Ճագարաբուծություն

(3 `

Վ.Գ.ՄԻՆԱՍՅԱՆ

ԹԱԳ.

ն

Լ. Գ. ՄԻՆԱՍՅԱՆ

ՃԱԳԱՐԱԲՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ

ՍՍՀ բարձբազույնն միջնակարգմառսնաէ Հայկական Թույլատոված գիտականկոթուրյան մինիստրությանկողմից ոբպես ուսումնականձեռՇառկ բուեբի «Աճասնաբուծություն»մասնազիտության ուսանողների ճամար:

«ԼԲԻՑՍ» ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ

46.

21 ց 28

արա

մ

են

այւ

աննա Լարա

Ճագարնե

Շ) «մույս»

մ.

Է, ՛՞ուճոշջը

շխօս

«Ոյհշ»՝

Յե)

Քքծոռո --- 1985

Ս:12161Ե6480

(ոռ քաո

ԽԲՕՌԽԵՕ80)1Շ180

(01) 1985

Հրատարակչություն, 1985

նրանց ի կազմակերոյման, րակրման, տոչմային աշխքտտանքների ն այլ Հարցեր: վանդություններիրումման, հնախապաճպանության ԳՄԴ 46. 71 ց 2 8804020500 (15) 159, 1985

ու

աաա

Միճասյան է.Գ. Ուս. ձեռնարկ բուշերի «Անաս ճՃաղարաբուծություն: ուսանողների ճամար.մասնագիտ. նասրուծություն» 1985.--Է էջ: եր: մուլս, Հեղինակը գրքում Հայրհնական ե արտասաձծմանյան դիտությա՝

Մ 710

Մ 770

ԳՄԳ

ճիվանդությունների, նրանց

ման,

ախի ճագարանոցենրինորա ճազարաբուծությունիցս դարտներիհ նախնականմշակ

մայինաշխատանքների կաղ

վերջին տասնամյակում ճա մեծ վերելք է ապրում պետա ներում, ատեղծվում են արդլու գարաբուծականՀամալիրներ, թյուններին կից կազմակերպ ծական տնտեսություններ,ավ կան օժանդակտմաոնսությու Ճագարաբուժությունը ժամ Թոդներովվարձլու Համար ճա տելիքներ կենդանիներիկննս թյունների,վերարտադրությ

Համար:

տարբե արդյունաբնրությանը

ինստիտուտներում: նրանքՅու

Դագարաբուծությունը ան նկարային ճյուղնրից մեկն է, ինտենսիվությանհ վաղաճ ժամանակարնթացքում ճագա քանակությամբ դլուրամարս աղվամազ: Բացի այդ, ճագա դանիներ, լայնորեն օգտագոր

ՆԵՐԱ

ալ:

Ա

դիտո

գրքում

ն

են

՞չ

Հայրենական

ձն

ԹԱՆՆՈ

չե ական Ն.

էո

Ռո Լ

ոէ

սովո

ի

նե

Բուլժները:

գ

.

|

Բու

են

՝

նան

նան

բող-ճագար

հյկանԿրոն դլուղատնտեսականուսումնական Հաստատություն ների գարարուծականֆերմաների մասնա-չ Արո շխատակիցները, ի ինչպես սիրող-ճագարա-չ

Ն

արին (1506)մասնագիտության աարոծոքյու» կարող օգզովել միջնակարդ աե

գույն ննե

է բարձրանախատեսվում

Տաաաավան որորկը

Մույնուսումնական

ների Հիման վրա:

ան ոք ւքյան շարադրված րաաաածման առաջավոր սիորձիԽվաճում-

բեր

չ Համագումարըխնդիրէ դրել ղգզալ

Միությանկոմունիս տական

ՆՇԱՆԱԿՈՒ

տ

մսում

ն1,3

ված

Հումբի

տոկոս

ծավալի ինդճանութ Ճազարիմորթ մոոթիներին: ճագարների մանկականե կ իրերը (դլիյաոկներչ

14--16

Հումբով ասպաձճով ղյունաբերությանը արդլունաբե մոոթեղենի է ասել, ռո

մեջ ցածր է

քանակը: խոլեստերինի մե նշանակությու Ցադարաբուծության

ն

ոչխարի մսում,

ո

քանխոզի

ց ճարպիբաղադրությ օոգա ճարպը Հեշտ են յուրացվում

անգամ ավելի է,

տտուսպող

ինչպես մարդկանց: պ մսում սպիտակուցի ճւոլսթի Հարւուոթ:

Հ հ աղեստամոքս ւիրտանսթային նան շղի ն

ստանալ զգ նրանցից մամունակամիչոցում միո: Ճաղա ի դյուռամարս բարձրարժեք սննդամթերքէ ն պիտանիէ երեխանե

լով

ճաղարաբու Հ բարձրբեղունություն ճագարների

օգոադործել ռնղերվներիցմեկը

12--12,5

ման

Հնգամյ

քաշով): մլն (սպանդային Համ իրադործելու Այդ կարեոր խնդիրն Մսի բոլոր ռեզերվները: ար

տարեկանաոաղրությունը

մրերքներիարտադ անասնաբուծական

Մոն

|

ԺՈՂՈՎՐԳ

ԲԱԳԱՐԱԲՈՒԾՈՒԹՅԱՆ

ու

մոդայիկեն

ն

նման

Հատկություններով

:

տաք

ու

բերետ

եց

զույգ

ու

մանվածբը

թերն

կոշիկ ն

կաշվեայլիրեր:

:

/

նրանիցռլատրաստուի խատանքների շնորճիվ պվգալիչափով ավել

"

օգտագործվում

անասնաբուժական

լ

մոբիլիզացնել

կարեոր

ուվելի

տալիս կենսաէ սիրող-Ճագարաբույծնե փանականարդյունաբերության փառըվաճառվում ձեռնարկություններին տար- տեսություններին, տր չիճուկներ կ վակցինաներպատիաստելու Համար: Ռրպես Ռաղարաբուծության զարգացմանը լուրջ անասնաբուծության Ճյուղ, ճագարաբուծությունը ՍՄԿկ կենտկոմիմայիսյան (19 Մճր ձրկրում սկսել է առաջաղրվել զարգանալՅ0-ականթվականներին, երբ մում ՍՄԿԿ ԿԿ-ի «Մինչն 1990 թվականն ընկ ատեղծվել են առաջին մասնագիտացված Ճաղարաբուծական ՍՍՀՄ պարենային ծրագրում» որոշմա «յետական տնտեսությունները: Մինչե60-ական թվականները շրջանի տրոշճանրապետություններ, «Ավեյացնելճագարի մսի արտադրությունը, ե Ճատկապես ՌՍՖՍՀ-ը Ուկմավոր փաինականՍՍՀ-ն,ձասել են ճաղարաբուծական ընկերություններ զգալիՀաջողությունների Այսպես, 1861 թ. մեր երկրում ւրիվ բավարարել բնակչության պաճա մթերվել էր 56.7 մլ, ճագար, որից ԴՍՖՍՀ-ու՝ 21,7 մլն ն Ուկրաինական : ին ճագարների նկատմամբ»: ՍՍՀ-ուԻ՝28,2 մլն: Ալ խնդիրներնիրագործել ճամ Հետագայում, մինչն 1920 թ. ճագարաբուծության ղարդաց- է ամբողջությամբ «մանը կադրերի կա ուշադրություն չէր դարձվում: Այդ ճյուղի ղարդացման « ն ստեղծագործական ունակությունները:

Վան, բժշկական ն

կենսաբանա-2 անդամ: Կոլեկտիվն պետական տնտեսությ գիտաճետազոտական ֆերմաներն ամեն տ ին ն ճագարաբուծական զաբորատորիաներում ինստիտուտներում: 350 Հազար մաքրացեղ տոճմային մատ ե Ճագարները (նորածինձագնրը)ճումք էն

ճայարների դլխաքանակը։18270 ք. ճամեմատ Դաղարները ներկայումսամենատարածված Վաբորատոր են ն ճագարի մսի ն մորթեղենի արտադրությունը Վենդանիներն լայնորեն են

են

ոա

ններ, իսկ Ռուսաստանի ֆեդերացիայում, Ուկ կախստանում, Կիոգիղիւսյում, Մոլդավիայու է Բարձր դնաճատվում ճագարների կաշինկաշվե-գալանՀանրապետական ընկերու «ռերեային Աղոլրեչանում՝ արդյունաբերության մեջ

Ք,

պատրաստու էն թետ ոլ» կոուերացիայի ձեռնար գեղեցիկիրեր՝ շարֆեր, գլխաշորեր, սվիտերներ, ճայտուշբուական կամավորընկերություննե Քորձտնքը, դոզպաներ, ձեռնոցներ,ինչպես նան բարձրորակ երշգայումմ խոշոր մեջննայացված ճա երբաքաղից (ֆետր), Աղլվամազից պատրաստված էն կառուցվելՌՍՖՍՀ, ՈՒՍՍՀ շատ տերշաներ ամաղզային ուղղության ցեղերի մու մեկ բից իր ձագերիՀետ տարվա րում մարզերում, ինչպես նան Ղազախակ ընքացքումկարելիէ ստանալ Սլ. կգ ն ավելի ներում։ Ստեղժվել են նան ավելի քան 2 Թանկարժեք աղվամազ,որից կարելի է պատվոր շրջանային ն մարզային ճադարաբուծակ փաստել կանացիկոֆոայ դլաաշոր, երկու |

ագառողական

Դառարաբուծության

տանլները:

ճրգարներից. ստացվող աղվամազի

«շակիբրդերին:Ճաղարի աղվամազից

հական

:

Հիանալի

Կաճանջարվ ունեն: Ճագարի

մեջ նոր բեկում եղավ 1978 թվականից, երբ ո սպառման ո վնյ բարձրացնել ճաղարարուծությունից ստաց նան մորթքեղենը ճարդադները, ճադարաբուծականֆերմաներն Դոք Միչոց է, : Մեծ է շրաժեշտ նյութերով ն ճարմարանքներով, ճյ պաճանջընան ճանաբար հեողդնելպրոգրեսիվ արդյունաբեր կատմամբ: Ճաղարի աղվամազըբարակ ն փափուկէ, Հիմ. դիտ, ընդլայնել ն խորացնել գիտաճետազո տնխնոլոգիական Հե զիջումմերինոսայանուղղության ոչխարներից ստացվող լավագույն տեզարգացման գործում

զեու)ունեն դեղեցիկտեսք,տաք

Դագարաբուծության Հետագա դարդազմ:անըբ նսլասաում է թ. ճունվարի ն մորթնղենը 1-ից ճագարի մսի զրնփոն

խո-

է դրվաժ ճագա-

խորլաոշմա-սելեկցիոն աշխատանք:

աա-

մախաչման եղանանով։

Խելինչպեսմաքրացեղ, այխսլես քլ արդյունաբերական րաւ

ԱնՀրաժեշա

Ֆիական ցեղերի ճագարներ: է ստեղծել այա ցեՂերի կենդանիների վերարտադրող ֆերմաներ ն բուծումը

Վերջինտարիներին ճանրասլետություն են ննրժուժվել Մմռատու ուղղության նոովելանդական սպիտակ ն կալիֆոր-

Ֆե

տա-

դոլբոցների պատանի բնաանըներիխմբակներում տարվող աշխատանքը:Անչրտմեշտ է ե կազմակերպել Հանրադգեւտական շրջանային կամավոր ճագարաբուծական ընկերություններ: ճանրապնտությունում սանղդծվածէ ճաղարներիՀայրենալան լավազույն ցեղերից մեկը` սովնաական ժառրղերը:Սապայն այս րժեթավոր ցեղը ղանդաղ է տարածվում ինչպես ճանրապետությունում, այնպես էլ երկրի մյու շրջաններում: Դրա ճամար անտասժեշա է ընդլայնել այս ցեղի ճազարների տոչմային բաղան, ստեղժել նոր տոճմային ֆերմանեբ ն

ինչպես րաբույժչ-սիրողների,

նան

ցածրՀիժքէր/Կրա

չշաճագործումը:

ՀայկականՄՀ-ում

ն

մնքենաչացվածճագարաբուծականֆերմաների կառու-

պումը

չոր

էնանճյուղի է ընքանում շաճուքաբերությունը: Դանդաղ

են Հասել Պաջողությունների մբ շարք շրջաններ Հայասատանի (Աշտարակ, Գուգարը, Մանփանավան, Շամշադին),Սազալն մեզ մոտ ճաղարարուծական ֆերմաներըփոքր են, կենդանիեճրի մթճրատվություհըդեռես ցածր է, որի Հետնանքովցածր

գործմատը: Ճազարաբուծության զարգացման բնագավառումորոշակի

դնծրի նոր բորձրացումը: Մեր Հանրապետության անասնարուծության բնագավառի մեծ Կոշխատողները եխ ժոտենում դպատասխանասովությամբ ՍՄԿԿ կկ մայիսյան (1982 Թ.) պլենումի որոշումների իրա-

նան

ԿԵՆՍԱԲ

է

ժնում

են

լիերի

տակ, գե

Ճետոը

նակ: երեք-չորս օր Հետո սկսում բարվում են աչքները,14--20

օր

են

ները՝խոր բներում: նապաստա ձ բաց, մազով ծածկված, շարժուն, իս քճրը իակ, մերկ (առանց մազաժա

տակները

տերժնեատվորման եղանակով: նապ տնում է 48--ՏՉ օրյ իսկ ճագարնե

արտաքին զղալի նման Չնայած պաստակներըունեն խորը կենսա հեր, որի Հետնան բով Հնարավոր դ ն նքր ինչպեսբնական ղուղավորման

րում:

կաթ ատտակակերպերի չոկին, նապաստ դորների կարզին: երկար ժամանակ պլաստակներըն ճագարներըդասվում ճագարները առաչացել նն նապաս կարժիքը սխալ էր: Էնտանիճագարը դարից, որոնք տարաժվաժ են հսպ Ֆրանսիայում: Վայրի ճագարներն ա գաղութներովանտառներում, |իիուտ բննրում։ ճագարներըվարում նն գ Ճագարի կենդանի դանգվածը ինդամն 40--50 սմ: եի երկարությունը՝ Մապ տիպ է՝ մնջջը ն կողքերը գորշ մոխրա նոցի, սլոչի, ստորին ծնոտի տակը, ի քին կողմերը՝ սպիտակ զույնի են: Դագզարների ընտաննցման վերա եչբ չկան: Որոշ ճեղինակննր նում տանհցվել ճն մեր խվարկությունից

Ընաանիճաղզարըղավում

Ճագարիծագու

ԱՌԱՆՑՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅ

ԸԱԳԱՐՆԵՐԻ

անում

դուրս

ձաղ:

4.

ճագարներիմոտ`

ոլաղասովությունը կաղմումէ

օր,

օր:

ձաղ,

ճաղարնեւ

նապաս-

բննոից:կաքնայինշրջանը նապլաստակենրի

է մի քանի

զալ

որը

կաբող է լինել սն, շեկ, շագանակագույն)

լ

Զ

`

Ց

թ3 13.

չ

ժանիքատամժներ

կազմումէ 8,3:

երկար են, թեքված: Դրանքմշատճագարըչունի: նկարիչները աճում են: էմալով ծածկված է նրանց միայն առջնի մաոլես կերեսը հն այգ պատճառովմաշվում են որոշ քենջությամ բ: կերը ճագարի բնրանի խոռոչում մանրացվում է ւուտամննբով ե թրչվում թքադեղձերից արտազատվող թքով: Թռի մեջ ֆերմենտները (ղիխոոտազա,պտիալին) կերի մղարբունակվող օալան վերափոխում են զլլուկոզայի: ոսգարի չանդգիսա վիմլ թուք, որի Ա արտադրվում է 1--2 ճակում մեկ ժամում

բանաձնը ճետնյալն է`

շ

լ

26.28 716 հաքնատում, (6 ներն ունեն ճասակավորները՝ հ փոխհախասելան ոնղանատամ): Ատամների կարիչ: օրական Հասակում: Ատամների վելը կատարվում է 12--26

Ճազարները խոտակերկենդանիներ նն։ նորածին ճագար-

-

ծրկնագույն, արծաթագույն,սոլիտակ ն այլե: Ընտանի ճազարն աչքի է րնկնում կենսաբանական մի շարը առանձնածատվություններով,որոնք կապված են նրա բազմացման, վաղաճասությանպրոնյուքափոխանակության, Հենո: ՃաղզարաբուծությամբՀաջողությամբ պբաղվեպեսների հշվաժ ոշուանձն աձճյութկուչու ճամար,անչիաժեշտ է հմալ ն օգտադործել գործնական դրանք շխատոաւնԹլունները, քում:

ծածկի դույնի,

ցել է կենդանի զանգվածը` 1,9--2,5-ից ասել է4- 9 կդ. լեբացելէ բազմացման սեզոնայնությունը), փոխվելէ մաղզա-

ճՃաղարների ընտանեցման ենքացքում երանը նտ ղղալի փոփոխություններ հն տեղի ունեցել: Զդալի չարով բարձրա-

րինը՝

լուկննրի

մոտ

հ

գլիցերինի:

սմ

ն

8-ից

անդամ գեր

մատնելովտաս անմիջապեսենթարկվում է րբեղու ա աղիքներում տեղի է ունենում կերի ա տակուցների ն ճարպերի մարսումը: չա մանում մարսվում է քաղանքանլութ

կերը Սմաամոքսից

կարությանը:

չ 320--460

ներծծված կերի անցնում է բարակ աղիք: Աղիքներու է դաբար նյութերի Հիմնական մարսումը հերի ընդճանութ էրկարությունը ճագ

Ստամորսածլութով

թթուների ն

փոխվում է ավելի սպլարգ միցություն ոլնպտոնների: Թաղ։ւնթանյութըստամ նին Հ ե ք են քայքայվել որի ճարպերը սկսվում

տումը կաուարվում է ասաիճանաբար: դանքում գտնվող դեղձերը աղամոքսա արտագրվում է անըն Ստամոքսաձլութը է ազաթքու ն պեպսին ֆերմենտ. Մեկ րի բնույթից ն որակից:կարող է տ 10 մլ ստամոքսաչյութ: Սուսմոքսոա նությունը տատանվում է 0:18-իը մինչ աղաքքվի բաղադրությունը՝0,11-ից մի դարի ստամոքսածյույն օժտված է բա

մտամոքսում կերերը տեղադրվում

ե

բաժիններով: ագարի ա փոքրը

ներ չունի ն այնտեղ կուտակվաժկերը վում նռր սատցվով կերի ճնշմամբ:

դամ)

Քնրանը աւռոռչում մանրացվա մարսման կախապատրաստվածկերը ա պարդ միախորշ սառոմոքսը դ ճազարի աոջնի մասում` ձախ կողմից:Ստամո մինչն 10 ժամ։ Ճաղարների ստամոքս ված Էէ լինում կերով, երբեք դատարկ չի նն Հաճախակի ուտում (օրվա ընթացք

ուտելու

ապփարձիներրչեն

իջնում

դս

ուդա-

ԱԱ

պրոցեսն խրականանումէ բեղմնավորման Ճագարների

6--Ց

հրանք իջջի Հետ.

տեղի է ունենում

են

սե

ե, Ի

փոճ

կի իլիկաձ

2--

ավակ այստեղ մորիցխողովակները, ձեր, ձվաչճանդիպում

քյունը նվազում է: Սեոա- Ն. 1 Ար ական օր կան ակտից Հետո սերմնասեմիոնում տիկ կառու է էդերի ճեղուկը 1ամորձի, ն ռական օրգանները սպերգլխիկը,3-մատովոիդները ինքնուրույն շարժվում են դեպի ձվատար

ակտիվուսպերմատոզոիդի

նրվում

են

է,

լայնությունը 1,5

զ

սմ,

սպերմատոզոիդով:

Գանվումեն դոտկատեղիմասում, երիկ րաններում առաջանում ն Հասունանում

կան անցք: Զվարաններնօվալաձն են, յո երկարությունը յուրաքանչյուրի զանդ- րությունը 1,5 սմ է, լայնությունը՝ 0,5 սմ,

դրանց

Մինչն ամսական Հասակը դրանք դըսո-՝ ճագարների աճուկի Հասովածում,իսկ սեռսծասուն

սմ

վածը՝ 2,5--8,5

2,4-3,5

ամորձիներըօվալաձե հն, պարների

արուների ն

բեղմնավորում։ Մեկ ձվաըջիջը բեղմնավորվումէ մեկ էդերի սեռական օրգաններիմիջոցով: Արուների սեռական օրգաններիսխեմատիկկառուցվածքը էգերի սեռական օրգանների սխեմ Դրանք կազմվածհն երկու ամորբերված է 1-ին նկարում: երկումակամորարված է 2-րդ նկարում: նրանք ունեն ե ձիներից, երկու սերմնատարխողովակներից, ե սեռականանդամից: Ճաձվատար խողովակներ, արդանդ, ճեշտո խողովակից ձուց, միզասեռական

ա

ամսական ամսական Հասակում: Մեկ տարվա ընթացքում մեկ ծին, յուրաքանչյուր ծինում՝ կարելի է ստանալ 4--6

այսինքն վորվել ե սերունդ տալ ամբողջ տարվա ընթացքում, Վաղաճաս ունեն բազմացման բարձր ինտենսիվություն: են (միՀասունանում 3-չին մեծության) ցեղերը սեռականապես 4-ցեղերինը՝ Հասակում, իսկ ուշաճաս (խոշոր)

3,5

ճւ

մլ սերմնաչեղուվ: տարեկանից Ճետո երեք քանակը ն ռանրըմնաչճեղուկի

տ

զուգա-

սռանձնա-չ ճագարների կարնոր կենսաբանական Ընտանի են մեկն այն է, որ նրանք կարող Հատկություններից

բազմացման ֆիզիոլոգիան ճագարների

ն

ր

է հարամանակ ճադարները տալի

նյութերը օրգանական կանաչ տոկոռով, իսկ խտացրածկերերինը,

ռսակավո

70--80տոկոսով: Հյութալիկերերինը՝ խոտաբույսերինը

մարսում

են

:

կոլիտկերերի

նումը:

'

Հասպերմատոզոիդները:

մարսելիությունը,

կապրո-

ն պաճպա-հն վիտամինների սննդարար նյութերի օրգանիզմում

(փափուկ) Հարուստ են որովայնի խոռոչում տեսակի կղկղանք՝ գիշերային "րը են գիշերային կղկղանթը» ուտում ասպա (կրիպտորխիզմ), (կոշտ): նրանք ն 8 խմբի նյութերով վիարուները Լինում յյսպիսի Հանքային ք սննդարար նյութերով, այստեղ կազմում կլ անպտուղ: Միակողմանի տամիններով:Պրոտեինիպարունակությունն տոկոս: կրիպտորխներըկարող են նյութերինը՝ է 28,5 տոկոս, ճանքային շնորճիվ է, որի պրոցես սերունդտալ: ֆագիան նորմալ ֆիզիոլոգիական ավելի լավ Ամորձիներումառաջանում ապաՀովվումէ սննդանյութերի

ցերեկային,

են

օրվա ընթացքում արտաթորումամորձապարկերը ենմնում Ճաղարներն Հատկություն: ե

ալսինքն՝ սեփական կղկղանքը ներ՝ կապրոֆագիա,

փու ունեն լուրաճատուկ ամորձապարկում: նթե առանձնաճատվկությունՃադարներն

ր

4--

Փ-- միզաձճ/ավող,

աւեղիչ

ունենում

ճեոչ

Հասունացած

ե

ձվարչիջտեղաշարժվում

դալիս

4--

են: նՅ

որտեղ

բեղմնավոր-

Բեղմնավորված

հ

րի ո

Ս

է

Ղագրվում 6-րդ օրը

օրից Հետո Էլաստոժե-

նորից հ զուղաղվորվել բեղմնավոթվել, այսինքը՝ Համատեղել չակտացիան ի ճՃղիությունը: Այս ճատկությունը օգտագործվում է ճագարներիխտացրածծին կաղմակերղելու ճամար:

դիգուսըամրանումէ րգանդի որլորձաթաղանթին, անեղէլ անցնում Լ նրա վզարդացման սաղմնայինշրջանը: Ճւգարներիճղիությունը ոնուի չ 29-ից32 օր: ննելուանմիջապեսճաջորդ օրը, մայրը կարող է

արգանդում ե

փու ք ում

ղարդացման

արդանդը

ձվաբջիջը շարժվում 1 դեպի

վում

ըն,

դեպի ձվատարխողովակնե-

են

8-12 ժամ Դրանից դուրո ձվարաններից

միայն բնական սհռական գործողությունից (աղաից)

Լացիան

տարբերություն գլուղատինտնսական մյուս կենդանի-չ ների,ճագարներիմու օվու-

ճետո

է պարկ, 6-- Ճեշտոց, 2-- ամու. կային ավշային ճանգույցենը:

Ջումը,

արգանդ, 2-- ձվարան,3-ձվատողի ձագարաձն լայհա-

1--

կառուցվածքը.

Էգ ճագարի սեռական օրգանների սխեմատիկ

ՆԽկ. 2.

յ

'

դուրս

ձվարանից ձմազոատվան

ճամար պետք է

Ձվաբջչիջը բեղժնավորվե-

(օվուլյացիայի)միջոցով:հ

դա

լու

մյուս գլուղատնտեսական

Հյուս

ոչ

պի

Ճագարներիմարմնի չնրմաս նորմ կախվածօդի չներմաստիճանից:

Ճագարներիօրգանիդմում արյան կազմում է նրա ղանգվածի 4,5--6,7 վրա ազդում են կենդանիներիտար պայմանները: Ճազարների հրակազ պեուժ 120--160 է, շհչառական շչա չնրմաստիճանիբարձրացմանըղուգ է ն Հ ՅՏԸ դեպքում ճասնում մինչե

քում, երբ

1,0--1,2 նապաստակներինը՝

Ճաղարների Հիմնական շնչառակ որոնք թույլ են վարգացոած:նրա հան մասսան կազմում է ընդումենը են,

Արյան շրջանառությանճիմնական վարների սրտի երկարությունը միջին վածը՝ 9 գ (մալմնիղանգվածի0,2--0,3

Ճաղարի արլան պլազման պարու ներ (ալբումին,գլոբուլին),զլ(ուկող «ոենքայիննլութեր։

Պագարների արյունը կաղմված է կոցիոներից, տրոմբոցիտներիցե ճե 11, էրիքբոցիաների քանակը ճագա կողմում է 5,9 ճաղ., լելկոցիտներին ցիտներինը՝190 Ճո.:

դերբ:

ծին, օրգանիզմից ճնեռացնումէ

ընենարյունը մատակարարում է սննդ

է (ուլրեռրազգույնֆունկցիաներ:

Հյուշվածքիը(արյուն ե ավիշ), արյո (լյարդ, կարմիր ոսկրուղեղ, փայծաղ) ներից, սրտից: նննդանու օրգանիղմո

էլ ճագարներիարլունատարճամակա

ինչես

մագարների արյան շրջանառությու

այն Ձմռանը

կարող է իջնել մինչն 32"Ը, իսկ ամոթնը

բացասաբար

է ազդում

կենդանի-

է 10-25

է 1--Չ

ոռէիս, կախնայուղիպատոկոս, սպիտակուցինը՝

Հ

Հասնել 2կդ, ամսական ճասակուվ՝ 2,5--3 կդ: Այս Հասակում նրանցից է բարձրարժեքմսեղեն Է առտացվում մորթեղեն: ձասակին

ճաղարի մատղաշիկննդանիզանգվածըկարող է

Շնորչիվբարձր վաղաճասության,2 ամսական Հասակում

.

տոկու:

ւռոկու, կաթնաշաքարինը՝ 1,8--2,1 չոկոսչ,ճանքոային

նյութերինը՝2,5.2,6

10-16

րբունակությունըկաղում

տնում

որը կաշրջանննրումէ,

թյուններից մեկը նրանց վաղաճասություննէ: միջին Զադերի կենդանի ղանդվածր ժնվելուցՃեւլոո կազմում չ 40-90 զ (կախվաժցեղից, Հղի մայրերի կերակրման մակարդակից, բնի ձագերի քանակից):Վեց օրական ճասակում նրանց կենդանի ղանգվածրկրկնապատկվում է, իսկ մեկ ամսականճ«ւասակում ավելանում է փուտ 9-10 ոչնդուք:Ճագարներին բնոբոշ վաղաճասությունը տեսակայինճչատկանիշէ հ զդայի չափով դրսնորվում է նրանց կաթի բաղադրության շնորՀիվ(աղյուսակ 1): հր բաղադրությամբ ն սննդարարությաբ ճՃաղարննրի կաթր զղալիորձն տարբերվուփ է մյուս դլուղատնտեսական կննդանիներիկաթից: տարբեր ժողվանակակտացիայի

Ճադարների կարնոր կենսաբանական առանձնաճատկու-

ճԾագարների վաղաճասությունը

ների առողջության վրա

պարունակությունը օդում

ամոնիակի, ածխաթթու դազի,ժծվբաջրածնինորմայիցբարձր

քանի

օդի մաքրության նկասոմամբ:Այս Հանգամանքը պետք Լ Հաշվի առնն) նրանց փակ ճագարանոցներում չպաշելիս, որ

աչքի են ընկնում ինաննսիվ Ճազարնեբի գաղզափոխանա1 կությամբ: կղ կենդանի զանգվածի Ճաշվովմեկ ժամու նրանըկլանում նն 428- 690 սմ Քթվածինե արտազատում 451-632 սէ էն ածթաթքու դազ: Ճազարները շատ զգայուն

բարձրանալմինչե 40--416Ը,

39,3օԸ.

Հ,

թ»

ի

14,5

ա

են

կ

մկանները բնորոշում

հ

ակ

ցածը

է:

ճազարի ոսկրակազմիզար

ներն ավելի բարակ են կ կմախքի ճա

մազմու

,

է

ատամենըը )։ նորածինճաղզարիկմախբ 15 տոկոս, իսկ ժ Ր է շուրջ փաժը ներինը՝ 10 տոկոս: Մսային ուղղությ :

Ճադարիկմախքը կազմված

տնսքի, արոակաղզմվածքը (էկստերյեր

ապարոաստ հ

Ճագարներիկմախքը

ճագարների ոսկրամկանային

ճագար

թոզ

դլխար

եյ

3.8՞

2,0 4շ լ

«4

Կ աքի

||

Հ

-

Զի

րի ածռագբ

շարժման

եչ

կւնդանի

նորածին ձագի կենդանի զանգաժի զրգնակաատկմակՀա-

բաղաղրությունը

Գյուղատնտեսական կենդանիների վաղա

զուգրնքացճագարի աճի ինտենսիվու դադարումէ 8--10 ամսական Ճճասակու

ն

ծայ-

ոս-

նտ

ղուլգ

միացված),

կողեր: Ճա-

ետնի ն մասւնելի ոսկ"րներից, նախադաստակի

կազմվածէ

երի

շրգանների

մա-

մ Հիվ շնոո՞իզ միացման

դ

մարմինը կամ

առանձին

դաոթյանկտատ Այդեն ոսկորներին, կների միջոցով միանում առնե

են

41--42

4,5 ամսական Հասակում

մասերը կարող

տոկոս:

.

1ագ-

շարժվել: վարդագույնեն, մկանաքեբաց մկանները Ճաղարների նուրբ ու փափուկ էնչ լերը՝ բարակ, որի շնորճիվ մկանները քաշը նորածին ճագարներիմկանների ճարարորական 31 տոլոթ ջոջ ջ ճասակուր՝ ամսական մում է 90 տոկոս,

պիսի

Ն

ախ՝

է Չ

բաժանվում մկանային ամակարգր ճագարների իրանի մկաններ: ն ներք ին ան մկաններ

նախագարշասյար|

1րիք այ ՍԱ ի ոսկորները:

ն

ա կաեռա ջ ե.կոճի ն ն կենդանու

,

կմախքը կազմված է՝ կոնքոսկրից,ազդոսկրից» Րջ Հ վերջութի 6 դարշապարի, լակ ն սորի մեջեն մտնում նքուկոիը սրունքո

ան

ն քաթքը։որը ակո, ուսոսկըը, նախաբավուկը

ջույքնելրըոսկորներից:

16 (երրեմն՝15) ոզ' պարի պոչի կմախքնունի ն ետնի վճրէ Ծայրամասալինկմախքը կաղմված առջնի մտնում են մեջ վերջույթի Առջնեի

կատեղայինը՝7, գավաայինը՝ (իրար են 12 կամ 14 կրծքայինբաժեին միսնում

ն

գավակային,Պարանոցային քային, դոտլատեղային 12 (երբեմն 19) գոճ ող, բաժինը՝ կրծքային ժինն ունի

շինշիլա, մոխրագույն Սովետական Ների դլաի մեծությունը: մեծ, մասմիվ է, իսկ մնացած ճակա, սնաղոր: ցեղերի գլուխը ցեղերինը՝ միջին մեծություն: կըրծ-. սլարանոցային, բաժին՝ ճագարի ողնաշուրն ունի

խոռոչներ: Գանդի Գանգի ունը ուղեղի, Քթի /ւ բերանի ճագար: աստիճանից է կախված վորներ|։ղաոդացածության

պլխի

կմախքը կազմված է բաժինների Առանցքային րամասային ն պոչի կմախքից' կմախքից(զանգից), ողնաշարից

է առանցքային բաժանվում

լիարժեքու-

կերակրման մակարդակից

Ճաղարների կմախքը

թյուննյ:

ախված է ցեղից ն

ու

Հիմկական

ն

մազա

որը

կազմում է մաշկի ընդճանուր

11.

անադորջ Սա

`

»4աղաիիմազածածկըկազմված է

քի մազից: Քիստամաղզն իր կառուցվածք Խմբի: Դրանց մի մասը երկար է, առ չափ գունավորված, վերնի մասում՝ իլիկ մեմատաբար կարճ են, նշտարաձն։ Ա են, կարճ, բարակ, նուրբ, ունեն քիչ ոլ

ւ

կլ ալարէՀթորակ ափայլ, Նա ագ

Իազածածկըճաղզարներինպաշտպանում

Ճագարի

Դերման իր Հերթին բաժանվում կոսը: երի՝ պտկիկավորն ցանցային: Պտկիկ ադրվում մազերի արմատները, մաշկի երտր մաշկին տալիս է մեխանիկական Մաշկի երրորդ շերտը ենքամաշկն է։ են ախ նրա մեջ կուտակվում Ճարպ հաշկի միջոցով մաշկը միանում է մկա ին, մաշկում է գոյանում մաղզ են ն ծածկում են ճագար թելեր ոսցած

ան,

Մաշկը կենդանի օրգանիզմիՀամար լուն. Այն պաշտպանում է օրգանիզմը ի ն մեխանիկական ազդեցությունների ակցում է ջերմակարգավորման, արտ կան պրոցեսներին: Զագարի մաշկը կապված է ներեքՀ ձրտաքինշերտը՝ վերնամաշկը, որ, մ երտն է: նրա տակ գզոնվում է մաշկի «լո

ճագարներիմաշկը

մակ

մսեղիքը կազ Ճաղզարի ոսկորներից: Մսեղիքի ելունքը, ինչպե սկորների Հարաբերակցությու ճիմնա ն ադարներիցեղից կերակրման

Ձմոտնը

ճագարի

Մազի զոնար (տարբեր դույնի)պիգմենտավորումը ճիվմինչն ծայրը դրսնորվում է Ճ գենով: եթն Ճ գենը մու-

են: (ալբինոս)

Ճագարներիմաղերի դույնի բնորոշվում է Հատուկ գենելոբով, որոնք տեղադրվում նն քրոմոսոմի որոշակի մասում` պուսում։ Գեները նշաղիվում են լատինական այբուբենի ատով, տառերով: Դոմինանտգեները նշադրվում են մեծ ոնցեսիվ դեները՝ փոքր տոսռով: Վայրի ճաղարի մաղածածկըմոխրագույն է (օգուտի): Այս դույնը կախված է մաղում պիլմենտի բաշխման վոնայնությունից՝ բոտ մազի երկարության: Վայրի ճագարի մաղաէ 12 պույգ գեներով, որոնծածկի վզույնըպայմանավորվում Ն, ցից Հինգը՝ ՇԾԵԹԷ մաղի դույնի Հիմնական գեներն են: Մաղի պիզմենտավորմանՀիմնականդենը Ը գենն է: երն ՇԸ. գենը բացակայում է, այսինքն՝ գտնվում է ռեցեսիվ Ը վիճակում, ապա ճագարի մազածածկի գույնը սպիտակ է, աչՔերի գույնը՝ կարմիր: Այսպիսի կենդանիներըլանաժորք

Ճագարների մաշկից ն մաղածածկից ոտացվում է բարձՀամար (4որթեղեն րարժեք Հումք՝ քեթն արզյունաբերության ): Մորքեղենի որակը զգալի չափով կախված է մազափոխուքյան պստիճանից ն մաղածաժկիգույնից:

թյունը ավարտվում է 3--4 ամսական Հասակում: Մաղզափո: խության ժամանակ փոխվում է նան տաշկի գույնը: Այն կալ: տում է, իսկ մաղավփոխության ուվիտակում: վերջում՝

գոլաօրա.

Մաողաշիմավզափոթության կախված է ինչսլես ընթացքը ոարվա սեզոնից,այնչլնսէլ Ճասակից: ինչպես արդեն երշվել է, ճագարը ծնվում է առանց փմազաժածկի: Մաղերի քումը սկսվում է «ենց առաջին օրվանից: Չոոս-Հինգ լան Հասակում ճաղարը մաղակալվում է: Հետագայումսկրզբ' հսկան մավը թափվում է: Ճագարների առաչին մազափոխու-

Ճագարննրինբնորոշ է մազածաժկիպարբերականփոփոխումը: Հասակավորճաղզարներիմաղափոխությունը սկսվուժ է մարտին ն վերջանում՝նոյեմբերին:

ամոռւնը:

են նենրքնի մասում: մազաժաժկի ներվում մաղածածկն ավելի խիտ է, քան

«

գենի,

այ

Է

գույն:

գենը կարոզ է վերափ նան միջանկրոլ ալել

սն

դենը,

որբ

սն

գույնի Հ

1,

Մաղարի զենո

Հետ: Դ դունավորմանտարբեր գեների սն սպիտակ, ռեքս փում են երկնադույն,

Հեշտու ռնքսերը:կարճամաղությունը

ն

յությունը առաջացնում է քատամազ են կ ցում: Դրա Հիմքի վրա ստացվել

որի զենուռին է՝

ունեն

նորմալ երկարու մազաժծածկի Լ է քյունը բնորոշում դոմինանտ գնն ցնայի շնորձիվ գոյացել է երկարամա

որոնք դիսհորվումէն դենոտիպով: գեների Բառցիպիգմենտավորման ժամանակ անչրաժեշտ է Հաշվի առեել կորությունը բնորոշող գեները: ճագարն

տր դով «ինքն իր եջ»: Միջցեղային մազերի գունա քակ տնի է ունենում

դենո ՃագարներիՀիմնականցեղերի մնա թու բէրված է 2-րդ աղյուսակու ն մաղ նշած ցեդեոր դենոտիդը են մ է, նքե նրանք բուծվում պանվում

հրկնագունությում:

բՀ»քմ ունի գեների Հետնյալ սերիանՐ է տալիս սնախ գենը մաղզածածկին

դոմինանտ

Ը-Հ-Ը է վեց զույգ դեներից՝ կազմված

սիլ

ԴոժինանաԸ

ծածկը ընդունում է

ն

վերածվումէ վնքանում է պոնարպիզմենտավորուժը

չէ ենքարկվում աացիայի

եա,

ֆոր.

