ aջջrօջaէօ frս1էՏ. Ղհօ ՏէrawԵօrr7 1Տ Տքօօ1a1 է7քօ օf aջջrօջaէօ frս1է. Էaօհ "Տօօմ" 1ո a ՏէrawԵօrr7 1Տ aօէսa117 a օօոք1օէօ frս1է. Ղհօ f1օՏհ Տսrrօսոմ1ոջ

էհօ ՏօօմՏ մօՄօ1օքՏ frօո էհօ ԵaՏօ օf էհօ f1օwօr raէհօr էհaո frօո էհօ օՄar1օՏ. Խս1է1ք1օ frս1էՏ մօՄօ1օք frօո a օ1սՏէօr օf f1օwօrՏ օո a Տ1ոջ1օ Տէօո. Ւ1ջՏ, ոս1Եօrr1օՏ, aոմ ք1ոօaքք1օՏ arօ ոս1է1ք1օ frս1էՏ.

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ f1օՏհ Տ1ոք1օ frս1էՏ օօոքօսոմ frս1էՏ 1a7օr օսէօr 1a7օr 1ոոօr 1a7օr ո11էwօօմ 1օօսՏէ էrօօ aօօrո օհօՏէոսէ հa2օ1ոսէ a1ոօոմ r1ոմ քօոօ քօմօ օՄar7

պտղամիս պարզ պտուղ բարդ պտուղ շերտ ներքին շերտ արտաքին շերտ կաթնուկ ակացիա կաղին շագանակ տխիլ, տկողին նուշ կեղն հնդավոր պատիճավորներ սերմարան, պտղագոյացում դատարկ կորիզապտուղ կորիզ միջուկ

հօ11օw մrսքօ ք1է օօrօ

Է2օrօ1ՏօՏ 1. Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr: Ճո օՄar7 1Տ a հօ11օw Տէrսօէսrօ: էհօ Տօօմ-Եօar1ոջ Տէrսօէսrօ օf a f1օwօr1ոջ ք1aոէ: էհօ էհrօօ 1a7օrՏ էօջօէհօr arօ օa11օմ էհօ քօr1օarք: էհrօօ ոa1ո է1ոմՏ օf frս1էՏ arօ Եօrr1օՏ, մrսքօՏ aոմ քօոօՏ: Եօէaո1ՏէՏ rօջarմ ոսէՏ aՏ Տ1ոջ1օ Տօօմ frս1էՏ w1էհ a հarմ քօr1օarք օa11օմ a Տհօ11: օօոքօսոմ frս1էՏ օօոՏ1Տէ օf r1քօոօմ օՄar1օՏ. 2. Ճrraոջօ էհօ wօrմՏ 1ո քa1rՏ. Ճ հօ11օw r1ոմ Ղհօ Տքօօ1օՏ օօrօ

Ղհrօօ Լօaէհօr7 Ճ քaքօr11էօ Խս1է1ք1օ Ճ մսՏէօr

frս1էՏ օf f1օwօrՏ օf էհօ ք1aոէ Տէrսօէսrօ 1a7օrՏ

3. Շօոք1օէօ էհօ fօ11օw1ոջ մօf1ո1է1օոՏ. 1. Ղհօ Տօօմ Եօar1ոջ Տէrսօէսrօ օf f1օwօr1ոջ ք1aոէ էհaէ մօՄօ1օքՏ frօո էհօ օՄar1օՏ օf էհօ f1օwօrՏ 1Տ օa11օմ… . 2. Ճ հօ11օw Տէrսօէսrօ ոօar էհօ ԵaՏօ օf a f1օwօr 1Տ օa11օմ… . 3. Ւrս1էՏ wհ1օհ օօոՏ1Տէ օf a ք1է Տսrrօսոմօմ Ե7 f1օՏհ arօ օa11օմ… . 4. Ւrս1էՏ wհ1օհ մօՄօ1օք frօո a Տ1ոջ1օ օՄar7 arօ օa11օմ… . 4. Խaէօ սք ՏօոէօոօօՏ. 1. Օէհօr /1օaէհօr7/ Եօrr1օՏ/a/r1ոմ/հaՄօ. 2. Ճջջrօջaէօ/frօո/f1օwօr/մօՄօ1օք/frս1էՏ/Տ1ոջ1օ. 3. ՏէrawԵօrr7/է7քօ/1Տ/frս1է/Տքօօ1a1/aջջrօջaէօ/օf. 4. Մaէօrոօ1օոՏ/հaՄօ/aոմ/a/ոսՏէոօ1օոՏ/հarմ/r1ոմՏ. 5. թօոօՏ/f1օՏհ7/arօ/frս1էՏ/օօrօ/w1էհ/քaքօr11էօ/a. 5. ՂraոՏ1aէօ frօո Ճrոօո1aո 1ոէօ Էոջ11Տհ. 1. Ըստ բուսաբանների պտուղները դասակարգվում են երկու գլխավոր խմբերի` պարզ ն բարդ: 2. Այնպիսի հատապտուղները, ինչպիսիք են մորին ն ելակը, հայտնի են որպես բարդ պտուղ: 3. Խնձորը ն տանձը համարվում են հնդավորներ: 4. Հասած պտղի սերմնարանի պատը ունի 3 շերտ` արտաքին, միջին, ներքին: 5. Կաղինը, շագանակը ն տխիլը դասվում են իրական ընկույզի շարքին: 6. ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ. 1. 1ո wհaէ ոa1ո ջrօսքՏ մօ Եօէaո1ՏէՏ օ1aՏՏ1f7 frս1էՏ? 2. Մհaէ arօ Տ1ոք1օ frս1էՏ? 3. Ւrօո wհaէ մօօՏ a Տ1ոք1օ frս1է մօՄօ1օք? 4. Մհaէ 1Տ էհօ քօr1օarք? 5. Ծօ Եօէaո1ՏէՏ rօջarմ ոսէՏ aՏ Տ1ոջ1օ Տօօմ frս1է? 6. Մհaէ arօ էհօ ոa1ո է7քօՏ օf օօոքօսոմ frս1էՏ?

ԼօՏՏօո 6

ՕRՕՄ1NՕ ՒRՍ1Ղ

Ճ1ոօՏէ a11 Տքօօ1օՏ օf frս1էՏ ջrօw օո ք1aոէՏ էհaէ հaՄօ a wօօմ7 Տէօո. Տսօհ ք1aոէՏ arօ էrօօՏ, ԵսՏհօՏ, օr wօօմ7 Մ1ոօՏ. Ւrս1էՏ էհaէ ջrօw օո էrօօՏ 1ոօ1սմօ aքք1օՏ, օհօrr1օՏ, 1օոօոՏ, 11ոօՏ, օraոջօՏ, aոմ քօaօհօՏ. ԽօՏէ Տոa11 frս1էՏ ջrօw օո ԵսՏհօՏ, Եսէ ջraքօՏ օօոօ frօո wօօմ7 Մ1ոօՏ. 8aոaոaՏ aոմ ՏէrawԵօrr1օՏ ջrօw օո ք1aոէՏ էհaէ հaՄօ a ոօոwօօմ7 Տէօո. Ւrս1է օrօքՏ, սո11էօ ոօՏէ օէհօr օrօքՏ, arօ ոօէ ջrօwո frօո ՏօօմՏ. թ1aոէՏ ջrօwո frօո ՏօօմՏ ոa7 Մar7 1ո ոaո7 wa7Տ frօո ջօոօraէ1օո էօ ջօոօraէ1օո. 8սէ ջrօwօrՏ Տէr1Մօ էօ քrօմսօօ ք1aոէՏ էհaէ w111 Եօar frս1էՏ օf սո1fօrո է7քօ, aքքօaraոօօ, aոմ զսa11է7. Տսօհ frս1էՏ Եr1ոջ էհօ հ1ջհօՏէ քr1օօՏ wհօո ոarէօէօմ'. Ւrս1է ք1aոէՏ քrօմսօօ frս1էՏ օf սո1fօrո զսa11է7 1f ջrօwո Մօջօէaէ1Մօ17 - էհaէ 1Տ, frօո օօrէa1ո քarէՏ օf մօՏ1raԵ1օ ք1aոէՏ, Տսօհ aՏ ՏէօոՏ, ԵսմՏ, aոմ rօօէՏ. Ղհօ քarէ էհaէ 1Տ ջrօwո մօՄօ1օքՏ ոօw է1ՏՏսօՏ aոմ ոօw քarէՏ 1մօոէ1օa1 էօ էհօՏօ օf էհօ քarօոէ ք1aոէ. Ւrս1է ք1aոէՏ arօ քrօմսօօմ Մօջօէaէ1Մօ17 1ո էհrօօ ոa1ո wa7Տ: (1) Ե7 ջrafէ1ոջ, (2) frօո օսէէ1ոջՏ, aոմ (3) frօո Տքօօ1a112օմ ք1aոէ ՏէrսօէսrօՏ. ԽօՏէ frս1է էrօօՏ arօ rօքrօմսօօմ Ե7 ջrafէ1ոջ. 1ո էհ1Տ քrօօօՏՏ, a Եսմ օr ք1օօօ օf Տէօո frօո օոօ էrօօ 1Տ յօ1ոօմ էօ a rօօէՏէօօէ frօո aոօէհօr. Ճ rօօէՏէօօէ 1Տ a rօօէ ք1սՏ 1էՏ Տէօո. Ղհօ rօՏս1է1ոջ էrօօ w111 հaՄօ ոօՏէ օf էհօ Տaոօ օհaraօէօr1Տէ1օՏ aՏ էհօ էrօօ frօո wհ1օհ էհօ Եսմ օr Տէօո waՏ էaէօո. ԷօwօՄօr, էհօ rօօէՏէօօէ ոa7 մօէօrո1ոօ Տսօհ օհaraօէօr1Տէ1օՏ aՏ էհօ Տ12օ aոմ քrօմսօէ1Մ1է7 օf էհօ ոօw էrօօ. Տօոօ frս1է ք1aոէՏ arօ քrօմսօօմ frօո օսէէ1ոջՏ. ԽօՏէ օսէէ1ոջՏ arօ ք1օօօՏ օf Տէօո էհaէ ջrօw rօօէՏ wհօո ք1aօօմ 1ո waէօr օr ոօ1Տէ Տօ11. Տքօօ1a112օմ ՏէrսօէսrօՏ օa11օմ rսոոօrՏ arօ սՏօմ էօ ջrօw ՏէrawԵօrr7 ք1aոէՏ. RսոոօrՏ arօ 1օոջ, Տ1օոմօr ՏհօօէՏ էհaէ ոaէսrօ ՏէrawԵօrr7 ք1aոէՏ Տօոմ օսէ a1օոջ էհօ ջrօսոմ. Ճ rսոոօr ք1aօօմ 1ո Տօ11 մօՄօ1օքՏ 1ոէօ a ոօw ք1aոէ. Տօոօ frս1է ջrօwօrՏ քrօմսօօ էհօ1r օwո ք1aոէՏ Մօջօէaէ1Մօ17. ԷօwօՄօr, ոօՏէ ջrօwօrՏ Ես7 էհօ1r ք1aոէՏ frօո ոսrՏօr1օՏ էհaէ Տքօօ1a112օ 1ո քrօմսօ1ոջ էհօո. Ղհօ Եraոօհ օf հօrէ1օս1էսrօ էհaէ մօa1Տ w1էհ frս1է ջrօw1ոջ 1Տ օa11օմ քօոօ1օջ7. թօոօ1օջ1ՏէՏ հaՄօ մօՄօ1օքօմ հ1ջհ17 օff1օ1օոէ ոօէհօմՏ օf ք1aոէ1ոջ aոմ օar1ոջ fօr frս1է օrօքՏ, aոմ ոօՏէ frս1է farոՏ սՏօ էհօՏօ էօօհո1զսօՏ. Ղհօrօ arօ էհrօօ ոa1ո ՏէօքՏ 1ո ջrօw1ոջ frս1է: (1) ք1aոէ1ոջ, (2) օar1ոջ fօr էհօ օrօք, aոմ (3) հarՄօՏէ1ոջ. թ1aոէ1ոջ Ւrս1է օrօքՏ arօ քօrօոո1a1Տ, aոմ Տօ էհօ7 մօ ոօէ հaՄօ էօ Եօ rօք1aոէօմ aոոսa117 aՏ մօ ոօՏէ օէհօr օօքՏ. Ճfէօr էհօ օr1ջ1ոa1 ք1aոէ1ոջ, a frս1է farոօr ոօօմ օո17 rօք1aօօ ք1aոէՏ էհaէ Եօօօոօ սոքrօմսօէ1Մօ. Խaո7 frս1է ք1aոէՏ rօոa1ո քrօմսօէ1Մօ fօr 30 էօ 50 7օarՏ օr օՄօո 1օոջօr. 1ո ո11մ օ11ոaէօՏ, farոօrՏ ջօոօra117 ք1aոէ էrօօՏ,

ԵսՏհօՏ, aոմ Մ1ոօՏ 1ո fa11. 1ո օօ1մ օ11ոaէօՏ, ք1aոէ1ոջ սՏսa117 էaէօՏ ք1aօօ 1ո Տքr1ոջ. ԽօՏէ ԵսՏհօՏ arօ ք1aոէօմ frօո 3 էօ 5 fօօէ (0.9 էօ 1.5 ոօէօrՏ) aքarէ. RօwՏ օf ջraքօՄ1ոօՏ arօ Տքaօօմ aԵօսէ 10 fօօէ (3 ոօէօrՏ) aքarէ. 1ո էհօ քaՏէ, farոօrՏ a1ոօՏէ a1wa7Տ ջrօw fս11-Տ12օմ frս1է էrօօՏ. 1ո ոօՏէ օaՏօՏ, էհօ էrօօՏ wօrօ ք1aոէօմ frօո 20 էօ 40 fօօէ (6 էօ 12 ոօէօrՏ) aքarէ էօ a11օw rօօո fօr ջrօwէհ. Ղօմa7, ոaո7 farոօrՏ քrօfօr էօ ջrօw մwarf էrօօՏ, wհ1օհ arօ ք1aոէօմ օ1օՏօ էօջօէհօr. Ղհօ ԵraոօհօՏ օf օaօհ էrօօ ոa7 ջrօw սք a Տսքքօrէ1ոջ fraոօwօrէ օa11օմ a էrօ111Տ. Ղհօ էrօ111Տ օոaԵ1օՏ a11 էհօ frս1է էօ rօօօ1Մօ ոa21ոսո Տսո11ջհէ, aոմ Տօ էհօ օrօք r1քօոՏ Եօէէօr aոմ faՏէօr էհaէ 1է օէհօrw1Տօ wօս1մ. Ւrս1է 1Տ a1Տօ օaՏ1օr [օ հarՄօՏէ frօո մwarf էrօօՏ էհaո frօո fս11-Տ12օմ էrօօՏ. ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ էօ Տէr1Մօ ջrafէ1ոջ օսէէ1ոջ էrօ111Տ հօrէ1օս1էսrօ Տհօօէ ոaէսrօ rօօէՏէօօէ էհ1ոո1ոջ մwarf էrօօՏ fս11-Տ12օմ էrօօՏ էօ r1քօո

ձգտել պատվաստում բույսի կտրոն, կտրոնի արմատակալում հենարան (ծառերի համար), հենասյուն (վազի) պարտեզագործություն շիվ հասուն, հասունացած 1.կոճղարմատ 2. պատվաստակալ նոսրացում թզուկային, ցածր ծառեր բարձրաճ ծառեր հասունանալ

Է2. 1 Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr Ւrս1է օrօքՏ arօ ոօէ ջrօwո frօո ՏօօմՏ: ջrօwօrՏ Տէr1Մօ էօ քrօմսօօ ք1aոէՏ էհaէ w111 Եօar frս1էՏ օf սո1fօrո է7քօ aքքօaraոօօ aոմ զսa11է7: frս1է-ք1aոէՏ arօ քrօմսօօմ Մօջօէaէ1Մօ17: ոօՏէ frս1է-էrօօՏ arօ rօքrօմսօօմ Ե7 ջrafէ1ոջ: a rօօէՏէօօէ 1Տ a rօօէ ք1սՏ 1էՏ Տէօո: ոօՏէ օսէէ1ոջՏ arօ ք1օօօՏ օf Տէօո էհaէ ջrօw rօօէՏ wհօո ք1aօօմ 1ո waէօr օr ոօ1Տէ Տօ11: a rսոոօr ք1aօօմ 1ո Տօ11 մօՄօ1օքՏ 1ոէօ a ոօw ք1aոէ: frս1է օrօքՏ arօ քօrօոո1a1Տ: էօ Եօ rօք1aոէօմ aոոսa117: ոaո7 frս1է ք1aոէՏ rօոa1ո քrօմսօէ1Մօ: էհօ ԵraոօհօՏ օf օaօհ էrօօ: էհօ օrօք r1քօոՏ Եօէէօr aոմ faՏէօr: մwarf էrօօՏ: fս11-Տ12օմ էrօօՏ.

Է2. 2 Ւ1ոմ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr էհօ fօ11օw1ոջ 1ո էհօ էօ2է ծառերի վրա աճող մրգերն են խնձորը, կեռասը, կիտրոնը, դեղձը, նարինջը: Ի տարբերություն այլ մշակաբույսերի, մրգերը չեն աճում սերմերից: երբ աճեցնողները փորձում են ստեղծել: այսպիսի մրգերը վաճառվում են բարձր գնով: վեգետատիվ եղանակով աճեցված միրգ: արմատը ն ցողունը միասին կոչվում են կոճղարմատ: Է2. 3 Rօaմ էհօ մօf1ո1է1օո ջ1Մօո Եօ1օw aոմ էr7 էօ f1ոմ օսէ էհօ wօrմ frօո էհօ 11Տէ օf wօrմՏ էօ օօոք1օէօ էհօ մօf1ո1է1օո: Մ1ոօ, a ԵսՏհ, a Տէօո, a rօօէ, a Տօօմ, a Եսմ. ՂraոՏ1aէօ 1ոէօ Ճrոօո1aո. 1. թ1aոէ’Տ սո1է frօո wհ1օհ aոօէհօr ք1aոէ օaո ջrօw 1Տ օa11օմ … .2. թarէ օf a ք1aոէ օօո1ոջ սք frօո էհօ rօօէՏ 1Տ օa11օմ a … . 3. Ճ 1օaf, f1օwօr օr Եraոօհ aէ էհօ Եօջ1ոո1ոջ օf 1էՏ ջrօwէհ 1Տ օa11օմ … . 4. Ճ օ11ոԵ1ոջ ք1aոէ wհօՏօ frս1է 1Տ ջraքօ 1Տ օa11օմ … . 5. Լօw ջrօw1ոջ ք1aոէ 1Տ օa11օմ … . թarէ օf a ք1aոէ օr էrօօ wհ1օհ 1Տ ոօrոa117 1ո էհօ Տօ11 aոմ wհ1օհ էaէօՏ waէօr aոմ fօօմ frօո 1է 1Տ օa11օմ … . Է2. 4 Շօոք1օէօ էհօ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ սՏ1ոջ էհօ wօrմՏ էrօօ, ԵսՏհ օr Մ1ոօ aոմ էraոՏ1aէօ էհօո 1ոէօ Ճrոօո1aո. RօՏօ: ՏէrawԵօrr7: օհօrr7: ջraքօ: aքք1օ. Է2. 5 ՂraոՏ1aէօ 1ոէօ Էոջ11Տհ. 1. Պատվաստման ընթացքում մի ծառի բողբոջը միացնում են մեկ այլ ծառի ճյուղին: 2. Ցողունը դա արմատն է ն բունը: 3. Վարդակը օգտագործվում է ելակ աճեցնելու համար: 4. Պտուղները ուսումնասիրող այգեգործության ճյուղը կոչվում է պտղաբուծություն: 5. Բույսի աճի երեք փուլերն են` տնկում, աճ, բերքահավաք: Է2. 6 1. 2. 3. 4. 5.

ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ Մհaէ frս1էՏ հaՄօ a wօօմ7 Տէօո? 1ո հօw ոaո7 wa7Տ arօ frս1է ք1aոէՏ քrօմսօօմ Մօջօէaէ1Մօ17? Մհօո մօ frս1է ք1aոէՏ քrօմսօօ frս1էՏ օf սո1fօrո զսa11է7? Մհaէ 1Տ քօոօ1օջ7? Մհaէ arօ էհօ ոa1ո ՏէօքՏ օf ջrօw1ոջ frս1է?

ԼօՏՏօո 7

ՇՃR1NՕ ՒՕR ՂԷԷ ՇRՕթ

ԽօՏէ frս1է ջrօwօrՏ սՏօ Տքօօ1a1 ոaօհ1ոօr7 էօ fօrէ1112օ, օս1է1Մaէօ, aոմ օէհօrw1Տօ օarօ fօr էհօ1r օrօքՏ. Ւrս1է օrօքՏ ոսՏէ Եօ fօrէ1112օմ aէ 1օaՏէ օոօօ a 7օar. Տօոօ fօrէ1112օrՏ arօ aքք11օմ էօ էհօ Տօ11, aոմ օէհօrՏ arօ Տքra7օմ օո էհօ ք1aոէՏ. Խaո7 frս1է ջrօwօrՏ օս1է1Մaէօ էհօ Տօ11 arօսոմ 7օսոջ frս1է ք1aոէՏ քօr1օմ1օa117. Ղհ1Տ քraօէ1օօ հօ1քՏ օօոէrօ1 wօօմՏ aոմ էհսՏ օոօօսraջօՏ օrօք ջrօwէհ. ԽօՏէ frս1է օrօքՏ ջrօwո 1ո օ2էrօոօ17 մr7 rօջ1օոՏ ոսՏէ Եօ 1rr1ջaէօմ ՒarոօrՏ սՏօ Մar1օսՏ ոօէհօմՏ, Տսօհ aՏ մ1էօհօՏ aոմ Տքr1ոէ1օrՏ, էօ մ1Տէr1Եսէօ 1rr1ջaէ1օո waէօr. 1ո ոaո7 օaՏօՏ, էհօ ԵraոօհօՏ օf a 7օսոջ frս1է էrօօ ոսՏէ Եօ էra1ոօմ Տօ էհaէ էհօ էrօօ մօՄօ1օքՏ a սո1fօrո Տհaքօ aոմ a Տէսrմ7 Տէrսօէսrօ. Ղra1ո1ոջ ոa7 1ոՄօ1Մօ քrօքք1ոջ էհօ էrսոէ օr է71ոջ էհօ ԵraոօհօՏ, օr 1է ոa7 օօոՏ1Տէ օոէ1rօ17 օf քrսո1ոջ. թrսո1ոջ ՏէrօոջէհօոՏ a ք1aոէ Ե7 r1մմ1ոջ 1է օf սոքrօմսօէ1Մօ ԵraոօհօՏ. Nօar17 a11 frս1է ք1aոէՏ հaՄօ էօ Եօ քrսոօմ aէ 1օaՏէ օոօօ aոոսa117: 1ո aմմ1է1օո, ոօՏէ farոօrՏ rօոօՄօ Տօոօ օf էհօ օrօք frօո էհօ էrօօՏ մսr1ոջ էհօ օar17 ՏէaջօՏ օf էհօ frս1է’Տ ջrօwէհ. Ղհ1Տ քraօէ1օօ, օa11օմ էհ1ոո1ոջ, հօ1քՏ 1ոօrօaՏօ էհօ Տ12օ օf էհօ rօոa1ո1ոջ frս1է. Ղհօ ոaյօr1է7 օf frս1է ջrօwօrՏ սՏօ օհօո1օa1 քօՏէ1օ1մօՏ էօ քrօէօօէ էհօ1r օrօքՏ aջa1ոՏէ մ1ՏօaՏօՏ aոմ 1ոՏօօէ քօՏէՏ. ԽօՏէ քօՏէ1օ1մօՏ arօ Տքra7օմ օr մսՏէօմ օո օrօքՏ Ե7 էraօէօr-մr1Մօո ոaօհ1ոօr7 օr Տքօօ1a117 օզս1քքօմ 11ջհէ a1rք1aոօՏ օr հօ11օօքէօrՏ. թ1aոէ ԵrօօմօrՏ հaՄօ a1Տօ մօՄօ1օքօմ Մar1օէ1օՏ օf frս1է ք1aոէՏ էհaէ rօՏ1Տէ օօrէa1ո մ1ՏօaՏօՏ aոմ հarոfս1 1ոՏօօէՏ. Տսմմօո Տքr1ոջ frօՏէՏ օaո օոմaոջօr frս1է օrօքՏ 1ո էօոքօraէսrօ օr ՏսԵէrօք1օa1 rօջ1օոՏ. ՒarոօrՏ սՏօ waէօr մ1Տէr1Եսէօմ Ե7 Տքr1ոէ1օrՏ էօ քrօէօօէ Տոa11-frս1է օrօքՏ frօո frօՏէՏ. Մaէօr rօ1օaՏօՏ հօaէ aՏ 1է frօօ2օՏ. 1f 1է 1Տ Տքr1ոէ1օմ օոէօ էհօ օrօքՏ օօոէ1ոսօսՏ17, 1է էօօքՏ էհօ էօոմօr f1օwօrՏ aոմ 7օսոջ frս1էՏ frօո frօօ21ոջ. ՒarոօrՏ սՏօ հօaէօrՏ էօ քrօէօօէ էrօօ օrօքՏ frօո Տքr1ոջ frօՏէՏ. ԷarՄօՏէ1ոջ. ԽօՏէ frս1էՏ r1քօո raք1մ17 afէօr rօaօհ1ոջ էհօ1r ոaէսrօ Տ12օ. ԷarՄօՏէ1ոջ օօօսrՏ մսr1ոջ մ1ffօrօոէ ՏէaջօՏ օf էհօ ջrօwէհ քrօօօՏՏ, մօքօոմ1ոջ օո էհօ է7քօ օf frս1է aոմ 1էՏ 1ոէօոմօմ սՏօ. Ւօr օ2aոք1օ, ջօօՏօԵօrr1օՏ aոմ օհօrr1օՏ սՏօմ 1ո ոaէ1ոջ arէ1f1օ1a1 օօ1օr1ոջ arօ հarՄօՏէօմ wհօո 1ոոaէսrօ. Ճքք1օՏ, ԵaոaոaՏ, քօaօհօՏ, aոմ քօarՏ arօ սՏսa117 հarՄօՏէօմ wհօո ոaէսrօ, Եսէ Եօfօrօ էհօ7 r1քօո. 8օrr1օՏ aոմ ոօՏէ frս1է ք1օէօմ aէ հօոօ օrօհarմՏ arօ հarՄօՏէօմ մսr1ոջ էհօ r1քօո1ոջ Տէaջօ. ԽօՏէ frս1էՏ էaՏէօ ԵօՏէ wհօո էհօ7 arօ a11օwօմ էօ r1քօո օո էհօ ք1aոէ. Շ1էrսՏ frս1էՏ մօ ոօէ ջօ էհrօսջհ a մ1Տէ1ոօէ r1քօո1ոջ քrօօօՏՏ aոմ ոa7 Եօ հarՄօՏէօմ օՄօr a 1օոջ քօr1օմ օf է1ոօ afէօr էհօ7 ոaէսrօ. Ւrս1էՏ arօ Եrս1Տօմ ոօrօ օaՏ117 էհaո ոօՏէ օէհօr օrօքՏ, aոմ Տօ էհօ7

ոսՏէ Եօ հarՄօՏէօմ w1էհ ջrօaէօr օarօ. ԽօՏէ arօ ք1օէօմ Ե7 հaոմ. ԷօwօՄօr, էհօ 1ոօrօaՏ1ոջ օօՏէ օf հaոմ 1aԵօr հaՏ օոօօսraջօմ էհօ սՏօ օf frս1է-հarՄօՏէ1ոջ ոaօհ1ոօՏ. Տօոօ օf էհօՏօ ոaօհ1ոօՏ հaՄօ arոՏ էհaէ Տհaէօ էհօ frս1է 1օօՏօ frօո էհօ ք1aոէՏ. Ղհօ 1օօՏօոօմ frս1է մrօքՏ օոէօ օսէՏէrօէօհօմ օ1օէհՏ. Օէհօr ոօօհaո1օa1 ք1օէօrՏ հaՄօ f1ոջօrՏ էհaէ “օօոԵ” frս1է frօո էհօ ք1aոէՏ.

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ էօոմօr էօ մօՄօ1օք ք1aոէ-Եrօօմօr Տքr1ոէ1օr մ1էօհ քօՏէ էօ fօrէ1112օ էօ 1rr1ջaէօ էօ մ1Տէr1Եսէօ Տէսrմ7 էօ քrօք էհօ էrսոէ էօ Տքra7 էօ է1օ ԵraոօհօՏ էօ քrսոօ էհ1ոո1ոջ ոսrՏօr7 էօ rօՏ1Տէ մ1ՏօaՏօ հarոfս1 1ոՏօօէ էօ քrօէօօէ հarՄօՏէ էօ հarՄօՏէ էօ օոօօսraջօ ք1օէօr էօ Եrս1Տօ

նուրբ ստանալ նոր տեսակներ (բույսի) ընտրասերող ցնցուղ առու վարակ պարարտացնել ոռոգել բաշխել առողջ հենարան դնել սրսկել բույսերը կապել ճյուղերը էտել նոսրացում տնկարան դիմակայել հիվանդությանը վնասակար միջատ պաշտպանել բերք, բերքահավաք հավաքել բերքը նպաստել բույսի աճին հավաքող մեքենա վնասել

Է2օrօ1ՏօՏ Է2.1 Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ Ւrս1է օrօքՏ ոսՏէ Եօ fօrէ1112օմ aէ 1օaՏէ օոօօ a 7օar: էհ1Տ քraօէ1օօ հօ1քՏ էօ օօոէrօ1 wօօմՏ aոմ օոօօսraջօՏ օrօք ջrօwէհ: էհօ էrօօ մօՄօ1օքՏ a սո1fօrո Տհaքօ aոմ a Տէսrմ7 Տէrսօէսrօ: էra1ո1ոջ ոa7 1ոՄօ1Մօ քrօքք1ոջ էհօ էrսոէ օr է71ոջ էհօ ԵraոօհօՏ:

Տէrօոջէհօո a ք1aոէ Ե7 r1մմ1ոջ 1է օf սոքrօմսօէ1Մօ ԵraոօհօՏ: էօ rօaօհ ոaէսrօ Տ12օ: էօոմօr f1օwօrՏ: ջօօՏօԵօrr1օՏ aոմ օհօrr1օՏ սՏօմ 1ո ոaէ1ոջ arէ1f1օ1a1 օօ1օսr1ոջ arօ հarՄօՏէօմ wհօո 1ոոaէսrօ: ոօՏէ arօ ք1օէօմ Ե7 հaոմ. Է2. 2 Ւ1ոմ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr օգտագործել հատուկ մեքենա պարարտացնելու համար: շատերը պտղատու ծառերի շուրջը մշակում են հողը: շատ այգեգործներ օգտագործում են քիմիական միջոցներ, որպեսզի պաշտպանեն բույսերը տարբեր հիվանդություններից: սելեկցիոներները ստանում են մրգերի նոր տեսակներ: դիմադրել որոշակի հիվանդությունների, սրսկել բույսերը: հատուկ սարքավորված թեթն ինքնաթիռ կամ ուղղաթիռ: անսպասելի գարնանային սառնամանիքը կարող է վտանգել մրգերը: շատ մրգեր հասնում են արագ: երբ միրգը աճում է ծառի վրա, նրա համը ընտիր է: միրգը ավելի հեշտ է վնասվում, քան որնէ այլ մշակաբույս: մրգերի շատ տեսակներ հավաքում են ձեռքով: Է2. 3 Ճrraոջօ էհօ wօrմՏ 1ո քa1rՏ էօ օօոէrօ1 էօ 1rr1ջaէօ էօ է1օ էօ rօՏ1Տէ էօ քrօէօօէ էօ Եrս1Տօ էօ fօrէ1112օ էօ մօՄօ1օք

էհօ Տօ11 մ1ՏօaՏօ wօօմՏ ԵraոօհօՏ էհօ frս1է Մar1օէ1օՏ օf frս1է էհօ էrօօ ք1aոէ

Է2. 4 ՂէaոՏ1aէօ 1ոէօ Էոջ11Տհ 1. Մենք պետք է պարարտացնենք այս հողը, որպեսզի լավ բերք ստանանք: 2. Նրանք կօգնեն մեզ հավաքել բերքը : 3. Գարնան ցրտահարությունը կարող է լուրջ վնասներ պատճառել մրգատու ծառերին: 4. Այգեգործները օգտագործում են տարբեր քիմիական միջոցներ, որպեսզի ծառերը պաշտպանվեն տարբեր հիվանդություններից: 5. Բոլոր ծառերը պետք է էտել տարեկան մեկ անգամ: Է2. 5 ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ 1.Մհaէ մօ էհօ ջrօwօrՏ սՏօ fօr օarr71ոջ էհօ1r օrօքՏ? 2. Մհaէ ոօէհօմՏ մօ farոօrՏ սՏօ 1ո մr7 rօջ1օոՏ? 3. Էօw մօ ջrօwօrՏ քrօէօօէ էհօ1r օrօքՏ aջa1ոՏէ մ1ՏօaՏօՏ aոմ 1ոՏօօէ քօՏէՏ? 4. Մհaէ arօ էհօ ոa1ո ոօէհօմՏ օf հarՄօՏէ1ոջ?

ԼօՏՏօո 8

ԾԷՄԷԼՕթ1NՕ NԷՄ ՄՃR1ԷՂ1ԷՏ ՕՒ ՒRՍ1Ղ

ՕՄօr էհօ օօոէսr1օՏ, frս1էՏ հaՄօ Եօօո 1ոքrօՄօմ Ե7 օօոՏէaոէ Տօ1օօէ1օո օf էհօ ոօՏէ մօՏ1raԵ1օ ք1aոէՏ. 1ո Տօ1օօէ1օո, ք1aոէՏ ջrօwո frօո Տօօմ arօ օ2aո1ոօմ fօr Մar1օսՏ մօՏ1raԵ1օ զսa11է1օՏ. 1ոմ1Մ1մսa1 ք1aոէՏ arօ Տ1ոջ1օմ օսէ fօr հ1ջհ քrօմսօէ1Մ1է7 օr fօr էհօ Տսքօr1օr օօ1օr, էօ2էսrօ, օr f1aՄօr օf էհօ1r frս1էՏ. 1f էհօ մօՏ1raԵ1օ օհaraօէօr1Տէ1օՏ օf էհօ Տօ1օօէօմ ք1aոէՏ arօ rօքrօմսօօմ wհօո էհօ ք1aոէ 1Տ ջrօwո Մօջօէaէ1Մօ17 էհօ Տօ1օօէ1օո ոa7 Եօ օ1aՏՏօմ aՏ a ոօw օս1է1Մaէօմ Մar1օէ7. Շս1է1Մaէօմ Մar1օէ1օՏ arօ a1Տօ էոօwո aՏ օս1է1ՄarՏ. ՕօօaՏ1օոa117, aո 1ոմ1Մ1մսa1 ք1aոէ մօՄօ1օքՏ aո սոօ2քօօէօմ օհaraօէօr1Տէ1օ մսօ էօ a ոսէaէ1օո, a raոմօո ջօոօէ1օ օհaոջօ. Ւօr օ2aոք1օ, aո aքք1օ էrօօ ոa7 Տսմմօո17 Տէarէ էօ Եօar frս1է fօr օf a ոօrօ 1ոէօոՏօ rօմ օօ1օr. Էօrէ1օս1էսr1ՏէՏ rօfօr էօ Տսօհ a ոսէaէ1օո aՏ a Տքօrէ. ՕrօwօrՏ հaՄօ սՏօմ ՏքօrէՏ էօ մօՄօ1օք ոaո7 1ոքrօՄօմ Մar1օէ1օՏ օf frս1է. Ղհօ էrօօՏ օf Ծօ11օ1օսՏ aքք1օՏ օr1ջ1ոa117 քrօմսօօմ քa1օ օօ1օrօմ, Տէr1քօմ frս1էՏ. Տօոօ ԵraոօհօՏ օո 1ոմ1Մ1մսa1 էrօօՏ Եօջaո էօ Եօar Տօ11մ – rօմ aքք1օՏ. 87 ջrafէ1ոջ էհօՏօ ԵraոօհօՏ օոէօ aքքrօքr1aէօ rօօէՏէօօէՏ, ջrօwօrՏ քrօմսօօմ էհօ aէէraօէ1Մօ17 օօ1օrօմ է7քօՏ օf Ծօ11օ1օսՏ aքք1օՏ aՄa11aԵ1օ էօմa7. Էօrէ1օս1էսra1 ք1aոէ ԵrօօմօrՏ սՏօ a էօօհո1զսօ օa11օմ օrօՏՏ1ոջ օr հ7Եr1մ12aէ1օո էօ 1ոքrօՄօ frս1էՏ. 1ո էհօ քrօօօՏՏ, քօ11օո 1Տ էaէօո frօո a ք1aոէ էհaէ հaՏ Եօօո Տօ1օօէօմ fօr a քarէ1օս1ar մօՏ1raԵ1օ էra1է. Ղհօ քօ11օո 1Տ ք1aօօմ 1ո էհօ f1օwօr օf a ք1aոէ Տօ1օօէօմ fօr aոօէհօr մօՏ1raԵ1օ զսa11է7. Տօոօ օf էհօ ք1aոէՏ ջrօwո frօո էհօ rօՏս1է1ոջ Տօօմ ոa7 հaՄօ էհօ մօՏ1raԵ1օ օհaraօէօr1Տէ1օՏ օf Եօէհ քarօոէՏ. ՕօօaՏ1օոa117, օոօ օf էհօՏօ ք1aոէՏ ոa7 քrօՄօ wօrէհ7 օf Եօ1ոջ ոaոօմ aՏ a ոօw Մar1օէ7. 1ո ոaո7 օaՏօՏ, հ7Եr1մ12aէ1օո aոմ Տօ1օօէ1օո arօ rօքօaէօմ օՄօr ոaո7 ջօոօraէ1օոՏ էօ օrօaէօ a ոօw Մar1օէ7. Է7Եr1մ12aէ1օո 1Տ a հ1ջհ17 սՏօfս1 էօօհո1զսօ ԵօօaսՏօ 1է օոaԵ1օՏ ԵrօօմօrՏ էօ քrօմսօօ Մar1օէ1օՏ w1էհ օօոԵ1ոaէ1օոՏ օf ոօrօ aոմ ոօrօ մօՏ1raԵ1օ զսa11է1օՏ. 1ո էհօ fսէսrօ, մօՏ1raԵ1օ օհaraօէօr1Տէ1օՏ ոa7 Եօ էraոՏfօrrօմ սՏ1ոջ էօօհո1զսօՏ օf ջօոօէ1օ օոջ1ոօօr1ոջ էհaէ rօոօՄօ ջօոօՏ frօո օոօ ք1aոէ aոմ 1ոՏօrէ էհօո 1ոէօ aոօէհօr.

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ f1aՄօr մօ11օ1օսՏ Տ7ո. էaՏէ7 էra1է aքքrօքr1aէօ օrօՏՏ1ոջ հ7Եr1մ12aէ1օո էօ 1ոքrօՄօ

համ համեղ բնորոշ հատկանիշ համապատասխան խաչասերում հիբրիդացում կատարելագործել, բարելավել

էօ rօքrօմսօօ էօ Եօar frս1է էօ2էսrօ քօ11օո

վերարտադրել պտղաբերել կառուցվածք (բույսի) ծաղկափոշի

Է2օrօ1ՏօՏ 1. Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr: Ճո 1ոմ1Մ1մսa1 ք1aոէ մօՄօ1օքՏ aո սոօ2քօօէօմ օհaraօէօr1Տէ1օ մսօ էօ a ոսէaէ1օո: a raոմօո ջօոօէ1օ օհaոջօ: ջrօwօrՏ հaՄօ սՏօմ ՏքօrէՏ էօ մօՄօ1օք ոaո7 1ոքrօՄօմ Մar1օէ1օՏ օf frս1է: էօ օrօaէօ a ոօw Մar1օէ7: էհօ քօ11օո 1Տ ք1aօօմ 1ո էհօ f1օwօr օf a ք1aոէ Տօ1օօէօմ fօr aոօէհօr մօՏ1raԵ1օ զսa11է7: հ7Եr1մ12aէ1օո 1Տ a հ1ջհ17 սՏօfս1 էօօհո1զսօ: Ե7 ջrafէ1ոջ էհօՏօ ԵraոօհօՏ օոէօ aքքrօքr1aէօ rօօէՏէօօէՏ: ջrօwօrՏ քrօմսօօմ էհօ aէէraօէ1Մօ17 օօ1օrօմ է7քօՏ օf Ծօ11օ1օսՏ aքք1օՏ aՄa11aԵ1օ էօմa7. 2. Օ1Մօ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr: 1. Այգեգործ-գիտնականները օգտագործում են խաչասերումը ն պտղատու սորտերի բարելավման համար: 2. úրինակ, խնձորենին կտա ավելի կարմիր գույնի պտուղներ: 3. Ապագայում ցանկալի հատկանիշները կփոխանցվեն գենային ինժեներիայի միջոցով: 4. Ìաղկափոշին փոխանցվում է ընտրած բույսի ծաղիկի վրա անհրաժեշտ որակական հատկանիշներ ստանալու համար: 5 Տեսակների ընտրությունը կրկնվում է մի քանի սերնդներում: 6. Որոշ բույսեր, որոնք ստացվել են հիբրիդիզացիայի միջոցով, կարող են ունենալ երկու տեսակի բույսերի հատկանիշներնը: 3. Օ1Մօ Տ7ոօո7ոՏ էօ էհօ սոմօr11ոօմ wօrմՏ. Ղօ ոaոօ a ոօw Մar1օէ7: քarէ1օս1ar էra1է: a էrօօ ոa7 Տէarէ էօ Եօar frս1է: էօ օrօaէօ a ոօw ք1aոէ: rօոօՄօ ջօոօՏ frօո օոօ ք1aոէ aոմ 1ոՏօrէ էհօո 1ոէօ aոօէհօr: 1է օոaԵ1օՏ ԵrօօմօrՏ էօ քrօմսօօ մօՏ1raԵ1օ զսa11է1օՏ: ք1aոէ մօՄօ1օքՏ aո սոօ2քօօէօմ օհaraօէօr1Տէ1օ մսօ էօ a ոսէaէ1օո: էհօ էrօօՏ օf Ծօ11օ1օսՏ aքք1օՏ օr1ջ1ոa117 քrօմսօօմ Տէr1քքօմ frս1էՏ. 4. Ճrraոջօ aոէօո7ոՏ 1ո քa1rՏ. ՕՄօr: Տէr1քօմ: Տ1ոջ1օ: Եօ1օw: Տօ11մ: քa1օ: ք1սra1: ք1a1ո: մօՏ1raԵ1օ: aՄa11aԵ1օ: Տօfէ: Եr1ջհէ: օօոՏէaոէ: 1ոմ1Մ1մսa1: օհaոջօaԵ1օ: օօոոօո: սոմօՏ1raԵ1օ: սոaՄa11aԵ1օ. 5. 1ոՏօrէ էհօ wօrմՏ frօո էհօ էօ2է aոմ էraոՏ1aէօ էհօ ՏօոէօոօօՏ 1ոէօ Ճrոօո1aո. 1. Ճ rօսոմ frս1է w1էհ f1rո յս1օ7 f1օՏհ aոմ Տէ1ո էհaէ 1Տ ջrօօո, rօմ օr 7օ11օw 1Տ օa11օմ … . 2. Ճ քօrՏօո ջrօw1ոջ f1օwօrՏ, frս1է aոմ ՄօջօէaԵ1օՏ 1Տ օa11օմ … .3. Ղհ1Տ … օaէօ 1Տ ոaմօ Ե7 ո7 ոօէհօr. 4. Ղհօ սո1է frօո wհ1օհ aոօէհօr ք1aոէ օaո ջrօw 1Տ

օa11օմ … 5. Ճ 7օ11օw քօwմօr (փոßի) fօrոօմ օո f1օwօrՏ aոմ fօrէ1112օՏ օէհօr f1օwօrՏ wհօո օarr1օմ էօ էհօո Ե7 էհօ w1ոմ օr 1ոՏօօէՏ 1Տ օa11օմ… . 6. թսէ էհօ սոմօr11ոօմ ՄօrԵՏ 1ոէօ էհօ թaՏՏ1Մօ Մօ1օօ. 1. թ1aոէ ԵrօօմօrՏ հaՄօ 1ոքrօՄօմ frս1էՏ Ե7 օօոՏէaոէ Տօ1օօէ1օո. 2. Ղհօ7 Տ1ոջ1օ օսէ էհօՏօ ք1aոէՏ fօr հ1ջհ քrօմսօէ1Մ1է7. 3. Ղհօ7 սՏօ a էօօհո1զսօ օa11օմ օrօՏՏ1ոջ. 4. ՕrօwօrՏ հaՄօ սՏօմ ՏքօrէՏ էօ մօՄօ1օք ոaո7 1ոքrօՄօմ Մar1օէ1օՏ օf frս1է. 5. Տօոօ էrօօՏ Եօar rօմ aքք1օՏ. 7. ՂraոՏ1aէօ 1ոէօ Էոջ11Տհ. 1. Ընտրասերողները ընտրել են խաղողի այս սորտը տարբեր ցանկալի հատկանիշներ ստանալու համար: 2. Անցյալ տարի այս բոլոր խնձորենի-ները շատ լավ բերք տվեցին: 3. Խաչասերումը հաճախ օգտագործվում է պտղի բարելավման համար: 4. Առանձին բույսեր առանձնացվում են բարձր բերքատվության համար: 5.Որտեղի՞ց եք դուք գնել այսպիսի կարմիր ն համեղ խնձորներ: 8. ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ. 1. Մհaէ 1Տ a ոօw օս1է1Մaէօմ Մar1օէ7 օf ք1aոէ? 2. Մհaէ 1Տ a Տքօrէ? Մհaէ’Տ էհօ a1ո օf 1է? 3. Մհaէ ոօէհօմՏ մօ ԵrօօմօrՏ սՏօ էօ 1ոքrօՄօ ք1aոէ? 4. Մհaէ 1Տ էհօ 1ոքօrէaոօօ օf հ7Եr1մ12aէ1օո? 5. Էօw ոa7 մօՏ1raԵ1օ օհaraօէօr1Տէ1օՏ Եօ էraոՏfօrrօմ 1ո էհօ fսէսrօ?

ԼօՏՏօո 9

Ճ NԷՄ ԷՄ8R1Ծ.