ս,

Բելը

Գճրնուռի

|

Սպիտակ,աչքերը զարմիր

Ագուսբ

(ֆ/նոթի

ր)

Մաղզաձածկի գույնը Քոր

փորը րո

պոչի

ականչների, դնչի ժալրի, ն քաքերի մազերը ան գույնի

Մարմնիմաղը սպիտակ,

ան

դույնի զոնալ. Հասած

ճագարներիմոտ Կաննիբալիզմը

"ԱՆՈՒ

մազը

:

աղվամաղայ

ժամանակակիցճագարաբու Շաղարների միանմա որը սանդծվել է մարդու աշխա հ դարկացման միանման պատ փֆոլոգիական,ֆիղիոլողիական աատատկանիշներ («ամակազմվա ված, վաղաձճասություն, մսայն իոնք կայուն փոխանցվում են ս Ցեղի Հճետադակատարելագո որ ալն ունենա բարձր մթերատ Գարսնային մի քանիդծեր ն ըն

6 կակվում է

ն

,

աշխարշում բուծվում է ճաղարն

Սնլննաչին

թողՄուց չազանակագույն

ՇՇՔՑԾՔԷՇՔԵկողքերի ճատվածում

.

իցարոգեսում ճա

տսմերավոր տնտեսապե կիդանի ,1 ղզանդված,բար կենի ն աղվամաղի բարձր որակ: մի լազոլացման աշխատ սկսվել նն 411 դարում: Ճաղար մային ուղղություն: Մորքեղեն Սրոսը ոկսել է մեծ սլածանջ ներ տորքիների նկատմամբ: որակ հաղար ների մորքեղենի սաճանջ ԻՈՒթՈՅա Ն: աշխարում ստեղծվ յ «կոյի ինչես մ:ուստու, այնպես

եոսաննեցման յ

ՃԱԳԱԲ

շ2

բնունազրվում են նան կաննիբալիզմիերեԴազարները վույքով, այսինքն՝ իրենց նմաններին ուտելու կամ նրանց կրծելու Ճատկությաւմբ: մարմնամասերը Ռրոշ ճաղարներուտում են սեփական նորածինձագերին: Այս երնույթի ճետնանք է ճաղարների դրսնհորուժը ծանը ծնի, արյան կորուստի, ջրի պակասի, կերակրմանն նյուժափոխանակության:ՍովետականՄիությունում Այսաւեղորոշակի դեր են խաղում նան ժառանչ խախտման: մշխոռուսնքները սկսվել են 30դականության դորժոնները, քանիոր որոշ կենդանիներիմուտ: ելլ' արտասաձմանյան երկրնե այնբացարձակապեսբացակայում է, իսկ որոշ մայրերի մոտ: Հակա, շինշիլա, վիեննական եր նկատվումէ ճաճախո Այնպիսիմայրերին, որոնք առաջին երանդորական, դորնոստանյանց կու ծնից Ճետո ուտում կամ կրծում են ձագերին, տոճմային Ամա Այս ցեղերն օգտագործվ պետք չէ պաճել, անձճրաժեշո է վերարտադրության ճամար տսեղծման Համար: խոտանել՝նիրացնել որպես մսացու: ներկայումս ժեր երկրում բ կեղախմբնրի ճագարներ: Այդ

Մմագորշ

կալիֆորնիական

Է

:

Աղյուսակ2

ԸՕՑոԾԸՔՔ:: եե

ԸՇԸՇՑՑԱՎԻԲո:

Երկնագույն Շ«ուՇ«ուՑՑԾՍԲՔՃ22 Մոխրագուլն-ձրկնագույն

«Հ աթրրու ԹՐՇՒԵՃ

ՇՇՑՑՔՕԻՔՃՃ

:

|

մագածածկիգույնը

Սովչտականմարդեր ՇոՇոԹՑԾԾբ Ռոտական գորնչատանլան,ՇԱՇԱՏՑԱՍԲԻՅ:

Վիծնականէ-ննաղդույն Սովետականչինչոլա

Ալյասկա

այն

աԱ աա

Մոխրագույն Հակա

Ձճղը

ճագարի գենոտիսչոն

Հիշնական միք ատվությունից. բաժանվում 3 մւայմորքընդենային,ազվամաղային ն մսային ուղղությունների: Այողիսի բաժանումը պայմանականէ, քանի ռր բարձրորակմիս Է աղվամազային ուղղությամբ ճաղարներիցն սատարվումնուն

բարձրորակմորթեղեն է ստացվում մատային ուղղության ցեդերի ճազարննրիը: Ըսա

բողամածկի նեիկարունյան, բաճաղարների ցեղերը ժանվում նն՝ ֆորմոլ բրդածածկուվ(քիստամաղի հիկաբուքչունը՝Հ,9--4 սմ, աղվամազինը՝ 2--Ջյծ սմ ), կարճաբուրդ (Քիտամաղգի հրկարությունը՝ 18- 2,0 ամ, իսկ աղվամաղինը՝ ձրկարուբուրդ (աղզվամազի ճրկարությունը: 1,2--

1.8

ծ,0 շմ

հ

Բոլտ

ամ)

ն

ավելի):

խոշորության ճազաիրների ցեղեսը բաժանվում նն՝ հոտը (կննեղանչգանգյածը կգնավելի), միջին խոռչոբության (2:6--4,4 գյ, մանը (25 կգն սլակաս): ենրկալումամեր երկրում տարածված են ճաղարների«եանալ ցեռել:ը՝ մոտմորքեղննայինուղղության՝ սպիտակ Հսկա, սովե

Տ

--

տա

շինշրլա, Հակա, ռսնագորշ,արծաթափայլ, մոլխրադույն

կուն

վինննական երկնագույնն սովետական մարդեր. աղվամաղայինուղղության՝ սպիտակ աղվամազային. --

ժսային ուղղության՝եռրզելանդականսպիտակ ն չիֆորնիական: --

Սպիաակսկա

կա-

զեղ: Մսամորքեղենային ուղղության խոչ ԱՍ դարում Բել3): Ստացվել

ճազարներիզեղ է (նկ

շոր

գիայում ն Գերմանիայում ֆլանդր ցեղի ներսում նուրբ Համակազմվածքով (կոնստիտուցիայով), բարակ ոսկրակազժով, միս ունեցող ալրինոսներիընորության Ճճամեզ հղանակով: Սովետակն Միուքյուն ներմուծվել են 1922 թվականին:Ներ-

կենդանիներն ունհին որոշ քերություններ՝ ժուժվոաւժ ցածր

կննսունակություն, նեղ էր, կրծքավանդակը բեղունությունը՝ ցածու Հետադալում ն ընտրության ինչաես զույգընատրության, նան ամուր Հետ ներածականտրաՀամակազմվածքով ցեղերի մախաչմանշնորճիվ այդ վերացվել են: Ներբերությունները կայումս այս ցեղի ճագարներըտարածված են մեր երկրի կոլեկտիվ անտնսություն-

դոտիներիպետական թորբնը

ն

խկ. 3. Սպիտակ ճակա ցեղի ճազար

նր Դրանք ավելի լավ հն ձարմարվում նրկրի միջին Հյուշհնային ճտի ների պայմաններին:

ն

ունեն ամուր ու բարակ ժի ան ծոշցա ցեղը ճաղարնեերն ոակրակազմ: Մեչբի երկար, ուղիղ, գավակը լայն ն կլորավուն է, ոտբելն ուղիղ, ամուր, կրծբավանդակը խոր, Հաճախ ու բողո գլուխը խոշոր, բայց թեն, լայն դրվաժ, ուղիղ կանդնաժ տակ, աչքերը կար ռպի բաղ ականջներով: Մոողածածկը ունեն միջին Մազա՞ փսայնություն:

միր դույնի: Վաղաճասհն,

փայլուն, մորթեղենն օզտագործվում է բնակամ, ննկկվան

ժաժքխիտ է,

ան

եվրո

զանդ միչին մյացենզիճագարների Սոնրրնի լոը կարում Յշ սւ, 60 սամ,

է 5.1

կգ. հսոհի

երկարությունը

կրծքի փարը

փեղունությունը՝8 ձագ: էդերն աչքի են ընկնում մայրական լավ Հատկություններով ձաճախ տրամախաչվում հն ցածր մթերատու ցելերի Հետ, նրանց կենղանի զանգվածի ն մսային Հատկություններիբարելավման նպատակով: Սովետական ուղղության շինշիլացեղ:Մսամորքեղենային ծայրենականնոր ցեղ է, որը ՀՊատատովելէ 1968 թ. (կ. 4): չ Սարատովիմարզի «Անիսովսկի» գազանաբուծաՍտացվել

Կան պետականտնտեսությունում,նովոսիբիրսկիմարզի «Զե-

էն./ 4.

:

հերչիչ:2 կան չհիչիլչոչ

Սոված

'

ադաթ մաղար

7.

ԶՈՆ

պեն

ը. Ջուս-

Լ

Ք

:

,

Հանում

32-44

62-երկարությունը` հլունքը 2 ամՍպանդային Համակազժվածքն ամուր: մեջքով, Վրծբակլորավուն

ա

չսիով

տմ.

լ

:

:

վանդակը խոր, զաղվանը՝ լայն, կլորավուն, գլուխը՝ ռչ մեծ. ուղիղ վծրջույթները՝ աժուր ն ուղիղ: Բե «րզոծականջներով, զոնությունը՝ 1-8 ձազ:

չորո

չմ,կրծքի փաթը՝

զ:

է

կղ Հասակավոր ճաղարների նեն

մ

կզ է, իրանի

.

221 Աարոն ւխ

Ժ--Տ,5 դանգվածը

Իան

շժ

դոնի

Խոն

Ա ամա

ճ

վմաայավան

Հարմարվում ւշարբեր բնաւ խոշոր ձն, վազաճաս: երկու ամպայմաններին,

հն

Քարձրագման, կենսունակության բարելավմանուղղությամբ»

Այս ցեղի ճագարներըլավ

կա"

յեղ: ՍԴ

շատ

ն

Մատմարժեցենտյլին ն

պեղեցիկ է

նոր

լ

դեղ է, որը

Անագորշցեղը (նկ. 5) բնութագ վածքով, երկար իրանով: երծջավա վարները խոշոր էն, վաղաչաս, լ ներով: կավ նն ճարմարվում ցամա

ձուզ:

սմ,

հրենամոխրո

Պոռն ԻՍԱՀ-ում:

գույնի: Աղվամավըսն թերթաքարի Մրն:լ 4 ամռական ճասակը ժատ կալում դորչշանում է: Հեմճականու

նի, ավելի փերնը՝ դելնասպիտ

բրմասը

խիտ է, իր կուլնով ոաղլաձածկը ե մեջ մազածածկին: փյույսը

եի Ժաղերի Տիմ

Մ

ղոչեությունը՝

7--Ց8

'

ձաստկավորճագարների ժիջին է, փրանի նրկարությունը՝ -

ներին,

վաղաձասությաէ.

փաժ խառնացեղնրի մծջ տարվել Լ ընտրություն ն զուլգրնտխություն, ճագարներիկենդանիդանգվածին

արամախալման էզանակով, որին մասնակյել մն. ինի «ռխոակ Հոկա ն տեղական ցածր մինրատու ցեղերը: Ստաց-

ականջների հղրերը

տոասցվելէ բարդ ժախաչման հղանակով Թաքարակ վաղանարուծական պետական անտ տինի ղեկավարությամբ: Ցեղիսա ֆլանդո, սղիոակ Հսկա ն վիննն Հաստաավելէ 1918 վականին:

՞Հ

Նետգուց Ւ

փորքեդեն, տիտբո:

վերարտաղրական,

դի ոլեպական ն. կոլինութվ տոմ սությունն ում մանի դնկավարությամը: Ցեղըսանղդծվելէ

թիանուի-կի» ապճաակգան նանսությունյւմ, Մոսկվայի մար-

աը

ե

Մովետական շինշիլա ցեղի ճագ քից դճոլի ծայրերն ունի ճինկ լավ Ժուդ, սպ դոռի՝ էրկնագույն, բայ, դտնակակույն կամ մուգ ժոխրադու

վերնի մասը

չք ստորին Հատվածներում մազերը

ն

մաղերի կողքչրի Հատվածներում տակը, աչքերի շուրջը, վերջույթնե

խիտ է, ունի փառ Մապասծածկը մուգ կամ արծաքագույն, կա պումն

5.

նագոր, ջէղի ճաղար

չսռիով կոդի

ուգիղ

դրվուժ։

կան

տամ

է շամ Ցեղը առացվել թվականին:

մա ալի,Կիրովոգրուգի, Մոսկվայի ԻՄՍՀ-ում:

լայն, կյորավուն, քարձրը՝Պաստյ ամուրն

ռրոշ

գլխով, խոչոր Մ-աճի: ականջներով: կրծբավանդակը լայն է ու թոր, լավ ղարդացսժ կրժոսկրով, միջքը նիկար, ուղիղ ու լայն է, գամակը՝

վածքի,խոշոր,

սերունդներում

ավելի վաղաճաս ն լավ մաղզածաժկովկեն թյան ե ղդույգինարության եղանակով, որի տեղի Համեմատությամբ, ավե զգալիորեն

աաա րաի

Արշծաթափայլ ցեղ: Մսամորթեղենալին բենական նոր ցեղ է, որը ստացվել է ֆրան ցողի մաքրացեղ ճասդարների բուծման եղան լեսկու կ ի. Ի. կապլեսկու դեկավարութ մարգի «Պետրովսկի» ն Տուլայի մարզի « բուժական ոբեւոական ոն նպլություննն

ւ:

է,

ձասակավոր ճագարների կննդանի գ 61 սմ, իրանի ներկարությունը՝ կրծքի փաթը 55--60 տոկոս: Բեղունությ յին ելունքը՝ դույնը՝ մոխրադույլն Մագաժածկի (ագուաի), մեջքի, կողքերի վրա բաց կամ փորի Ճոսովածում, վերջույքննիի ե պոչի վրա` լբոսց դույնի: Քիստամազնունի գո բում: Մազածժածկին փչելուց առաջացած ձա դունավոր դոտիներ՝ Հիմքում երկնագույ դեզին, մուդ շեվ, րաց դեղին ն սն: Մազած տարբեր մարմնամասերում անձավ աւր չ ան ցեղի

ճա

Ստացվածխառնացեղերինպատակաղիրընտրության ն ղուլգինտրության միջոցով ամրապնդելեն ւրի: շարք ցանկալի Հատկանիչներ։ նոր ցեղը ֆլանդո ցեղի ճադարներից ժառանյքլ է խոշորությունը, իսկ տեղական ճադարննրից՝ բարձր բեղունությունը, կենսակահությունը ն տեւ ղական դալմաններին լավ Հարմարվածությունը: Ցեղը ճա մոաովել է 1922 քվականին։ Այս ցեգի ճագարները(նկ. 6) բնութագրվում են ամութ ձամակաղմվածքով,մատու, երբեւինկուլի ուսկրակառուց-

նն հերմուծվաժ ֆլանգր պեղի նենսը ըպրամախաչվել արունեբու|:

դեկավան րությամբ, ինչպես նան Ռկոաինակոն ՍՍՀ Մոսկվայի մարդի կոլտիտեսություններում։ ծեռր ստացվել է պարղ վերարպադրական տրամախաչմանեղանակով՝տեղական ճադար-

մ. հ. կտլեսկու տխոնությունում անասնարույմ

խոշոր ճաղարներիսոլրենական նոր ցեղ է: Մտաց չել է Պոլտավար մարդի «Օոտթուվսկի» դաղանաբուծականպետական

Մոխբագույնճսկա ցեղ: Մատմորընդնենային ուղղության

եվ.

Փակա ցեղի Նկ.եջ Մոխրազույն

ն մարղերում Թաթարական ինքնավար ՀանրառլետուԹլունում:

փայլը:

գունի է, ազվամաղը վերնի մասում երկնագույն ն մոխրադույն է ե բոց դույնի՝ Հիմքում, կապվածմաղերի ալս Հափաբճրակցության Հետ, մազաժածկի ընդՀանուր գուլնր փոփոխվում է մուդ արծաքափայլից մինչն բաց արժաքա դունչը, ականջներըն պոչի վերնի մակերեսի սե Ճագարների դույնի են: Մաղաժածկը արժախագույնէ դառնում 4 ամսական Հասակում: Այս ցեղի ճագարները Տուտարածված են Պոլտավայի,

թադույն է (ճին տոռծաթի դույնի):Քիստամազը սպիտակ նսե

Ց ձաղ Մազածածկը Բեղունությունը՝ աոա Հիմնականում

է

րանք.

դրված,աչքերը՝չադանակազույն: ճագարներիկենդանիդանդվածըկազմում Հասակավոր 4Մ կզ, իրանի եռկարությունը՝60 շմ, կրծքի փաքր՝ 32 մ:

քյան ցեղ է: Սաացվել է Ավառրիալում ֆլանդը ն մորավական

Վիեննական եբկնագույն ցեղ:Մսամորթեղենալին ան

ֆայի

ա

նկ.

8.

Վինննականնրկնագույնց

Հասակավոր ճնսզարների մոա սմ, կգ է, իրանիերկուլությունը՝

աաա

բեղունությունը՝ 8 ձազ: Մազածածկը խիտ է, միաճավասար տածալտված փայլով, եոկնագույն, աղ դույն, Քիստամաղին սդմամավի Հարա ժում է 1:64: Այղ ցուցանքչով ցեղը զի կան գորնաստակյանցեղին: էմ ուուվ ծաժկի վրա գոլանում են դորչ Հատվ դարափությանՀետ), որոնք ձմռանը վե

4,4

Աաաա

ումս

ե

կննդանի դանդվածիբարձրացման աո ցիդի ճաղարիրըը (ոկ. 44) ունեն վածք, լավ մարմնակազմտություն, գյուխ է, միջին երկարության ուղիդ դրում վանգակըվայն է ն խոր, միջբը՝ ուղղ, վերջույքները ամուր են, ուղիղ, լավ մկ

Միքոն

1 դոր Սոզնտական Մոր հրկրում ցեղի Հնա աշխատան ծածկի, կենսունակության ն Հարմալոլ

կաթնատվու- եիկես::չ»ոչն ցիզերը տրամախաչելու միջ

2) անեն կոմպակտ,միջին մեծության, լայն իրոշն, խոր ն լայն միջին մեկրծքավանդակ, ծության դլութ, Համեմատաբար փոջր ե ուղիղ Աոաը դեր: Գավակըլայն, կլորավուն Լ, վնրջույթները՝ ամուր, ուղիղ

Այս ցեղի ճագարները (կ.

ժյունը։

կենդանի դանգվածը,ամրացել է բարձճամակաղմվածքը, բացոլ կենչունակությունը, բեղունությունըն

ոպ. 2. Արձաքամո:ընգի ճազար

դենը օգաագսրծվում է ին:ՖԽ/: բրակոն տեսքով, այնպես էլ նմանեջ ում է մայրը գազաններիմորքհնեննոին: ն աղան ճոր բուծվում էն Ժուլաչի մորչում

Այս դեն

ՀԱԽ Թարա:անյոն

՝-ում:

ցեղ: Մռամորքեղննային մուետակաշ փաբղեր ուօոության Ճար նոր ցեղ է: Սոհոժվել է այկանրը «ոինական կաւ անդանարուժության ե կքրուրթաղրությանվոտաշետապուական էնստիաուտի Չարբախիփորձարարական բաղա-չ փում, Է րու տրամախաչման հղանակով վճււրտադատկոան Մ. Գ. Բագրատյանի ղնկավարությամ: Սկզբում ոուսական դորնուպանչան դիր ճաղարներին տրամախաչելԵն շինչ58 ձաղերն բոլք չետ: եռաջիֆ տրամախաչումից ռացված ունեցել են մաղդաժածկիտարբեր դուլներ:երեքը ծնվել են շինշիլային բնորոշ գույնով, երկուսը սն գույնով, երկուսը սպիտակ ն մեկը (արու) լուրաճտտուկ դուլնով կղաքիսի մաղածածկի նման: Այս արուռվ 45(լատիներին՝ մարդեր) տագայում պուղավորվել են զգալի քանակությամբ շինշիլա ն հով) ճ ազար

ի ոռիդակաան (կապույտ գույնեի

մ մաղածա ծաժ.

ստացված ամբողջ Տրամախաչումիը

սերնդի

շուրջ

սմույըի որոր) ամ տոկոսն

ունեցել է Հոր մորթու գույնը: նրանց մեջ կատարվել է րնտրություն ե ղուլգրնտրություն, կիրառվել է նեղ աղզգակցական բուծում ցանկալի Հատկանիշներնամրապնդելու նպատակով: Ցեղը Հաստատվել է 1940 թ.: խիտ ճաԱյս ցեղի ճագարները (ւկ. 9) ուննն ամուր ու մակազմվածք, կոմպակտ մարմին, ուղիղ մեջք, լայն, աճախ չափով կախ ընկաժ: աչ խոր կրծքավանդակ,գավակը որոշ Գյուխը՝ միջին մեժության է, կլոր, կարճ ականջներով:Վերջույթները ամուր նն, ուղիղ դրված: Լավ հն ճարմարվում ճարւռվային շրջաններիտուք պայմաններին: 4,0-Հասակավորճագարների միջին կենդանիվանգվածր 50-88 սմ, կրծքի փաքը 4,5 կգ Ե, իրանի 34--38 սմ: Բեղունությունը 2--Ց ձագ Աչքերի բալի գույնի հն: փար, լալ արտաճարովածժող. բո Մազածաժկի զույնը բաց շազանակագույն ն մուղ շազանակագույն է: նորածին ձագերն ունեն մկան գույն, 50--60 `

երկարությունը

իոէ, Մազածածկը

Նկ.

9.

Սովծաակոոնմարդեր ցեղի Ճաղար

Ի Հասակում գորշ գույն,

օրական դին բնորոշ գույն:

ամսական Հասակում՝ ցե-

Մոթթեղենը բարձր է դցնաճառվում, մաղաժծածկիխտությամբ դասվում է լավագույն ցեղերի շարքը: Տարածված է «Հիմնականումձայկական ՍՍՀ-ում:

մանր ցեղ է, Ռուսականգոոստաելան ցեղ:Ռագարննրի Ստացվելէ 1928 թվականին մեր երկրի ներմուժված անգլիական գրոստանյան ճաղզարներիօգտագործման միջոցով կիրառվելէ նան սպիտակ Հակա ցեղի Հետ ներածականտրա-

մախաչում:

Համալայն իրան, մյ ցեղի ճագարներըունեն կարճ ամուր է Գյութը փոքր է, կլոր, ուղիղ դրված կազմվածքն լտյնուխոր, մեջքը՝ կարճ ու ականջներով, կրծբավանդակը՝ ուղիղ ու

լայն, գավակը՝ կլորավուն, վերջույթները ամուր են,

դբված,

Հասակավորմաղարների միջին կենդանի զանգվածը սմ, կրժքի կգ է, իրանի երկարությունը՝51-87 Բեղունություն:՝ 2--8 ձադ:

35--3,8 փոը՝

Յո.

սմ:

է,

ահ

.

.

կլոր է, սականջները՝ կարիճ, ուկրակառուցվածքով: Գյուխթը

ղարդաչ

արոր

սմ,

կիծքի փարը

աւ

տ

դույնի է, որի 92--94 տոկոսը կաղՄազածածկըիաաւկ մում ե է աղվափաղզը միայն 4--8 տոակոսը՝ քիստամաղլո Ազվամաղի երկարությունը կազմում է 6--2 սմ, Հաստությունը՝ 4050 Ժիկբոչ 12,5--183,5 մկմ, քիստամազի ծաստությունը՝

52--55 է, իրանի ւմ, բեղունությունը8 ձառ

25.8:

Հասակավորճագարների միջին կենդանի զանգվածը4,0--

ի վերուղիղ դրված, մեջքը՝ գոգավոր, լայն, գավակը լայն, ք ջույքները լավ մկանակալված են, ամուր, ուղիղ գիված:

ցած

կլորավուն իրանով, ամուր ճամակաղմվածքով, լավ

նում, Վորոնեժի մարդի «կրասնարազվեզդա»կոլոնտեսուղործունեուԹյունում, կիրովսկի ճագարուաոճւմաբուծարանի Թյան դոտումդոնվող լետական ն կոլեկաիվ տնտեւություններում: Տեղը Հաստատվել| 1957 թվականին: խոշոր» Այս ցելի ճաղգարները (ոզ. 10) բնութագրվում

կան իմՍՀ

զանաբուծական պետական տնտեսություններում,Թաթարա«Րիրյայինակի» գաղանարբուծական տնանհսությու-

ճագարների Հայրենական հոր ցեղ է: Ստացվել է կլանողական տրամախաչման եղանակով: Տեղականցածը մբերատու աղզվամաղայինճագարները տրամախաչվել են անդորական ցեղի արուներուվ: Հետագայում ստացված խառնացելերի մեջ է տարվել ընտրություն հ պույդրնարությունսերունդներում աղվամաղային մթեռատվության, խոշորության, Համակաղմվածքի ամրության ն կենսունակությանբարձրացմանուղղու-

Սպիտակաղվամազային ցեղ: Աղզվամազալին ուղղության

Ցեղը լավ է «արմարվում մեր երկրի տարբեր կլիմայական դուիների պայմաններին:

ե

սպխոակ դույնի, Ականջները,դնչի ծայրը, բաթերը կամ Ժուգ շադանակադույն ենս ւոչը՝ նորածինձագերը սպիտակ գույն ունեն, Ցեղին բեորոշ մաղածածկի գույնը ձնավորվում է 9--6 ամսական Հասակում: Մադածաժկի խտությամբ գերազանցում է փլուս ցեղերին, բոցի կարճամազ (ռեքո) ցեղերից

խիտ Մազածածկը

Զոռտ

:

Սոլիտակ Ջեղի ազվումազային

ճ

աո

վու

գ,

մոտ՝

ԷՐ. դական սպիտակ ց ղ: Մոատու

արալ

ժ

միջոցում չետագայում կենդանի զա

ունեն

ավո

վածք,նուրբ ոսկբակառուցվածք,Ճամեփատ

Այս ցեղի ճադարնելր (եկ. 11)

Հեա:

Համակաղզմվածքըամրացնելու հալա վել է ներածական տրամախաչումֆլանդր ց

նելուն

բո'ծման

ն գարների ցեղ է, որը ստացվել է ԱՄՆ-ոմ րածվել եվրուլական երկրներում: է նորվելանդականկարմի Ցեղըստացվել ն լավ մ ենրի եջ նուրբ ոսկրակառուցվածքով թյուններ ուննցող ալբինոս կենդանիների

ՆՆոՐզելան Ըզ 12

ԱՅ

է 485

մթերատվությունը Աղվամազի տ Կրոթ էգերի Ն ոո» Աոա ավըարքաքուղղու թակբա

Են. 0.

11.

Շորդելանդաակաւն ապիտակ ցքղի ճագար

խիտ, Մոարթեղենը՝ բարձրորակ:

նանհ՝

Հայաստան:

գեղ: Մոսցվել Կալիֆորնիական

թվում

է ԱՄՆ-ում

բարդ վերարտադրական տրամախաչման նղանակովւ՝շինշիլային, ոուսահ նորդելանդական ուլիտակ ցեղնրի օգ կան դորհաստոկհյան նոր եղը շինշիլալից մառանդել է մսայնուտազործմամբ:

այդ

'

տարիներիններմուծվել է ՍովետականՄիություն, Վերջին

ճամար: 60--20 օրական Հասակում բրոյլերեերի սպանդայինելունքը կաղմում է 54--58 տոկոս:

աճեցման բրոյլերների

ին: Թարերըչավ մաղզածածկված է Այս ցեղը լավ ձճարմարվումարդյունաբերական տիպի է Համալիրների պայմաններին: այնորեն օգտագործվում

սպիտակ է, Մազածածկը

:

ամսական ձաղերի կենդունի 1,8- 2,8 կղ է, երեր դանդվածը ամսական ձառակում՝ 22--8,8 էղ: 'եղունությունը բարձր է՝ 8--10 ձագ:

արուների կենդանիղանդվածը4,5 կգ է, էգեՀասակավոր րինը՝ 5 կղ: Բնութագրվումեն բարձր վաղաճասությամբ:երկու

դլանաձն իրան, բարձր ժսայհություն: Գլուխըփոքր է, կարճ, բարակ ն ուղիղ դրված ականջներոս|: չայն կրծբավանդակը ք ու խոր: Մեջբըե դոտկասոնդը են ն ուղիղ լայն, ղավակթ լայն է, կլոր, վերջույթները ուղիղ, Հաստ ն ամուր են:

եց.

12.

նալիֆորնիականցեղի ճ

կդ, էգերինը՝ 4,0--477 կգ: երկ կազմում է 1,8-աենդանի ղանգվածը սականում՝ 2,7--3--4 կպ, Հինդ ամսակա մ:բի է ընկնում լավ մսային Հաս լերների սպանդայինելունքը կաղմում է թիա ք, իրանի մրա"ս Մազածածնը ղածածկի որակով գերազանցումէ նորղե ցելին, սակայն ղիջում է ռուսական դո դնչի ծայրբը, թաթերը ն պոչը Ականչները, զույն են կամ սեո Թաթերը լավ մաղակ

Կոբժարոքում տիպի աառդյունաերակա՛ն մաննքրին։

զում

4,9--4,5

արուների կենդանի զան Հասակավոր

Քյունս, ոուտական զորնասւթոնյան ցեղի որակը, հորվելանդական պիտակ ցեղի դիան հ վաողատճասությունըը Կալիֆորնիականցեղի Ճճաղարները ա վածքը նուրբ է, ռակրակառուցվածքը՝բա ճամնմատոաւշար կարճ ն լայն է ((ոմ ակ ե կարճ, ուղիղ դրված ականչջներուխ

եկ.

եւ Սովետական Միություն, ալդ ներմուծվել

ՀայկականՄՍչ։

վարելու Ճավարպրուծությունը արդյունավետ:

թվում նսն՝ նպատակով

անչճրաժեշտէ ընտրել նշված ցեղերից այնպիսիները, որոնք Վավ են Հարմարվում տվյալ գոտու բնական ն տնտեսական պայմաններին ն կարող են տալ բարձր մքնրատվություն: Հաշվի առնելով տնտեսության առջն դրված նպատակները ն խնդիրները, Ճամա պաստա տվուսն ցեղը կամ դաղերնենոտճնյուցճնտո անցնում են ճագարներիբուժմանը:

մեշրաժեշտ է բարձրացնեն աճի տեմպերը (վազատճասությունը): երկու ամսական Հասակում մատղաշի կենդանի սլետք է Ճասնի 2 կղ-ի: Դրա Համար անճրաժեշտ ղանդգվաժը մայրերի կաթնատվությունը, մատղաշիկելսսէ բարձրացնել մոցնելլիարժեք կերեր: բաժնում 4. որոնք Սպանդի պետք է ենթարկել այն կենդանիներին, Հ.

ասլաճովումեն

53-57

ելունը:Ստացվող տոկոսսպանդային

մոեղիբը պետք է լինի լավ մկանակալված: 8.

ւլեւոք կենդանիներից Սղանդիենքարկված

է առւսցվթ

բարձր ոնսակննրի խոշոր լիամաղ մորթքեվեն:

ՃԱԳԱՐՆԵՐԻ

Բուծման

ԲՈՒԾՈՒՄԸ

նպատակը

Ճագարներիբուժումը սլետական ե կոլեկտիվ անտեսություններում, արդյունաբերականտիպի ճամալիրննրում, անձնականօժանդակ տնտեսություններում նպատակ ունի ավեԱյ ացնել ճագարի մսի ն մորքեղենի արտադրությունը: խնդրի իրագործման Համար պաչանյվում է բուծել ալեդիսի ցեղերի ճաղարներ, որոնց կերակրման ն պատվածքիճՀամեոատարար թիչ միջոցների ե աշխատանքի ծախսման պալմթերատվումյյունը հ մՄաններում կբարձրացվի կենդանիների ճյուղի չշաչուքաբերությունը: Դրա Համար բուծվող ճագարներինկատմամբ ոլետք Է կիրառել մի շարք կարնոր ոլաճանջներ.

բուծվող ճագարները պետք է լինեն առողջ ե դիմացկուն տարբեր ձճիվահդություններիե արտաքին միջավայրի անբարենդաստ պայմանների ազդեցության նկատմամբ: տոկոսիցոչ Մատղաչիպածպանումը սլետք է կազմի 97--90 1.

պակաս: 2.

բուծվող ճագարամայրերըպետք է ունենան բարձր բեդունություն, մայրական լավ Հատկություններ: Յուրաքանչյուր որից տարվա ընթացքում պետք է ստանալ 5--Տ ծին, իսկ լութուքանչյուր ծնից՝ 6--8 ձաղ:

Աագարներիբուծման

ն

սելեկցիայի ճիմունքները

կենդանիների բուծումը նրանը Գյուղաոնանաական նղատակադգիր բաղմացումն է որոշակի մթերք ն Հումք նալու «ամար: Բուժման պրոցեսում նպատակ է դրվում բարձ բացենելկենդանիներիմթերատվությունըն բարելավել մթերքների որակը: Այս աշխատանքը տարվում է սելեկցիայի միչոցով, որը Հիմնվում / էվոլյուցիոն տեսության ճիմնական վրուլինենրի՝ փոփոխականության, ժառանղականութան ե ընտրությանվրա: Բոլոր կննդանիներիբազմացման ն դարդացման պրոցեչ սումտեղի են ունենում երկուիրարՀակադիր տննդենցներՄնկը՝ արղեն գոյություն ունեցողի սպաշպանման,կրկնօրինակման կայունացման, իսկ փյուսը՝ կայունության խախոչ ման, նորի առաջացման,բազմազանությանդոլացմաը կեն. ն դանիօրգանիդմներիայս Ճառոկություններըանբաժանելի են են ու միասնական կազմում նրանց ժաղանգականություն ստա-չ

ք

փոփոխականությունը:

Յուրաքանչյուր ցեղի ներսում գոյություն ունի կենդանիների. Այղ բազմազանությունը մեծ է նակ ճաբաղմաղակնություն ոտ, զարենրի որոնք իրարից տարբերվում են չափերով, մաղերի գույնով, երկարությամբ ն մարմնակաղմությամբ, բեղունությամբ, վաղաճասությամբ, ականչձրի երկարությամբ ու դրվածբով ն այլն: Զգալի տարբեկարող են լինել ոչ միայն մեկ ցեզի կամ մեկ րություններ

դառուց վածքով,

/

Քոզիխում

շ

ռազարենրի մ

գույնը: թերի

Այնպիսի կարնոր Հ են` աճի ությունը վաղ իոտննաի մսային թյունը» պտղլատղությանը, է կնեդ ինչպոս կախված պայմ

լ

րներլի

կենդանիներ:

Հե-

սաշմվանը: լիության Հնարավորությունննրի տարին միջավայրի պայմաններիազդեցությամբճնարավոր է փոփոխել որոշ Հատկանիշներ,Արտաքինմիջավայրի «սզդեցությունը տարբեր Հատկանիշներիվրա անդրադառնում Հ տարբեր աստիճանով, Արտաքինմիջավայրիազդեցությունը

աղդեցության: առանց ժառանգականության ե միջավայրի չենց աղզայս է որպես ՓոփոխականությունըՀանդես դալիս գեցության ոնակցիա։ Այս ռեակցիայի (ճակաղդեցության) է թրգանիզմիժաաճմանը կամ նորման պայմանավորված (գենոտիպով):Հակռանգական առանձնածատկություններով Հարմարվեէ րգանիղմի ազդեցության նորման բնորոշում

է դասվումմոդիփոփոխականությանն Ոչ ժառանգական է միջավայրի ազդեֆիկացիան, որը առաջանում արտարբին ցության Հետնանքով։ Որպես մոդիֆիկացիայի օրինակ կաէ Փառալել կերակրման մակարդակի կամ տիպի միջոբող ցով կենդանի մասսայի ավելացումը կայ ւպակասումը: երկուսն են՝ Ուրեմն, փոփոխականությանպատճառները կենդանիների ներքին (գենետիկական,ժառանգական) կատուջվաժբը ն արտաթին միջավայրը: Օրգանիղմի ոչ մի Հատչի կարող զարգահալ ե ձնավորվել Ձություն, ոչ մի Հատկանիշ

ցող

են

սեղա

ժառանգականեն մուտացիոն ն կոմբինացիոն փոփոխանանությունները: Մուտացիանառաչանում է գենետիկական ճենանքուվ: Մուտացիաները Կփոփոխության լինում են դրան կան բացասական: Սելեկցիալիժիջոցով կարելի է պարգացնել դրական մուտացիաները ն վերացնել բացառական-

Մ:

են

գործ

--

Հավանագար ժառանգելքության գործակցի

է

ա

գրա

որ

մին

կարելի է բարել ինտենսիվությունը

լո

է

պետք նշել, մավոթ ժառանդգ 7ի"Հատգանիշո Մոն անձրա "24 կարնոր Հատմլանիշներ գարների

քանի

որ այն օղնում է սելեկցիոն սելեկցիայիավելի նպատակաշ տոճմայինարժանիքնե դանիների

ի

'

կարոլի միջոցով ընտրության հել' ժառանգելիությանցածր գո րութլումբ տվյալ ճասվանիչի մակ

բազմաղանությոո Հատկանիշի

ռանգելիությանբարձր զործակիցը

:

նառ Հառանգո միավորի մոսծրով (0Հարոու ով ( -իՑիժիու 106): 09-ի, կամ օրինակ` մ

ֆենոռիպի

ո

բազմազա

չարք

"յյ նավորված է դենոտիպիբաղվժ

ն

են

փորումբ Միջավ արաջին կոոր ժառանցում մյսՀատկանիչոո է մի Բերի բոխ արտեր չած ներկայացնում բարձր ար«ոք դրսնորմ է մքնրատգության զոլանում փոփոխականությունը ները:կոմրինացիոն կննդանու դենեաիկականարժեքը ո ան ուզիու| գեների բաղմաթիվ րէ, Քովրերի մրծրատվո կենդանիների բազմացվող կոմբինացիաների չնորչիվ։ Այդպիսի կոմբինացիաների ղրա"ածրունգներիմրշր փական ստեղծվել լրիվ նոր Հատկանիշներուննսոնանքովկարող էլա կամ այն Հատվանիչի ժա

Հատկությունները, ժառանգական:

«պողուլլացիայի, ալլ նան մեկ ծնից ստացած սերնդի մեջ: Այդպիսիբաղմաղանությունի փոփոխականությանճետնանըք է ն ճնարավորությունէ տալիս ընտրության միջոցով ղարգացնել ցանկալի լինում են ժառանգականն ոչ Փոֆփոխականությունները

մյս արամախաչումը: ժիջցնղային

որ

է տալիս մաքուր բազմաբեղունությունը Հնարավորություն բուծման մեքոդով կարճ ժամանակաշրջանում բարձրացնել ճաղարների մթերատվությունը: Բուժման այս մեթոդով կատարելադործվում են Ճճայրենական լավագույն ցեղերը սովե տական չինշիրան, սովետական մարդերը, արծաթքավխիալլը,

Հաղարներիվնրարտադրության ինտենսիվությունը,նրանց

նական ուշադրությունը ուղղվում է ոչ քն ցեղային առանձվանաճատկություններին,այլ մասայինմքնիաստվությանը, ղաճասությանը:

Մսայինճաղարաբուժության մեջ բուծման ժամանակ Հիմ-

անակ դական առանձնաճատկությունները'

է,

ճագարների ընտրության ժաՀաշվի չի առնվում նրանց գենոտիպը կամ ժառան-

ո"լատճառնայն երնույթի

է նկատել,

Ճադարաբուծականտնտեսություններում Հաճախ կարելի որ բարձր մրնրատու կննդանիներից միշտ նման սերունդ չի ստացվում: Ավելի շատ ստացվում են վյալ ցեղի կամ Հոտի միջին ցուցանիշներով օժտված կենդանիներ։ Այդ

Մաքուր բուծման ժամանակ զուդգավորվող զույդերբ պատՀ կանում են միննույլնցեղին: Բուժման այս մեքոդը ապաճչովում է ժառանգականությանկայուն ճաղորդումը սերունդներին ն ճնարավորություն է տալիս ցեղը կատարելագորժել ըստ ճիմնական տնտեսապես օգտավետ ատկանիշների: Այդպիսի շատկանիշներեն մազածածկի գույնը, երկարությունը, լոտուԹյունը, իրանի մեժությունը ե ձեճրը:

կությունները, Մաքուր բուծումը լայնորեն օգատգործվում է տոճմային տնտեսություններում հ ֆերմաներում:

Մաքուրբուծում:Բուծման այս ժեթողի նղատակն է կա-չայս կամ այն ցեղի «իմնական տարելադործել ճագարների պանկալի Հատկանիշները հ ռաճայան ել ցեղին բնորոշ ճատ-

ն

է մաքուր բուծումը կամ այն մեթոդն օգատգործվում է Հաշվի առնելովտնտեսության ուղղությունը ն նբա առչն դրված խնդիրները:

մեջ կիրառվում Ճաղարաբուժության

բուծման մեթոդները Ճագարների

ինչես նան

սպիտակ չակ

բուծումն է

Ցեղի կայունություն

բուծման ամենաբարձրն ա

լա

111--17,

Է-1Մ,

1-Ծ

ատ

ինբրիդինդըժամանակ հրականում փովօգտադործման դեպքում կարող է

աղզդակցականբուծումը դիտում է որ դանիննրիգծերի ստեղծման մվակ միջ ինբրիդինդր Համաբում է արատավոր ն

նադիրյ Ճագարներիգծի ստեղծման զործո հան բուծման (ինբբիդինդի)դեբը: Մ

ները ընքացքում: Այսպիսի բուծումից ճություններով աչքի ընկնող լավադույ նացնում են, ստուդում ըստ սերնդի որ որը Հետաղայումդառնում է նոր, ավել

21/--18է,

լվացույններին հ նրանց ճետ տանե րունակման կամ նոր գծի ստեղծման ո այն դծին դասվող կենդանիներըդծի ՀատկանիշներիՀետ միասին, աննն առանձնաճատկություններ,որբ Հնարա դիծը մշտապես կատարելագործելորոշ Փորժարակայինցծժերը կայուն պ ինտրության, զույգընարության ն չա բուծման միջոցով: Ազգակցական բուծ

է տալ վա րնքացքում Հնարավորություն դնաձատելարուներին րատ սերնդի որ

ճագարների բազմացմանբարձր ին

:

մեկ բարձրարժեքարտադրողից: Գծի բ Հիմնապրողի ները պետը է ունենան բարձր կախիշներ, ցուցաբերեն ԲՐ14 մթերա լնիջնե բում դմնոխանցեն սերունդներ ց կայուռ րունդներ կանիչննրը

քան

պործարանայինդիժ: Գործա ժիքնրատուտոճմային կենդանիներիխ

մրա պաճելու նպատակովանչճրաժեշտ

ն

Ս աքուր

սղիտակը ն մյուս ցեղ խորդելունդական

ոնագորշը,

են՝

կարելի է կազմակերպել ն մեկ ստեղծել 10 ոչ աղգակցական

Հեսու

կայուն փակ գիժ կարելի է արուների ն 50 էգերի առկայության դեպքում: Չորս-Հինդ անինդիցճնտո այս գծի կենդանիներինկարելի է որամախաչել հույն եղանկուվ ատեղծվածայլ փակ գծի կենդանիների

փակ բուծում Ճագարների

դ) զուգակցվողինբրեդայինոժերի տտեղժումբ,միջդժային կրոսները կամ արգլունաբերականտրամախաչման ճամար: հնրբրիդինգի ոչ ցանկալի կողմերն են՝ ա) ինբրեղույին դեպրեսիայի(ճնշվածություն ) դիսհորումը ն կենդանիներիանկման աստիճանի բարձրացումը: Բ) պոպուլլացիայի աղքատացումը դիներով, դ) սելեկցիայի:արդյունավետության հջեցուժը: Ճաղարնեջըմաբուր բուժմոոն արդյունամնս: հխյանակ է ճամարվում Մոսեփա բուծումը,որի դեպքում չէ թույլատրիըվում պուուլլացիայի մեջ ներգրավել կողմնակի կենդանիհեր: Փակ բուծման դեւղբում շաշմանափակ խմբի ննրսում ընտրությանն ղույդընտրությանմիջոցով նպատակէ դովում ոտեղժֆելմիանման ֆենուռիպով զժեր: Չնայած նրանք րստ ցանկալի չատկանիշների ունքն բաբձրՊոժողիգոտություն, սակայն նրանց պոպուլլացիայի գենոֆոնդում ճետերողիգոտ դեների քանակն այնքան չատ է, որ ճնարավորէ խուսավինել մթերատվությանիջեցումից ն անկումներից: Փակ բուժման ժամանականճրիաժեշտ է խուսավիել աղդգակցական բուժումից:

Բ) ոչ ցանկալի ռնցեսի) ղեների էլիմինացիան (բեռա), Ջումը

ճագարների միա«ավառտր խմբի ստեղծումը, որոնք Ճատկությունները կայուն փոխանցում Ին սերունդներին,

չո.)

հնբրիդինգի ցանկալի կողմերն

հնբրիդինդիցանկաչի կողմերը օպոիմաւ կերպու «զտագործելու ն նրա քերությունննրից Հնաբավորին չափով վերֆ լինելու ճամար, անչրաժեշտ 1 ունննալ կայուն տեսական դգիտելիքներե գործնականաշխատանբիմեծ փոր

վորվաժ սելեկցիոն պրոցեսի կարնոր միջոց, իսկ սխալ կիրառման դեպքում կարող է մեծ վնասներսերնո

շ

'

մեծ

յ

բաղվապանությունու ճատկություններովօժ բնտրելցանկալի աստիճանի ն

Տարբնը ցեղերին պատկանող արու վորումը կոչվում է միջցնղային տիա ցեղային կամ մաքուր բուծումը նպատ արսոաքինտեսքի, սելեկցիոնճատկանի ների, Համեմատաբար ճոմողիղոտ ճ խմբեր, ապա տրամախաչմանժաման Հետե ստացվող սերունդներում Հասնել

Միջցեղայինտրամախ

սունակության հ մայրակուն ճատվկությ Միայն չս պայմանենրում կտրել Հիբրիդներ, ոբոնք կարող էն ունենա թյուն, վաղաճասություն, գերազանցվե լ կություններ, բարձրորակ մոռրքեղզեն,

ման ճատկությունների,բեղունությակ

հրակի վրա, իսկ մայրական գծերում`

սպանդայքն ճատկություն Հայոուքման,

դարձնելկենսունակության, վաղաճ

Բարձրարժեք գծեր են ստեղծված սնագորչշ, սովետական մարդեր, սպիտ այլ ցեղերում: Միջդծային տրամախաչումներ կա Հրաժեշտ է սանղդծելճայրական եհ մ իրարից պետք է տարբերվենսելեկցիոն չայրական գծերում Հիմնականում

աղ

Խոգրնան

Տարբեր գծերի տրամախաչման միջ ոջջծաչոնճիբրիղննը, որոնք աչքի են «նակությամբ ն վաղածասությամբ: եյոնթ ո ատեղծման ժամանակպետք է մառշհլել տարբեր գծերի արժեքավոր ները` փազաճասությունը,կենսունակու Հատկությունները, մորքեղե

Ճագարների միջցեղային նպատակ տրամախաչումը

ունի

ստանալնոր ցեղեր կամ դծեր, առաջինսերնդում բարձրացնե լով ճետերողիգոտությունը, օզաագործել, ճետերողիսի երեվույթի ն սուսնալ մսացու մատղաշ: մեջ կիրասվում է միջցեղային տրաԴազարաբուժության մախաչման վերարտադրական, կլանողական ն ներաժական, Տրամախաչման եղանակների: ալս կամ արդյունաբերական այն եղանակը օգտագործվում է, երբ անձրաժեշտէ ստանալ հոր ցեղ, բարելավելբուծվող ցեղի որոշակիՀատկանիշը,բարձրացնել կենսունակությունը, բեղունությունը, վաղաճասությունը, կնրաճատուցումըկամ արմատապես վերավիոխելտնղական ցածր մինրառու ճագարները: Վեբաջտաղբական տրամախաչումըկիրառվում է նոր ցեդերի ստեղծման ժամանակ: 1ինում է պարդ ն բարդ: Պարզ տրամփախաչմանը վփասնակցումեն երկույ վնրարտադրական իսկ բարդ վերարտադրական տրամախաչմանը՝հրեք ն ավելի ցեղեր, Պարզ վերարտադրական տրամախաչմանեղանակով ստացվելեն սովետականչինշիլա, մոխրագույնճսկա ցեղերը, բարդ վերարուսդրական տրամախաչման եղանակով նաչ ղորշչ սովետական մարդեր, կալիֆորնիական ցեղերը: Այս եղանակըկարելի է օգտագործել միայնլավ կազմակերպված տնահաությունում,որտեղ տոճմայլին աշխատանքի բարձր «իմքերի վրա է դրված ն կան բարձրորակ ճագարաբույժ-սե-

եկցիոներներ:

Վերարտադրական տրամախաչումիճնարավորություն է տալիս երկու կամ մի քանի ցեղերի ղզուդակցության միջոցով մթերատվությանցանկալի Հատկություններնայնպես կոմբին նրանց ինքն իր մեջ» նացնել, որ ստացվաժխաոռնացեղերի մուռ բուծվող կենդանիների ճատկություններիՃճաջողուայս թյամբ զուգակցվեն: Չնայած, որ ճագարների մուո մքնրատվությանՀճատկանիշննըի ժառանդման ճարցերը առայժմ թույլ են ուսոսքնասիրված, այնուամենայնիվ, տարբեր ցեղական ն մթերատու օժտված կենդանիների տրամախաչումից ճայոկանիչներով ն կարելի է ստեղժել նոր գենուռիսլեր նրանց Հիման վրա ոտանալ նոր ցեղեր

ու

դժեր:

Ներածական տրամախաչումըկիրառվում

էյ, ներըայլս

կամ

այն ցեղում անչրաժեշտ է բարելավել որոշակի ճատկանիջ կամ, երբ անչրամելչտ է վերացնել ցեղին բնորոշ որեէ մի

Այս թերություն:

հղանակի կիրառումը ալետք է զպուգակցվի պաճանջներինչբավարարող խառնա «տիպի ցեղի ցանկալի խիստ խոտանմանճետ: ցեղերի տրամախաչումբ կիկամ վեբափոխական կլանողական անթառվումէ, երը անչրաժեշտ է արմատապեսվերափոխել դական ցածր մքնրատու ցեղերը: Այգ նպատակովտեղական ճագարներինտրամախաչում են բարելավվող ցեղի արունհրով՝ մի քանի սնրունդներիընքացքում: ՏրամախաչումըՃիմկամ Հինգերորդ սենականում տարվում է մինչն չորրորդ բունգը, որից Հետո ստացված ցանկալի տիպի խառնացեղերը

բուծում են «ինքն իր մեջ»: կլանողականտրամախաչմանժամանակ անչձրաժեշտ է Հաշվի առնել ցեղայնության աստիճանը:խառնացեղճագարների ցեղայնությանաստիճանըորոշվում է «ճետնյալկերար հարելավվողցեղի մառանգականությունըպայմանականորեն ընդունվում է զրո (0), իսկ բարելավող ցեղինը՝ մեկ (1): 8եդայնության աստիճանը առաջին սերնդի խառնացեղերիմո որոշվում է 4ետնյալ բանաձնուբ ,

ԵԶՐ

կամ

աա.

0կ։ "

զուզավորվի

ԵԹե առաջին սերնդի խառնացեղ էգը նորից բարելավող ցեղի արուի Հնտ, ապա երկրորդ սերնդի խառնացեղերի ցեղայնությունը կլինի՝

0-1

-----Հ

«

ՎԼ

--

կամ 2590.

էգերը նորից ոտրավաերն հրկրորդ սերնդի խառնացեղ հն խաչվում բարելավող տեղի արուով,ապա հրրորդ սերնդի, Հասնում է 7/8 կամ 87,5 0, իսկ ցեղայնությանաստիճանը .

՝

Թ:

ն

երբ

ունի

5. ՏՈՀՄԱՅԻՆ

ԱՇԽԱՏԱՆՔԸ ՃԱԳԱՐԱԲՈՒՄ

Այս եղանակը կիրառ կան տրամախաչում: նան երրորդ յուդորժել ցեղր: մրդյունաբերականտրամախսոչում կիր Հրաժեշտէ տնտեսությունում ունենալ երկո գանիներ:կարելի է ունենալ նան մեկ ցեղ, դնելն ներմուծելտնսեսությու ղի ւսրուները Արդյունաբնրականտրամախաչման մի ստնղդծելբարձը մթերատու ճիբրիդներ: Դր գործվում են միննույն ուղղության ցեղերի լին գծեր ն ճիբբիդներ: մսային կամ մսամ Զի կարելի կատարել ն աղզվամազայինու դության ճաղարների ների արդյունաբերական ւռրամախաչում:

կալիֆորնիական

սովետական շենշիլա

արուներ սպիտակճակա մոխրագույնճակա

ե Ապրանքային տնտնսություններում ֆերմաներում ար-

սովետականմարդեր

վիեննական երկնագույն

արծաթափայլ

էգեր առվետականշինշիլա

դուգակցությունից՝

րժ»

աՀ

վորում ձն մայրականցեղի արուննրով, իշկ այս զուգավորումից ստացված էգերին (1 անրունդ)զուգավորում են մյուս այսինքն՝ կիրառում են փոիոխ ցեղիարուներով,

ս

դյունաբերական տրամախաչումից չուռցված էդերին դուգա-

բի

Բարձրարդլունավետություն է ատացվում ճետնյալ պեղե-

տումը

ն

ընտրությունը վերարտադրությա կադիր ղուլգընտրության միջոցով ցանկա սնրունդներում ամրապնդելն զպարդացնել դասային մատղաշ, լյուրաքանչյութխմբի ճ ու կերակրման խնամքիօպտիմալպայման բել անասնաբուծական ճաշվառում: աշխատանքը պնտբքէ տար Տոչմային ֆերմայում: Սակայնտ ճՃագարաբուծական

Տոչմային աշխատանքըճագարաբուծա նպատակունի կատարել լավաղույն կենդ

աճեցման:

կազմակերպչականմիջոցառումների մի նպառտում է բուծվող ճագարներիժառա թյունների դրսնորմանըյ)մթերատվության տագա բարելավմանը, լբարձրարժեքտոճ ն

Արդյունաբնրական տրամախաչմանարդյունավետությունը զգալիչափոյ կախված է ղուգակցվողցեղերի մքներքների մՀագարաբուծական ավելա ճիշտ ընտրությունից:Իս բարձրացման ն ինքնարժեքի իջեցման ճիմ կենդանի զանգվածի, մարմնակազմության տիպի, խոշորության,մազաժածկի մեկը սիստեմատիկտարվող տոճմալին այլ որակի նրանք պետք է ճամապատասխանեն մային աշխատանքնիր մեջ է ընդգրկում քեղիոտանդարոին:

Խառնացեղնրը

շատ

սԱլհկցիոներն ա Ն ա իրագործ,

մ

այն ժուՔիչ քանակությամբ կենդանիներն որի պաճպանումըկակալիգենոֆոնդի Ր այլ ցեղերի միջոցով: ղլչունաբ Իական տրամախաչումը է կիրառվում ոյւղլչ րանքային ֆերմաներում, Այս եղանակով ստացված առաջին «Իդի աքի են ընկնում բարձրի կենաունաչ կությա Բ» վաղաճասությամբ, կերճառտուցումով, որոնքդբր-՝ սնորվում են Ճճետերողիսի երնույթի Հետնանքով: Այս տրամախաչումից ստացված մատղաշն ննամբողջությամբ թարկվում է ուղանդի:

կյանողական տրամախաչումը կիրառվումչհան

ո"

Պուգավորմանը Աո

՛

ե սերնդի խառնացեղերինը ոինչն 15/16 համ 94322 ը. աց բարելավող զուգրնք Սեղի Հատկանիշ ջ, մեջ խտանում չն ն երանք մոտենում, ացեղերի ում են բարելավողկեղեն: յա հղանակով է ատացվոչ ճագարների սպիտակազվամազային ցեղը: չորրորդ

նե ֆերմաներում աեհսությունննրում բեր հպատակներ:

այն ճետապնդում է

տար-

Տոշմային տնտեսություններում ղբաղվում են բուծվող Ճագարների ցեղերի կատարելագործմամբ,նոր ներցեղային ն գործարանայինտիպերի ստեղծմամբ, սեփականճոտի վերանորոգմամը ն պետականու կոլեկոխվ տնտեսությունների Համար բարձրարժեքմատտոճչմայինֆերմաներին վաճառքի աճեցմամբ Այս ղաշի Հիմնականում ոնտեսություններում կիրառվում է մաքրացեղբուծում, կատարվում է բարձրարժեք արուների ն էլերի լնաճատում ըստ սերնդի որակի, իրագործ-

վում է պույգընտրություն ըստ առանձին ցանկալի ճատկանիշների կամ մի քանի ճատկանիշների,տարվում է գժային տոճմային տնտեսությունների ճիման բուծում: Լավագույն վրա կաղզմակերովումեն տոճմային դործարաններ: Պետականն կոլեկտիվ տնտեսություններիտոճմայինճադարարուծականփերմաներըբուծում են որոշակի ցեղի ճագաբներ, մաքուր բուժման եղանակովստանում ն աճեցնում են տոշմային մատղաշ սեփական ճուռի բարնլավման, կոլեկաղրանքային ճագատիվ ն պետական ոնտեսությունների ճագարարույծների րբաբուծականֆերմաներին, ինչպես նան ընկներություններինվաճառքի ճամար տալու նպատակով: Ապրանքայինճագարաբուծականֆերժաները ճիմնականում զբաղվում են ճագարաբուծականմթերքների՝ մսի, ժորթեղենի, աղվամաղի արտադրությամբ:Այս տնտեսությունների ճիմնական նպատակն է՝ ավելացնել մթերքների արտադրությունը, բարձրացնելորակը ն իջեցնել ինքնարժեքը: ղարգացումը նոր Արդյունաբերական ճագարաբուծության պաճանջներ է ներկայացնում տոչմա-ահլեկցիոն աշխատանքներինկատմամբ: նոր պայմաններումանձճրաժեշաէ են Հաշվի առնել այնպիսի կարնոր ճատկանիշներ,ինչպիսիք փաղաձճասությունը,մսայնությունը, կննսունակությունը ն

կերճատուցումը:

Տոչմային աշխատանքնարդյունավետ կազմակերպելու

ունի բուծման նպատակով ճամարկարնոր նշանակություն Ցեղի Ճիշտ ընտրությունը ձոտի Ճամալրման «ամար անձրաժեշտ է ընտրել այնպիսի ցեղ, որը լավ է 4Ճարմարվում ՏՕ

բնտկան ն անտեսական պայմաններին ն կոբարձր վերարտադրական է ցուցաբերել ճառոկություններ

տվյալ բող ե

գոտու

մքերատվություն:

Ճագարաբուծությանմեջ տոշմային աշխատանքը ժի ճամալիր է, որն իր մեջ է ընդդրկում ճագարներիընտրությունը, նրանց գնաճատումը ըուռ ծաղման ն սեղույլգընտրությունը, ն որակի տոճմայքն աշխատանքիպլանավորումը: իբնդի

Ճագարներիընտրությունը ՏոՀչմային աշխատանքիՀիմնական օղակներից մեկը ճագարներիընտրությունն է, որի նպատակնէ Հետագա վերարտադրության ճամար ընտրել ն առանձնացնելայնպիսի կենորոնք իրենց տոճմժայինն ժրերատու Հատկոնիշդանիներ, ներով բարձրարժեքեն: Ճագարներիընտրությունը կատարվում է. նրանց ճամակաղմվածքի, տրտակազմվածքի,մթերատվության ցուցանիշննբի, ծագման, սերնդի որակի գնաճատմանՀիման վրա:

ժա ե աբտակազմվածքի գնաճատումը: Համակազմվածքի

անատոմիա-ֆիկենդանիներիօրդանիզմի մակաղմվածքը դիոլոգիականՀատկությունների ն ճատկանիշների միադումարն է, որի չնորձիվ դրսնորվում է նրանց առողջությունը, մաարտաքին տեսքը, վաղաճասությունը,մքերուռվությունը,

զածածկի կենսունակությունը: որակը,

Ճագարաբուծությանմեջ տարրերում են Համակաղմվոծքթի Հիմնական տիպ՝ լեպտոսոմ (նեղիրան) ն էյբիսոմ (լույնիրան), Առաջինտիպին դասվող կենդանիներն ունեն մաղ նեղ կրծքավանդակ,երկար պարանոց կմախք, երկար փոքր դլույս։ նրանց նլուքափոխանակությունը բարձր է: Այս ն են տիպին դատվում մոխրագույն ճակա սպիտակ աղվամազային ցեղերը: էլրիսոմ տիպի կենդանիներնունեն մեծ իրան, ծավալալինկրծքավանդակ,կարճ մկանակալված պարանոց, լավ զարգացած ճարպային ճլուսվածքչ ցածը նլութաւվիոխա-չ նակություն,մկանայինն ճարպայինՀյուսվածքների կուտակեն մոն ընդունակությու: սովետական Այս աիրպին դասվում ալ ցեղերը: շինչիլա, արծաքափայլն

ու

ու

ծավալուն է, գլութը մեծ

է

ն

:

Փուխր (խոնավ) տիպի Համակաղմվածքունեցող կենդանիների ոսկրակազմըթեթն է։ նրանք ունեն նոսի մադածածկ, փուխր մաշկ ն մկանակաղմ, լավ զարգացած ննքամաշկային Հլուսվածք: Այս տիպի կենդանիներըլավ են «ատուցում կերը ն պիտանիեն բրամանՀամար: նուրբ Համակաղզմվածքովկենդանիներն ունեն բաբակ ոսկիակաղմ, նոսր մաղածածկ, րարակ մաշկ: ենթա-չ մաշկային ճարպայինշերտը լավ զարգացած է: Մկանակազմը փութը է, Հաճախ՝ճարպակալված։Այս աիխղիճագարներըլավ քն օգտագործում կերը ն պիտանի են ըտման ճամար: ձամակազմվածքի աիպը տրվում է արտակաղմվածքի միջոցով: Ճագարներիարւոաքին տեռքը,նրանց դգնաճատմոան մարմնամասերիղարգացածության աստիճանը պատկերացում է տալիս կենդանիներիՀամակազժվածքի տիպի, մթերատվության ուղղության ն պոողջությանմասին: Ճագարներիարաակազմվածքըորոշվում է ն գնաճատվում աչքաչափով իրանի, ոսկրակազմի, գլխի, մեջքի, զա-

սիլ:

ն

կուղիտ կողի, մաշկը Հայաո, տաղածածկը՝ կոշտ Այս «ոիոլի Համակաղզմվածքով կենդա նիները ենքակա նն խոտանման, քանի որ նրանց մսային մբերատվությունըցածր է: Ամուր (Բրա) Հճամակաղմվածքով կենդանիներըբնութագրվում են ճարպային Հլուսվածքի թուլ վարգացմամբ՝ինչսպեսմաշկի տակ, այնպես էլ ներքին օրգաններիշուրջը: Մաշկը լավ զարգացած է, Ճամեմատարարխիտ, էլաստիկ: Ռսկրակառուցվածքն ամուր է, ոչ կոպի, իրանը՝ երկար, կրծբաու վանդակը՝ լավ զարգացած, ժնջքը՝ ուղիղ լայն: Գավակը կլոր է, մկանակաղմը՝լավ զարպացաժ:Վերչույքներն ամուր են, ուղիղ դրված: Այս տիպի կենդանիներըլավ են օգպտահ ու է մքնրատվուդործում ճատույում կերը բարձրանում թյունը: Բոլոր ցեղերի ճագարների շոտի տոչմային կորիզի կենդանիները պետք է ունննան ամուր ձճամակազմվածքի

Ցուրաքանչյուրախիպիներսում ճագարները կարող են ունենալ կողիտ, ամուր, փուխը ն նուրբ Համակավզմվտծք: կոպիտճամակաղմվածք ունեցողՃագարներիոսկրակաղմբ

վկայում կրծքավանդակը

է

Համակ

ե

փայլն վրա

14):

ծածկ, լալն զամակ, փափուկ, ոչ կախը զարգաց պակաս (չորս զույգ)հոռրմալ

ամուր Համ էգերըպետք է ունենան խվո, մարմնակաղժություն, արատները

ների վր: Ճագարներիարուները պետք տաճայտված առնական տիպ, խոշոր գլո ավելի վերջույթներ,լայն կրծքավանդակ,

դնաձատմանժ Մոբմնակազմության դիմո դարձնելանոասկան ուշադրություն

էլ.

դրվածքը կամ վում՝ ականչների լան սկ. 13): սապատավորկամ կախընկած կամ կտրված գավակը: նեղ կրժքավա

ար մարմնակազմությ Դաղդարների

քյան

ժամա դնաչատմժան Առուսկազմվածքի խությ մաղածածկի դարձնել դրություն

դրվուժ:

ուղիզ,

ու

մսսին։

ու

դոտկատեղըցանկալիէ լ Մեջըն ն լայն: Մկանները պեաք է լինեն խիտ ամուր: իրա վերջույթը՝ կյորավուն,

Նեղ

Տարբեր ցեղերի ճաղարներին լորաճա ձն։ Ռրպեռ կանոն, արուներ դչառասվխան ն կոպիտ, քա ավելի խոշոր, զանգվածեղ ն ձեր նույնպես ցեղ ենրի նրկարությունը ականջներըպ Ռուշռրդեղերի կենդանիների պետք է նրժքավանդակը Հեմբում ամուր:

ժ տուրաքանչյուրճազարի դնաշատմժան դարձ առաջին Հերթին ուշաղրություն քյանի ամբողջությամբ,ապա ուշւսդիր զն առանձինմարմնամասռերը: ոկս դնածատումը Մարմնակազմության

վավի, կրծքավանդակի,վերջույթների, մա քյան ատտիճանուվ:

Նկ.

կախ ընկած ականջներ

բ) սելեկցիոն ւմբից ստացված ամբո ամսական առակում ն կնոյեմբեր-դեկ ծիմնական Հուռի ձւավորմոն ժամանակ.

ժար:

ՕգտագործականՃճոտիճագարնե աղտագորժելտոճմային ֆերմաներում տ մատղաշի արտադրությանճամոր, իսկ ա արտ ներում՝ուլանդի ենթակա մատղաշի Տոչմայլին ֆերմաներում բոնիտավոր ե աւ)Հիմնական ճուռիչորուները էգերը,ի էդերը, որոնց բոնիտավորո (ատուդվող) ամեն տարի նոյհմբեր-գեկոտնմբերամիսնե

Հիուսկանդլխաքանակըբաժ տաղարների ֆերմաներում՝ սելեկցիոն տոճմային սի Հոտ, ապրանքային ֆերմաներում՝ ժական Հուս: ապրանքային Սելեկցիոն համրի(տոճմային կորիզ) ճ դործվումնն վերանորոգմանմատղաշի ա

վրա: իԲոնիտավորումը

Բոլոր տնտեսություններում ճշտությունը:

Ճաղարներիրոնիսավորումը անց նն չ տնտնսությունսությունների գլիավոր (ավադ) անասկ կատարվում նայ ներում կենդանիներիամիջափ անպանաբույժ-սելեկցիոներները, կան զննման ն անասնարուծացեխի վարիչները, ըրիդադավարները: կան դրանցումների միջոցո: Մինչն բոնիտավորումը սկսելը անձր Բոնիտավորումը զատարվում անասնաբուժականզննում, ճի Ճազարների չ բոլոր այն խուտանում: տնտնսություննեԱնչճրաժեշտէ ճան, անա րում, որտեղ ղզրաղվումեն ճավառման տվյալները ճագարների Փաղման գարների վերարտադրությամը» ճամարներ ականջներիվրա անչատական

ճիման

դ) ուրիշ տնտնսություններին վաճառվ բխորության ճիմնական օղակն բարձը Հասակում: ղաշր՝ երկու ամոռասկան ներից մեկն է: Բոնիտավորման Ապրանքայինֆերմաներում բոնիտավ նպատակնէ՝ որոշել ճագարնեա) Հիմնական Հոտի տոճմային կորիզի ն բի մքնրատու տոՀմային արպերի արուներն ու էղերի՝ նոյնմբեր-դեկտ ժեքը, նրանց ցեղայնության, Բ) վերանորուման Համար աւանձնա զարգացման (կննդանի ղանդն ված, մարմնակազմություն) ամսական Ճճասակումհ նոլնմբեր-դեկտ այլ ցուցանիշներիգնաճատման տոճմային կորիզի ձնավորման ժամանակ:

Ճագարների բոնիտավոբումը: Բոնիխտավորումը ճաղարների

Յ--

Ճագարիականջներիդրվածքը.

չայն դրվաժ,

18.

Նկ. 14. ճագարիմեջքի ն գավա. կի արատներ. 1-մեջք սապատավոր, ջ. զավակը կախ ընկած, 3-- զավակ ճտրվաժ

2-1-- նորմալ,

լ

ՄԱՅ

թերմանորում Տոճմային

ն

ֆերմալի ՔւոՃ-ասպրանըային

.-

ցեղայնության, կենդանի ղանգվածի, մարմնակազմության, քարնրի մաղածաժկի խուռուչ Թյան։ Ըստ այս ցուցանիշների բոնիտավորում են նան մո«մային վաճառքիճամար առանձնացված 2 ամսական ի բարձրի ճասակի տոձմային մատղաշը: Հիմնականճուռի ճագարներիի Հիմնական ճոր լրուցնող (այդ քվում նան միածին ն ստուգվող)էլերը բոռնիտավորման են ենթարկվում նոյեմբեր-դեկտեմբերամիսներին ըստ ցեղայնության, կենդանիզանգվածի, մարմնակաղզմուչ թյան, մաղզածածկի թության ն միաճավասարվածության յին ն մսային ցեղեր), աղվամաղային (մսամորթեղենա մթեբատվուցյան (ազվամազայինցեղեր), մազածածկի գույնի

ն ուներ անասնաբուծական փաստաթղթերով բնորոշՀիմնական Ճատկանիշների լավ արտա ճա լյովածություն: Մաքրացեղ կենդանիներիչարքին են ղասում՝ նախ 17 ն բարձր սերունդներիայն խառնացեղերը, որոնք: ստացվել են կլանողականտրամախաչման ն ունեիր եղանակով

Տ

կարող են

ն

դասե

դասվելմիայն մաջքրացեղ կենդանինեբը: կենղանիզանգվածի գնահատումը: Կննդանի զանգվածը`

որոշվում է

անճատական կշդման միջոցով 0,1 կւ

թյամբ:Գնաճատումը կատարում են 4-րդ ե ներումբերվաժ պասճանչների Ճամաձայն:

Ցծ

մշտու4-րդ աղյուսակչ

|

ՀՀՀե.

Դ

«փԹ Կ ԿՎ

Ձ

Թ

8:

|

«տ

օօ

|

Դ

ՊԻ

Հ Ֆ՝ Չ

Գ

-:

Է

Է'

ԻԿ

Է

Հ

-

ԵԿԷ

ծ

`-

Տ

-

-

.Զ ւյ

ՀՒ ո

-.

)

Հ

.-

1)

`

Ց

Հ

Հ

Ջ«զ ռ

ՅԱ--

Է

Թ

Է

-

Կ ՎՀ

Ի

-« զ

Է

զ

աի

ՌԳՓԳ

ԷՋ

Գ

ծ

-

Հ

`ՓՊՖՊ

62 օօ. գ

Գ

ո

Հ

ՀՏՍՈԶ է ` Հ

«Պ

«Չ 0. «« Գ

ՌԴ

«Ի

«

Հ

Հ

փ

ՅՅ

`

--

ՏՅՀՅ|Հ Լ

.

-

ՀՋԺՎԻս|

|

"5

ր

ՀՅ Ք.

| |

ա.

Ի

լ

|

Տ

ՎՀ

`

:

3-«

Է.

Ն:

ԾՀ-

Ի

`

'

՞

«ԿՅ,

Հ

ցեղին

լավ արտաճայտված ցեղին բնորոշ տիպ: էլիտտ

«4

«Կ

Ի

ո

Հ.

ըստ

(մռամորթքեղենային ցեղեր): նն Ցեղայնության գնաճատումը: Մաքրացեղ Համարվում՝ այն կենդանիները, որոնց ժնողների մաքրացեղությունը Ճաստատկվում է

Գ

Է

Վերանորոգման մատղաշըբոնիտավորման1 հնթարկվում:

ամսական Հասակում

Հ

|

Հ

-

թ

«

-

`

-

Է-

|

|

Է-

`

-

ծննդյան ամսին, երկրորդը՝ ժննդյան տարեթվի երջին նիշին, իակ երրորդը՝ բրիգադի կամ բաժանմունքի ճամարին:

արան» `

-

Էլ

«զ

է

Հ

Դ

մային կորիզի մատղաշը ճամարակարվում է կասծման եղա նակով մեկից հրկու ամսական Հասակում, մբեչն մայրերից: անջատելը:նջ ականջինդրվում է ճերիական Համարը, որն ամեն տարի լուրաքանչյուր ֆերմայում սկսվում է 1-ից: Զախ ականջինդրվում է ամար, որի առաջին հիշրը«ամապատաս-

խանում

Հ

Է)

Վ

-ծ

Ծ

Աա

Չ

ռ

Դ

Հ

`

--

Դ. Տոռա

օօ

Կ ՊԻ Պ«Ի ՊԻ

ՎԻ Պ

`

Է.

ծ

Ո

|

յ

(ժզդովբո)

միռւոո7

ԱՑ

՞

'՞

ռ

Ի.

օօ

զ

Պ

ք

ռան

ն

»

ա

տրզելանդականսպիտակ

Տ

2.6

ճագար

| ՝

չ3 շ.1

յ

Հ,8

։

2,1

Հասակը

ա

|

բ.

՝

յ

:

ն

Աղյուսակ Փ

ավելի

-

ւ

կալիֆորնիական

շն

նսաառ

2Ր--Ց

36աան

սչ

2,9

2,6

ջտ

:

ն

35-45

`

կ կատարու

մ

շ

Հ

(ամիոնքրով)

| 3.7 3.2

բ

Պ, 2.2

տ:

կենդանի զանգվածի նվազագույն պարանջները (կգ-ով).

Կն հազարների

ԾԾՐ

,

1,6

1 «49

Հ

ցեղերի

Դասերը ա

լ

Էի էիսչա Մ ս

ը

գնաճատումբ: Մարբմնակազմությա

ն

`

լատ

չ

է ձնի,

լայն, լայն կրծքավանդակ,

կախ ընկած

լայն

ոսկրակառուց-

՛

ն 1

»

դասին դասում են

մա

առա

`

կալվածությամբ, հարճ մկլանտկալի Փիակներով: Այս ճագարների իրանի կլոր է: Մբուների գլուխն ավելի խոշոր բակառուցվածքը՝քնթն, ամուր, մաշկ Սաժաշկային ճարպային ճյուսվածցը՝ ճՃաղարնէորմարմնակաղզմությանարա մին տիպի վատ արտաչճալյովածությ տեղի ո: արտաճաաված կլորություն

էիս

երկրորդ ասսին դտսում են ունեցող ճաղարներին:

սսրչատների աղաների: ՝

ատար

'

ւ

Եսոռող դասին դաւում են մարմ դ. այնչե արատներըունեցող ճաղարների

աարժուի շր Ու

Գ

շատ

խիտ,

Չ2--

վիտ,

Յ--

քիչ խտ

ՆՖկ.15. Մազածածկի խտո

Մ արմմակաղմո թյուն արատ ունե չեկցրոն խմբում ն տոչմային կորիղ

1--

Մոբթեղեճիմազածածկի խտությա

մա

Ըության գեաբատումը կատարվում է մսային ուղղության ճազարների մոտ՝ Ժաձկի խտությունը որոշվում է մնջ առաչացաֆ զազարիկիս Հատակի

լաճուկրծքազանդակի աարի տակռակառույ վածքի, ձնի, մեչքի գծին գլխիչասի (1րջութեւրի թյան զարգացմանասարճանի: ընդձանուր

ամրությանն

ը

ոչ

ՈՎ լ արեճրը ռլ ետք է ունննան ամուր մարմնակաղմուտվյալ ցեղին տիռակրակառուցվածք, թյուն, լավ զարգացած ե ուզիղ դրված ականջներ, լավ

ո

գլուխ, իե բրոն սլարանոց

կարգ

Արան եբբ,

՝

ամուր» կլորուվուն դուսկատեղ, գավակ, նկատմամբ"'Ղիղ դրված վերջույթներ: իրանի քն առշատներին մարմնակազմության ճագարների աք

ոչ դում. պյլիաի

դրվա նրրմալ ձեր,: կախընկած կամ երկար պարանոցը, կաիված փորը, Քուլ

վատ զարգացած գացած կրծքավանդակը, յ" աարի

ականջները,շատ

ղար

չատ

ԲԱՆ 11288, բարակ: տապատոոոր վածքբ, սրազավակություն, րամ կարված գավակը,

"է

թյամբ:

Դնաճատվում է

նան

|

թաթե

փսկ նկատմամբ ուղիղ դրված վերջույթները: միաճավասա իրանի խտության խտության կողերի ուղղոնյանճագարների Դատվածննրու ա Մսային ա (հորգնլանդոգան

ցեղեր) մարմնակազմությոնը տակ ն կալիֆորնիական խո վերջույթներիլավ մկանաքագրմումէ մեջչի,գավակին

.