Ղհօ ոօՏէ սոսՏսa1 հ7Եr1մ 1Տ էr1է1օa1օ. 1է 1Տ a հ7Եr1մ Եօէwօօո wհօaէ aոմ r7օ. 1էՏ ոaոօ օօոօՏ frօո a օօոԵ1ոaէ1օո օf էհօ Տօ1օոէ1f1օ ոaոօՏ fօr wհօaէ, Ղr1է1օսո, aոմ r7օ, Տօօa1օ. Ղհօ f1rՏէ հ7Եr1մՏ Եօէwօօո wհօaէ aոմ r7օ wօrօ օԵէa1ոօմ 1ո 1875. 1ո էհօՏօ հ7Եr1մՏ wօrօ հ1ջհ17 Տէօr11օ aոմ մ1մ ոօէ rօքrօմսօօ. Ճէ քrօՏօոէ էհօrօ arօ էr1է1օa1օՏ էհaէ օaո Եօ քrօմսօօմ օօոոօrօ1a117. Ղr1է1օa1օ 1Տ օ1aՏՏ1f1օմ ոօw aՏ a fօօմ ջra1ո. ՃՏ Տսօհ 1է 1Տ օզս1Մa1օոէ էօ օէհօr օօrօa1Տ. Ղհօ ջra1ո զսa11է7 1Տ ոօէ 7օէ ջօօմ օոօսջհ էօ սՏօ 1է fօr Եrօaմ ոaէ1ոջ. ԷօwօՄօr, էհօ 1aԵօraէօr7 էօՏէՏ օօոմսօէօմ 1ո Էսոջar7 Տհօw էհaէ Տaէ1Տfaօէօr7 Եrօaմ օaո Եօ ոaմօ frօո էr1է1օa1օ aոմ էհaէ էհօ քrօէօ1ո օօոէօոէ օf էr1է1օa1օ ջra1ո 1Տ հ1ջհօr էհaո էհaէ օf wհօaէ. 8սէ Տէ111 սք է111 ոօw ոօ էr1է1օa1օ Եrօaմ հaՏ Եօօո քrօմսօօմ օօոոօrօ1a117 1ո Էսոջar7. Ղr1է1օa1օ aՏ a Մar1օէ7 waՏ f1rՏէ rօ1օaՏօմ fօr օօոոօrօ1a1 քrօմսօէ1օո 1ո Էսոջar7 1ո 1968. 1ո Nօrէհ Ճոօr1օa էհօ f1rՏէ Մar1օէ7 օf էr1է1օa1օ waՏ մօՄօ1օքօմ 1ո 1970. 1էՏ ոaոօ 1Տ RօՏոօr. Ճ fօw էհօսՏaոմ հօօէarօՏ օf էr1է1օa1օ wօrօ ջrօwո 1ո էհօ ՏօՄ1օէ Սո1օո 1ո 1973. Ղհօrօ arօ w1ոէօr aոմ Տքr1ոջ է7քօՏ օf էr1է1օa1օ. ԷօwօՄօr, w1ոէօr է7քօՏ arօ ջօոօra1 1ոՏսff1օ1օոէ17 հarմ7 էօ w1էհՏէaոմ էհօ 1օw էօոքօraէսrօՏ մսr1ոջ էհօ w1ոէօr ոօոէհՏ. Խօrօ aէէօոէ1օո 1Տ էհօrօfօrօ քa1մ Ե7 էհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ էօ էհօ մօՄօ1օքոօոէ օf Տքr1ոջ էr1է1օa1օ. Ղհօ 1ոէօrոaէ1օոa1 Խa12օ aոմ Մհօaէ 1ոքrօՄօոօոէ Շօոէօr Եօջaո 1ոէօrոaէ1օոa1 էr1է1օa1օ քrօջraո 1ո 1969. Տօ1օոէ1ՏէՏ 1ո ոaո7 օօսոէr1օՏ օf էհօ wօr1մ էaէօ քarէ 1ո էհօ քrօջraո. 1է հaՏ Եօօօոօ քօՏՏ1Ե1օ էօ օօոքarօ էհօ քrօմսօէ1Մ1է7 օf էr1է1օa1օ w1էհ էհaէ օf wհօaէ frօո 7օar սոմօr a w1մօ raոջօ օf օօոմ1է1օոՏ. Է1117 arօaՏ aոմ օօօ1 ջrօwէհ էօոքօraէսrօՏ aքքօar էօ քrօՄ1մօ ոօՏէ օօոմ1է1օոՏ fօr էr1է1օa1օ ջrօw1ոջ. Օօօմ ջrօwէհ 1Տ օԵէa1ոօմ օՄօո wհօո ո1ջհէ էօոքօraէսrօՏ aքքrօaօհ frօօ21ոջ. 1է ոaէօՏ էr1է1օa1օ a Մa1սaԵ1օ fօraջօ aոմ քaՏէսrօ օrօք. Ղr1է1օa1օ ջrօwՏ wօ11 օո Տaոմ7 Տօ11Տ. Խսօհ օf օօոոօrօ1a1 քrօմսօէ1օո օf էr1է1օa1օ 1Տ օ1օոօ օո 11ջհէօr Տaոմ7 Տօ11Տ. Շօոքarօմ էօ wհօaէ, էr1է1օa1օ 1Տ ջօոօra117 ոօrօ ՏսՏօօքէ1Ե1օ էօ 1օմջ1ոջ. 1է 1Տ օոօ օf էհօ քrօԵ1օոՏ էօ Եօ Տօ1Մօմ Ե7 էհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ. Ղհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ arօ wօrէ1ոջ ոօw էօ մօՄօ1օք էr1է1օa1օ Մar1օէ1օՏ: w1էհ Տհօrէօr aոմ էհ1օէօr ՏէօոՏ. Տսօհ Մar1օէ1օՏ w111 ոօէ 1օմջօ. Տհa11օw Տօօմ1ոջ 1Տ 1ոքօrէaոէ, Տ1ոօօ ջօrո1ոaէ1օո 1Տ սՏսa117 քօօr 1f էr1է1օa1օ 1Տ Տօօմօմ մօօքօr էհaո 9 օօոէ1ոօէօrՏ. թrօէօ1ո օօոէօոէ օf էհօ հ7Եr1մ օaո Եօ 30 քօr օօոէ, օօոքarօմ էօ 8 օr 10 քօr օօոէ 1Ե: օօrո aոմ 10-12 քօr օօոէ fօr Եar1օ7 aոմ wհօaէ. Ճոմ էr1է1օa1օ քrօէօ1ո 1Տ հ1ջհ 1ո 17Տ1ոօ aոմ օէհօr օՏՏօոէ1a1 aո1ոօ aօ1մՏ, ոaէ1ոջ 1է օ2օօ11օոէ aՏ fօօմ fօr

11ՄօՏէօօէ. Ղr1է1օa1օ օaոոօէ 7օէ օօոքօէօ w1էհ wհօaէ aոմ օէհօr օօrօa1Տ 1ո զսa11է7 aոմ 71օ1մ օ2օօքէ 1ո Տօոօ Տքօօ1f1օ օօոմ1է1օոՏ, wհ1օհ հaՄօ a1rօaմ7 Եօօո Տքօէօո aԵօսէ. ՇօոՏ1մօraԵ1օ Եrօօմ1ոջ wօrէ ոսՏէ Տէ111 Եօ մօոօ էօ 1ոքrօՄօ 1էՏ ջra1ո զսa11է7 aոմ 71օ1մ. Ղհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ Եօ11օՄօ էr1է1օa1օ էօ Եօ a քrօո1Տ1ոջ օrօք.

ՄօrմՏ aոմ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ հիբրիդ ամուլ, անպտուղ անպտուղ լինել արտադրել մրցակցել դիմակայել դիմակայել ցածր ջերմաստիճանների հակված լինել գետնամածության գետնամած լինել (հացաբույսերի մասին) բողբոջում, ծլարձակում բերք, բերքատվություն

հ7Եr1մ Տէօr11օ էօ Եօ Տէօr11օ էօ rօ1օaՏօ էօ օօոքօէօ էօ w1էհՏէaոմ էօ w1էհՏէaոմ 1օw էօոքօraէսrօՏ էօ Եօ ՏսՏօօքէ1Ե1օ 1օմջ1ոջ էօ 1օմջօ ջօrո1ոaէ1օո 71օ1մ (Տ7ո. հarՄօՏէ, օrօք) հarմ7 հ1117 քrօո1Տ1ոջ Տհa11օw

դիմացկուն, ամրակազմ բարձրադիր, բլրավոր հեռանկարային մանր,մակերեսային

Է2օrօ1ՏօՏ. 1. Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr: էr1է1օa1օ aՏ a Մar1օէ7: հ7Եr1մՏ wօrօ հ1ջհ17 Տէօr11օ: օօոքarօմ w1էհ wհօaէ 1ո զսa11է7: 71օ1մ aոմ օէհօr aՏքօօէՏ: Եrօօմ1ոջ wօrէ: քrօՄ1մօ ԵօՏէ օօոմ1է1օոՏ fօr ջrօw1ոջ: a Մa1սaԵ1օ fօraջօ aոմ քaՏէսrօ օrօք: frօո 7օar էօ 7օar. 2. Օ1Մօ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr: տրիտիկալեն դեռ չի կարող մրցակցել ուրիշ հատիկաբույսերի հետ: անսովոր հիբրիդ: հեռանկարային մշակովի բույս: լաբորատոր փորձարկումներ, կատարված Հունգարիայում: (պրոտեինի) սպիտների քանակությունը ավելի բարձր է, քան ցորենում: առաջին շրջանացում: մակերեսային ցանք:

3. Շօոք1օէօ էհօ fօ11օw1ոջ ՏօոէօոօօՏ սՏ1ոջ էհօ wօrմՏ frօո էհօ էօ2է. 1.Ճ հ7Եr1մ Եօէwօօո wհօaէ aոմ r7օ 1Տ օa11օմ … . 2. Մհօaէ, r7օ, Եar1օ7 arօ օa11օմ … . 3. Ւօօմ ոaմօ Ե7 ո121ոջ f1օսr w1էհ waէօr 1Տ օa11օմ … . 4. ՕraՏՏ fօr օaէէ1օ 1Տ օa11օմ … . 5. Ճո1ոa1, ք1aոէ, օէօ., frօո քarօոէՏ օf մ1ffօrօոէ Տքօօ1օՏ օr Մar1օէ1օՏ 1Տ օa11օմ … . 4. Ճrraոջօ 1ո քa1rՏ aոմ սՏօ էհօ wօrմ օօոԵ1ոaէ1օոՏ 1ո էհօ ՏօոէօոօօՏ օf 7օսr օwո. Լօw օrօք Է1117 arօaՏ Տaոմ7 օօոմ1է1օոՏ թaՏէսrօ էօոքօraէսrօՏ Տհa11օw fօraջօ ՍոսՏսa1 Տօ11Տ Օօօմ Տօօմ1ոջ Մa1սaԵ1օ հ7Եr1մ 5. Շհaոջօ էհօ fօ11օw1ոջ ՏօոէօոօօՏ frօո թaՏՏ1Մօ 1ոէօ Ճօէ1Մօ Մօ1օօ: 1. Ղհօ f1rՏէ հ7Եr1մՏ wօrօ օԵէa1ոօմ 1ո 1875. 2. Խօrօ aէէօոէ1օո 1Տ քa1մ էօ էհօ մօՄօ1օքոօոէ օf Տքr1ոջ էr1է1օa1օ Ե7 էհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ. 3. Մ1ոէօr էr1է1օa1օՏ arօ քrօմսօօմ 1ո հ1117 aոմ օօ1մ rօջ1օոՏ. 4. Ղհօ օrօք 1Տ ոօէ Տօօմօմ մօօքօr էհaո 9 օօոէ1ոօէօrՏ. 5. Խսօհ օf օօոոօrօ1a1 քrօմսօէ1օո օf էr1է1օa1օ 1Տ մօոօ օո 11ջհէ Տaոմ7 Տօ11Տ. 6. ՂraոՏ1aէօ frօո Ճrոօո1aո 1ոէօ Էոջ11Տհ. 1. Ցորենի ն աշորայի հիբրիդը կոչվում է տրիտիկալե: 2. Այս հիբրիդը առաջին անգամ ստացել են 1875 թ. 3. Տրիտիկալեից կարելի է լավ հաց թխել: 4. Սպիտակուցների պարունակությունը տրիտիկալեում ավելի բարձր է, քան ցորենում: 5. Ցածր ջերմաստիճանը ն բարձրադիր գոտիները բարենպաստ պայմաններ են տրիտիկալեի աճի համար: 6. Տրիտիկալեն համարվում է արժեքավոր անասնակեր ն արոտավայրային մշակաբույս: 7. ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ. 1. Մհօrօ wօrօ էհօ f1rՏէ հ7Եr1մՏ օԵէa1ոօմ? 2. Մհօrօ մօօՏ 1էՏ ոaոօ օօոօ frօո? 3. Մհօrօ waՏ էr1է1օa1օ Եrօaմ ոaէ1ոջ f1rՏէ rօ1օaՏօմ? 4. Մհaէ arօ էհօ ԵօՏէ օօոմ1է1օոՏ fօr էr1է1օa1օ ջrօw1ոջ?

ԼօՏՏօո 10 ՇՕRN. ԽօՏէ օf օօrո ջrօwո aէ քrօՏօոէ 1Տ էոօwո aՏ հ7Եr1մ օօrո. Ծսօ էօ էհօ մօՄօ1օքոօոէ օf հ7Եr1մ օօrո Եօէէօr զսa11է7 ջra1ո aոմ հ1ջհօr 71օ1մՏ հaՄօ Եօօո օԵէa1ոօմ. Nօw Տօոօ ոօw է7քօՏ օf օօrո aոմ Տօոօ ոօw ոօէհօմՏ օf ջrօw1ոջ օօrո arօ Եօ1ոջ մօՄօ1օքօմ aոմ մ1ՏօսՏՏօմ Ե7 էհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ a11 օՄօr էհօ wօr1մ. Է1ջհ-17Տ1ոօ օօrո Մհ7 1Տ հ1ջհ-17Տ1ոօ օօrո Մa1սaԵ1օ? Տօ1օոէ1ՏէՏ հaՄօ էոօwո fօr ոօrօ էհaո հa1f a օօոէսr7 էհaէ օօrո հaՏ 1օw-զսa11է7 քrօէօ1ո ԵօօaսՏօ 1է 1aօէՏ էwօ Մօr7 1ոքօrէaոէ aո1ոօ aօ1մՏ, wհ1օհ arօ քrօէօ1ո օ1օոօոէՏ էհaէ էհօ Եօմ7 օaոոօէ քrօմսօօ. Ղհօ7 arօ 17Տ1ոօ aոմ էr7քէօքհaո. Օո17 1ո 1963 1է Եօօaոօ քօՏՏ1Ե1օ էօ 1ոօrօaՏօ էհօ քrօէօ1ո զսa11է7 1ո օօrո. Ղհaէ 7օar 1է waՏ fօսոմ էհaէ Տօfէ, օքaզսօ էօrոօ1Տ հaմ aԵօսէ էw1օօ aՏ ոսօհ 17Տ1ոօ aոմ էr7քէօքհaո aՏ օօոոօո օօrո. Nօw, fօr էհօ f1rՏէ է1ոօ 1ո հ1Տէօr7 էհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ օaո քrօմսօօ հ1ջհ-17Տ1ոօ օօrո էհօ քrօէօ1ո զսa11է7 օf wհ1օհ 1Տ ոսօհ էհօ Տaոօ aՏ էհօ զսa11է7 օf քrօէօ1ո օf aո1ոa1 քrօմսօէՏ. Ղհօ օ2քօr1ոօոէ օո fօօմ1ոջ հ1ջհ-17Տ1ոօ օօrո էօ 7օսոջ ք1ջՏ waՏ օօոմսօէօմ 1ո էհօ Սո1էօմ ՏէaէօՏ. Ղհօ7 ջrօw էw1օօ aՏ faՏէ aՏ էհօ ք1ջՏ fօմ w1էհ օօոոօո օօrո. Տօոօ 7օսոջ ք1ջՏ wօrօ fօմ w1էհ օո17 օօոոօո օօո. ՂհօՏօ aո1ոa1Տ մօՄօ1օքօմ a քrօէօ1ո-մօf1օ1օոօ7 մ1ՏօaՏօ aոմ afէօr 110 մa7Տ էհօ7 Եօջaո էօ մ1օ. Է1ջհ-17Տ1ոօ օօrո 1Տ a1Տօ Մօr7 1ոքօrէaոէ 1ո էհօ մ1օէ օf քօօք1օ. Ղհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ Եօ11օՄօ էհaէ ոօw հ1ջհ-զսa11է7 քrօէօ1ո օօrո w111 Եօ օօոոօrօ1a117 քrօմսօօմ էհrօսջհօսէ էհօ wօr1մ w1էհ1ո էհ1Տ մօօaմօ. Մa27 օօrո Մհaէ օ1օոօոէ ոaէօՏ օօrո wa27? Մa27 օօrո 1Տ aոօէհօr է7քօ օf օօrո մօՄօ1օքօմ էօ 1ոօrօaՏօ 1էՏ fօօմ1ոջ զսa11է1օՏ. 1է 1Տ օa11օմ "wa27" ԵօօaսՏօ 1էՏ Տէarօհ 1Տ 11էօ wa2. ՇօrոՏէarօհ 1Տ էհօ Տօսrօօ օf ոօՏէ օf էհօ օոօrջ7 1ո էհօ ջra1ո. ՃԵօսէ 25 քօr օօոէ օf Տէarօհ 1Տ սՏսa117 aո71aՏօ, էհօ օ1օոօոէ էհaէ 1Տ ոօէ մ1ջօՏէօմ Ե7 aո1ոa1Տ. Ղհօ օէհօr 75 քօr օօոէ 1Տ aո71օքօօէ1ո էհaէ 1Տ հ1ջհ17 մ1ջօՏէ1Ե1օ. 1է 1Տ մսօ էօ aո71օքօօէ1ո էհaէ օօrո 1Տ Տսօհ aո 1ոքօrէaոէ հ1ջհ-օոօrջ7 fօօմ. Ղհօ Տօ1օոէ1ՏէՏ arօ wօrէ1ոջ ոօw էօ մօՄօ1օք օօrո w1էհ 100-քօr օօոէ aո71օքօօէ1ո-է7քօ Տէarօհ.

ՄօrմՏ aոմ Մօrմ ՇօոԵ1ոaէ1օոՏ օօrո օօոՄօոէ1օոa1 օօոքaօէ1օո օքaզսօ էօrոօ1 wa27 Տէarօհ էօ մ1ջօՏէ

ցորեն, եգիպտացորեն սովորական խտացում անթափանցիկ հատիկ մոմե օսլա մարսել

Է2օrօ1ՏօՏ. 1. Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr: էօ մօՄօ1օք ոօw է1ոմՏ օf օօrո: էօ օԵէa1ո հ1ջհօr 71օ1մՏ: էօ 1ոօrօaՏօ էհօ քrօէօ1ո զսa11է7: հ1ջհ-օոօrջ7 fօօմ: էհօ Տօ11 fօr ք1aոէ1ոջ: Տօ1օոէ1ՏէՏ հaՄօ էոօwո fօr ոօrօ էհaո հa1f a օօոէսr7: էհօ7 ջrօw էw1օօ aՏ faՏէ aՏ ք1ջՏ fօմ w1էհ օօոոօո օօrո: օօrո 1Տ Մօr7 1ոքօrէaոէ 1ո էհօ մ1օէ օf քօօք1օ: wa27 օօrո 1Տ aոօէհօr է7քօ օf օօrո: էօ 1ոօrօaՏօ 1էՏ fօօմ1ոջ զսa11է1օՏ. 2. Օ1Մօ Էոջ11Տհ օզս1Մa1օոէՏ fօr: Ունենալ ամինաթթուների պակաս, աճել երկու անգամ արագ: սննդատարր, որը կենդանիները չեն մարսում: անթափանցիկ հատիկներ: փորձ դնել: որոշ խոզերի կերակրում էին միայն հասարակ ցորենով: սպիտակուցի պակասի պատճառով նրանց մոտ առաջանում է հիվանդություն, այն կոչվում է ցորեն, որովհետն դրա օսլան նման է մոմի, նյութ, որը չի մարսվում կենդանիների կողմից: 3 Օ1Մօ Ճrոօո1aո օզս1Մa1օոէՏ fօr էօ մօՄօ1օք ոօw է1ոմՏ օf օօrո: էօ օԵէa1ո հ1ջհօr 71օ1մՏ: էօ 1ոօrօaՏօ էհօ քrօէօ1ո զսa11է7: հ1ջհ-օոօrջ7 fօօմ Տօ1օոէ1ՏէՏ հaՄօ էոօwո fօr ոօrօ էհaո հa1f a օօոէսr7: զսa11է7 օf քrօէօ1ո օf aո1ոa1 քrօմսօէՏ: էհօ7 ջrօw էw1օօ aՏ faՏէ aՏ ք1ջՏ fօմ w1էհ օօոոօո օօrո, հ1ջհ-17Տ1ոօ օօrո 1Տ Մօr7 1ոքօrէaոէ 1ո էհօ մ1օէ օf քօօք1օ, wa27 օօrո 1Տ aոօէհօr է7քօ օf օօrո, էօ 1ոօrօaՏօ 1էՏ fօօմ1ոջ զսa11է1օՏ. 4. ՂraոՏ1aէօ frօո Ճrոօո1aո 1ոէօ Էոջ11Տհ 1. Սպիտակուցի քանակը ցորենի մեջ ցածր է, իսկ այն շատ կարնոր է կենդանիների կերակրման համար: 2. Խոզերին սկսեցին կերակրել ցորենով, որը պարունակում է լիզին, ն նրանց աճը կրկնակի արագացավ:

3. Գիտնականները համոզված են, որ լիզինով հարուստ հացահատիկը շատ կարնոր է մարդկանց համար: 4. Ներկայումս քիմիական պարարտանյութի օգտագործումը հացահատիկի աճը դարձրել ¾ ավելի արդյունավետ: 5. Սպիտակուցի աակասը կարող է շատ հիվանդությունների պատճառ հանդիսանալ ինչպես մարդկանց, այնպես էլ կենդանիների մոտ: 5. ՃոՏwօr էհօ զսօՏէ1օոՏ. 1. Մհaէ ոօw է7քօՏ օf օօrո arօ էոօwո aէ քrօՏօոէ? 2. Մհ7 1Տ հ1ջհ-17Տ1ոօ օօrո Մa1սaԵ1օ? 3. Մհaէ 1Տ wa27 օօrո? 4. Մհaէ ոaէօՏ wa27 օօrո հ1ջհ17 մ1ջօՏէ1Ե1օ?

ՍԱIԼ 2 FoՒestՒy

Լ6ՏՏօո 1

HՕՖ Ճ ՂՏԽԽ ՇՏՕՖՏ ՃNԾ Լ1ՄԽՏ

Լr66Տ Ձr6 wօօմ/ ք|ՁոէՏ ցrօwiոց սՏսՁ||/ wiէհ Ձ Տiոց|6 Տէ6ո. Լհ6/ Ձr6 էհ6 |Ձrց6Տէ ո6ոԵ6rՏ օ1 էհ6 ք|Ձոէ wօr|մ rՁոցiոց iո հ6iցհէ 1rօո 20 էօ 300 166է, օr ոօr6, ՁՇՇօrմiոց էօ էհ6 Տք6Շi6Տ Ձոմ ՇօոմiէiօոՏ օ1 ցrօwէհ. Լr66Տ ոՁ/ Ե6 ՏՁiմ էօ ՇօոՏiՏէ օ1 էհr66 քՁrէՏ: - Լհ6 rօօէՏ wհiՇհ հօ|մ էհ6 էr66 iո ք|ՁՇ6 Ձոմ էՁk6 սք 1rօո էհ6 Տօi| wՁէ6r Ձոմ Շ6rէՁiո ոiո6rՁ| ՏսԵՏէՁոՇ6Տ ո66մ6մ 1օr էհ6 էr66Տ’ ցrօwէհ. - էհ6 էrսոk օr Տէ6ո wհiՇհ ՏսքքօrէՏ էհ6 Շrօwո Ձոմ Տսքք|i6Տ iէ wiէհ wՁէ6r Ձոմ 1օօմ 1rօո էհ6 rօօէՏ: Ձոմ - էհ6 Շrօwո (iո էհiՏ քՁrէ ոօՏէ iոքօrէՁոէ քrօՇ6ՏՏ6Տ էՁk6 ք|ՁՇ6). Լհ6 ոiո6rՁ|Տ սքօո wհiՇհ Ձ էr66 166մՏ Ձr6 մ6riԽ6մ 1rօո էհ6 Տօi| Ձոմ 1rօո էհ6 Ձir. |ո էհ6 |6ՁԽ6Տ էհ6 1օօմ ո6Շ6ՏՏՁr/ 1օr էհ6 էr66Տ’ ցrօwէհ iՏ ոՁոս1ՁՇէսr6մ. Լհ6 rՁw 1օօմ ոՁէ6riՁ|Տ wհiՇհ r6ՁՇհ էհ6 էr66 էհrօսցհ էհ6 rօօէՏ Ձոմ էհ6 |6ՁԽ6Տ Ձr6 մiց6Տէ6մ iո էհ6 |6ՁԽ6Տ. Լհ6/ Ձr6 էհ6ո Տ6ոէ էօ Ձ|| |iԽiոց քՁrէՏ օ1 էհ6 rօօէՏ, Տէ6rո Ձոմ Շrօwո, wհ6r6 էհ6/ Ձr6 6iէհ6r սՏ6մ Ձէ օոՇ6 օr Տէօr6մ ՁwՁ/ 1օr |Ձէ6r սՏ6. Լik6 Ձ|| օէհ6r ք|ՁոէՏ Ձոմ |ik6 ՁոiոՁ|Տ էr66Տ Եr6Ձէհ6. Լհ6 Եr6Ձէհiոց iՏ մօո6 էհrօսցհ էհ6 |6ՁԽ6Տ Ձոմ ԵՁrk. Լհ6 Ձոօսոէ օ1 wՁէ6r էՁk6ո սք Ե/ էհ6 rօօէՏ iՏ սՏսՁ||/ ոսՇհ |Ձrց6r էհՁո iՏ r6զսir6մ iո էհ6 Շհ6ոiՇՁ| քrօՇ6ՏՏ, wհiՇհ ցօ6Տ օո iո էհ6 |6ՁԽ6Տ. Լհ6 էr66 ցiԽ6Տ ՁwՁ/ էհiՏ սոսՏ6մ wՁէ6r Ե/ Ձ քrօՇ6ՏՏ kոօwո ՁՏ էrՁոՏքirՁէiօո. Օr6Ձէ զսՁոէiէi6Տ օ1 wՁէ6r ԽՁքօսr է6ոմ էօ k66ք էհ6 Ձir iո էհ6 1օr6ՏէՏ հսոiմ Ձոմ 1ՁԽօrՁԵ|6 էօ ցrօwէհ. |ո էհ6 է6ոք6rՁէ6 2օո6 էr66Տ ցrօw ՁՇէiԽ6|/ մսriոց էհ6 wՁrո6r ոօոէհՏ Ձոմ Տէօք ցrօwiոց մսriոց էհ6 Շօ|մ ոօոէհՏ. Ճէ էհ6 Ե6ցiոոiոց օ1 էհ6 ցrօwiոց Տ6ՁՏօո էհ6 ցrօwէհ iՏ rՁքiմ Ձոմ Տ|օwՏ մօwո էօwՁrմ էհ6 1Ձ||. Տօո6էiո6Տ էհ6r6 iՏ Ձ Տհօrէ rՁքiմ ցrօwiոց Տ6ՁՏօո Ձէ էհ6 6ոմ օ1 էհ6 Տսոո6r Տ6ՁՏօո Ձոմ Ե61օr6 էհ6 wiոէ6r Տ6էՏ iո. ԼհiՏ, հօw6Խ6r, iՏ ոօէ սՏսՁ|. Լհ6 Տքriոցwօօմ ոսՏէ ՇօոմսՇէ էհ6 հ6ՁԽ/ 1|օw օ1 ՏՁք Ձոմ հՁՏ ՇօՁrՏ6 օք6ո ցrՁiո, wհi|6 էհ6 Տսոո6rwօօմ iՏ մ6ոՏ6 Ձոմ մՁrk6r wiէհ ոօr6 Տէr6ոցէհ. ԼհiՏ ԽՁriՁէiօո Ե6էw66ո Տքriոց Ձոմ Տսոո6r wօօմ ՇՁսՏ6Տ էհ6 ՁոոսՁ| riոցՏ Ե/ wհiՇհ օո6 ոՁ/ Շօսոէ էհ6 Ձց6 օ1 Ձ էr66. Լհ6 |Ձ/6r Ե6էw66ո էհ6 օսէ6r ԵՁrk Ձոմ էհ6 wօօմ iՏ ՇՁ||6մ ՇՁոԵiսո |Ձ/6r. ԼհiՏ iՏ wհ6r6 էհ6 ՁՇէսՁ| ցrօwէհ էՁk6Տ ք|ՁՇ6. |է iՏ r6Ձ||/ էհ6 iոո6r ԵՁrk. ՃՏ էհ6 |Ձ/6rՏ iոՇr6ՁՏ6 էհ6/ է6ոմ էօ Ե6Շօո6 հ6Ձrէwօօմ. Լհ6 1սոՇէiօո օ1 հ6Ձrէwօօմ iՏ ո6ՇհՁոiՇՁ| Ձոմ ԽՁri6Տ iո մi116r6ոէ էr66Տ. |է ցiԽ6Տ Տէr6ոցէհ էօ Ձ էr66.

ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ ք|Ձոէ wօօմ/ ք|Ձոէ Տէ6ո rօօէ էrսոk Շrօwո ԵՁrk |6Ձ1 (ք|. |6ՁԽ6Տ) |Ձ/6r ՏՁք Եսմ հ6Ձrէwօօմ էօ մiց6Տէ էօ Տէօr6 ՁwՁ/ էօ Եr6Ձէհ6 էrՁոՏքirՁէiօո ԽՁքօսr էօ ԽՁքօսr մ6ոՏ6 էօ ոՁոս1ՁՇէսr6 էօ Ե|օՏՏօո

բույս բնափայտային բույս ցողուն արմատ ծառի բուն, կոճղ սաղարթ կեղն տերն (տերններ) շերտ բուսահյութ բողբոջ միջուկ մարսել պահեստավորել, ամբարել շնչել գոլորշիացում գոլորշի գոլորշիանալ խիտ արտադրել ծաղկել

Է»6rՇiՏ6Տ Է» 1. Շօոք|6է6 էհ6 1օ||օwiոց Տ6ոէ6ոՇ6Տ սՏiոց օո6 օ1 էհ6 1օ||օwiոց wօrմՏ: rօօէ, էr66, Տէ6ո, ԵrՁոՇհ, |6Ձ1. 1. Ճ ք|Ձոէ wiէհ Ձ Տiոց|6 էrսոk iՏ ՇՁ||6մ… . 2. Ճ քՁrէ օ1 Ձ ք|Ձոէ wհiՇհ iՏ ոօrոՁ||/ iո էհ6 Տօi| Ձոմ wհiՇհ էՁk6Տ wՁէ6r Ձոմ 1օօմ 1rօո iէ iՏ ՇՁ||6մ… . 3. Ճ քՁrէ օ1 Ձ էr66 ցrօwiոց օսէ 1rօո էհ6 էrսոk iՏ ՇՁ||6մ… . 4. Օո6 օ1 էհ6 քՁrէՏ օ1 Ձ էr66 սՏսՁ||/ ցr66ո ցrօwiոց 1rօո էհ6 Տiմ6 օ1 Ձ Տէ6ո օr ԵrՁոՇհ iՏ ՇՁ||6մ… . 5. Ճ քՁrէ օ1 Ձ ք|Ձոէ Շօոiոց սք 1rօո էհ6 rօօէՏ iՏ ՇՁ||6մ….

Է» 2. |ո էհ6 1օ||օwiոց Տ6ոէ6ոՇ6Տ ՏսԵՏէiէսէ6 էհ6 սոմ6r|iո6մ wօrմՏ 1օr էհ6ir Տ/ոօո/ոՏ 1rօո էհ6 է6»է. 1. Լհ6r6 Ձr6 մi116r6ոէ է/ք6Տ օ1 ք|ՁոէՏ iո էհ6 wօr|մ. 2. Ճ |օէ օ1 ո6Շ6ՏՏՁr/ էհiոցՏ Ձr6 քrօմսՇ6մ հ6r6. 3. Ւ6 wՁՏ էհ6 օո|/ ոՁո wհօ քrօԽiմ6մ էհ6ո

wiէհ 1օօմ Ձոմ Շ|օէհ6Տ. 4. ՄհՁէ զսՁոէiէ/ օ1 wՁէ6r iՏ ո6Շ6ՏՏՁr/ 1օr էհ6 ցrօwէհ օ1 էհiՏ ք|Ձոէ? 5. Էr6ոՇհ ցrՁոոՁr մi116rՏ 1rօո Էոց|iՏհ ցrՁոոՁr iո ոՁո/ քօiոէՏ. 6. Տհ6 iՏ ՁՏ զսiՇk ՁՏ |iցհէոiոց. 7. Լհ6 w6է w6Ձէհ6r ց6էՏ օո ո/ ո6rԽ6Տ. Է» 3. Էrօո էհ6 է6»է 1iոմ օսէ էհ6 Ձոէօո/ոՏ էօ էհ6 սոմ6r|iո6մ wօrմՏ. 1. ԼհiՏ |օոց Տ|օw քrօՇ6ՏՏ օ1 օrցՁոi2Ձէiօո iՏ էօօ Եօriոց. 2. Ճ մr/ Շ|iոՁէ6 iՏ սո1ՁԽօrՁԵ|6 1օr էհ6 ցrօwէհ օ1 էհiՏ ք|Ձոէ. 3. Լհ6 ո6Շ6ՏՏiէ/ iո wՁէ6r 1օr ք|ՁոէՏ մ6Շr6ՁՏ6Տ wհ6ո iէ rՁiոՏ. 4. Ճէ էհ6 6ոմ օ1 էհ6 20էհ Շ6ոէսr/ ոՁո/ ք|ՁոէՏ w6r6 Շսէ iո օսr r6ցiօո. Է» 4. ԼrՁոՏ|Ձէ6 iոէօ Էոց|iՏհ. 1. Մարդիկ չեն կառող ապրել առանց բույսերի. 2. Մեր սննդամթերքի մի մասը կազմում են բույսերը: 3. Մեր շնչառության համար անհրաժեշտ թթվածինը արտադրում են բույսերը: 4. Մենք հիանում ենք ծաղիկների գեղեցկությամբ: 5. Խոսեք ձեր բույսերի հետ, սիրեք նրանց ն նրանց ուշադրություն դարձրեք : 6.Այս խնձորի ծառի արմատները շատ խորն են ու երկար, ն այն հաստ բուն ունի: 7. Երբ ծաղիկները ծաղկում են, ջուրը բարձրանում է հողից դեպի արմատը ն բնի միջով հասնում ծաղիկներին ն տերններին: 8. Կեռասի ծառերը կծաղկեն հաջորդ ամիս: Է» 5. ՃոՏw6r էհ6 զս6ՏէiօոՏ. 1. ՄհՁէ Ձr6 էհ6 |Ձrց6Տէ ո6ոԵ6rՏ օ1 էհ6 ք|Ձոէ wօr|մ? 2. ՄհՁէ մօ6Տ Ձ էr66 ՇօոՏiՏէ օ1? 3. Օօ6Տ Ձ էr66 Եr6Ձէհ6? 4. Մհ6r6 Ձr6 էհ6 rՁw 1օօմ ոՁէ6riՁ|Տ մiց6Տէ6մ? 5. Մհ6ո iՏ էհ6 ցrօwէհ rՁքiմ Ձոմ wհ6ո մօ6Տ iէ Տ|օw մօwո? 6. ՄհՁէ Ձr6 ՁոոսՁ| riոցՏ Ձոմ wհՁէ մօ էհ6/ հ6|ք էօ մօ? Է» 6. Էi|| iո էհ6 Ե|ՁոkՏ wiէհ էհ6 ոօսոՏ ցiԽ6ո Ե6|օw iո Տiոցս|Ձr օr ք|սrՁ|. ԼrՁոՏ|Ձէ6 էհ6 է6»է iոէօ Ճrո6ոiՁո. 1. Մiէհօսէ … ք6օք|6 Շօս|մ ոօէ |iԽ6. Մ6 6Ձէ … . Մ6 Եr6Ձէհ6 էհ6 օ»/ց6ո էհՁէ …քrօմսՇ6. Ճոմ w6 ո66մ … 1օr Ձոօէհ6r, Խ6r/ մi116r6ոէ r6ՁՏօո: w6 ո66մ էհ6ո 1օr էհ6ir Ե6Ձսէ/. |ոՁցiո6 Ձ wօr|մ wiէհ ոօ …. |ոՁցiո6 ոօ … wiէհ էհ6ir Տw66է Տո6||Տ, էհ6ir Ե6Ձսէi1ս| Շօ|օսrՏ Ձոմ էհ6ir |օԽ6|/ ՏհՁք6Տ. |ոՁցiո6, wհ6ո էհ6 wiոմ Ե|օwՏ, ոօէ Ե6iոց ՁԵ|6 էօ հ6Ձr էհ6 … iո էհ6 էr66Տ օr wՁէՇհ էհ6 …Տwiոց 1rօո Տiմ6 էօ Տiմ6. |ոՁցiո6 ոօէ Ե6iոց ՁԵ|6 էօ Տ66 էհ6 … օո էհ6 էr66Տ օք6ո Ձոմ էսrո էօ Շօ|օսr1ս| Ե|օՏՏօոՏ. Օօ /օս էՁ|k էօ /օսr ք|ՁոէՏ. Օօ /օս ցiԽ6 էհ6ո |օԽ6 Ձոմ Ձէէ6ոէiօո? ՃՇՇօrմiոց էօ Ք6է6r ԼօոքkiոՏ Ձոմ ՇհriՏէօքհ6r 8irմ, ՁսէհօrՏ օ1 Ձ Եօօk ՇՁ||6մ “ԼՒԷ ՏԷՇԲԷԼ Լ|ԷԷ ՕԷ ՔԼՃԽԼՏ” /օս Տհօս|մ էՁ|k էօ էհ6ո Ձոմ ցiԽ6 էհ6ո |օԽ6. ԼօոքkiոՏ Ձոմ 8irմ մ6ՏՇriԵ6 Ձո 6»ք6riո6ոէ iո wհiՇհ էwօ Տ66մՏ w6r6 ք|Ձոէ6մ iո մi116r6ոէ ք|ՁՇ6Տ. Մհi|6 էհ6 ք|ՁոէՏ w6r6 ցrօwiոց, օո6 … wՁՏ ցiԽ6ո |օԽ6

Ձոմ քօՏiէiԽ6 iմ6ՁՏ. Լհ6 օէհ6r ք|Ձոէ wՁՏ ցiԽ6ո օո|/ ո6ցՁէiԽ6 iմ6ՁՏ. Ճ1է6r Տi» ոօոէհՏ, էհ6 |օԽ6մ … wՁՏ Եiցց6r. Սոմ6r էհ6 ցrօսոմ, iէ հՁմ ոօr6 Ձոմ |օոց6r …: ՁԵօԽ6 էհ6 ցrօսոմ, iէ հՁմ Ձ էհiՇk6r … Ձոմ ոօr6 … . Տօ Ե6 ՇՁr61ս| wհ6ո /օս Ձr6 էՁ|kiոց iո 1rօոէ օ1 /օսr … . Լհ6/ ոՁ/ Ե6 |iՏէ6ոiոց էօ /օս!

Ճ Տէ6ո, Ձ Եսմ, Ձ |6Ձ1, Ձ ԵrՁոՇհ, Ձ ք|Ձոէ, Ձ 1|օw6r, Ձ rօօէ.

Լ6ՏՏօո 2

ՂYԵԽՏ ՕՒ ՂՏԽԽ ՃNԾ BՆՏH ՏԵԽԸ11ԽՏ ՃԸԸՕՏԾ1NՇ ՂՕ

ՂHԽ1Տ ՇՏՕՖ1NՇ ԸՕNԾ1Ղ1ՕNՏ

Օrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ձr6 Խ6r/ iոքօrէՁոէ 1օr էհ6 6»iՏէ6ոՇ6 օ1 1օr6ՏէՏ. |ո Տi|ԽiՇս|էսr6, ԵՁՏ6մ օո մ6ոՁոմՏ r6|Ձէ6մ էօ ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ, էr66 Ձոմ ԵսՏհ Տք6Շi6Տ Ձr6 ՇօոմiէiօոՁ||/ մiԽiմ6մ iոէօ էհ6 1օ||օwiոց է/ք6Տ: հ6Ձէմ6ոՁոմiոց Ձոմ Շօ|մ էօ|6rՁոէ, |iցհէ մ6ոՁոմiոց Ձոմ ՏհՁմ6 էօ|6rՁոէ, հսոiմiէ/-մ6ոՁոմiոց Ձոմ մr/ r6ՏiՏէՁոէ, wiոմ-r6ՏiՏէՁոէ Ձոմ ոօո wiոմr6ՏiՏէՁոէ, մ6ոՁոմiոց էօwՁrմ Տօi| Ձոմ ոօո-մ6ոՁոմiոց էօwՁrմ Տօi|. Օ6ոՁոմՏ օո ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ ՇՁո Ե6 ՏէriՇէ, ՁԽ6rՁց6, w6Ձk 6էՇ., 1օr 6»Ձոք|6 1rօո էr66 Տք6Շi6Տ 1օսոմ iո Ճrո6ոiՁո 1օr6ՏէՏ ԵirՇհ, քiո6, ՁՏք6ո Ձr6 Խ6r/ |iցհէ-մ6ոՁոմiոց, ՁՏհ, օՁk, ոՁք|6 ՁԽ6rՁց6 |iցհէ-մ6ոՁոմiոց, |iոմ6ո Ձոմ 6|ո ՁԽ6rՁց6 ՏհՁմ6 էօ|6rՁոէ, Ե66Շհ. /6w, հօrոԵ6Ձո Ձr6 Խ6r/ ՏհՁմ6 էօ|6rՁոէ, օr ԵirՇհ, քiո6, ՁՏք6ո Ձr6 Խ6r/ Շօ|մ էօ|6rՁոէ, հօrոԵ6Ձո, Ե66Շհ, /6w Ձոմ wՁ|ոսէ Ձr6 ՁԽ6rՁց6 Շօ|մ էօ|6rՁոէ, քօո6ցrՁոՁէ6, 1iց, քiՏէՁՇհiօ Ձr6 |iէէ|6 Շօ|մ էօ|6rՁոէ, 6էՇ. Լiցհէ մ6ոՁոմiոց էr66 Տք6Շi6Տ ՇՁոոօէ ցrօw iո ՏհՁմ6Տ, wհi|6 ՏհՁմ6 էօ|6rՁոէ Տք6Շi6Տ ՇՁո ցrօw Ձոմ մ6Խ6|օք iո ՁԵսոմՁոէ |iցհէ. Շօ|մ էօ|6rՁոէ Տք6Շi6Տ ցrօw iո 1ՁԽօrՁԵ|6 հ6Ձէ ՇօոմiէiօոՏ, մr/ r6ՏiՏէՁոէ Տք6Շi6Տ iո Ձմ6զսՁէ6 հսոiմiէ/, Տք6Շi6Տ ոօո-մ6ոՁոմiոց էօwՁrմ Տօi| ՇօոմiէiօոՏ iո 1ՁԽօrՁԵ|6 Տօi| ՇօոմiէiօոՏ.ԷՁՇհ Տք6Շi6 օ1 էr66 հՁՏ iէՏ օwո ոiոiոսո մ6ոՁոմՏ r6|Ձէ6մ էօ ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ wհiՇհ մ6է6rոiո6Տ iէՏ Ձr6Ձ| Ձոմ |օՇՁէiօո iո էհ6 1օr6Տէ. ՃՏ Ձ rս|6 iո 1ՁԽօrՁԵ|6 ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ 1օr6ՏէՏ Տհօw հ6ՁԽ/ ցrօwէհ, հiցհ մ6ոՏiէ/, Ձոմ մiԽ6rՏiէ/ օ1 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ.Լհ6 wօrՏ6 էհ6 ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ե6Շօո6, էհ6 |6ՏՏ էհ6 ցrօwէհ Ձոմ մ6ոՏiէ/, Ձոմ էհ6 |օw6r էհ6 ոսոԵ6r օ1 Տք6Շi6Տ. Տօi| Ձոմ Շ|iոՁէiՇ ՇօոմiէiօոՏ հՁԽ6 Ձ յօiոէ 6116Շէ օո 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո, Տօո6էiո6Տ օո6 օ1 էհ6 1ՁՇէօrՏ ՇՁո 1i|| Ձ ցՁք Շr6Ձէ6մ Ե/ Ձոօէհ6r, ՏսՇհ ՁՏ ՁԵսոմՁոէ հ6Ձէ ՇՁո ՏսԵՏէiէսէ6 |ՁՇk օ1 |iցհէ, հսոiմiէ/ ՇՁո ՏսԵՏէiէսէ6 ոսէriէiօո Ձոմ ԽiՏՁ Խ6rՏՁ, ո6Խ6rէհ6|6ՏՏ 6ՁՇհ 1ՁՇէօr Տհօս|մ Ե6 Ձէ Ձ ոiոiոսո |6Խ6| 1օr էհ6 1օr6Տէ էօ ՏսrԽiԽ6.|ո ԽՁriօսՏ քՁrէՏ օ1 էհ6 ՁԵՏ6ոՇ6 օ1 1օr6ՏէՏ iՏ Շօոմiէiօո6մ Ե/ էհ6 iոմ6զսՁՇ/ օ1 օո6 օ1 էհ6 ցrօwէհ 1ՁՇէօrՏ, 1օr 6»Ձոք|6 հսոiմiէ/ iո մ6Տ6rէ,Տ6ոi-մ6Տ6rէ, Տէ6քք6 Ձr6ՁՏ, հ6Ձէ iո էսոմrՁ Ձոմ ոօսոէՁiոօսՏ 2օո6Տ, ոսէriէiօո iո Տ6Խ6r|/ 6rօմ6մ ոօսոէՁiոՏiմ6Տ. ԼհսՏ, ՇօոՏiմ6riոց էհ6 iոքօrէՁոՇ6 օ1 ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ 1օr էհ6 6»iՏէ6ոՇ6 օ1 1օr6ՏէՏ, 1օr6ՏէՏ ՇՁո Ե6 մ61iո6մ ՁՏ: 1օr6Տէ iՏ Ձ Շօոոսոiէ/ օ1 մiԽ6rՏ6 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ wiէհ էհ6 քr6մօոiոՁոՇ6 օ1 էr66Տ, էհ6 6»iՏէ6ոՇ6 օ1 wհiՇհ iՏ Շօոմiէiօո6մ Ե/ Շ6rէՁiո ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ.

ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ ԵսՏհ- թուփ Տք6Շi6- տեսակ ցrօwiոց ՇօոմiէiօոՏ- աճման պայմաններ 1ՁԽօrՁԵ|6 ՇօոմiէiօոՏ- բարենպաստ պայմաններ 1օr6Տէ- անտառ 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո- անտառային բուսականություն Տi|ԽiՇս|էսr6- անտառագիտություն հ6Ձէ-մ6ոՁոմiոց- ջերմասեր |iցհէ-մ6ոՁոմiոց- լուսասեր հսոiմiէ/-մ6ոՁոմiոց- խոնավասեր Շօ|մ էօ|6rՁոէ- ցրտադիմացկուն ՏհՁմ6 էօ|6rՁոէ- ստվերադիմացկուն, ստվերատար մr/ r6ՏiՏէՁոէ- չորադիմացկուն wiոմ-r6ՏiՏէՁոէ- հողմադիմացկուն, քամեբեկ Տօi|- հող ՏէriՇէ- խիստ ՁԽ6rՁց6- միջին w6Ձk- թույլ ՁԵսոմՁոէ հ6Ձէ- բարձր ջերմություն |ՁՇk օ1 |iցհէ- լուսավորության պակաս մ6ոՏ6- խիտ մ6ոՏiէ/- խտություն մiԽ6rՏ6- բազմազան մiԽ6rՏiէ/- բազմազանություն էօ ՏսԵՏէiէսէ6- փոխարինել էօ ՏսrԽiԽ6- գոյությունը պահպանել, գոյատնել մ6Տ6rէ- անապատ Տ6ոi-մ6Տ6rէ- կիսաանապատ Տէ6քք6- տափաստան Շօոոսոiէ/- համակեցություն Է».1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ 1օr էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. Ըստ աճման պայմանների: աճման պայմանների նկատմամբ պահանջկոտությունը կարող է լինել խիստ, միջին, թույլ ն այլն: Հայաստանի անտառներում հանդիպող ծառատեսակներից: լուսասեր ծառատեսակները չեն կարող աճել ստվերային պայմաններում: ստվերատարները հաջողությամբ կարող են աճել ն զարգանալ առատ լույսի պայմաններում: ջերմության բարենպասատ պայմաններում: բավարար խոնավության: հողի նկատմամբ ոչ պահանջկոտները: ամեն

մի ծառատեսակ աճման պայմանների նկատմամբ ունի իր նվազագույն պահանջները: անտառում զբաղեցրած տեղը: փարթամ աճը: մեծ խտությամբ: անտառային բուսականության վրա ազդում են համալիր ձնով: անտառների բացակայությունը: խիստ հողատարված լեռնալանջերում: հաշվի առնելով աճման պայմանների նշանակությունը անտառի բնորոշումը կարելի է ձնակերպել հետնյալ կերպ: բույսերի ու կենդանիների բազմազանության համակեցություն: Է». 2 ԼrՁոՏ|Ձէ6 էհ6 Տ6ոէ6ոՇ6Տ քՁ/iոց Ձէէ6ոէiօո էօ էհ6 սոմ6r|iո6մ wօrմՏ. 1. ՄՁէ6r iՏ r6զսir6մ Ե/ Ձ|| ք|ՁոէՏ. 2. |ո օrմ6r էօ օԵէՁiո հiցհ /i6|մՏ օո6 ոսՏէ wՁէ6r էհ6 էr66Տ r6ցս|Ձr|/. 3. Լհ6r6 6»iՏէ Տօո6 wՁէ6r ք|ՁոէՏ wհiՇհ ցrօw iո wՁէ6r. 4. ԷԽ6r/ 1Ձrո6r kոօwՏ էհՁէ հ6 ոսՏէ ք|Ձոէ Տ66մՏ iո Ձ w6|| քr6քՁr6մ Տ66մԵ6մ. 5. ԼհiՏ ք|Ձոէ r6զսir6Տ ՁԵսոմՁոէ |iցհէ. 6. Լհ6 սՏ6 օ1 1օr6Տէ Ե6rri6Տ 1օr 1օօմ iՏ w6|| kոօwո. 7. Մ6 սՏ6 էհiՏ ո6էհօմ 1օr iոՇr6ՁՏiոց 1օօմ քrօմսՇէiօո. 8. ԷՁԽօrՁԵ|6 ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ r6Տս|է iո հ6ՁԽ/ ցrօwէհ, հiցհ մ6ոՏiէ/, Ձոմ մiԽ6rՏiէ/ օ1 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ iո 1օr6ՏէՏ. 9. Լհ6 քrՁՇէiՇ6 օ1 16rէi|i26rՏ սՏՁց6 օ1է6ո քrօմսՇ6Տ ցօօմ r6Տս|էՏ. Է». 3 Տէսմ/ էհ6 մ6riԽՁէiԽ6Տ օ1 էհ6 1օ||օwiոց wօrմՏ Ձոմ սՏ6 էհ6ո iո էհ6 Տ6ոէ6ոՇ6Տ օ1 /օսr օwո. էօ ցrօw-ցrօwէհ-ցrօw6r-ցrօwո-սք էօ 6»iՏէ-6»iՏէ6ոՇ6-6»iՏէ6ոէ էօ ԵՁՏ6-ԵՁՏiՏ-ԵՁՏiՇ էօ մiԽiմ6-մiԽiՏiօո-մiԽiմ6r էօ մ6ոՁոմ-մ6ոՁոմ-մ6ոՁոմ6մ էօ ՏհՁմ6-ՏհՁմ6-ՏհՁմօw-ՏհՁմ/ էօ |օՇՁէ6-|օՇՁէiօո-|օՇՁ|iէ/ էօ r6|Ձէ6-r6|Ձէiօո-r6|ՁէiԽ6 էօ 1ՁԽօսr-1ՁԽօսr-1ՁԽօսrՁԵ|6 էօ մ6է6rոiո6-մ6է6rոiոՁէiօո-մ6է6rոiոՁէiԽ6-մ6է6rոiոՁոէ էօ Շr6Ձէ6-Շr6Ձէiօո-Շr6ՁէiԽ6 էօ ՏսrԽiԽ6-ՏսrԽiԽՁ|-ՏսrԽiԽօr էօ 6rօմ6-6rօՏiօո-6rօՏiԽ6 էօ մ61iո6-մ61iոiէiօո-մ61iոiէ6-մ61iոiէiԽ6 էօ մiԽ6rՏiէ/-մiԽ6rՏiէ/-մiԽ6rՏ6

Է». 4 ԼrՁոՏ|Ձէ6 էհ6 1օ||օwiոց wօrմՏ քՁ/iոց Ձէէ6ոէiօո էօ էհ6 ո6Ձոiոց օ1 քr61i» “Տ6ոi”. Տ6ոi-մ6Տ6rէ, Տ6ոi-ք6riօմ, Տ6ոi-ՇirՇ|6, Տ6ոi-ՇirՇս|Ձr, Տ6ոi-էօո6, Տ6ոiՇօոմսՇէօr Է». 5 ՕiԽ6 էհ6 Տ/ոօո/ոՏ էօ էհ6 սոմ6r|iո6մ wօrմՏ. 1. ԷՁՇհ Տք6Շi6 օ1 էr66 հՁՏ iէՏ օwո ոiոiոսո մ6ոՁոմՏ r6|Ձէ6մ էօ ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ. 2. Օrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ձr6 Խ6r/ iոքօrէՁոէ 1օr էհ6 6»iՏէ6ոՇ6 օ1 1օr6ՏէՏ. 3. Էօr6Տէ iՏ Ձ Շօոոսոiէ/ օ1 մiԽ6rՏ6 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ wiէհ էհ6 քr6մօոiոՁոՇ6 օ1 էr66Տ. 4. Ւiցհ մ6ոՁոմiոց էr66 Տք6Շi6 ՇՁոոօէ ցrօw iո ՏհՁմ6Տ. 5. Օr/ r6ՏiՏէՁոէ Տք6Շi6Տ ՇՁո ցrօw Ձմ6զսՁէ6 հսոiմiէ/. 6. Լհ6 wօrՏ6 էհ6 ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ե6Շօո6, էհ6 |6ՏՏ էհ6 ցrօwէհ Ձոմ մ6ոՏiէ/, Ձոմ էհ6 |օw6r էհ6 ոսոԵ6r օ1 Տք6Շi6Տ. Է». 6 Էiոմ էհ6 Ձոէօո/ոՏ էօ էհ6 1օ||օwiոց wօrմՏ iո էհ6 է6»է. Ձriմiէ/, ոi|մ, w6է, մՁrk, հօէ, |օw, Ե6էէ6r, քr6Տ6ոՇ6, Տiոi|Ձr. Է». 7 |ո 6ՁՇհ քՁrէ օ1 էհ6 է6»է 1iոմ էհ6 k6/ Տ6ոէ6ոՇ6 ՇօոէՁiոiոց էհ6 ոՁiո iո1օrոՁէiօո. Է». 8 ՏսոոՁri26 էհ6 է6»է.

Լ6ՏՏօո 3

ՇԽNԽՏՃԼ ԸՕNԸԽԵՂ ՕՒ ՒՕՏԽՏՂ

Էrօո էհ6 6Ձr|/ Շհi|մհօօմ էհ6 1օ||օwiոց Տiոք|6 ՇօոՇ6քէ օ1 1օr6Տէ iՏ 1օrո6մ iո օսr ոiոմՏ: մ6ոՏ6|/ ՇօԽ6r6մ wiէհ էr66Տ Ձr6Ձ wiէհ |iէէ|6 |iցհէ, հiցհ մiԽ6rՏiէ/ օ1 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ, ԽՁriօսՏ 1rսiէՏ, Ե6rri6Տ, ոսՏհrօօոՏ ՇՁո Ե6 Շօ||6Շէ6մ, օո6 ՇՁո հսոէ, |iՏէ6ո էօ Տiոցiոց ԵirմՏ, 6էՇ. ԼհiՏ Տiոք|iՏէiՇ սոմ6rՏէՁոմiոց ՇՁո Ե6 1օrոս|Ձէ6մ ՁՏ:: 1օr6Տէ iՏ Ձ Շօոոսոiէ/ օ1 մiԽ6rՏ6 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ wiէհ էr66Տ ՁՏ քr6մօոiոՁոէ ք|ՁոէՏ. Էrօո էհiՏ մ61iոiէiօո iէ iՏ սոմ6rՏէօօմ էհՁէ էr66Տ Ձr6 էհ6 ԵՁՏiՇ Շօոքօո6ոէ օ1 էհ6 1օr6Տէ. Լհ6 Տ6Շօոմ քՁrէ օ1 էհ6 մ61iոiէiօո: Շօոոսոiէ/ օ1 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ, ՏհօwՏ էհՁէ ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ |iԽ6 էօց6էհ6r iո էհ6 1օr6Տէ Ձոմ ՇօոՏ6զս6ոէ|/ Ձr6 Շօոո6Շէ6մ wiէհ Ձոմ մ6ք6ոմ6ոէ օո 6ՁՇհ օէհ6r. |ո 1օr6ՏէՏ էr66Տ Ձr6 ՏiէսՁէ6մ մ6ոՏ6|/ Ձոմ irr6ցս|Ձr|/.. |ո էհ6 Շrօwո ՇՁոօք/, էr66 էօքՏ Ձr6 Ձ|ոօՏէ Շօոո6Շէ6մ Ձոմ Ձ||օw էհrօսցհ Խ6r/ |iէէ|6 |iցհէ էօ ք|ՁոէՏ |iԽiոց iո էհ6 |օw6r Տէօri6Տ. Լհ6r6 iՏ Ձ Տ6Խ6r6 Շօոք6էiէiօո Ձոօոց էr66Տ 1օr ՏսrԽiԽՁ|, Ձոմ ցrօwէհ ո66մՏ, ՏսՇհ ՁՏ |iցհէ, հ6Ձէ, հսոiմiէ/, ոսէriէiօո, Ձոմ iո r6Տս|է էհ6 wiոոiոց Տք6Շi6Տ օr iոմiԽiմսՁ| էr66Տ օ1 էհ6 ՏՁո6 Տք6Շi6 օՇՇսք/ էհ6 սքք6r ՇՁոօք/, wհ6r6 էհ6r6 iՏ ոօr6 |iցհէ Ձոմ հ6Ձէ, Ձոմ էհ6 օէհ6r ԽՁոiՏհ օr ՁմՁքէ էօ ՇօոմiէiօոՏ Ե6ո6Ձէհ էհ6 1օrո6rՏ ՇօԽ6r. Լհ6 iոէ6rr6|ՁէiօոՏհiք Ե6էw66ո էr66Տ Ձոմ ԵսՏհ6Տ ցrօwiոց iո 1օr6ՏէՏ, ՁՏ w6|| ՁՏ օէհ6r Խ6ց6էՁէiօո է/ք6Տ, ՏսՇհ ՁՏ ցrՁՏՏ, ոօՏՏ, |iՇհ6ո Ձոմ 1սոցi, ՇՁո Ե6 օ1 ԽՁriօսՏ ոՁէսr6 : ՁոէՁցօոiՏէiՇ, Շօո1օrոiոց, ոսէսՁ||/ Տսքքօrէiոց, 6էՇ., wհiՇհ Շօոէiոս6 էհrօսցհօսէ էհ6ir |i16էiո6Տ. |ո էհiՏ ԵՁէէ|6 1օr ՏսrԽiԽՁ| iո օrմ6r էօ օՇՇսք/ Ձ |Ձrց6r |iԽiոց Ձr6Ձ էհ6 մօոiոՁոէ էr66Տ Տէr6էՇհ էհ6ir Տէ6ոՏ ՁՏ հiցհ ՁՏ քօՏՏiԵ|6 էօwՁrմՏ էհ6 |iցհէ Ձոմ էհ6ir rօօէՏ ՁՏ մ66ք ՁՏ քօՏՏiԵ|6 Ձոմ Ե/ էհ6ir Ձքք6ՁrՁոՇ6 էհ6/ Ձr6 Խ6r/ մi116r6ոէ 1rօո էհ6 էr66Տ օ1 էհ6 ՏՁո6 Տք6Շi6 Ձոմ ՏՁո6 Ձց6 ցrօwiոց iո օք6ո ՏքՁՇ6Տ. Լr66Տ ցrօwiոց iո 1օr6ՏէՏ հՁԽ6 ոօr6 ՏէrՁiցհէ Տէ6ոՏ, ոօr6 հ6iցհէ Ձոմ Ձr6 ՏոՁ||6r iո մiՁո6է6r. Լհ6 Տէ6ո iՏ Շ/|iոմriՇՁ|, Ձոմ ցrՁմսՁ||/ Ե6Շօո6Տ ՏոՁ||6r iո մiՁո6է6r wiէհ էհ6 iոՇr6ՁՏ6 iո էհ6 հ6iցհէ, iՏ 1Ձir|/ 1r66 1rօո |օw6r ԵrՁոՇհ6Տ, Ձոմ էհ6 Շrօwո iՏ Ձէ էհ6 էօք օ1 էհ6 Տէ6ո. Լհ6 էr66 ցrօwiոց iո օք6ո ՏքՁՇ6 iՏ Տհօrէ, էհ6 Տէ6ո iՏ Խ6r/ ԵrՁոՇհ6մ, Տօո6էiո6Տ էwiՏէ6մ, էհ6 մiՁո6է6r iՏ |Ձrց6 Ձէ էհ6 Եօէէօո, Ձոմ Ե6Շօո6Տ ՏոՁ||6r էօwՁrմՏ էհ6 էօք iո էհ6 ՏհՁք6 օ1 Ձ Շօո6 wiէհ ՏհՁrք Ձոց|6, էհ6 Շrօwո iՏ rօսոմ Ձոմ iՏ Տքr6Ձմ Ձ|| օԽ6r էհ6 |6ոցէհ օ1 էհ6 Տէ6ո. Լհ6Տ6 ոօէՁԵ|6 մi116r6ոՇ6Տ Ձr6 Շօոմiէiօո6մ Ե/ էհ6 մ6ոՏiէ/ օ1 էr66Տ iո 1օr6ՏէՏ, ՁՏ Ձ r6Տս|է օ1 wհiՇհ ԵrՁոՇհ6Տ օո |օw6r քՁrէՏ օ1 էհ6 էr66Տ, Ե6iոց iո ՏհՁմ6 1rօո Ձ|| Տiմ6Տ ցrՁմսՁ||/ մi6 Ձոմ 1Ձ|| օ11. Լհ6 Տէ6ո օ1 էհ6 էr66

Շ|6Ձr6մ 1rօո |օw6r ԵrՁոՇհ6Տ, սՏ6Տ էհ6 wՁէ6r Ձոմ ոiո6rՁ| ոսէriէiօո r6Շ6iԽ6մ 1rօո էհ6 rօօէ Տ/Տէ6ո, 1օr էհ6 ցrօwէհ օ1 էհ6 Շrօwո. ԼհսՏ էհ6 ոօr6 մ6ոՏ6 էհ6 1օr6Տէ, էհ6 1ՁՏէ6r էհ6 էr66Տ Ձr6 Շ|6Ձr6մ 1rօո |օw6r ԵrՁոՇհ6Տ, հՁԽ6 Ձ ոօr6 rՁքiմ ցrօwէհ օ1 էհ6 Շrօwո, r6ՁՇհ Եiց հ6iցհէՏ, մս6 էօ wհiՇհ էհ6 Տէ6ո iՏ էհiո Ձոմ Շ/|iոմriՇՁ|. ՃՏ iէ ՇՁո Ե6 ոօէ6մ 1rօո էհ6 ՁԵօԽ6-ո6ոէiօո6մ, էհ6 ոօՏէ ՇհՁrՁՇէ6riՏէiՇ 6»է6rոՁ| 16Ձէսr6 օ1 1օr6ՏէՏ iՏ էհ6 հiցհ մ6ոՏiէ/ օ1 էr66Տ Ձոմ էհ6ir ցr6Ձէ հ6iցհէՏ. ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ ՇօոՇ6քէ- հասկացություն էօ ՇօԽ6r- ծածկել 1rսiէՏ- պտուղներ, մրգեր Ե6rr/- հատապտուղ ոսՏհrօօո- սունկ քr6մօոiոՁոէ ք|ՁոէՏ- գերիշխող բույսեր ԵrՁոՇհ- ճյուղ էr66 Տէ6ո- ծառի բուն irr6ցս|Ձr|/- անկանոն ՇՁոօք/- սաղարթ |օw Տէօr/- ստորին շարահարկ էr66 էօք- ծառի պսակ, սաղարթ ոսէriէiօո- սննդանյութ ոօՏՏ- մամուռ |iՇհ6ո- քարաքոսեր 1սոցi- սնկեր էօ Շօո1օrո- հարմարվել էօ Տսքքօrէ- օգնել, աջակցել ԵrՁոՇհ- ճյուղ էwiՏէ6մ- ծռմռված rՁքiմ ցrօwէհ- արագաճ հ6iցհէ- բարձրություն |6ոցէհ- երկարություն Է» 1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ 1օr էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է Անտառի ամենապարզ հասկացությունը: ծառերով խիտ ծածկված: կիսամութ տարածություն: ծառերի տիրապետությամբ: բնորոշումից երնում է: բույսերն ու կենդանիները համատեղ կյանք են վարում: հետնաբար կապված ու փոխպայմանավորված են մեկը մյուսով: անտառում ծառերը դասավորված են շատ խիտ ն անկանոն: վերին

շարահարկում: ստորին շարահարկում: աճման պայմանները: ծառերի միջն խիստ մրցակցություն է գնում: գրավում են վերին շարահարկը, որտեղ ավելի շատ լույս ու ջերմություն կա: մյուսները ոչնչանում են կամ հարմարվում նրանց սաղարթի տակ: բուսական մյուս կենսաձները: խոտաբույսեր, մամռանմաններ, քարաքոսեր, սնկեր: կարող են լինել տարբեր բնույթի անտագոնիստական, հարմարողականության, փոխօգնության ն այլն: զողուններով ձգվում են վեր` դեպի լույսը: արտաքին տեսքով խիստ տարբերվում: նույն ծառատեսակի հավասար տարիք ունեցող ծառերից: անտառում աճող ծառը ավելի ուղիղ բուն ունի, մեծ բարձրություն, փոքր տրամագիծ: բաց տարածությունում աճող ծառը ցածրահասակ է : տրամագիծը հիմքում մեծ, դեպի գագաթը նեղանում է կոնաձն սուր անկյան տակ: ակնառու տարբերությունները: Է». 2 ԽՁէՇհ էհ6 wօrմՏ օո էհ6 |61է wiէհ էհ6 wօrմՏ օr 6»քr6ՏՏiօոՏ օո էհ6 riցհէ 1. մiԽ6rՏiէ/ 1օr6ՏէՏ 2. Տ6Խ6r6 Տէ6ոՏ 3. ՏէrՁiցհէ օ1 ք|ՁոէՏ Ձոմ ՁոiոՁ|Տ 4. էrօքiՇՁ| Շօոք6էiէiօո 5. հսոiմ ՇհՁոց6Տ 6. Ձirո օ1 էr66Տ iո 1օr6ՏէՏ 7. մ6ոՏiէ/ ՇօոքօՏiէiօո 8. r6ցս|Ձr ՇօոմiէiօոՏ 9. ոօսոէՁiոօսՏ Տօi| 10. 16rէi|6 էr66 Տք6Շi6Տ 11. |iցհէ-մ6ոՁոմiոց Եiց հ6iցհէՏ 12. էօ r6ՁՇհ 2օո6Տ Է». 3 ՕiԽ6 մ6ցr66Տ օ1 ՇօոքՁriՏօո օ1 էհ6 1օ||օwiոց Ձմյ6ՇէiԽ6Տ. rՁքiմ, Տ6Խ6r6, Շ/|iոմriՇՁ|, ՏհՁrք, էհiո, Տհօrէ, |iէէ|6, ՏոՁ||, |Ձrց6, հiցհ Է». 4 Տէսմ/ էհ6 մ6riԽՁէiԽ6Տ օ1 էհ6 1օ||օwiոց wօrմՏ Ձոմ սՏ6 էհ6ո iո էհ6 Տ6ոէ6ոՇ6Տ օ1 /օսr օwո. |rriցՁէ6 – irriցՁէiօո – irriցՁէiԽ6 – irriցՁԵ|6 մi116r – մi116r6ոՇ6 – մi116r6ոէ ԽՁr/ – ԽՁri6է/ – ԽՁriՁԵi|iէ/ – ԽՁriՁԵ|6 – ԽՁriօսՏ հսոiմi1/ – հսոi1/ – հսոiմiէ/ – հսոiմ Ե6Ձսէi1/ – Ե6Ձսէ/ – Ե6Ձսէi1ս| 16rէi|i26 – 16rէi|iէ/ – 16rէi|i26r – 16rէi|i2Ձէiօո – 16rէi|6 մ6ոՏiէ/ – մ6ոՏ6 մ6ոՏ6|/

Է». 5 Էօrո էհ6 օքքօՏiէ6Տ օ1 էհ6 1օ||օwiոց wօrմՏ Ե/ Ձմմiոց էհ6 ո6ցՁէiԽ6 քrօ1i»6Տ “սո”, “iո”, “iո”, “ir”, “ոiՏ”, “iոէ6r”. ՃrrՁոց6 էհ6ո iո քՁirՏ Ձոմ էrՁոՏ|Ձէ6 էհ6ո. սո – 1ՁԽօrՁԵ|6: ՁԵ|6: 6»ք6Շէ6մ. iո – մ6ք6ոմ6ոէ: մ6ք6ոմ6ոՇ6: մir6Շէ: ՁԵi|iէ/: Ձմ6զսՁՇ/ iո – քօՏՏiԵ|6: ոօrՁ| ir – r6ցս|Ձr: rՁէiօոՁ| ոiՏ – էօ սոմ6rՏէՁոմ: սոմ6rՏէՁոմiոց: էօ iո1օrո iոէ6r – r6|ՁէiօոՏհiք: մ6ք6ոմ6ոէ: մ6ք6ոմ6ոՇ6: Շօոո6Շէ6մ: ՇհՁոց6 մiՏ – քrօքօrէiօո: օrմ6r: ՁմԽՁոէՁց6: էօ Ձքք6Ձr Է». 6 ԽՁէՇհ էհ6 Տ/ոօո/ոՏ Ձոմ էrՁոՏ|Ձէ6 էհ6ո. էօ Տսքք|/, 1i6|մ, էօ i||սՏէrՁէ6, rՁքiմ, էօ ԽՁոiՏհ, Ձr6Ձ, քսrքօՏ6, էօ սՏ6, մi116r6ոէ, էՁ||, էօ Ձքք|/, էօ քrօԽiմ6, էօ Տհօw, Ձiո, զսiՇk, rՁքiմ|/, հiցհ, էօ Ձ||օw, Տէ6ո: զսiՇk|/, iոքօrէՁոէ, էօ մiՏՁքք6Ձr, Տiցոi1iՇՁոէ, ԽՁriօսՏ, էօ ք6rոiէ, էrսոk. Է». 7 Էi|| iո էհ6 Ե|ՁոkՏ wiէհ էհ6 wօrմՏ ցiԽ6ո Ե6||օw. ԼrՁոՏ|Ձէ6 էհ6 է6»է iոէօ Ճrո6ոiՁո. Լհ6 ոՁiո Ձiո օ1 Ձո օrՇհՁrմ iՏ --- 1rսiէՏ, Ձոմ Ե6ՇՁսՏ6 օ1 էհiՏ 6ՁՇհ էr66, ԵՁՏ6մ օո էհ6 --- օ1 էհ6 Տք6Շi6 օ1 էհ6 1rսiէ էr66, Տհօս|մ հՁԽ6 Ձ Շ6rէՁiո |iԽiոց --- Ձոմ ոՁ»iոսո --- . |ո օrմ6r էօ հՁԽ6 հiցհ --- օrՇհՁrմՏ Ձr6 r6ցս|Ձr|/ irriցՁէ6մ Ձոմ --- , էriոո6մ, էՁk6ո ՇՁr6 օ1 Ձոմ էr6Ձէ6մ 6ՁՇհ /6Ձr. |ո քՁrkՏ Ձոմ մ6ոմrօ-քՁrkՏ էr66Տ Ձոմ ԵսՏհ6Տ Ձr6 ք|Ձոէ6մ iո --- , Ե/ ցrօսքՏ օr iոմiԽiմսՁ||/. Լհ6/ Ձr6 ք|Ձոէ6մ iո Ձ քՁէէ6rո Տօ էհՁէ էհ6/ ՇՁո Տհօw էհ6ir -- մi116r6ոէ 1օrոՏ օ1 էօքՏ, Ե6Ձսէ/ օ1 էհ6ir 1|օw6rՏ, ԽՁri6է/ օ1 |6ՁԽ6Տ. |ո էհ6 ՁԵօԽ6-ո6ոէiօո6մ --- Շօոոսոiէi6Տ, էհ6r6 Ձr6 ոօ ԵՁէէ|6Տ 1օr ՏսrԽiԽՁ| Ե6էw66ո էr66Տ Ձոմ ԵսՏհ6Տ, էհ6 iոէ6rr6|ՁէiօոՏհiքՏ մօ ոօէ ՇՁrr/ Ձո ՁոէՁցօոiՏէiՇ ՇհՁrՁՇէ6r, Ձոմ էհ6 --- |iցհէ, հ6Ձէ, հսոiմiէ/, ոսէriէiօո, ՇՁr6 Ձոմ ՏՁոiէՁr/ --- Ձr6 ոՁոՁց6մ Ե/ հսոՁոՏ. /i6|մՏ / Ե6Ձսէi6Տ / ո6ՁՏսr6Տ / էօ քrօմսՇ6 / Ձrէi1iՇiՁ| / Ձr6Ձ / ո6Շ6ՏՏՁr/ / rօwՏ / |iցհէ / 16rէi|i26մ / ՇհՁrՁՇէ6riՏէiՇՏ . Է». 8 ՃոՏw6r էհ6 1օ||օwiոց զս6ՏէiօոՏ. 1. ՄհՁէ Տiոք|6 ՇօոՇ6քէ օ1 1օr6Տէ iՏ 1օrո6մ iո օսr ոiոմՏ 1rօո էհ6 6Ձr|/ Շհi|մհօօմ? 2. Ւօw Ձr6 էr66Տ ՏiէսՁէ6մ iո 1օr6ՏէՏ ? 3. ՄհՁէ iՏ Ձ Տ6Խ6r6 Շօոք6էiէiօո Ձոօոց էr66Տ 1օr ? 4. ՄհՁէ Ձr6 էհ6 մi116r6ոՇ6Տ Ե6էw66ո էr66Տ ցrօwiոց iո 1օr6ՏէՏ Ձոմ օո6Տ ցrօwiոց iո օք6ո ՏքՁՇ6? ՄհՁէ Ձr6 էհ6/ Շօոմiէiօո6մ Ե/ ? 5. ՄհՁէ iՏ էհ6 ոօՏէ ՇհՁrՁՇէ6riՏէiՇ 6»է6rոՁ| 16Ձէսr6 օ1 1օr6ՏէՏ ?

Լ6ՏՏօո 4

ՒՕՏԽՏՂ ԸՕMMՆN1ՂY

Լհ6 ոՁiո Շօոքօո6ոէՏ օ1 1օr6Տէ Շօոոսոiէi6Տ Ձr6 ՏէՁոմՏ, Տ66մ|iոցՏ, սոմ6rՏէօri6Տ, |iԽ6 Տօi|-ՇօԽ6riոց, մ6Ձմ Տօi|-ՇօԽ6riոց. Լհ6 ոՁiո Շօոքօո6ոէ օ1 1օr6Տէ Շօոոսոiէ/ iՏ էհ6 ՏէՁոմ—Ձ|| էհ6 էr66Տ, wհiՇհ Ձr6 Տiոi|Ձr iո 6»է6rոՁ| 16Ձէսr6Տ օո |Ձrց6 օr ՏոՁ|| Ձr6ՁՏ. Լհ6 ոՁiո 6»է6rոՁ| 16Ձէսr6Տ օ1 ՏէՁոմՏ Ձr6 էհ6 ՏէrսՇէսr6, 1օrո, Ձց6, օriցiոՏ, մ6ոՏiէ/ Ձոմ զսՁ|iէ/. 8/ ՏէrսՇէսr6 ՏէՁոմՏ ՇՁո Ե6 քսr6, i.6. ՇօոՏiՏէiոց օ1 օո6 էr66 Տք6Շi6 Ձոմ ոi»6մ, i.6. ՇօոՏiՏէiոց օ1 էwօ օr ոօr6 Տք6Շi6Տ. Քսr6 ՏէՁոմՏ Ձr6 ոՁո6մ Ձ1է6r էհ6 ցiԽ6 էr66-օՁk, քiո6 ՏէՁոմՏ, 6էՇ. Խi»6մ ՏէՁոմՏ Ձr6 ոՁո6մ Ձ1է6r էհ6 Տք6Շi6 օr Տք6Շi6Տ օ1 էr66Տ wհiՇհ հՁԽ6 էհ6 |Ձrց6Տէ Խօ|սո6 օ1 էiոԵ6r iո էհ6 ՏէՁոմ, 1.6. ոi»6մ ՏէՁոմ օ1 Ե66Շհ, օՁk-քiո6 ՏէՁոմ, 6էՇ. 8/ 1օrո ՏէՁոմՏ ՇՁո Ե6 Տiոք|6, wհ6ո էհ6ir ՇՁոօքi6Տ Ձr6 Ձէ էհ6 ՏՁո6 հօri2օոէՁ| |6Խ6| Ձոմ 1օrո օո6 Տէօr/ Ձոմ Շօոք|6» wհ6ո էհ6/ 1օrո էwօ օr ոօr6 Տէօri6Տ Ձոմ Ձr6 Ձէ էհ6 մi116r6ոէ |6Խ6|. Լհ6 Ձց6 օ1 էհ6 ՏէՁոմ iՏ մ6է6rոiո6մ Ե/ Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ. Լհ6 մսrՁէiօո օ1 Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ մ6ք6ոմՏ օո ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ձոմ ցrօwէհ rՁէ6Տ օ1 ԽՁriօսՏ էr66 Տք6Շi6Տ. |ո էհ6 է6ոք6rՁէ6 2օո6 Շօոi16rՏ Ձոմ մ6ՇiմսօսՏ էr66Տ օ1 Տ66մ|iոց օriցiո wiէհ ՁԽ6rՁց6 օr հiցհ ցrօwէհ rՁէ6, ՏսՇհ ՁՏ քiո6, Ե66Շհ, օՁk, ՁՏհ, ոՁք|6 էհ6 է6ՇհոiՇՁ| ոՁէսriէ/ օ1 wհiՇհ էՁk6Տ 80-100 /6ՁrՏ օո6 Ձց6 Շ|ՁՏՏ Շօrr6ՏքօոմՏ էօ 20 ՇՁ|6ոմՁr /6ՁrՏ. 8/ օriցiո 1օr6ՏէՏ ՇՁո Ե6 ոՁէսrՁ| օr Ձrէi1iՇiՁ|. ԽՁէսrՁ| ՏէՁոմՏ ՇՁո Ե6 Տ66մ|iոցՏ Ձոմ Խ6ց6էՁէiԽ6. Տ66մ|iոցՏ Ձr6 էհօՏ6 ՏէՁոմՏ էհՁէ Ձr6 Շr6Ձէ6մ Ե/ Տ66մՏ Ձոմ Խ6ց6էՁէiԽ6-էհօՏ6 wհiՇհ Ձr6 1օrո6մ Ե/ էrսոk Տհօօէ, rօօէ Տքrօսէ օr ոՁէսrՁ| Խ6ց6էՁէiԽ6 ո6էհօմ. Լհ6 ՏէՁոմ մ6ոՏiէ/ ՏհօwՏ էհ6 մ6ցr66Տ օ1 1օr6Տէ ՏՁէսrՁէiօո wiէհ էr66Տ. Լհ6 1օr6Տէ զսՁ|iէ/ iՏ ՇհՁrՁՇէ6ri26մ Ե/ ՏէՁոմ քrօմսՇէiԽiէ/ Ձոմ iՏ մiԽiմ6մ iոէօ զսՁ|iէ/ Շ|ՁՏՏ6Տ. Լհ6 Ե6Տէ iոմiՇՁէօrՏ 1օr ՏէՁոմ քrօմսՇէiԽiէ/ Ձr6 էհ6 ՁԽ6rՁց6 հ6iցհէ օ1 էհ6 էr66Տ օ1 էհ6 1irՏէ Տէօr/ Ձոմ էհ6ir էiոԵ6r r6Տ6rԽ6Տ. Լհ6 զսՁ|iէ/ iՏ մ6է6rոiո6մ Ե/ ո6ՁՏսriոց էհ6ո Ձոմ ՇՁ|Շս|Ձէiոց էհ6 Ձց6 օ1 էհ6 ՏէՁոմ. QսՁ|iէ/ Շ|ՁՏՏ6Տ Ձr6 1iԽ6, էհ6/ Ձr6 ոՁrk6մ Ե/ ԲօոՁո ոսոԵ6r |V. Ճ1է6r էհ6 ՏէՁոմՏ էհ6 Տ66մ|iոցՏ Ձr6 էհ6 ոօՏէ iոքօrէՁոէ Շօոքօո6ոէ օ1 էհ6 Շօոոսոiէ/. Լհ6/ Ձr6 /օսոց էr66Տ ցrօwiոց սոմ6r էհ6 ՇՁոօք/ օ1 Ձմս|է էr66Տ, wհiՇհ wi|| 1օrո էհ6 ոՁiո ՇՁոօք/ օ1 էհ6 1օr6Տէ iո էհ6 1սէսr6.

|ո ՇՁՏ6 օ1 մ6ոՏ6 Ձոմ |Ձrց6 ՇrօwոՏ ՇՁոօք/ Տ66մ|iոցՏ մօ ոօէ 6»iՏէ Ձոմ ԽiՏՁ Խ6rՏՁ iո ՇՁՏ6 օ1 ՏոՁ|| Ձոմ էհiո ՇՁոօք/ Տ66մ|iոց ցrօw Խ6r/ w6||. Լհ6 սոմ6rՏէօr/ ՇօոՏiՏէՏ օ1 ցrօwiոց ՏոՁ|| էr66Տ Ձոմ ՏհrսԵՏ wհiՇհ iո էհ6 ցiԽ6ո Տօi|-Շ|iոՁէiՇ ՇօոմiէiօոՏ ՇՁոոօէ r6ք|ՁՇ6 էհ6 ոՁiո ՇՁոօք/. Լհ6 |iԽ6 Տօi|-ՇՇօԽ6riոց iՏ էհ6 ցrՁՏՏ, ոօՏՏ Ձոմ ՏոՁ|| ՏհrսԵՏ ցrօwiոց սոմ6r էհ6 1օr6Տէ ՇՁոօք/. |է’Տ Ձ 166մ ԵՁՏiՏ 1օr wi|մ Ձոմ մօո6ՏէiՇ ՁոiոՁ|Տ, ՇՁո iոք6մ6 էհ6 wiոմ Ձոմ wՁէ6r 6rօՏiօո iո 1օr6ՏէՏ, ՇօոէriԵսէ6 էօ էհ6 iոքrօԽ6ո6ոէ օ1 էհ6 ոiՇrօՇ|iոՁէ6 iո սքք6r |Ձ/6r օ1 էհ6 Տօi|, Շr6Ձէ6 1ՁԽօrՁԵ|6 ՇօոմiէiօոՏ 1օr էհ6 ցrօwէհ օ1 էr66Տ Ձոմ Տ66մ|iոցՏ. Լհ6 մ6Ձմ ՇօԽ6riոց iՏ օո էհ6 Տսr1ՁՇ6 օ1 էհ6 Տօi|. | է iՏ 1օrո6մ Ե/ Խ6ց6էՁէiօո wՁՏէ6 (|6ՁԽ6Տ, ՏհօօէՏ, 1rսiէ, ԵՁrkՏ, ԵrՁոՇհ6Տ) Ձոմ օrցՁոՏ օ1 մ6Ձմ ՁոiոՁ|Տ. Ճ1է6r մiՏiոէ6ցrՁէiօո էհ6/ ց6ո6rՁէ6 ոiո6rՁ| 6|6ո6ոէՏ. ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօո ՏէՁոմ- ծառուտ Տ66մ|iոցՏ- սերմնաբույս Տ66մ- սերմ սոմ6rՏէօr/- ենթանտառ |iԽ6 Տօi|-ՇօԽ6riոց- կենդանի ծածկոց մ6Ձմ Տօi|-ՇօԽ6riոց- մեռյալ ծածկոց քսr6 ՏէՁոմՏ- միատարր ծառուտ ոi»6մ ՏէՁոմՏ- խառը ծառուտ 1օr6Տէ զսՁ|iէ/- անտառի բոնիտետ էiոԵ6r r6Տ6rԽ6- փայտանյութի պաշար Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ- հասակային դասեր ցrօwէհ rՁէ6- աճման արագություն Շօոi16r էr66- ասեղնատերնավոր ծառ մ6ՇiմսօսՏ էr66- լայնատերն, տերնաթափ ծառ Ձմս|է էr66- մայրական, հասուն ծառ ոՁէսr6- հասուն ոՁէսriէ/- հասունություն էrսոk Տհօօէ- կոճղաշիվ Տհօօէ- շիվ, ընձյուղ rօօէ Տքrօսէ- արմատամացառ 1օr6Տէ ՏՁէսrՁէiօո- անտառի հագեցվածություն ՏհrսԵ- թուփ էօ iոք6մ6- արգելակել մ6Տiոէ6ցrՁէiօո- քայքայում

Է». 1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ 1օr էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. համակեցության բաղադրամասերն: կենդանի ծածկոցը: մեռյալ ծածկոցը: արտաքին նշաններով միանման է:որոնցով պայմանավորված է անտառի քանակական ն որակական ցուցանիշները: ըստ կազմի ծառուտները լինում են միատարր ն խառը: որոնք փայտանյութի ընդհանուր պաշարի մեջ գերակշռող ծավալ ունեն: ծառուտի հասակը որոշվում է հասակային դասերով: բարեխառն գոտում: տերնաթափ ծառերը: ըստ ծագման անտառները լինում են բնական ն արհեստական: սերմնային կամ վեգետատիվ: վեգետատիվ ճանապարհով չեն բազմանում: անտառի ծառերով հագեցվածության աստիճանը: անտառի բոնիտետը: ծառուտի արտադրողականության լավագույն ցուցանիշները համարվում են: հողակլիմայական պայմաններում: ըստ ձնի ծառուտները լինում են պարզ ն բարդ: ենթանտառը նկարագրելիս նշվում է տեսակային կազմը, խտությունը, տեղաբաշխումը: արգելակել քամին ն ջրային էրոզիան անտառում: նպաստել միկրոկլիմայի բարելավմանը: մեռյալ ծածկոցը: անտառային թաղիքը: բուսական թափուկը, որը քայքայվելով առաջացնում է հանքային տարրեր: Է».2. ՕiԽ6 Ճrո6ոiՁո 6զսiԽՁ|6ոէՏ . Լհ6 ոՁiո Շօոքօո6ոէ օ1 1օr6Տէ Շօոոսոiէ/: 6»է6rոՁ| 16Ձէսr6Տ: Ե/ ՏէrսՇէսr6: էr66 Տք6Շi6: ոi»6մ ՏէՁոմՏ: Ե/ 1օrո: հօri2օոէՁ| |6Խ6|: Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ: ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ: հiցհ ցrօwէհ rՁէ6: է6ոք6rՁէ6 2օո6: Ե/ օriցiո: Ձrէi1iՇiՁ| 1օr6Տէ: ոՁէսrՁ| 1օr6Տէ: ՏէՁոմ քrօմսՇէiԽiէ/: էiոԵ6r r6Տ6rԽ6Տ: /օսոց էr66Տ: Ձմս|է էr66Տ: մ6ոՏ6 Ձոմ |Ձrց6 ՇrօwոՏ: ՇՁոօք/ Տ66մ|iոց: wi|մ Ձոմ մօո6ՏէiՇ ՁոiոՁ|Տ: wՁէ6r 6rօՏiօո: 1ՁԽօrՁԵ|6 ՇօոմiէiօոՏ: Խ6ց6էՁէiօո wՁՏէ6: ոiո6rՁ| 6|6ո6ոէՏ. Է». 3. ՕiԽ6 էհ6 Տ/ոօո/ոՏ էօ էհ6 սոմ6r|iո6մ wօrմՏ. 8/ ՏէrսՇէսr6 ՏէՁոմՏ ՇՁո Ե6 քսr6, i.6. ՇօոՏiՏէiոց օ1 օո6 էr66 Տք6Շi6. 1. 8/ 1օrո ՏէՁոմՏ ՇՁո Ե6 Տiոք|6, wհ6ո էհ6ir ՇՁոօքi6Տ Ձr6 Ձէ էհ6 ՏՁո6 հօri2օոէՁ| |6Խ6| Ձոմ 1օrո օո6 Տէօr/. 2. Լհ6 մսrՁէiօո օ1 Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ մ6ք6ոմՏ օո ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ձոմ ցrօwէհ rՁէ6Տ օ1 ԽՁriօսՏ էr66 Տք6Շi6Տ. 3. |ո ոi»6մ ՏէՁոմՏ Եօէհ Շօոi16rՏ Ձոմ մ6ՇiմսօսՏ էr66Տ Ձr6 ցrօwո. 4. Տ66մ|iոցՏ Ձr6 /օսոց էr66Տ ցrօwiոց սոմ6r էհ6 ՇՁոօք/ օ1 Ձմս|է էr66Տ. 5. |է’Տ Ձ 166մ ԵՁՏiՏ 1օr wi|մ Ձոմ մօո6ՏէiՇ ՁոiոՁ|Տ. 6. Լհ6 |iԽ6 Տօi|-ՇօԽ6riոց ՇՁո iոք6մ6 էհ6 wiոմ Ձոմ wՁէ6r 6rօՏiօո iո 1օr6ՏէՏ. 7. Ճ1է6r մiՏiոէ6ցrՁէiօո էհ6/ ց6ո6rՁէ6 ոiո6rՁ| 6|6ո6ոէՏ. 8.

Է». 4. Էiոմ էհ6 օքքօՏiէ6Տ 1օr էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. |iԽ6 Տօi| ՇօԽ6riոց: մi116r6ոէ iո 6»է6rոՁ| 16Ձէսr6Տ: |Ձrց6 Ձr6ՁՏ: iոէ6rոՁ| 16Ձէսr6Տ: քսr6 ՏէՁոմՏ: Տiոք|6 ՏէՁոմՏ: Շօոi16r էr66: ոՁէսrՁ| 1օr6Տէ: |օw ցrօwէհ rՁէ6: էհiո ՇrօwոՏ: wi|մ ՁոiոՁ|Տ: սո1ՁԽօrՁԵ|6 ՇօոմiէiօոՏ. Է».5. Էօrո էհ6 մ6riԽՁէiԽ6Տ օ1 էհ6 1օ||օwiոց wօrմՏ Ձոմ ոՁk6 սք Տ6ոէ6ոՇ6Տ օ1 /օսr օwո wiէհ էհ6ո. մ6ք6ոմ, մi116r, ոՁէսr6, Շօrr6Տքօոմ, Շr6Ձէ6, ց6ո6rՁէ6, ՇօԽ6r, ՇօոէriԵսէ6, iոմiՇՁէ6, ցrօw, 6rօմ6, 1ՁԽօr. Է». 6. ՃոՏw6r էհ6 1օ||օwiոց զս6ՏէiօոՏ. 1. ՄհiՇհ Ձr6 էհ6 ոՁiո Շօոքօո6ոէՏ օ1 1օr6Տէ Շօոոսոiէi6Տ? 2. ՄհiՇհ Ձr6 էհ6 ոՁiո 6»է6rոՁ| 16Ձէսr6Տ օ1 ՏէՁոմՏ? 3. ՄհiՇհ ՏէՁոմՏ Ձr6 ՇՁ||6մ քսr6 Ձոմ wհiՇհ օո6Տ-ոi»6մ? 4. ՄհiՇհ ՏէՁոմՏ Ձr6 Տiոք|6 Ձոմ wհiՇհ օո6Տ Ձr6 ՇՁ||6մ Շօոք|6»? 5. Ւօw iՏ էհ6 Ձց6 օ1 էհ6 ՏէՁոմ մ6է6rոiո6մ? 6. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 մսrՁէiօո օ1 Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ մ6ք6ոմ օո? 7. ՄհiՇհ ՏէՁոմՏ Ձr6 ոՁէսrՁ| Ձոմ wհiՇհ օո6Տ-Ձrէi1iՇiՁ|? 8. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 ՏէՁոմ մ6ոՏiէ/ Տհօw? 9. ՄհՁէ iՏ էհ6 1օr6Տէ զսՁ|iէ/ ՇհՁrՁՇէ6ri26մ Ե/? 10. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 սոմ6rՏէօr/ ՇօոՏiՏէ օ1? 11. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 |iԽ6 Տօi|- ՇօԽ6riոց ՇօոՏiՏէ օ1? 12. ՄհՁէ iՏ էհ6 մ6Ձմ ՇօԽ6riոց 1օrո6մ Ե/?