Քիս-

մաամածեր

Աղվամազիխատությունը փոքր

փասիուկ: է:

Աղվամազային մթերատվության զնաճատումը: Աղյամա-

մաշված:

Մաղաժաճկիփչելուց առաչաջաժ «ձազարիկի» Հատակում մայկի մակերնոր դգազմում 1 4-6 մմ Թարձրի վրա մազնրը նոսր էն, փափուկ, Հաճախ

է ն

հղվամազը տարածված Է ոչ Հավասարաչավո Ամելիխիտ 1 դավակի, հչ հիա՝ մնջքի ն կողքերի ճառովածեճրում: Մաղաձոժկիյիչելուց առաջացած «ձաղզարիկիչճատակում մաշկի մա. մշ: կերեր կազմում է 2-4 վրայի մազաժածկը նոլ Քաբքերի

Հավառարաչաի խիտ է. քի ուտամագը՝ խիտ: Մազաժաժկի էլաստիկ,աղվամագը՝ փչելու: «ձազարիկի»չատաում մաշկի մակերեսը նազմում( առաջացած 2 11 Թաքերիվբա մազաձածկը խիտ է, առաձղական:

մմրողջ հրունի ԼԱ

տսմառը՝

աղվաժագլ յատխիտ: Մաղածածկի փչե չուց առաջացած «ձագարիկի» Հատակում մաշկը չի երնում, թա թէրը վրա մազաժածկըշատ խիտ է, առաձգական:

վրա մավաձածֆկը«Հավասարաչափխիտ է,

հոնի Գմրութ էլաստիկ, ՛

Գաճանչները

Ք0

տակում:

։

:

պային ցեղերի չիմնական ճուռի ճաղարների աղվամազային մթերատվությունըորոշվում է տարվա ընացքում ստացված աղվամաղի քանակուլ, իսկ մատղաշջինը՝ աղզվամազըի առաջին երկու ճավաքով 1 Է 4 ամսական Հասակում: Տարբեր դասերին ննրնալացվող սպաճանչեերը բերված են 0-րդ աղյու

4ր

--

էլիտա

Դասը

գնաճատման ճագարներիններկայացվողպաճանջները

Ըստ մազածածկիխտության ն նրա միաճավասարվածության

' Աղյուսակ

մազաժածկիխատությունըն առաձղականությունը:Այս ցու ցանիշեերի պաճանջենրըրված են օ-րդ աղյուսակում:

Ի

111 դաս

.

ղաս կոմպլեքսի ցզուզանիշնեբի

նն

էլիտա դասին:

սին:

հն 1 դասի, բավարարել Քուցանիշով| էլիոոադասի պաճանջներ նրշներով

ամուր Համակազմվ ՄՇաքրացնղ, ճաղարների,ռ արատների կազմության

նում

նակ բոլոր ցուցանիշներովբավարարել Հանջեերին,չունեն մարմնակաղմությ

բոն ամիաներին նոյեմբերւդեկտեմբեր

Մաքիացեղ,ամուր Համակազմվածքո

վորման տվյալների Հիման վրա որոշվու

Ըստ

`

ուղղության ցեղերի ճագարների մաղա Հատում են աչքաչափով լով լուսավ կամ պերեկայինլամպերի լույսի տակ ռիոնք ունեն մա ճագարները, ցեղերի նրանց դույնի ա թյուն «զոնարություն», մե տիճանի մասին դաոումեն դավակի, շ«ձադա փչելուց դոլացող վածներում օղակների քանակո ղերի վրա զոլացող գեղերիճաղարների թյամբ: Տարիներ ներկայացվողպաճանջնեիրբերված են

Մազածածկի գույեիզեաճատու

:

11. գոս

«50 Ըն

էգճթ

| ւ

արուներ 1 դաս

էլիտա

Դառը

Հառակավորճադա

Սագարներիաղվամազայինմթերատվությ նվազազում պաճանջները(գ-

Տ

Հ

Է

Ր

Հ

"ո

.

՞Յ

-Դ

-

ք

Ե

ՏՏ

ՀՀ

Ե

-

ՈԼ

ա

Ք

Է:

Հ

Տ

ե

Է

28: "ՀՀ

Ֆո

:

ՏՐ

:13

-

"-

-

`

ՏՏ

ՀԱ

է

:Հ

Է

Հ

Թ.

1`

Հ

Հ:

6, ՏԺՀ-:դ

ՀՅԴ

Է

Բ

Հ3Յբ :. Տ

բ`-Յ Տե

«Է, Ք

-

"5

Հ

`.

՞

Ջո.

»

Հ

`

Տ

թ

Է

ք

աէ

--

:

Հ

--

«ա

տ

`

-

:ՀՀՏ Ը

Է"ք

լ

-Ր ՋՃՊՋՏ Բ

ՅՅ

ՀՅ

Հ

Պ«

:

-

Տ

Տ

Հէ:

-`

ծ

Ե

--

`

Է

Է՞

-Պ -Պ

Հտ

«Հ.

Ի

Հ-

Տ

»

ԳՃ

Է

Հ

.

Հ

ՀԱԻ

Է,

«Հ. Բ:

:

։«

Տ Է

Հ

բ»

«թ

ՏՏ Է՞ այն Է

Ի` Էբ 25

բ

8`8Փ ՞

բ

-ՏՀՏՅՀ Է

ՀՅ բ

ՅՅ

Տ

։

Է.բ

Հ

Դ

Հ

«ո. 24» ՀՑ կ

Ա: Հո:

ԲաԹՀՐՀՏ ԷՏ Հ

:-

Գ

'

՞-

՝

Է

231:

-

Տ

Հ

ծ

է

-զ

58.

6`

Հո

ր

ՀՔ

Տ

Տ Է,

Ի.

ՀՏՀԵՆ

Պ

է

ՀԵՅ:

ՀՏՆ

--Ե

ՊԱՂ. Հ.

Տ

Տ Ք թ

-ծ-5 ՏՏՀ ՀՀ է,

-

-|

ՏԸ

՞

Է

ա.

-Պ

ՀՏ

`

ԷՏ

Է

8.8 8.

ՀԷ

ՀՀՏՏ Տ

«Հ

ՇԱՏ Հտ

-

Տ

-

Հ՞

-ծ.`

ԷՉԷլ ՀՏՀ

ՍՒ

`

Տ-

-

'

՞-

ՀԱՒ.

Է

Էէ ՇՀՀՎ

`

»ԳՋԳ Էբ

ՏՎ

ռ

ՏՊ Տ

ՀՏ:

.

-

-

Հ

Թ»ԺՀ

..- Է

Կ

Հ

,ՏՔՀՀՊԿԽՃ

ՀՏ

"-5Հ

-5Յ

-.

Հ

ՀՀ

ՍՈ:

ՀԵՀ: Ե

է

-

.

»-3Հ» ՐՀ

--

՛

«882 ՞՞- բ ՞-ծ ա: "-

`

1:

Վ2

Է

ԷՆԻ»

ՀՀ

8,

--ՀՀՀ

:-Հ:

Պ

ա

՝ԿՊ,

Հ

Հ38 Հ՞ ՀՅ»

՛

-

ՇՀՊՀՃՀ«ռ.

Հ.Զ

:5:5: Հ ՏՊ

Հա»

ՀՏՀ

պ

՞-Հ" Է ԷՏ

Հ

`

-Ձ2

Է

Հ

Ֆ

Հ

-

:

ս

Է -

Հ

`

5:

-՝

:-Տ Մ

ԹՀ

:Տ

Դ

Յ

`5

--

ԻՑ:

ՏՏ

ՀԵՏ ։ջ

:

-

ՒՆ.

:

`

Ն

Ց

բ

Բ

Հաք

`

Հ

:

ծ

:

Ի

Հ

ն

«.5

-

«ՊՀ

Է1

Հ

Հ

`

բ

է

Ի-

ԷՇ

-Ճ

`

ՀՏՀ ծ.

:

Հար ԱԷ)

-

«

Ց

Տ

Է

Տռ

ք

ՀՏ ՏՀՎ«

ՅՈւջ

Հա

Հ-

5»

Հ

-55-Հ ԻՏ:Հ:ռ ԷՏ

Ի

ՀԳ

ԷՏ5ՏՏ։`ՏՏ-Հ

ՀՀՀ

լ

ՏՐ:

-

էՅբՀ

Թ

`:

Տ6::-

Գ-

ՀՏՀ:

Է

-՞ՀՏՏ ՔԹ

«Հ պտ

:.Հ

Է

-

Է

Հ5

տ.--

ՏաՏա

Է

Ջ

-Տ».

Էա Հ-

բ

Հ" Հ

ՀՏ

ՏԻ `

Վ

-

Հ

ՐՑ

ՒԹԻ: Է Է.

Տ

Տ

-

Տ

՛

Է

--ւ

Հ

Ե

`

-

Ք

Է Տ

Հ

Է

`

էճ

ծ

ԵՏ

է

`

Է

Է՞

ո

Հ-

Տ

:

"

Է

`-

Հ

-

Ճ Հ

Է

ծ

Տ

-

`

Հ

-Հ Տ

-

Ե

5-3 --Պ` ՀԻ

Տ

ՀՀ

ՒԷ

--

Ք.»

:

-

-՞Հ

ՀԷՑ

-`

5Է.

է

ԵՎ

ԱԷ)

Տ.Տ

-

ՏՈՐՔ ՏՎ Հ.-Պ Տ Հ

Հ

`

:Ջ Հ

«բ

Հ

Հ

--Հ

: Է

Տ

Է ՀՇ

Տ.

-.8

Հ-.ՋԿ Հ:

Հ

Հ

Բ

-

որ «Է Պ

Տ

ՀՏ-

----.--Յ

Պ-

"8

Հ

--

Է Հ

՛

ծ:

Բ

Հ Է

--

թ

Է.բ

Հ

ՀՀ

Հ

ՅՌ-ԻԵ ՏԲՋՏՀՋՔ ձ

Է

Է՞

ԷԷ -

.

ԲԻՏ-2Տ-` ք ։ՑՀ՞Ֆ

Հ

Է, ՀԱԷ,

`

Հ

Բ

է

-

Բ

ՀՀՀՐաշ

ՀՏՀ ՞

՞

Յ

Է:5-

ՅԱՆ -Է"

"Հ Բա

ՀՀ

Է

-- "Է- ռ Հ Էք «ԷՀԷ

ի:

պ

-

:

Է

-

-

Տ

ՀՈ

ւ

Տ:

Ց

»՝

Հ-Է

Ի.

Հ

5:

Է-

ւ|

|

՛Տ8.

է:

Տ

ռ. 8.

Է՞ Հ

Հ

ա

Տ --

-.

Տ

ք,

Ե

Տ

81.

ԷԻ:

Բ

Է

Հ

`

Հ

Հ Ի

ՏԵՑ ՀԶ

ՀՇ»

ԷՅՐ"

«ՀԳ. ԽՀ`՝.-

Տ

ՏՊ

՞-.«5

«-

Է

ՀՎ `

Հ.Հ

ԽՃ

ՀՏ

«ՅՅ

-«

Հ

ՀՈՒ: ՆՀ

ծ

-«ԶՊՋ`Գ

Հ

Հ. ՀԻ

նաե

ՎՀ«ՅՀ

ՀՑՀ Յ

5`

Հ

`

Հ

»-

`

Հ

ՀՏ

Հ

8`

յ.

՞

Հ

Հ

-Հ »5

»

ՀՀ . `

Ի» Հ

ԷԷ,

`»

:Հ-ծ

աե

աւ, ՞`

«ՊԳԿ աե

Պ

3 ՞

ՀՏ

ա Ղ-

«

Հ

`.

Ճ

3Ե

.`

ԷԱԻ

"ս

Ե

Տ

Ծ

Ն 5

Զ

--

ԷԻ

`

2. Է

-

ՀԵ

Հ`՝ ` Տ

-ծՎ-« ՃՇ` ՅՅՀՅՀ

-.«ՅՀՏ

ՀՏ

Ն

ՀՀ Տ

"Տաշ

ՀԳ

Է

ՀՏ

Հ.

ԷԶ

`

Էլ

Հ

-

Հ

ԷՉ Հ-Ի

-

)

ՀԵՀ

-`

ՏՅ

Տ: ծ պ

աէ

։

-Տ-Չ 3`

1: գ

Հ

Պ- ԳՋ

Հ

``

4`

Հ: `. Հ

|

-

Տ

-

բ

Հ

զ5Ի" ՀծՎ

Հռ

Հա3

Պ

է Տ

՞

Հ

Հ `՞

ՖԻ «

-.

Է

«Հ

-

Է: Հ

`

լ

|

դոսինո

են 111

ճագարները, որ Ամուր ճամակաղմվածքուվ

են մ

են 111

դասին:

մատղաչիրետբություն վեբաճոբոգման

կրոսնե ժամանակ,իջգծոային

լավ բարձր ինտենսիվությամբ, ունենան մառ ն մաղ միառավատաոր :նություն,հո

հա

ված սերնդից Անչրաժեշտ է, որպեսզինրան էլիւուակամ 7 դաս, վազ 2ասակում օժա

սերնդիոբակի: ԱՎերահորովմսնմատղ թելեկցիոն խմրի (առշմային կորիզի) կենդ

ըստ

մար:

տոնդծման

անձրաժեշտ հն ավելի խոր լտոճմասելեկց հ կատարելու ճամար, Հատկապես, գծերի

(էլիտա) դաս: տոչմային Տոշմային գործարաններում, ապրանքտյին ֆերմաների տոճմային կորի ն սերնդի ո ոլետք է դնաճատելըստ ժաղման որակիդնաճառոմ հարանական ն սնրնեղի

ճիման վր արդյունքների Բոնխոավորմոան լորս արմտաղզր կենդանիներիբաշխումն խմբում կամ տոճմ ային կորի նելեկցիոն նում են այն կենդանիներին, որոնք սացել ե

ցուցանիշները:

թոքերի մա վածի,մարմնակաղզմությոն,

Մսամժորթեղենոյինչվեղի ճագարներիդասի դույնի դնաչատ Մանակ բստ մաղաձածկի խջեցնելընդճանուրդասը ավնլի քան մեկ դասո երկու կամ երեք տամասկՃ դագարնհրի ժամանակ ընդճանուր դասը որոշ տւսվորժան Հաշվի առննլով ցեղայնությակ հղանակով,

ճում

դասի, իս որնք ցուցանիշովբավարարել պաճանյ դասնրի ցանիչներովավելի բարձր

ճում

ճոժակաղմվածքով ճաղզարները,որ բռվարարել են 11 դասի, իսկ որեքպուցանիչով ավելի բարձր դասերի պաճանջ դանիչներով Ամուր

հե

ՅՑ

րՀ

Համալրելու

ճ6

նան

սնհլեկցիոնխմբից ստացած մատղաշի սերնդի ճետ, ինչոլես յուրաքանչյուր արուից ստացված սնբունդն իրար ճետ: այն արուները, «Գերազանց»դնաճատականեն ստանում որոնցից ոտացված սնրնդում բարձր որակի մատղաշներիյե.

դային ուղղության ճագարները՝կան առաջինճավաջից ստացված աղվամաղզիքանակով: Առաչին ն երկրորդ ծնից ստացեն միննուլն Հչտսակի տմբողջ ված մատղաշր ճամեմատում

Ըստ սերնդի որակի դնաճատելու ճամար լուրաքանչյուր արուի կցում են միննույն ճասակի ն կույլն դասի 8--10 էդ: Այդ ղդուղավորումիցըստացված մատղաշր գնաչծատվում է 3 ամսական ճասակում ըստ կնկդանի զանգվածի, մարմնակազմության, քարերի մաղզակալվածության, իսկ աղվամա-

բարձր արժանիքներն վերարտադրողական ունակություն, իսկ սերլկցիոնխումըը Ճումար անձճրաժեշտէ, որ հրանք ստուգված լինեն նան ըսա սերնդի որակի

են հակ, ցուցաբերել

Տոչմային կորիզի ճամալրման «ամար ընտրում են լավաղույն արուներին ն էգերին, որոնք 3 ամսական ճասակում հ կոյեմբեր-դնկտեմբեր ամիսներին՝ բոնիտավորման ժամա

Հրաժեշտքանակից:

կատարում

նախնական բնտրությունը ամսական ճասակում, բեղ որում Հաշվի են առնում ծնողների որակի, անջատմանժամանակ բնի վիճակը հ չախը, ձագերի պոողջչական վիճակը ն բոնի տավորմանարդյունքները: Ալդ ճասակում տնտեսության մեջ թողնվող եանդամ ղերանորոգման մատղաշի քանակը պետք է1,5--2 ե ընդլայնման ճամար ան րաղանյցի ճոտի վերահորողման

0,12

մ»), վերանորոգման մատղաշի

րոգման մատղաշը պետք է ընտրել բազմապտուղ ն լավ կաթնատումայրերի սերնդից: է 35-48 Վերանորոգմանմատղաշը մայրերից անջատվում օրական Ճճասակում:նընք ամսական Հառակից արուները տծղադրվում են անձչատական վանդակներում,իսկ էգերը՝ խըմբակային վանդակներում, յուրաքանչյուրում ոչ ավելի, քաղ գլուխ (մեկ գլխի «աշվով մակերեսը պետք է կաղմ|

քան

մանները:

մատղաշի

նրանց պուսջին ծնից ստացված մատղա Հետո գնաճատումիըց ամսվա վերջին օրը, ամսական Ճճասակում: րուներին՝ Տոշմային կորիզում կենտրոնացվում ե լավագույն ճագարները: Այս խմբում ընդ դլխաքանակըպետք է կազմի ֆերմայի Հի արկերի գլթաքանակի ոչ պակաս, քան 3 չին կորիզից պետք է Հանել այն կենդա րունղի սելեկցիոն ծատկանիչների ցուցա ստաց կորիղի կենդանիներից տոչմային ռակի միջին ցուցանիշներին, ժարրացեղկենդանիներին,որոնց սերնդու բում ըտռ մաղածածկի դույնի: Տոչմային կորիղի կենդանիների Համ ստեղծել կերակրման ու ւնամքի ամենա

մանճերում: Հիմնականճոտի Համալրումը կատար քացքում: նրիտասարդէգերին Հիմնական

այն արուները, որոնցից ստաց է սելեկցի որակով ճամապատասխանում մատղաշի միչին ցուցանիշներին: Բուտ սերնդի, անձրաժեշտէ տտուդելնա առացված սերունդը ճչամեմատելովմին լեկցիոնխմբի կամ տոճչմայինկորիղի էգ միջին ցուցանիշներիՀետ: բրենդի կորիզի կամ անլեկցիո խմ Տոշմային ընտրել այն էղերին, որոնք ունեն լավագ ամսական «Հասակում ն նոլեմբեր-դնկ բոնիտավորման ժամանակ, ունեն լավ ունակություններ ն բարձր որակի սերուն սակում (մեկ ծնի տվյալներ» : Արուներիե էկերի գնաճատումըըստ ս ւ կատարել կերակրման նե խնամքի ժի

առանում

խմբից ստացված սերնդի որակը: «կավ»

աակարար կշիոն ավելի բարձր էյ

Այն կենդանիներին,աոն,Ք բ ո' իտավորմանժում անակ անան: ստացել են 1-ն 11 դասել առանձնացնում են արտա Սե ածական) խամրում:Սերո, զաս տագործում են ապրանքայիննպատակներովմիս, մորքեղեն.`

ռույզոր յո երի

բ

"

արնի :-

ը

աղվամազ ստանալու Համար:

անչրաժեջտ է ժամանակ ընտրության ռազարների

ու-

ղարսառինլմիակողմանի,որեէ Մեկ կամ երկու ճատվունիշչի ընտրությունից: դացվաժությանաստիճանով կննդանիների Բեորության ժամանակ, բայի նշված սելեկցիոնՀատկանիշներից, անձճրաժիշտէ ուշադրություն դարձնելԺռալնության:

վր»:

վաղաճառության Վաղաձասությունըորոչում նն էագարննրի միջին օրական քաշաճով մինչի 60 ն 90 օրական ճասակը: Այդ Հասակում` է, վաղաճուս կենդանիներիմիջին օրական քաշաձր կազմում ն 25--88 35--45 գ: Համապատասխանաբար, ազածասությանը. բարձրացնելու ՀԱԱ նպատակով, վերանորոգման մատղաշն ընարելիս զերաղասությունը պետք է աալ նրանց, որոնք 2 ամսական ճաստկոփ ճատելեն ավելի բարձր կենդանի ղանգվածի: գագարննըի մսայնուքյունը որոշվում է մկանակազժի 2--Ց ամսական Հասակում ազդրերի ե ղպարդգացածությամըբ: Գոտփոռկատեղի մկանները պետք է լավ ղարգացածլինեն: կատեղի լայնությունը լավ յուցանիչ է ճագտրներիմսայնությունը զնաճատհյու ճամար: Մսային Հատկությունը կարելի Է դնաճատելնան կրձբի փաթի ն լեցունությանինդեքսի տովէ, որ տղդանդային ելունքը ուղիղ հ բալներով: Ասպացուքված մեց է դտնվում ղոկատեղի լայնուբարձրկասրվածության ն լեցունության ինդեքսի ճետ: Լեցունության ինդեքսը թյան որոչելո, Համար անձրաժելտ է վերցնել իրանի է

:

նորմա ն

գ:ւ ց ր

չ

/

բարձր է

/ր ի

րաւոյ|ունրանց առողջուրն ունեն պարզ աչքեր, ճարթ, մոա 1. սունակ տեմպերամենտ կենդանիփորին ությունը ն չՀարաոտնությունըպետք է գնա-

ԳԱ

-

րրէյ

աադրջալեորից

աուն, 24 Բարին «ո ւ

մեկը

աի ՛ րում այդպիսի կենՀատկանիշներ ար չիմնական ո բանին "ոտից: Տոճմային աի ա անեԳոմայն կենդանիներին,որոնք չնայած անար, նախկինում եր:- ո (ավ ար 7 Պոնճիվանդություններով: ՎճրջինՀանգաար տ դ Ր ժառանդական ճակումը ՃիԱւ Բ: ար արիր ն

Հո-

ուսն

յ

«Ր

ոին

առողջ

բայց

են

որոշ

մ. : ի րոնը ալնոք պարբերաբար բարում աջը մի աի աոոր ր) բազմացումը, աճը, զարզացումը ար ագար ր չափոլ կախված 1 նրանց տնմոլնանո» ՄՐԲրալի աեմպերամենաի ցեղային բիմոտ ալբիսներ կան։ Այլապես, անգատական աո առ արարաք սպիտակ) ավետաի(ր քան գունավորմաղզաո բրի, 27, անջ րամենտ ունեցող կենդադիսու Բո) ժածկով " : աշխտտանքներտանել: Սակայն պետք է ի ր ար կմսձա Քիչ շարժուն կենդանիները ակա Գին պիտանի տոճմային նպատակէ

//

ի

տտուդ-

ն

ն որմալ ր

ք

բոլոր

Նորի

ը

ար

շուտ

ր

ւղ

լու մի

երու ո Մի

Նր Ր

ում

յ

ոչ

Պար

ոգադրուցյամբ կատարել

ո ճմ Աա«եքրի Լ ո ընտրությունը: ր եր հորի չյուր Հոտի զարկացման գործում մեչ ւլ Բորի Մա րի դերը։ Ամեն տարի լուոքանչյուր երկարության Գոաէ 500--800 ձագ, ուի կրծքի փաթի չափումները: նպաստում է այդ է արո Ց" լափաժապավ նուլ որոչվում իրանի երկարությունը կալի ցանկալի Հատկանիշների լխոացթատ առով արուների ընարությունըպետք է կաժոժրակից մեջրի դծով մինչե պոչի Հիմքը» իսկ կրծքի փաթբ՝ ար 2. ամ Աո անմիջապեսթիակներիհանում: մանրազննությաժբ: անձրաժեջա լ ժամանակ ի Ն իրոովմամբ ընտրության է Ճադարների Տոշմային առանց մարմնակաղզմուառողջ, Աք հնունենան լիո լավ արտաճայտվածերկրորդաե է պարտադիրկերպով ճաշվի առնել նրանց առողջությունը լան որատների չ

:

ը

ը

որը

ոչ

մգ

հ

(խառնվածքը), աեմալերամենաը

ո

" սեռական ճատկանիշննր։Մայրերի

Համեմատ

տվողին

.

ունենա

8--10

լավ հեղ

բ

Բր

ճաղարամայրերի

ղուդավորվելուց,

--

--

--

--

Առողջվաղաձաս մատղաշ աճեցնելու գործում մեժ է ճՃոդարամայրի կաթնատվության դերը, որը պարտադիր կերպով ոլետք է որոշվի բոլոր տոճմայինմայրերի մոտ: Ճագարների Հիմնականճոտի նագարնեոիխոտանումը: ն ամեն ամիս: խոտանվում է կատարել խոտանումը պետք են ՀանձնվուՐ՝ սպանդի րոլոր անտոովչ ե անասնաբուժականապլաճանջներին չբավարարողկենդանիները, այն զերը որոնք առաջին երկու ծնից աճեցրելեն 5-ից պակասձաղ՝ լաւրաքանչյուրում, վիժող կամ իրենց նորածին ձաղզերին ուտող էղերին, այն էգերը, որոնք ունեն գործարանային սնվածություն, սակայն 195 օրվա ընթացքում ամեն օր Հրաժարվումեն

մատզաշի աճեցման վրա:

ապա

Ճագարների զույլգրնտ Դագարննրի տոճմային ն մթերատու

--

Հ

ղույգ

մեջ օղաադորժ Ճաղարաբուծության մոգեն) հ ոչ միանման (Հնտնրոգեն Միանմանպուլղզընտրությունը կիրառվում ճագարների բուծման ժամանակ:Այս ղու տակն է՝ սերունդներումամրապնդելհ ու ճատկանիշները,ավելացնել բա ծանկալի դանիներիքանակը: Դրա ճետ միաժամա ել կատարելագորժել նուկ Հիմնական

դգնաճատման արդյլունքներըո

դաժաժկիորակի տվյալները,ինչպես նան

անձրաժեշտ է Հաշվի առնել կազմելիս ներիժագումը, մթնրատվությունը, մար

Ճագարաբուժական ֆերմայում

մային արժեքը:

ն ցիոն Հատկանիշները կատարելագո

Դրո հարաի

|

բնլավման գործում մեծ տեղ պետք է Հ որը տոճմային սելեկցիոն րությանը, աշ օղակներից է: Զույգրնո նպատակն է՝ յուրաքանչյուր Հաջորդ սեր լի լավ ժատղաջ,նրանց մեջ կայունացն

կենդանիներին, ոեկրոր աարարնը ընտրության

ժամանակ դերադասվում են ավելիճանգիատ, խաղաղ ւտեմպերամենո ուներող կեննրարդալնությունը,վախկոտուդանիները, Դռադգարամայրերի է անդրադառնումնրանց ծնի ընթացքի, թյունը բացասաբար

աաա

հ

ղարդացած պտուկներ,լայն խոր կոնք: Ոչ նորմալ, կոնքով մայրերինպետք է խոտանել: երե տոճմային արուների ժամանակ ընտրության առավելությունը տրվում է աշ-

կավտոճշմայինճագարամայրըպետք է

:

-

.

--

արուներըավելի խոշոր ու կոպիտ են, գլուխը մասսիվ, ուկայն էգերը, որոնց երկու զուգավ բրակազմբն մաշկը՝ կոպիտ, ունեն ակտիվ տնմպերամենտո: «ղիացել (բացի այն դեպքէրից, երբ ստ Բացի այս ընդչանուր ճատկանիշներից,անՀրաժեշտէ Ճաշ ունեցել արուի անպտղության պատճ վի առնել նան «հոական օրգաններիզարգացածությունը: այկ պրուները, որոնցով զուգավ է ամուր ե Արուներըարետք ունենան երկուլավ զարդացած, մյուսըչի 2Ճդիացել: փափուկամորձիներով, մեկ կամ էլաստիկ ամորձիներ: Փոքրչ նոյեմբեր.դեկտեմբեր ամիսների իո կախ ընկած ամորձիներով արուները տոչմալին նողատակխոտանումն սպանդիեն ճւոնձնվում՝ ների Համար պիտանիչեն: ծրրորդ դասի պաճանջներինչբա Տոշմային էդ ճագարներիընտրության ժամանակ անձչրադարները, ժեշտ է ճաշվի աոնել կարքնատվությունը -- հրեքտարեկանից բարձրէգերը արտուկների քանակը, հ տեմպերամեխոր: բացարձակ տոճմային արժեք ուննցող կ

այլ

ՀատկանիչներըԸ րարձր բնդունությունը, կաք-

շնարավորությունները: ՑանկալիՀատկանիշների

ամրապնդմանՀետ իասին, գոյանում ն զարգանում են որու շակի թերություններ, որոնք նպաստում են Համակազմվածբի հրբությանը,կենդանիների մքերտտվության նվազեցմանը: Ռչ ցանկալի ճատկանիշներն ավելի բարձր աստիճանովկաեն հրնան գալ շոմոգեն պույզրնտրության րող ամենաբարձր ձեի՝ ազգակցական բուժման ժամանակ: Այդ պատճառովայս հղահակը պետք է կիրտոռելզգուշությամբ, այն էլ չափավոր աստիճանով: Ռչ միահժան դուլգընարրությաննպատակիէ՝ ավելի ցածրարժեք մայբնրիը ստանալ «ամնմատաբար բարձրարժերռեբոմմդ:Դրա ճամար այն մայրերին, որոնք դրական ճատ կյանիշննեիի«ետ մրասին ունեն որոշ Թերություններ, դուդավորում նն բարձրարժեք, առանց թերությունների արուներով: Ռչ միանման դուլգրնտրությունը ղայի չախով բարձրացնում ք «ասկանիչների փովոխականությունը ւերունղենրում: եթե են սերունդնկրումծնեպում բացարձակ լավ Ճճատկանիշներով կենդանիներ ապա այդ Հատկանիշներըամբապնդում են միանման զուլգրնարության միջոցով: Ռ: Ժիանման ղուցդրմոարությունըկիրառում են այն ֆերմաներում, որուշղը էղնրի կենդանի զանգվածը ցածր է, մազա

յացման

Հուոդեն

բուծումը զգալի չափով սաճմոադույգընտրությամբ ն կոր նափակում է փուիոխականության Ճատկանիշներիգո-

Մինման դույլգըբնարության ժամանակբարձրարժեքարուին ամրացնում են միատիպ Հճամակազմվածք, մարմնակազմություն ն մթերատվությանՀատկանիշներունեցող էգեր: Միանման ղույլգրնտրության մամանակսելեկցիոնճատկանիշները ժառանգականկայունությունը բարձրանում է, երբ մի քանի սերունդների ընթացքում ընտրությունըն զույգրնտրությունը տարվում է կույն Հատվանիշներուվ: Այս դեպքում սհրունդչ ները ժառանգում են ոչ միայն ծնողների, այլ նան ավելի Ճեռավոր կախնիներիՀատկանիշները: Միանման զույգընտրությունը չատ արժանիքների ճետ մեասին ունի նան քերություններ: Միատի կենդանիների

նատվությունը:

պված վրա

ն ոչ

միաճավառար։Այդ

ե

օգտագործել սելե

(աղյուսակ 14):

դարների գլխաքանակիտեղեկագիր(ա դրական մատյան (աղյուսակ 8): Հիմ հերի տեղեկագրում ամեն միս գրանց ուն դա փոխվող ճագարների տվյալները: վանում դգրանպումեն ճաղարի Համար դուգավորման ե ծնի արդյունքները, չյուր մայրից տոտցված մատղաշի անձ ՏոչմայինՀաշվառիան Համար անճ նականՀառի արուի տաճմայինքարտ նականՀոռի ճագարամայրի տոճմային արուներին ըստ սերնդի որակի գնա

Անասնաբուժական ճաշվաղումբ ճ մար անձչրաժեշտ է ֆերմայում ունենա

ճաշվառմա Աճասնաբուծակա

ճասակավոր կենդանիներիզուդակցո

մեջ տարվով ո Զագարաբուծության չի կարող արդյունավետ լինել առան ժական ՀՃաշվառման,

ն

սել ճասակային գործոնը: Լավ արդյու զուգակցում են միջին տարիքի (2 տ էգերը, երիտասարդ(մինչն 1չ5 տարե կան արուները, երիտասարդ(մինչե ՆՏ

զույգրնտրության մամ Ճաղարների

է ուշադիր լինել

ոչ: Այս երն արդյունք, մյուս ղեպքում՝

խել նան զպուգավորվողկենդանինե Հասակը: Մեկ դեպքում զուգակցվողզո

ժամանակ անճչ Ձույգրնտրության

են

խոշոր, բարձր կենդանի րում ղա Հավոսար մաղզաժծածկով արուննրով:

ծածկը՝ նուր

Տ

ՀՀՀ

Հ

Յ

:

օ

:

--

Է:

«ա

Հ.

|

6-«Պ

մոն

Հեսդիը Հուեդմ

մոտն

Է

|"

|այռայ ժղոն գղ «ոնդցկ

մազո|

Դո մար

|՝

մոչ|Տ

մոն

Մո

մոն

օ5 Հա»

աւ

մուոն

Հունդցվլ»

եկ «մբուի «դահ մզ

Հարեռկ ռոդրմուր

Հաաա

`

Տ

Մղոքրվ

մոն

Հատոլ

ղաք վկ «ֆոթոնհոր

դոն

ղրան փի. -ջոբոնուր Հ

ս

ո

)

Հ-

դվճդոկոո |

ոիոջ|

դ/ճգոկո

վկոնդուվ

|»

փոսղոքտուր ղակամնտամով

3 ՀՀ`՝

Հ1Հ

Հ

Պ

Հպ Է

--

այ

Հ

` Հ.

«Հ

Հ

:

`

`

Տ Պ Հ `

-

:

Հ.

Հ

՞

`

Տ

ՏՏՅՏ

Հ

-

-

Է

Վ.

`

ւ

«Գ

8-8

ո

Հ-Ց

-

-«

ԷՀ) Հ

Է

ԷԹԻ Դ,

ւ

:

Հ

`

Հ

:

Տ

Է Է ՅՐ8 «զ

1:44 -53«

ՏՏ

|

Հ «Հ `

Է

ՀՅ `

Հ

Ւ

Կրակի

ՈՒ

դյոլ

դ

մմոբաչ վ

միրոոբո

չր

հաոջտմոնոջ)

մեռդոժ

դ

գլ

տը «Մբախե

մովր

ԴՊ) բոխդան

ոտե

ՈՒ) «` -

մդիսե

«Սղահլիստ

ռան

մոռյ

մյ

|

աջ

ամ-

սաքեվը

փան

Ծա աձկ

.

-

ճազարի -

ի

.

.

.

նջին

լ

|

ՀՄ

.

յ

ամաա-

ՕՈ |

Բեմը

ման

կատար-

Ծածկ

Համարը խյերարեր-

ժորման.

բեղժնա-

նշում

".

.

ՔարախՀակառակնրքսը

Գիծ

ՀՀ

Հ

1-- տագ.

մարը

մայրի.

Ճա-

լւ

|թրարձր-

նավորման

| բճղմԾաղարա-չ|նշում

Արուի կՎոարտադրողականությունը

ՄՀ

.

քարո

Զն

Աղյուսակ

Հատակում ամաավան

.

արու

ամեաաւմանն ննննյ՛նն ականջին

.

իադաս-, իրոյրի իառար-

իժ

ՄՄ

Մ

Համարը

. .

Հիմնականճուռի

Հիմնական Բռտի արու ճագարիբարտ Ցեղր Դոր եննդանի դանջվածը

գլիցերին):

են ՍՍՀՄ դյուձնեեքիՃառտտատված ղատնտեսության մինիտտրության կողմից 1975թվականին: Հնարավորչինի տանել անճատականն տոճմաչ Որպեսզի վին ճաշվառում, անչրուժեշտ է ՀիմնականՃուտիՃաղարներին շամարակալել: Դրա Համար օգաագործումեն կտածման աբցաններ, ճամապատասխան նիշերի, 0-ից մինչի 9-ը, Համա լիով: չամարակալումըկատարում են Հետելալ կերպ: Աքցանի մեջ Հաղցվումէ ճամապատասխանճամարը (ւոե՛ս նույն գլխի բոնիտավորման բաժինը), ճագարի ականջը մարվում է սպիրտով, այդ տեղում դրվում է աքցանը ե սեղմվում(կտավում):Մատովվերցնում են Ճճոլանդական մուրի մածուկ (կամ սն ներկ) ն արտրում ճամարի տեղը: Հոլանհդական մուրի մածուկի պատրաստում են, այն լուծելով ապիրտի ն գլիցերինի խառնուրդում (50 60 սպիրտ, 500

Հաշվասմանբոլոր

Համարը

|

-

Հ|

-

.

.

ԱԼ

|

|

|

Վ

|

ի

|

Գիծը

Հ

ւաաաշաաաաաաաոն

ականջին Ձա աջ

Հ

ծ

ՀԷ

"5

--

Օգ

-

՝

|2 ՀԱՀԱՅՏ ՀՀ 5: `. 11511318 (35145484 8:35

ձագերի քանակը

Ծինը

կ

Քա

"

Հասակում,

.

ձախ ականչին

..

արտադրող ճՃագարամալրի

Ջուղավորումը

Գիծը

չմ

Մ

.

Հիմնական Ճճոտիճագարամալ

Դասը 3 ամսական զանգվածը կենդանի

Ցեղե .

Հիմնական 8ոտի ճագարամայբիքա

էճա-

|«

|3

Ջ

-

|

|

|

|

|

աա

Ը

Ի

ք

Ո-

-

-

աշավա

.|51:3 Է Է

Ը

| |

ՈՐ

գա

«ավա

Հ

Ց

ծ

ու

է

ա

պաճվածքի,կերակրման

ն

2.

ւմ

ժոռի բնութագրումը: բե նն ատվյալնհր Այս բ բաժնում բերվում Հոտի կոմպլեկոտվե ծ վորման վերարերյալ, «ասակայինն սեռական կառուցվածքը,

յական արքանեւ բների ճագարի խնամքի պալմանները:

1.

Տնանսության Այս բաժնում տրվում

ուա բնդճանուը Ըգերավրման, անսության պաճլածի,

մ ո ս աը արեատանքի Տոշմային Հար հո

խատանքիպլանավորման Հիմնական ն պատակն է որոշել տոճմ բուծվող մագարներիցեղերի մային «ատկությունների Հճետադակատարելագո ամաց է 1--տ տարվա ն է ճամար ընդգրկում Ր

Տոշմ Տոհմայինաշխատանքի պլանավոբումը: աշՀոճմային

|

վա

Հ Հ Հ 53 5Յ5-- -- 814|5

--ԼԼ ԱԷ

Չ

Միջինը

5:

|

Ի ոտ

ԱԱՀ -(բրիդադը) որակք Թրի, գլոխ

լնդի

ՀԱՐ

|ա

Կ

Հարի: Ն Լամի 3 - ՀՀ Տ Տ Հ.»յՏ.