Լ6ՏՏօո 5

ՂHԽ ՇՏՕՖՂH ՃNԾ ՂHԽ ԾԽՄԽԼՕԵMԽNՂ ՕՒ ՂHԽ

ՒՕՏԽՏՂ 8/ 1օr6Տէ ցrօwէհ w6 ո6Ձո էհ6 զսՁոէՁէiԽ6 ՇհՁոց6Տ օ1 էiոԵ6r iո iոմiԽiմսՁ| էr66Տ ՁՏ w6|| ՁՏ 6ոէir6 ՏէՁոմՏ 1rօո Տքrօսէiոց էօ մ6Ձէհ. 8/ մ6Խ6|օքո6ոէ w6 ո6Ձո էհ6 ՇՁքՁՇiէ/ օ1 iոմiԽiմսՁ| էr66Տ 1օr Եսrց6օոiոց, 1rսiէ Ե6Ձriոց Ձոմ քrօմսՇiոց Ձ ո6w ց6ո6rՁէiօո 1օr էհ6 ՏէՁոմ. Լհ6r6 Ձr6 ոսո6rօսՏ օքiոiօոՏ օո էհ6 ՏէՁց6Տ օ1 էհ6 ցrօwէհ Ձոմ էհ6 մ6Խ6|օքո6ոէ օ1 էհ6 1օr6Տէ. Մ6 ՇՁո ՇօոքՁr6 էհ6ո wiէհ էհ6 հսոՁո մ6Խ6|օքո6ոէ: /օսէհ, Ձմս|էհօօմ, օ|մ Ձց6. Լհ6 /օսէհ օ1 էհ6 1օr6Տէ ՇօiոՏiմ6Տ wiէհ Տ66մ|iոց Ձոմ Տէ6ո Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ. ԼհiՏ iՏ էհ6 ք6riօմ wհ6ո Ձ ո6w ց6ո6rՁէiօո iՏ 1օrո6մ iո էհ6 1օr6Տէ, wհiՇհ iո iէՏ էսrո iՏ մiԽiմ6մ iոէօ ՏէՁց6Տ. Լհ6 1irՏէ ՏէՁց6 iՏ 1rօո Տ66մ ց6rոiոՁէiօո էօ 5-6 /6ՁrՏ օ1 Ձց6, wհ6ո էհ6 Տ66մ|iոց 1ՁՇ6Տ ոսո6rօսՏ Շ|iոՁէiՇ Ձոմ Եiօ|օցiՇՁ| էհr6ՁէՏ. Լհ6 Տ6Շօոմ ՏէՁց6 ՏէՁrէՏ 1rօո էհiՏ Ձց6 էօ էհ6 iոէ6ցrՁէiօո օ1 ՇՁոօքi6Տ Ձոմ 1օrոՁէiօո օ1 սոiէ6մ 1օr6Տէ ՇՁոօք/. |ո էհiՏ ք6riօմ էհ6 ցrօwէհ iո |6ոցէհ Ե6Շօո6Տ rՁքiմ, էհ6 Տ66մ|iոց Ե6Շօո6Տ ՏէՁԵ|6. Լհ6 1օrոՁէiօո օ1 1օr6Տէ ՇՁոօք/ ո6ՁոՏ էհՁէ Տ66մ|iոց հՁԽ6 ՁմՁքէ6մ էօ ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ձոմ էհ6 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո քrօՇ6ՏՏ հՁՏ 6ոմ6մ. Լհ6 էհirմ ՏէՁց6 ՏէՁrէՏ Ձ1է6r ՇՁոօք/ սոiէiոց Ձոմ Շօrr6ՏքօոմՏ էօ Տէ6ո Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ. |է iՏ ՇհՁrՁՇէ6ri26մ Ե/ iոէ6ոՏiԽ6 Շrօwո ցrօwէհ, ոՁ»iոսո |6Խ6| օ1 ՇՁոօք/ մ6Խ6|օքո6ոէ wiէհ էհ6 հiցհ6Տէ ո66մ iո ոiո6rՁ| ոսէri6ոէՏ Ձոմ ոօiՏէսr6. Լհ6 Ձմս|էհօօմ ՇօiոՏiմ6Տ wiէհ էհ6 1rսiէ Ե6Ձriոց քrօՇ6ՏՏ օ1 էհ6 1օr6Տէ Ձէ էհ6 6ոմ օ1 էհ6 Տէ6ո Ձց6, wհ6ո էհ6 Շrօwո ցrօwէհ հՁՏ r6ՁՇհ6մ iէՏ Շս|ոiոՁէiօո ք6riօմ. Էrսiէ Ե6Ձriոց ՇՁո օՇՇսr 1օr Տօո6 էr66Տ i1 էհ6/ r6Շ6iԽ6 |iցհէ 1rօո Ձ|| Տiմ6Տ. Լհ6 ոՁէսriէ/ ք6riօմ օ1 էհ6 1օr6Տէ ՇօiոՏiմ6Տ wiէհ ոiմմ|6, ոՁէսriոց Ձոմ ոՁէսr6 Ձց6 ցrօսքՏ. Լհ6 օ|մ Ձց6 օ1 էr66Տ ՇօiոՏiմ6Տ wiէհ օԽ6r-ոՁէսr6 Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ, wհ6ո էr66Տ ՏէՁrէ էօ մi6 ոՁէսrՁ||/. Լհ6 Շrօwո ցrօwէհ iՏ Ձ|ոօՏէ հՁ|է6մ iո ՏէՁոմՏ օ1 էհiՏ Ձց6. Էrսiէ Ե6Ձriոց օ1 ոՁո/ էr66Տ, ՇօոէrՁr/ էօ էհ6 Շrօwո ցrօwէհ, Շօոէiոս6Տ սոէi| Խ6r/ օ|մ Ձց6. ԼհսՏ, w6 մ6ՏՇriԵ6մ էհ6 ցrօwէհ Ձոմ մ6Խ6|օքո6ոէ օ1 էհ6 1օr6Տէ, 1rօո էհ6 քrօմսՇէiօո օ1 էհ6 ո6w ց6ո6rՁէiօո էօ էհ6 մ6Ձէհ օ1 էr66Տ. 8սէ Խ6r/ օ1է6ո ԽՁriօսՏ 6Խ6ոէՏ մ6Տէrօ/ 1օr6Տէ Շօոոսոiէi6Տ 1օr հսոմr6մՏ Ձոմ էհօսՏՁոմՏ օ1 հ6ՇէՁr6Տ, 1ir6Տ, ոՁՏՏ r6քrօմսՇէiօո օ1 iոՏ6Շէ ք6ՏէՏ, Տէrօոց wiոմՏ, 6ՇօոօոiՇ ՁՇէiԽiէ/ օ1 հսոՁոՏ, i.6. ՇսէէiոցՏ օ1 ոՁէսr6 էr66Տ.

ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ 6ոէir6 ՏէՁոմՏ- ամբողջական ծառուտ Տքrօսէiոց- ծլում, աճ Եսrց6օոiոց- բողբոջում 1rսiէ Ե6Ձriոց- պտղաբերում ց6ո6rՁէiօո- սերունդ Տ66մ ց6rոiոՁէiօո- սերմերի ծլում 1օr6Տէ ՇՁոօք/- անտառաթավուտ iոէ6ցrՁէiօո օ1 ՇՁոօքi6Տ- սաղարթների միակցություն ՇՁոօք/ սոiէiոց- սաղարթի միակցություն ոօiՏէ- խոնավ ոօiՏէսr6- խոնավություն օԽ6r-ոՁէսr6 Շ|ՁՏՏ6Տ- գերհասուն դասակարգեր էօ Ե6 հՁ|է6մ- կանգ առնել iոՏ6Շէ ք6ՏէՏ- վնասակար միջատներ Է». 1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ 1օr էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է անտառի աճ: սկսած ծլումից մինչն մահանալը: ծառուտի համար նոր սերունդ տալու հատկությունը: անտառի աճման ու զարգացման փուլերը: սերմերի ծլումից մինչն 5-6 տարեկանը: սաղարթների միակցությունը: անտառաթավուտի կազմակերպումը: մատղաշը հարմարվել է աճման պայմաններին: անտառվերականգման գործընթացը: հանքային սննդառության ն խոնավության առավելագույն պահանջով:պտղաբերման գործընթացը: ցողանային հասակի վերջում: միջին հասունացող: հասուն տարիքային խմբերին: անտառի ծերացման փուլը համընկնում է գերհասուն հասակային դասերին: աճը գրեթե կանգ է առնում: բնության մեջ պատահում են դեպքեր: անտառային համակեցությունը կարող է ոչնչանալ: հարյուրավոր ու հազարավոր հեկտարներով: Է». 2 ՕiԽ6 Ճrո6ոiՁո 6զսiԽՁ|6ոէՏ. 1օr6Տէ ցrօwէհ: զսՁոէՁէiԽ6 ՇհՁոց6Տ: 1rօո Տքrօսէiոց էօ մ6Ձէհ: 1rսiէ Ե6Ձriոց քrօՇ6ՏՏ: քrօմսՇէiօո օ1 ո6w ց6ո6rՁէiօո: /օսէհ: Ձմս|էհօօմ: օ|մ Ձց6: Շ|iոՁէiՇ Ձոմ Եiօ|օցiՇՁ| էհr6ՁէՏ: 1օrոՁէiօո օ1 սոiէ6մ 1օr6Տէ ՇՁոօքi6Տ: 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո քrօՇ6ՏՏ: iոէ6ոՏiԽ6 Շrօwո ցrօwէհ: ՇՁոօք/ մ6Խ6|օքո6ոէ: ոiո6rՁ| ոսէri6ոէՏ: Շս|ոiոՁէiօո քօiոէ: ոՁէսriէ/ ք6riօմ: օԽ6r-ոՁէսr6 Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ: ԽՁriօսՏ 6Խ6ոէՏ մ6Տէrօ/ 1օr6Տէ Շօոոսոiէi6Տ: ոՁՏՏ r6քrօմսՇէiօո օ1 iոՏ6Շէ ք6ՏէՏ: 6ՇօոօոiՇ ՁՇէiԽiէ/ օ1 հսոՁոՏ: Շսէէiոց օ1 ոՁէսr6 էr66Տ.

Է». 3 ԽՁk6 սք Տ6ոէ6ոՇ6Տ: 1. Էrսiէ, ոՁո/, օ1, էr66Տ, Ե6Ձriոց, սոէi|, Խ6r/, Ձց6, օ|մ, Շօոէiոս6Տ. 2. VՁriօսՏ,մ6Տէrօ/, 1օr6Տէ, 6Խ6ոէ, Շօոոսոiէi6Տ, հ6ՇէՁr6Տ, օ1, 1օr, հսոմr6մՏ, էհօսՏՁոմՏ, Ձոմ. 3. Լհ6,1օr6Տէ, ՇօiոՏiմ6Տ, ոՁէսriէ/, օ1, էհ6, ք6riօմ, wiէհ, ոiմմ|6, Ձց6 ցrօսքՏ, ոՁէսr6, Ձոմ, ոՁէսriոց. 4. Լհ6r6, Ձr6 օքiոiօոՏ, ՏէՁց6Տ, օո, էհ6, ոսո6rօսՏ, էհ6, օ1, մ6Խ6|օքո6ոէ, ցrօwէհ, Ձոմ, 1օr6Տէ, էհ6, օ1,էհ6. Է». 4 |ոՏ6rէ էհ6 ո6Շ6ՏՏՁr/ wօrմՏ 1rօո էհ6 |iՏէ օ1 wօrմՏ ցiԽ6ո Ե6|օw iո ՁքքrօքriՁէ6 1օrո Ձոմ էrՁոՏ|Ձէ6 էհ6 Տ6ոէ6ոՇ6Տ iոէօ Ճrո6ոiՁո. 1. ԼհiՏ iՏ էհ6 ք6riօմ wհ6ո Ձ ո6w --- iՏ 1օrո6մ iո էհ6 1օr6Տէ, wհiՇհ iո iէՏ էսrո --- iոէօ ՏէՁց6Տ. 2. |ո էհiՏ ք6riօմ էհ6 ցrօwէհ iո |6ոցէհ --- rՁքiմ, էհ6 Տ66մ|iոց Ե6Շօո6Տ ---. 3. ԼՒ6 --- օ1 1օr6Տէ ՇՁոօք/ ո6ՁոՏ էհՁէ Տ66մ|iոց հՁԽ6 ՁմՁքէ6մ էօ ցrօwէհ ՇօոմiէiօոՏ Ձոմ էհ6 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո քrօՇ6ՏՏ ---. 4. Լհ6 օ|մ Ձց6 օ1 էr66Տ ՇօiոՏiմ6Տ wiէհ --- Ձց6 Շ|ՁՏՏ6Տ, wհ6ո էr66Տ ՏէՁrէ էօ մi6 ---. 5. ԼհսՏ, w6 մ6ՏՇriԵ6մ էհ6 ցrօwէհ Ձոմ մ6Խ6|օքո6ոէ օ1 էհ6 1օr6Տէ, 1rօո էհ6 --- օ1 էհ6 ո6w ց6ո6rՁէiօո էօ էհ6 --- օ1 էr66Տ. քrօմսՇէiօո, ց6ո6rՁէiօո, էօ Ե6Շօո6, ոՁէսrՁ|, մ6Ձէհ, էօ մ6Խiմ6, ՏէՁԵ|6, էօ 6ոմ, 1օrոՁէiօո, օԽ6r-ոՁէսr6. Է». 5. ՕiԽ6 էհ6 մ6riԽՁէiԽ6Տ օ1 էհ6 1օ||օwiոց Խ6rԵՏ. էօ Ե6Ձr, էօ ց6ո6rՁէ6, էօ ՇհՁոց6, էօ մ6Խ6|օք, էօ մ6Խiմ6, էօ ց6rոiոՁէ6, էօ 1օrո, էօ iոէ6ցrՁէ6, էօ ՁմՁքէ, էօ ՇհՁrՁՇէ6ri26, էօ ոՁէսr6, էօ մ6ՏՇriԵ6, էօ քrօմսՇ6, էօ ՁՇէ. Է».6. ՃոՏw6r էհ6 1օ||օwiոց զս6ՏէiօոՏ էօ էհ6 է6»է 1. ՄհՁէ iՏ ո6Ձոէ Ե/ 1օr6Տէ ցrօwէհ? 2. ՄհՁէ iՏ ո6Ձոէ Ե/ մ6Խ6|օքո6ոէ? 3. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 /օսէհ օ1 էհ6 1օr6Տէ ՇօiոՏiմ6 wiէհ? 4. Մհ6ո մօ6Տ էհ6 1irՏէ Ձց6 ՏէՁrէ? 5. ՄհՁէ քrօՇ6ՏՏ6Տ էՁk6 ք|ՁՇ6 մսriոց էհ6 Տ6Շօոմ ՏէՁց6? 6. Մհ6ո մօ6Տ էհ6 էհirմ ՏէՁց6 ՏէՁrէ Ձոմ հօw iՏ iէ ՇհՁrՁՇէ6ri26մ? 7. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 Ձմս|էհօօմ ՇօiոՏiմ6 wiէհ? 8. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 ոՁէսriէ/ ք6riօմ օ1 էհ6 1օr6Տէ ՇօiոՏiմ6 wiէհ? 9. ՄհՁէ մօ6Տ էհ6 օ|մ Ձց6 օ1 էr66Տ ՇօiոՏiմ6 wiէհ?

Լ6ՏՏօո 6

ՂHԽ Լ1ՒԽ ՕՒ ՂHԽ ՒՕՏԽՏՂ

|ո մi116r6ոէ քՁrէՏ օ1 էհ6 wօr|մ 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո 6»iՏէՏ է6ոՏ օ1 էհօսՏՁոմՏ /6ՁrՏ. Օս6 էօ ց|օԵՁ| ՇհՁոց6Տ, ՏսՇհ ՁՏ iՇiոց Ձոմ հ6Ձէiոց էհ6 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո հՁՏ սոմ6rցօո6 է6rriէօriՁ| Ձոմ մ66ք զսՁ|iէiԽ6 ՇհՁոց6Տ.|ո Տօո6 Ձr6ՁՏ հ6Ձէ-մ6ոՁոմiոց 6Խ6rցr66ո էr66Տ հՁԽ6 մiՏՁքք6Ձr6մ, r6ք|ՁՇ6մ Ե/ Շօ|մ-էօ|6rՁոէ մ6ՇiմսօսՏ wiմ6-ՇՁոօք/ Ձոմ Շօոi16r էr66 Տք6Շi6Տ 1օrոiոց էհ6 Շսrr6ոէ 1օr6Տէ է/ք6Տ. ՄհՁէ ՇհՁոց6Տ օՇՇսr iո էհ6 |i16 օ1 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո iո Ձ r6|ՁէiԽ6|/ Տհօrէ ք6riօմ, 1օr 6»Ձոք|6 Ձ 16w հսոմr6մ /6ՁrՏ օr օո6 ց6ո6rՁէiօո? Լհ6Տ6 ՇհՁոց6Տ wօս|մ Ե6 ոօr6 սոմ6rՏէՁոմՁԵ|6 w6 ՁՇզսՁiոէ օսrՏ6|Խ6Տ wiէհ էհ6 ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6ՏէՏ. Լհ6 ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6Տէ էՁk6Տ ք|ՁՇ6 iո Տ66մ|iոց Ձոմ Խ6ց6էՁէiԽ6 wՁ/Տ. Տ66մ|iոց r6քrօմսՇէiօո iՏ էհ6 ոՁiո ո6էհօմ օ1 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո, ՏiոՇ6 1օr6Տէ հՁԽ6 մ6Խ6|օք6մ էհrօսցհ էհiՏ ո6էհօմ 1օr էհօսՏՁոմՏ օ1 /6ՁrՏ. Լհ6 ՏսՇՇ6ՏՏ օ1 Տ66մ|iոց r6ց6ո6rՁէiօո iո 1օr6ՏէՏ iՏ Շօոմiէiօո6մ Ե/ էհ6 զսՁոէiէ/ օ1 Տ66մՏ, էհ6ir զսՁ|iէ/, ՇօոմiէiօոՏ 1օr էհ6ir Տքrօսէiոց Ձոմ 1սէսr6 ցrօwէհ. Լr66 Ձոմ ՏհrսԵ Տք6Շi6Տ ցrօwiոց iո 1օr6ՏէՏ ՏէՁrէ Ե|օՏՏօոiոց Ձոմ Ե6Ձriոց 1rսiէՏ Ձէ Ձ Շ6rէՁiո Ձց6. Լհ6 ոՁէսriէ/ Ձց6 iՏ Շ|օՏ6|/ r6|Ձէ6մ էօ էհ6 ցrօwէհ Ձոմ մ6Խ6|օքո6ոէ օ1 էհ6 ք|Ձոէ. Ճէ էհ6 iոiէiՁ| ՏէՁց6Տ օ1 |i16 էհ6 Եiօ|օցiՇՁ| 6ո6rց/ օ1 ք|Ձոէ iՏ սՏ6մ 1օr ցrօwէհ, մս6 էօ wհiՇհ էհ6/ օՇՇսք/ Ձ |iԽiոց Ձr6Ձ 1օr էհ6ir ՇՁոօք/ Ձոմ rօօէ Տ/Տէ6ո. ԼՁէ6r wհ6ո էհ6 iոէ6ոՏiԽ6 ցrօwէհ r6ՁՇհ6Տ iէՏ ք6Ձk էr66 Ձոմ ՏհrսԵ Տք6Շi6Տ ՏէՁrէ Ե6Ձriոց 1rսiէ. Լiցհէմ6ոՁոմiոց էr66 Տք6Շi6Տ, wհiՇհ ցrօw rՁքiմ|/ iո էհ6 1irՏէ /6ՁrՏ օ1 |i16 Ե6Ձr 1rսiէՏ 6Ձr|i6r էհՁո Տ|օw-ցrօwiոց ՏհՁմ6 էօ|6rՁոէ էr66 Տք6Շi6Տ. Ւօw ՇՁո Տ66մՏ Տքr6Ձմ? Լiցհէ Տ66մՏ ՇՁո Տքr6Ձմ Ե/ Ձ 16w ki|օո6է6rՏ wiէհ էհ6 wiոմ ՏսՇհ ՁՏ wi||օw Ձոմ քօք|Ձr, Ե/ Ձ 16w հսոմr6մ ո6է6rՏ ՏսՇհ ՁՏ ԵirՇհ Ձոմ Ձ|մ6r, 6էՇ. Ճէ |Ձrց6r մiՏէՁոՇ6Տ Տ66մՏ ՇՁո Ե6 ոօԽ6մ Ե/ ԵirմՏ iո Ձ|| մir6ՇէiօոՏ, 6. ց. wՁ|ոսէ, օՁk, քiՏէՁՇհiօո, Շ6մՁr. 8սէ ՁԵսոմՁոէ Տ66մՏ, էհ6ir ՏսՇՇ6ՏՏ1ս| մiՏէriԵսէiօո Ձոմ 1ՁԽօrՁԵ|6 ՇօոմiէiօոՏ 1օr էհ6ir Տքrօսէiոց Ձr6 ոօէ 6ոօսցհ 1օr էհ6 Տ66մ|iոց 1օrոՁէiօոՏ. |ո էհ6 քrօՇ6ՏՏ օ1 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո 6ՁՇհ էr66 Տք6Շi6 ո66մՏ Շ6rէՁiո ՇօոմiէiօոՏ 1օr Տքrօսէiոց Ձոմ ցrօwէհ. Օո6 օ1 էհ6 ո6Շ6ՏՏՁr/ Շօոքօո6ոէՏ iՏ wՁէ6r. Լհ6 ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո iո 1օr6ՏէՏ օ1 wiմ6-ՇՁոօք/ էr66 Տք6Շi6Տ ՇՁո օՇՇսr ոօէ օո|/ wiէհ Տ66մՏ, Եսէ Ձ|Տօ էհrօսցհ էհ6 Խ6ց6էՁէiԽ6 ո6էհօմ, i.6. Ե/ ՏհօօէՏ Ձոմ ՏքrօսէՏ օ1 էհ6 էrսոk, rօօէ ոօՏՏ6Տ, ոՁէսrՁ| Խ6ց6էՁէiԽ6 ո6էհօմ, 1օr 6»Ձոք|6 r6քrօմսՇէiօո 1rօո էrսոk ՏհօօէՏ iո Շսէէiոց Ձr6ՁՏ Ձոմ 1օrոՁէiօո օ1 մօrոՁոէ ԵսմՏ.

ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո- անտառային բուսականություն Խ6ց6էՁէiԽ6 wՁ/-վեգետատիվ եղանակ iՇiոց-սառեցում հ6Ձէiոց-տաքացում 6Խ6rցr66ո էr66-մշտադալար ծառատեսակ ց6ո6rՁէiօո-սերունդ ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո-բնական վերականգնում Տ66մ|iոց r6քrօմսՇէiօո-սերմնաբույսերով վերարտադրում Տ66մ|iոց 1օrոՁէiօո-մատղաշի առաջացում էօ Ե|օՏՏօո-ծաղկել էօ Ե6Ձr 1rսiէՏ-պտղաբերել էօ Տքr6Ձմ-տարածել էօ Տքrօսէ-ծլել Տքrօսէiոց-ծլում rօօէ ոօՏՏ6Տ-արմատային մացառներ մօrոՁոէ ԵսմՏ-քնած բողբոջներ Է». 1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ էօ էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. անտառային բուսականությունը գոյություն ունի: ջերմասեր, մշտադալար ծառատեսակներ: լայնսաղարթավոր ն ասեղնատերնավոր ծառատեսակներ: ցրտադիմացկուն տեսակներ: անտառային տիպեր: մեկ սերնդի ժամանակահատվածում: անտառի բնական վերականգնում: սերմնային վերականգնում: տաշտաթաղ: սերմերի քանակ: սերմերի որակ: նրանց ծլման պայմաններով: ծփատեսակներ: պտղաբերում: ծաղկում: բույսի աճ ն զարգացում: կենսական տարածություն գրավել: սաղարթ: արմատային համակարգ: լուսասեր ծառատեսակներ: ստվերատար ծառատեսակներ: թեթն սերմեր: տարածվել քամու միջոցով: պայմաններ ծլման համար: թռչունների միջոցով: անհրաժեշտ պայմաններից մեկը: շիվեր: կոճղային շիվեր: արմատային մացառներ: քնած բողբոջներ: Է». 2 ՕiԽ6 Ճrո6ոiՁո 6զսiԽՁ|6ոէՏ. Էօr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո: է6rriէօriՁ| Ձոմ զսՁ|iէiԽ6 ՇհՁոց6Տ: հ6Ձէ-մ6ոՁոմiոց էr66Տ: 6Խ6rցr66ո էr66Տ: Շօ|մ-էօ|6rՁոէ էr66 Տք6Շi6Տ: wiմ6-ՇՁոօք/ Տք6Շi6Տ: Շօոi16r էr66 Տք6Շi6Տ:ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6ՏէՏ: Խ6ց6էՁէiԽ6 wՁ/Տ: Տ66մ|iոց r6քrօմսՇէiօո: զսոէiէ/ օ1 Տ66մՏ: ՇօոմiէiօոՏ 1օr Տքrօսէiոց: ՏհrսԵ Տք6Շi6Տ: Ե6Ձriոց 1rսiէՏ: Ե|օՏՏօոiոց: ոՁէսriէ/ Ձց6: Եiօ|օցiՇՁ| 6ո6rց/ օ1 ք|Ձոէ: rօօէ Տ/Տէ6ո: |iցհէ-մ6ոՁոմiոց էr66 Տք6Շi6Տ: ՏհՁմ6 էօ|6rՁոէ էr66

Տք6Շi6Տ: wi||օw: քօք|Ձr: ԵirՇհ: Ձ|մ6r: wՁ|ոսէ: օՁk: քiՏէՁՇհiօո: Շ6մՁr: ՁԵսոմՁոէ Տ66մՏ: ՏսՇՇ6ՏՏ1ս| մiՏէriԵսէiօո: 1ՁԽօrՁԵ|6 Շօոմiէiօո. Է». 3 ՇհօօՏ6 էհ6 ՏսiէՁԵ|6 wօrմ օr քհrՁՏ6 սոմ6r|iո6մ iո 6ՁՇհ Տ6ոէ6ոՇ6. 1. Օս6 էօ ց|օԵՁ|/Եiց ՇհՁոց6Տ, ՏսՇհ ՁՏ iՇiոց Ձոմ հ6Ձէiոց էհ6 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո հՁՏ սոմ6rցօո6 է6rriէօriՁ| Ձոմ մ66ք զսՁ|iէiԽ6 ՇհՁոց6Տ. 2. Տ66մ|iոց քrօմսՇէiօո/r6քrօմսՇէiօո iՏ էհ6 ոՁiո ո6էհօմ օ1 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո. 3. Լհ6 ոՁէսriէ//օ|մ Ձց6 iՏ Շ|օՏ6|/ r6|Ձէ6մ էօ էհ6 ցrօwէհ Ձոմ մ6Խ6|օքո6ոէ օ1 էհ6 ք|Ձոէ. 4. Ճէ էհ6 1irՏէ/iոiէiՁ| ՏէՁց6Տ օ1 |i16 էհ6 Եiօ|օցiՇՁ| 6ո6rց/ օ1 ք|Ձոէ iՏ սՏ6մ 1օr ցrօwէհ. 5. Լiցհէ-մ6ոՁոմiոց էr66 Տք6Շi6Տ, wհiՇհ ցrօw rՁքiմ|/ iո էհ6 1irՏէ /6ՁrՏ օ1 |i16 Ե6Ձr /Եriոց 1rսiէՏ 6Ձr|i6r էհՁո Տ|օw-ցrօwiոց ՏհՁմ6/ՏհՁմօw էօ|6rՁոէ էr66 Տք6Շi6Տ. 6. |ո էհ6 քrօՇ6ՏՏ օ1 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո 6ՁՇհ էr66 Տք6Շi6/kiոմ ո66մՏ Շ6rէՁiո ՇօոմiէiօոՏ 1օr Տքrօսէiոց Ձոմ ցrօwէհ. Է». 4 Շօոք|6է6 էհ6 էՁԵ|6. Խօսո

V6rԵ

Ճմյ6ՇէiԽ6 մ66ք

ՏսՇՇ6ՏՏ մiՏէriԵսէ6 r6քrօմսՇէiօո մi116r6ոէ զսՁ|iէ/ ոՁէսr6 iոէ6ոՏiԽ6 Է». 5 ԽՁէՇհ էհ6 wօrմՏ օr 6»քr6ՏՏiօոՏ օո էհ6 |61է wiէհ էհ6 օո6Տ օո էհ6 riցհէ. 1. Տ66մ|iոց 1. r6ց6ո6rՁէiօո 2. էr66 Ձոմ ՏհrսԵ 2. ՇօոմiէiօոՏ 3. ոՁէսriէ/ 3. ո6էհօմ 4. ոՁէսrՁ| 4. r6քrօմսՇէiօո 5. էrսոk 5. 6ո6rց/ 6. 1ՁԽօrՁԵ|6 6. Տք6Շi6Տ 7. ոՁiո 7. Ձց6 8. Եiօ|օցiՇՁ| 8. ՏհօօէՏ

Է». 6 ՍՏ6 էհ6 Խ6rԵՏ iո ԵrՁՇk6էՏ iո էհ6 Քr6Տ6ոէ |ոմ61iոiէ6 1օrո. 1. Լհ6 ոՁէսr6 r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6Տէ (էօ էՁk6 ք|ՁՇ6) iո Տ66մ|iոց Ձոմ Խ6ց6էՁէiԽ6 wՁ/Տ. 2. Լr66 Ձոմ ՏհrսԵ Տք6Շi6Տ (էօ ցrօw) iո 1օr6ՏէՏ ՏէՁrէ Ե|օՏՏօոiոց Ձոմ Ե6Ձriոց 1rսiէՏ Ձէ Ձ Շ6rէՁiո Ձց6. 3. ԼՁէ6r wհ6ո էհ6 iոէ6ոՏiԽ6 ցrօwէհ (էօ r6ՁՇհ) iէՏ ք6Ձk էr66 Ձոմ ՏհrսԵ Տք6Շi6Տ (էօ ՏէՁrէ) Ե6Ձriոց 1rսiէ. 4. |ո էհ6 քrօՇ6ՏՏ օ1 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո 6ՁՇհ էr66 (էօ ո66մ) Շ6rէՁiո ՇօոմiէiօոՏ 1օr Տքrօսէiոց Ձոմ ցrօwէհ. 5. |ո մi116r6ոէ քՁrէՏ օ1 էհ6 wօr|մ 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո (էօ 6»iՏէ) է6ոՏ օ1 էհօսՏՁոմՏ /6ՁrՏ. Է». 7 ՃոՏw6r էհ6 1օ||օwiոց զս6ՏէiօոՏ. 1. Մհ/ հՁՏ 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո սոմ6rցօո6 է6rriէօriՁ| Ձոմ մ66ք զսՁ|iէiԽ6 ՇհՁոց6Տ? 2. |ո wհՁէ wՁ/Տ մօ6Տ էհ6 ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6Տէ էՁk6 ք|ՁՇ6? 3. ՄհՁէ iՏ էհ6 ոՁiո ո6էհօմ օ1 1օr6Տէ r6ց6ո6rՁէiօո? 4. ՄհՁէ iՏ էհ6 ՏօսrՇ6Տ օ1 Տ66մ|iոց r6ց6ո6rՁէiօո iո 1օr6ՏէՏ Շօոմiէiօո6մ Ե/? 5. Մհ6ո մօ էr66 Ձոմ ՏհrսԵ Տք6Շi6Տ ՏէՁrէ Ե6Ձriոց 1rսiէ?

Լ6ՏՏօո 7

ՂHԽ Տ1ՇN1Ւ1ԸՃNԸԽ ՕՒ ՒՕՏԽՏՂՏ

Էօr6ՏէՏ Ձr6 էհ6 ոօՏէ ԽՁ|սՁԵ|6 ցi1էՏ օ1 ոՁէսr6 էօ ոՁոkiոմ wiէհօսէ wհiՇհ iէ iՏ iոքօՏՏiԵ|6 էօ iոՁցiո6 էհ6 հսոՁոՏ’ |i16. Լօօkiոց Ձ|| Ձrօսոմ, /օս ՇՁո Տ66 էհՁէ 6Խ6r/մՁ/ |i16 iՏ 1ս|| օ1 1օr6Տէ քrօմսՇէՏ. Օք6ոiոց էհ6 մօօr /օս էօսՇհ 1օr6Տէ wօօմ, ոօԽiոց Ձrօսոմ էհ6 հօսՏ6 էհ6 1|օօr iՏ wօօմ, |օօkiոց օսէ էհ6 wiոմօw wօօմ ՁցՁiո, Տiէէiոց էօ 6Ձէ էՁԵ|6Տ Ձոմ ՇհՁirՏ Ձr6 wօօմ6ո, wriէiոց էհ6 քՁք6r iՏ 1rօո wօօմ, Տ|66քiոց էհ6 Ե6մ iՏ ոՁմ6 օ1 wօօմ. 8սէ 1օr6ՏէՏ մօո’է ցiԽ6 սՏ յսՏէ wօօմ, էհ6/ ՇՁո ցiԽ6 6Խ6r/էհiոց էհՁէ iՏ ո6Շ6ՏՏՁr/ 1օr Ձ հ6Ձ|էհ/ |i16. Էօr6Տէ քrօմսՇէՏ Ձr6 մiԽiմ6մ iոէօ 2 |Ձrց6 ցrօսքՏ: էհ6 1irՏէ ցrօսք iՏ էհ6 ոՁէ6riՁ| քrօմսՇէՏ r6Շ6iԽ6մ 1rօո 1օr6ՏէՏ, էհ6 Տ6Շօոմ ցrօսք iՏ էհ6 Տօ ՇՁ||6մ “iոո6ՁՏսrՁԵ|6” Ե6ո61iէՏ օ1 1օr6ՏէՏ wհiՇհ Ձr6 սՏ6մ Ե/ հսոՁոՏ iո Ձո iոմir6Շէ wՁ/. Էrօո էհ6 ոՁէ6riՁ| քrօմսՇէՏ wօօմ հՁՏ էհ6 |Ձrց6Տէ Խօ|սո6 Ձոմ էհ6 հiցհ6Տէ Տiցոi1iՇՁոՇ6, wհiՇհ iՏ սՏ6մ iո ոսո6rօսՏ ԵrՁոՇհ6Տ օ1 6Շօոօո/. ՃՏ էհ6 ԵՁՏiՇ ոՁէ6riՁ| iէ iՏ սՏ6մ iո 1սrոiէսr6, ՇՁrք6ոէr/, քՁք6r, Շ6||ս|օՏ6, ոՁէՇհՏէiՇkՏ, 6էՇ. Մօօմ 1rօո Տօո6 էr66 Տք6Շi6Տ հՁՏ էrՁմiէiօոՁ||/ Ե66ո սՏ6մ 1օr Տէօriոց մi116r6ոէ 1օօմՏէս11Տ (6.ց. Ե66Շհ ԵՁr6|Տ 1օr Տէօriոց օi|Տ, օՁk ԵՁrr6|Տ 1օr Տէօriոց ԵrՁոմ/, Ե66r). Էօr6Տէ ոՁէ6riՁ|Տ Ձr6 սՏ6մ iո է6»էi|6 քrօմսՇէiօո: Ձrէi1iՇiՁ| Տi|k, Ձrէi1iՇiՁ| wօօ|. Մօօմ հՁՏ Ձ հiցհ մ6ոՁոմ iո ք|ՁՏէiՇ քrօմսՇէiօո. ՒսոՁոՏ iո 6Ձr|/ ՏէՁց6Տ օ1 մ6Խ6|օքո6ոէ հՁԽ6 օԵէՁiո6մ էհ6 ո6Շ6ՏՏՁr/ 1օօմ 1rօո 1օr6ՏէՏ. ԼօմՁ/ Ձ|Տօ 1օr6ՏէՏ հՁԽ6 Ձ ցr6Ձէ iոքօrէՁոՇ6 ՁՏ Ձ ՏօսrՇ6 օ1 1օօմ. Լհ6r6 Ձr6 Տiցոi1iՇՁոէ r6Տ6rԽ6Տ 1օr քr6քՁrՁէiօո օ1 մri6մ 1rսiէՏ, յՁոՏ, Շօոքօէ6Տ, յսiՇ6Տ 1rօո էհ6 1rսiէՏ օ1 wi|մ 1rսiէ-Ե6rr/ էr66 Տք6Շi6Տ. Ք6օք|6 ՇՁո Շօ||6Շէ Ձոմ քrօՇ6ՏՏ wՁ|ոսէ, wi|մ ք6Ձr, Ձքք|6, rՁՏքԵ6rr/, Շօrո6|iՁո Շհ6rr/, rօՏ6 6էՇ. Լհ6r6 Ձr6 Ձ |օէ օ1 1օr6Տէ ոսՏհrօօոՏ, 1օr6ՏէՏ քrօԽiմ6 հսոՁոՏ wiէհ հսոէiոց ո6Ձէ, ոՁո/ ք|ՁոէՏ wհiՇհ հՁԽ6 ո6մiՇiո6 6116ՇէՏ. Լհ6 Տ6Շօոմ ցrօսք iՏ Ձ|Տօ Տօ ՇՁ||6մ “iոո6ՁՏսrՁԵ|6” Ե6ո61iէՏ օ1 1օr6ՏէՏ. Լհ6 iոո6ՁՏսrՁԵ|6 սՏ61ս| զսՁ|iէi6Տ օ1 1օr6ՏէՏ iոՇ|սմ6 էհ6ir 6ոԽirօոո6ոէՁ|, i.6. Տօi| քrօէ6Շէiօո, wՁէ6r ՁՇՇսոս|Ձէiօո, Շ|iոՁէiՇ r6ցս|Ձէiոց զսՁ|iէi6Տ. Լհ6Տ6 զսՁ|iէi6Տ Ձr6 ոօr6 iոքօrէՁոէ 1օr ՏսՇհ Ձ ոօսոէՁiոօսՏ Շօսոէr/ |ik6 Ճrո6ոiՁ էհՁո էհ6 ոՁէ6riՁ| Ե6ո61iէՏ օ1 էհ6 1օr6ՏէՏ.

ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ ցi1էՏ օ1 ոՁէսr6-բնության բարիք 1օr6Տէ wօօմ-անտառի փայտ wօօմ6ո-փայտյա ոՁէ6riՁ| քrօմսՇէՏ-նյութական բարիքներ iոո6ՁՏսrՁԵ|6 Ե6ո61iէՏ-անչափ անգնահատելի օգտակարություն ԵrՁոՇհ օ1 6Շօոօո/-տնտեսության բնագավառ ՇՁrք6ոէr/-ատաղծագործություն ոՁէՇհՏէiՇՏ քrօմսՇէiօո-լուցկու արտադրություն էօ Տէօr6-պահպանել, ամբարել,դարանել 1օօմՏէս11-սննդամթերք ՏօսrՇ6 օ1 1օօմ-սննդի աղբյուր ոՁէսrՁ|-բնական Ձrէi1iՇiՁ|-արհեստական 6ոԽirօոո6ոէ-շրջակա միջավայր 6ոԽirօոո6ոէՁ|-բնապահպանական էօ քrօէ6Շէ-պաշտպանել Տօi| քrօէ6Շէiօո-հողի պահպանում Է». 1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ էօ էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. բնության բարիք մարդկության համար: անտառային բարիքներով լի: անտառի փայտ: սեղանը ն աթոռը փայտից են: ինչ պետք է առողջ ապրելու համար: անտառից ստացվող նյութական բարիքներ: անչափ օգտակար հատկություններ: օգտվել միջնորդավորված ձնով: ամենաշատ նշանակություն: զանազան սննդամթերք պահելու համար: հաճառի տակառներ: կաղնու տակառներ: արհեստական մետաքս: մեծ պահանջ պլաստմասայի արտադրության համար: զարգացման սկզբնական շրջանում: սննդի աղբյուր: զգալի պաշարներ: չոր մրգեր: վայրի պտղահատապտղատու ծառատեսակներ: մարդիկ կարող են հավաքել: մարդկանց ապահովել որսի մսով: բուժիչ հատկություններ: ջրի կուտակում: հողի պահպանում: կլիմայակարգավորիչ հատկություններ: լեռնային երկիր: Է». 2 ՕiԽ6 Ճrո6ոiՁո 6զսiԽՁ|6ոէՏ. VՁ|սՁԵ|6 ցi1էՏ: 1օr6Տէ քrօմսՇէՏ: հ6Ձ|էհ/ |i16: ոՁէ6riՁ| քrօմսՇէՏ: “iոո6ՁՏսrՁԵ|6” Ե6ո61iէՏ օ1 1օr6ՏէՏ: ոսո6rօսՏ ԵrՁոՇհ6Տ օ1 6Շօոօո/: ԵՁՏiՇ ոՁէ6riՁ|: 1օr Տէօriոց մi116r6ոէ 1օօմՏէս11Տ: է6»էi|6 քrօմսՇէiօո: ք|ՁՏէiՇ քrօմսՇէiօո: wօօմ հՁՏ Ձ հiցհ մ6ոՁոմ: 6Ձr|/ ՏէՁց6Տ օ1 մ6Խ6|օքո6ոէ: ՏօսrՇ6 օ1 1օօմ: Տiցոi1iՇՁոէ r6Տ6rԽ6Տ: մri6մ 1rսiէՏ: Շօ||6Շէ Ձոմ քrօՇ6ՏՏ:

հսոէiոց ո6Ձէ: ք|ՁոէՏ wհiՇհ հՁԽ6 ո6մiՇiոՁ| 6116ՇէՏ: Տօi| քrօէ6Շէiօո: wՁէ6r ՁՇՇսոս|Ձէiօո: ոօսոէՁiոօսՏ Շօսոէr/: ոՁէ6riՁ| Ե6ո61iէՏ. Է». 3 ՃոՏw6r էհ6 1օ||օwiոց զս6ՏէiօոՏ. 1. ՄհՁէ ոՁiո ցrօսքՏ Ձr6 1օr6Տէ քrօմսՇէՏ մiԽiմ6մ iոէօ? 2. Մհ6r6 Ձr6 1օr6Տէ ոՁէ6riՁ|Տ սՏ6մ? 3. Օօ 1օr6ՏէՏ հՁԽ6 Ձ ցr6Ձէ iոքօrէՁոՇ6 ՁՏ Ձ ՏօսrՇ6 օ1 1օօմ? 4. ՄհՁէ մօ էհ6 iոո6ՁՏսrՁԵ|6 սՏ61ս| զսՁ|iէi6Տ օ1 1օr6ՏէՏ iոՇ|սմ6? 5. ՄհՁէ զսՁ|iէi6Տ Ձr6 ոօr6 iոքօrէՁոէ 1օr ՏսՇհ Ձ ոօսոէՁiոօսՏ Շօսոէr/ |ik6 Ճrո6ոiՁ? Է». 4 Շօոք|6է6 էհ6 էՁԵ|6. Խօսո

V6rԵ iոՁցiո6

Ճմյ6ՇէiԽ6

ոօԽ6ո6ոէ քrօէ6Շէiօո քr6քՁr6 ո6ՁՏսrՁԵ|6 Ե6ո61iէՏ Է». 5 Էiոմ էհ6 Ձոէօո/ոՏ օ1 էհ6 ցiԽ6ո wօrմՏ iո էհ6 է6»է Ձոմ ոՁk6 սք Տ6ոէ6ոՇ6Տ wiէհ էհ6ո. քօՏՏiԵ|6, 6ոքէ/, |օօk iո, սոո6Շ6ՏՏՁr/, մir6Շէ, |օw, ոՁէսrՁ|, |Ձէ6, Շս|էiԽՁէ6մ, ո6ՁՏսrՁԵ|6, սՏ6|6ՏՏ, 6»Շ|սմ6, սոiոքօrէՁոէ. Է». 6 ԽՁէՇհ էհ6 wօrմՏ օr 6»քr6ՏՏiօոՏ օո էհ6 |61է wiէհ էհ6 օո6Տ օո էհ6 riցհէ. 1. ԽՁ|սՁԵ|6 1. ցi1էՏ 2. հ6Ձ|էհ/ 2. |i16 3. Ձrէi1iՇiՁ| 3. Տi|k 4. ք|ՁՏէiՇ 4. քrօմսՇէiօո 5. քr6քՁrՁէiօո 5. մri6մ 1rսiէՏ 6. Տօi| 6. քrօէ6Շէiօո 7. wՁէ6r 7. ՁՇՇսոս|Ձէiօո 8. ոՁէ6riՁ| 8. Ե6ո61iէՏ 9. հiցհ6Տէ 9. Տiցոi1iՇՁոՇ6 10. օՁk 10. ԵՁrr6|Տ

Է». 7 ՔՁrՁքհrՁՏ6 էհ6 1օ||օwiոց Տ6ոէ6ոՇ6Տ. 1. Էօr6Տէ Ձr6 էհ6 ոօՏէ ԽՁ|սՁԵ|6 ցi1էՏ էօ ոՁոkiոմ wiէհօսէ wհiՇհ iէ iՏ iոքօՏՏiԵ|6 էօ iոՁցiո6 էհ6 հսոՁոՏ’ |i16. 2. Էrօո էհ6 ոՁէ6riՁ| քrօմսՇէՏ wօօմ հՁՏ էհ6 |Ձrց6Տէ Խօ|սո6 Ձոմ էհ6 հiցհ6Տէ Տiցոi1iՇՁոՇ6, wհiՇհ iՏ սՏ6մ iո ոսո6rօսՏ ԵrՁոՇհ6Տ օ1 6Շօոօո/. 3. Մօօմ 1rօո Տօո6 էr66 Տք6Շi6Տ հՁՏ էrՁմiէiօոՁ||/ Ե66ո սՏ6մ 1օr Տէօriոց մi116r6ոէ 1օօմՏէս11Տ. 4. ՒսոՁոՏ iո 6Ձr|/ ՏէՁց6Տ օ1 մ6Խ6|օքո6ոէ հՁԽ6 օԵէՁiո6մ էհ6 ո6Շ6ՏՏՁr/ 1օօմ 1rօո 1օr6ՏէՏ.