ս

--

աե

(Քեզը)

ՀԱ:ՏՈՈՅ ՀԱՅ:

Հ"

-

Հ

5Տ--ճաղ.

Արուների՝ ըստսերնդի որակի գնաճատմանտեղեկագիր

Զն

Աղյուսակ 12

Ի

միաՀշավասար

ն որակական ցուց Քանակական

Հետո

մաք

են

մաքսիմալ բալեր)ցեղ մասալյիՀամար

որ` 10, կենդանի Հաժ Համար՝ 40. ն արտակազմվա գնաճա Բոլոր ցեղերի մատղաշը ե ծ Ցեղայնությա ան Հասակում:

րվում

դայնությանկ ծագման 40, Համա վննդանիմասայի ճամար՝ Մ ճամար՝ 650 բալ: արտակաղմվածքի ճագարներ Հ եղերի Հառակավոր

ճամար

ցեղերի Հասա Մաամորթեղենալին

ցուցնակով: բալային

ճազարների Ցուցաճանդնաներում

ճագարների

կատարվում դույնկենդանիներից Հարց ն րման աճեցման

են լուր ներկայացվում պաճանդեսում է ն

գիտության թյան բնագավառում գործումկ ճումների պրոպագանդման կազմակերպ ունի ցուցաճանդեսներ

ցուցաճա դագաբաբուծական ն ա

ղեկ Թուղը ամենօիյա աշխատանքում

որից կոլեդիաջում, նիստթության

«ի

ւլլան աշխատանքի Տոճմասելեկցիոն Գլո ճադարներիցեղի խործրդում,

րարերլալ:

6.

մթերատվո Միջոցառումներ հ որակական ցուցանիշներ ֆակական

5.

ննրը:

ծուի ծազումնաբանական

գնաճատում թյունը ն ընտանիքների 4. Ընտրությանն զույգընոբու

8.

Հատկություն): վերարտադրական կառ

դույն, ենդանին թյուն, մազաժածկի

ն կի խտություն

Հիմն բնութագրումըբռ կենդանիների (կենդան Հատկությունների օղտակար

է տրվում մաք-

բալ:

ճամակաղզմ-

են

Առաջինատաիճանիատետտատ ստանում են այն կենդաւնիները, որոնց բալերի գումարը 90-ից պակաս չէ, երկրորդ

Հ րալ:

Բոլոր ցեղերի մատղաշը գնաճատելիս գլխի մաքսիմալ դնաճատականը կամ զերզարդացած գլխի 2 բալէ, կոպիտ չ 1 բալ: կրծթի նորմալզարգացադեքում պակասեցվում ծությունը գնաճատվում է ծ բալով, նքն այն նեղ է կամ ոչ խոր։ պակասեցվում է 3 բալով: Վերչույթները գնաճատվում են 10 բուլով, նթե վերջույթները ծուռ են, Հանվում է 3 բայ: դույնի Համար մաքսիմում արվում է 8 բալ Մազաժածկի եթե գույնը ատիպիկ չէ ցեղի ճամար, ճանվում է 6 քայ: կավ արտաճայտվածմսային ձների ճամար տրվում է 10 բալ, իսկ վատ արտաճայտվածմսայնության դեպքում ճանվում է

է Ժ բալ, վերջուլթների Համար պակասեցվում վաո փաղա5 կալվածության Ճամար՝ բալ: Ցածր սլաճանջներեն ներկայացվում մաղածածկի թւության ն միաճավասարվածության նկատմամը՝մաքսիմում տրվում է 14 բալ, ոչ խիտ կամ ունչաքէ 4 բալ: Մսաասար մաղածածձկի դեպքում ռւլակասեցվում վին ճատկություններիՀամար մաքսիմում տբվում է 10 րալ, անբավարարարտաճայտված մսային ձների դեպքում սակասեցվում է 8 բալ:

ցեղերի ճագարների դնաճատման ժամանակ Մատային մսամորքեղննային ցեղերի Համեմատ մացվում են Հետելալ փոփոխությունները:Գլթաի դնաճատման մաքսիմալ բալը Հավասար է 4, վերջույքներինը՝ 10: Բարակ,որոշ ծովածությտմբ

Համակաղզմվածբի գնաճձատմանպաճանջները բերված 14-րդ աղյուսակում:

կննդանի զանդվածի գնաճատման Համար մաքսիմալ պաճանջներիտվյալները բերված են 13-րդ աղյուսակում:

ոչ արտաճայտված տիպի դեսլքում փորձաղետները պրուների մուռ կարող են իջեցնել1--5 բոռլ, իսկ մայրերի մուտ՝ 1--8 բար

ն

Ցեղայնության ծազման Համար բայ րացեղ տիսիկ կենդանքներին։Ցեղի «ամար

տրվում է 10, կենդանի մասսայի Համար՝ 30, վածքի ճամար 10 հ արատկազմվածքի Համար՝

ւ

-՞

Դ

Հ

-

-

Էշշ

-ծ

ջ

»

Կ« Չա

ԳՀՀ

«

Կ

յ:

-

ւ

-

Է

Տ

)

-Հ

Հ

Հ

«

-

"Ի

՞

-

Հ

«`

ԹՀ

ՃՃՀ ՒՐ

Տ

ՋՀ

Հ

ՀՀՀ

Յ

ԷՀ: Տ

Կ

ծ 8»

Հ

--

-

ՀՏ

`

-

Պ Է

-

ՀԻ Է ` Հ `

ԷՈԷՆ-ԱՒՎԱԹ-Տ

ՅՅ-Հ

՞

Զ

»

Հ

Փ

ՎԿՎ

Տ»

Գ

Գ

ԳԳ

՝Հ

թ

`

-շ

ՔՋՓԳՎՊ« թ

ո

'« ց

Գ Կ

Հ

«

Վ

ՋՊՖՏՋՓՎՊՖՋՏ

«Փ-Վ -« « ռ

Հ

"

ՀՀՊ«ՊՊՋ»

ԵՏ

ծ

ԳԳզՃ-ԵՀ

ԱղյուսակԼ4 ճագարներիգնաճատումըըստ ճամակազմվածբի

Թամակազմ«վաժբի տիր

մսամոր-

թեղննային

մմութ

Հ

Փուխր, նրբացաժյ գերզարգացած

Սուիտ

ձասակավոր

Մատղաշ

5»

«

բոլոր

աղզվամա-դոայինՑեղերի

|զային

Աժուր-- 180 Ոչ բավարար ամուր--Շ երբացած--ժ

՝

Հ

-

են

Հ. Յ `

Հ -

ՀՀ

են 80 բալից ն երրորդ ասչ ստանում աստվճանի ատեստատ սլակաս բալերի: Մաամորթեղենայինուղղություն ճագարների արտակաղզմ-

Տ.Տ

70 բալից ոչ սոիճանի՝

5»

վածքի, մաղզածձածկի խստության,միաճավասարվածությունն

բերված լաճանչները դույնի գնաճատման ո"

25-ում:

6. ՃԱԳԱՐՆԵՐԻ

`:

ՓԵ -

Յ

ՈԷ,-ՀՃա Կ«ԿՎՅՀՊ ՀՀ Ց

՞

2. Թ՞

՞

Է

ուղյուսաւկ

ՎԵՐԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

Ճաղարներիմքերատվության, նրանցից սուպցվողմթերքորակի բարելավման ն ճյուղի ընդճանուր շտճութայրեերի րության բարձրացմանգործում կարնոր նշանակությունունի վերարտադրությանճիշտ կազմակերպումը:ճագարներըբնուինտենսիվությամբ, որը վերարտոաղրության թադրվում են պալմանավորվածէ նրանց բազմապողությամբ,ճղիության վարք ժամանակով, վաղ ֆիզիոլոգիական Հա սունացմամբյ ընղունակությամբ: Հճամատեղելու լակտացիաւն Հղիությունն կարող են ղուգավորվել սերունդ տալ ամբողջ ՑՃագդարները տարվա ընթացքում: Միայն ուշ աշնանընրանց սեռականակերնույթին տիվությունը որոշ չափով ընկնում է, որը րոտ ետք է բացատրելլուսային օրվա կարճացումով: իր մեջ է ընդգրկում վերարտադրությունն ճաղզարների ու կազմակերպչական միերեք ճիմնականանասնաբուծական ջոցառումներ՝ղուղզավորում,ծին ն մոռողաշի աճեցում:

Գ Հ

-

«ՀՅ Է

Ք«Շ

Տ

ԿՀ-

-

-Հ

Է

Հա `

Է,

Ե

Վ

Տ

`

--օՇ« ՀՅ Հ

-

--

-

Յ

ու

ու

է

Հ

՞-

Հ

-Է -

ս

"Տ

`:

Տ

Հ

Տ

Յ

ԽՀ

-

-

ԿՏ

-

«Հ

Է

Ց

Ճագարաբուժական ֆերմաներում, մինչն ղուղավորման ակիզբը արտադրական տարին սկսելը անճրաժեչտ չ Քաղարներիդուղավորման ն ժնի ժամկեւտացզանկ կամ օրապուցային պլան:

կաղմել

ե Ճազարաբուծական ֆեբմայիզուգավորման ծնի արտադբական պլանիկազմումը:Այ, պլանը կաղմվում է Ճաշ-

վի առտննլով ճագարարբուժությանուղղությունը, ֆերմայի դրված ժողովրղատնտեսականպլանները՝մսի, մորթեառաջ ղենի կամ աղվամազի արտադրության վերաբերյալ,տնով -

սության բնական ն տնտեսական պայմանները ն մատղաշի աճեցման րնդունված եղանակը: Տարվա ընթացքում ճասաէ ստանալ 4--5 կավոր էգերից նախատեսվում ծին, նրիտա-չ 1--Ճ ժին: Այո պլանում նախատեսվումէ զուսարդ էզերից՝ ն ծնի, մատղաշի աճեցման ն իրացման ժամդավորման կետները, վերանորոգմանճամար ընտրության ժամկետը: ֆերՄատսմորթեղենային ուղղության ճագառարուժական մաններում, որոնց ճիմնական նպատակըբարձրարժեքմսի է ւորթեղենի արտադրություննէ, նախատեսվում է տարվա րնքացքթումՀիմնական ճոտի մեկ մայրից ստանալ 4 ծին, աճեցնել ոչ պակաս, քան Չ29--40 ձաղ: Մրաժին երիտասարդ մայրերից պլանավորվում է ստանալ 1--2 ծին, Այս ֆերմաների Համար վուգավորման ն ծնի «օրինակելիժամկետա-

ցանկը բերվածէ 16-րդ ւգղլուսակում: Ճադարննրիմատղաշի փնտենսիվ աճեցման դեպքում, կամ 30 շրական անջատումը մայրերից կատարվում է 20 ճատյուկ Ճւոնրանք աճեցվում են Հասակում, որից ճետո Այս դեպքում կամակցված կամ Հատիկավորվածկերերով: խատեսվում է Հիմնական ճոտի մեկ մայրից ստանալ ոչ պաձաղ: Մատղաշըպետք ծրն ն աճեցնել35--40 կաս, քան 5--6 մ աճեցվի մինչն 2,7--8,5 կզ կենդանի ղանդվածի Հասնելը: ն հնտենսիվ առեցում կիրոռող ֆերմաներիզուգավորման ծնի օրինակելի պլանը բերված է 17-րդ աղյուսակում: Աղվամազայինուղղության ճաղարաբուժական ֆերմաների Հիմնական նպատակն է աղվամազի են մսի արտադրու թյունը: Այս ուղղության Հիմնական ճոտի մեկ մայրիյց տարծին ն վա րնթացքում պետք է ստանալ ոչ պակաս, քան 8--4

մեկ մայրի ճաշվով (սերնդի Հետ միասին) ոլ պակաս, քան 800 դ աղվամաղ։ Մեկ մայրի Հաշվով պեիոք է աճեցնել ոչ ձագզ: Աղվամաղայինուղղության ճապակաս, քան 19--20

ն ծնի օրինակելի ֆերմաների ղզուղավորման դարաբուծական արտադրականպլանը բերված է 18-րգ աղլուսուկումի: ֆերմաները, որոնց արտադրական Այն ճագարաբուծական նհ բժշկական արկ ենսարանական Հիմնականուղղությունը նորածին ձաղզների վաճառքնէ կամ դգիտաչ դլունաբերությանը ն ուսումնական ճաստաշեաաղոտտկան ինսատիխտուռներին տություններին տարրեր Հասակի ճագարների վաճառքը: աշխատում են Հատուկ արտադրականպլանով, որը կազմվում տարբեր Հասակի ճագարներիպաէ այս կամ այն ամսում

ճանջի Ճա մաձայն:

ՀայկականՍՍՀ տարրեր ուղղության ճագարաբուծական 12 ն 18-րդ աղյոֆերմանծձրումկարհլի է օգտագործել 16, ոակներում տրված ղուղավորման ն ծնի օրինակելիոլլանտնտե ն ամա Հաշվի առնելով տարբեր բնակլիմայական ն սական գուոիներիպայմանները,հրաշխավորվում է ծնի դուզավորմանոյլանն այնպես կազմել, որ առաջինժինը Արա-

պայմաններում րատյան դաշտավայրիտնոհսությունների ռտացվի Հունվարի 1-ից, նախալնոնայինգոտու, Զանգեզուրի դուռում,ոռիչՓամպածրադիր վայրերում, Հլուսիս-արնելյան իսկ լեռնային 1-ից, փետրվարի փակի դուտում, Գուգարքում" մարտի4-ից: շրջաններում՝

ե անցնախապատոբաստումը գուգավոբման Ճագաբնեբի կացումը:Զուգավորմանն ծնի արտադրականպլանը կաղմե-

մինչե զուգավորումը սկսելը անչճրաժերտէ ուշադրությամբ ղենել բոլոր մայրերին ն արուներին,որոշել նրանց չլուծված կենդանիներինպետք է սնվածության աստիճանը: առանձնացնելն կերակրել լխարժեք կերաբաժիններով:Գերճարպակալվածմայրերին պեց է խոտանել։ Բոլոր վանդուկերը պետքէ ստուդել, վերանորուել, դեն նոր վանդակներ: պետք է մաբրել ն ախտաճանել,նալխասլատՀանդակները

/ուց

Հետո

դործիքն եր' ե անճրաժեշտ խհաստել

դույք:

Մինչնեզուգավորմանսկավելը, կազմվում է վուլգընտրուԹյան պլան, Հաշվի առնելով արուների ե մայրերի տոճմա87

են.

շիջանում գտնվող մայր ձանկության անմիջապեսզուղավորել: Զուգավորման բերին տանել արուի մոտ, ն ոչ քն Հա արուի վանդակիցանճրաժնեշտէ Հանել մանը: երն մայրը ցանկության շրջանում տ բնդունում է արուին: Անդականակտը Զուգավորումից չետո արուն վայրկրան: բեղմմավորումնարդյ ճչում: Որպեսղի ճետո է մայրին անձիաժեշտ րուղեից օրվա ընթացքում նուլն արուռւլի Մեկ գավորնլ երկու էգ մեկ առավոտյան, գաւրներիզուզսսվորումըւիոք է կատա ժամերին: Ամռանը, ցերեկվա չոգ ժամե պեռականխ ակտի ժամերին արուների ամանը պուզավոր նդ ո աղու աուուվ առավոտյան ժամը 6--8-ի ն հնրեկոլ ձմոանը՝ ցերեկվա ժամը11--15-ը: կարող է սրատաճել,որ ցանկությ մայրը արուին չի ընդունում ն «ի թույլ մայրի մյգ երհուլթի տեղի Լ ունենում դործունեությա ֆունկցիոնալ կանների

միր

են

վու ցանկության

արտաճալտվածպարբ զալ տարբե ցանկության էգերը կարող ներում` կախված տարվա սեղոնից, օդ Ց ճասակից: կերակրմանպայմաններից, են, անշանդգուտանում պոնվող մայրերն ձն կերից, պոկում են մազերը կրժքի Հա սեռական օրգանների արտաքին չրքերը

նույն Հատակի, անձճրաժելտէ աշխատե 3--4 մայրերի պուդավորումըանցկացվի Մայրերին ղուղավորնլու ճամար ան շրջանում գտնվող էգերին ցանկության

ն

Հասակը: Ցուրաք լին արժանիքների են 8 էգ, իսկ երիտասարդարուի րացնում մատղաշի Հնար Որպեսզի ստացված

18.

ՃագարիՀղիության

էն

է

առողջ

դուղա-

է

արուի

Է

ղուգավորված

կամ ծրա-

ե

էգին առանձնացնումեն

աճում

է բուռն

ինտենսիվությա

Հղիության24-25

օրերին վանդակն

րել ն նրա ծնարանային մասում դինլ մ ված արկղներ (ծնարաններ), չոր ցամբա ե առաջ մայրբ կրծքի որովայնի ճատված պերը, խառնում այն մանրացրած ծղոտի Հ

ու

է լինեն, բանի որ կենդանիննըչեք կոտ են ն նրանց մուտ կարող է վիժում տ խահան Հատկանիշները վասռանուլ, կաթն

դակիցշանել վամ տեղափոխել դգուշո բռնելով մնղավի չատվածից, իսկ ձայս ներբնիը: Ճագարանոցում բւսրձրձայնե

Հասակում նրա զանգվածըկազմում է Չ5 օրական ասա Հասակում 21--22 դչ ի 40--720 գ. Այդ պատճառովզդուվի չափով թերի ւպաճանջը սնհդարար նյութերի նկա ժեշտ է մայրերին ապաճտվել լիարժեք մոցնելում նրանը մեջ սոլիթուկուցն նուն Հանքային նյու Ժարոս կերներ,ինչես ներու Ճարուստ կերեր: Հղի մայրերին 1ամճրաժեշտ է քիչ անչ

սրտուլը

Հանում

նն

:

աճել: Հղիության հրկիորդշրջանում (16

օրից

Հճետո)

ոոշադրության

են

չ Հղիմայրերին մշտական անձճրաժեշտ

ն նրան բեղմնավորվել նորից զուգավորում

տակ

չի

մատներըշոշափում են պտուղննիը լոբու կամ ւնդուկի մեժուխյամբ: նրանըփափուկ նն ե չարված ն, իրար ետեից Եթե ալտուղները շղթույաձեչ չեն շոշափվում, ուրեմն մայրը

վանդակից, դնումծարք մակերեսի(օեղանիչ վրա, գլուլաը ղեպի աաուգողիկողմը: Ձախ արկղի) ձեռքըռլաճում ե մեջքի Հատղիոծում, փակաջ ձեռքով դգուշությամբ շոշափում որովայնը (եկ. 16): եք մայրը «ղի է, աջ ձեռքի

րին

սաճման

ն:

ֆերմայում

շուրջօրյ

ճում տեղի է ունենում գիշերը, շատ թիչ՝ ըեկը: նորմալ ծնի տնողությունը կաղժու ճեւոռ մայրն ուտում է ընկերքը, կե Շնիցը տեղավորումբնում: եթն մայրը ձաղ նրանց

տումը: Ռագարաբուծության մեջ ծինը ա նակարհորշրջաններիցմենն էչ Մագարն

ծինը ե մատղաշի Դագաոների անեց

թյուն

մացքումանճրաժեշոտ|

Ձապերիմասսայական ծնի կախօրլակ

Հասակից:

5--6 Առաջին եւոո դուդավորումիըց օր կատարվում է մայրի ոտուդիչղուգուվորում։ եքե այն Հղի է, ալա արուի չի Թողնում ծածկ իսկ եթե չի բնեղմնավորված՝ կատարել, փաստում: զուգավորում Է: հեչպես արդեն նշել ենը, ճագարների Ռրոլնսզի ֆերմաներում չբնդմնավորված մայրերի քաՃաշվով տնում է 380 օր։ Այն կարող է նակը Քիչ չինի, անձճրաժեշտ ք մայրերի Հղիությունը օրերի սամմաններում, կախված ձագերի ք ոտութել նան դուգավորումիը 13-15 օր ճնտո: Դրա Պաս մար մայրե-

մայրի Համարը:

կգ

մամբ: որոշումը ՁԶուգավորումից ճլուդո-

այս

մայրի սոճմային արտում իոկ ֆարնտում, արուի քարտում գրանցում նն

լ

Համարըգրանցում

վայրի կեն-

մայրին բնորոշ է երկրորդ գործոնը: Հազարաբույծը պետք է ճանաչի այղապիս մայրերին ն ուշուդիր լինի նրանց նկատ-

ն

ապա

վորելու,

արուի թողնում

հր վանդակում: տողդավորում մուգավորման օրի

Նկ.

էլ

դանիներինբնորոշ օ«Համա-չ կրանբի» գործոնի Հետեվանքով:եթն արուրնփոխելուց Հետո, էգը ուրիշ

ոով, կամ

բնում, անձրաժեշտէ նրան ճանել վանդակից, Հայտ ձագերին վաքել բնում, ծածկել բնի աղզվամաղովն նորից մորը դնել վանդակիմեջ: Եթե մայրը նորից չի կհրակրում ձադերին հ նրանը ճանում է բնից, ապա այդպիսի մայրին պետք է խոտանել, իսկ ձազերիբնտեղադրելուրիշ մայրի ռակ: Հաճախ այդպիսի վարքի պատճառըլինում է ժնիը Հետո ղումայրերի դավորվելու ցանկությունը: Այդպիսի մայրերը

թյունից: ինչպես արդեն նշել ենք, ճաղարի կաթր բնուքագրվում է չոլ հյութերի, Հատկապես սպիտակուցի ն ճարպի» բարձր բաղադրությամբ: Ճագարի կարքբսպիտակ գույնի է, սերուցքի կոնսիստենցի այի առանց ճոտի, փոքր-ինչ աղի: օր. Արտադրական՝ ռագարենրի լակաացիանտհում է 60--25 28--45 է օր, մինչն ձապայմաններումայն շարունակվում դերի անջատելը,իսկ րրոյլեըների աճեցման դեպքում` 75 օր: ղուգավորվե-: ճետո լուց «անգստանումեն ի ավ կելակրում ու խնամոսք Մոլր-ճագարն օրվա ընքացքում կարող է արտադրել 50-200 գ կար: երիուսսարդ մայրերն ավելի բիչ կաթ են արտաձագերին: Ճետո ուտում են ծնիք ձաԺայրերն գրում, քան Հասակավորները: կարի արտադրություն, Ճակամ կրժում Հաճախ Դա մոտ օրը. դերին: կատարվում է «Հիմնականում ավելանում է մինչն լակտացիայի 20--21 գարների այն դեպքում, ձրբ ձաճետո է: ճագարների որ չի առնելով, ջուր լինում նվազում Հաշվի կամ չ սրից խավստված ոնում վանդակում էչ նրանը սնվում են միայն մոր օրական Հասակը դերը մինչն 18--20 Այդ պաստառովփահդակում ծնի նյութաֆոխանակությունը։ ե ստանում, անչրաժեշտ է մեժ շրջանում միշտ ւնտք է ջուր ենի, ձմոռուն ամիսներին՝ ոչ մի ութիշկեր չեն նաքով ձյուն, իսկ կերակրումըպետք է լինի լիարժեք: ուշադրություն դարձնել մայրերի կաթնատվությոնը ն սնլեկչետո Սնից անչրաժեշտ է ստուդել բույնը, այնտեղից ճաՀչ ցիա տանել ըստ այդ կարնոր Հատկանիշի։ Այդ պատճառով նել մեռած ծնված ձագերին, Հաշվել ճագարի քանակը, Հաանձրաժեշտ է որոշել Հիմնական Հոտի բոլոր մայրերի կաթմաատասխան գրանցումներանել որ | արուխ տոչմային նավությունը: Դրա «ամար ծնից Հետո (առաջինօրը) պիտջ ծնում են Սաքարտերում: է կշոնլ ընի բոլոր ձագերին միասին, ապա նույն ձագերին ճագարները 2-ից մինչն ձաղ։ Չ0 կայն լավագույն (կաքնաոաու) օրական Հասակում ն ստանալ րոլոր ձագերի զանգճշոնլ մայրեիր կարող են կերակրել 7--9 Հանելով առաձադ, իսկ ավելի թիչ կաթնառատները՝միայն օ--6 ձաղչ երկրորդ զանդպվածից վածը այդ Հասակում: 20 օրվա ԱրացուցԱյդ պատճառով Հաճախ անճիաժեշտ նլ լինում ոռվելի մեֆ ընթացքում: ջինը, ուան ում են քաշաճը 425 դրամ է ծախսվում բներից ձագերին տեղափոխելփոքրը րները: Այղ գործողուված է, որ Մնկ գրամ քաշաճի վրա ստա2,8-ով, Թյունը սլետք է կատարել ճետնյալ կերպ: Այն մայրին, որի կաթ: Բապմապատվելովստացված քաշաճր օրվա բնեն նում ցուցանիշը բույնը լրացվում է, ճանում ենք ճագարի կաթնատվության վանդակից, այստեղ տեղափոխվող ձագերին մաքրում նն մայրական աղզվամաղից,նոր Սացքում: բնից վերցնում են աղվամաղը հ զգուշությամբ նրանով շփում ոբոշման եղանակը կարնՃաղարների կարնատվության Հետո են նրանց դնում տեղափոխվողձադերինո բանաձնով՝ Դրանից չի է արո Հետնհյալ ճայտել բնում, այրերիսնվփակաւն ձագերի «ետյ ծածկում աղվաժաԽԼ» 2,5,որտեղ՝ զո ն որոշ ժամանակ անց մայրբհրինդնում վանդակնու Հեէ 20 օրում 8Լ-ը՝ կաքնատվությունն տիում նրա վարբին։ Հաճախնա ընդունումէ նոր բերվածժ ծնվելու օրի` Մլ-ը՝ ընի ձագերի կենդանիղանգվածը՝ ձագերին ն կերակրում ինչպես սեփական ձաղզերին: 20 օրական: Տեղափոխված 4/շ- ընի ձագերի կենդանի ձագերի քանակը անչճչրաժեշտէ գրանցել '

(/ջ--Կ).

-Ը՝

մայրի տոչմային քարոում:

Ճաղարիմատղաշի ամն զարգացումը ղդալի չափով կախված է մայրհրի կաթնատվությունիցե կաթի բաղադրուու

|

2,8՝

Հասակում

զանգվածը՝

քաշաճի վրա ճադարիկարի ծախսվող քանակ տվող գործակիցը: ցույց 1 դ

94:

նոր կերնըը սպիտքէ մտլցվեն ձաշտատիճանաբուր: բաժնում Ճազարների կննդանի ծնված ժամանակ զանդվածը ում 40--80 12--20 վի առնելով մայղաշի աճի բարձր էներգիան, նրանց կեէ գ, 800--500 շրական Հասակում՝ գո րակրման մակարդակը պետք է ավելացնել լուրաջանչյութ մյս Հասակում նրանք սկաում նն դուրս գալ բնից ն ուռել նորմաների: փել ունեցող Համաձայն գոյություն շաբաթը տարբեր կերեր: Մեկ ամսական ճասակից ի վիճակի նրանք «նտնել Անչճրամեշտէ ամրողջ անեցման ընացքում փն ինքնուրույն կերեր ուռել: նրանը աճին ու ղարգացմանհը:Դրա ձամտր ատնձրաժեշտ է բր Դրոշ ճազարաբույծներնշում են, որ կաթնային շրջանում ն միչին ցուցանիշները՝ անդամ որոշել աճի մեկ կշոել ամիսը անչճրաժեշտէ ձաղերին առանձին պատել մայրերից: Դրաճաարաօրականքաշաճլը ն անի միչին օրական ճարաբերական ն կերային մասերի րարվանդակի ծնարանային միջնասատի դությունը: անցքը անչրամեշո է փակել: կերակրելուՀամար անցքը Միջին օրական քաշաճը որոշվում է ճետենյալբանաձեով՝" բացում են օրական 2 անդաԻ առավույան ն երեկոյան ժա«հներին:կարճ ժամանակաշրջանում փոյրի կերակրում է ձաաո ենը 700 որտեղին, պերին։ ԴրանիցՀեռո նրան նորից պետք է մեկուստցնել

կազ-

նլ

,

:

Կ

աղերից:

Այս միջոցառումը անճրաժեշո է նան Հիգիննայի տեսավնաից, տարբեր ճիվանդություններ, ճատկապես կոկցիդովը Փոտրածելու նպատակով: նե Մայբեբիցնագաբնեբիանջատումը անեցումը: նծրկաումս ապացուցված է, որ անտրաժեշտությում չկա ճագար-չ ննրին մոր մոտ պատել 60--20 օր: Ձաղերին անչճքաժեշւտէ անջատելմայրերից 35--40 օրական ճասակում: Պետք է խոշոր ցեղերի մաւտղաշն անջատել, երբ կննդանի ղանվզնրանը է 650--7000 վածը ճասնում դ, միջին ցեղերի մեծության գ: «ատղաչը՝ 000--900 գ, մանը ցեղերինը՝ 500--570

:

,

Ճ-1՝ միջին օրուկանքաշաճն է, դ-ով Մ ո-ն՝ սկզբնականկենդանի զանգվածը),ղ-ով Պո-ը՝վերջնականկենդանիղանդգվածը,դչով Ղ-ն՝ ժամանակը), օրերով: միջ: րնկած կշռումների որոշԱճի միջին օրականշարաբնրտկանարազությունը վում է Հնտհյալ բոսնաձնով՝

"

Անջոոման ժամանակ փատղաշը առանձնացվում է րստ անհոի, սնհվածությանհ կենդանի զանգվածի: Թույլ ձագնրըին անձճրաժեշտէ տալ ղյուրամարս կերեր ն օրվա ընհքացքում կնրակրել ավելի ճաճախ: Անջատվածմատղաշյշնըստ սեռի տեղադրում նն Հատոկավոր ճագարների վանդակներում, ուտի վնիահորոգման ամար մատղաշը՝ 3--ՑՓ դլխի, մնացածը՝ 4--5 գլխի ճաշվով

կամ խմբակային վանղդակննրում,լուրտքանչյուրում 15--20 լուխ: ճուրաքանչյուր գլխի Հաշվով պետք է տռանձնացվի մշ ճատտկիմակերես: 0,15--0,20

Անջատումիցճետո մատղաշին անճրաժնչա է կերակրել նրանք ստանում էին Մոր մուռու ներա-

նույն կերերով, ինչ

է--

Պղ--ԳՍ

(Տ-"ի Չ

Է

Ղ

որուեղ՝

արագությունն ԴՇՏ աճի ժիջին օրական Հարարէրական է, արտաճայավածտոկոսներով Մօ-3՝ ոկղբնականկենդանիզանգվածը, գ-ով Մյ-ի՝ վերջնականկենդանիղանպվածը,գ-ով Ղ-ն՝ կշռումների միջն ընկած ժամանակը, օրերով: Աճի միջին օրական ճարաբերական արագության ցուտանիշի վկայում է նան մատղաշի կերճատուցման մասին,. որոնք իրար ճետ զտնվում են ուղղակի կապի մեջ: անգամ անհճրամեշտ է մատղաշը ղենել: Ամիսը 2-3 ձագնրը աշխույժ են, շարժուն, նրանց րրդածածկը Առողջ Անչրաժեշտ է ուշաղրությամբ փայլուն է, աչքերը՝ սլարղ։ ատուգնլ աչքերի, ջքի, սնռական օրգանների լորձաթաղանքըմաղածածկը: Պասսիվ, աղածաժծկը փայլատ

ները,մաշկը ե

95.

ցված,

2 որրորդ

Զրկրորգ Դրր"րգ

մասին

լ

Հոկաեմ-

ապրիլի Պուիսի

ճուվարի

բերի

լման

:

նոյեմբձրի

Հոկա

ճուլիս

ապր

Բոր «ուն

օգաատոսի

մայիսի

փքարվարի

թ

ր Դրա-աան արաք Բան ժամկեալկգքանծրը

կագոքունը

Ձազնրի

ճագարների բրոլլերների աճեցման ֆերմաների օրինակելի պլան

ժամանակ կիրառվող զուգավորման ն ծն կետացանքը(պլանը) բերված է 19-րդ

Բրոյլիրներիաճեցման ժամանակ մատղաշի անկում գրե-

քն չի լինում։ Մեկ մալյիից տարվա ընքացբում անձճրաժեշտ է ստանալ4 ծին հ իրացնել28--30 ձաղ։ Բրոյլնընէրի աճեցման

ու

Ճագարներիբրոկերների աճեցումը մե արդլունաբնրականտիպի ճագարաբուժա

ն մորթեղեն: բարձրարժեք մսեղիք

խնամբի պայմաններից: Բրոյլերների աճեցման ամծձնակարնհոր նախապալմաննեհրոյլերների աճեցման ժամանակթքեն րից մեկը՝ մայրերի լիարժեք հ առատ կերակրումն է ամբողջ տարվա ինթացքում ստացվում է ավելի տարվա բրնքացցքում:Սնից առաջ հ լակտացիայի առաչին երանց բարձր կենսունակության ե ավե օրեբին մալբերի կերարամնի ընդճանուր սննդարարությունը չնորչիվ մեկ մայրի ճաշվով արտադրվում գ կերի միավոր: Սնից 15 օր Հետո, պետք է կազմի 250--300 են քան մատղաշիաճեցմանսովորականեղա գ կերի միալուրաքանչյուի ձաղզիՀաշվով ավելացնում Այս եղանակի թերությունն այն է, որ վոր: Բրոլլերներիաճեցման վերջին շրջանում մայրի ե ձագի մորթքեղենըբարձր արժեք չի ներկայա կերաբաժնիպարունակության բնդջանուր սենդարարությունը 1500-1500 Համար որոշ մասնագետնե վերացնելու պետք է կազմի կերի միավոլո մոր տակ մինչն 60--6 մատղաշին աճեցնել Բրոզչերներիաճեցման «Համար կարնոր նշանակություն ունի նան նրանը պաճվածքը: Մայրերը ձագնիի ճետ միաշաղը,առաջին երկու ծնից ընտրել վերան փակմնացած մատղաշը բտել մինչե 130 սին պաճում են մայրերի Համար երկու իրար Հետ միացված Այս դեպքում նրանցից ստացվում է ր վանդակում:

ու

զարգացումը 4իմնականում կալված է մայրերի կարնատվությունից, նրանցւ ձաղերի կերակրման

աճն Բրոյլերնեերի

երկու անգամ րաիձր մ, քան ստացվածմսի արժեքը:

մսի արժեքը Հասակավոր ճագարներից

բիոյլերների Արտասաճմանյան երկրներում

Այ

եղանակի էությունը կայանում է նրանում, որ ձագերին մոր տակ աճեցնում են մինչն 10 շարաքական (20--24 օր) ճասակր հ 2 կգ կամ րարձր կենդանի զանզվածով իրացնում Դագարեորի Բրողերենրից ստացվում է նուրբ, չութալի, քիչ ճարպակալվածմիս, որն ունի բարձի սննդափարություն, Դամայինհ դիետիկճատկանիշնելը

տարածում է գտնում ճաղարների բրոյլերների աճեցումը: Այս

Ճագաբներբի իբոյլեբներիաճեցումը:Վերջին տարիներին մ եի երկրում, փնչոլես այնպեսէլ արտասաճմանում լայն

աչքերի կամ ջքի լորձաթաղանթները բորբոքված ն բուժել: ճագարներինպետք է առանձնացնել երկու-նըեքամսական Ճասակում ճագարներինենթարկում քն րոնիտավորման,ընտրոսիՀոտի վերանորոգման,վաճառքի հ բտման 4ամար մատղաշը:

Է

Քրոյլերների աճեցման ճամար պիտանի են ավելի վաղաչ Հաս, կենսունակն լավ մսային Հատկություններունեցող ցենորզելանդականսպիտա, կալիֆորնիական, սովետա-

Ղքրբ՝ կան շինշիլա,

Հովա: մոխրագույն

Ճագարների բտումը: Մադարննրիբտումբ րարձր որակի մսեղիք ստանալու ճամար է: Բարձրէ դնաճատվում այն մսեՂիքը։ որի մեչ ճարպիջանակը ջիչ է, մկանները նուրբ ն Հյուքոլե են: Այդպիսիմսհվիք ստացվում է, երբ ճագարի կենդաեր զանգվածը43,2--8,8 կդ է: Ավելիցածր կենդանիզանդվածի դեպքում մսեղիքի ելունքը ցածը է լինում, իսկ բարձրի դեպքում` միսը ճարպակալվումէ: մսեղիք աոտանալու ճամար անձրաժեյտ ք Բարձրարժեք օղտաղործելվաղ ճասակին ինորոշ աճի էներգիան, որը բարձր է լինում 1-ից մ ամսականճասակոսխ '

Ճագարիմատղաշի մսային ատկությունների լիովին դրսնորում է բամահ ժամանակ: Բոված մատղաշից ստաց-չ ված միսը աչքի է ընկնում բարձր սննդարարությամբն

սաբանականլիարժեքությամբ:

կեն-

է անմիջապնամայՃագարներիմատղաշը բահլ կարելի 3--4 ինչպես նան ամսական

ինրից անչատքլուց Հետո, 2ասակում:

անջատելուցճետոլ Մայրերից

բտվող մատղաշին պետք է առատ կերակրել էներգիայով Ճճարուստ ն ճում թքաղանքակերերով: Բտումը ավարտում են, երբ մատնյութով աղքա

կգ-ի: Բատումբ կատարում խմրակային, Այս Հասակում անձպտական բոռում կատարելընպատակաճարմարչէ: ղաշի կենդանի վլանգվածըճասնում

է 2,2--2,8

ն չոնլ, որոնցից ստացվում է ավելի լավ մանցիք մորթեղեն:

առաչին շրջանում(5--6 օր) կերաբաժնում որոշ ն ափով ավելացնում են խտացրած կերերի քանակը պակակարելի է կոպիտ կերերը» Ամռանի այդ շրջանում կանաչ քուղ, քոսի, դարի,վարսակ, նգիպտացորեն, ն գազար, ճակնդեղ, ձմյսանը՝ շաքարի իսկ աշնանը Բաոհան

՞

եռնում ալ լրոտ,

կերի կաղամբ: շրջանում (8--10 ՓՖրպրորդ ն պետք է նորից ավելացնել

խոոչ

`

օր) իւտացրածժկերերի քանակը այնպիսի կերեր, որոնք տալ հփած կարտոֆիլ, քուսպ, ճարպագոյացմանը՝

նպաստումեն ոլոռ դարի):Խոտը ։որրՀատիկայինկերեր (նգիպտացորեե, վում է թիչ քանակությամբ: նախ Բասհան երրորդ շրջանում (5-11 օր) պետքէ զգալի է որի Համար անձչրաժեջտ կերերի քանակը, շիով ավելացնել կերերով (մաղաանուշաբույր ն ախորժակ բացող կերակրել ն սամիթ, սիլոս) ղգալիքանակությամբ դանոս,եղերդակ, |

Խտացրած կերերով:

Բոլոր շրջաններումօրվա կերաբաժնումետք

զարին

տալ

1--2Զ

է

ճա-

դաղ

ավե ժամանակ ճադարներիկենդանի զանգվածը 5-2 տոկոս ելունբը՝ տոկոս,ռպանդային յաֆում է 25--30 վր ծախսվումՀ 67 տոկոսի: Մեկ կգ քաշաճի 3 Հասնում Բոման

2--6 կերի միւսվոր:

7. ԸԱԳԱՐՆԵՐԻ

ԿԵՐԱԿՐՈՒՄԸ

են

Մատղաշը8,5--4

ամսական ճասակում պետք է բահլ մեկ 20--25 օրվա ընքացամատվխաչ իսկ Հասակավոր ճագարները՝ օրական. քում: Խոշոր ցեղերի մատղաշի միջին քաշաճը օրա`

կան պետք է լինի

ղաշինը՝ 25--30

30--35

գ,

միջին մեծության ցեղերի

մատ-

գ:

Ավելի արդլոնավետ է անչատական բտումը կատարհք սովորական վանդակում: Արուներինանճրաժեշտ է ամորձա98

բոոման, նրանց մքնրատվուարդյունավետ դադարների

քյան բարձրացմանկարնոր պայմաններիցմեկը լիարժեք է։ Պաղարների կերակրումըկազմակերպելիս կերակրումն աոան է անչրաժեշտ Հաշվի առնել նրանց կենսաբանական ձն պաճվածքիեղանակը: Պաժատվությունները միախորչ Ճաղարը բուսակեր կենդանի է, ունի պարն Աղիքների ն մարսողություն: տիպի աղիքային առտամոքս երկարությունըշուրջ 10 անդամ գերազանցումէ իրանի

Թ

ո

նշվեն շվել

Ի

է,

մեկը կապրոգրաֆիայի (գիշե

գիան

ք

է .