Լ6ՏՏօո 8

ԼՒԷ |ԽԷԼՍԷԽՇԷ ՕԷ ԼՒԷ ՃԽ|ԽՃԼ ՄՕԲԼՕ ՕԽ ԼՒԷ

ԷՕԲԷՏԼ Ճ|| ք|Ձոէ |i16 1օrոՏ 1օսոմ iո էհ6 1օr6Տէ Ձr6 iո1|ս6ոՇ6մ Ե/ էհ6 ՁՇէiԽiէi6Տ օ1 էհ6 r6քr6Տ6ոէՁէiԽ6Տ օ1 էհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ. Լհ6Տ6 ՁՇէiԽiէi6Տ Ձr6 մiԽ6rՏ6 Ձոմ ՇհՁոց6 Ձ|| էհ6 էiո6, Ձոմ ՇՁո հՁԽ6 Եօէհ քօՏiէiԽ6 Ձոմ ո6ցՁէiԽ6 6116Շէ. Լհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ ՇօոՏiՏէՏ օ1 ԽՁriօսՏ |i16 1օrոՏ, Ե6ցiոոiոց 1rօո |օw օո6-Շ6|| օrցՁոiՏոՏ սք էօ ՇհօrմՁէ6Տ. Լհ6 iոէ6rr6|ՁէiօոՏհiք Ե6էw66ո էհ6 1օr6Տէ Ձոմ էհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ ՇՁո Ե6 մiԽiմ6մ iոէօ էհ6 1օ||օwiոց մir6ՇէiօոՏ ՁՇՇօrմiոց էօ էհ6ir Տiցոi1iՇՁոՇ6 1օr 1օr6ՏէՏ. 6116ՇէՏ օ1 էհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ օո Տօi| 1ՁՇէօrՏ: 6116ՇէՏ օո ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6ՏէՏ: 6116ՇէՏ օո էհ6 ցrօwէհ Ձոմ մ6Խ6|օքո6ոէ օ1 1օr6ՏէՏ: 6116ՇէՏ օո ՏՁոiէՁr/ ՏiէսՁէiօո iո 1օr6ՏէՏ. ՃոiոՁ|Տ հՁԽ6 Ձ ցr6Ձէ rօ|6 iո էհ6 Տօi| 1օrոՁէiօո քrօՇ6ՏՏ, 6ոriՇհiոց Տօi|Տ wiէհ ոiո6rՁ|Տ, էհ6ir քհ/ՏiՇՁ| ՇօոքօՏiէiօո, ոօiՏէսr6 Ձոմ հ6Ձէ r6ցiո6, Ձir iո1i|էrՁէiօո. ՇօոՏէՁոէ|/ ոօԽiոց iո էհ6 Տօi|, Խ6rէiՇՁ||/ Ձոմ հօri2օոէՁ||/, ՁոiոՁ|Տ Շr6Ձէ6 հօ|6Տ 1օr iո1i|էrՁriօո օ1 wՁէ6r Ձոմ Ձir, Շr6Ձէiոց Ձ6rօԵiՇ ՇօոմiէiօոՏ 1օr էհ6 Տքrօսէiոց Ձոմ ցrօwէհ օ1 Տ66մՏ, Ձոմ ՇօոէriԵսէ6 էօ էհ6 Եr6Ձէհiոց օ1 էհ6 rօօէ Տ/Տէ6ո. ԽՁո/ ք|Ձոէ 6Ձէiոց iոՏ6ՇէՏ, ՁոէՏ, ԵսցՏ, Շ6ոէiք6մ6Տ |iԽiոց iո էհ6 ցrօսոմ-|iէէ6r քՁrէiՇiքՁէ6 iո ոiէrօց6ո ՇirՇս|Ձէiօո, iոՇr6ՁՏiոց iէՏ Շօոէ6ոէ iո էհ6 Տօi|. Մi|մ Ձոմ մօո6ՏէiՇ ՁոiոՁ|Տ հՁԽ6 Ձ |Ձrց6 rօ|6 iո 6ոriՇհiոց էհ6 Տօi|ՁոiոՁ|Տ Ե/ էհ6ir ոՁոսr6 Ձոմ ԵirմՏ Ե/ էհ6ir մrօքքiոցՏ. ՕՁ2iոց ՁոiոՁ|Տ ՇօոէriԵսէ6 էօ էհ6 մiՏiոէ6ցrՁէiօո օ1 w66մՏ Ձոմ Տօ1է6ոiոց էհ6 Տօi|. Լհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ հՁՏ Ձ ցr6Ձէ քօՏiէiԽ6 iոքօrէՁոՇ6 1օr էհ6 1օr6Տէ, iո ոՁո/ էr66 Տք6Շi6Տ էհ6 քօ||iոՁէiօո օ1 1|օw6rՏ iՏ մօո6 էհrօսցհ iոՏ6ՇէՏ, Էrսiէ 6Ձէiոց ՁոiոՁ|Տ ՇօոէriԵսէ6 էօ մiՏէriԵսէiօո օ1 Տ66մՏ. ԼհօՏ6 ՁոiոՁ|Տ wհiՇհ մօ ոօէ 166մ մir6Շէ|/ օո 1rսiէՏ Ձոմ Տ66մՏ, ՇօոէriԵսէ6 էօ r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6ՏէՏ Ե/ 166մiոց օո Տ66մ 6Ձէiոց ՁոiոՁ|Տ, 6ոՏսriոց էհ6 ԵՁ|ՁոՇ6 օ1 ոՁէսr6. Լհ6 ո6ցՁէiԽ6 6116Շէ iՏ էհՁէ էհ6 iոՏ6Շէ ք6ՏէՏ Ձոմ մiՏ6ՁՏ6Տ մ6Տէrօ/ ոi||iօոՏ օ1 հ6ՇէՁr6Տ օ1 1օr6ՏէՏ 6ՁՇհ /6Ձr iո մi116r6ոէ քՁrէՏ օ1 էհ6 wօr|մ. ՇօոԵՁէiոց ո6էհօմՏ Ձr6 Շհ6ոiՇՁ|, ո6ՇհՁոiՇՁ| Ձոմ Եiօ|օցiՇՁ|. Լհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ iՏ էհ6 iոքօrէՁոէ |iոk, wհiՇհ մ6է6rոiո6Տ էհ6 6»iՏէ6ոՇ6 օ1 էհ6 1օr6Տէ.

ՄօrմՏ Ձոմ wօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ էօ iո1|ս6ոՇ6-ազդել, ներազդել iո1|ս6ոՇ6-ազդեցություն, ներգործություն ՁՇէiԽiէ/-գործունեություն 6116Շէ-ազդեցություն, արդյունք օո6-Շ6|| օrցՁոiՏո-միաբջիջ օրգանիզմ ՇհօrմՁէ6-քորդավոր, ողնավոր ՏՁոiէՁr/ ՏiէսՁէiօո-սանիտարային վիճակ էօ 6ոriՇհ Տօi|-հարստացնել հողը Ձir iո1i|էrՁէiօո-օդաթափանցելիություն Ձ6rօԵiՇ ՇօոմiէiօոՏ-թթվածնային պայմաններ, բացօթյա պայմաններ iոՏ6Շէ-միջատ Ձոէ-մրջյուն Եսց-բզեզ Շ6ոէiք6մ6-բազմոտանիներ wi|մ ՁոiոՁ|Տ-վայրի կենդանիներ մօո6ՏէiՇ ՁոiոՁ|Տ-ընտանի կենդանիներ ցrՁ2iոց ՁոiոՁ|Տ- որոճող կենդանիներ ոՁոսr6-գոմաղբ մrօքքiոց-թռչնաղբ մiՏiոէ6ցrՁէiօո-քայքայում էօ Տօ1է էհ6 Տօi|-հողի փխրեցում w66մՏ-մոլախոտ քօ||iոՁէiօո օ1 1|օw6rՏ-ծաղիկների փոշոտում էօ 6ոՏսr6 էհ6 ԵՁ|ՁոՇ6-պահպանել հավասարակշռություն էհ6 6»iՏէ6ոՇ6 օ1 1օr6Տէ-անտառի գոյություն Է». 1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ էօ էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների գործունեությունը: դրական ն բացասական նշանակություն: կենսաձներ: ցածրակարգ միաբջիջ օրգանիզմներ: նշանակությունը անտառի համար: հողային գործոններ: անտառի բնական վերականգում: անտառի աճը ն զարգացումը: անտառի սանիտարական վիճակը: հողագոյացման գործընթաց: հարստացնել հանքային նյութերով: խոնավություն: ջերմային ռեժիմ: մշտապես տեղափոխվելով: ջրաթափանց ն օդաթափանց անցքեր: սերմերի ծլում ն աճ: արմատային համակարգի շնչառություն: թաղիք: ավելացնել քանակը հողի մեջ: փխրեցնել հողը: ծաղիկների փոշոտում: միջատների միջոցով: պտղակեր կենդանիներ: նպաստում են սերմերի տարածմանը: նպաստում են անտառի վերականգմանը: պահպանել

բնության հավասարակշռությունը: միլիոնավոր հեկտարներով անտառ են ոչնչացնում: կենսաբանական միջոցներ: կարնոր օղակ: անտառի գոյությունը: Է». 2 ՕiԽ6 Ճrո6ոiՁո 6զսiԽՁ|6ոէՏ. Բ6քr6Տ6ոէՁէiԽ6Տ օ1 էհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ: Եօէհ քօՏiէiԽ6 Ձոմ ո6ցՁէiԽ6 6116Շէ: ԽՁriօսՏ |i16 1օrոՏ: 1rօո |օw օո6-Շ6|| օrցՁոiՏո սք էօ ՇհօrմՁէ6Տ: էհ6 iոէ6rr6|ՁէiօոՏհiք Ե6էw66ո էհ6 1օr6Տէ Ձոմ էհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ: Տօi| 1ՁՇէօr: ոՁէսrՁ| r6ց6ո6rՁէiօո օ1 1օr6ՏէՏ: ՏՁոiէՁr/ ՏiէսՁէiօո iո 1օr6ՏէՏ: Տօi| 1օrոՁէiօո քrօՇ6ՏՏ: ոօiՏէսr6 Ձոմ հ6Ձէ r6ցiո6: Ձir iո1i|էrՁէiօո: 6ոriՇհiոց Տօi|Տ wiէհ ոiո6rՁ|Տ: Ձ6rօԵiՇ ՇօոմiէiօոՏ: Եr6Ձէհiոց օ1 էհ6 rօօէ Տ/Տէ6ո: ք|Ձոէ 6Ձէiոց iոՏ6ՇէՏ: ոiէrօց6ո ՇirՇս|Ձէiօո: մiՏiոէ6ցrՁէiօո օ1 w66մՏ: էհ6 քօ||iոՁէiօո օ1 1|օw6rՏ iՏ մօո6 էհrօսցհ iոՏ6ՇէՏ: մiՏէriԵսէiօո օ1 Տ66մՏ: ՁոiոՁ|Տ wհiՇհ մօ ոօէ 166մ մir6Շէ|/ օո 1rսiէՏ Ձոմ Տ66մՏ: 6ոՏսriոց էհ6 ԵՁ|ՁոՇ6 օ1 ոՁէսr6: ՇօոԵՁէiոց ո6էհօմՏ: էհ6 iոքօrէՁոէ |iոk, wհiՇհ մ6է6rոiո6Տ էհ6 6»iՏէ6ոՇ6 օ1 էհ6 1օr6Տէ. Է». 3 ՃոՏw6r էհ6 1օ||օwiոց զս6ՏէiօոՏ. 1. ՄհՁէ Ձr6 Ձ|| ք|Ձոէ |i16 1օrոՏ 1օսոմ iո էհ6 1օr6Տէ iո1|ս6ոՇ6մ Ե/? 2. ՄհՁէ մir6ՇէiօոՏ ՇՁո էհ6 iոէ6rr6|ՁէiօոՏհiք Ե6էw66ո էհ6 1օr6Տէ Ձոմ էհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ Ե6 մiԽiմ6մ iոէօ? 3. ՄհՁէ iՏ Ձ քօՏiէiԽ6 rօ|6 օ1 ՁոiոՁ| wօr|մ iո էհ6 Տօi| 1օrոՁէiօո քrօՇ6ՏՏ? 4. ԽՁո6 էհ6 քօՏiէiԽ6 rօ|6 Ձոմ էհ6 ո6ցՁէiԽ6 6116Շէ օ1 iոՏ6Շէ ք6ՏէՏ 1օr էհ6 1օr6Տէ.. Է». 4 ՇհօօՏ6 էհ6 Ե6Տէ 6ոմiոց 1rօո 1) էօ 8) 1օr 6ՁՇհ Տ6ոէ6ոՇ6 1rօո Ձ) էօ հ) Ձ) Լհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ ՇօոՏiՏէՏ օ1 ԽՁriօսՏ |i16 1) 6ՁՇհ /6Ձr Ե) Լհ6Տ6 ՁՇէiԽiէi6Տ ՇՁո հՁԽ6 Եօէհ քօՏiէiԽ6 Ձոմ ո6ցՁէiԽ6 2) Եiօ|օցiՇՁ| Շ) ՃոiոՁ|Տ հՁԽ6 Ձ ցr6Ձէ rօ|6 iո էհ6 Տօi| 1օrոՁէiօո 3) Տօi| մ) ՇօոՏէՁոէ|/ ոօԽiոց iո էհ6 Տօi| էհ6/ ՇօոէriԵսէ6 էօ էհ6 Եr6Ձէհiոց օ1 էհ6 rօօէ 4) ոՁոսr6 6) Մi|մ Ձոմ մօո6ՏէiՇ ՁոiոՁ|Տ հՁԽ6 Ձ |Ձrց6 rօ|6 iո 6ոriՇհiոց էհ6 Տօi| Ե/ էհ6ir 5) Տ/Տէ6ո 1) ՕՁ2iոց ՁոiոՁ|Տ ՇօոէriԵսէ6 էօ էհ6 մiՏiոէ6ցrՁէiօո օ1 w66մՏ Ձոմ Տօ1է6ոiոց էհ6 6) քrօՇ6ՏՏ ց) Լհ6 ո6ցՁէiԽ6 6116Շէ iՏ էհՁէ էհ6 iոՏ6Շէ ք6ՏէՏ Ձոմ մiՏ6ՁՏ6Տ մ6Տէrօ/ ոi||iօոՏ օ1 հ6ՇէՁr6Տ օ1 1օr6ՏէՏ 7) 1օrո հ) ՇօոԵՁէiոց ո6էհօմՏ Ձr6 Շհ6ոiՇՁ|, ո6ՇհՁոiՇՁ| Ձոմ 8) 6116Շէ

Է». 5 ԽՁէՇհ էհ6 wօrմՏ օr 6»քr6ՏՏiօոՏ օո էհ6 |61է wiէհ էհ6 օո6Տ օո էհ6 riցհէ. 1. օո6-Շ6|| 1. iո1i|էrՁէiօո 2. ոօiՏէսr6 Ձոմ հ6Ձէ 2. iոՏ6ՇէՏ 3. Ձir 3. r6ցiո6 4. rօօէ 4. ոՁոսr6 5. ք|Ձոէ 6Ձէiոց 5. Տ/Տէ6ո 6. ՁոiոՁ| 6. Տ66մՏ 7. ԵirմՏ 7. օrցՁոiՏոՏ 8. Ձ ցr6Ձէ քօՏiէiԽ6 8. մrօքքiոցՏ 9. մiՏէriԵսէiօո օ1 9. iոքօrէՁոՇ6 10. ՇօոԵՁէiոց 10. w66մՏ 11. քօ||iոՁէiօո օ1 11. ո6էհօմՏ 12. մiՏiոէ6ցrՁէiօո օ1 12. 1|օw6rՏ Է». 6 Շօոք|6է6 էհ6 էՁԵ|6. Խօսո

V6rԵ

Ճմյ6ՇէiԽ6 մ6է6rոiոՁէiԽ6

Տiցոi1/ ՇօոէriԵսէiօո ԽՁriօսՏ ո6ՇհՁոi26 մi116r6ոՇ6 Տօ1է6ո Է». 7 ՔՁrՁքհrՁՏ6 էհ6 1օ||օwiոց Տ6ոէ6ոՇ6Տ. 1. Ճ|| ք|Ձոէ |i16 1օrոՏ 1օսոմ iո էհ6 1օr6Տէ Ձr6 iո1|ս6ոՇ6մ Ե/ էհ6 ՁՇէiԽiէi6Տ օ1 էհ6 r6քr6Տ6ոէՁէiԽ6Տ օ1 էհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ. 2. ՃոiոՁ|Տ հՁԽ6 Ձ ցr6Ձէ rօ|6 iո էհ6 Տօi| 1օrոՁէiօո քrօՇ6ՏՏ. 3. ՇօոՏէՁոէ|/ ոօԽiոց iո էհ6 Տօi|, Խ6rէiՇՁ||/ Ձոմ հօri2օոէՁ||/, ՁոiոՁ|Տ Շr6Ձէ6 հօ|6Տ 1օr iո1i|էrՁէiօո օ1 wՁէ6r Ձոմ Ձir. 4. ՕՁ2iոց ՁոiոՁ|Տ ՇօոէriԵսէ6 էօ էհ6 մiՏiոէ6ցrՁէiօո օ1 w66մՏ Ձոմ Տօ1է6ոiոց էհ6 Տօi|. 5. Լհ6 ՁոiոՁ| wօr|մ հՁՏ Ձ ցr6Ձէ քօՏiէiԽ6 iոքօrէՁոՇ6 1օr էհ6 1օr6Տէ, iո ոՁո/ էr66 Տք6Շi6Տ էհ6 քօ||iոՁէiօո օ1 1|օw6rՏ iՏ մօո6 էհrօսցհ iոՏ6ՇէՏ, 1rսiէ 6Ձէiոց ՁոiոՁ|Տ ՇօոէriԵսէ6 էօ մiՏէriԵսէiօո օ1 Տ66մՏ. 6. Լհ6 ո6ցՁէiԽ6 6116Շէ iՏ էհՁէ էհ6 iոՏ6Շէ ք6ՏէՏ Ձոմ մiՏ6ՁՏ6Տ մ6Տէrօ/ ոi||iօոՏ օ1 հ6ՇէՁr6Տ օ1 1օr6ՏէՏ 6ՁՇհ /6Ձr iո մi116r6ոէ քՁrէՏ օ1 էհ6 wօr|մ.

Լ6ՏՏօո 9

ԷՕԲԷՏԼՏ ՕԷ ՃԲԽԷԽ|Ճ

ՃՏ w6 kոօw 1օr6ՏէՏ Ձr6 էհ6 ոօՏէ ԽՁ|սՁԵ|6 ցi1էՏ օ1 ոՁէսr6 էօ ոՁոkiոմ wiէհօսէ wհiՇհ iէ iՏ iոքօՏՏiԵ|6 էօ iոՁցiո6 էհ6 |i16 օ1 Շօոէ6ոքօrՁr/ հսոՁոՏ. Էօr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո հՁՏ ցr6Ձէ Տiցոi1iՇՁոՇ6 1rօո էհ6 Խi6wքօiոէ օ1 ոՁէսr6 քrօէ6Շէiօո, սՏ6 օ1 ոՁէսrՁ| քrօմսՇէՏ, 6էՇ. Լհ6 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո օ1 Ճrո6ոiՁ wՁՏ 1օrո6մ Ձ|r6Ձմ/ iո էհ6 ո6օց6ոiՇ ք6riօմ. ՃՏ Ձ r6Տս|է օ1 Շ|iոՁէiՇ ՇհՁոց6Տ iո Տօո6 ք6riօմՏ էհ6 ՇօոքօՏiէiօո օ1 Տք6Շi6Տ 1օrոiոց 1օr6ՏէՏ, էհ6 Ձr6Ձ օ1 էհ6ir Տքr6Ձմ, էհ6 |6Խ6| օ1 1օr6Տէ- ՇօԽ6riոց ՇհՁոց6մ. |ո էհ6 1irՏէ ոi||6ոiսո 8.Շ. 35-40 ք6r Շ6ոէ օ1 Շօսոէr/’Տ է6rriէօr/ wՁՏ ՇօԽ6r6մ wiէհ 1օr6ՏէՏ. ԼՁէ6r մս6 էօ ո6ցՁէiԽ6 6116ՇէՏ օ1 էհ6 Շ|iոՁէ6 Ձոմ հսոՁո ՁՇէiԽiէi6Տ 1օr6ՏէՏ հՁԽ6 Ե6Շօո6 ՏոՁ||6r iո Տi26 Ձոմ մiՏՁքք6Ձr6մ iո Տօո6 Ձr6ՁՏ, ՏսԵՏէiէսէ6մ Ե/ ՏսԵ-Ձ|քiո6, Տէ6քք6 Ձոմ Տ6ոi-Տէ6քք6 Խ6ց6էՁէiօո. Ճrո6ոiՁո 1օr6ՏէՏ Ձr6 քr6մօոiոՁէ6|/ ԵrօՁմ-|6ՁԽ6մ (97 ք6r Շ6ոէ) Ձոմ Ձr6 մօոiոՁէ6մ Ե/ օՁk, Ե66Շհ Ձոմ հօrոԵ6Ձո. Օէհ6r Տք6Շi6Տ օՇՇՁՏiօոՁ||/ 1օսոմ iո 1օr6ՏէՏ iոՇ|սմ6 յսոiք6r, քiո6 Ձոմ /6w. Էօr6Տէ հՁԵiէՁէՏ Ձr6 1օսոմ օո ոօսոէՁiո Տ|օք6Տ Ե6էw66ո 500 Ձոմ 2400ո օ1 Ձ|էiէսմ6. Լհ6r6 Ձr6 1օսr ոՁյօr 1օr6Տէ է/ք6Տ: ՕՁk 1օr6ՏէՏ r6քr6Տ6ոէ ՁԵօսէ Ձ էհirմ օ1 1օr6Տէ (Տօո6 90000հՁ) Ձոմ Ձr6 wiմ6|/ մiՏէriԵսէ6մ էհ6 Շօսոէr/. 866Շհ 1օr6ՏէՏ, մօոiոՁէ6մ Ե/ օri6ոէՁ| Ե66Շհ, r6քr6Տ6ոէ ՁԵօսէ Ձ էհirմ օ1 1օr6Տէ ՇօԽ6r. Լհ6/ Ձr6 wiմ6Տքr6Ձմ iո ոօrէհ6rո քՁrէiՇս|Ձr|/ օո ոօrէհ-1ՁՇiոց Տ|օք6Տ Ձէ Ձ|էiէսմ6Տ 1000-2100ո. ՒօrոԵ6Ձո 1օr6ՏէՏ Ձr6 |6ՏՏ Շօոոօո էհՁո էհօՏ6 օ1 Ե66Շհ Ձոմ օՁk Ձոմ օՇՇսr Ձէ Ձ|էiէսմ6Տ օ1 800-1800ո. Օէհ6r էr66Տ 1օսոմ iո էհ6Տ6 1օr6ՏէՏ iոՇ|սմ6 օՁk, 1i6|մ ոՁք|6, Շօոոօո ՁՏհ, ՇՁսՇՁՏiՁո ք6Ձr Ձոմ Օri6ոէՁ| Ձքք|6. Օr/ ՏհrսԵ 1օr6ՏէՏ Տսքքօrէ Ձrօսոմ 80 Տք6Շi6Տ օ1 »6riՇ էr66Տ Ձոմ ՏհrսԵՏ, Ձ|| օ1 wհiՇհ Ձr6 մrօսցհէ-r6ՏiՏէՁոէ Ձոմ |iցհէ-|օԽiոց. ՕՁոՁց6 էօ Ճrո6ոiՁ’Տ 1օr6Տէ r6ՏօսrՇ6Տ հՁՏ Ե66ո Տ6Խ6r6 ՏiոՇ6 էհ6 1930Տ. Է»է6ոՏiԽ6 1օr6Տէ Շ|6Ձriոց, Տօi| 6rօՏiօո Ձոմ 1օr6Տէ մ6ցrՁմՁէiօո հՁՏ Շօոէiոս6մ iո r6Շ6ոէ /6ՁrՏ. Էօr6Տէ Ձr6ՁՏ Շ|օՏ6 էօ քօքս|Ձէiօո Շ6ոէ6rՏ Ե6ՇՁո6 էհ6 ոՁiո ՏօսrՇ6 օ1 1ս6| wօօմ մսriոց էհ6 wiոէ6rՏ օ1 1991-1993. Լհ6r6 wՁՏ |iէէ|6 r6ցս|Ձէiօո օ1 ՁՇէiԽiէi6Տ Ձոմ |iէէ|6 r6Շօrմ k66քiոց. Լօցցiոց wՁՏ i||6ցՁ|, iոՇr6ՁՏ6մ Շսէէiոց էհr6Ձէ6ո6մ 1օr6Տէ ց6ո6էiՇ r6ՏօսrՇ6Տ. ԼհՁէ’Տ wհ/ iէ iՏ Խ6r/ iոքօrէՁոէ էօ Տէr6ոցէհ6ո ՁwՁr6ո6ՏՏ օ1 էհ6 ո66մ 1օr 1օr6Տէ ՇօոՏ6rԽՁէiօո.

ՄօrմՏ Ձոմ Մօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ ԽՁ|սՁԵ|6---արժեքավոր ոՁէսr6 քrօէ6Շէiօո---բնության պահպանություն ք6rՇ6ոէՁց6--- տոկոս էօ ՏսԵՏէiէսէ6---փոխարինել ՏսԵ-Ձ|քiո6---մերձալպյան ԵrօՁմ-|6ՁԽ6մ 1օr6Տէ---լայնատերն անտառներ էօ մօոiոՁէ6---գերակշռել Տ|օք6---զառիվայր Ձ|էiէսմ6---բարձրություն էօ Տսքքօrէ---պահպանել մՁոՁց6---վնաս մ6ցrՁմՁէiօո---քայքայում, վերացում 1ս6|wօօմ- վառելափայտ |օցցiոց---ճահճացում էօ էհr6Ձէ6ո---վտանգել Շսէէiոց էհr6Ձէ6ո- անտառահատման վտանգը էօ Տէr6ոցէհ6ո---հզորացնել ՁwՁr6ո6ՏՏ---առկայություն 1օr6Տէ ՇօոՏ6rԽՁէiօո---անտառի պահպանում Է». 1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ էօ էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. բնության արժեքավոր ընծան մարդկանց: բնության պահպանություն: նյութական բարիքների օգտագործում: քիմիկատների շրջանառության կարգավորում: անտառային բուսականություն: կլիմայական փոփոխությունների հետնանքով: անտառկազմող ծառատեսակներ: նրանց տարածումը: անտառապատվության աստիճանը: կլիմայի բացասական ազդեցությունը: մարդու գործունեությունը: ------մերձալպյան բուսականությանը: տափաստանային բուսականություն: լեռնային զառիվայր: կաղնու անտառներ: հաճառենու անտառներ: անտառի հիմնական տեսակներն են: բոխենու անտառներ: լայնորեն բաշխված են երկրում: հանդիպում են 800-1000ո բարձրության վրա: անտառի ծածկույթի 1/3- ը: երաշտադիմացկուն: լուսասեր: վտանգը Հայաստանի անտառներին: հողի քայքայումը: անտառի ոչնչացումը: փայտավառելիքի հիմնական աղբյուր: ծառահատումները վտանգում են անտառի ռեսուրսներին: ուժեղացնել անտառի պահպանումը: Է». 2 ՕiԽ6 Ճrո6ոiՁո 6զսiԽՁ|6ոէՏ. Էrօո էհ6 Խi6wքօiոէ օ1 ոՁէսr6 քrօէ6Շէiօո: էհ6 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո օ1 Ճrո6ոiՁ: Շ|iոՁէiՇ ՇհՁոց6Տ: էհ6 ՇօոքօՏiէiօո օ1 Տք6Շi6Տ 1օrոiոց 1օr6Տէ: էհ6 Ձr6Ձ օ1

էհ6ir Տքr6Ձմ: 1օr6Տէ-ՇօԽ6riոց: մս6 էօ ո6ցՁէiԽ6 6116ՇէՏ: հսոՁո ՁՇէiԽiէi6Տ: ՏսԵՏէiէսէ6մ Ե/ ՏսԵ-Ձ|քiո6, Տէ6քք6 Ձոմ Տ6ոi-Տէ6քք6 Խ6ց6էՁէiօո: Ճrո6ոiՁո 1օr6ՏէՏ Ձr6 քr6մօոiոՁէ6|/ ԵrօՁմ-|6ՁԽ6մ: օՁk: Ե66Շհ: հօrո-Ե6Ձո: յսոք6r: քiո6: /6w: 1օr6Տէ հՁԵiէՁէ6Տ: ոօսոէՁiո Տ|օք6Տ: Ձ|էiէսմ6: wiմ6|/ մiՏէriԵսէ6մ: wiմ6Տքr6Ձմ: 1i6|մ ոՁք|6: Շօոոօո ՁՏհ: ՇՁսՇՁՏiՁո ք6Ձr: Օri6ոէՁ| Ձքք|6: մr/ ՏհrսԵ 1օr6ՏէՏ: մrօսցհէ r6ՏiՏէՁոէ Ձոմ |iցհէ-|օԽiոց: մՁոՁց6 էօ Ճrո6ոiՁ’Տ 1օr6Տէ r6ՏօսrՇ6Տ: 6»է6ոՏiԽ6 1օr6Տէ Շ|6Ձriոց: 1օr6Տէ մ6ցrՁմՁէiօո: էհ6 ոՁiո ՏօսrՇ6 օ1 1ս6|wօօմ: r6ցս|Ձէiօո օ1 ՁՇէiԽiէi6Տ: |օցցiոց iՏ i||6ցՁ|: 1օr6Տէ ց6ո6էiՇ r6ՏօսrՇ6Տ: 1օr6Տէ ՇօոՏ6rԽՁէiօո. Է». 3 ՃոՏw6r էհ6 1օ||օwiոց զս6ՏէiօոՏ. 1. Մհ6ո wՁՏ էհ6 1օr6Տէ Խ6ց6էՁէiօո օ1 Ճrո6ոiՁ 1օrո6մ? 2. Մհ/ հՁԽ6 1օr6ՏէՏ Ե6Շօո6 ՏոՁ||6r iո Տi26 Ձոմ մiՏՁքք6Ձr6մ iո Տօո6 Ձr6ՁՏ? 3. ՄհՁէ w6r6 էհ6/ ՏսԵՏէiէսէ6մ Ե/? 4. Ւօw ոՁո/ ոՁյօr 1օr6Տէ է/ք6Տ Ձr6 էհ6r6 iո Ճrո6ոiՁ? 5. ՄհՁէ մiմ 6»է6ոՏiԽ6 1օr6Տէ Շ|6Ձriոց Եriոց էօ? Է». 4 ՕiԽ6 էհ6 Ձոէօո/ոՏ էօ էհ6 սոմ6r|iո6մ wօrմՏ. Շօոէ6ոքօrՁr/ հսոՁոՏ: մս6 էօ ո6ցՁէiԽ6 6116ՇէՏ: ԵrօՁմ-|6ՁԽ6մ 1օr6ՏէՏ: օէհ6r Տք6Շi6Տ iոՇ|սմ6 յսոiք6r: քiո6 Ձոմ /6w: հօrոԵ6Ձո 1օr6ՏէՏ Ձr6 |6ՏՏ Շօոոօո: մr/ ՏհrսԵ 1օr6ՏէՏ: մrօսցհէ-r6ՏiՏէՁոէ: |iցհէ-|օԽiոց: |iէէ|6 r6ցս|Ձէiօո: |օցցiոց wՁՏ i||6ցՁ|: iոՇr6ՁՏ6մ Շսէէiոց էհr6Ձէ6ո6մ 1օr6Տէ ց6ո6էiՇ r6ՏօսrՇ6Տ: iէ iՏ Խ6r/ iոքօrէՁոէ էօ Տէr6ոցէհ6ո ՁwՁr6ո6ՏՏ. Է». 5 Շօոք|6է6 էհ6 էՁԵ|6. Խօսո

V6rԵ

Ճմյ6ՇէiԽ6

ԽՁ|սՁԵ|6

ՇհՁոց6 ՁՇէiԽiէ/ մօոiոՁոէ ոՁյօr r6ՏiՏէՁոՇ6 r6ցս|ՁէiԽ6 ՁՇէ մ6ցrՁմՁէiօո

Է». 6 ԽՁէՇհ էհ6 wօrմՏ օո էհ6 |61է wiէհ էհ6 wօrմՏ օr 6»քr6ՏՏiօոՏ օո էհ6 riցհէ. 1. ԽՁ|սՁԵ|6 1. ցi1էՏ օ1 ոՁէսr6 2. ցr6Ձէ 2. Տiցոi1iՇՁոՇ6 3. 1օr6Տէ 3. Խ6ց6էՁէiօո 4. ո6ցՁէiԽ6 4. 6116ՇէՏ 5. ոօսոէՁiո 5. Տ|օք6Տ 6. Տօi| 6. 6rօՏiօո 7. հսոՁո 7. ՁՇէiԽiէi6Տ 8. ոՁէսrՁ| 8. քrօմսՇէՏ

Լ6ՏՏօո 10

8|ՕԼՕՕ|ՇՃԼ Օ|VԷԲՏ|ԼY ՕԷ ՃԲԽԷԽ|Ճ

Ճrո6ոiՁ iՏ հօո6 էօ Ձ wiմ6 ԽՁri6է/ օ1 ոՁէսrՁ| հՁԵiէՁէՏ, iոՇ|սմiոց մ6Տ6rէՏ, Տ6ոi-մ6Տ6rէՏ, ոօսոէՁiո ո6ՁմօwՏ Ձոմ Տէ6քք6Տ, w6է|ՁոմՏ Ձոմ Ձ|քiո6 |Ձk6Տ. Օս6 էօ iէՏ քօՏiէiօո Ձէ էհ6 յսոՇէiօո օ1 էհr66 մi116r6ոէ Եiօց6օցrՁքհiՇ r6ցiօոՏ: էհ6 ՇՁսՇՁՏiՁո, |rՁոiՁո Ձոմ Խ6մiէ6rrՁո6Ձո 1|օrՁ| r6ցiօոՏ, Ձոմ Ե6ՇՁսՏ6 օ1 էհ6 ոօսոէՁiոօսՏ ոՁէսr6 օ1 iէՏ |ՁոմՏՇՁք6, էհ6 Շօսոէr/ հՁՏ Ձ Խ6r/ հiցհ Եiօ|օցiՇՁ| մiԽ6rՏiէ/ wiէհ Ձ |Ձrց6 ոսոԵ6r օ1 6ոմ6ոiՇ Տք6Շi6Տ Ձոմ ք|ՁոէՏ. Ճrո6ոiՁ հօ|մՏ iոքօrէՁոէ Ձr6ՁՏ օ1 օriցiո օ1 մօո6ՏէiՇ ք|ՁոէՏ. Ւսոմr6մՏ օ1 Տք6Շi6Տ օ1 wi|մ r6|ՁէiԽ6Տ օ1 մօո6ՏէiՇ ՇrօքՏ, ՏսՇհ ՁՏ էհ6 ՁոՇ6ՏէօrՏ օ1 wհ6Ձէ, ԵՁr|6/, r/6, օՁէՏ Ձոմ Տ6Խ6rՁ| 1rսiէ էr66Տ, ՏսՇհ ՁՏ ցrՁք6 Ձոմ wi|մ ք6Ձr, Ձr6 1օսոմ iո Ճrո6ոiՁ. Լհ6Տ6 ք|Ձոէ ց6ո6էiՇ r6ՏօսrՇ6Տ հՁԽ6 |օոց Ե66ո r6Շօցոi26մ ՁՏ հՁԽiոց Ձ սոiզս6 Ձոմ ց|օԵՁ| iոքօrէՁոՇ6 1օr էհ6 ՇօոՏ6rԽՁէiօո օ1 Ձցrօ-ԵiօմiԽ6rՏiէ/. Տiցոi1iՇՁոէ քօքս|ՁէiօոՏ օ1 ՁոiոՁ|Տ օ1 iոէ6rոՁէiօոՁ| ՇօոՏ6rԽՁէiօո iոքօrէՁոՇ6 Ձr6 Ձ|Տօ 1օսոմ iո Ճrո6ոiՁ, iոՇ|սմiոց |6օքՁrմ, Տէriք6մ հ/6ոՁ, Եrօwո Ե6Ձr, wօ|1 Ձոմ wi|մ ՇՁէ. |ոքօrէՁոէ 1օr6Տէ Ձr6ՁՏ rսո ՁՇrօՏՏ էհ6 ոօսոէՁiո rՁոց6Տ Ե6էw66ո Ճrո6ոiՁ Ձոմ Օ6օrցiՁ. Լհ6 Ձr6Ձ |օՇՁէ6մ Ե6էw66ո էհ6 Օi|iյՁո ՏէՁէ6 Բ6Տ6rԽ6 iո Ճrո6ոiՁ Ձոմ էհ6 8օrյօոi Բ6Տ6rԽ6 iո Օ6օrցiՁ iո քՁrէiՇս|Ձr iՏ օ1 հiցհ ՇօոՏ6rԽՁէiօո iոքօrէՁոՇ6. Ճrո6ոiՁոՏ հՁԽ6 Ձ|wՁ/Տ Ե6ո61iէ6մ 1rօո Ձոմ ոՁմ6 սՏ6 օ1 էհ6ir 1|օrՁ Ձոմ 1ՁսոՁ ՁՏ ՏօսrՇ6Տ օ1 1օօմ, ո6մiՇiո6, քՁՏէսr6 Ձոմ ցՁո6 ո6Ձէ. Լհ6 հiցհ ոսոԵ6r օ1 wi|մ r6|ՁէiԽ6Տ օ1 մօո6ՏէiՇ ՇrօքՏ Ձոմ 1rսiէ էr66Տ 1օսոմ iո Ճrո6ոiՁ r6քr6Տ6ոէՏ Ձ սոiզս6 ՏօսrՇ6 1օr էհ6 iոքrօԽ6ո6ոէ օ1 Շս|էiԽՁէ6մ ք|ՁոէՏ, էհ6Տ6 r6ՏօսrՇ6Տ հՁԽ6 քօէ6ոէiՁ||/ Ձո 6ՇօոօոiՇ ԽՁ|ս6. Օէհ6r 6ՇօոօոiՇՁ||/ Տiցոi1iՇՁոէ ք|ՁոէՏ iոՇ|սմ6 1օմմ6r ք|ՁոէՏ 1օr |iԽ6ՏէօՇk, wi|մ 6մiԵ|6 ք|ՁոէՏ սՏ6մ iո ԽՁriօսՏ էrՁմiէiօոՁ| մiՏհ6Տ, ո6մiՇiոՁ| ք|ՁոէՏ, ՁrօոՁէiՇ ք|ՁոէՏ, ք|ՁոէՏ ԽՁ|ս6մ 1օr հօո6/ քrօմսՇէiօո Ձոմ ք|ՁոէՏ սՏ6մ 1օr rսց մ/6iոց. 8iօմiԽ6rՏiէ/ iՏ էհr6Ձէ6ո6մ Ե/ քօiոէ Ձոմ ոօո-քօiոէ ՏօսrՇ6Տ օ1 քօ||սէiօո. ՔriոՇiքՁ| քօiոէ ՏօսrՇ6Տ օ1 քօ||սէiօո iոՇ|սմ6 ոiոiոց ք|ՁոէՏ Ձոմ ո6էՁ|, Շհ6ոiՇՁ| Ձոմ Տ6rԽiՇ6 iոմսՏէri6Տ. Ճ Տiցոi1iՇՁոէ ՏօսrՇ6 օ1 քօ||սէiօո iՏ ոiո6rՁ| wՁՏէ6 1rօո Շօքք6r, ոօ|/Եմ6ոսո Ձոմ ցօ|մ ոiո6Տ.

ՄօrմՏ Ձոմ Մօrմ ՇօոԵiոՁէiօոՏ ոՁէսrՁ|----բնական ապրելավայր հՁԵiէՁէ-----բնական ապրելավայր մ6Տ6rէ-----անապատ Տ6ոi-մ6Տ6rէ-----կիսաանապատ ո6Ձմօw-----մարգագետին Տէ6քք6-----տափաստան ՁոՇ6Տէօr-----նախահայր w6է|Ձոմ-----խոնավ տարածքներ ԵՁr|6/-----գարի r/6-----աշորա օՁէ-----վարսակ Շս|էiԽՁէ6մ ք|ՁոէՏ-----մշակաբույս iոքrօԽ6ո6ոէ-----բարելավում քօ||սէiօո-----աղտոտում wՁՏէ6-----թափոն Է».1 Էiոմ Էոց|iՏհ 6զսiԽՁ|6ոէՏ էօ էհ6 1օ||օwiոց iո էհ6 է6»է. կենսաբանական այլատարրություն, բնական ապրելավայրերի լայն բազմազանություն, երեք տարբեր կենսաշխարհագրական շրջաններ, էնդեմիկ տեսակների ն բույսերի մեծ քանակ, տեղական մշակաբույսերի վայրի նախնինեերը, միջազգային պահպանման կարնորություն, անտառների տարածքների անցումը լեռնային շղթաների միջով, հայերի կողմից բույսերի օգտագործումը որպես սննդի աղբյուր, պտղատու ծառերը մի յուրահատուկ հիմք են, մշակված բույսեր, տնտեսական արժեք, մեղրի արտադրություն, աղտոտման աղբյուր, պղնձի հանքային թափոններ: Է». 2 ՕiԽ6 Ճrո6ոiՁո 6զսiԽՁ|6ոէՏ էօ էհ6 1օ||օwiոց. Մiմ6 ԽՁri6է/ օ1 ոՁէսrՁ| հՁԵiէՁէՏ: մ6Տ6rէՏ Ձոմ Տ6ոi-մ6Տ6rէՏ: ոօսոէՁiո ո6ՁմօwՏ: w6է|ՁոմՏ: Ձ|քiո6 |Ձk6Տ: էհr66 մi116r6ոէ Եiօ- ց6օցrՁքհiՇ r6ցiօոՏ: Ե6ՇՁսՏ6 օ1 էհ6 ոօսոէՁiոօսՏ ոՁէսr6 օ1 iէՏ |ՁոմՏՇՁք6: Ձ Խ6r/ հiցհ Եiօ|օցiՇՁ| մiԽ6rՏiէ/: |Ձrց6 ոսոԵ6r օ1 6ոմ6ոiՇ Տք6Շi6Տ Ձոմ ք|ՁոէՏ: wi|մ r6|ՁէiԽ6Տ օ1 մօո6ՏէiՇ ՇrօքՏ: ՇօոՏ6rԽՁէiօո օ1 Ձցrօ- ԵiօմiԽ6rՏiէ/: iոէ6rոՁէiօոՁ| ՇօոՏ6rԽՁէiօո iոքօrէՁոՇ6: ոօսոէՁiո rՁոց6Տ: ՏօսrՇ6 օ1 1օօմ: wi|մ r6|ՁէiԽ6Տ օ1 մօո6ՏէiՇ ՇrօքՏ: 1օմմ6r ք|ՁոէՏ 1օr |iԽ6ՏէօՇk: wi|մ 6մiԵ|6 ք|ՁոէՏ: ո6մiՇiոՁ| ք|ՁոէՏ: ք|ՁոէՏ սՏ6մ 1օr հօո6/ քrօմսՇէiօո.

Է». 2 ԽՁէՇհ էհ6 wօrմՏ օr 6»քr6ՏՏiօոՏ օո էհ6 |61է wiէհ էհ6 օո6Տ օո էհ6 riցհէ. 1. մօո6ՏէiՇ 1. ՇrօքՏ 2. wi|մ r6|ՁէiԽ6Տ օ1 2. մօո6ՏէiՇ ՇrօքՏ 3. ոօսոէՁiո 3. rՁոց6Տ 4. 6մiԵ|6 4. ք|ՁոէՏ 5. 1օմմ6r ք|ՁոէՏ 1օr 5. |iԽ6ՏէօՇk 6. հօո6/ 6. քrօմսՇէiօո 7. ցՁո6 7. ո6Ձէ 8. ՏօսrՇ6 օ1 8. քօ||սէiօո 9. 6ոմ6ոiՇ 9. Տք6Շi6Տ Ձոմ ք|ՁոէՏ Է». 3 Շօոք|6է6 էհ6 էՁԵ|6. V6rԵ

Ճմյ6ՇէiԽ6

քօ||սէiօո ՁrօոՁէiՇ wՁՏէ6 օriցiոՁէiօո ՇօոՏ6rԽ6 ց|օԵՁ| քօքս|Ձէiօո Է». 4 ԽՁk6 սք զս6ՏէiօոՏ էօ էհ6 է6»է. Է». 5 ՏսոոՁri26 էհ6 է6»է.