տո-

արուներ

ն

քեռուն կենդանի

Հաշվով ծախսում: էներգիայի

չ զանգվածի մեկ միավորի

ա-

է 32

գ

ն

առաջինշարաքվա ընթացքում Հանգատիշրջանի Համեմա-չ տությամը շուրջ 2 անդամ, 3--4-րդ շաբաքում՝ 3 անգամ, 5--6-րդ շաբաթում՝ 4 անգամ, 2--8-րդ շաբաթվա ընթացքում" է նան մատղաշի անգամ:Տարբեր էներգիայի պաճանջը սնման նկատմամը՝ տարբեր Հասակներում: 20-րդաղյուսակում բերված են խոշոր ն միջըն ցեղերի» ճագարներիմոտավոր ւլաճանջիփոխանակային էներգիայթ ն կերիմիավորներինկատմամբտարբեր Հասակում ն Ֆիզիոլոգիական վիճակում, Այդ հորմաների կոնկրետ ատնտեսու-կախված կերաբաժնիբաղադրությունից, պաշԹյուններում՝ աժի եղանակից, ճագարներիվիճակից, կերակրմանտեխնիկայից»կարող հն որոշ չափով փոփոխվել:

է

ցիայիշրջանում էներգիայի պլաճանջը ղգալիորեն ավնլանուփ

կալ, զուգավորման նախապատրաստման շրջահույ՝ 40 4 կերի միավոր, Հղիության առաջին շրջանում" 45 դ, իշկ երկրորդ շրջանում` 60 գ կերի միսվոր։ 1ակտաչ-

կամ

՞

նկաամամբ սեռական Հանգստի վիճակում կգ հորգիայի կենդանի զանգվածի Հաշվով կազմում կերե միավոթ

սածանջը

ավելի չատ էներդիա են դլաճանջը կախված է կենդանի զանգվածից,Հասակից, ֆիզիոլոգիականվիճակից: Հասակավոր ճագարների

ո ազարներն

յամ մեժատությամբ

օր

31--45

ձագ)՝

1-10

օֆ

,.

՞

գ

առրած

մա

տի

Ա«ԵՔ» : ա.Մա ավո

է

մարսելի պրոտեին

մոտավորապեսկաղմում

խա

որը

ԱՑԻ"

.

վով,

տրվում է

կ

ձառակավորճադարներինսեուսկան

տոկուսուվը

124--150

91--120

61--90

թար"

աշի Դասակը(շր)

շր

21--30

պաճանջըմարսելի պր Ճագարների նույնոլես տաիրեր է: նռոլիտ կերերի պ Մարսում են 50--25 տոկոսով, կանաչ 80--85 տոկոսո աիմատապտուղներինը՝ շ5 սոր տոկոսով,ցորենի թոփֆինը՝

Մատ

օր

71--20

Կերակրող մայրեր (5--8

ն

վո

զուգավորման նտիխապատ-

էդեր Հանգատիչիջանում

Հյութնըը վերի Ֆիզիոլոգիաղես օգտակար լուրացվող էներգիայի84-86 Հառակավոր՝

գեր Ճագարնհբի պաճանջը սնեղաբար նյութերին էնեոգիայի արունբ շրջանում րաստման Մյուս գյուղատնտեսական նկատմամբ: աննննոն Հ կենդանըսոթ: Հղի մայրեր

ն

էրոզիան: փազմում

նրանցմոտ

յ

կ

(1 գլխի Բաշվով օրվա ընթա

Ծագարների էներգիայի մոտավոր

Զագարների Հատակը ն ֆիզիոլոգիականվիճակը

ճագարներիկենսաբանական

րային կղկղանքնուտելու)երբնույթն է։ Դրա շնորչիվ ճագար: ները թիչ ենն կորցնում կերաբաժեի ոննդարար

նձ

Կարաճատովուքյուններից

բացումը: ինչես արդեն

զարգացած կույր աղիք, որն իր ժա: վալով շ--Ց անգամ գերազանցում է ստամոքսին: կույր աղիքում ավարտվումէ սննդարարնյութերի մարսումը նե յու.

Ունիլավ կարությանը:

|

տոռկոսւրկամ

ժում

ե

՛

ն իկու

՝

ծ Կոներ: տսծխաջրատներ կերի «Հետ ճագարները խմբի ածխաջրատներ՝անտղուտ լուծաԻԻ Պեր րզաղական Քքուոոր) Սաղահքանյութ։

մ

զդաչ.

40-80

մարտում:

եյ

«

Ռագարնների պաճանջըճարպի նկատմամբ բարձր չէ: նրա բաղադրությունը կերաբաժնում չոր նյութերի նկատմամբ է չինի 3--6 չպհառք տոկոս կամ 100 գ կերի միավորի Հաշվով 2--3,9 գ ն 100 կկալորիայի Հաշվով՝0,6-գ փոխանակային

վրա: Թադանքասնյութի«պտիմժալ քանակը կերաբաժնում պլետբ է լինի մայրերի, արուների ն վերանորողման մատտոկոսը կամ ղաշի Համար կերաբաժնիչոր նյութերի 12--16 100 գ կերի միավորի Հաշվով՝ 12--13 գ, իսկ 100 գ փոխանակային կկալորիայիՀաշվով 4--4,4 գ: Է

Վորման պրոցնսում ն կննսական կաիհոր նլութերի րավկտերրալ սխինքեղում, Այդ պատտճտոռվ թաղանթանյութի ինչպրեսչիածր (6 Թոկոս ն ցածր), այնպես էլ բարձր (20 տոկոս ե բարձր) Մակարդակի կերաբաժնում բացառական աղդետություն է գործում ճազարների նյութափոխանակության

ճաղարների կերակիման ն կերածատուցման ճարցում հ անակություն ատու ' / ունի քա 1 անքանմեութի: Ձեւա/ լած ք որ բրաղանքանյութը մարսվում է քիչ քանտկությամբ (12--50 տոկոսով),այն կարնոր դեր 1 խաղում մարսողության կարդա-

,

կոսով:

.

առկոսով, Հատիկային կերերում՝ 25--85 տոկո90 տոկոսով, քորենի քնփում՝ 70 տոկոչ առվ, կարատոֆիլում՝ տոոով, կանաչ խոտում ն արմատապտուղներուվ՝85--95

են

Հում

ԱԱ նյութերը ճագարները լավ ԱՆ» լոժամրխածքային խոտի մեջ սլարունակվող նյութերը ժարսվում ։

ս,

ածու

Խո

' Ի քանակությամբ յի լի

-

ճումբճարպագոյացման ճամար անձճրաժեշտնն

ու

փոխանակայինկկալորիայի ն Հաշվով՝ 3-8,5 գ լակտացիայի շրջանում Հորության դանվող մայրերին, ինչպես նահ պուդավորման 2ոջ նում ո հ աճող արուներին բտվող մատղաշինմեկ կերի միավորի Հաշվով ոլետք է տալ 150 զ մարսելի պրոտեին: 2Ճադարներիօրգանիզմի Համար որպես էներգիայի աղ-

թերի 12-.18 գ

օտտադործվում

ղաշ

դոնվողզ մատղագցին:

կերաբա

դար

աղդարնն

ն

ֆիդիկական

|

ՐՐ

բ ավելի

բարձո

բ

նորածիննե ր

բ պատճառ

հ

մփոլր

է դառնում,

ներու

ու

ան հուն վերանորոգմա լ

չուրչ

շասակավոր ճագարները պետք է ս գ, Հղիության շրջա Ճավում 1--1,5 2,5 գ, իսկ մատղաշը՝0,5 դ շրջանում՝ պաճանջի ճադ Միկրոտարրերի են նրանց տրվող կերերի Հա լրացնում

Ճագարներըմեծ պաճանջ ուննն ւ լածա քերի նկատմամբ՝ կալցիումի տոկոս, կ իսկ ֆոսֆորինը՝ 0,6--0,7 Այս նլուքերի պաճանջըպետք է ապ նան լրացուցիչ տրվող ոսկրալլուրի, մ Հաշվին: նատրիումինկատմամբ պաճ է լրացնեն նրանց տրվող աղի մփջո

0,5

0,6-կերակրող մայրհրին՝ Հետ նող մայրերին (ձագերի ժիասի

ներեն որեն արուներին բերին,

ձագերին: խորճուրգ է տրվում օրվա

ր ունեն

|

լոեդանիներ գավոր, ատվ ի աք ո ցակայությու

Մատղաշնէ

ն

յու դժվար

է կերերի մարսելիությունը

ինը

բինը:

՛

է գալիս կաթի, մեղ

Ֆրի պտկասության պայժաննե

դորա

էն

ավելի ճաղարներն ռությունը

նում

Հեւո:

քիմիական

անցնումջրային լուժույ ե

մշտապես

ժում

քեն բոլոր

Բարձրէ ճագարների պաճանջըյրի ների կննդանիզանգվածիշուրջ 2/3-ը

դեղքում: պարունակության

լի լավ է

շրջ անում

գ

Ճարպի նվազագույն տր նորման իսկ առավելագույնը կերա դարեձրին,

Ն1

մեծ պաճանչ ուննԽԾնՔ Ճադարները

վիտամինների

նկատմամբ, քանի որ դրանք չեն սինթեզվում օրգանիզմում: հսկ 3 խմբի ն Ը վիտամբնները սինթեզվում են ճաղարների օիգանիղմում: Պաճանջվողվիտամիններըճագարների հում տարբեր կերերի, ինչպես նան լրացուցիչ են ստա

որվող

քսակի

միասիեւ` վիտամինների ճիմնականկերերը: օգտագործվող

մաջուր համար Ճագաբնեբի

ձնա

ճիմնակունում ճաղզարներին

կերակրում են կանաչ, Պյուն հալի, կոպիտ խտացրած կերերով: կանաչ կերերը ճաղտրներին տրվում է գարնանը, ամռանը ն աշնանը։ Այս կերերը պարունակում են զգալի քանակությամբ սպիտակուցներ, ածխայջրատննը, ճանքային նյութեր ե վիտամիններ: Ամառային շրջանում նրանք կազ40-մում են կնրաբաժնի ընդճանուրսննդարարությանշուրջ 40 տոկոսը: Ռրպես կանաչ կեր ճագարների Համար օգու գործում նեն բնական խթոտճարքներիկանաչ զանգվածի, իսկ պանովի մշակովի բուլսերից առվույտը, երեքնուկը, կորնեգիպտացորենը, սորդոն, վիկւ-վարսակային դանը, ռլռռր, խառնուրդը ե այլն: Ամրողջ ամառվա ընքացքում ճագարներինկանաչկերերով ֆերապաճովելու Հտմար, անճրաժեշտ է ճաղզարարուժական մայում կաղմակերոլել կանաչ կոնվելեր, հրա մեջ մողնեցորենի, խոտաբույսերի, ոլոռի, լով աշնանացան գարու, եգիպտացորենի, սորդոլի, սուդանի խոտի, կերային կա|

ղմբի ցանքեր: կանաչ կերերը ճագարներին տրվում են ապստիճանաբար: հինական խոտչարքների կանաչր անչրաժեշա է տալ նոր է Հեձված վիճակում: Պետք խուսափել թաց կանաչ տալուց գ կանաչ կեր ե ատտիԱռաջինօրերը պետք է տալ 50--60 ճանաբար, 10 շրվա ընթացքում, նրոսքանակը չասցնելնռրէ ճագարներին թունավոր բույսեր մային։ Պետք խուսափել շիկատակ, գորտնուկ, ւլուց՝ (գայլուկ, քրթնջուկ, մանանելվխ, ն բարբաթ, ճովտաշուշան) այլես Թմրախոա, Արես կանաչ կեր ճագարներին կերակրելու ճամար տատրակ, կուստուկ, պետք է օգտագործել որոշ մոլախոտեր՝ կաթնուկ, եղինջ ե այլ ո

Անտառամերձտնատեսություններում ճազարներինկարելի ծառերի կանաչ ճյուղեր, իսկ այգեդործական տնտեսությունն երում՝աշնանը կաբելի է տալ խնձորննու, բալենու, սալորենու ե այլ ճառերի տնրեներ երիտասարդճյուէ

աալ

ու

ղեր:

Համար Հլութալի ԴՌագարների

ծառայում չարմաապտուղները, կաղամբը, կարտոֆիլը, իլոսր, իակ ձրկրի նան կերի ձմերուկը, դդումը ն շրջաններում՝ կնր

են

Հարավային

ճագարներինտրիսեխը: Բոլոր տնսակի արմատասրտուղների Հում ն փված: Դազարները կարտոֆիլը՝ վիճակում,իսկ վում է սիլոսը: ձավ սիլոս է ստացլավ են ուտում եգիպտացորենի ն կաղամբի կտրատվածտնրեներից: Ճազարվում պզազարի «ետ միասին: ններինսիլոսը տայիս են խաացրաժ կերերի ե չէ ւլիտանի սիլոսը բորբոսնած Բարձր թթվայնությամբ ճաղարներինկերակրելուճամար: կոսի կերերից ճազարներն օգտաղործում են բնական ստացված խոտը, ցանովի մշակովի բույսերի խոռտչտարքներից նան խոտ(առվույտ, կորնգան,Հացազգիներ)խոտը, ինչպես

սննաժը: Որպես կոպիտ կեր ճագարներիՀամար Այդոլիսի կարող է ծառայել նան ծտոնրի չորացրած ճյուղերիո ճյուղեր սրնոք է մթերել Հունիս ամսին, երբ սննդարար նյուէ ընրի քանակը տերեներում բարձր է։ կուլի» կերերը ետք ալլուբը

ե

կազմեն ձմեռային կնրաբաժնիընդճանուր սննդարարության

Ճագարներիճամար կարնոր հշսնակություն ունեն տարբեր ճատիկային կերեր (վարսակ, տեսակի խոացրած կերերը՝

ոլո), գարի, հղիպուսցորեն,

մնացորդներ՝քուսպ,

թեփ,

շրոտ:

սննդի

արդլունաբնրությա

նննդանականծագում ունեյող կերերից ճագարբներին ես:բելի է տալ՝ զտած կաթ, շիճուկ, մոալյու, ձկնալյուր, իսկ կավիճ, աղ, ոսկրալլութ: Հանրային նչութերից՝

Վերջինաարբներին նրանց կերակրելու ճամար օդտագորեն Համակցված կերեր: ՃագարներիկերակրմանՀամար կենդանիներըՀամար, պիտանիեն րոլոր դլուղաանտեսական

ծում

այն

ծախսեր: չոր կերակրման

տնտեսու-

էներգիայի

ն

ից:

մքերատվությունից, Ճասակից, ֆիզիոլոգիական

վիճա-

կախված ճագարների Հանքայինհյութերի պաբունակության,

ն

պրոտեինի ճարաբերակցու-

ավելի լավ բալանսավորել

թյան, քաղանքանյութի, ամինաթթուների, վիտամինների

բտ

է տալիս ճնարավորություն

վերաբաժինն

ժումը

օգտագոր-

տիպի դեպքում ճագարներին տարվումեն

կերերի Հատիկավորված կերեր: չատիկավարված

մեծ

ու

ունեն

Սլուններում, որոնք սնփական կերի բազա, տրտադրում մն տարբեր տեսակի կերեր ("ատիկային, կուլի, ճյութալի, կանաչ): Կերակրմանայս տիպն ունի որոշ թերություններ՝ ճնարավոր չէ մնքբննայացնելկերերի բաշխման պրոցեսը, թանի ռր դր։ոնք տրվում նն բնական վիճակում, սյայանջվում ձն մեժ քանակությամբ կերամաններ, որոնք սպնտքէ միշտ արոռաշարվեն, որբ սլաճանջում է աշիուստանքի մաքրվեն

է

տիպ՝ կոմբինացված

կոմբինացվածտիպը օղաաղդործվում

ն (խառի) չոր:

ե նոբմանեոը:Գոլութագաբների կեբակոման տիպեբը

Սյուն ունի ճագարների(երակրման

«իչ

Հատիկների,թեփի, քումժառակրային ալյուրի, չոր կարի, կերային դրոժննրի, ճանքայիննյութերի խառնուրդից:Հատիկներըամրացնելու ճամար օգաադործում են ճակնդեղիմաթ:

ցորենի, աղացած նգիսրտացորենի

են

Հաախկավորված կերեր:Այդ (դրանուլացված) պատրաստվում են խոտալյչուրից, կերերը վարսակիչ դարու,

զործվում

տոկոս: Այս կերաբաժիններ

45--858

է

Հաշվի

ատ

Այս նորմաները բավարարելու Հա նրան կբրժանիսոր տիպի դոճպքերում ճամտր, Հ Մկ օրվա ասկի անչշրաժեշտէ կազմել կնրաբաժի առնել այս կամ այն կ որեւտքէ ճաղա կարելի է ուլ նակը, որը պես նան այդ կերերի սենդարար

Գաղանաբուծությանն ճավարաբուժ հնստիոա կան դիտաճետազոտական

21-րդ աղյուսակում բերվաժ ենճ օրական նորմաները ամռանը ն ձմռա

կից։

ճասակից, ֆ կեմղաանի ղանվվածից,

առողջականվիճակը: նորժավորվում է քանակը: Ֆոսֆորի ն կարոտինի հկորմոժ կնրակրմահ Ճագարների

մթերատ առավելագույն ճագարների

կրրման նորմա է Համարվում սննդա ք կուցներ, ճարպեր, ածխաջրատներ) ն մարսելի պրոսձին կերի միավորով

կերակրումբ պետք Ճաղարների

ն իոռացրած կերար կիսախտացրուժ

70--80

ննրում՝

տոկոս, իսկ խտացր

կերերի տեսակարար կշիոր է 20--30 տոկոս, կիսա

Քիշ (ոոացր կերաբաժիննքը: խոոացրած

Համակցված(խառը) կնրակրման տ ված խտացրած, կոպիտ ն Հյութալի կե թյունից, յոարբերում են Քիչ կխոտաց

խտացրած Բազադրատոմանրով թյան կաղմում

Բացի Համակցված կերերից, Հատկապեսճազարաբուծական ճամալիրներում, վերջին տարիներինլայնորեն օդատ-

պատրասաված ճամակցվաժկերերը:

արտադրվում է Խ--91--1, ճասակավորներիՀամար՝-92--Մ, բրոյլերների ճամար՝ Խ--93-1

բացի ըռչունն երից,արտաղրվող ճամակցված կերերը: Բարձր արժեք են ներկայացնում ճամար արտադրվող ճաղարների Հատուկ ճամակցված կերերը: Ճագարների մատղաշի ճամար

է

Ձ

|

Տ

Տ

`

Հ բՀՀ--

փյոմուր

գմզոսմե

Ռ)

Ո.) նր

ծ:

Յ

`. Հ:

Հ

Հ`Տ

զ

Հ

Հ.

Է

Յ

:

Հ

"Հ

-

«

Գ

Գ

«

Վ

Հ

՞

ՀՏ

-։

ՀՏ

Տ

«

Հ

.

ՀՅ

Է

Հ

Հ

`

ՓԻ

ՏՋՓՖՀԹ

ՏՅ

պ

ԱԹ

Զ

Կ

ՀՀԺԵԺ

չ

ՀՀ

ւ

ապՀ"

էդ

՞

«.

7» »:ԹռԹ Թ Պ ԹԹ

իք

-

Դ

Տ

թէ

՞

-

Հ Հ

շշ

է3

`

-ծ

ՇՏ

՞

՝ Գ

-

«

-ծ

Տ -

Հ

Տ

| | յ

Տ

-ծ

Տ

ծ-ծՓՀՊՃ ՖՀՀ

«

|

Հ

Տ

Գ

Տ

«` ԿՎ ԺԳ

Տ"ՏՋՎՃՎ`Պ

3 -՞ ՏՏ

Տ»

Թռ

-

-«

-ծ -ծ

-

-

ՏՓ

2ՊՌԳՌ Կ Թ Թ

«զ "Կ "« ՀՎՋՀԿ

:։:ՅՏ

Է

Ե

Տ

Տ

ՀՀ

-Պ

Է:

-

Հ

ւռ ՎՅ

«ՀԳՎՀ

ՕօԿ

".«««Վ ՀՀՀ

-

ՏՊ»

ՋՇԵՇՃԱ»»«՞

ՃՓԺՋ «Կ զ ՋՃ"«Ժ

ՏՓ

տպ

1-71.

ՀՎ

ԶՏՓՀՅ

Վ

-«Վ

ՏԻ«մզ7շյ»ռ.ց3)ց7շ2ՓՕՓ

Էլ ԷԻ

Հ

Է «Զ

Տ

ՀՀ

-ծ.-ծ.-

-.

Տ

Գ Հ«« «`

ԵՀԺՋ»ՃՓ Է

ՏՀ-Հ-ՀՓՖՋ

ՅՏ

-

-

Կ

ՇՏԵՏՀՖՋՀՏԵՃՀՏՀՃ«ՀՀՀՋ«

Վ

ՏՀՎ`՝ՀՀՀՖՀՖՏՀՓ

-« պա

Հ

-

ՏՅ

Հ

Հ.

է

ԷՋ

«Հ

Է.

եկ մջոի -հղուն փղունդգկ

ՀՀ|

Ւ|

«Է. -

մոփուբ

(ե) ոսվճմոի

()

զիոսմոյ

(եր)

ուր»

Հ

Հ|

մոսն

Հացնչ

Վա... Հ տովեղոու

Յ

Հ

Է

'

ոսղտաք ղավ

ոսղոճմ: վքուճ «ոակոմ

02-91

81-22 ԷԴ

ջ

ղոկոմօ

որոշ

ԷՊ

Յ

"` Է,

-

չ-ջ

6--ջ

2--ջ տլավրո

Տ Հ Տ

Հ

Հ

Հ

ովրո

-ոսխո

ճյգոն

Տ

Հ

Տ

Թ

Տ

Տ

Տ

Տ

մբմոում

Հ

|

25թ է

«

Ծ

-

-Հ

՞

Հ

«Վ

զ

ՅԺԺԱ

Վ

ՏՏՋՀՏ Տ ՛',.2' Ք

Հ

Ի

ՀՀ

ՀՎ,ԵՑ.՞ Հ

-

տ

Հ

ՏՀՏ22 :

ՏՋՅՀ«ՏՓՋ

ՏՏՏՏՋ

-

`

Տ Հ

ՀՀ

ՏՀՏ: ՎՀ«Փ

ւ

"ք

Է: ԷՎ

-.

Հ -

ՀՀ

Հ

Հա: "` «Ի ՀՀ

Տ

Փ ՀՀՏՏ

-

Հք

Պ«

օօ ոռ 1

| -. ՓՀ ՏՏ

ԵՏՏՀԵՖՓ

՞

Վ

ՏՖՓՓՇ ՏաՅԵ:Հ

Հ

Հ3ՎՁՀՃՀՏՀՓՖՋ

«

Հ

Է.

ԾՅՓԱՃՓԺ

-

օ5-

ռ՞ .:

ՏՋՓՖՋՏՓՊՀՏՀՓՀ

-

Ճ1ՏՏՅՑ Տ

Տ

Է-

ՏՓ

ՏՏ.ՏՏԶՓ.Փ

Հ

ՏՏՏՀՎ

զ

-. ՏՀՀՎՀՏ

ՎՓԹՋ

ՓԳ

ՏՓՖ ՓՖ՞`Հ«Հ

-ծ

» ԺպԿ «ՀՎ

ՏՓ»»ՀՓՀ

ՏՏՏՏՏ

Հ

Աղյուռակ

Կերերի նննդարժեքը վ

դ

Յա

Կճրծ ԲԲ

մեջ պարունակվում է

ՄԾԾԿԽԸաաա պատաա, տակատառալ

|Հ

Հ.Բ

--

|

Պ

Հ

Հ

Տ

-

Ր

Տ

թորԲդագծտնային «

" Աե ՞

կոպիտ

«առվույտի

Խոտ

մարզագմոնային

«լճոնալին

Գա տինն

ա

ա

՛

Հաանկվ արսակ

տարատեսակբույսեր

ճակելեղի փրիէր

տերն

կարտոֆիլ (ճա)

ճակնդեղ

շչաբարի

քիլոռ քգիտացորննի արլոս բույ-

Անակ

ջ

0,6

.

6,25

0,255

6,6

0,08

ՆԲ

60,112 0.02

0,3

2,5

0,2

2,7

0,06

վարսակ դարի

Ցորեն

Խոաց- ծդիուտացորեկ

փաժ

ոլոռ

Թեփ ցորենի

»"

0,3

1,4

0,225

շ,

0,03

4,0

22 5 ,

,

06 ՆՒ

15,0

2,0

1.06,

,

0,025

05.

ա

թա

,03

40:05

1,0

0,2

8,8

01.0

099.

ծ,9

20,7

26Յ6

0,140

0.29

0,1

0,317

յ.

-

-

-.

-

--

67.

7Ֆ0

0,1

ՅՑ ՅԽ0 430--.40

--

-

-

-Հ-

-

,

Ա

կամ

ն բ»

՞

0.3

.-

0,26 0.09

5.

--

գ) որոշել մեկ զլխի Հաշվով տարբեր կերերի քանակը(գ) օրվա ընթացքում ն նրանց մեջ պարունակվողմարսելի պրոքանակը:Սկզբում կարոտինի Ֆոսֆորի,կալցիումի, «տեինի, տրոշում են կոպիտն Հյութալի կերերի, ապա խտացրածկեկենդանիներիկոնկրետ զանգվածը, րերի քանակը: իմանալով վիճակը, սկզբում որոշում են նրանց նորֆիզիոլոգիական որո ման, ապա Հաշվի առնելով առկա կերակրատեսակները, շում են նրանցքանակըկերաբաժնում: 4 կզ կենդանիզանգված Որպեսշրինակրերում հենք ունեցող, Հղիության շրջանում դանվող մայր ճադարի կերաբաժինը ամառայինշրջանիՀամար (աղյուսակ24):

..

34883383

0,1 ՖԽ

այնկերի տեսակինընկնող բաժի :

4,5

0.03

Ֆ6

կավիճ

8:85

-

6,1

Բ) Հաշվարկել ընդծճանուրկերի միավորներից այս

ջ9

օ0.

ոսկորի մոխիր

բարության նկատժամը,

-

1,7

,

«»

1,2

կրամ թարմ

4,0

-

1,0

`

Ֆր

.

թա

2.0

0,4

կերաբաժինըկազմելիս խորչուրգ է տրվում ղեկավարփել Հետելալով՝ ա) Հաշվարկել տարբեր կերատեսակներիսննդարարության տեսակարար կշիոր կերարաժնի ընդշանուր սննդա-

յր

0,8 005«0.

5.5

36,3

40,0

ան

ջային

նե

ե

չիոտ

մաառակրային ալյուր ձկնալյուր կաթ անթաչ

մական ծագման

ե

Քուսւլ

Կյենդա-

չան-

40,9

կնրը

.

4,1

18,0

դինջ

Հյութալի

1,3

ծընքնուկ

աա

ՏՈՐ

9,4

7»

առվույտ

գազարի

Խ5

շա

կանաչ

ձառի ճյուղեր

Ց

արնածաղկի արնաձաղկի Խոզակաղին չորացիաժ

ՊՐ Հ--Հ-

ՀՏ 3 Է» ՀՅԴ

Տ.Տ

ԷՀՀ-ԼՏՀՎՀՀ-,

Ր4

ո

|, |,

-

0Ք

Մ ա

.-

:

`

կք-

1Հ

-

|

Տ

Յա

--

'

-

--

է2

Տն:

24,9

--

Հ5

7,4

20--24

«9-րդաղյուսակում:

0.61

0,15

0,792

0,7

0,715

24,5

.-

--

2.48

Ս,64

1,901

|

քարդմայրի

օրական

Մկ

ւ

252,6

104,6

712,4

268,4

տարնկան

Հաշվով, կե

սնոաճասակալին իժբերի Ճագարների օրինակեն դիրաբաժինները նրանց կերի տարեկանոյաձանջը բնր-

միս:

ն Ամառային ձժնուսյին շիջանենոխտնոդությունըընդունված ք մուրաքանչյուրը

ված է 26-րդ աղյուուս կում:

Լե

արբեր

Հ.

մայրի, ԼՑ արուխ, 80 գլու ձագերի Ժինչի 110 օրական Փասակը,1 պլուխ վերանորուման մատղաշիպաճանջների ց:

է՝

Աղյուսակ25

1. Ծանոթություն Բարդ մայրի ոլաճանջը ցումարվում

Կանաչ

2Հլութայի

խու

հտացրաժ

եճրնՐ

(կերակրման կոմբինացվածտիպ)

6,0.

4,5:

1,9

1»

ո

հերելի նկատ-

0,31

Ք,65

0,220

4,60

1,0

11»

-

|

Հ

կերաբաժինը

ճղիության

Աղյուսակ2.

Ճերերի նկատմամբ ճագարների միջին տարեկան պաճքանջը

մամբ բերված է

Հ

-

Ճագարների տարելանռսյաճանջը արբեր

Ընդափենը

Աղն ուկրալլուր

կանաչ ԳարուՀառդիկ

կանաչ Առվույտի ՏարազիՔուսականության

(աղ. 21)

Զաճանջվումէ հորմոյու

րձրիտեսակները «.Տ։ .Հ Է, `Ֆ.

ն

ւ|

ե

կգ կենդանիզանգված ունեցոչ ն

գտնվող մայրի կերակրման նորման

կերակրման նորման

շրջանում

Ամառայինշրջանում

Յ

«մ1 լղոչ ոռ

Հաղակ

սուշոի

դոմվո

լ

մգմգյ ՔոմՓուտո|

դ

ոստխոաոտոր «մո

մզմզե Փումճուռով

Հ-Վ-ԸաասստաաաաաաաստաաննամամղըԹ

րի

'մզկ

յող

փմզմօ լ վոն

մաիովբ վմցկ որմշօ վոն

լ

-ոժ

մզմզի Քոմճոտով

ապո

նատեոտաոթ դ ոսո

-փո

մզմցի

Հոդուկ

ԲՐ

ճամակցվաժկերում պարունակվումէ(գ)

կալցիուիԻ

Ֆոսֆոր՝ 0,450

0,455

8,5--9,0 քաղանթանյութ՝

ւ

Մ

8:

0,5

գ

.

:

սյրուեին՝

թաղանթանյութ կալցիում՝

Ֆոսֆոր՝

ձում

Մարսելի սպրուտնին՝

Հում

:

12,0

կկալ

0,555

0,692

2-50

12,5--13,5

16,6-

Համակցված կնրում պարունակվումէ (դ)

Փոխանակայինէներգիա՝

լն0

ՕՇ-91-1)

Այս Համակցված կներընունպես պետք է օզտագործել Հետ միասին: կճրերի կանաչ, կոպիտ ե Ճճյութայի

մ

է

.

Ձկնալյուր 0,5 Կավիճ

նղիստացոչ իեն Քուապ, շրուտ

"Գարի

մա

Ա.յՔաղադր մասերը մ

Աղյուսակ28

Սագարիմատղաշի ճամար Բամակցված կերի բաղադրությունը

|

Այս Համակցված կերն օգտաղործվում է կոմբինացված տիպի կնրտբաժիններում Ճլութալի, կոպիտե կանաչկերերի ելո միասին:

0,5

0,5

Հում

Մարսելիպրոտնին՝12,0--12.5

ժում պրոտնին՝ 18,6--16,0

Փոխանակայինէներգիա՝ 1250 կկալ

գ

1/

)ը

| |Կազմը

Քուռպ, շիուտ Կագիճ աղ

Վարսակ Ցորենիթեփ

Գարի

մասերի

Բ ագոգրա-

,Հասակավոր ճագարների ճամար ճամակցված կերի բաղադրությունը (Բ--92--1)

Աղյուսակ

Ինչպես արդեն նշել ենը, ճագարներինկերակրում են նան Յամակցված կերերով: Տարբեր ճասակային համբերիճաղզարների ամար քողարկվող ճամակցված կերերի լբաղադրուԹյունը բերված են 22, 28 ն 29-րդ աղյուսակներում:

շա-

0.3

0,8

1/4

2,5

Ամի

տոննայի

(իզի մէի ո

ֆուսֆ

կալց

բուր:

"յ ովոտական

ք ճ մարսելի

ճում

Հում

պ կերի մի ճում

պ

Մեկ կ

ստիպի կերակր Հաղարներին չոր է ճատիկավորվածկերե միայն ւրվում բերվում են տարբեր սնեռաճասակայի կավորված կերերի բաղադրամասերը Միությունում ն ար

չը

ցինկ աժխաքթու ոլդինձ ածխաթթու

ժծմբւսթթու եռկաթ

մունկան ածխաթթու

քն բ

»

»

վիտամին Ճ

Այս Համակցված կերի ՏԵՐ լացնել

Մսա-ոսկրայինալուր| կերային ֆոսֆատ Աղ

Մաք

քարասնկեր

Հիդրոլիզային

Ոլոռ

Քուսպվ արհաժաղկի Ցորենի բեփ

Խոտալչուր Գարի

կազմը Քաղադրամառծրը բ

Ծազաբներիբրոլլերների ճամար Բամակցվա (Ճ--93--1)

ն չրուտ

վիտաժիններ

արտա-

-

-

կա

--

-

Դ

.-

--

-

-

--

53Ն5

Է, -Տ

Հ

--

նա

-

.-

՞՛

--

--

ի

1Դ

-ԼՏ

Հ

Դ

6,5

-

-

--

1,2

,5

:

Տ

«8

--

36--.

--

0,5

ա

0,5

0,5

0,3

0յ6 է

-

0,6

'

լ

՛

-

Ժ

Ր

.-

252.

ւօ

ջ

-

Տ

Տ 38 Հ 5

1,1

-

ջ

Ք.

--

:.

-

ՀՀ

«-

| Հ

Տ.