ՍԱIԼ 3

AՇRՕECՕLՕՇY

ԼԽՏՏՕN ՕNԽ

ԽNՄ1ՏՕNMԽNՂՃԼ ԵՏՕՂԽԸՂ1ՕN

(Եarէ 1) “Էօօ1օջ7” 1Տ a vօr7 քօքս1ar wօrմ էօմa7. 8սէ wհaէ մօօՏ 1է ոօaոշ “Էօօ1օջ7” 1Տ a 5Շ1eոՇe, wհ1օհ Տէսմ1օՏ էհօ rօ1aէ1օոՏհ1քՏ Եօէwօօո a11 էհօ fօrոՏ օf 11fօ օո օսr ք1aոօէ w1էհ 1էՏ eոԽ1r0ոոeոէ. ՛հ1Տ wօrմ օaոօ frօո էհօ Օrօօէ “օ1էօՏ” wհ1օհ ոօaոՏ “հօոօ”. ՛հ1Տ 1մօa օf “հօոօ” 1ոօ1սմօՏ էհօ wհօ1օ ք1aոօէ օf օսrՏ, 1էՏ քօքս1aէ1օո, էհօ Հaէսrօ, aո1ոa1Տ, Ե1rմՏ, f1Տհ 1ոՏօօէՏ, a11 օէհօr 11v1ոջ Եօ1ոջ aոմ օvօո էհօ aէոօՏքհօrօ arօսոմ օսr ք1aոօէ. Էոv1rօոոօոէa1 քrօէօօէ1օո 1Տ a սո1Խer5a1 Շ0ոՇerո. Ճօէ1vօ ոօaՏսrօՏ Տհօս1մ Եօ էaէօո էօ օrօaէօ aո 1ոէօrոaէ1օոa1 Տ7Տէօո օf օօօ1օջ1օa1 Տօօսr1է7. Տօոօ քrօջrօՏՏ հaՏ Եօօո ոaմօ 1ո էհ1Տ մ1rօօէ1օո. 159 օօսոէr1օՏ – ոօոԵօrՏ օf էհօ Սո1էօմ Հaէ1օոՏ Օrջaո12aէ1օո – հavօ Տօէ սք օոv1rօոոօոէa1 քrօէօօէ1օո aջօոօ1օՏ. Ճ 1օէ օf օօոfօrօոօօՏ հavօ Եօօո հօ1մ Ե7 էհօՏօ aջօոօ1օՏ էօ մ1ՏօսՏՏ օօօ1օջ1օa1 քrօԵ1օոՏ, Տօոօ օf wհ1օհ arօ օf eՇէreոe սrջeոՇ7. Տ1ոօօ aոՇ1eոէ է1ոօՏ էհօ Հaէսrօ հaՏ Տօrvօմ էհօ Խaո ջ1v1ոջ հ1ո օvօr7էհ1ոջ հօ ոօօմՏ: a1r էօ Եrօaէհօ, fօօմ էօ օaէ, waէօr էօ մr1ոէ, wօօմ fօr Ես11մ1ոջ aոմ fսօ1 fօr հօaէ1ոջ հ1Տ հօոօ. Իօr էհօսՏaոմՏ օf 7օarՏ քօօք1օ 11vօմ 1ո հarոօո7 w1էհ օոv1rօոոօոէ aոմ 1է Տօօոօմ էօ էհօո էհaէ էհօ rօՏօսrօօՏ օf էհօ Հaէսrօ հavօ ոօ օոմ aոմ 11ո1է. Մ1էհ էհօ 1ոմս5էr1a1 rօvօ1սէ1օո օսr ոօջaէ1vօ 1ո11սeոՇe օո էհօ Հaէսrօ Եօջaո էօ 1ոօrօaՏօ. Լarջօ օ1է1օՏ w1էհ էհօսՏaոմՏ օf Տէօaո1ոջ, ք011սէ1ոջ ք1aոէՏ aոմ faօէօr1օՏ օaո Եօ fօսոմ ոօwaմa7Տ a11 օvօr էհօ wօr1մ. ՛հօ Ե7-քrօմսօէՏ օf էհօ1r aօէ1v1է7 քօ11սէօ էհօ a1r wօ Եrօaէհօ, էհօ waէօr wօ մr1ոէ, aոմ էհօ f1օ1մՏ wհօrօ օսr Շr0ք5 arօ ջrօwո. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs Տօ1օոօօ օոv1rօոոօոէ սո1vօrՏa1 օօոօօrո էօ քrօէօօէ օxէrօոօ սrջօոօ7 aոօ1օոէ 1ոմսՏէr1a1 1ոf1սօոօօ էօ քօ11սէօ օrօք

գիտություն շրջակա միջավայր համընդհանուր, համաշխարհային նշանակություն, կարնորություն պաշտպանել, պահպանել ծայրահեղ, չափազանց մեծ հրատապություն, անհրաժեշտություն հնադարյան, հին արդյունաբերական ազդեցություն կեղտոտել, պղծել մշակաբույս, կուլտուրա (գյուղատնտ.)

ԽՇerՇ15e 1 Ըհ005e a Խ0rմ 1r0ո էհe ԵraՇkeէ5 է0 Շ0ոք1eէe էհe 5eոէeոՇe5: 1. Էօօ1օջ7 1Տ a Տօ1օոօօ wհ1օհ (էօ Տէսմ7, Տէսմ1օՏ) էհօ rօ1aէ1օոՏհ1քՏ Եօէwօօո a11 fօrոՏ օf 11fօ օսr ք1aոօէ w1էհ 1էՏ օոv1rօոոօոէ. 2. ՛հօ 1մօa օf “հօոօ” (1ոօ1սմ1ոջ, 1ոօ1սմօՏ) էհօ wհօ1օ ք1aոօէ, 1էՏ քօքս1aէ1օո, ոaէսrօ. 3. քօ a11 օf էհօո 11vօ a հaքք7 aոմ (հօa1էհ7, հօa1էհ) 11fօ 1ո օսr հօոօ ոօwaմa7Տշ 4. Իօr էհօսՏaոմՏ օf 7օarՏ քօօք1օ (11v1ոջ, 11vօմ) 1ո հarոօո7 w1էհ օոv1rօոոօոէ. 5. Մ1էհ էհօ 1ոմսՏէr1a1 rօvօ1սէ1օո օսr ոօջaէ1vօ (1ոf1սօոօօ, 1ոf1սօոօ1ոջ) օո էհօ ոaէսrօ Եօջaո էօ 1ոօrօaՏօ. 6. ՛հօ Ե7-քrօմսօէՏ օf էհօ1r aօէ1v1է7 քօ11սէօ էհօ a1r wօ (Եrօaէհ, Եrօaէհօ), էհօ waէօr wօ (մrսոէ, մr1ոէ) էհօ f1օ1մՏ wհօrօ օսr օrօքՏ arօ (ջrօw, ջrօw1ոջ). ԽՇerՇ15e 11 Ը0ոք1eէe էհe 10110Խ1ոջ 5eոէeոՇe5: 1. Էօօ1օջ7 1Տ a Տօ1օոօօ, wհ1օհ `````````````` էհօ rօ1aէ1օոՏհ1քՏ Եօէwօօո a11 fօrո օf 11fօ օո օսr ք1aոօէ w1էհ 1էՏ օոv1rօոոօոէ. 2. Էոv1rօոոօոէa1 ````````````` 1Տ a սո1vօrՏa1 օօոօօrո. 3. Տօոօ քrօջrօՏՏ ````````````` 1ո էհ1Տ մ1rօօէ1օո. 4. ``````````` օf 7օarՏ քօօք1օ 11vօմ 1ո հarոօո7 w1էհ օոv1rօոոօոէ. 5. Մ1էհ էհօ `````````` rօvօ1սէ1օո օսr ոօջaէ1vօ 1ոf1սօոօօ օո էհօ ոaէսrօ Եօջaո ``````````. 6. ՛հօ Ե7-քrօմսօէՏ օf էհօ1r aօէ1v1է7 ``````````` էհօ a1r Եrօaէհօ, էհօ waէօr wօ մr1ոէ, aոմ էհօ f1օ1մՏ wհօrօ օսr օrօք ```````````. ԽՇerՇ15e 111 Ւ111 1ո էհe ո1551ոջ քreք051է10ո5: 1. ՛հ1Տ wօrմ օaոօ `````` էհօ Օrօօէ “օ1էօՏ”, wհ1օհ ոօaոՏ հօոօ. 2. Ճ 1օէ օf օօոfօrօոօօՏ հavօ Եօօո հօ1մ `````` էհօՏօ aջօոօ1օՏ. 3. քօ a11 `````` էհօո 11vօ a հaքք7 aոմ հօa1էհ7 11fօ `````` օսr հօոօ ոօwaմa7Տշ 4. Իօr էհօսՏaոմՏ `````` 7օarՏ քօօք1օ 11vօմ `````` հarոօո7 `````` օոv1rօոոօոէ. 5. `````` էհօ 1ոմսՏէr1a1 rօvօ1սէ1օո օսr ոօջaէ1vօ 1ոf1սօոօօ ``````` էհօ waէօr Եօջaո էօ 1ոօrօaՏօ. 6. Լarջօ օ1է1օՏ ````` էհօսՏaոմՏ `````` Տէօaո1ոջ, քօ11սէ1ոջ ք1aոէՏ օaո Եօ fօսոմ a11 օvօr էհօ wօr1մ.

ԽՇerՇ15e 1Մ MaէՇհ a 11ոe Ճ Խ1էհ a 11ոe 1ո B: Ճ. 8. թօքս1ar մօvօէօմ 1ոօ1սմօ 1ոոօvaէ1օո aօէ1vօ օxքaոմ rօմսօէ1օո favօսr1էօ 1ոօrօaՏօ օօոքrօհօոմ, 1ոvօ1vօ 1ոf1սօոօօ մօո1ոaէ1օո, 1ոքaօէ օrօaէօ օՏէaԵ11Տհ aոօ1օոէ քrօհ1Տէօr1օ ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհaէ մօօՏ էհօ wօrմ “օօօ1օջ7” ոօaոշ 2. Մհaէ օaո 7օս Տa7 aԵօսէ էհօ քrօՏօոէ օօօ1օջ1օa1 Տ1էսaէ1օոշ 3. Մհaէ մօօՏ էհօ Հaէսrօ ջ1vօ էօ a քօrՏօոշ 4. Մհaէ քօ11սէօՏ էհօ Հaէսrօշ

ԼԽՏՏՕN ՂՖՕ

ԽNՄ1ՏՕNMԽNՂՃԼ ԵՏՕՂԽԸՂ1ՕN

(Եarէ 2) Էvօr7 7օar էհօ aէոօՏքհօrօ 1Տ քօ11սէօմ w1էհ aԵօսէ 1000 էօոՏ օf 1ոմսՏէr1a1 մսՏէ aոմ օէհօr հarո1ս1 5սԵ5էaոՇe5. 81ջ օ1է1օՏ Տսffօr frօո 5ո0ջ. ՇarՏ w1էհ էհօ1r օոջ1ոօՏ հavօ Եօօօոօ էհօ ոa1ո Տօսrօօ օf քօ11սէ1օո 1ո 1ոմսՏէr1a1 օօսոէr1օՏ. VaՏէ fօrօՏէՏ arօ օսէ մօwո 1ո Ճfr1օa, Տօսէհ Ճոօr1օa aոմ ՃՏ1a fօr էհօ ոօօմՏ օf 1ոմսՏէr1օՏ 1ո Էսrօքօ aոմ էհօ ՍՏՃ. ՛հօ 1օՏՏ օf էհօ fօrօՏէՏ սքՏօէՏ էհօ օx7ջօո Եa1aոօօ օf էհօ ոօw Խa5էe1aոմ5. ՃՏ a rօՏս1է Տօոօ Տքօօ1օՏ օf aո1ոa1Տ, Ե1rմՏ, f1Տհ aոմ ք1aոէՏ հavօ մ15aքքeareմ aոմ էօօք մ1Տaքքօar1ոջ. Թ1vօrՏ aոմ 1aէօՏ մr7 սք. Օոօ օf էհօ rօօօոէ օxaոք1օՏ 1Տ էհօ Տօa օf Ճra1, wհ1օհ հaՏ Եօօօոօ ոսօհ Տոa11օr մսօ էօ ոaո’Տ aօէ1v1է7. ՛հօ քօ11սէ1օո օf a1r aոմ էհօ wօr1մ’Տ օօօaոՏ, էհօ էհ1ոո1ոջ օf էհօ 070ոe 1a7er arօ էհօ օէհօr քrօԵ1օոՏ ar1Տ1ոջ frօո ոaո’Տ օarօ1օՏՏ aէէ1էսմօ էօ օօօ1օջ7. 1ո էհօ fօrոօr Տօv1օէ rօքսԵ11օՏ էհօrօ arօ Տօոօ arօaՏ wհօrօ օօօ1օջ7 1Տ 1ո a քօօr Տէaէօ. 1է 1Տ էհօ Տօa օf Ճra1, 8a1էa1, aոմ ՇհօrոօԵ71. Իօr մօօaմօՏ, ոսօ1օar Խeaք0ո5 wօrօ էօՏէօմ ոօar Տօո1քa1aէ1ոՏէ aոմ էհօ ջrօսոմ 1Տ քօ11սէօմ w1էհ raմ1aէ1օո էհօrօ. Խօrօ էհaո էwօոէ7 7օarՏ aջօ a քaքօr faօէօr7 waՏ Ես11է օո էհօ Տհօrօ օf Լaէօ 8a1էa1. ՃՏ a rօՏս1է, ԵօօaսՏօ օf էհօ քօ11սէ1օո, ոօrօ էհaո 50 քօr օօոէ օf էհօ wօr1մ’Տ քսre5է waէօr հaՏ Եօօո rս1ոօմ. ՛հօ wհօ1օ օօօ1օջ1օa1 Տ7Տէօո օf էհօ 1aէօ հaՏ օհaոջօմ ջrօaէ17. Ճfէօr էհօ մ15a5էer 1ո ՇհօrոօԵ71 էհօ 1ոհaԵ1էaոէ5 օf էհօ ոօarԵ7 էօwոՏ aոմ v111aջօՏ հaմ էօ Եօ eԽaՇսaէeմ. Տօոօ օf էհօո մ1օմ aոմ Տօոօ հavօ Եօօօոօ 1ոva11մՏ. Էօօ1օջ1օa1 օaէaՏէrօքհօՏ մօ a 1օէ օf հarո էօ էհօ Հaէսrօ Եսէ էհօ7 arօ ոսօհ ոօrօ մaոջօrօսՏ fօr էհօ Խaո. ՛հօ զսօՏէ1օո 1Տ wհօէհօr հսոaոէ1ոմ 1Տ ջօ1ոջ էօ 11vօ օr մ1օ. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs թօ11սէaոէ հarո ՏսԵՏէaոօօ Տոօջ vaՏէ waՏէօ1aոմ մ1Տaքքօar օ2օոօ 1a7օr wօaքօո քսrօ մ1ՏaՏէօr

աղտոտիչ վնաս, կորուստ նյութ թանձր մառախուղ լայնարձակ, անսահման պարապուտ, անմշակ տարածք անհետանալ օզոնի շերտ զենք մաքուր դժբախտություն (աղետ)

էօ 1ոհaԵ1է էօ օvaօսaէօ

ապրել, բնակվել, բնակեցնել էվակուացնել

ԽՇerՇ15e 1 Եսէ էհe ԽerԵ5 1ո ԵraՇkeէ5 1ո էհe Շ0rreՇէ 10rո: 1. Էvօr7 7օar էհօ aէոօՏքհօrօ (էօ Եօ քօ11սէօմ) w1էհ aԵօսէ 1000 էօոՏ օf 1ոմսՏէr1a1 մսՏէ. 2. ՇarՏ w1էհ էհօ1r օոջ1ոօՏ (էօ Եօօօոօ) էհօ ոa1ո Տօսrօօ օf քօ11սէ1օո 1ո 1ոմսՏէr1a1 օօսոէr1օՏ. 3. Տօոօ Տքօօ1օՏ օf aո1ոa1Տ, Ե1rմՏ, f1Տհ, aոմ ք1aոէՏ (մ1Տaքքօar). 4. Խօrօ էհaո էwօոէ7 7օarՏ aջօ a քaքօr faօէօr7 (էօ Եօ Ես11է) օո էհօ Տհօrօ օf Լaէօ 8a1էa1. 5. Էօօ1օջ1օa1 Տ7Տէօո օf էհօ 1aէօ հaՏ (օհaոջօ) ջrօaէ17. ԽՇerՇ15e 11 Ը0ոք1eէe էհe 10110Խ1ոջ 5eոէeոՇe5: 1. 81ջ օ1է1օՏ Տսffօr frօո `````````. 2. ՃՏ a rօՏս1է Տօոօ Տքօօ1օՏ օf aո1ոa1Տ, Ե1rմՏ, f1Տհ ```````````. 3. 1ո Ճrոօո1a էհօrօ arօ Տօոօ arօaՏ wհօrօ օօօ1օջ7 1Տ ```````````. 4. 8օօaսՏօ օf էհօ քօ11սէ1օո ``````````` 5. ՛հօ wհօ1օ օօօ1օջ1օa1 Տ7Տէօո օf էհօ 1aէօ ``````````. 6. Ճfէօr էհօ մ1ՏaՏէօr 1ո ՇհօrոօԵ71 ````````````. ԽՇerՇ15e 111 Ֆհaէ are էհe Շ0ոքaraէ1Խe aոմ 5սքer1aէ1Խe 10rո5 01 էհe 10110Խ1ոջ aմյeՇէ1Խe52 M1ոմ էհe rս1e5. a) r1օհ Ե) Ե1ջ օ) օaՏ7 օհօaք հօէ ոօ1Տ7 օօօ1 էհ1ո մ1rէ7 մ)

Եօr1ոջ 1ոքօrէaոէ օօոfօrէaԵ1օ

օ)

ԽՇerՇ15e 1Մ MaէՇհ a 11ոe Ճ Խ1էհ a 11ոe 1ո B: Ճ. քօ11սէօ wօaքօո էօ 1ոհaԵ1է քսrօ

far օ1մ

8. մօՏօrէ օ1օaո էօ մ1Տaքքօar մaոջօrօսՏ

f)

11էէ1օ ոaո7 Եaմ

ՏսԵՏէaոօօ հarոfս1 waՏէօ1aոմ էօ vaո1Տհ

օօոէaո1ոaէօ ջսո էօ 11vօ ոaէօr1a1

ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհaէ arօ էհօ ոa1ո օօօ1օջ1օa1 քrօԵ1օոՏշ 2. Մհaէ ոօaՏսrօՏ Տհօս1մ Եօ էaէօո էօ քrօէօօէ էհօ ոaէսrօշ 3. Մհaէ մօ 7օս էոօw aԵօսէ օօօ1օջ1օa1 քrօԵ1օոՏ 1ո 7օսr օօսոէr7շ 4. 1f 7օս Տaw a ՛V քrօջraոոօ aԵօսէ քօօք1օ քօսr1ոջ քօ1ՏօոօսՏ օհօո1օa1Տ 1ոէօ էհօ Տօa wհaէ wօս1մ 7օս մօշ 5. ՛հօrօ 1Տ a Ե1ջ մօոօոՏէraէ1օո 1ո 7օսr էօwո էօ Տէօք a ոսօ1օar քօwօr Տէaէ1օո Եօ1ոջ Ես11է. 1f 7օս հaմ arraոջօմ էօ ջօ էօ էհօ օ1ոօոa w1էհ 7օսr fr1օոմՏ օո էհօ Տaոօ մa7 aՏ էհօ մօոօոՏէraէ1օո, wհaէ wօս1մ 7օս մօշ 6. ՛հօrօ 1Տ էօօ ոսօհ էraff1օ 1ո 7օսr էօwո. ՛հօrօ arօ ք1aոՏ էօ Ես11մ a ոօw rօaմ էօ rօմսօօ էհօ էraff1օ 1ո էհօ էօw. Էօwօvօr, էհօ ոօw rօaմ w111 մօՏէrօ7 aո arօa օf ոaէսra1 Եօaսէ7. Մհaէ մօ 7օս էհ1ոէ քօօք1օ Տհօս1մ մօ aԵօսէ 1էշ

ԼԽՏՏՕN ՂHՏԽԽ

ԽNՄ1ՏՕNMԽNՂՃԼ ԵՏՕBԼԽMՏ

(Եarէ 1) ՛հօ քօ1Տօո1ոջ օf էհօ wօr1մ’Տ 1aոմ, a1r, aոմ waէօr 1Տ էհօ faՏէօՏէՏքrօaմ1ոջ մ1ՏօaՏօ օf օ1v1112aէ1օո. 1է քrօԵaԵ17 քrօմսօօՏ fօwօr հօaմ11ոօՏ էհaո warՏ, earէհզսake5 aոմ 1100մ5, Եսէ 1է 1Տ քօէօոէ1a117 օոօ օf հ1Տէօr7’Տ ջrօaէօՏէ մaոջօrՏ էօ հսոaո 11fօ օո օarէհ. 1f քrօՏօոէ էrօոմՏ օօոէ1ոսօ fօr էհօ ոօxէ Տօvօra1 մօօaմօՏ, օսr ք1aոօէ w111 Եօօօոօ սո1ոհaԵ1էaԵ1օ. Օvօrքօքս1aէ1օո, քօ11սէ1օո aոմ օոօrջ7 Շ0ո5սոքէ10ո հavօ օrօaէօմ Տսօհ ք1aոօէ-w1մօ քrօԵ1օոՏ aՏ ոaՏՏ1vօ մօfօrօՏէaէ1օո, օ2օոօ մeք1eէ10ո, aօ1մ ra1ոՏ aոմ էհօ ջ1օԵa1 warո1ոջ էհaէ 1Տ Եօ11օvօմ էօ Եօ օaսՏօմ Ե7 էհօ ջrօօոհօսՏօ օffօօէ. ՛հօ ՏօaՏ arօ 1ո մaոջօr. ՛հօ7 arօ f111օմ w1էհ ք0150ո: 1ոմսՏէr1a1 aոմ ոսՇ1ear Խa5էe, օհօո1օa1 fօrէ1112օrՏ aոմ քe5է1Շ1մe5. ՛հօ Խօմ1էօrraոօaո 1Տ a1rօaմ7 ոօar17 մօaմ: էհօ Հօrէհ Տօa 1Տ fօ11օw1ոջ. ՛հօ Ճra1 Տօa 1Տ օո էհօ Եr1ոk օf eՇէ1ոՇէ10ո. 1f ոօէհ1ոջ 1Տ մօոօ aԵօսէ 1է, օոօ մa7 ոօէհ1ոջ w111 Եօ aԵ1օ էօ 11vօ 1ո էհօ ՏօaՏ. Էvօr7 էօո ո1ոսէօՏ օոօ է1ոմ օf aո1ոa1, ք1aոէ օr 1ոՏօօէ մ1օՏ օսէ fօrօvօr. 1f ոօէհ1ոջ 1Տ մօոօ aԵօսէ 1է, օոօ ո1111օո Տքօօ1օՏ էհaէ arօ a11vօ էօմa7 w111 հavօ Եօօօոօ օxէ1ոօէ էwօոէ7 7օarՏ frօո ոօw. Ճ1r քօ11սէ1օո 1Տ a vօr7 Տօr1օսՏ քrօԵ1օո. 1ո Շa1rօ յսՏէ Եrօaէհ1ոջ էհօ a1r 1Տ 11fօ էհrօaէօո1ոջ – օզս1va1օոէ էօ Տոօէ1ոջ էwօ քaօէՏ օf օ1ջarօէէօՏ a մa7. ՛հօ Տaոօ հօ1մՏ էrսօ fօr Խօx1օօ Շ1է7 aոմ 600 օ1է1օՏ օf էհօ Էսrօքօaո Շօոէ1ոօոէ. 1ոմսՏէr1a1 eոէerքr15e5 օո1է էօոՏ օf հarոfս1 ՏսԵՏէaոօօՏ. ՛հօՏօ օո1ՏՏ1օոՏ հavօ մ1ՏaՏէrօսՏ Շ0ո5eզսeոՇe5 fօr օսr ք1aոօէ. ՛հօ7 arօ էհօ ոa1ո rօaՏօո fօr էհօ ջrօօոհօսՏօ օffօօէ aոմ aօ1մ ra1ոՏ. Ճո օvօո ջrօaէօr օոv1rօոոօոէa1 էհrօaէ 1Տ ոսօ1օar քօwօr Տէaէ1օոՏ. Մօ a11 էոօw հօw էraջ1օ էհօ օօոՏօզսօոօօՏ օf էհօ ՇհօrոօԵ71 մ15a5էer arօ. թօօք1օ arօ Եօջ1ոո1ոջ էօ rօa112օ էհaէ օոv1rօոոօոէa1 քrօԵ1օոՏ arօ ոօէ ՏօոօԵօմ7 օ1Տօ’Տ. ՛հօ7 յօ1ո aոմ Տսքքօrէ var1օսՏ 1ոէօrոaէ1օոa1 օrջaո12aէ1օոՏ aոմ ջrօօո քarէ1օՏ. 1f ջօvօrոոօոէՏ waէօ սք էօ wհaէ 1Տ հaքքօո1ոջ – քօrհaքՏ wօ’11 Եօ aԵ1օ էօ avօ1մ էհօ մ1ՏaՏէօr էհaէ էհrօaէօոՏ էհօ ոaէսra1 wօr1մ aոմ a11 օf սՏ w1էհ 1է. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs Էarէհզսaէօ f1օօմ օօոՏսոքէ1օո մօք1օէօ քօ1Տօո

երկրաշաժ ջրհեղեղ սպառում, ծախսում սպառել, վերջացնել թույն, թունավոր նյութ

ոսօ1օar waՏէօ քօՏէ11օոէ Եr1ոէ օxէ1ոօէ1օո օոէօrքr1Տօ օօոՏօզսօոօօ

միջուկային, ատոմային թափոններ վնասակար, աղետաբեր եզր, ծայր (անդունդի) մարում, բնատինջ լինելը ձեռնարկություն հետնանք

ԽՇerՇ15e 1 Ւ1ոմ aոէ0ո7ո5 aոմ arraոջe էհeո 1ո քa1r5: Եօջ1ո fօw հ1ջհ Տafօ ոaո7 Տ1օw ոսօհ հօէ էհօ ԵօՏէ f1ո1Տհ faՏէ 1օw warո 11էէ1օ մaոջօrօսՏ էհօ wօrՏէ ԽՇerՇ15e 11 Ղraո51aէe էհe մer1Խaէ1Խe5 1ոէ0 Ճrոeո1aո aոմ ոake սք Խ0rմ Շ0ոԵ1ոaէ10ո5 Խ1էհ էհeո: հ1Տէօr7, հ1Տէօr1օa1, հ1Տէօr1օ, հ1Տէօr1aո էօ օrօaէօ, օrօaէ1vօ, օrօaէ1ոջ, օrօaէօr warո, warո1ոջ, warոէհ ոօar, ոօar17, ոօarԵ7 էօ Տոօէօ, Տոօէօ, Տոօէ1ոջ, Տոօէօr էօ Եrօaէհօ, Եrօaէհ, Եrօaէհ1ոջ ոaէսrօ, ոaէսra1, ոaէսra117 հarո, հarոfս1, հarո1օՏՏ ԽՇerՇ15e 111 Ւ111 1ո մe11ո1էe arէ1Շ1e “ճh6” Խհere 1է 15 ոeՇe55ar7: 1. ``` ՏօaՏ arօ 1ո մaոջօr. 2. ``` Խօմ1էօrraոօaո 1Տ a1rօaմ7 ոօar17 մօaմ. 3. ``` Ճra1 Տօa 1Տ օո էհօ Եr1ոէ օf օxէ1ոօէ1օո. 4. ``` Տaոօ հօ1մՏ էrսօ fօr ``` Խօx1օօ Շ1է7 aոմ 600 օ1է1օՏ օf ``` Էսrօքօaո օօոէ1ոօոէ. 5. Մօ a11 էոօw հօw էraջ1օ ``` օօոՏօզսօոօօՏ օf ``` ՇհօrոօԵ71 մ1ՏaՏէօr arօ. 6. ``` a1r քօ11սէ1օո 1Տ a vօr7 Տօr1օսՏ քrօԵ1օո.

7.

1ո ``` Շa1rօ յսՏէ Եrօaէհ1ոջ ``` a1r 1Տ 11fօ էհrօaէօո1ոջ – օզս1va1օոէ էօ Տոօէ1ոջ էwօ քaօէՏ օf օ1ջarօէէօՏ a մa7.

ԽՇerՇ15e 1Մ Ւ1ո15հ էհe 5eոէeոՇe5: 1. 1f քrօՏօոէ էrօոմՏ օօոէ1ոսօ fօr էհօ ոօxէ Տօvօra1 մօօaմօՏ … 2. Էvօr7 էօո ո1ոսէօՏ … 3. թօօք1օ arօ Եօջ1ոո1ոջ էօ … 4. 1f ջօvօrոոօոէՏ waէօ սք էօ wհaէ 1Տ հaքքօո1ոջ … 5. ՛հօ ջrօaէ օոv1rօոոօոէa1 էհrօaէ 1Տ … 6. ՛հօ ՏօaՏ arօ … ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհaէ 1Տ էհօ ոa1ո rօaՏօո օf էհօ օոv1rօոոօոէ քօ11սէ1օոշ 2. Մհ7 մօ r1vօrՏ aոմ ՏօaՏ Եօօօոօ Տօ11օմշ 3. 1ո wհaէ wa7 մօօՏ էհօ օոv1rօոոօոէ 1ոf1սօոօօ հօa1էհ օf քօօք1օշ 4. Մհaէ w111 հaքքօո 1f քօօք1օ էaէօ ոօ ոօaՏսrօՏշ 5. Մհ7 մօո’է քօօք1օ էaէօ օarօ օf էհօ օոv1rօոոօոէշ 6. Մհaէ օaո հօ1ք էօ Տavօ օոv1rօոոօոէշ

ԼԽՏՏՕN ՒՕՆՏ

Ճ1Տ ԵՕԼԼՆՂ1ՕN. ՃԸ1Ծ ՏՃ1N

Սոէ11 150 7օar aջօ, էհօ a1r waՏ քսre aոմ օ1օaո – քօrfօօէ fօr էհօ քօօք1օ aոմ aո1ոa1Տ օf էհօ Էarէհ էօ Եrօaէհօ. ՛հօո քօօք1օ Տէarէօմ Ես11մ1ոջ faօէօr1օՏ. ՛հօՏօ faօէօr1օՏ aոմ ոaո7 օf էհօ էհ1ոջՏ էհօ7 ոaէօ, 11էօ օarՏ, քսէ a 1օէ օf հarո1ս1 ջa5e5 1ոէօ էհօ a1r. ՛հօո քօօք1օ Տէarէօմ մr1v1ոջ օarՏ, wհ1օհ aմմօմ ոօrօ քօ11սէ1օո էօ էհօ a1r. ՛օմa7 էհօ a1r 1Տ Տօ քօ11սէօմ 1ո Տօոօ ք1aօօՏ էհaէ 1է’Տ ոօէ a1wa7Տ Տafօ էօ Եrօaէհօ! Խaո7 օ1է1օՏ arօսոմ էհօ wօr1մ հavօ a1r f111օմ w1էհ a քօ11սէ1օո օa11օմ “Տոօջ”. ՛հ1Տ 1Տ Տօ Տէrօոջ 1ո Տօոօ ք1aօօՏ էհaէ էհօ a1r, wհ1օհ Տհօս1մ Եօ a Եօaսէ1fս1 Ե1սօ, aօէսa117 1օօէՏ Եrօwո. թօ11սէօմ a1r 1Տ ոօէ օո17 Եaմ fօr քօօք1օ aոմ aո1ոa1Տ, Եսէ fօr էrօօՏ aոմ օէհօr ք1aոէՏ, aՏ wօ11. Ճոմ 1ո Տօոօ ք1aօօՏ 1է’Տ օvօո մaոaջ1ոջ farոօrՏ’ օrօքՏ – էհօ fօօմ wօ օaէ. Տօ 1է’Տ vօr7 1ոքօrէaոէ fօr սՏ էօ “օ1օaո սք օսr aօէ” aոմ օ1օaո սք էհօ a1r wօ a11 Եrօaէհօ. Էvօr7օոօ օaո հօ1ք էօօք օսr a1r օ1օaո aոմ Տafօ. 1է’Տ օvօո fսո! օօս օaո ք1aոէ a էrօօ, r1մօ 7օսr Ե1էօ, aոմ օvօո wr1էօ a 1օէէօr էօ a ոօwՏքaքօr. Մհօո wօ 1օօէ սք, wօ Տօօ էհօ օ1օսմՏ aոմ էհօ Ե1սօ Տէ7. 8սէ էհօrօ arօ օէհօr էհ1ոջՏ 1ո էհօ Տէ7 էհaէ wօ մօո’է Տօօ. Տօոօ օf էհօՏօ arօ հarոfս1 էօ էհօ Էarէհ. Մհօո ք0Խer ք1aոէ5 Եսrո Շ0a1 օr ջaՏօ11ոօ էօ ոaէօ օ1օօէr1օ1է7 1ոԽ151Ե1e ջaՏօՏ arօ re1ea5eմ 1ոէօ էհօ a1r. Տօոօ օf էհօՏօ ջaՏօՏ օaո ո1x w1էհ waէօr aոմ ոaէօ 1է aՇ1մ1Շ, 11էօ 1օոօո յս1օօ օr Խ1ոeջar. Տօոօէ1ոօՏ էհօ ջaՏօՏ ջօէ 1ոէօ ra1ո օ1օսմՏ, wհօrօ էհօ7 arօ ո1xօմ 1ո w1էհ ra1ո օr Տոօw. ՛հօո էհօ aօ1մ fa11Տ Եaօէ էօ օarէհ w1էհ էհօ ra1ո օr Տոօw. ՛հ1Տ 1Տ օa11օմ aօ1մ ra1ո. Ճօ1մ ra1ո 1Տ օxէrօոօ17 հarոfս1 էօ ք1aոէՏ, r1vօrՏ aոմ 1aէօՏ, aոմ էհօ օrօaէսrօՏ էհaէ 11vօ 1ո էհօո. 1ո Տօոօ ք1aօօՏ, 1է 1Տ է1111ոջ fօrօՏէՏ. Խօrօօvօr, 1է քօ11սէօՏ էհօ waէօr էհaէ aո1ոa1Տ aոմ քօօք1օ ոօօմ էօ մr1ոէ. 1է’Տ vօr7 1ոքօrէaոէ fօr սՏ էօ Տէօք ոaէ1ոջ aՇ1մ ra1ո. Օոօ ջօօմ wa7 էօ մօ էհaէ 1Տ էօ մr1vօ օսr օarՏ 1օՏՏ. Ճոօէհօr ջօօմ wa7 1Տ էօ Տavօ օոօrջ7. ՛հօ 1օՏՏ օոօrջ7 wօ սՏօ, էհօ 1օՏՏ օօa1 էհօՏօ քօwօr ք1aոէՏ w111 հavօ էօ Եսrո. օօս aոմ 7օսr faո117 օaո Տavօ օոօrջ7 1ո 1օէՏ օf wa7Տ. Տav1ոջ օոօrջ7 ոօaոՏ Տav1ոջ էհօ Էarէհ. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs քսrօ հarոfս1

մաքուր վնասակար

ջaՏ էօ Եսrո ոսօ1օar քօwօr ք1aոէ օօa1 1ոv1Տ1Ե1օ էօ rօ1օaՏօ aօ1մ1օ v1ոօջar aօ1մ ra1ո

գազ վառել ատոմակայան ածուխ անտեսանելի արձակել, անջատել թթու, թթվային քացախ թթվային անձրն

ԽՇerՇ15e 1 a) Ըհ005e էհe r1ջհէ aո5Խer 1r0ո էհe 10110Խ1ոջ (Ճ, B, Ը 0r Ծ) Խհ1Շհ 70ս Շ0ո51մer է0 Եe Շ0rreՇէ: Ճ. Սոէ11 aԵօսէ 150 7օarՏ aջօ, էհօ a1r waՏ քօ11սէօմ aոմ օօոէaո1ոaէօմ. 8. Իaօէօr1օՏ aոմ ոaո7 օr էհօ էհ1ոջՏ, 11էօ օarՏ, քսէ a 1օէ օf հarո1օՏՏ ջaՏօՏ 1ոէօ էհօ a1r. Շ. Տav1ոջ օոօrջ7 ոօaոՏ waՏէ1ոջ էհօ Էarէհ. ք. ՛օմa7 էհօ a1r 1Տ Տօ քօ11սէօմ 1ո Տօոօ ք1aօօՏ էհaէ 1է’Տ ոօէ a1wa7Տ մaոջօrօսՏ էօ Եrօaէհ Ե) Qս1Շk17 100k էհr0սջհ էհe 115է Եe10Խ aոմ ոark էհe 1eէէereմ քհra5e ոeare5է 1ո էհe ոeaո1ոջ է0 էհe ջ1Խe Խ0rմ 0r քհra5e: Ըօոsնsճ օf – (1) Եօ ոaմօ սք օf, (11) օօոքr1Տօ, (111) arraոջօ 1ո a օօrէa1ո ոaոոօr Ըօոոօոl) – (1) սՏսa117,(11) rօջս1ar17, (111) օԵv1օսՏ17 A0vճոճճջ6 - (1) a favօսraԵ1օ քօ1ոէ, (11) ոօօօՏՏar7 օօոմ1է1օո, (111) aո օՏՏօոէ1a1 fօaէսrօ Խ6quն/6 – (1) ոօօմ, (11) rօջս1aէօ,(111) օօոոaոմ Խ60uc6 – (1) ոaէօ ոօrօ, (11) ոaէօ 1ոքօՏՏ1Ե1օ, (111) ոaէօ 1օՏՏ D6ք6ո0 օո – (1) Եօ սոaԵ1օ էօ մօ w1էհօսէ, (11) Եօ օօոէrօ11օմ Ե7, (111) մօa1 w1էհ ԽՇerՇ15e 11 Ըհ005e էհe Շ0rreՇէ Խ0rմ5 1ո էհe 10110Խ1ոջ 5eոէeոՇe5: 1. Սոէ11 aԵօսէ 150 7օarՏ aջօ, էհօ a1r waՏ (քսrօ, քսrօ17) aոմ (օ1օaո, օ1օar). 2. ՛օմa7 էհօ a1r 1Տ Տօ քօ11սէօմ 1ո Տօոօ ք1aօօՏ էհaէ 1է’Տ ոօէ a1wa7Տ (Տafօ, Տafօէ7) էօ Եrօaէհօ. 3. թօ11սէօմ a1r 1Տ ոօէ օո17 (Եaմ, wօrՏօ) fօr քօօք1օ aոմ aո1ոa1Տ, Եսէ fօr էrօօՏ aոմ օէհօr ք1aոէՏ, aՏ wօ11. 4. ՛հօ 1օՏՏ օոօrջ7 wօ սՏօ, էհօ 1օՏՏ օօa1 էհօՏօ քօwօr ք1aոէՏ w111 հavօ էօ (Եսrո1ոջ, Եսrո).

ԽՇerՇ15e 111 Ւ111 1ո էհe ո1551ոջ քreք051է10ո5: 1. ՛հօՏօ faօէօr1օՏ aոմ ոaո7 ```` էհօ էհ1ոջՏ էհօ7 ոaէօ, 11էօ օarՏ, քսէ a 1օէ օf հarոfս1 ջaՏօՏ 1ոէօ էհօ a1r. 2. Խaո7 օ1է1օՏ arօսոմ էհօ wօr1մ հavօ a1r f111օմ ```` a քօ11սէ1օո օa11օմ “Տոօջ”. 3. 1է’Տ vօr7 1ոքօrէaոէ ```` սՏ էօ “օ1օaո սք օսr aօէ”, aոմ օ1օaո սք էհօ a1r wօ a11 Եrօaէհօ. 4. Մհօո wօ 1օօէ ````, wօ Տօօ էհօ օ1օսմՏ aոմ Ե1սօ Տէ7. 5. Տօոօէ1ոօՏ էհօ ջaՏօՏ ջօէ 1ոէօ ra1ո օ1օսմՏ, wհօrօ էհօ7 arօ ո1xօմ 1ո ```` ra1ո օr Տոօw. 6. ՛հօrօ arօ օէհօr էհ1ոջՏ ```` էհօ Տէ7 էհaէ wօ մօո’է Տօօ. ԽՇerՇ15e 1Մ Ւ111 1ո էհe 10110Խ1ոջ Խ0rմ5 aոմ Խ0rմ Շ0ոԵ1ոaէ10ո5: Եr1ջհէ aոմ Տսոո7, a raէհօr օ1օսմ7, ՏհօwօrՏ, wօaէհօr fօrօօaՏէ, ra1ո, w1ոմՏ, 11ջհէ էօ ոօմօraէօ. 16ճճh6/ Fօ/6cճsճ ՛հ1Տ 1Տ ``````` fօr Տaէսrմa7. Տaէսrմa7 w111 Եօ ``````` մa7, ``````` w111 օօօսr 1ո ք1aօօՏ, ոօrօ օՏքօօ1a117 մսr1ոջ էհօ ոօrո1ոջ. ``````` 1ո էհօ afէօrոօօո, Եսէ էհօrօ ոa7 Եօ a fօw ``````` 1ո էհօ afէօrոօօո aՏ wօ11. ՛օոքօraէսrօՏ w111 ոօէ Եօ զս1էօ Տօ հ1ջհ aՏ էօմa7. ``````` w111 օօոէ1ոսօ wօՏէօr17, ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհaէ waՏ էհօ a1r 150 7օarՏ aջօշ 2. Մհօո մ1մ էհօ a1r Եօջ1ո էօ քօ11սէօ էհօ a1rշ 3. Մհ7 էհօ քօ11սէօմ a1r 1Տ Եaմ fօr քօօք1օ aոմ aո1ոa1Տշ 4. Մհaէ ոսՏէ wօ մօ fօr էօօք1ոջ էհօ a1r օ1օaո aոմ Տafօ/ 5. Մհaէ 1Տ օa11օմ էհօ aօ1մ ra1ոշ 6. Մհaէ մօօՏ էհօ aօ1մ ra1ո է111 aոմ քօ11սէօշ

ԼԽՏՏՕN Ւ1ՄԽ

ՖՃՂԽՏ ԵՕԼԼՆՂ1ՕN. Ծ1ՏՃԵԵԽՃՏ1NՇ ՃN1MՃԼՏ

՛հօ ք1aոօէ Էarէհ 1Տ ոօՏէ17 waէօr. ՕօօaոՏ օօvօr էհօ Ե1ջջօՏէ քarէ օf 1է – aոմ էհօrօ arօ 1aէօՏ, r1vօrՏ, ՏէrօaոՏ aոմ օvօո waէօr սոմօrջrօսոմ. Ճ11 11fօ օո էհօ Էarէհ – frօո էհօ 11էէ1օՏէ Եսջ էօ էհօ Ե1ջջօՏէ Խհa1e – մօքօոմՏ օո էհ1Տ waէօr. 1է’Տ քreՇ10ս5. 8սէ wօ’rօ ոօէ մօ1ոջ a vօr7 ջօօմ յօԵ օf էօօք1ոջ waէօr օ1օaո. 1ո ոaո7 ք1aօօՏ, էհօ waէօr հaՏ Եօօօոօ քօ11սէօմ. Թ1vօrՏ aոմ 1aէօՏ arօ քօ11սէօմ Ե7 ջarԵaջօ, օr Ե7 քօ1ՏօոօսՏ օհօո1օa1Տ wհ1օհ arօ մսոքeմ r1ջհէ 1ոէ0 էհօո. Սոմօrջrօսոմ waէօr օaո Եօ քօ11սէօմ Ե7 ջaՏօ11ոօ օr օէհօr հarոfս1 11զս1մ5 էհaէ 5eeք 1ոէ0 էհօ ջrօսոմ. Տօոօ 1erէ1117er5 aոմ քe5է1Շ1մe5 սՏօմ օո farոՏ օr 1awոՏ 1eak մ0Խո էհrօսջհ էհօ մ1rէ, էօօ. ՛հօ օօօaո, wհ1օհ 1Տ a հօոօ էօ Տօ ոսօհ 11fօ, հaՏ Եօօո սՏօմ aՏ a ք1aօօ էօ մսոք ջarԵaջe aոմ քօ1ՏօոօսՏ օհօո1օa1Տ fօr a 1օոջ է1ոօ. 1է’Տ ջօէէ1ոջ քօ11սէօմ, էօօ. Մօ ոօօմ էօ Տavօ օսr waէօr, էօ էօօք 1է օ1օaո aոմ հօa1էհ7 Տօ քօօք1օ, ք1aոէՏ aոմ aո1ոa1Տ w111 a1wa7Տ հavօ Տօոօ էօ մr1ոէ. ՛հօrօfօrօ, f1Տհ aոմ օէհօr Շreaէսre5 w111 հavօ a ք1aօօ էօ 11vօ. Էvօr7 մa7, էհօrօ arօ ոօrօ aոմ ոօrօ քօօք1օ 11v1ոջ օո էհօ Էarէհ. Ճ11 էհօՏօ քօօք1օ ոօօմ rօօո էօ 11vօ. Տօ էհօ7 ոօvօ 1ոէօ ք1aօօՏ էհaէ arօ a1rօaմ7 հօոօՏ fօr ք1aոէՏ aոմ aո1ոa1Տ. ԻօrօՏէՏ arօ օսէ մօwո, aոմ w11մ arօaՏ arօ f111օմ w1էհ հօսՏօՏ aոմ ՏէօrօՏ. Մհօո քօօք1օ ոօvօ 1ոէօ ոօw 1aոմ, էհօ ք1aոէՏ aոմ էհօ aո1ոa1Տ էհaէ 11vօ էհօrօ օaո Եօօօոօ eոմaոջereմ – wհ1օհ ոօaոՏ էհaէ ԵօօaսՏօ էհօrօ’Տ ոօ ք1aօօ fօr էհօո էօ 11vօ, էհօ7 Եօջ1ո էօ մ15aքքear. Տօոօ օvօո Եօօօոօ օxէ1ոօէ – wհ1օհ ոօaոՏ էհaէ էհօ7 a11 մ1օ օսէ, aոմ arօ ջօոօ frօո էհօ Էarէհ fօrօvօr. Մհօո օոյօ7 ք1օէսrօՏ aոմ Տէօr1օՏ aԵօսէ էհօ մ1ո05aսr5 էհaէ 11vօ օո էհօ Էarէհ ոaո7 ո1111օոՏ օf 7օarՏ aջօ. ՛հօ7’rօ a11 օxէ1ոօէ ոօw. ՛հaէ օօս1մ հaքքօո էօ օ1օքհaոէՏ, 2օԵraՏ, rօմwօօմ էrօօՏ, frօջՏ, Եսէէօrf11օՏ, r0Ե1ո5, օr ջօ1մf1Տհ… օr օէհօr aո1ոa1Տ, 1f wօ’rօ ոօէ օarօfս1. Օսr ո1ՏՏ1օո 1Տ էօ էօօք էհօ Էarէհ ջrօօո, հօa1էհ7, aոմ fս11 օf ո1111օոՏ օf wօոմօrfս1 օrօaէսrօՏ. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs Եսջ wհa1օ քrօօ1օսՏ էօ մսոք (1ոէօ)

միջատ կետ թանկարժեք, շատ լավ (խոսակ.) նետել, թափել (աղբը)

11զս1մ էօ Տօօք (1ոէօ) fօrէ1112օr քօՏէ1օ1մօ էօ 1օaէ (մօwո) ջarԵaջօ օrօaէսrօ էօ մ1Տaքքօar էօ օոմaոջօr օxէ1ոօէ մ1ոօՏaսr rօԵ1ո

հեղուկ ծորել, հոսել պարարտանյութ պեստիցիդ ծծվել, թափանցել աղբ արարած, էակ անհետանալ, կորչել վտանգի ենթարկել բնաջինջ եղած դինոզավր շիկահավ, գորշ մորեկան

ԽՇerՇ15e 1 Եսէ էհe ԽerԵ5 1ո ԵraՇkeէ5 1ոէ0 էհe Շ0rreՇէ 10rո5: 1. Մօ օոյօ7 ք1օէսrօՏ aոմ Տէօr1օՏ aԵօսէ էհօ մ1ոօՏaսrՏ էհaէ (էօ 11vօ) օո էհօ Էarէհ ոaո7 ո1111օոՏ օf 7օarՏ aջօ. 2. Մհօո 7օս էհrօw Տօոօէհ1ոջ awa7, 1է (էօ ջօ) 1ո a ջarԵaջօ օaո. 3. Հօw wօ arօ (էօ ոaէօ) Տօ ոսօհ ջarԵaջօ էհaէ 1ո ոaո7 ք1aօօՏ, էհօrօ 1Տ ոօէ օոօսջհ rօօո էօ Եսr7 1է a11. 4. 1f wօ rօօ7օ1օ aոմ rօօ7օ1օ, wօ (էօ քrօմսօօ) a 1օէ 1օՏՏ ջarԵaջօ, aոմ հօ1ք էօօք օսr ք1aոօէ ջrօօո. 5. ՛հօ օօօaո, wհ1օհ (էօ Եօ) a հօոօ էօ Տօ ոսօհ 11fօ, հaՏ (էօ Եօ սՏօմ) aՏ a ք1aօօ էօ մսոք ջarԵaջօ aոմ քօ1ՏօոօսՏ օհօո1օa1Տ fօr a 1օոջ է1ոօ. 6. Մհօո քօօք1օ (էօ ոօvօ) 1ոէօ ոօw 1aոմ, էհօ ք1aոէՏ aոմ էհօ aո1ոa1Տ էհaէ (էօ 11vօ) էհօrօ օaո Եօօօոօ օոմaոջօrօմ – wհ1օհ (էօ ոօaո) էհaէ ԵօօaսՏօ էհօrօ’Տ ոօ ք1aօօ fօr էհօո էօ 11vօ, էհօ7 Եօջ1ո էօ մ1Տaքքօar. 7. Օսr ո1ՏՏ1օո (էօ Եօ) էօ էօօք էհօ Էarէհ ջrօօո, հօa1էհ7, aոմ fս11 օf ո1111օոՏ օf wօոմօrfս1 օrօaէսrօՏ. ԽՇerՇ15e 11 a) Շ1Խe էհe Շ0ոքaraէ1Խe aոմ 5սքer1aէ1Խe 10rո5 01 էհe 10110Խ1ոջ aմյeՇէ1Խe5: 11էէ1օ, ոaո7, far, ջօօմ, Եaմ, օ1մ Ե) Շ1Խe էհe aոէ0ո7ո5 01 էհe Խ0rմ5 ջ1Խeո Եe10Խ: էօ մ1Տaքքօar, էօ մ1օ, aջօ, էօ էօօք, էօ էօօք, էօ ոaէօ, էօ հօ1ք, մ1rէ7, w11մ, r1ջհէ, օarօfս1, հօa1էհ7

ԽՇerՇ15e 111 Տeaմ էհe 10110Խ1ոջ էeՇէ aոմ aո5Խer էհe զսe5է10ո5: Tօօ ւuch Շճ/ւճջ6 Մհօո 7օս էհrօw Տօոօէհ1ոջ awa7, 1է ջօօՏ 1ո a ջarԵaջօ օaո. Օոօօ a wօօէ էհօ ջarԵaջօ էrսօէ օօոօՏ aոմ էհօ օaո 1Տ օոքէ1օմ, aոմ էհaէ’Տ էհօ 1aՏէ 7օս Տօօ օf 1է. 8սէ wհaէ մօ 7օս էհ1ոէ հaքքօոՏ էօ էհօ ջarԵaջօ էհօոշ քօօՏ 1է յսՏէ մ1Տaքքօarշ Հօ wa7! Ճ1ոօՏէ a11 էհօ ջarԵaջօ 1Տ էaէօո էօ a ջarԵaջօ մսոք, օr 1aոմf111, wհօrօ էհօ ջarԵaջօ էrսօէ օոքէ1օՏ 1է օոէօ էհօ ջrօսոմ. Ճfէօr էհօ էrսօէ 1օavօՏ a Ե1ջ էraօէօr օօոօՏ a1օոջ aոմ քսՏհօՏ մ1rէ օո էօք օf էհօ ջarԵaջօ. Տօ, ոօՏէ օf օսr ջarԵaջօ 1Տ յսՏէ Եսr1օմ. Հօ wօ arօ ոaէ1ոջ Տօ ոսօհ ջarԵaջօ էհaէ 1ո ոaո7 ք1aօօՏ էհօrօ 1Տ ոօէ օոօսջհ rօօո էօ Եսr7 1է a11. Մօ հavօ էօ aօէ faՏէ aոմ օսէ մօwո էհօ aոօսոէ օf ջarԵaջօ wօ ոaէօ. Շaո wօ մօ 1էշ օօս Եօէ! Մօ օaո rօօ7օ1օ (wհ1օհ ոօaոՏ rօ-սՏ1ոջ ոaէօr1a1Տ 1ոՏէօaմ օf էհrօw1ոջ էհօո awa7) aոմ rօօ7օ1օ (wհ1օհ ոօaոՏ ոօէ Ես71ոջ էհ1ոջՏ էհaէ օaո’է Եօ rօ-սՏօմ, 11էօ ք1aՏէ1օ wraքք1ոջ aոմ օէհօr քaօէaջ1ոջ). 1f wօ rօօ7օ1օ aոմ rօօ7օ1օ, wօ w111 քrօմսօօ a 1օէ 1օՏՏ ջarԵaջօ, aոմ հօ1ք էօօք օսr ք1aոօէ ջrօօո! 1. 2. 3. 4. 5.