Հ

Է

|Տ՞-Տ |«Է4

"5 ՏՀ| Հ

-

ԷՒ

մարվում

արդյունա Հատիկավորվածկերբերնօգտագործում են բնրական տիռյի Դամայլիրներում, որտեղ ճաղզարների կեըւսկրման հ ջիմանպրոցեսները մեքննայացվածեն: կերակշմանտեխնիկան: Հայտնիէ, որ ճագարի ատամոքչ աում տարբեր կիրճրը են 2--8յ կանաչկերերը՝3-4, խտացրածկերերը 5--Ց, իսկ խոտը 8--12 ժամվա րն թացքում:եթե չպամպանվիկերակրման ճիշտ ոնժիմը ն տեխնիկան, կարող է տնզի ունենալ ստամոքսաղիքային տրակտի գործունեության խանգարում: Դրա ճամար -անձճրաժեշտ է օրվա սկզբին ճագարներին տալ ավելի դյուրամարս

ն

կերային ֆոսֆատ Աշ Հանքային նյութեր

Քննտոնիւո

եսք Դարնջրիդրոժ Դրատիլերս (վիսկիի դրության մնացորդ) Մաք

Աացրած

թուսպ

արի

Ցորեն Թեփ

Գարի

Փզիստացորքն

Վարոակ

Հխուալյուր

կճրեր

--

ՀՏ ի

-

կազմը, 65

:Տարբեր խմբի ճագարների Հատիկավորված(գրանուլացված) կերերի

Ադյուսակ 30

Հասակավոր ճագարներինօրվա ընթ անգամ, իսկ ժատղաշին ( րակրել Չ--3 անգամ: կնրակրում կան Հասակը) 4-5 միշտ ժիննույն ժամերին: կես նշելենք,օրվա առաջին Ինչպես է տալ ավելի դյու անչրաժեշտ (նսօրին) խաչ կեր, ճյութալի կերեր, խտացրած կե կեսին՝ խոտ ն խտացրած կերեր, ծառի ճյո ջրելը:Ջրի չղակասը զգ Ճազառնեռի ն սննդարար նյ մարսելիությունը կերերի է պենտթ ջրել օրական 2 ա Դագարներին սաՀ տիճանը կարող է լինել 10--365Շ

չսուց:

Ռլո կան,ջարդաժ ն ծլեցրաժ վիճակում: ժամ, իսկ հգիպտաց րակրումից 3--4

լ Ճաղարներին տրվող խոտը պետք ձավորակխոտը պետք է սորվի ձմեռայ իսկ Հիադո՝միջին որակի խո: կերերը ճագարներին տր Հատիկային

50. 6 փերով՝Հասակավոր ճաղարների Մ0--40 քի է

փրերը, կաղամբ Արմատապտուղների ճասակավոր կ վիճակում՝ տալ մաքուր 60--100 գ: եթե երա գ, մատղաշի Հողով, ապա պետք է լվանալ, չորացնել

նված վիճակում:

ր

կերեր (կանաչ ն ճյութալի), ապա՝ խ օրա վերջում (երեկոյան) կոպիտ կերծր է Հաշվի առ պրաժ ճյուղեր)" Անչրաժեշտ շերը չի քնում կ գիշերվա ընթացքում պե 2/3 մասը (բոտ սն րի ամփբողջ պաճանջի կերաբաժնում կոր կերեր պետք է մ բար: Սկզբնականշրջանում կերն անչճր քանակով, աստիճանաբար ավելացենլով Ճադարներինտալ տարբեր կերատնսակն պետք է տալ կո Արմատասրոուղները

ՊԱՀՎԱԾՔԸ

ճագարների ճամար օպտիմալ է ամ մատղաշի ճամար՝ 20" Շ ջերմաստիճան ք, որ բնում ջերմաստիճանըչբարձրանա զգայուն են հան խոնավ Ճագարները Օդի բարձր խոնավությունը վնասակարէ Ճաղարների շժամարնորմալ է ճամարվ կան խոնավության 60--65 տոկոսը) իսկ

ո

ա

է

Ը

դերաղանցի70 տոկոսից: Ինչպես նշնլ հնք, ճագարներըգիշեր Ճագարաբուծության չաճութաբերությունըզղալի չափով հ լուսավոր չենքի կախվաժ է ամրողջ տարվա ընթացքում կենդանիներիպաչ. պաճանջչչունեն: Ճ վածքից:Ճագարների մուտների պետք է կազմի նր մակերեսը ւպաճվածքի եղանակըպետք է նղաստի կենդանիների բնսի ոչ ավելի, քան 1120--1/25 մասը: օգտագործմանը ն առավելագուլ հնտենոիվ ն բանակի մքերքների ստարմանը: աատրատավածլինի փատե փեղդկեր Որպեսզիամրողջ տարվա ընթացքում ապաչովվի ճա. կայված: Ճագարանոցըպետք է լուսավո գարի մսի արտադրությունը,անճրաժեշտ է ունենալ մա ընթացքում: Հատուկ արտադրականկառույցներ: է ա ճաղարանոցննրում անձճրաժեչշտ ֆերմա կառուցելու Ճազարաբուծական Համար անՀրա-. բությանը։ Ամոնիակի, ածլիաաթթուդազի ժեշտ է ընտրել չոր, ճարթ, քամիներիցսլաշոպանված ճաղզա Հողա- բացասաբար է անդրադառնում ւս: Ֆերմ է մա ւպեւտք կառուցվի Հատկությունների, վերարտադրական մյուս անասնաբուծական ֆերմաներիցոչ «ւսկաս,քան մետր Հեռավորության դացմանվրա: վրո'ւ Ճագարների Համար անճրաժեշտ է կառուցել նոր չչնքեր: Այս բոլոր պաճանջներըանչրաժեշտ է Սակայնմեֆ Ճաջողությամը ն է կարելի օդատպգործել մյուս դարների պաճվածքի սիստեմը ընտրելու գյուղատնտեսական կենդանիներիՀամար շենքերը, որոշ վեմալ պայմաններ ստեղծելու Համար:Ճա բակառուցումիցՀետո: միստեմից զղալի չափով կախված է ճ է ժաԶագարտբուժարահների կառուցման կաճավորման թյունը,աճի, մսային ճատկությունմ մանակ անճրաժեշտէ ճաշվի առնել կենդանիներիֆիզիոլոՊաշվածքի սիստեմը ընտրելիս անձրաժն ն դիական առանձնաճակությունները նան տնտեսական կողմը` ցանկալի է, ո պաճահջներըչջերաստիճանի, խոնավության, օդի մաքրության, չուսայորվուծուկառուցվեն տնղականշինանյութերիցն նր թյունհկատմամբ: չրարձրացնի արտադրվողմթերքների ինք են Դազարները չատ զգայուն արտարին չերմաստիճանի ներկայումս մեր երկրի տնտեսությ փոփոխությաննկատմամբ: նրանց ճամար օպտիմալ է Հաունի ճագարների պաճվածքի8 հեղանավ՝ մարվում արտաքին միջավայրի չնաիսի ջերմաստիճանը ւս) արտաքին վանդակային, որի ղեպքում օրգանիզմի ջերմային բալանսը չի տուժում՝ Բ) շիդային, ոչ սհփական մարմեի արտակարգ ջերմափոխանցումից տիպի Համ գ) սորդյունաբնրական (օդի տածր ջերմաստիճանի դեպքում ), ոչ էլ ցածր ջերվմափոխանումից (օդի բարձր ջերմաստիճանի դեռյքում): Հասակավոթ

8. ՀԱԳԱԲՆԵՐԻ

ՏՋանկալիէ տալ տաքացրած (18--206Շ) չուր։ եթմ կերա. բաժնում կանաչ ն Հյութալի կերերի տեսակարարկշիոր բարձլ է, ջրի պաճանջըպակասում է: Մագարներին պետք է չրել կե. րակրելուց ւու ջ: Ձմռանը 0-Շ ցածր ջերմաստիճանի դեպՔում չրի փոխարեն ջրամաններումկարելի է ձյուն լցնել:

Աոտաքին վանդակային սիստեմը Արտաքինվանդակային ճաղարներիպլա սիատեմը ճվածքի եղանակն է: կիրառվումէ կոլեկտիվ ն սլնամենատարածված տական տնխոնսությունների մանը ճագարաՀամեմատաբար բուժական, սպառողական կոոպերացիայի կաղմակերպուՔյունների ֆերմաներում կ /նամերձ տնոտեսություններում: այս Պածվածքի սիատեմի դեպքում ճագարների անձճատական

կամ խմբակային վանդակներըտնղաղրվում են Թեթն տիպի ժաժկերիկամ ծառերի տակ Վանդակները տեղադրվում են շարքերով, քողնելով 1,5 մ միջշարային չոռարածություն: Արուներըհ մայրճրը պաճվում են անճատականվանդակներում, իսկ մատղաշը(մայրերից անջատելուցՀետո )՝ խրմ-

բակային վանդակներում:

մրուննրիվանդակներըլինում են մեկ բաժանժունքից: երկարությունը190, լայնությունը 65 ամ, բարձրությունը

առջնից՝ 65--70, լինի փարոխց:

Հետկից՝

սմ:

Հատակը սլետք է Վանդակի

եկ.

17.

'

Վանգակճագարամայրիճամար

փայտից, իմկ կերակրմանբաժնի Հատակը՝ մետաղյա ցանմմ են, Ջով՝ որի անցքերի չափերը 12»417 կամ Հ0»20 վանդակիառջնի մասում կախվում էն 4 դուռ" էրկուսը ցանցավոր, կերակրման բաժանմունքի ճամար ն հրկուսը տախաակից՝ծնարանայինբաժանմունքների Համար: կերա զբրման բաժանմունքի դոների ներքնի մասում տեղաղբվում ճն կեբամաններ խտացրած կերերի Համար ն ջրամաններ: Կոպիտն կանաչ կերերի Համար կերամանըՄ-ձնի է, ճաղա-

Մայր ճազարներիվանդակները բաղկացած էն 2 թաժանն մունթիպ՝ ծնարանային կերակրման: ներկայումսմայրերի ճամար օգտագործվում է կատարելագործված վանշակնէո, որոնց կոնատրուկցիան Վոր ն պատրատտվածէ փայտից: առաջարկված է ճագարարուծության ե յ Մի վանդակ պատրաստելուճամար պաճանջվում 0,25 դաղտնաբուծության դիտաճնտազոտական ինստիտուտի չ մ կողմից (նկ. 12): Դրանքկառույվում քն 2 չ։ռախտակ,մետաղյա ցանց Հատակի ն դռան ճամար՝ 1,4 մ, վանդականոց Բլոկի ձնով: Յուրաքանչյուր 8 կախօղավ՝դոների ճամար ն 1,5 կգ մեխւ վանդակի նրկարությունը՝100, բայնությունը55 սմ է, բարձրությունը Վանդակներըտեղադրվում հն փայտն, երկաթն կամ երց՝ 50, Հետ նից՝ առջնի ՀՏ տմ սմ է բաղկացած բարձրությամբ ձոկաքբետոնից պատրատոած 20--80 Վանդակը կերաբաժտնմունքներից՝ կնրման ն ժնարանալին: Մեկ Բլոկում կերակրման րաժան-. զերի վրա: | մունբենրը Հարակից են ն իրարից անջատված են Ն-ճ ունի նան մայրերի Համար Հ տեղանոց վանԳոյություն կոպիտ հն հանաչ կերների ճամար կերամանով դակների մյուս տարբերակը: Այս վանդակի Հիմնական մասի Սնարանային բանման ժանմունքիերկարությունը40 սմ է, կերակրմանբաժանէ նախորդին: ԴրանքՀետնի մասի բացկառուցվածքը մունքինը՝ 60 տմ։ Դրանքիրարից բաժանված էն են մետաղյա ցանցից պատմիջնապա- վող անցքի միջոցով միանում ստով, որի ներքնի մասում (առջնի կողմին 4ետ: ծրկավոլիերների րաստված Յուրաքանչյուր մուռիկ) Հատակից 10 սմ սմ «0 սմ: ն է, բարձրությամբ միացման անցք է թողնվում լայնությունը բարձրությունը՝ րությունը ոտ չափանրով:Վանդակների ճետո, է ցանկալի մատղաշը պակողքերը, Հետեի մասի, առաստազը՝ Մայրերիցանջատելուց ն ժնարանալին բաժանմունքիՀաոաշկը Հել խմբակային վանդակներում(նկար 18): Այս տիպի վանպատլչաստվում Է դակներիմեկ բլոկը բաղկացածէ 2 վանդակից,Յուրաքան-

մոլյերի

12)

18.

ՀԱ

րշ

սմ

է,

|

սմ»

լունությունը՝

տմ, բարձրությունը առջնում՝ 50, Հեռեի մասում'

Վանդակմատղդաչշի Համար

Ի.

վանդակի երկարությունը

եկ.

Տ

|

Ճագարների պաճվածքի շեղային սիստեմը

ավելի պրողրեսիվ հղանակեերով:

19.

Երկու Ճարկանի շե

են

հղանակներին՝չրամաններում:

նն

մատու

«Ճա ցեղերի 400 «ՐալրիՀամար ֆերմա մսամորքեղե դարաբուժական մա

06--113

նախագծերի՝ ւռիպույին

2:

Խերկալումս շեղերը կառուցվում

Շեդային ։աճվածքը կարելի է օգա այլն տնակսական ղզուտիներում,որտեղ չի իջնում: տիճանը --306Շ

Ցուրտ

Շեդային պաճվածքի դեպքում ճագա րակրել ինչպես խոտով, կանաչով, ա անպես էլ խտացրած ն Հատիկավորվ մոտեցվում նե կախովի բ վփանդակներին են րբակրում անճաոական կերպով: ճՃ տալիս են ավտոխմո նակներին ջուրր

չանցքով: ՄիջանցքիՃատակըասֆալտա նապատված է երկկողմանի թքեքություն

ծածկի զամ երկու ճարկով դռներն իրար դիմաց

(7կար 19): տեղադրվում Վանդակները

եկ.

ճամար: Շնդրայինպաճվածքի դեպքում կ պանված են անձրնից,քամուց, ձյունից ն Շեդր փարոից կամ երկաքբետոնից 4, որի Համար որպես պատեր են ծառ

մեքենայացման

մաններ կերերի տեղափոխման, ջրապա գոմաղբի մարման պրոցեսների որոշակի

է ստեղծում

Հովման ե

է միչին մեծության ն Շեդայինսիստեմն օպզոագործվում ճաղարարուծական ֆ երմահերոսխ Այս սիատեմըպայԽոշոր

ձն

Արտաբինվանդակային վաճվածբի դեպքում ժի աշխատողի արտադրողականությունըցածր է, քանի ոռ բոլոր արտաղրողական պրոցեսները կատարդում են առւսնցնքենայացման: Մի ճագարաբույծը տարվա ընքացբքում կարոկ Է աճեցնել ոչ ավելի, քան 1500--1600 զլույ Ճագար կամ 35-40 ցենաներ միս կենդանի ղանավածով։ Այդ պատճառով խու շոր ճագարարուծականֆերմաներում ճագարները պատվում

ցից: Վանդակները մեկը մյուսից բաժանվում են կոպիտ ն ճյութայի կերերի «Համար ճաղավոր կերամաններով: Մեկ պատրաստելու ճամար պաճանչջվումէ 0.26 մ" ոուսխվոաւնդառկ տակ, 3,6 մ. մետաղյա ցանց: մութաքանչյուր վանղակում պաճվում է մինչն 3 ամսական Հասակը 15-16 ժբառետ ձագ, 3 ամսականից բարձր՝ 10-11 ձագ:

ն

կողքերը, Հետնի մասը Վանդակի առասաաղզը պատրաստ վում է փայտից, առջեի մասը ե Հատակը՝ մետաղյա ցուն-

չյուր

Աի

-

բանվորը կարող

Հատոր,

է

բստ

գլուխ մաացու կամ

մատղաշ: Խմբերը ձնուվորում են

դլուխ: առրմա-չ սեռի, տեսակի հ

նն.20. Մքենացացված Տագ

ն

Հրո

աղբյ

(նկար 20):

:

Ճագարների արդյունաբերական տխրի ճամալիրները պնետթ բավարարեն Հետեյալ պայմաններին՝

է

Այստեղ կերերի բաշխմանը, րման կննդանիների մարման պրոցեսները են: ժեքննալացված

շենքերում

բություն է տալիս ճաղարներին փակ պի, տեղադրել ձրժուսնըտաքացվող, կարգավորվող ե միկրոկլիմայով Հարտկոցային վանդակներով կաճավորված

կամ

արձճեստ

ընեքա

մինչն անջատումը),2-4 գլու Չ--Շ դյուս բոռվող մաողաշի,եկ

արուիՀ

վերան

մայ

շարքերով մեկից մինչն չորս Հարկուի Մե տակի մակերեսը ւլեւուք է ձինի՝մեկ

50--70 Մա 12 սավորվածոաւթյունը՝ Մարտկոցային վանդակներըշենքում

բնական տնողությամբ

տնվածության: ա) փակ տապիճՃագարանոցնե պ Ղագաբնեոշի պահվածքը աողյունարեբական տիպիճամա.որոշակը միկրոկլիմա,կայուն ջերմաս լիբնեբում:Վերվին տասնաժյակում ժեր հիկրում դաղմաչ մինչն Վ1065Ը, օդի խոնավությունը՝60-20 փերալվումեն լռշոր արդյունաբերական դաղի ռլարունակությունը՝ ճաղարարբուՓականծ ոչ սովելի, քան ֆերմաներ՝ Համոլիրներ, որոնը նպատակնէ ամբողջ տաիչ0,02 մգ/լ: նիակինը՝ Օդափոխանա ս/ա ընթացքում տտանալ ճավասարաչավծին ն արտադրել փոխիչների վանդակների միջոցուվ ճագարի միսն մորթի: Դաճվածքթի մակա այս 0,3 մ/վրկ եղանակը Հեարավոօրվա արադությափժր,

յին

լում պետք է աճել

մսամորքեղենային աղվամաղային ուղղության կենդանիների ճամատր՝0,129 7, փոՀԼ մային ժատղաշի Ճամար՝ 0,12 յր. Յուրաքանչյուր վանդա-չ

վանդակներ: Մայրերի (

Խովորականն 34 կմբակային արուների վանդակները ետ ակլր մակերնորարհոքԷ կազմի 0,6--0,9 մո, իոկ մատղաշների մանդանում Ժե դլխի Պւաշվո է

Պաշվով պաճանջվում է

Տարվա ընթացքում նախարես վում է վերանորոգել տուրվա սկզբի դլխաբանակի 40-60 չհկոսը: Սեդայինպաճվածբի դեպբում լուբաքանչլուր 10դ մայրի

սպասարկել 125 մայր սերնդի Հետ միասին մինչն 2-5 ամ. ռական Հշասակի, արտադրել մինչե շ0 ք միս (1Էնդունըզանգլ վածով) ալ ՀՉ00 մորժի։ տատան

Շեդային չպ աճվաժքը դեւզքումԺեկ

մայրի ճամար, 13 806-23 ֆերմա 9401 «Ճազարարուծական մայրի Համար մեկ Պարկանի շեղերում»: Շեղերում Հիմնական Դուտի հ կենդանիները մատղաշը պաճվում են առանձին: են Շնդերըատնզադրվում Խմբերի Յուրաքանչյուր խումբր Բ ասղկացաժ է 4 շնգից «խնական հ 4 ճուռի շեղից վերանորոգման է մսացումատղաշի

սմ:

էեն

2000,

3000,

6000,

պակաս, քան

սմ, բտման

մատղաշինը՝

մ26

ճամար:

տուցվում

Ջ000,

12000

ն

15000

մայրի

Մայբերի վանդակներում տելադրում են փայտից կամ պլաստմասսայից պատրաստված ծնարաններ՝ 605Հ30 սմ Վասիահրով:Վանդակներումտեղադրվում են նան անճատական բունկերային կերամաններ: կերակրում են (լիարժեք2ատիկացված կերերով: րումը կատարվում է ՍՈՒԶ--80 ավմիջոցով, գոմաղբի մաքրումը՝ՆՍՈՒ-1 սիսստոխմոցննրի ատեմիսկրեպերայինՃարմարանքով: Արդյունաբերական տիպի փակ ճապարանոցում պատ/վաժջի ժամանակ ճագարների մուտ առաչջանումէ վիտամինՄերի պտկասություն, որի ճնտնանքով նվաղում է մթնրաԱյդ թերությունը վերացնելու Համար անճրատվությունը: «ժեշտ է կիրառել ճագարների ուլտրամանուշակագույնճատաղայքում։ Հղի մայրերին պետք է ճառադայթել շարաթը Չ անդամ, Ճառագայթման դողան է՝ 4 մ էր ժամն ճասազայքման պաճվածքների այս սիսանմի դեպրում նածին, յուրաքանխատեսվում է տարեկան ստանալ Փ--Շ չյուր ճաղդարամայրից (30--45 օրական ճասակում) անջարոել .Ժ0--ժշ ձադ, որոնց կննդանի զանգվածը 2 ամսական Ճճասակում պետք է լինի 1,8--2,0 կց 8 ամսական ճասակուԲ 8յ4--9,5 Չ7--8,0 ճասակումվ՝ ամսական կգ: Մաողաշի կդ, 1 կգ ջաշաճի վրա պետք է ժախավի 8,5 կգ կնրի Ժիավոր, փակ ճաշվի առնելով նան մայրերի ու արուների Հասանելիք Ֆերը՝ 9 կգ կերի միավոր: Մեկ ցենտներմսի արտադրության վրա (կենդանի զանգված)ծախսվում Լ 380 մարղ|ժամ(նեճիմնական ճոտի ժախանրը)' առյալ Ներկայումս արդյունաբերականտիպի Համալիրները կա-

բարձրությունը՝ ոչ

0,5 մշ, եկ մայրի (բրոլլերննրի Հետ միամին)՝ ոչ պադաս, քան 0,7 մչ Արուի, մայրի ն վերանորոգմանվանդակի

քան

ՍՏԱՑՎՈՂ ՄԹԵՐՔՆ

ՄՇԱԿՈ

ՆԱԽՆԱԿԱՆ

ն

աչքի

է

ընկնում

բարձ

|ՀՀ|Տ|Յ

21,9

4,0

16,0

Հավի

60,9

68,8

17,2

Ս,8

16,4

ՆԽ0

17,0

Ճագարի

ւխ

Տ

Տ» ՏՎ

Հ

Տավարի 1 կարգի Ոչխարի 1 կարպի Խոզի մռույին

Միս

բաղադրությունը (5)

Տարբեր գլուղատնտեսականկենդանինե

գյուղատնտեսականկենդանիներից ստ րի մսի սպիտակուցներնավելի լիարժե մասինը:Մարդը տավարի մսի սպիտակ 67 տոկոսով, իսկ ճագարի մսի սպիտ առվիդադարիմսում ճարպի պարունա է, քան մյուս կենդանիների մսում: ճա լավ յուրացվող է: Մսում ցածր է խոլես Թյունը: Տարբեր կենդանիների մսի քի Թյունը բերված է 81-րդ աղյուսակում:

Սպիտակուցիպարունակությամբ այն պ

րամարս է

Ճաղարիմիսը զատվումէ սպիտակ մ

Ճագարի միսը

Ռազարներից ստացվում են բարձրա ջարկ ուննցող սննդամթերքներն Հումք՝ աղվամազ:

9.ՃԱԳԱՐՆԽԵՐԻՑ

Ճագարի միսը ճամարվում է դինտիկ սննդամթերբ երեխաների, տարեց մարդկանց, սիրտանոթային ճամակարգիչ» Լուս ատամոքսի, չլարդի,եղապարկի ճիվանդություններով տասվող

մարդկանց ճամար:

ճագարննրիվսային մքերատվությունըկախված է նրանց ցեղից, տպանդիճասակից, սնվածուքյան ատովճանից:Մսացեղերի ճագարների ւվարանոցը, կրծքավանդակը,մեջքը» ե ալն են, 1 ՞ ուռին Վ մկնանակալված, / ' ւմ

սոռու

մու տ լավ ոկաբո նրա հլունջը ակալված: սպանդային Հասնում է 60-69 ովա

Ժ

սական Հասանում Փրբ տեղական ցածր մթերատու "կոս է:

ձասակին ղուղընքաց, բարձրանում է, փուիովում

ո

լավ

ա

ր Էբ

տոկոսի այն գեսլքում, ճաղզարներինը52 տո-

ճագարների սպանդային հլքը նան սի բիմիակունբաղզադրու-

է

Աղյուսակ32 Կենդանի ճագարների մթերման գները (

կգ կենդանի զանգվածի

Բամար)

Մչու շանրասըն-

(բավական : տությունները, Վրացական ոոտնչ Ա

ըը ւ նվամու-

դորիան Առաջին

երկրորդ

ՍՍՀ

|

Ս0Հ

42կող.

ու

ու

ո.

կոյ.

ո.

կոպ.

ո.

ծ6

կոպ.Հ

կոպ.

ո.

կու.

ու

կոդ.

տ.

կուլ.,

Ո"

Աղյուսակ 33 ՄԾթերմաճճանձնվող կենդանի ճագարի մորթու ճամար լրացուցիչ վճարը (կռպ. է կգ կենդանի գանգվածիհամար)

2686--55

ս

նն

զարգացած, մեջքի ողների փշաձնելունները արտաճայտեն ն Հեշտ շոշափվում են, ճարպի կուտակումներ չեն

շոշափվում:

Ճաղարներիճանձնմանչրեղունվան ժամանակ սնվածուառուգիչ վեճերը լուծվում են թյան վերաբերյալ գոլացող ոպանդի միջոցուխ

ներկայումս ճագարները ւվետությանը կամ մթերող կաղ1981 թ, ճունվարի են վաճառվում ըստ մակերայություններին 1-ից դործող դնացուցակի (աղ: 32):

լ

ՌԱՖՕՀ

Վրաշական| Լիսվական

Սսանչի ժամանակը

1-ր

Դունվարի

1ս-ը

առ

ան

00Հ

ՄՀ

Մյուս Հանրասյնտությունները, այգ Թվում' ՀԱՍՀ-Ն

2Դ

Յ9

:

Հռկանմբերի

Քոյնմբերի

4-ի առ

մարտի

դեհանմ-

բնիի

Ասլանդիենքարկվող ճադարների պետք է ունենան ւայնպիսի կենդանի զանգված, որ նրանցից սատպցված մսեղիքի դանգվածըլինի ոչ պակաս, քան 1,1 կզ Համաձայն դործող հռրմաների 1 կարդի սնվածության ճաղդարների աղանդային 49-6 նլունքը պետք է լինի ս0նյօ տոկոս, 11 կարգինը՝ տոկոս, ն սրաի լլարդիչ թոթերի նլունքը երկու կարգերի ճամար

նույննէ`

ՀՍՍՀ-ն

վածը(աղ. 38):

Ըստ սնվածության աստիճանի,Համաձայն գործող ԻԼՕՇՂ

ված

քվում

այդ

|

ԱպանդիՀանձնվող յուրաքանչյուր ճագարի մորթու ճամար չրացուցիչ վճարվում է Հաշվի առնելով նրա կննդանի զանդ-

թյունը:

«Ռագարներըսպանդի Համար» ճադղարներըբաչկ կանում են այն ժանվում են շ կարգի:Առաջին կարգին կենդանիները, որոնց մեջքի, դոտկատեղի, ազդրերի Պատլավ են զարգացած, մեջքի ողների վածնհրում կանները են շոշափպում, մեղդավին աճուկների փշաձն ելունները թույլ շոշափվում են ճարդի կուռակում: ԵՐկշորդ ճատվածներում որոնց մեջքի, պատկանում են այն կենդանինելը։ կարգին ն դոտկատեղի ազդրերի ճատվածներումմկանները բավարար

տոկոս

Ր")

ոորքո

են

առա -

ում

),

ու

7 աթ թոն ՍԱ

-

այդ

են անում:

Հետո

տեղից

կարվածք

ր

Որբանշատ արյուն բամատվածներից, այնքան րարձր կլինի մսեղիքի

շուրջը

ծետո

Մորի

ցաակիչ ճոդերի Պատվածներումկտրվածք են անում կախում ճատուկ Հարփարանքիվրա (հկար 21): պետք.է «անել տիկի ձնով: Առջեր վերջավորությունների ճոդը» մաշկը Հանվում է ինչն նախադասուակի Ճասպվիածում

անձչրաժեշաէ ճաղարին մաշկհլ։ Դրա ճամար պետք է օղակաձն կարվածքներանել ցատկիչ ճոդերի Հատվաւժներում, ազդրերի ներքնի մակերեսով դեպի ՀետՄաշկը ազդգրերիցտանելուց անցքը ն Հիմքից կարել սլոչր

Իո

վի

աչքերի

Դրա ճամար դանակովթրի Սոռռոչումկամ արլունազատմանհը:

իրա

րարիՍամո: Աք «եաԼցնումսպանդի երկրորդ դործողությանը՝ աան

,

հախում դրի

են 2 Ճադարներիսպանդը կատարում դործողությամբ: է ճերքին անճրաժեշտ Առաջին նրանը սպանել: Դրա չափա են խ ձեւքու| ճեպ բռնում ճաղարի ետկի երկու ուռբնխից: դլուխբ

ՆԱ. 21, Մազարի մշակումը

ն

միացման ծոծրակոսկրի

քոեր են:

-

Ճագարների այն մսեղիքը, որը չ կարգի պաճանչջներին, Համարվում են ոչ սննդի Համար սղիտանիչեն ն օգտագոր դլունաբնրականվերամշակմանՃամար:

ժած

կարդ՝ մկաններըբավարար նն յոճուկների Հատվածում, երիկամներիշո քույ չնրտեր: Մրջթի ողների փշաձե ել

նն մկանները

Հոթ ների Հաովածում ճարալի ե հլունները չեն արտաճայոված: ծակված են ճՃարպողի

45 կ 787046բաժանվում լավ զարդաց

ք կարդ

մանների

արդագույն

աժիս՝մինուս 96ԸՇ ջերմաս Ճագարիմանդիքը, Համաձայնգործո մինչե

չո

: ԱԱ ր բր / ատե գարի

Դագա արմմիս

լվանալ է Հովանալու Համար կախել օ ճանով աննլակում։

է ուանդը այնպես Անչշրաժնշո կ ճմ ռքուր լինի: երն ալն կեղոուռվու է,

ողի նոցային

այարկը:երիկաժները, շրջաաա տվածճՃ դիի վրա: Գլութը մարմնից անջատվ

չախողը:Աղիքներըն ռատամորսը Հանու ներքին օրգանները(լրարդ, սիրտ, թոք ռանձին: էրորդից զգուշությամբ պե

Ճանում միզապար կոնջուկըները, անջատում ն Հանույի ուղիղ ա դանները,

ն

իսկ քաքձրը կարվում են: Գլխի Հատվ ո նաք է ճիմբից կտրելականջների կրճ 2ոՈչը չրքծրի ճատված: 2ՀՅՐ՝ Մորթին ճանելուց ճետո, արուի մ անուսկան օրգանները, առա զգուչությ վածք անում որովայնի վրա վերնից դե

|

|

տձծ10

ՍԱ

ե

այդ

202.5

թվ ում

ների,

մՍչ

|

:

ոլետությումԼբավական | ՈՍՏՖԱՀ(Վրացական լ

մորթեղենայլինմթերատվությունը մորթեղ

տո

որքին պետք է աչթերի անցթերի տեղերից կախել (1 ժամ) Հովանալու ճամար: չովանալուց Հետո մորին պետք է մարպլաղրկել,որը կատարվում է կլորչ ճարք, կոնաձնճա1 մ, աոտուկ փարախ վրայ որի երկարությունը պետք է լինի սմ: Ճարջնի ծայրի տրամադիժը սմ, հոնի ծայրինը՝՝ է այդ ճարմարանբրի մորքին Ճագցվում սլազիկելուՀամար

ճագարի սռլանդից ե մշակելուց անմիջապեսՃճեպատճառով

Ճագարիմորքեղենի որակը զգալի չափով կախված է նրա ոպանդի որակից ն մորքու նախնական տմշակումիք:Այդ

Հետո,

Մեր երկրում արտադրվող մորքեղենային շումքի ընդճանուր ծավալում ճագարներից տոացվող մորբեղենը գրավում է հրկրորդ տեղը (բատ մակերնսի), ոչխարի մորթեղենից

մագարների գարների

Անասնաբույժ ժասնագետները առաջին կարդի մսեղիքի սրունքի արտաքին մակերեսին դնում են կլոր, իսկ երկրորդ դարդի մտեղիքին՝ քառակուսի նիշ (կնիք):

Երկրորդ

Առաջին

գորիան

Մանդիքիկատե-

| Մյուս ճանրա-

Անմիջապեսառնտրի ցանց ճանձնվող ճագարի մսի գնման գները (ռուբլի 1 տոննա ապաճդալինքաշի համար)

Աղյուսակ

եքն կոլերտիվ, պնտական անատեսությունները, դգյուղաե միավորումները, տնտհսականայլ կազմակերպությունները ինչպես կան սոլառսղականվոռալերացիայի կաղլմակերպությունները ոնտեստություններում ստացված միսթ ուպվանդից ճանձնում են անմիջապես մսի առմարի ցանց, առա այդ դնման գները Հետելալն են (աղյուսակ 34): '

Նկ.

22. 2--

1--կաղաղար

ե

փոքր

ւսծ մո Ճազցրած

Ը,

պոչի նե շրթների Հատ զրկումը կատարում են ոչ սուր ղան ժից դեսլի դլուը։ Պետք է զգույշ անջ Քափառիվրա կորվածքներ ե անցքեր չ ՄշակումիցՀետո մորքափառը մաք մնացորդներիցն չեռագայում մորթին րացնելու ճամար անչճրաժեշտէ՝ մորք կաղապարիվրա (նկար 24): կաղապ է ղդուշությամըբձգվի պոչի Ճիմջի հ ամրացվի մեխերով: վածներում Մորքին պետք է չորացվի այնպիս միջանցիկքամբ է լինում, իսկ օդի ջնրժ Քան 10" Մորթին չի կարելի չորացն վառարաններիմոտ կամ ցածր (05ԸՇց ունեցող չենքերում: կավ չորացրսծ մո թյունը պետք է լինի 14--16 սռովուս:

հոնի թաթերի,

դուրս

յ

մորթի չորացն հառապա ւ Քազապյարի վրա

վրա մորթափառը դեպի

յ

ճետոչ ճանում են

կաղապարի վրակուղբ շորով, ճե-` մթերող կազմա-

ի

Մաղափոխությանաստիճանը որոշելու ճամար անճրաժեշտ է փչելով բացել ժաշկը ե որոշել նրա գույնը, Մաղափոխությանշրչանում դանվող մաշկը մուղ մրոպույտ գույնի է: Ապանդիըց առաջ պարտադիրկերոլուվ|անձճրաժնշտէ որոշել մաշկի դուլնը։ եքն ճագարի մեջբի Հատվածում մաշկը սպիտակ է, իսկ կողքնրի ե գավակի Հատվածներում՝դնոկս կաօր նրա մաղափոխությունըկավարտվի 5--10 ապա պույտ,

անմբերի կեսերին։

Մորքեղեն տաանալու ճամար ճագարների տղզանդիժամկետը որոշում հեն մաղածածկի Հասունացման աստիճանիճիման վրտ: ձասակավոր ճադարների սեզոնային մազափոխուքյունը լինում է գարնանը հ աշնանը: Մատղաշի աոաջին մավափոխությունըսկսվումէ մեկ ամսսկան Հասակում, օ0 օրական ճասակում ամբողջ մարմինը դանվում է մազափոխությանշրջանում: Զմուսն վերջին կամ գարնան սկզբին ժնված մատղաշնե ավախտվումէ 3--8յ5 ամսաիի տռաջին մաղավուխթությունն ամսական, հիրորդը՝ 6 ամսական ճասա-չ կան, երկրորդը կում։ Այդ ճասակում էլ անձրաժեշտէ կրանց սպանդը կատարել (նկ. 483--25): Բարձրորակմորքնղեն ստանալու Համար մայլիոչճունի ամիսներին ժնված մատղաշի սղ ունդը անձրամեջչո է կատարել նոլեմբնր-դեկտեմընը ամիսներին, դեկիշկ Հունիս-օդուտատոսամիսներին ծնված ժատղաչինը՝

կազմակերպել:

նում

դնաճատվում է մորթու մակերեսի, սպանդի ժամկետի, մաղաժածկի խտության, փայի, մորքափառի ամրության ն ցուցանիշների Հիման վրւս: ճաստության Քարձիորակմորթեղենստանալու ճամաի աւն ճրա Քշյո է ժազավիոճաղզարներիտպանդըկատարել հիանց ճասակային խությունը ավարուվելուց ճետո, ինչպես հան պեոք է ամբողջ տարվա ընքացքում նիանց կերակրոմբ ն խնամքը ճիշտ

մորքեղենային մթերատվությունըՀիմնակաՀ` Ճաղարների

վերպություններին:

վից, տրորում չոր փարոիքնփով կամ չոր ռացնում ճարպի մնացորդներըն Հանձնում

չորացնելուց Մորքին

/

ԵԸ-

ՀճարծՀՃունյայոԿ Որ

Դժփամաբքրի ատո

ՀՈ/Ա:ՐՑ/

Դ ճմ

մորքեղենային

ն

աղվամա

տեսակ պատկանում չորո

ն զարգացածբիստամավզով

Առաջինտեսակինձն

մորթիները բաժանվում

ն ելնելով մազաժաժկի մորքա են

բճրի:

են

մազաժաժկի կառուցվածքի,

ները բաժանվում

հատ

սպանդը:

Այդ օրերին էլ անձճրաժեշտ է

Փետրվարիվերջին ծնվածճաղարի մազ

|

2ռխուոբմյյ սփշոյ

։

Հի վեյ

2ույհար նեսեն Ագուստույյ«46

ժայ

ԾՒՆԸ ՓԵՏՐՎԱՐԻՎԵՐՋԻՆ

Հոտեր)

23.

Է`

:

Հիտոց

Նկ.

.

`

նկ,

Նկ.

էրն Հոաոխծոի գերին նղեմբնոի

2ՈՒԼԻՍԻ ՎԵՐՋԻՆ

|

Հուլիսի վերջին ժեված ճազարը

արին

ժամկետները մազավփոթության

Շո/ք «բձոր

ՀՀՊ

ԾՒՆԸ

մՃոյեմբծրի Հ/քցյ"6Դչրտքաընրիփծսճ 28.

գեստն «Աեպոնվբծրի

ՍԿԶԲԻՆ

Մայիսի վերջին ժնված ճագարի մազասկոխությանժամկետները

գէաին

«յք

Օրոատոսֆէրին

ՎԵՐՋԻՆ -ՀՈՒՆԻՍԻ

քմբերխ տնրցինՃ2ոնտեմբերիմարն Մար

24.

2էրմաբէյ)

Հոու»

Օզոստուծկէսն

ԾԻՆԸՄԱՀԻՍԻ

'

ցանիշր մաղաժածկիվիճակն է: Մորք

գույնի մորբափառով, ինչպես նան ա րոնց վրա արատներիքանակը գերազ սաճմանները։ բայց ոչ ավե ժույլատարվող հն պ կերեսի 50 տոկոսը:Այս տեսակին վնասված մորթիներ խաժ ն մորքափառը մակերե մորթու ընդճանուր րաղզանցում ժաման ոեսակավորման Մորթքիների

մակերեսը չի գերազանցում մորքու մա Մոխրագույնճակա, սնաղորշ, արծաքավ նադույնյսովետականշինշիլա ցեղերի ված մորթիների վրա թքուլլատրվումէ կ կայություն կողքի Հատվածում ծայրից Դասվաժում Փայրից 5 ամ-ից բարձր, 1ք չի գերաղանցումմորթու ընդճանուր մա Եբկբորդտեսակինքն պատկանում ված, թույլ զարդացած քիստամազով ե Հատվող կամ անընդճատ կապույտ չեր ները, որոնց մեջքի ճատվածը սպիտակ երկրորդ ահտակին են պատկա պուլա: բավարարող այն մորքին պաճանչջները ծաժկր նոսր է, իսկ փորա փուլը բարա են պատկանում այ Նոբոբդտեսակին մոտ քիոտամազը ն աղվամաղի զարդաց անընդճատ կամ ընդչատվող կապույտ դ գերզարգացած,քիստամազըքափվող: զոբբորդտեսակինձն պատկանում թյան փուլում ցանող, նոսր քիոտամա ցողչ մեջքի Հատվածում առտնց քիստա մազով մորթիները, անընդճաա կամ ը

վաժենրում բաց դույնի մորքափառով է մորթու կապտություն որովա տրվում վածներում մորթու Փայրամասիցմինչն վածումմինչե5 ամ Հեւավորությանվր ւուրո կետեր կողքի Ճատվածում ծայր

ատա

նոբջմալ խմբինձն դասվում այն մորթիները, որոնց կատրը-

են

մակեչ

Չորրորդ բաժան-

երկրորգ

-

Մորքու մակերեսը որոշում են նրա հիկարությունը տիվ ըապնության Հեյո բաղմասպասոկելով: նրկարությունըորոչչում են մորթու վրա այքերի միջին կետից մինչն պոչի Հիէքըո կայնությունըորոշում են մորքու միջին մասում չափելով նրա փաթր։ եթե մորթին գլխամաս չունի, երկարությունը որոշում եհ պարանոցի ծայրամասիմիջին կետից մինչն ռչոչի 4խքքը: մորքեղենի արժեքը ճիմնականում կախված Ճաղարների է չափից, տեսակից ն արատավորությունից:

Առաջին հ երկրորդ ատնսակներիմորթիները րոտ րնեսիչափերիբաժանվում են 3 խմբի(աղյուսակ 35):

վում:

այն մորքիները, որոնք ունեն խմբի արատներ,դասվում են չորրորդ տնակին տեսակի մորթիները ըւսո արատննրի խմբերի չեն

տնակի երրորդ,

մորթու երկարության 12-ից

կաղմումէ մինչն 3/4-ը, իսկ անցքերի նե ճաղատությանընդճանուր մակերեսը կազմում է մորթու ժաչ կերեսի 5--10. տոկոսը:

ունեցող խմբիարատներ Եբկբուղ որոնք կտրվածքների երկարությունը մորթիները,

Համարվում այն

Առաջինխմբի արատներունեցող ձճամարվում են այն մորթիները,որոնց կարվածջների երկարությունը կազմում է մորքու երկարության 1/4-ից մինչհ 12-ը, իսկ անցքերի, ն թաղիքացված մասերի մակերեսը կաղմում է ընդճաղատ 7--5 յոոկոսը: Պահուր մակերեսի

վաժքի երկարությունը չի պերազանցում մորթու ընդճանուր երկարության1/4-լը իսկ անցքերի, ճաղատ ն քաղիքացված մասնրի ընդճանուր մակերեսը չի դերազանցում մորքու մա-կնրեսի 1 տռկոսը:

Հ.