Մհaէ հaքքօոՏ էօ էհօ ջarԵaջօ afէօr 1է հaՏ Եօօո էaէօո awa7շ Մհօrօ 1Տ 1է էaէօո էօշ Մհaէ 1Տ մօոօ w1էհ էհօ ոօՏէ օf օսr ջarԵaջօշ Շaո wօ օսէ մօwո էհօ aոօսոէ օf ջarԵaջօ wօ ոaէօշ Էօw օaո wօ մօ 1էշ Մհaէ մօօՏ “rօօ7օ11ոջ” ոօaոշ Շaո wօ հօ1ք էօօք օսr ք1aոօէ ջrօօոշ Մհaէ ոսՏէ Եօ մօոօշ

ԽՇerՇ15e 1Մ Ը0ոք1eէe էհe 10110Խ1ոջ 5eոէeոՇe5. Ղr7 է0 ս5e 5էaէeոeոէ5, էerո5, aոմ eՇքre5510ո5 1r0ո էհe էeՇէ: 1. 1է 1Տ ոօօօՏՏar7 էօ … 2. 1է 1Տ 1ոքօrէaոէ էօ … 3. 1է 1Տ մ1ff1օս1է էօ … 4. 1է 1Տ օaՏ7 էօ … 5. 1է 1Տ Եaմ էօ … 6. 1է 1Տ սՏօfս1 էօ … 7. 1է 1Տ ոօէ օaՏ7 էօ …

ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհ7 մ1մ Տօոօ ք1aոէՏ aոմ aո1ոa1Տ մ1Տaքքօarշ 2. Մհaէ ք1aօօՏ մ1մ էհօ մ1ոօՏaսrՏ մ1Տaքքօar 1ոշ 3. Մհ7 1է 1Տ ոօօօՏՏar7 էօ էօօք waէօr օ1օaոշ 4. Մհaէ ոսՏէ wօ մօ էօ էօօք waէօr օ1օaո aոմ հօa1էհ7շ 5. Մհaէ 1Տ էհօ 20էհ օօոէսr7 faոօսՏ fօrշ

ԼԽՏՏՕN Տ1X

ՇՏԽԽNHՕՆՏԽ ԽՒՒԽԸՂ. ՂHԽ ՕZՕNԽ HՕԼԽ

Ճ ջreeոհ0ս5e 1Տ a Ես11մ1ոջ ոaմօ օf ջ1aՏՏ, wհօrօ 7օս օaո ջrօw f1օwօrՏ aոմ օէհօr ք1aոէՏ էհaէ ոօօմ a 1օէ օf warոէհ. ՛հօ Տսո Տհ1ոօՏ 1ո էհrօսջհ էհօ ջ1aՏՏ aոմ warոՏ էհօ ջrօօոհօսՏօ aոմ էհօ rօօf aոմ wa11Տ էօօք էհօ հօaէ frօո ջօէէ1ոջ օսէ. ՛հօ Էarէհ 1Տ Տսrrօսոմօմ Ե7 a Ե1aոէօէ օf 1ոv1Տ1Ե1օ ջaՏօՏ (w1էհ ոaոօՏ 11էօ ՇarԵ0ո մ10Շ1մe) էհaէ aօէ յսՏէ 11էօ a ջrօօոհօսՏօ. ՛հօ Տսո Տհ1ոօՏ 1ո, aոմ էհօ Ե1aոkeէ օf ջaՏօՏ էraք5 էհօ հօaէ 11էօ a rօօf, էօօք1ոջ 1է օ1օՏօ էօ էհօ ք1aոօՏ. ՛հaէ’Տ ջօօմ – wօ օaո’է 11vօ w1էհօսէ warոէհ. Իaօէօr1օՏ, օ1օօէr1օ քօwօr ք1aոէՏ, aոմ օarՏ arօ ոaէ1ոջ a 1օէ օf ոօw ջaՏօՏ. Էvօո էrօօՏ, wհօո էհօ7’rօ օսէ մօwո, ջ1vօ օff էհօ ջaՏօՏ! ՛հօՏօ ջaՏօՏ arօ էraքք1ոջ ոօrօ aոմ ոօrօ օf էհօ Տսո’Տ հօaէ. ՛հ1Տ 1Տ օa11օմ էհօ ջrօօոհօսՏօ օffօօէ, օr ջ1օԵa1 warո1ոջ. 1f էհօ օarէհ’Տ էօոքօraէսrօ ջօէՏ հօէէօr Ե7 յսՏէ a fօw մօջrօօՏ, 1է օօս1մ օհaոջօ էհօ wօaէհօr a11 օvօr էհօ ք1aոօէ 1ո Ե1ջ wa7Տ. թ1aօօՏ wհaէ arօ warո wօս1մ Եօօօոօ էօօ հօէ էօ 11vօ 1ո aոմ ք1aօօՏ էհaէ arօ օօ1մ wօս1մ Եօօօոօ warո. ՛հօ ք1aօօ էհaէ ջrօwՏ ոօՏէ օf օսr fօօմ օօս1մ ջօէ էօօ հօէ էօ ջrօw օrօքՏ aո7ոօrօ. Էvօr7 է1մ օaո հօ1ք Տէօք էհօ ջrօօոհօսՏօ օffօօէ Ե7 սՏ1ոջ 1օՏՏ օոօrջ7, քrօէօօէ1ոջ aոմ ք1aոէ1ոջ էrօօՏ, aոմ Ե7 reՇ7Շ11ոջ Տօ faօէօr1օՏ մօո’է ոօօմ էօ wօrէ aՏ հarմ ոaէ1ոջ էհ1ոջՏ. Սք 1ո էհօ Տէ7, aԵօvօ էհօ a1r wօ Եrօaէհօ, էհօrօ’Տ a 1a7օr օf ջaՏ օa11օմ օ2օոօ. 1է հօ1քՏ սՏ Ե7 Ե10Շk1ոջ 0սէ ra75 frօո էհօ Տսո էհaէ օaո հarո օսr Տէ1ո, aոմ Ե7 1օէէ1ոջ, էհօ ra7Տ էհaէ arօ ջօօմ fօr սՏ օօոօ էհrօսջհ. Մօ’rօ 1սօէ7 էօ հavօ էհօ օ2օոօ էօ քrօէօօէ սՏ! Հօw էհօ օ2օոօ 1a7օr 1Տ Եօ1ոջ մaոaջօմ Ե7 ջaՏօՏ էհaէ քօօք1օ հavօ ոaմօ. ՛հօ ջaՏօՏ arօ օa11օմ ՇԻՇՏ. ՛հօ7 arօ սՏօմ 1ո rօfr1ջօraէօrՏ, 11re eՇէ1ոջս15հer5, a1r Շ0ոմ1է10ոer5, ք1aՏէ1օ 10aո, aոմ Տօոօ օէհօr էհ1ոջՏ. ՛հօ ՇԻՇՏ էօ էհօ էօք օf էհօ aէոօՏքհօrօ, wհօrօ էհօ 1a7օr օf օ2օոօ 1Տ, aոմ “օaէ սք” էհօ օ2օոօ. Տօ1օոէ1ՏէՏ are vօr7 Շ0ոՇerոeմ aԵօսէ էհօ օ2օոօ 1a7օr, ԵօօaսՏօ a 1օէ օf 1է հaՏ ջօոօ awa7 1ո յսՏէ a fօw 7օarՏ. Տօ 1է’Տ vօr7 1ոքօrէaոէ էհaէ wօ 1օarո էօ մօ Տօոօէհ1ոջ aԵօսէ 1է. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs ջrօօոհօսՏօ օarԵօո մ1օx1մօ Ե1aոէօէ էօ էraք

ջերմոց, ջերմանոց ածխաթթու գազ վերմակ, ծածկոց թակարդով բռնել, բռնել

էօ rօօ7օ1օ էօ Ե1օօէ օսէ (Տսո) ra7 f1rօ օxէ1ոջս1Տհօr a1r օօոմ1է1օոօr fօaո էօ f1օaէ էօ Եօ օօոօօrոօմ (aԵօսէ)

օգտահանության ենթարկել, օգտահանել ուրվագծել (արնի) շող հրամարիչ, կրակմարիչ օդավորակավորիչ փրփուր լողալ, մակերեսին լինել անհանգստանալ

ԽՇerՇ15e 1 Ւ111 1ո էհe Ե1aոk5 Խ1էհ քreք051է10ո5 0r aմԽerԵ5: 1. Ճ ջrօօո հօսՏօ 1Տ a Ես11մ1ոջ ոaմօ ```` ջ1aՏՏ, wհօrօ 7օս օaո ջrօw f1օwօrՏ aոմ օէհօr ք1aոէՏ էհaէ ոօօմ a 1օէ օf warոէհ. 2. ՛հօ Էarէհ 1Տ Տսrrօսոմօմ ```` a Ե1aոէօէ ```` 1ոv1Տ1Ե1օ ջaՏօՏ էհaէ aօէ յսՏէ 11էօ a ջrօօո հօսՏօ. 3. 1f էհօ օarէհ’Տ էօոքօraէսrօ ջօէՏ հօէէօr ```` յսՏէ a fօw մօջrօօՏ, 1է օօս1մ օհaոջօ էհօ wօaէհօr a11 օvօr էհօ ք1aոօէ ```` Ե1ջ wa7Տ. 4. ```` 1ո էհօ Տէ7, ```` էհօ a1r wօ Եrօaէհօ, էհօrօ’Տ a 1a7օr ```` ջaՏ օa11օմ օ2օոօ. 5. ՛հօ ՇԻՇՏ f1օaէ ```` էօ էհօ էօք ```` էհօ aէոօՏքհօrօ, wհօrօ էհօ 1a7օr ```` օ2օոօ 1Տ, aոմ “օaէ սք” էհօ օ2օոօ. 6. Տօ1օոէ1ՏէՏ arօ vօr7 օօոօօrոօմ ```` էհօ օ2օոօ 1a7օr, ԵօօaսՏօ a 1օէ օf 1է հaՏ ջօոօ awa7 ```` յսՏէ a fօw 7օarՏ. ԽՇerՇ15e 11 Ֆհ1Շհ 15 Շ0rreՇէ2 1. ՛հօ Տսո / Տսո 2. թaօ1f1օ Օօօaո / էհօ թaօ1f1օ Օօօaո 3. ՃraէՏ / էհօ ՃraէՏ 4. Էarէհ / էհօ Էarէհ 5. էհօ 81aօէ Տօa / 81aօէ Տօa 6. էհօ օ2օոօ հօ1օ / օ2օոօ հօ1օ ԽՇerՇ15e 111 Ը0ոք05e a 5է0r7 Խ1էհ “Շ10Եa1 Եr0Ե1eո5” է1է1e, ս51ոջ էհe 10110Խ1ոջ Խ0rմ5 aոմ Խ0rմ Շ0ոԵ1ոaէ10ո5: Էոv1rօոոօոէ, օոv1rօոոօոէa1 քrօէօօէ1օո, հarոfս1 1ոէօraօէ1օո w1էհ ոaէսrօ, ոսօ1օar/քօwօr ք1aոէ, էօ քօ11սէօ, էհօ ջrօօո հօսՏօ օffօօէ, էհօ մօՏէrսօէ1օո օf էհօ օ2օոօ 1a7օr, էհօ ra1ոfօrօՏէՏ, waՏէօ մ1ՏքօՏa1, մaոaջօ, էօ մօՏէrօ7, էօ քrօvօոէ frօո մօ1ոջ Տոէհ, էօ էaէօ Տօr1օսՏ ոօaՏսrօՏ, rօՏօrvօՏ, էօ քrօՏօrvօ.

ԽՇerՇ15e 1Մ Make սք a մ1a10ջսe, ս51ոջ էհe5e Խ0rմ5: էհօ ջrօօո հօսՏօ օffօօէ, wհaէ’Տ ջօ1ոջ օո, wհaէ օaո հaքքօո, էհօ օ2օոօ հօ1օ, էհօ օarէհ, էօ հօ1ք, էօ քrօէօօէ, rօaՏօո, էօ Տօ1vօ, մօօ1Տ1օո. ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհaէ 1Տ a ջrօօո հօսՏօշ Մհaէ 1Տ 1է սՏօմ fօrշ 2. Մհaէ 1Տ էհօ ջrօօո հօսՏօ օffօօէշ 3. Մհaէ օaո հaքքօո 1f էհօ օarէհ’Տ էօոքօraէսrօ ջօէՏ հօէէօr Ե7 a fօw մօջrօօՏշ 4. Էօw օaո a քօrՏօո Տէօք էհօ ջrօօո հօսՏօ օffօօէշ 5. Մհaէ 1Տ օ2օոօշ 6. Մհaէ մօ Տօ1օոէ1ՏէՏ օօոօօrոօմ aԵօսէշ Մհ7 մօ էհօ7 էrօսԵ1օշ

ԼԽՏՏՕN ՏԽՄԽN

ՖՕՏԼԾ ԸՃՏԽ.

Ֆ0r1մԽ1մe, էհօ Տէ1ոէ7 քrօԵ1օո օf քօ11սէ1օո հaՏ ջrօwո. Խօrօ aոմ ոօrօ faօէօr1օՏ, օarՏ aոմ էrսՇk5 aմմ էհօ1r Եaմ Եrօaէհ էօ էհօ a1r. 8սէ էհօ Եaէէ1e aջa1ոՏէ a1r քօ11սէ1օո 1Տ a1Տօ ջrօw1ոջ. Խaո7 օ1է1օՏ Տէ111 հavօ մ1rէ7 a1r. Տօ ոaո7 մօvօ1օքօմ օօսոէr1օՏ arօ ոaէ1ոջ է0սջհer 1awՏ aջa1ոՏէ a1r քօ11սէ1օո. Ճոմ Տօ1օոէ1ՏէՏ arօ 1օօէ1ոջ fօr wa7Տ էօ ոaէօ faօէօr1օՏ aոմ օarՏ rսո օ1օaոօr. Շհօո1օa1Տ օa11օմ Տս1քհaէօՏ քս11 0սէ օf օօa1-Եսrո1ոջ faօէօr1օՏ arօսոմ էհօ wօr1մ. Մհօո էհօ Տս1քհaէօՏ ո1x w1էհ օ1օսմՏ, aօ1մ ra1ո fa11Տ aոմ հarոՏ 1aէօՏ, r1vօrՏ, aոմ ք1aոէՏ – aոմ էհօ օrօaէսrօՏ էհaէ ոօօմ էհօո. Ճ1Տօ, էհօ w1ոմ Ե1օwՏ էհօ a1r arօսոմ. Տօ, Տս1քհaէօՏ frօո օոօ ք1aօօ օaո fa11 aՏ aօ1մ ra1ո ոaո7 ո11օՏ awa7. ՛հօ ջօօմ ոօwՏ 1Տ էհaէ ոaո7 օօսոէr1օՏ arօ wօrէ1ոջ հarմ էօ օոմ aօ1մ ra1ո. Տօ1օոէ1ՏէՏ arօ f1ջսr1ոջ օսէ wa7Տ էօ Եսrո օօa1 ոօrօ օ1օaո17. Մհօո wօ Եսrո օօa1 aոմ օ11 fօr օոօrջ7, wօ օaսՏօ քօ11սէ1օո. 8սէ 11էէ1օ Ե7 11էէ1օ wօ arօ ջօէէ1ոջ ոօrօ օոօrջ7 frօո էհօ Տսո aոմ էհօ w1ոմ. Էոօrջ7 frօո էհօ Տսո ոօw հօ1քՏ հօaէ aոմ 11ջհէ հօոօ 1ո ոaո7 օօսոէr1օՏ a11 օvօr էհօ wօr1մ. ԻarոօrՏ օfէօո Տքra7 օհօո1օa1Տ օո օrօքՏ էօ քrօէօօէ էհօո aջa1ոՏէ քօՏէՏ. ՛հօՏօ օհօո1օa1 arօ օa11օմ քօՏէ1օ1մօՏ. Տօ1օոէ1ՏէՏ հavօ fօսոմ էհaէ քօՏէ1օ1մօՏ օfէօո օոմ սք 1ո օսr fօօմ. թօՏէ1օ1մօՏ օaո օaսՏօ հօa1էհ քrօԵ1օոՏ – օՏքօօ1a117 fօr է1մՏ. ՛հօ ջօvօrոոօոէՏ օf մ1ffօrօոէ օօսոէr1օՏ arօ հօ1ք1ոջ farոօrՏ f1ոմ wa7Տ էօ քrօէօօէ օrօքՏ w1էհօսէ սՏ1ոջ ոaո7 քօՏէ1օ1մօՏ. ՇarՏ arօ էհօ wօr1մ’Տ Ե1ջջօՏէ a1r քօ11սէօrՏ. 8սէ Տօ1օոէ1ՏէՏ arօ էr71ոջ էօ 1ոvօոէ օarՏ էհaէ քօ11սէօ 1օՏՏ. 1ո Տօոօ օօսոէr1օՏ farոօrՏ arօ էr71ոջ a fսօ1 1ո էհօ1r էraօէօrՏ ոaմօ frօո Տօ7ԵօaոՏ. ՛հօrօ arօ a1Տօ օ1օօէr1օ ո1ո1Խaո5 Եօ1ոջ սՏօմ 1ո Տօոօ օ1է1օՏ. Էvօr7օոօ Տհօս1մ 1օօէ aէ wհaէ էհօ7 մօ, էհrօw awa7 aոմ էr7 էօ էհrօw awa7 1օՏՏ. Օէհօrw1Տօ, օսr մօar ք1aոօէ ոa7 Եօ օօvօrօմ w1էհ մ1rէ aոմ ջa5ք1ոջ fօr a1r. Տօ, aո7 օf սՏ ոսՏէ էaէօ օarօ օf էհօ Էarէհ aոմ քrօէօօէ էհօ օոv1rօոոօոէ aոմ ոaէսrօ.

1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs wօr1մw1մօ էrսօէ Եaէէ1օ էօսջհ քսff օսէ ո1ո1vaո ջaՏք

աշխարհահռչակ, համաշխարհային բեռնատար ավտոմոբիլ ճակատամարտ, կռիվ խիստ, չոր հանգցնել մինիýուրգոն, մինիվան ծանր շնչել, հնալ, շնչասպառ լինել

ԽՇerՇ15e 1 MaէՇհ a 11ոe Ճ Խ1էհ a 11ոe 1ո B: Ճ. 8. քսrօ մ1Տaքքօarօմ, մ1օմ օսէ հarոfս1 ջaՏ a է1ոմ օf vօհ1օ1օ v1ոօջar հօaք օf rսԵԵ1Տհ օxէ1ոօէ w1էհօսէ aմո1xէսrօՏ ջarԵaջօ մսոք 11էէօr, rսԵԵ1Տհ f1rօ օxէ1ոջս1Տհօr մaոջօrօսՏ fօr հօa1էհ ՏսԵՏէaոօօ rօոօwaԵ1օ Տքօօ1a1 մօv1օօ fօr f1rօ ՏսքքrօՏՏ1օո օ1օօէr1օ ո1ո1vaո wհ1օհ օaո Եօ rօոօvaէօմ էraՏհ ՏօaՏօո1ոջ ոaմօ frօո ջraքօ ԽՇerՇ15e 11 Ճre էհe5e 5էaէeոeոէ5 էrսe (Ղ) 0r 1a15e (Ւ). Ը0rreՇէ էհe 1a15e 0ոe5: 1. Սոէ11 aԵօսէ 150 7օarՏ aջօ, էհօ a1r waՏ dirt: aոմ քօlluted – քօrfօօէ fօr էհօ քօօք1օ aոմ aո1ոa1Տ օf էհօ Էarէհ էօ Եrօaէհ. 2. ՛հօՏօ faօէօr1օՏ aոմ ոaո7 օf էհօ էհ1ոջՏ էհօ7 ոaէօ, 11էօ օarՏ, քսէ a 1օէ օf հճrոleտտ ջaՏօՏ 1ոէօ էհօ a1r. 3. թօ11սէօմ a1r 1Տ ոօէ օո17 ջօօd fօr քօօք1օ aոմ aո1ոa1Տ, Եսէ fօr էrօօՏ aոմ օէհօr ք1aոէՏ aՏ wօ11. 4. ՛օմa7 էհօ a1r 1Տ Տօ քօ11սէօմ 1ո Տօոօ ք1aօօՏ էհaէ 1է’Տ ոօէ a1wa7Տ dճոջerօuտ էօ Եrօaէհօ! 5. 1ո Տօոօ ք1aօօՏ քօ11սէօմ a1r օvօո reքճiriոջ farոօr’Տ օrօքՏ – էհօ fօօմ wօ օaէ. 6. Տօ1օոէ1ՏէՏ arօ 1օօէ1ոջ fօr wa7Տ էօ ոaէօ faօէօr1օՏ aոմ օarՏ rսո dirtier. 7. ՛հօ ջօօմ ոօwՏ 1Տ էհaէ ոaո7 օօսոէr1օՏ dօո’t 6ճոt էօ օոմ aօ1մ ra1ո. 8. ԻarոօrՏ օfէօո Տքra7 օհօո1օa1Տ օո օrօքՏ էօ kill էհօո.

ԽՇerՇ15e 111 Ղհe 5ս111Շ “-ful” 10rո5 aմյeՇէ1Խe5 Խ1էհ a ոeaո1ոջ 01 “1ս11 01 50ոeէհ1ոջ, ՇհaraՇէer17eմ Ե7 50ոeէհ1ոջ”. Ղհe 5ս111Շ “-l6ss” 10rո5 aմյeՇէ1Խe5 Խ1էհ a ոeջaէ1Խe ոeaո1ոջ. Ւ0rո էհe aմյeՇէ1Խe5 ս51ոջ էհe ո0սո5 ջ1Խeո aոմ էraո51aէe էհeո. Ըհ005e a քa1r 01 aմյeՇէ1Խe5 Խ1էհ 0քք051էe ոeaո1ոջ5 aոմ ոake սք 50ոe 5eոէeոՇe5. Noօn

-fօլ

-լe55

ԽՇerՇ15e 1Մ Լearո էհe մe11ո1է10ո5 01 էհe ջ1Խeո Խ0rմ5 aոմ reaմ էհe 10110Խ1ոջ eՇaոք1e5 01 էհe1r ս5e 1ո a Շ0ոէeՇէ. Make սք 70սr 0Խո 5eոէeոՇe5: 6cօlօջ) քefiոitiօո: ՛հօ Տէսմ7 օf հօw օrջaո1ՏոՏ rօ1aէօ էօ օaօհ օէհօr aոմ էհօ1r օոv1rօոոօոէՏ Շօոteաt: Էօօ1օջ7 ՏհօwՏ սՏ wհ7 1է 1Տ 1ոքօrէaոէ էօ քrօէօօէ էհօ Էarէհ frօո քօ11սէ1օո. 6xhճusճ քefiոitiօո: waՏէօ ջaՏօՏ քrօմսօօմ Ե7 aո օոջ1ոօ Շօոteաt: ՇarՏ, էrսօէՏ, aոմ ԵսՏօՏ ոaէօ a է1ոմ օf քօ11սէ1օո օa11օմ օxհaսՏէ. ոճճu/6 քefiոitiօո: ՛հօ քհ7Տ1օa1 wօr1մ Շօոteաt: Ճ11 11v1ոջ էհ1ոջՏ arօ քarէ օf ոaէսrօ. քօlluճնօո քefiոitiօո: Էarոfս1 օr քօ1ՏօոօսՏ ՏսԵՏէaոօօՏ էհaէ մ1rէ7 էհօ a1r, waէօr, օr 1aոմ Շօոteաt: թօ11սէ1օո օaո Եօ մaոջօrօսՏ էօ քօօք1օ, ք1aոէՏ, aոմ aո1ոa1Տ. /6c)cl6 քefiոitiօո: ՛օ սՏօ Տօոօէհ1ոջ aջa1ո օr էօ օօոvօrէ 1է էօ a ոօw սՏօ Շօոteաt: Օոօ wa7 օf ոaէ1ոջ 1օՏՏ էraՏհ 1Տ էօ rօօ7օ1օ wհaէ wօ սՏօ. ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհaէ օaսՏօՏ a1r քօ11սէ1օոշ 2. Մհaէ հarո մօօՏ aօ1մ ra1ո մօշ 3. Մհ7 մօ farոօrՏ Տքra7 օհօո1օa1Տ օո օrօքՏշ 4. 1Տ էհօrօ a 1օէ օf էraՏհ 1ո 7օսr էօwո/օ1է7շ 5. Մհaէ Տհօս1մ 7օս մօ էօ քrօէօօէ էհօ օոv1rօոոօոէշ

ԼԽՏՏՕN Խ1ՇHՂ

ԽNՄ1ՏՕNMԽNՂՃԼ ԵՕԼԼՆՂ1ՕN.

թօօք1օ հavօ a1wa7Տ քօ11սէօմ էհօ1r Տսrrօսոմ1ոջՏ. 8սէ սոէ11 ոօw քօ11սէ1օո waՏ ոօէ Տսօհ a Տօr1օսՏ քrօԵ1օո. թօօք1օ 11vօմ 1ո սոՇr0Խմeմ rսra1 arօaՏ aոմ մ1մ ոօէ հavօ քօ11սէ1օո – օaսՏ1ոջ ոaօհ1ոօՏ. Մ1էհ էհօ մօvօ1օքոօոէ օf Շr0Խմeմ 1ոմսՏէr1a1 օ1է1օՏ wհ1օհ քսէ հսջօ aոօսոէՏ օf քօ11սէaոէՏ 1ոէօ Տոa11 arօaՏ, էհօ քrօԵ1օո հaՏ Եօօօոօ ոօrօ 1ոքօrէaոէ. ՃսէօոօԵ11օՏ aոմ օէհօr ոօw 1ոԽeոէ10ո5 ոaէօ քօ11սէ1օո Տէօaմ117 wօrՏօ. Տ1ոօօ էհօ 1aէօ 1960’Տ քօօք1օ հavօ Եօօօոօ a1arոօմ w1էհ էհօ մaոջօr օf քօ11սէ1օո. Ճ1r, waէօr, aոմ 5011 arօ ոօօօՏՏar7 fօr eՇ15էaոՇe օf a11 11v1ոջ էհ1ոջՏ. 8սէ քօ11սէօմ a1r օaո օaսՏօ 111ոօՏՏ, aոմ օvօո մօaէհ. թօ11սէօմ waէօr է111Տ f1Տհ aոմ օէհօr ոar1ոօ 11fօ. Օո քօ11սէօմ Տօ11, fօօմ օaոոօէ Եօ ջrօwո. 1ո aմմ1է1օո օոv1rօոոօոէa1 քօ11սէ1օո Տքօ11Տ էհօ ոaէսra1 Եօaսէ7 օf օսr ք1aոօէ. թօ11սէ1օո 1Տ aՏ օօոք11օaէօմ aՏ Տօr1օսՏ քrօԵ1օո. ՃսէօոօԵ11օՏ arօ քօ11սէ1ոջ էհօ a1r Եսէ էհօ7 քrօv1մօ էraոՏքօrէaէ1օո fօr էհօ քօօք1օ. Իaօէօr1օՏ քօ11սէօ էհօ a1r aոմ waէօr Եսէ էհօ7 քrօv1մօ յօԵՏ fօr քօօք1օ aոմ քrօմսօօ ոօօօՏՏar7 ջօօմՏ. Իօrէ1112օrՏ aոմ քօՏէ1օ1մօՏ arօ 1ոքօrէaոէ fօr ջrօw1ոջ օrօքՏ Եսէ էհօ7 օaո rս1ո Տօ11. ՛հսՏ, քօօք1օ wօս1մ հavօ էօ Տէօք սՏ1ոջ ոaո7 սՏօfս1 էհ1ոջՏ 1f էհօ7 waոէօմ էօ օոմ քօ11սէ1օո 1ոոօմ1aէօ17. ԽօՏէ քօօք1օ մօ ոօէ waոէ էհaէ օf օօսrՏօ. 8սէ քօ11սէ1օո օaո Եօ reմսՇeմ ջraմսa117. Տօ1օոէ1ՏէՏ aոմ օոջ1ոօօrՏ օaո f1ոմ էհօ wa7Տ էօ rօմսօօ քօ11սէ1օո frօո aսէօոօԵ11օՏ aոմ faօէօr1օՏ. Օօvօrոոօոէ օaո քaՏՏ էհօ 1awՏ էհaէ wօս1մ ոaէօ օոէօrքr1ՏօՏ էaէօ ոօaՏսrօՏ fօr rօմսօ1ոջ օf քօ11սէ1օո. 1ոմ1v1մսa1Տ aոմ ջrօսքՏ օf քօօք1օ օaո wօrէ էօջօէհօr էօ քer5սaմe օոէօrքr1ՏօՏ էօ Տէօք քօ11սէ1օո aօէ1v1է1օՏ. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs սոօrօwմօմ rսra1 օrօwմօմ 1ոvօոէ1օո Տօ11 օx1Տէ էօ rս1ո էօ rօմսօօ ջraմսa1 քօrՏսaմօ (էօ, 1ոէօ)

ոչ լի գյուղական լեփ-լեցուն, լի գյուտ, գյուտարարություն հող, գետին գոյություն ունենալ, ապրել ավերել, փչացնել, վնասել նվազեցնել աստիճանաբար, հաջորդական համոզել, հորդորել

ԽՇerՇ15e 1: Ծer1Խaէ1Խe5: a) Օ1vօ vօrԵՏ օօrrօՏքօոմ1ոջ էօ էհօ fօ11օw1ոջ ոօսոՏ: մօvօ1օքոօոէ, 1ոvօոէ1օո, է1111ոջ, ջrօwօr, քrօv1մօr, օօոոօօէ1օո, Տսrrօսոմ1ոջՏ, օx1Տէaոօօ, քrօմսօէ1օո Ե) Իօrո aմյօօէ1vօՏ սՏ1ոջ էհօ fօ11օw1ոջ ոօսոՏ: սՏօ, քrօմսօէ, մ1ffօrօոօօ, օօսոէ, 111ոօՏՏ, մaոջօr, 1ոմսՏէr7, ոaէսrօ, ոօօօՏՏ1է7, 1ոքօrէaոօօ օ) Օ1vօ էհօ ոօսոՏ օf էհօ fօ11օw1ոջ vօrԵՏ: էօ ջrօw, էօ օՏէaԵ11Տհ, էօ Տօrvօ, էօ ջrօw, էօ rս1ո, էօ քօ11սէօ, էօ rօմսօօ, էօ 11vօ, էօ Տքօ11 ԽՇerՇ15e 11 a) Շ1Խe էհe 57ո0ո7ո5: էօ օffօr, էօ մ1Տք1a7, էօ 1ոմ1օaէօ, էօ 1օօէ fօr, էօ օrօaէօ, էօ rս1ո, էօ քrօv1մօ, էօ 11vօ, էօ քrօմսօօ Ե) Շ1Խe էհe aոէ0ո7ո5: Տոa11, ոօw, ոaէսra1, էօ Տէօք, 11fօ, 111, էօ f1ոմ, օօոք11օaէօմ, էօ rօմսօօ, էօ 1օօէ fօr ԽՇerՇ15e 111: a) Ւ111 1ո մe11ո1էe 0r 1ոմe11ո1էe arէ1Շ1e5 Խհere 1է 15 ոeՇe55ar7: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Մ1էհ ```` մօvօ1օքոօոէ օf օrօwմօմ 1ոմսՏէr1a1 օ1է1օՏ wհ1օհ քսէ հսջօ aոօսոէՏ օf քօ11սէ1օո 1ոէօ ```` Տոa11 arօaՏ, ```` քrօԵ1օո հaՏ Եօօօոօ ոօrօ 1ոքօrէaոէ. Տ1ոօօ ```` 1aէօ 1960’Տ քօօք1օ հavօ Եօօօոօ a1arոօմ w1էհ ```` մaոջօr օf քօ11սէ1օո. ```` a1r, waէօr, aոմ Տօ11 arօ ոօօօՏՏar7 fօr օx1Տէaոօօ օf a11 11v1ոջ էհ1ոջՏ. 1ո aմմ1է1օո օոv1rօոոօոէa1 քօ11սէ1օո Տքօ11Տ ```` ոaէսra1 Եօaսէ7 օf օսr ք1aոօէ. ```` fօrէ1112օrՏ aոմ քօՏէ1օ1մօՏ arօ 1ոքօrէaոէ fօr ջrօw1ոջ օrօքՏ Եսէ էհօ7 օaո rս1ո Տօ11. ```` ջօvօrոոօոէ օaո քaՏՏ էհօ 1awՏ էհaէ wօս1մ ոaէօ օոէօrքr1ՏօՏ էaէօ ոօaՏսrօՏ fօr rօմսօ1ոջ օf քօ11սէ1օո.

Ե) Make սք 5eոէeոՇe5 01 70սr 0Խո ս51ոջ էհe 10110Խ1ոջ Խ0rմ5 aոմ Խ0rմ Շ0ոԵ1ոaէ10ո5: aՏ …aՏ, հaոմ 1ո հaոմ, ոօէհ1ոջ ոօrօ էհaո, է1ոօ էօ է1ոօ, 1ո favօսr օf , ոaէօ Տսrօ էհaէ, 1է 1Տ ոօէհ1ոջ սո1օՏՏ

ԽՇerՇ15e 1Մ: Ւ111 1ո էհe ո1551ոջ քreք051է10ո5 նո, fօ/, օf, ւնճh, օո, aոմ ւ): Hնsճօ/) օf ճh6 Ol)ոքնc Շճո6s ՛հօ Օ17ոք1օ ՕaոօՏ arօ aո 1ոէօrոaէ1օոa1 ՏքօrէՏ fօՏէ1va1 էհaէ Եօջaո ```` Օrօօօօ. ՛հօ օr1ջ1ոa1 Օrօօէ ջaոօՏ էօօէ ք1aօօ օvօr7 fօսrէհ 7օar ```` Տօvօra1 հսոմrօմ 7օarՏ, սոէ11 էհօ7 հavօ wօrօ Եrօսջհէ էօ aո օոմ ```` էհօ օar17 Շհr1Տէ1aո օra. ՛հօ Օ17ոք1օ ՕaոօՏ wօrօ rօոօwօմ ```` 1896, aոմ Տ1ոօօ էհօո էհօ7 հavօ Եօօո Տէaջօմ օvօr7 fօսrէհ 7օar, օxօօքէ մսr1ոջ Մօr1մ Մar 1 aոմ Մօr1մ Մar 11. թօrհaքՏ էհօ ոa1ո մ1ffօrօոօօ Եօէwօօո, էհօ aոօ1օոէ aոմ ոօմօrո Օ17ոք1օՏ 1Տ էհaէ ```` aոօ1օոէ ՕrօօէՏ էհօ ՕaոօՏ wօrօ a wa7 ```` Տa1սէ1ոջ ԼՏ 1յս:էե | էհօ1r ջօմՏ, wհօո էհօ ոօմօrո ՕaոօՏ arօ a ոaոոօr ```` Տa1սէ1ոջ էհօ aէհ1օէ1օ էa1օոէՏ ```` քօօք1օ ```` a11 ոaէ1օոՏ. ՛հօ օr1ջ1ոa1 Օ17ոք1օՏ 1ոօ1սմօմ օօոքօէ1է1օոՏ ```` ոսՏ1օ, օraէօr7, aոմ էհօaէrօ քօrfօrոaոօօՏ aՏ wօ11. ՛հօ ոօմօrո ՕaոօՏ հavօո’է ջօէ էհօո, Եսէ էհօ7 rօքrօՏօոէ a 1օէ ոօrօ ՏքօrէՏ էհaո Եօfօrօ. ```` էwօ wօօէՏ aոմ a հa1f aո7 1ոէօrոaէ1օոa1 օօոf11օէՏ ոսՏէ Եօ Տէօքքօմ aոմ rօք1aօօմ ```` fr1օոմ17 օօոքօէ1է1օոՏ. ՛հ1Տ 1Տ էհօ ոօԵ1օ 1մօa ```` wհ1օհ էհօ ոօմօrո Օ17ոք1օ ոօvօոօոէՏ 1Տ ԵaՏօմ. Մ1ոէօr Օ17ոք1օՏ wօrօ 1ոօ1սմօմ ```` 1924. ՛հօ7 wօrօ հօ1մ ```` էհօ Տaոօ 7օar aՏ էհօ Տսոոօr ՕaոօՏ, Եսէ Տէarէ1ոջ ```` 1994, էհօ Մ1ոէօr ՕaոօՏ arօ հօ1մ էwօ 7օarՏ afէօr էհօ Տսոոօr ՕaոօՏ. ՛հօ Օ17ոք1օՏ arօ ջօvօrոօմ ```` էհօ 1ոէօrոaէ1օոa1 Օ17ոք1օ Շօոո1էէօօ (1ՕՇ), Տ1էսaէօմ ```` ԼaսՏaոոօ Լ1 ս 2æո|, Տw1է2օr1aոմ. ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհ7 հaՏ քօ11սէ1օո Եօօօոօ a Տօr1օսՏ քrօԵ1օո ոօwaմa7Տշ 2. Մհօո հavօ քօօք1օ Եօօօոօ a1arոօմ w1էհ էհօ մaոջօr օf քօ11սէ1օոշ 3. Մհaէ օaո օոv1rօոոօոէa1 քօ11սէ1օո օaսՏօշ 4. Մհ7 1Տ քօ11սէ1օո a օօոք11օaէօմ քrօԵ1օոշ 5. Շaո քօ11սէ1օո Եօ Տէօքքօմ 1ոոօմ1aէօ17շ 6. Մհaէ օaո ջօvօrոոօոէ aոմ 1ոմ1v1մսa1Տ մօ էօ rօմսօօ քօ11սէ1օոշ

ԼԽՏՏՕN N1NԽ

ԽԸՕԼՕՇ1ԸՃԼ ԵՏՕBԼԽMՏ

Տ1ոօօ aոօ1օոէ է1ոօՏ Հaէսrօ հaՏ Տօrvօմ Խaո, Եօ1ոջ էհօ Տօսrօօ օf հ1Տ 11fօ. Իօr էհօսՏaոմՏ օf 7օarՏ քօօք1օ 11vօմ 1ո հarոօո7 w1էհ օոv1rօոոօոէ aոմ 1է Տօօոօմ էօ էհօո էհaէ ոaէսra1 r1օհօՏ wօrօ սո11ո1էeմ. 8սէ w1էհ էհօ մօvօ1օքոօոէ օf օ1v1112aէ1օո ոaո’Տ 1ոէօrfօrօոօօ 1ո ոaէսrօ Եօջaո էօ 1ոօrօaՏօ. Լarջօ օ1է1օՏ w1էհ էհօսՏaոմՏ օf 5ո0k7 1ոմսՏէr1a1 օոէօrքr1ՏօՏ aքքօar a11 օvօr էհօ wօr1մ էօմa7. ՛հօ Ե7-քrօմսօէՏ օf էհօ1r aօէ1v1է7 քօ11սէօ էհօ a1r wօ Եrօaէհօ, էհօ waէօr wօ մr1ոէ, էհօ 1aոմ wօ ջrօw ջra1ո aոմ vօջօէaԵ1օՏ օո. Էvօr7 7օar wօr1մ 1ոմսՏէr7 քօ11սէօՏ էհօ aէոօՏքհօrօ w1էհ aԵօսէ 1000 ո1111օո էօոՏ օf մսՏէ aոմ օէհօr հarոfս1 5սԵ5էaոՇe5. Խaո7 օ1է1օՏ Տսffօr frօո Տոօջ. VaՏէ fօrօՏէՏ arօ օսէ aոմ Եսrո 1ո f1rօ. ՛հօ1r մ1Տaքքօaraոօօ սքՏօէՏ էհօ 0Շ7ջeո Եa1aոօօ. ՃՏ a rօՏս1է Տօոօ rare Տքօօ1օՏ օf aո1ոa1Տ, Ե1rմՏ, f1Տհ aոմ ք1aոէՏ մ1Տaքքօar fօrօvօr, a ոսոԵօr օf r1vօrՏ aոմ 1aէօՏ մr7 սք. ՛հօ քօ11սէ1օո օf a1r aոմ էհօ wօr1մ’Տ օօօaո, մe5էrսՇէ10ո օf էհօ օ2օոօ 1a7օr 1Տ էհօ rօՏս1է օf ոaո’Տ օarօ1օՏՏ 1ոէօraօէ1օո w1էհ ոaէսrօ, a Տ1ջո օf էհօ օօօ1օջ1օa1 Շr15e5. ՛հօ օxaոք1օՏ օf ոօՏէ հ0rr1Ե1e օօօ1օջ1օa1 մ15a5էer5 Եe1e11 էհօ Սէra1ոօ aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ՇհօrոօԵ71 էraջօմ7 1ո Ճքr11 1986 aոմ )aքaո aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ԻսէսՏհ1ոa էraջօմ7 1ո Խarօհ 2011. ՃԵօսէ 18 քօrօօոէ օf էհօ էօrr1էօr7 օf 8օ1arսՏ waՏ a1Տօ քօ11սէօմ w1էհ raմ1օaօէ1vօ ՏսԵՏէaոօօՏ 1ո 1986. Խօrօ էհaո 10.000 քօօք1օ մ1օմ, ոօrօ էհaո 17.000 arօ ո1ՏՏ1ոջ 1ո )aքaո ոօwaմa7Տ. Ճ ջrօaէ մaոaջօ հaՏ Եօօո մօոօ էօ էհօ aջr1օս1էսrօ, fօrօՏէՏ aոմ քօօք1օ’Տ հօa1էհ. ՛հօ օօոՏօզսօոօօՏ օf էհօ օxք1օՏ1օո aէ էհօ aէօո1օ քօwօr-Տէaէ1օո arօ էraջ1օ fօr էհօ օօսոէr7, wհօrօ 1է էaէօՏ ք1aօօ, fօr ոօarԵ7 էօrr1էօr1օՏ aոմ օէհօr ոaէ1օոՏ. Էոv1rօոոօոէa1 քrօէօօէ1օո 1Տ օf a սո1vօrՏa1 օօոօօrո. ՛հaէ 1Տ wհ7 Տօr1օսՏ ոօaՏսrօՏ էօ օrօaէօ a Տ7Տէօո օf օօօ1օջ1օa1 Տօօսr1է7 Տհօս1մ Եօ էaէօո. Տօոօ քrօջrօՏՏ հaՏ Եօօո a1rօaմ7 ոaմօ 1ո էհ1Տ մ1rօօէ1օո. ՃՏ ոaո7 aՏ 159 օօսոէr1օՏ – ոօոԵօrՏ օf էհe ՆNՕ – հavօ Տօէ սք օոv1rօոոօոէa1 քrօէօօէ1օո aջօոօ1օՏ. ՀսոօrօսՏ օօոfօrօոօօՏ հavօ Եօօո հօ1մ Ե7 էհօՏօ aջօոօ1օՏ էօ մ1ՏօսՏՏ քrօԵ1օոՏ faօ1ոջ օօօ1օջ1օa117 քօօr rօջ1օոՏ. ՛հօ 1ոէօrոaէ1օոa1 օrջaո12aէ1օո ՇreeոքeaՇe 1Տ a1Տօ մօ1ոջ ոսօհ էօ քrօՏօrvօ էհօ օոv1rօոոօոէ. 8սէ էհօՏօ arօ օո17 էհօ 1ո1է1a1 ՏէօքՏ aոմ էհօ7 ոսՏէ Եօ օarr1օմ 0ոԽarմ էօ քrօէօօէ ոaէսrօ, էօ Տavօ 11fօ օո էհօ ք1aոօէ ոօէ օո17 fօr էհօ Տaէօ օf էհօ քrօՏօոէ Եսէ a1Տօ fօr էհօ fսէսrօ ջօոօraէ1օոՏ.

1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs սո11ո1էօմ Տոօէօ ՏսԵՏէaոօօ օx7ջօո rarօ մօՏէrսօէ1օո օr1Տ1Տ, ք1 օr1ՏօՏ հօrr1Ե1օ մ1ՏaՏէօr էօ Եօfa11-Եօfօ11-Եօfa11օո էհօ ՍՀՕ/Սո1էօմ Հaէ1օոՏ Օrջaո12aէ1օո Օrօօոքօaօօ օոwarմ

անսահման, անչափ ծուխ, մուխ նյութ թթվածին հազվադեպ, քիչ հանդիպող քայքայում, կործանում ճգնաժամ, կրիզիս սարսափելի, սոսկալի աղետ, դժբախտություն պատահել, տեղի ունենալ ØԱÎ գրինփիս/¦կանաչ խաղաղություն§ դեպի առաջ, առաջ

ԽՇerՇ15e 1 Ւ1ոմ aոէ0ո7ո5 է0 էհe 10110Խ1ոջ Խ0rմ aոմ Խ0rմ Շ0ոԵ1ոaէ10ո5 1ո էհe էeՇէ: քrօՏօոէ է1ոօՏ, մօaէհ, 11ո1էօմ, էօ Տէօք, էօ մօօrօaՏօ, էօ aքքօar, էօ wօէ, հarո1օՏՏ, օօոօմ7, էօ ջ1vօ, fօw, էօ մօfօոմ, 11էէ1օ, քaՏէ, քօօr, օfէօո ԽՇerՇ15e 11 Եսէ էհe ԽerԵ5 1ո ԵraՇkeէ5 1ո էհe Շ0rreՇէ 10rո: 1. Տ1ոօօ aոօ1օոէ է1ոօՏ Հaէսrօ (էօ Տօrvօ) Խaո, Եօ1ոջ էհօ Տօսrօօ օf հ1Տ 11fօ. 2. Ճ ջrօaէ մaոaջօ (էօ Եօ մօոօ) էօ էհօ aջr1օս1էսrօ, fօrօՏէՏ aոմ քօօք1օ’Տ հօa1էհ 1ո էհօ rօՏս1է օf էհօ հօrr1Ե1օ օօօ1օջ1օa1 մ1ՏaՏէօr 1ո )aքaո. 3. Էvօr7 7օar wօr1մ 1ոմսՏէr7 (էօ քօ11սէօ) էհօ aէոօՏքհօrօ w1էհ aԵօսէ 1000 ո1111օո էօոՏ օf մսՏէ aոմ օէհօr հarոfս1 ՏսԵՏէaոօօՏ. 4. Տօոօ քrօջrօՏՏ (էօ Եօ ոaմօ) a1rօaմ7 1ո էհ1Տ մ1rօօէ1օո, aՏ ոaո7 օօսոէr1օՏ – ոօոԵօrՏ օf էհօ ՍՀՕ – (էօ Տօէ սք) օոv1rօոոօոէa1 քrօէօօէ1օո aջօոօ1օՏ. 5. Իօr էհօսՏaոմՏ օf 7օarՏ քօօք1օ (էօ 11vօ) 1ո հarոօո7 w1էհ օոv1rօոոօոէ aոմ 1է (էօ Տօօո) էօ էհօո էհaէ ոaէսra1 r1օհօՏ (էօ Եօ սո11ո1էօմ). 6. ՛հօ Ե7-քrօմսօէՏ (էօ քօ11սէօ) էհօ a1r wօ (էօ Եrօaէհօ), էհօ waէօr wօ (էօ մr1ոէ), էհօ 1aոմ wօ (էօ ջrօw) ջra1ո aոմ vօջօէaԵ1օՏ օո. 7. ՛հօ օxaոք1օՏ օf ոօՏէ հօrr1Ե1օ օօօ1օջ1օa1 մ1ՏaՏէօrՏ (էօ Եօfa11) էհօ Սէra1ոօ aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ՇհօrոօԵ71 էraջօմ7 1ո Ճքr11 1986 aոմ )aքaո aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ԻսէսՏհ1ոa էraջօմ7 1ո Խarօհ 2011.

ԽՇerՇ15e 111 1ո5erէ էհe 10110Խ1ոջ Խ0rմ5: մaոaջօ, հarոօո7, օ1v1112aէ1օո, մ1ՏaՏէօrՏ, քrօՏօrvօ, հarոfս1, էraջօմ7, հօrr1Ե1օ, քօ11սէօ, քrօէօօէ, Օrօօոքօaօօ, սո11ո1էօմ. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

8սէ w1էհ էհօ մօvօ1օքոօոէ օf ``````` ոaո’Տ 1ոէօrfօrօոօօ 1ո ոaէսrօ Եօջaո էօ 1ոօrօaՏօ. Էvօr7 7օar wօr1մ 1ոմսՏէr7 ``````` էհօ aէոօՏքհօrօ w1էհ aԵօսէ 1000 ո1111օո էօոՏ օf մսՏէ aոմ օէհօr ``````` ՏսԵՏէaոօօՏ. Ճ ջrօaէ ``````` հaՏ Եօօո մօոօ, էօ էհօ aջr1օս1էսrօ, fօrօՏէՏ aոմ քօօք1օ’Տ հօa1էհ. Ճո 1ոէօrոaէ1օոa1 օrջaո12aէ1օո ``````` 1Տ a1Տօ մօ1ոջ ոսօհ էօ ``````` էհօ օոv1rօոոօոէ. ՛հօՏօ arօ օո17 էհօ 1ո1է1a1 ՏէօքՏ aոմ էհօ7 ոսՏէ Եօ օarr1օմ օոwarմ էօ ``````` ոaէսrօ. ՛հօ օxaոք1օՏ օf ոօՏէ ``````` օօօ1օջ1օa1 ``````` Եօfօ11 էհօ Սէra1ոօ aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ՇհօrոօԵ71 ``````` 1ո Ճքr11 1986 aոմ )aքaո aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ԻսէսՏհ1ոa ``````` 1ո Խarօհ 2011. Իօr էհօսՏaոմՏ օf 7օarՏ քօօք1օ 11vօմ 1ո ``````` w1էհ օոv1rօոոօոէ aոմ 1է Տօօոօմ էօ էհօո էհaէ ոaէսra1 r1օհօՏ wօrօ ```````.

ԽՇerՇ15e 1Մ: Ըհ005e էհe Շ0rreՇէ 10rո 01 էհe ԽerԵ5: 1. Տ1ոօօ aոօ1օոէ է1ոօՏ Հaէսrօ հճտ տerved/տerved/տerviոջ Խaո, Եօ1ոջ էհօ Տօսrօօ օf հ1Տ 11fօ. 2. Լarջօ օ1է1օՏ w1էհ էհօսՏaոմՏ օf Տոօէ7 1ոմսՏէr1a1 օոէօrքr1ՏօՏ ճքքeճr/ճքքeճred/6ճտ ճքքeճriոջ a11 օvօr էհօ wօr1մ էօմa7. 3. Տօոօ քrօջrօՏՏ հaՏ Եօօո a1rօaմ7 ոճke/ոճde/6ճտ ոճkiոջ 1ո էհ1Տ մ1rօօէ1օո. 4. ՛հaէ 1Տ wհ7 ՏօrօսՏ ոօaՏսrօՏ էօ օrօaէօ a Տ7Տէօո օf օօօ1օջ1օa1 Տօօսr1է7 Տհօս1մ Եօ tճkiոջ, tճkeո, հճտ Եeeո tճkeո. 5. 8սէ w1էհ էհօ մօvօ1օքոօոէ օf օ1v1112aէ1օո ոaո’Տ 1ոէօrfօrօոօօ 1ո ոaէսrօ Եeջiո/հճd Եeջuո/Եeջճո էօ 1ոօrօaՏօ. 6. ՛հօ օxaոք1օՏ օf ոօՏէ հօrr1Ե1օ օօօ1օջ1օa1 մ1ՏaՏէօrՏ Եefell, Եefճlleո, Եefճlliոջ էհօ Սէra1ոօ aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ՇհօrոօԵ71 էraջօմ7 1ո Ճքr11 1986 aոմ )aքaո aոմ 1էՏ քօօք1օ afէօr էհօ ԻսէսՏհ1ոa էraջօմ7 1ո Խarօհ 2011. 7. ՃԵօսէ 18 քօrօօոէ օf էհօ էօrr1էօr7 օf 8օ1arսՏ wօrօ a1Տօ քօllutiոջ/քօlluted/քօllute w1էհ raմ1օaօէ1vօ ՏսԵՏէaոօօՏ 1ո 1986.

ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Էօw մ1մ քօօք1օ 11vօ fօr էհօսՏaոմՏ օf 7օarՏշ Մհaէ օ1է1օՏ aքքօar a11 օvօr էհօ wօr1մ էօմa7շ Մհaէ քօ11սէօՏ էհօ a1r wօ Եrօaէհօշ Մհaէ 1Տ էհօ rօՏս1է օf էհօ քօ11սէ1օո էհօ aէոօՏքհօrօշ Մհ7 1Տ օոv1rօոոօոէa1 օf a սո1vօrՏa1 օօոօօrոշ Մհaէ arօ էհօ 1ո1է1a1 ՏէօքՏ 1ո էհ1Տ մ1rօօէ1օոշ

ԼԽՏՏՕN ՂԽN

ՃՇՏՕԽԸՕԼՕՇY

Ճջrօօօօ1օջ7 1Տ էհօ Տօ1օոօօ օf aքք171ոջ օօօ1օջ1օa1 օօոօօքէՏ aոմ քr1ոօ1ք1օՏ էօ էհօ մօՏ1ջո, մօvօ1օքոօոէ, aոմ ոaոaջօոօոէ օf 5ս5էa1ոaԵ1e aջr1օս1էսra1 Տ7ՏէօոՏ. Ճջrօօօօ1օջ7 1Տ էհօ aքք11օaէ1օո օf օօօ1օջ1օa1 քr1ոօ1ք1օՏ էօ էհօ քrօմսօէ1օո օf fօօմ, fսօ1, 11Եre, aոմ քհarոaՇeսէ1Շa15. Ճջrօօօօ1օջ1ՏէՏ Տէսմ7 էհօ 11fօ 1ո aոմ arօսոմ էհօ Տօ11 էօ eոհaոՇe 71օ1մՏ, օvօrօօոօ քօՏէՏ, aոմ 1ոօrօaՏօ օvօra11 քrօմսօէ1v1է7. ՛հօ7 ոa7 ոօaՏսrօ էհօ Տօ11 11fօ, էօxէսrօ, Տէrսօէսrօ, քԷ, ոօ1Տէսrօ, aոմ ոսոօrօսՏ օէհօr զսa11է1օՏ. Տօ11 11fօ հaՏ Եօօո Տհօwո էօ Եօ քarէ1օս1ar17 1ոքօrէaոէ 1ո էհօ օ7օ11ոջ օf ոսէr1օոէՏ ոօօօՏՏar7 fօr հ1ջհ 71օ1մՏ. 1ո aմմ1է1օո էօ էհօ Տէսմ7 օf էհօ Տօ11, aջrօօօօ1օջ1ՏէՏ ոսՏէ Եe aԽare 01 էհօ Եrօaմ օօօՏ7Տէօո w1էհ1ո wհ1օհ a farո օքօraէօՏ. 87 սոմօrՏէaոմ1ոջ էհօ օօոք1օx 1ոէօrrօ1aէ1օոՏհ1քՏ aոօոջ ք1aոէՏ aոմ aո1ոa1Տ, aջrօօօօ1օջ1ՏէՏ օaո ոaէօ էհօ օոv1rօոոօոէ wօrէ fօr raէհօr էհaո aջa1ոՏէ farոօrՏ. ՛հօ էօrո 1էՏօ1f aքքօarօմ 1ո էհօ 1aէօ 1970Տ. 1է eոՇ0ոքa55e5 a Եrօaմ raոջօ օf aքքrօaօհօՏ, aոմ 1Տ օօոՏ1մօrօմ “a Տօ1օոօօ, a ոօvօոօոէ, aոմ a քraօէ1օօ”. Օոօ օf էհօ Ե1ջջօՏէ հ1ջհօr օմսօaէ1օոa1 aոմ Տօ1օոէ1f1օ օօոէrօՏ օf էհօ ԹօքսԵ11օ օf Ճrոօո1a էհօ Տէaէօ Ճջrar1aո Սո1vօrՏ1է7 օf Ճrոօո1a waՏ fօսոմօմ 1ո 1994 օո էհօ ԵaՏ1Տ օf էհօ Ճrոօո1aո Ճջr1օս1էսra1 aոմ օօrօvaո Zօօէօօհո1օa1 aոմ Vօէօr1ոar7 1ոՏէ1էսէօՏ. Ճջrօոօո7 քօքarէոօոէ 1Տ օոօ օf էհօ Տ1x մօքarէոօոէՏ օf էհօ ՏՃՍՃ. Շհa1r օf Ճջrօօօօ1օջ7 waՏ fօսոմօմ aէ էհօ ՏՃՍՃ 1ո 1999 Ե7 թrօfօՏՏօr Էմwarմ Խ. Էa7raքօէ7aո, aո eո1ոeոէ Տքօօ1a11Տէ 1ո էհօ Տքհօrօ օf Տօ11 Տօ1օոօօ aոմ օrօՏ1օո, aո aօaմօո1օ1aո օf էհօ Ճօaմօո7 օf Տօ1օոօօՏ օf էհօ ԹօքսԵ11օ օf Ճrոօո1a, a ոօոԵօr օf էհօ 1ոէօrոaէ1օոa1 Ճօaմօո7 օf Էօօ1օջ7. Է.Խ.Էa7raքօէ7aո (1927-2010) waՏ a fօսոմօr օf aքք11eմ Տօ11 5Շ1eոՇe. Էօ waՏ էհօ f1rՏէ էօ wօrէ օսէ էհօ քr1ոօ1ք1օՏ aոմ ոօէհօմՏ օf օva1սaէ1ոջ aոմ ոaքք1ոջ օrօՏ1օո էհreaէeո1ոջ Տօ11Տ, wհ1օհ arօ սՏօմ aօէ1vօ17 1ո էհօ Տօ1օոէ1f1օ ԹօՏօarօհ 1ոՏէ1էսէօՏ օf Ը1Տ. Է.Խ.Էa7raքօէ7aո 1Տ էհօ aսէհօr օf 250 Տօ1օոէ1f1օ wօrէՏ, 1ոօ1սմ1ոջ a Տօr1օՏ օf ԵօօէՏ aոմ էra1ո1ոջ aքք11aոօօՏ, օ.ջ. “Լaոմ ՏeՇ1aոaէ10ո, 1ոքrօvօոօոէ aոմ թrօէօօէ1օո 1ո էհօ Տօv1օէ Տօօ1a11Տէ1օ ԹօքսԵ11օ օf Ճrոօո1a”, “Լaոմ ԷrօՏ1օո aոմ Է111 Ճջr1օս1էսrօ”, “Լaոմ Թօօ1aոaէ1օո Տէaէօ օf էհօ Տօ11Տ օf Տօvaո Լaէօ aոմ էհօ Մa7Տ օf 1էՏ 1ոքrօvօոօոէ”, “Տօ11 Տօ1օոօօ”, “Լaոմ Թօօ1a1ո1ոջ Տօ11 Տօ1օոօօ”, “թr1ոօ1ք1օՏ օf Հaէսrօ թrօէօօէ1օո”, “Էոv1rօոոօոէa1 թrօէօօէ1օո”, “Ճջrօօօօ1օջ7”, “թr1ոօ1ք1օՏ օf Ճջrօոօո7”, օէօ. 1ո 1983 fօr հ1Տ օսէՏէaոմ1ոջ Տօrv1օօ 1ո մօvօ1օք1ոջ Տօ11 Տօ1օոօօ թrօfօՏՏօr Է.Խ.Էa7raքօէ7aո waՏ awarմօմ w1էհ V.քօէսօհaօv Խօմa1 օՏէaԵ11Տհօմ 1ո էհօ ՍՏՏԹ. Էօ waՏ a1Տօ awarմօմ w1էհ Օօ1մ Խօմa1 օf էհօ Տէaէօ Ճջrar1aո Սո1vօrՏ1է7 օf Ճrոօո1a aոմ Շ0ո1erreմ օո էհօ է1է1օ օf H0ո0սreմ թrօfօՏՏօr 1ո 2005.

՛հօ թrօԵ1օո ԼaԵօraէօr7 օf Խa1ո Էօօ1օջ1օa1 Ճ1ոՏ waՏ fօսոմօմ aէէaօհօմ էօ Շհa1r օf Ճջrօօօօ1օջ7 aէ էհօ ՏՃՍՃ Ե7 Է.Խ.Էa7raքօէ7aո 1ո 2004. ք1ffօrօոէ քrօյօօէՏ ԵaՏօմ օո Տօ1օոէ1f1օ rօՏօarօհ հavօ Եօօո օarr1օմ օսէ ՏսօօօՏՏfս117 Ե7 էհօ Տքօօ1a11ՏէՏ 1ո էհ1Տ 1aԵօraէօr7. Հօwaմa7Տ էհօ Տօ1օոէ1f1օ-rօՏօarօհ wօrէ օarr1օմ օսէ 1ո էհօ օհa1r 1ոօ1սմօՏ էհօ քrօԵ1օոՏ օf քrօՏօrvaէ1օո օf էհօ aջrօօօօՏ7Տէօո ՏէaԵ111է7 օf Տօvaո ԵaՏ1ո, Տօ11 օօvօr aոմ 1ոօrօaՏօ օf Տօ11 fօrէ111է7 1ո էհօ ոօսոէa1ոօսՏ rօջ1օոՏ օf Ճrոօո1a, aՏ wօ11 aՏ 1ոքrօvօոօոէ օf 1aոմ-rօօ1aոaէ1օո օօոմ1է1օո fօr էհօ քսrքօՏօ օf waէօrՏav1ոջ, rօ-օս1է1vaէ1օո օf էօօհոօ-ջօոօէ1օa117 քօ11սէօմ օ11 aոմ 1ոօrօaՏօ օf էհօ1r քrօմսօէ1v1է7. 1օ/0s ճո0 1օ/0 Ըօունոճճնօոs ՏսՏէa1ոaԵ1օ կայուն, ռացիոնալ f1Եrօ մանրաթել քհarոaօօսէ1օa1Տ դեղորայք, դեղամիջոցներ օոհaոօօ մեծացնել, ուժեղացնել, բարձրացնել էօ Եօ awarօ գիտակցել, իրեն հաշիվ տալ էօ օոօօոքaՏՏ շրջապատել, պարունակել, պարփակել օո1ոօոէ նշանավոր, ականավոր aքք11օմ Տօ1օոօօ կիրառական գիտություն էօ էհrօaէօո (վտանգ) սպառնալ, վախեցնել էհօ Շ1Տ/Շօոոօոwօa1էհ օf 1ոմօքօոմօոէ ՏէaէօՏ ԱäÐ 1aոմ rօօ1aոaէ1օո մելիորացիա, հողի բարելավում էօ օօոfօr (օո) գիտական կոչում (աստիճան) շնորհել հօոօսrօմ պատվավոր ԽՇerՇ15e 1 a) Ըհ005e էհe r1ջհէ 10rո է0 Շ0ոք1eէe էհe 5eոէeոՇe5: 1. Խar7’Տ (օ1մօr/օ1մօr) Տ1Տէօr հaՏ Եօօո Տէa71ոջ 1ո էհօ ՍՏՃ fօr Տօvօո 7օarՏ ոօw. 2. ՄհօՏօ ջraոմfaէհօr 1Տ (օ1մօr/օ1մօr) – 7օսrՏ օr 1vaո’Տշ 3. Շօ111ո 1Տ էհօ (օ1մօr/օ1մօr) Տէսմօոէ 1ո օսr օ1aՏՏ. 4. 1Տ Տէօvօ 7օսr (օ1մօr/օ1մօr) օr 7օսr 7օսոջօr Եrօէհօrշ 5. Խ7 սոօ1օ 1Տ էհօ (օ1մօr/օ1մօr) ոօոԵօr օf ո7 faո117. 6. Խ7 fr1օոմ Մ1111aո 1Տ a 7օar aոմ a հa1f (օ1մօr/օ1մօr) էհօո ոօ. 7. ՛հօ Ես11մ1ոջ օf օսr Տօհօօ1 1Տ (օ1մօr/օ1մօr) էհaո a11 էհօ օէհօr Ես11մ1ոջՏ 1ո էհ1Տ arօa. 8. քօ 7օս էոօw էհaէ Խr. Թ1օհarմՏօո’Տ (օ1մօr/օ1մօr) մaսջհէօr 1Տ a Եa11օէ մaոօօrշ Ե) Ըհ005e էհe r1ջհէ 10rո է0 Շ0ոք1eէe էհe 5eոէeոՇe5. 1ո 50ոe 5eոէeոՇe5 Ե0էհ 10rո5 Շaո Եe ս5eմ:

1. Մհaէ մօ 7օս էհ1ոէ օf 7օսr (fսrէհօr/farէհօr) օմսօaէ1օոշ 2. Էօ 11vօՏ fօսr ո11օՏ (fսrէհօr/farէհօr) awa7 frօո էհօ օ1ոօոa էհaո 1 մօ. 3. Մօ հavօ ոօ (fսrէհօr/farէհօr) 1ոfօrոaէ1օո. Շa11 սՏ 1aէօr, ք1օaՏօ. 4. ՛հօ քօՏէ օff1օօ 1Տ (fսrէհօr/farէհօr) frօո էհօ Տօհօօ1 էհaո էհօ քarէ. 5. ՛հօ7 aջrօօմ էօ ոօօէ 1ո էհօ (fսrէհօr/farէհօr) օօrոօr օf էհօ քarէ. 6. 1 wօոմօr wհaէ հօr (fսrէհօr/farէհօr) օxք1aոaէ1օո 1Տ ջօ1ոջ օո էօ Եօ. 7. ՛հօ հսոէօr’Տ հօսՏօ 1Տ օո էհօ (fսrէհօr/farէհօr) Տհօrօ օf էհօ 1aէօ. 8. Էavօ 7օս aո7 (fսrէհօr/farէհօr) զսօՏէ1օոՏշ ԽՇerՇ15e 11 a) MaէՇհ էհe էԽ0 քarէ5 է0 Շ0ոք1eէe էհe Խe11Էkո0Խո 1մ10ո5: 1. aՏ f1aէ aՏ a) a fօaէհօr 2. aՏ օ1մ aՏ Ե) Ճ8Շ 3. aՏ 11ջհէ aՏ օ) էհօ հ111Տ 4. aՏ օ1օar aՏ մ) a քaոօaէօ 5. aՏ օօօ1 aՏ օ) aոօէհօr 6. aՏ 1arջօ aՏ f) մa7 7. aՏ ջrօaէ aՏ ջ) a հօarէ-aէէaօէ 8. aՏ Տօr1օսՏ aՏ հ) Տոօw 9. aՏ wհ1էօ 1) a օսօսոԵօr 10. aՏ օaՏ7 aՏ յ) 11fօ Ե) Ն5e էհe r1ջհէ aմյeՇէ1Խe5 1r0ո էհe ջ1Խeո 0ոe5 է0 Շ0ոք1eէe էհe Շ0ոքar150ո5. հճrd -օld տtrօոջ օld -օօl քօօr freտհ հճքք: 1. Մaէօr 1Տ aՏ … aՏ a 11օո. 2. Օ1մ Խ1ՏՏ Ճ11Տօք 1Տ aՏ … aՏ a օհսrօհ ոօսՏօ. 3. Լ1էէ1օ Իrօմմ1օ 1Տ aՏ … aՏ a 1arէ (արտույտ). 4. 1 էr1օմ էօ ոaէօ հ1ո օհaոջօ հ1Տ ո1ոմ, Եսէ 1է մ1մո’է հօ1ք. Էօ 1Տ aՏ … aՏ ոa11Տ. 5. Խ7 7օսոջօr ո1օօօ 1Տ Տօ քrօէէ7, a1wa7Տ aՏ … aՏ a մa1Տ7. 6. Մհ7 arօ 7օս էrօոԵ11ոջշ Ճոմ 7օսr հaոմՏ arօ aՏ … aՏ 1օօ! 7. Խ7 ջrօaէ-ջraոմfaէհօr 1Տ ոօar17 95. 1 էհ1ոէ հօ 1Տ aՏ … aՏ հ111Տ. 8. Էօ ոօvօr ՏհօwՏ հ1Տ օոօէ1օոՏ. Էօ 1Տ a1wa7Տ aՏ … aՏ a օսօսոԵօr. ԽՇerՇ15e 111 a) MaէՇհ էհe էԽ0 քarէ5 01 էհe5e 5eոէeոՇe5 է0 ոake Խe11Էkո0Խո քr0ԽerԵ5 aոմ 5a71ոջ5. Ւ1ոմ էհe1r Ճrոeո1aո eզս1Խa1eոէ5: 1. Խarr1aջօՏ arօ ոaմօ a) օaոոօէ Եօ սոմօոօ. 2. ԷaՏ117 օarոօմ ոօոօ7 Ե) էհaո ոօvօr. 3. ՛հօ մօv11 1Տ ոօէ Տօ Ե1aօէ օ) էհaո Եaմ17 էaսջհէ. 4. ՛հ1ոջՏ մօոօ մ) 1Տ զս1օէ17 Տքօոէ. 5. 8օէէօr սոէaսջհէ օ) aՏ հօ 1Տ քa1ոէօմ. 6. 8օէէօr 1aէօ f) 1ո հօavօո.

Ե) MaէՇհ էհe ոaոe5 01 էհe5e 111ո5 Խ1էհ էհe1r է7քe5: 1. Ճ f11ո aԵօսէ Տքaօօ էravօ1 օr 11fօ 1ո aո 1ոaջ1ոar7 fսէսrօ. a) ոսՏ1օa1 2. Ճ f11ո aԵօսէ օr1ո1ոa1Տ aոմ մօէօօէ1vօՏ. Ե) a wօՏէօrո 3. Ճ f11ո w1էհ 1օէՏ օf ոսՏ1օ aոմ մaոօօ. օ) a օօոօմ7 4. Ճ f11ո aԵօսէ օօwԵօ7Տ aոմ 11fօ 1ո էհօ Մ11մ ՄօՏէ. մ) a Տօ1օոօօ f1օէ1օո f11ո 5. Ճ fսոո7 f11ո w1էհ a հaքք7 օոմ1ոջ. օ) a օr1ոօ f11ո 6. Ճ f11ո 1ո wհ1օհ ո7Տէօr1օսՏ aոմ fr1ջհէօո1ոջ էհ1ոջՏ հaքքօո. f) a հօrrօr f11ո Dն0 )օu kոօւ ճhճճ: … f11ոՏ arօ սՏսa117 օ1aՏՏ1f1օմ 11էօ էհ1Տ: U filո – a f11ո fօr a11 aջօ ջrօսքՏ A filո – a f11ո wհ1օհ 1Տ ոօՏէ17 fօr ջrօwո-սքՏ AA filո – a f11ո ոօէ fօr օհ11մrօո սոմօr 14 X filո – a f11ո ոօէ fօr օհ11մrօո սոմօr 18 XX filո – a f11ո ոօէ fօr 7օսոջ քօօք1օ սոմօr 21շ ԽՇerՇ15e 1Մ: Օքeո էհe ԵraՇkeէ5 է0 ոake էհe 5է0r7 Շ0ոք1eէe: ւն0ճs Օոօօ սքօո a է1ոօ էհօrօ 11vօմ a K1ոջ, Խ1մaՏ Լ ոaեմæՏ| Ե7 ոaոօ. Էօ (էօ Եօ) a Ե1է ջ1օօո7 ԵօօaսՏօ հօ (էօ 1օvօ) ջօ1մ Եօէէօr էհaո aո7էհ1ոջ օ1Տօ, օxօօքէ հ1Տ մaսջհէօr. Խ1մaՏ (էօ Տքօոմ) մa7Տ aոմ օfէօո ո1ջհէՏ օօսոէ1ոջ aոx1օսՏ17 էհօ ք1օօօՏ օf ջօ1մ հօ (էօ օօ11օօէ). Օոօօ wհօո հօ (էօ օօսոէ) Տօ1օոո17 հ1Տ ոօոօ7 a Տէraոջօr (էօ օոէօr) էհօ rօօո. Էօ (էօ Եօոմ) հ1Տ հօaմ aոմ (էօ Տa7): “Խ1մaՏ, (էօ Եօ) 7օս rօa117 հaքք7 ոօw էհaէ 7օս (էօ օօ11օօէ) Տօ ոսօհ ջօ1մ wհ1օհ 1է (էօ Եօ) մ1ff1օս1է (էօ wօ1ջհ)շ” “Հօ”, (էօ ոսոԵ1օ) Խ1մaՏ. “1 ոօvօr (էօ Եօ) հaքք7 սոէ11 օvօr7էհ1ոջ էհaէ 1 (էօ էօսօհ) (էօ Եօօօոօ) ջօ1մ.” “օօս Տհa11 հavօ wհaէ 7օս w1Տհ!” (էօ քrօո1Տօ) էհօ Տէraոջօr. ՛հօ ոօxէ ոօrո1ոջ wհ11օ Խ1մaՏ (էօ մrօՏՏ) հօ (էօ ոօէ1օօ) էհaէ հ1Տ օ1օէհօՏ (էօ էսrո) 1ոէօ ջօ1մ. Էօ (էօ ջօ) 1ոէօ էհօ ջarմօո. Էօ (էօ wa1է) էհօrօ fօr aո հօսr aոմ օvօr7էհ1ոջ հօ (էօ էօսօհ) (էօ Եօօօոօ) ջօ1մ aէ օոօօ. Ճfէօr հօ (էօ wa1է) a1օոջ հ1Տ favօսr1էօ քaէհ Խ1մaՏ (էօ էսrո) էօ էհօ հօսՏօ. Տսմմօո17 հ1Տ մaսջհէօr (էօ օօոօ) 1ո Տ1ջհէ. 1է waՏ օ1օar Տհօ (էօ wօrէ) 1ո էհօ ջarմօո fօr Տօոօ է1ոօ a1rօaմ7 aՏ Տհօ (էօ ք1aոէ) a 1օէ օf f1օwօrՏ. Տհօ (էօ rսո) էօ հօr faէհօr aոմ (էօ էaէօ) հ1Տ հaոմ. Տհօ (էօ էսrո) էօ ջօ1մ aէ օոօօ. “Մհaէ 1 (էօ մօ)շ” (էօ օr7) Խ1մaՏ. “1 a1wa7Տ (էօ waոէ) ոօrօ aոմ ոօrօ ջօ1մ. 1 (էօ մrօaո) aԵօսէ ոօrօ r1օհօՏ. 1 (էօ Եօ wrօոջ). Օօ1մ (էօ Եօ) ոօէ էհօ ոօՏէ 1ոքօrէaոէ էհ1ոջ 1ո էհօ wօr1մ. 1է ոօvօr (էօ Եօ), 1է ոօvօr w111 Եօ.”

ԽՇerՇ15e Մ Ճո5Խer էհe զսe5է10ո5: 1. Մհaէ 1Տ aջrօօօօ1օջ7շ 2. Մհaէ մօ aջrօօօօ1օջ1ՏէՏ Տէսմ7շ 3. Մհaէ մօ aջrօօօօ1օջ1Տէ ոօaՏսrօշ 4. Մհaէ ոսՏէ aջrօօօօ1օջ1Տէ Եօ awarօ օfշ 5. Էօw ոaո7 մօքarէոօոէՏ arօ էհօrօ aէ էհօ ՏՃՍՃշ Մհօո waՏ Շհa1r օf Ճջrօօօօ1օջ7 fօսոմօմշ 6. Մհaէ քrօԵ1օոՏ մօօՏ էհօ Տօ1օոէ1f1օ rօՏօarօհ wօrէ 1ոօ1սմօշ

Պտղահատապտղային բույսերի ն ծառերի ուղեցույց

ԲՈՒՅՍԵՐԻ ԱՆԳԼԵՐԵՆ, ՀԱՅԵՐԵՆ ԵՎ èՈՒՍԵՐԵՆ ԱՆՎԱՆՈՒՄՆԵՐԻ

ՑՈՒՑԱԿ

Լ1ՏՂ ՕՒ ԽNՇԼ1ՏH, ՃՏMԽN1ՃN ՃNԾ ՏՆՏՏ1ՃN NՃMԽՏ ՕՒ ԵԼՃNՂՏ

Խոջ115հ Տօrv1օօ էrօօ

Ղraո5Շr1քէ10ո Լ Տ :v1էr1:|

Ճrոeո1aո արոսենի

թօք1ar ԷօrոԵօaո Օr1օոէa1 հօrոԵօaո )սո1քօr Մ11մ ՏէrawԵօrr7 թսrջ1ոջ Եսօէէհօrո Ի1r Տքrսօօ Խօմ1ar

Լ ք ք1 | Լ հ :ոԵ1:ո| Լ :r1 օոէ1 հ :ոԵ1:ո| Լ ս:ո1ք | Լ wa11մ Տէr :Ե r1|

բարդի բոխի կովկասյան բոխի արնելյան

Լք : 1 Ե է :ո| Լf :| ԼՏքrս:Տ| Լ ոօմ1 :|

դժնիկ

Օսո-էrօօ Մa1ոսէ Է1ո Խս1Եօrr7 Խaք1օ Օ1ոՏօոջ Ճ1մօr Լ1ոօ Լarօհ Շ1ոօհօոa Ճքք1օ-էrօօ ՃՏքօո Օaէ օօw 81rօհ Տwօօէ օհօrr7 8arԵօrr7

Լ ջ ո էr1:| Լ w 1ո է| Լօ1ո| Լ ո 1Ե r1| Լ ոօ1ք1| Լ 1ոՏօ | Լ :1մ | Լ1a1ո| Լ1a: | ԼՏ1 էօսո | Լ æք 1 էr1:| Լ æՏք ո| Լօսէ| Լյս:| ԼԵ : | Լ Տw1:է r1| Լ Եa:Ե r1|

Է1մօr

Լ օ1մ |

գիհի գետնամորի

եղնին եղննի զկեռենի էվկալիպտ ընկուզենի թեղի թթենի թխկի ժենշեն լաստենի լորենի խեժափիճի խինածառ խնձորենի կաղամախի կաղնի կենի կեչի կեռասենի կծոխուր (ծորենի) կտտկենի

Տս551aո քÿáոíà äՕԽàոíÿÿ ՂՕïՕëü ãքàá 8ՕՇՂՕ÷íԵé ãքàá ԽՕ22686ëüíոê ë6Շíàÿ ç6Խëÿíոêà êքóոոíà ïոõՂà 6ëü ԽóոԽóëà ã6քԽàíՇêàÿ ý8êàëոïՂ ãք6öêոé Օք6õ 8ÿç, á6ք6ՇՂ ՂóՂ(à) êë6í 26íüո6íü Օëüõà ëոïà ëոՇՂ86ííոöà õոííՕ6 ä6ք68Օ ÿáëՕíÿ ՕՇոíà äóá ՂոՇ á6ք6çà ÷6ք6ոíÿ áàքáàքոՇ áóçոíà

Շօմar Շսrraոէ 8օօօհ ՃՏհ Շօrոօ11aո օհօrr7 քօջwօօմ 81aօէէհօrո

Լ Տ1:մ | Լէ r ոէ| ԼԵ1: | Լæ | Լէ : ո1:1յ ո օr1|

մայրի հաղարջենի հաճարի հացենի հոնենի

ê6äք ՇԽՕքՕäոíà áóê ÿՇ6íü êոçոë

Լ մ ջwս:մ| ԼԵ1æէ :ո|

ճապկի մամխենի

Մ11մ rօՏօ քօwԵօrr7 ԹaՏքԵօrr7 Ճ1ոօոմ թօոօջraոaէօ ՇհօՏէոսէ Շհօrr7 ք1սո Տօa-Եսօէէհօrո թ1Տէaօհօ

Լ wa11մ rօս2| Լ մյս:Եօr1| Լ ra:2Ե r1| Լ a:ո ոմ| Լ ք ո1ջræո1է| Լ օՏէո է| Լ օr1ք1 ո| Լ Տ1: Ե է :ո| Լք1 Տէa: |

մասրենի մոշենի մոռենի նշենի նռնենի շագանակենի շլորենի չիչխան պիստակենի

Իa1Տօ aօaօ1a

Լ f :1Տ էօ1 |

Էawէհօrո թ1ոօ թ1aոօ էrօօ թօar Էa2օ1ոսէ

Լ հ : :ո| Լքa1ո| Լ ք1օ1ո էr1:| Լք :| Լ հօ121ո է|

ռոբինիա կեղծ ակացիա սզնի սոճի սոսի տանձենի տխլենի

êոçոë Շëո8à êՕëþ÷àÿ, Ղ6քí ùոïՕ8íոê 6268ոêà Խàëոíà Խոíäàëü ãքàíàՂ êàոՂàí Շëո8à Օáë6ïոõà ôոՇՂàոêՕ8Օ6 ä6ք68Օ àêàöոÿ ëՕ2íàÿ

áՕÿքԵոíոê ՇՕՇíà ïëàՂàí ãքóոà ՕáԵêíՕ86ííԵé Օք6õ

´ՈìԱՆ¸ԱÎՈՒÂÚՈՒՆ

Առաçաμան

ՍԱIT 1 ՃՇRՕԱՕԽY

ԼՇՏՏՕՈ 1

ՔԼՃԱTՏ ՃԱD TՒԷIR ՍՏԷՏ

ԼՇՏՏՕՈ 2

ՇԼIԽՃTIՇ RԷQՍIRԷԽԷԱTՏ ՕԲ ՔԼՃԱTՏ

ԼՇՏՏՕՈ 3

ԲՃRԽ ՃԱD ԲՃRԽIԱՇ

ԼՇՏՏՕՈ 4

ԲRՍIT

ԼՇՏՏՕՈ 5

ՒՕՄ 8ՕTՃԱIՏTՏ ՇԼՃՏՏIԲY ԲRՍITՏ

ԼՇՏՏՕՈ 6

ՇRՕՄIԱՇ ԲRՍIT

ԼՇՏՏՕՈ 7

ՇՃRIԱՇ ԲՕR TՒԷ ՇRՕՔ

ԼՇՏՏՕՈ 8

DԷՄԷԼՕՔIԱՇ ԱԷՄ ՄՃRIԷTIԷՏ ՕԲ ԲRՍIT

ԼՇՏՏՕՈ 9

Ճ ԱԷՄ ՒY8RID

ԼՇՏՏՕՈ 10

ՇՕRԱ ՍԱIT 2

ԲՕՐՇՏՈՐy

ԼՇՏՏՕՈ 1

ՒՕՄ Ճ TRԷԷ ՇRՕՄՏ ՃԱD ԼIՄԷՏ

ԼՇՏՏՕՈ 2

TYՔԷՏ ՕԲ TRԷԷ ՃԱD 8ՍՏՒ ՏՔԷՇIIԷՏ ՃՇՇՕRDIԱՇ TՕ

TՒԷIR ՇRՕՄIԱՇ ՇՕԱDITIՕԱՏ

ԼՇՏՏՕՈ 3

ՇԷԱԷRՃԼ ՇՕԱՇԷՔT ՕԲ ԲՕRԷՏT

ԼՇՏՏՕՈ 4

ԲՕRԷՏT ՇՕԽԽՍԱITY

ԼՇՏՏՕՈ 5

TՒԷ ՇRՕՄTՒ ՃԱD TՒԷ DԷՄԷԼՕՔԽԷԱT ՕԲ TՒԷ ԲՕRԷՏT

ԼՇՏՏՕՈ 6

TՒԷ ԼIԲԷ ՕԲ TՒԷ ԲՕRԷՏT

ԼՇՏՏՕՈ 7

TՒԷ ՏIՇԱIԲIՇՃԱՇԷ ՕԲ ԲՕRԷՏTՏ

ԼՇՏՏՕՈ 8

TՒԷ IԱԲԼՍԷԱՇԷ ՕԲ TՒԷ ՃԱIԽՃԼ ՄՕRԼD ՕԱ TՒԷ

ԲՕRԷՏT

ԼՇՏՏՕՈ 9

ԲՕRԷՏTՏ ՕԲ ՃRԽԷԱIՃ

ԼՇՏՏՕՈ 10

8IՕԼՕՇIՇՃԼ DIՄԷRՏITY ՕԲ ՃRԽԷԱIՃ

ՍԱIT 3

ՃՇRՕԷՇՕԼՕՇY

ԼԷՏՏՕԽ ՕԽԷ

ԷԱՄIRՕԱԽԷԱTՃԼ ՔRՕTԷՇTIՕԱ

(ՔՅՐՈ 1)

ԼԷՏՏՕԽ TՄՕ

ԷԱՄIRՕԱԽԷԱTՃԼ ՔRՕTԷՇTIՕԱ

(ՔՅՐՈ 2)

ԼԷՏՏՕԽ TՒRԷԷ

ԷԱՄIRՕԱԽԷԱTՃԼ ՔRՕ8ԼԷԽՏ

(ՔՅՐՈ 1)

ԼԷՏՏՕԽ ԲՕՍR

ՃIR ՔՕԼԼՍTIՕԱ. ՃՇID RՃIԱ

ԼԷՏՏՕԽ ԲIՄԷ

ՄՃTԷR ՔՕԼԼՍTIՕԱ. DIՏՃՔՔԷՃRIԱՇ ՃԱIԽՃԼՏ

ԼԷՏՏՕԽ ՏIX

ՇRԷԷԱՒՕՍՏԷ ԷԲԲԷՇT. TՒԷ ՕZՕԱԷ ՒՕԼԷ

ԼԷՏՏՕԽ ՏԷՄԷԱ

ՄՕRԼD ՇՃRԷ

ԼԷՏՏՕԽ ԷIՇՒT

ԷԱՄIRՕԱԽԷԱTՃԼ ՔՕԼԼՍTIՕԱ

ԼԷՏՏՕԽ ԱIԱԷ

ԷՇՕԼՕՇIՇՃԼ ՔRՕ8ԼԷԽՏ

ԼԷՏՏՕԽ TԷԱ

ՃՇRՕԷՇՕԼՕՇY

äտղահատաåտղային μույսերի ¨ ծառերի ուղեցույց

.

,

.

.

, ,

.

,

.

.

, . .

, .

,

, .

Ւ.GaտpaՒyaո, Ճ.VaհՒaոyaո, R.P1ի0տyaո, Ւ.ՃՃazyaո, S.Hak0Ճyaո

ՃջՒ0ո0ոy 1ո հոջի1տհ հոջի1տհ Maոuaի

YԽՏԽՄՃN 2013

ÂÕÃի ãափëÁ 60284 1/16 , 7,3 տպ. մամուլ, 5,9 Ñրատ. մամուլ äատíեր 180: ՏպաùանաÏ 150: ՀԱԱՀ-ի տպարան, ՏերÛան 74