ատկանիչ է. Սպիոակ մազածածկ ճաղգարներից ցվող մորթիների տեսակավորման ունեցող այս Ճատկանիշըչաշվի չի առնվում: ժամանակ Բաո արատների առկայության, ճագարների մորթիները բաժանվում են 4 խմբի՝

րացուցիչ ճմատիճանը

1301-ի ը մինչե 16500 հ ցածր

պլխամասիմաշկով

`

6,20

ԼԻ 1

արա-

4,090

4,20 արա-

ճսռավորության

Քձրկրորդխմբի

-

-

-

2,850

8,9 արատավորության

առաջինխմբի

նորմալ

ռավորության

ձրկրորդ խմբի

5,40` արատավորության

առաչին խմբի

նորմալ

երկրորդ խմբի արամտոավորության

նռաչին խմբի արատներով

նորմալ

7,10

5,602 արատավորության

նորմոլ առաչին լոբի

Բոլոր չափածրը

Մանր

Խոշոր

շոր

Բացախո-

ոկ

՞

Տավար Արատավորությունը

-

-

-

Լւ

Յ

4,

'

Յ,

6,

|

Աագարների մորթեղենալին մորթ

բերված է 36-րդ

Ճագարների (1983 թ. մորթիների ն 32-րդ աղյուսակ

Խոշոր

Մանը

Մորթու խումբը

Մորթու մ

Աագարներիմորթիների դասակարգումն

|

Ցավը| | Բացա-

Աղյուսակ37 Ծագարիաղվամազային մորթու արժեքը, ռուբ,

Վիճակը ՛ :

նոխմալ

ոնն

՛

(|

ո Տ

Տնսանը

|

Մի

ը

--

2,20

-

ԻՐ

արատավորության հրնրորդ խմբի արա-

`

ո

Նոր ,

՞

՛

ր

Ն

Մ

`

2,40

Ֆ,Ֆ0

զորության ա

-

-

85.-

|

,

-

ա

՛

Ո

Ր

2,520 ւա

է

'

ու

Հետո

(ՀՅ

գղալ

Քնյի

աղատ

տ

զվանալ, մինչն լավ մաքրվելը: Այնուճետեչ այն չանել .լուծույքից, մղել (առանց ոլորելու), ողողել դոլ ջրով ն տեղաԴրել բացախաքքվի կամ ալիումինակալեումականշիրի լուծույթի մեջ Շացախաթթվիլուծույթը պատրասանլու ճամար 1 130-355 ջերմաստիճան ջրի մեջ պեաք 1 լցնել 50--60 մլ Փացախիէսենցիա ն 3--4 ճաշի գդալ աղ: Շիբի լուծույթը է լուծել 4--»Ց ճաշի ճամար 1 լ չրի մեջ պնատք սպատրաստոելու ճաշի դղալ աղ: ալիումինակալիումականչիր ն 3--4 գդալ

00».

առաջինխմբի

4,30 խոշոր արատավորություն

յա իրք

աաա

Խոշոր

առաջին խմբի

լեր

Բոլոր չաաերը

Տնայինսպա լմաններում կարելի չ ճագարների մորթինեԻր մշահել, պլատիաստելտարբեր մորքնզեն իրեր (դլխարկքեր,օձիքներ,հրնխայի վերուրկուն եր) կարելուճամար: ՄորՔիների մշակումը եթկար պիոցես է ե աճա բավականին չում է ճամբերություն զդուշությոմո

Հետո Ճագարի առլանդից Հանված մորթին առաջին ՀերԹին ահճրաժեշտէ ազատել մի մնացորդներից ճարպի, է հեթամաշկային չերանրից, այնպես, ինչպես նշվել է ալս

Դրանից է մորթին լվաանճրաժնշո հարի արԸ ջերմաստիճան ունեցող լուծույթում, մու պատրատտնլուճամար չրի մեջ պետք է նել ոմքք լվացքի փոշի (ցանկալիէ «նովոստ») ճաշի Ո»

ռղալ

լ

՛

Այս լուծույթներից որեէ մեկում մորթին պետք է թողնել 5-.6 ժամ: աճ լուս Այդ ժամանակաշրջանում ժեշտ է մորթին տարբեր ուղղությունների վրա ձգել, շրջել, ձեռքով շփել, որանագի լուծույթը լավ ներժժվի մորթափառի մեջ Դրանից մորթին Հանվում է այղ լուժույթեից, ողողվում գոլ ջրի Հետո

մեչ, մղվում (առանց ոլորնլու) տարքնի ուղղություններով ն Դրատարքբնրճատվածներովվդուշուքյամբ հրկարաձգվում: չջերմառՖից Հետռ մորթին 6 ժամ տեղադրվում է 35--405Շ տիճանի բրոմի չիբի լուծուլքի մեջն աստիճանաբարխառնում (ռբորում)։ Այդ լուծույթը պատրաստելու ճամար այնծրւսժեշտ Հ 1լ ջրի մեջ լուծել 6 գր (ոչ լբիմ թեյի գդալ) բրոմի շիբ: ԴրանիցՀետո մորթին պետք | չորացնել: լավ տրորել անճրամեշտ է մոռրբքին

Չորանալուց ճետո

ձեռքերով,

ճմուլսի

ա:

աալ

կողմից բմել ջրաճարա ային մորքիավաոի

Այդ էժուլսիան պատրաստելու ճամար 0,5

լ

եոս-

Հացոզ ջրի մեջ գցել լվացքի օճառի 1/8 մառը, լցնել 0,5 լ ված խողի ճարպ, լավ խառնել հ ավելացնել 15.-20 մյ անուշադրի սպիրտ: նրբ լուծուլթը լավ խառնված է, այղ էմուլ-

սիանվրձինով կամ վաքի կտորով քավում

է

մորքոսխիառին:

Այս եղանակով անային ոլայմաններում մշակված ժորգործարանային մշակումից թիները, իշարկն, գիջում են ռտացված մորթեղենին, այնուամենայնիվ, դրանք պիտանի հն մորթեղենայինիրեր կորելու Համար:

աղվամազայինմթեբատվությունը: Ճագարների Ճագարներից ստացվող աղվամազը օդտագործվում է տրիկուռուժե-

ն

պետք է էուծույթը այնքան, ոի վերցնել մորթին ղավորվինրա ժեջ: Մորթինդգուշությամը ոլետքէ

ղենի սյատրաստման ամար: Աղվամաղը ճիմնականում է աղվամավային ուղղության ցեղերի ճաղարներից ատացվում

-

ր

ժ մատաղի

|

-

ու

ա

Աա

նրանց

,

ցիստամա-

0--ծ,

նն

են

անցնում

ժե

ՔՔը:

|

անը Աղվամաղի

խուզել

ճամար

ը

կատարումեն ներատեսաւ գարի աղվամազը էյն Մով ն Հիմնականում, "

Հետո

:

ե

ր

հորի

մոր

ճ

:

|

:

մմ

ն

աղ-

ավելի, ր արԲԲվիճազոմ Թաղիրացում "Վի թույլա-

:

ծրկարությունից, | 4 տնսակի: բաժանվում սպխտակէ, հրկարությունը, գույնը մաղզաթեարամ Հար

Աղվա.

ավուր:Տավարելուջ

բո

Դրա անձչրաժե 228 է մեջթի Հոկ աու ուժ. ռուսն սովորական սանրով. նրկու աա մաղաժաժկր ատ մվրատովայն պոչի ճաստվածից դեպի գլուխը ե մնջՔից՝ դեպի որովայնը:

սովորական Ժկրաոնե15,արմ

առայցին ապա թարերից,

հ պողքերը, գավակը աղդրերը: են Աղվաժաղի խուղըկուուարում

րումը սկսում

է, առպտ այն խուղվուժ է: Թաղիքուցված՝

մետաղյա եճրունեցող միջոցով:ելքն մաղաժաժկիորոշ սանրերդի

ա.

վաամ կոնաձե

ան-

նղանավ՝սանրման

տարածված է

ունի աղվամազիՀավաքի2 ոյություն

խուղի, որոնցից աղաջինը ավելի

ժազիՀավաքումըկատարում են

ն

ու

ճավաթըկատարում մատղաշի Հկորան ամսական Հասակում, իսլ Հետագայում

Ղ

ու

ինչպես Ճասակավոր ճագարներինը՝ մեկ ամիսը

զամ:

այնպես,

աի որ

շ յժ)

տարվա

չ

Ճագարների աղվամաղակը դայի քնրատվությունը որոշվում ար ընթաց աղգամազի թանակով, որբ կախվածէ ճւ " նն Ա9եղից, կերակրման խնամքի պայմաններից բավա աղի Ճավաքփան եղանակից ոլարւնի Իերականութ 5". ւռ

զինը՝ 4--10

տոկո

բռ Աղվամազային ցեղերի աղվամագզի քանակը : կաղմում

Ժյունից:

հ

`

դո Թռդիքա

`

։

մմ:

՛

գու

մմ.

մյու» դյուղատն Կոնսությունների,

Տոճմային ճագարների արժեքիմե կոլե մոզված նն փոփոխություննե

կոռպերացիայիանտնսություն բում:

ճագարների մասողաշը աճեցվում ն կոլերաիվ, ոլեյո պլործարաններում,

Ճագաշներիտոնմային մատղ

38-րդ աղյուսակում բերված դնեերո

|

ն ճմաղարարուլծների,ց քլունննրից

Է, ցածը

մաղաքելերի երկարությունը 11 մմ 10--30 չոկոսի սաշմաններում): Այն աղվամադը: որի մազաթնլեր ինչպես նան ունի տար ն վնասվ ոոկուսադբոսովածություն ներով, դասվում 1 «խոտան» տնակի Մթձրման դրասենլակները ճագ

Տ--70

եքն նրա աղրոտվածությունըկաղմ առկոսը, խիա աղարտված է

ճամարվու աղվամազը

տավոր: նորմալ են ձՃամփարվում զերը, որոնք կողմնակի խառնուրդն չեն), մաղաժածկը չի թաղիքացված: է ա նճրի խաղիքացվածմասը կաղզմումէ դան ոչ ավե սոոկուլը,աղբոտվածությունը՝ է դեղնաժ մեղի աղդեցությամբ: երրորդ տեսակի աղվամաղը ճա

բ

հատ վիճակի աղվամազը կարող

Չ9

ծրրորդչ տնսակի՝ սպիաակ

30-44

բուք յունը՝

ն

խթադի խառնուրդի

,

թյունը՝ 46 69 մմ: Ֆրկրորգ տեսակի սպիտակ դո

իւաւնուրդի

տճոակի՝սալիկ Առաջին

րաժաժվում

ինչոնս նախ աղվամազային),

տրակըկախված է նրա քրկարությունց ն մաղզածածկում ւ ազի քիստամաղի Հարաբերակցուչ

Ա

խառնացնղերից:

նդո ն (անդ րական, իո այ քույ

մագարիաղվամազի գնման գները

-

Աղվամազի

ճամա-

տեսակը

ննքարկվի բոնիտավորման,մինիտտրությանկողՍՍՀՄ դլուղատնանսության Համաձայն 1977 թվականին ատված «Ռազարննրիբոնիտավորչ Հոլուտ մխոց է ունհնան անճատականճա-ման պետք ճիաճանդիունրանք

ամասկան մատղաշը պետք է

Ազյուսակ35

վիճակը

մար ականջիվրա ն կենդանիզանգվածըբավարարի Հասակին ներկայացվողպածանջներին: չատ ամխան ցեղերի մորճմայինճագարներկարելի է ձեռք րնե-

կգ-ի գինը (տուբ.)

Տարբեր

րել Յ9-րղ էքոտիա ու

Բ

տեսակ

ամրակ

Խոտան

եորմալ

արատավոր

Մ

ո

նորմալ արատավոր նորմալ

10.

ԲԻ ՎԱԲՋԱՏԲՈՒՄԸ

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄՆ

վրա ազդում կազմակերպման

ւ

սպառողական փպողեերին, ապա նրանց արժեքը կողմերի որոշվում է կողմերի Համաձայնությամբ։ Այս դեպքում ճար իի դենըը չոլետք է ցածր լիննն, ղործող 7: 20--58 Համաձայն.այդ գնացուցակի, չ 2-ից մինչն ՛ չ դասի կենդանիների1 Էգ խորու ն կենդան դանի զանգվածի ճամար տրվում է 3 ռուբլի 50 կոպեկ, են

Հ

է

Աաաա արարաք աան արարը ամմական

ՇԱԳԱԲԱԲՈՒԾԱԿԱՆՖԵՐՄԱՆԵՐԻ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ

մքեբքների արտադրության Ճազարաբուծական թյունները: ֆերեն

արատավոր

է

Նր րի

|

ուղղու ֆերմաներիաբշտադբական Ճագաբաբուծական

ների տոճմային ֆերմաներից ՍՍՀՄ դյուղլատնտհսությանմինիստրության,ՍՍՀՄ կարնեղենի ե մսեղենի մինիստրության Քո» ՍՍՀՄ մ պտուղիանջարեզենալին տնտեսության չ ինիստրուքյան ձեռնարկություններին իրացվող 3--4 ամսական ճադարների տոճմային մատղաշի ճամար վճարվում է (1 կգ ' կենդանիմասսայի Համար) էլիտա ն 1 ղաս՝ 5 ռուբլի, մյուս դասերլբ4 ռուբլի: Մինչե 3 ամսական ն 4 ամսականիցբարձի ճասակ ունն ցող, ոչ իհչլես նան բոնիտավորված ճաղարների արժեքը որոշվում է եր րոշվում կողմերի ճամաճձայնհությաւմբ:

աԱ

նշված տնտեսություններում: աղյուսակում

մի

շարք

դորժոններ՝

Կրա եուգգությունը: մանձրի մեծուքյունը քոմե Լ ԱԻ,

աշխատան բի վաճառքի ճնարավորությունը, աստիճանը ասլածովկվածությա կերերով հ ճաղարանոցնեթով ն այո

Հէ արարուծական ֆերմանն

մահերի նե. անճրակազմակերպելիս 300 ճաժեշտ է Հաշվի առնել, որ մանը ֆերմաները (մինչե ճնադարամալր)քիչ չաճումաբնը են. Խոշոր ֆերմաներում կազմա րավոր րժաները

Գարա

րագրի: ՆԵՆ արարը րաո արո նեոռ բ ան լ զաժող իկաղմակերոլոլ ի ա արվի աար մար Ի ներդնել տոծմային աշխատանքը, տարելագործել ր

ժոնը:

կան

Արտող

"2"

մեքենայացում: պբոցեաների են

ֆերմաները լինում դադարաբուծակոաւն

արտադրա-

սոճ

մայինե.

ապրանքային:Տոճմային ֆերմաների Հիմնականնպատակն մատն է մաքրացեղբարձի դասերիտոչմային Հիբրիդային 2--4 ամսական Հասակում 1,5-դաշի աճեցումը ն վամառբի մսի 3,5 կզ կննդանի մասսայով: Տոճմային ֆերմաներում վաճառքը ունի

նշանակություն: երկրորդական

է

ֆերմաներըպետք Ապրանքայինճազարաբուծական ն Ապրահտադրենբարձրորակի միսչ մորթեղեն աղվամազ: 145: ար-

Աղյուսակ39 Ջարբերցեղերի տոճմային մատղաշըվերարտադրող

ձեռը

աո

տնտեսությունները ։

-

ծին

դանիդանդվածը 110

ե վարձատոումը: ՃաղդաԱշխատանքի կազմակեոպումը

դրադի մարզ

Սարատովիժար, «Սներինսկիջ կրառ«Անիսովակի» ֆողարի ծրկրամաս, «ջերձպանովոկի»նովուիբիրսկի մարզ, «նրասնալապոլլանան կիրովովրադի մարզ, «Մուղիսլավսկի»կոստրոմայի մարզ, Ճազարաբուճոթյան ն դաղանարուժության . կխդաճնաագուտական

կնստխթոսռի փորձնական :տնանկսություն, Մոսկվայի

մարգ:

թային ֆերմանձրի ճաղարների Հոտի կառուցվածքըբերված կում մ 40- բդ աղյուսակում: է մեկ մայրիկ ստա: Տարվտընթացքում պլանավորվում ն աճեցնել զպլութմատղաչ։ Մոսողաջի կենօրական ճասակում պետք է լինի 3 կղ

նալ»

ծնտեսությունները

ՍպիտակՀսկա «արատ լերինդրաղիմարդ, «Սոմովակլ» Վորոնէժբ մարզ, «Բիրլուլինսկի» ԹաքարականԻՍՍՀ ԴՐոխրագույն «Պխտրովակի» մարզ, «Գրոզորովոկի»կա. Պոլատվալի (ինինգրաղի մարդ:օ«նրտանայա սպլոլլանայ, օ«անրրովո« Ճո

Սովետական .

Հենշիլա :

Արձաքափայլ

Սնագորշ Վինննական

նրկնադույն

Սովետական մարդեր

Սպիտակաղվա«

-Ժազային

Մարգոն վարձատրումը կախվաժ

ֆերմաներում աշխատանքիկազմակերպումն ": է նրա ուղղությունից: արտադրական սիսպրոցեսների մերենալացմանմակարդակից,ղպաճվածքի

տնից: '

Աղյուսակ

Ծագարներիճոտի կառուցվածթը ՝

Սձռաճասակային խմբեր

'

-

«Պուշնոլ» Տուլայի փար, «Բիրյուլինսկի» Թարքարական ԻՍՍՀ, «Պեարովեկի»Պոլտավայի մարզ: ԻՍՍՀ: «Բիրյուլինսկի» ն «կաշլակովսկի»քՔաթարական Հիմնական մայրերի Արաոդրողարուների ««Գուչնոլ» Տուլայի մարզ, «մաղ ն «Վոստոլնի»Թա քարական ԻԱՍՀ վերանորոգմանմաղայ ե Հյսյկական անասնաբուժության մատղաշ Բոռվող կճրարաադրության 12 ինստիտուտիերեանի փորձարարականբազա Էնդամենի «Մոլոնցնակի»Սուրակիմարզ, «Պողզգորնի» կերովի, `

Ֆերփա Ճ2000 «րմ-| ֆերմա, 3000 ճիմնանական մայրի ճամար| կան մայրի ճամար

գլուխ

12000

15460

Չը 73,0 1,6

2,3

գլուխ

18000

«ը

13,0

1,6 7,3

23040

28,1

28,1

՝

մարզ

Ճագարաբուժության,

մնջ աշխատանքիկազմակերպման Սալիֆոր« «Մայսկի» կաբարդինուրալկարյան ԻՍՍՀ «կուլանժսկիռ ճիմնական ձեր արտադրականբրիգադն է, որին ամրացվում կարծլականԻՍՍՀ, Վոստոչնի» Ֆիազան ԻՄՍՀ,Թաքարական. «Գետրովակիռ է մարկ, «Ցուղլա» մատվիա: ճաղարների Պոլտավայի ցլիաքանակը, արտադրական կառույցները, է տարվա ճամար Ճաստատված ՍՍՀ ճագարաբումականֆերմա Բրիղաղն աշխատում դույքը: նկպրա «Մալսկիչ նուրալկարչա պլանի «Համաձայն:Բրիդաղի աշԲա արտադրաֆինանսական Պորգելանդական սպիտակ է աղատված րբրիդաղավարը: փւատանքը ղեկավարում սական կայանի փորձնական տնտեսություն: կազմակերպԱրտադրական րրիդադում աշխատանըը ե բաժան: Ճադարվում է ձրկու սիտտեմով՝Համբնդգգրկող իսկ մյուս դասերի կենդանիներիՀամար՝ Հ ռուրլի 50 կոպել: ների պաճվածքի ճամբնդգրկող սիստեմի դեպքում ամբողջ Տոշժային գործարանից վաճառվողմատղաշի արժեքը 10 ամրացվում է մայրերի,արուների ն մատղաշի բրիգադին տոկոս բարձր է: մինչն նրանց իրացումը: Բաժան սիսամբողջ դլիաքանակը տեմի դեպքումբրիգադի անդամների մի մասը սպասարկում :

՝

Ի

Ժ987

թյ պ ա ԱԱ ամ

ո

Համապա-

էոռա ե դասի ճաղարներըպետք է ունենան տասխան տոչմային փաստաթղինր։ Վաճառքիցառաջ

8--4

ն

ժամ:

Աշխատավորների կատեգորիան

Հ

/ջ

շ)

:

'

:

| 2777

ստանում

ֆի

ֆարվա ընթացքում աշխատողներնաշթատավարձ են ճամաձայն տարիֆի, իսկ տարվա վերջում, եքն կատարվումեն արտադրականսլանները՝ լրացուցիչ, ատրիՓային ֆոնդի 25 ն ճաշվով։ Աշխատավարձի վարձաչամիը ֆերմաներում սաճմանվում է 1ց չկլանավորԿուպրանքային վող մոբ (կենդանիզանգվածով)արտադրությանՀաշվով, իսկ տոճմային ֆերմաներում՝ իրացվող արտադրանքիճաշվով:

Աշխատանքը վարձատրվում է Համաձայն գործող տարի-

Աա

աանհրվոր զորիկ

ճերքապած 9իչնրային

Ճագարնձրը ինամող բանվոր Փոթարինուբանվոր

Անասնաքույժ-ռանիտար

-

ֆերմայում

քանակը Մայրերի :

Աղյուսակ41

Ծագարարուծական ֆերմալի աշխատավորներիքանակը

Ֆերմայիվարիչ Քրիզադավար

բոռե:

Հինգ օշրական աշխատանքային շարաթի դեպքում Հերթափոխի անողությունը կազմում է Ց ժամ 20

Թյունը՝

մատղաշին մինչե րանց մայրերից անջատելը,իսկ մյուս մառը՝ սպասարկում չ մասողաշը անջատումիցՀելլո մինչն հրացումը: Աթտադրական բրիգադի մոտավոր կաղմբ ն անդամների Փանակը բերված չ 41-րդ աղյուսակում: Մի Հիմնական բանվորիՃաշվովվսպասարկվողկննդանիչնճրի նորման կախվածէ արտադրականպրոցեսների մնքենաացման մակարդակից, կերակրման տիպից, մատղաշի ելՔից։ նորմավորվում է աշխատանքայինՀերքափոխի անողու-

փ Հիմնական Հոտի արուներին, մայրերին

'2իմնական ե փոխարինող բանվորնե

կարգիտրակոորիստ-իեքենավ

Մինչ, 1990 թվականն ընկած ժամա ալարննային ծրագրում ասված է՝ «Միութ վար ճանրապետությունների մինիսորների Աբրգործկոմների,մարզգործկոմենրի,տնտ նարկությունների դնկավարների,արչմիո վերոլությունների կարբնորագույն խնդիր ատնզծել, որպնազիգյուղում բնակվող լու նիք կարողանա ունենալ տնամերձ Հող առուն հ թոչուն»: Այս անդիրնիրագործելուճամար անձ բարհլավել ճաղարաբուծականկամավոր տարվող աշխատանջի մակարդակը: երկրում արտաղրվող ճադարաբուժ վի մասը ստացվելու է բնակչության ան

տաղներում որոր

նան

ոչ

միայն աշ դպիողական մերձ տնաեսություններում, պարդացումը պետք է ընքանա կան տնոնսություններում, այ՝

Ճագաբարուծության կազմակեռպու ղակ տնտեսություննեբում:Ճազարաբ

(աղյուսակ 42):

առումներին բուժման

նարուժուրան

աշխատողներին նախապ ժամանակ: Ցուրաքանչյլուր ճագարաբուժական ֆե վում է ամառային ն ձմեսային աշխա

կատարնհլիո հ ճադարներին ճամարակալ

նն

Դաղարաբույծ-րանվորներիդարտակ մտնում` անցկացնել ճաղարների վուղ հ կերակրել չրել կենդանիներին,մաքրել պարանոցի տարածքը, օգնել րրբիգադ

չափով:

1-7

«որվում է ճամաձայն չորիոիդ կարգի, իս մաների բանվորներինը՝ Հինդերորդ կար Ազատվածըրիվադավարիաշխատավ

ւ

լ

յ

Բ

ւու

գիշնրայինճերցապաճին.

ն

զննում

14--16

13-14

2.1

9-70

5-9

12--18

16-1»

ա

15--15

16-72

ամէ-

Է պատճառով անչրամեչտ

ւ

Հանման, Հեձրային գրերի

9-7

նն կոորդինացնում շրջանա-

Մորո

ն

թյունները Պապա ա ՆաՆրՎոլատր

ճասնլ ՌՍՖՍՀ, Ո.րափնական ե

ողոթաենրի

կն

`

Մոր ւեաացանեարարա Խանա

Սո գործը ղեկավարումու

հուրնեք այս կարնոր օժանդակել աշխատանքին:

անոնսություններից: Այդ

`

Հերքասլաչին

.

«աաա կոնիտացրած:

բաշխում, գլխաքանակի

ջրում, է

աաա

ջոցառումների ՑերծկայինՀանգիստ Հյութալիկձրձրի թաշխում

մ

անասնա.)

Աաաա արտի"

ջրում

Ն

դլխաքանակիՀանզ-

տագարեքրի

ջու

ւ

աո յերրՔաշխում,

միջոցառումների անցկացում ջրում է խտացրած մատարեքրի կէրձրի բաշ-

Ճազարանոցի. արն ռանասն «րուժազան

աարիՔացրամ

միջոցառումների անցկացում

ժամանակը

տանթի

ա

զոռանասնարուժաան

զննում

մարում, Վանդակեքրի

ե

խտացրած կերերի բաշխում

Աշեառանրի ելանչոնումբ

Ճազարնձրի ջրում

անա Ճագարների

Զմէոր

Ամառբ

մանակը

Ա

Ծագարաբուծական ֆերմայի աշխատակարգը

Աղյուսակ42

տարա գիտծլիքներ անասնաբուժական

ու

մ

"

ծնի ժայկետացա

տրվում է լոյրաքունչյուր տնամերձ

ն

ննիի զուգավորման ն

3.

ե

(որե ողոքկաատ կեանԳո ի, քթերի, դործիք Գն ԱՐ

ների,

դարաբույծի ճազարանոցի վերաբերյալ կ տական քարաչ որում գրանցվում նն տ

ն Հարցեր /հասածաանության բուժման

ու

Ընկերությունների աշխատանքըվլեկա Դությունը, որն բնարովի օրգան է Լ օգտ Փական անձի իրավունքներով: քնկճրություններիճիմնական խնդիրն ննրա անդամննրիպարտականություննն կառուցվածքը,միջոցների աղբյուրները հ տադրվում են ընկերության կանոնադրու դունվում է մարզային, շրջանայինն քաղա ճամա Նննրում մղվում ժողովրդակա դ ղային, շրջանային քաղաքույին սով նոր անդամներն ընտրվ Ինկերության հ Ֆիստում ճնտագայում Հճատտաովումըն Շրջանային ընկերություններն ընդճա դունում հեն աշխատանքույին պլան, որի մե մել Հետնյալ միջոցառումները՝ 1. ընկերության անզամների քանակի ղամատոմսնրով ն մփասնադիոտկան գրա Բար 2. մասնագնաների կողմից տնամերձ ումը, նպատակ ունենալով սլարզել կենդ ման, խնամքի պայմանները, բուժման մ տադրության, մատղաշի աճեցմանյ, ճիվա

Փական մաթնրքների գնման զորժում:

Դագարաբուժական կամավոր ընկեր օգնությունեն ցուցաբերում ճագարաբ մային կենդանիներիձեռք բնրվան, ան

ն

միածին մայրերի զուգավորման

ե

աճ անմա

ԼԱ

Ի

է Հ արցերի

ոգա

Մ

ն

ո

Դէմէ

ուք ժման

է

հրա կ

,

՛

ան

ը

ն

ն

նհ

ո

,

ր

յու

աի ի ե

գործի մե տարան Համաժողովրդական է աշխ անձճրաժեշատ Դպրոցներում երեխաները ինբ մակերպել, որոլնսղի նրանց Համա խնամեն կենդանիներին, մասնագիտական րասլնտեն որոշ գ նրանց մեջ զարգացնել Հնտաքրքրո գործր: բուծությունը ն փորձարարական

ներդրումը պ որպես դպրոցականների

ի

չ

-

տարածման դործում՝

'

կճբպություններում:

ճագարարուժակա չոնտեսությունների

Անչճրաժեշտէ աշակերտական ար տում ստնղժել ճաղարաբույմներիօղա աշխատելինչես այչ բրիղաղների « այնպես էլ կոլեն ձոուկֆերմաներում,

յոզատնանսական :

զգալի աշխատանք կարող է տարվել դյուղական ե ավանաչին դպրոցնեիրում, կոմերիտական ե պիոներականկազժա-

արդացվան Ճադարաբուժության

ե

կլա աշխատանքներըՃաղարարուժաան ընկձրությունները պետք է անցկացնեն կոմերիտմիության շրչկոմների, շրջա խային մքերող կազմակերպությաւննելի, վարչությունների հ արճմիութննական կաղմակերւլությունների ճետ ճամատեղ:

տարեր ի մա

դպր

դպրոցի, մանկատան, գիջերօթիկ Բորի տպրոցոնրին 3, սատանի բնասհրներ կոլեկտիվների լո ստուգաոնսին մասնակ միութննական

չու

ուտու պուց մուն Համաժիութեննական ուքամյ Ճ ասց ենն լո րաքանչյուր մինչն նչն

Շրջանայինժողովրդականկրթությ դլողա բիոմիության կոմլոոնների, դական կոոպեր երի, աղալու թյունն թյունների Հետ միասին պետք է ճաղ

ոտուդատւն ո: ննրի Համամվուքննական

ամեն

ե Ցենտրոսոյուղը մինիտորությունը զար կացնումճագարարուծության կազմակեր տարվող կոժնրիտական աշակերտակա կան դրուժինաներիը

,:. ճազարաբուծության արառլագանգայի տարածման

յ

Ջ.

վերաբերյալ մշտական ուսուցումը դարաբուծական ժքերքների գնման պլանների կա ննեքռին տարման գործում մթերող1 կազմակե « «գնուբողություններին ն Քյու ոԺարորուը: 10. դպրոցների, մանկատնե կից ճազարաբուծական բհ ակերպումը ն նրանց ռույ աշխատանքներին օգնութ Ր մարթմ 11. ճագա ն գարաքուծության զարգացման, վաճումների ր ինչես նան առաջավոր փորձի ցուզաճանդգեսների, Մ Գ երի, ինչես Ճագարենրի ցուցաճանդնս-վաճառքի կազմակերպումը,

ումմանոա բուժմ

ի

ալ "ը:

ար Հաշվառման մատյաններով աաաարաբույժենրին ": ն Կաանոումը, աղելի Ցուցադրական տնամերձ ֆերմաների մ «րի ' ո Վ ԱԻ հանե, բի Գա նախապա արն Հիվանդը Վորփորձի պանության

.

ու

ահրում,կուրսկի,վորոնեժի,ՀՎոլգո

չոռուսիայում,Մոլդավիայում,կիրդի ՀումՎԿԵՄ կլ նտրոնոաւկ աւնկոմիտեն, Ս ժինիստբությանկոլեգիան, աության

:

ն

ն

խտացրած »» վիտամիններով, ախ դեղանյլութներով Արո իջոցներով,դորժիքներուվ կույլքով ապածովման

զնման

«վկյալեերը, տնամերձ ֆերմաները կոպիտ, Հլութալի

4.

կրասնոդ ՌԱՍՖԱՀ-ում (մոավրուղոլի,

ն

Այլ ուղղությամբ նպատակադիր ՄՍ2Հ չռանք է տարվումՈւկրաինական վոդրագի, ՉԼրկասի, Սումի, Դնեպրոպ

բաշխմաֆ

Հոոմրին տոճմային ժատղաշի պաճանչի

ծնվ, աճեցման, մատղաշի վաճաղքի,ուղանդիժւամտոճչմային

որոշել Հիմնական

ն

ընդլայնված մասնակցությունը

են,

գործում

միջանցիկ բամի-

Համար անճրաժեշա է կիրառել ժի

շարք

.

նախապածարաՀ

լու

1.

ֆերման ետք է ցանկապատված Ճագարաբուծական լինի: Ճաղարների տեղաղրւմ ուն Հիմնական վայրից 100 7 Հեռավորության վրա անձճրաժեշտ է կառուցել մեկուսարան,որտեղ պետք է ՀոհղադրվիՀիմնական Հուռի ճագարների10

նական միջոցառումներ.

լու

թյունն ելի նախապզածպանության Հիմքը: Ճագարներինտարբերճիողիանդություններիը ղերծ պատե

ճիշտ կերակրումը, խնամքը ն ոլաճգածքըոչ միայն բարձր երաշխիք են, այ նան նրանց Հեվանդումթերատվության

՝

պատճառով անձրաժեչտէ Հաճախակին բավ մաբրելվան դակները կղկղանքիցէե կերի մնացորդներից:Բացասաբար է անդրադառնում ճաղարննրիառողջության վրա նան կնրա-չ կրման Հիգիենայի խախտումը: Փորձառու վավ գիաննյ որ ճագարների ճՃագարաբույծները

ն ները, խոնավությունը վանդակների կեղար: Հակասանիտարական ռլայմանները բարենպաստ միջավայր են տարբեր ճիվանդությունների Ճճարուցիչների ղարդգացման ճամար: Այդ

բացասական աղդեցություն են

ուժեղ սառնամանիքները: Սակույն ճագարներիառողջության բա

Արտաքինվանդակայինպաճվածքիդեպքում նրանք Հեշտությամբ, առանց աղողջությանը վնասնլու տանում են

Ճադարները բավականին դիմացկունկենդանիներ

ՆԱԽԱՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

լլ. ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ

ՀԱԳԱՐՆԵՐԻ

ոլլենումումառաջ բքաշաժխնդիրների չուժմանը:

ղարգացման

ճՃազարաբուծության գործում վալի չափով կնպաստիմՄ'ԿԿ կննախոնական կոմիտեի մային (1982թ.)

խյունները: նրանց ակտիվ

Օժանդակտնամերձ ատնահսությունների ն դպրոցներիճագարաբուժության դարդացման դորժում մեժ անելիքներունէի Հայաստանի սպառողական կոռպերացիայի, նռ կոմերիխուսկան պիոներականՀանրապետական հ շրջանային կազմակերոլու-

լվացարան,օճաոյ գործիքներով,

ս

վանդակներըմիշտ պետք է լինեն

2,

կարնոր

նալխապածճպ

Փլու

Հիվանդությանուր նշաններ

առա

ստուգելվնասվածք

կան, թե ո վրա թարախապալարներ վիճակը: Դրան ձերի ն պտուկների

Քակըչ

շափելով

ճաղզարներին մոտ Համար անճրաժեշտ է ճաղարին վ որոշել սնվածության աստ

միայն նաբներել

կակայնկան Հիվանդությու

հ այլն: Հարբուխ

ան

խճճված, կերը լավ չի ռառում,

բերյալ որոշ կասկածէ առաջտնում պես նրանց մեկուսացնել կոմ խուն ա իմանալ,ճՔագար իսկ ինչպե՞ս նր վանդ ճագարը Քիչ՝է շարժվում,

ֆերման մի Վումճաղարարուծական Համ ալրումըը ԵՄճ ճաղա էգերով

`

սռումիցն

տեղափոխո կենդանիների ուումջ ախտա ՀոտիՀամալրուժից

պան

օր, պարբերաբար մլացվ ամեն ծնից չյուր յուրաքան ատածանվեն

`

դորժիքներ:

Է

լուծույի Ճազարներինսպասարկող ենա երկու կոմ լեքկո Հագուստ հ

է

արկ ժեշտ է ունենալ ախտաճանման անչր մշտապես պետք է լինի դեղարկղ

նե մեկուսարան մազարանոցների

խել կերատեսակները:

տոկոսի Հաշվով վանդակներ:Ֆերմա ն կատուներ, ընտանի թոչուննքը այլ լատրվումպաձել:Անչրամեջտ ե պա Հակել կերի ն ջրի որակը:Չոլնտք է թ կերակրել բորբոսած, ննխած կերեր չի կար զանգվածով, Քացրած կանաչ

ոՀ նն

Ժ.

աա ՛

Կոորաժեշտ

'

'

Խոր գնած կների րի

առաջին 10-15

օրվա

անցկացնել ամենօրա ն

Տարբերճիվանդությունների Պարուցիչները ոչնչացնե-

Համար անրաժեշտ է

Մ.

ննթարկում օզտազորժվող

ծ

տարեկան անդամ` դարնանըն աշնան «կզբին։ Այն յոնտնսություննեչ հում, որոեղ է վարակիչ Հիվանդություններ նկատվել,ավւտաճահումը կատարում են անասնաբույժի քուցումների Հիման մրա, նախապածոլանական ախտաճանման են ի հարկում ամրողջ տարածքը, ինչպես նան կեվանդակները, րամանները, հ ցանկապատը յլն:

գործիքները, իրերը,Հարմա րանքները: Անչրաժեջոէ նորմալ վիճակում ւպզաճելախտա-չ Ճա նուն րկղները:նախասպտաճպանական տխտաճանումը ւս աճուի տնոհսություններում կատարում են

Քն

նախապաճպանական ախտածանումներ, փան Ամենօրյա ախտա՝ձյոն

ժու

--

դծրակրելփոքր խմբի ճա աբներին ն միալն Հիմանընթացքում եհայր Գիանգութթո, նն րի Տարր բացակայության դեպքում ամբոցջ ճոռին, զոմաղբը ւզետք է ոնդավփոխեյ ֆերմայի տարածքից ն ուխս:

--

--

տնտեսությունների դնաժ ճաղտրներին անտք է աա անկարեն» կարանտինի հ միայն դրանիցճեաո տե դափոխելՀիմնականՀոտ,

ուրիշ

ճիվանդություննձրից:Տետեսությունների ապաճով լինելը ոյետք է Հաս աժ չուստղի չինի շրջանի գլխավորանասնարույժը աւեղիկանքով,

-Է

-

տարածումը կանխելու

|

ճնթարկել բոչոթ

Վարակիչ շիվանդությունների

է

ճագարները, գույքը ե կերերը գնել այնպիսի տետի սություններից, որոնք չաւզ աճուկեն վարակիչ

"

նան

յ

մալա վնասվածչինել քոսի:

մդպիաիանճատական զնեմանետք Ճագարներին ամիսը Ժեկ անգամի, ւտ

ն

տանցքիշուրչը: Մաուգումհեն

բերանը, առջնի ն հանի քաթերը, անոակաֆ

որոնք կարող ազանչենրը, չզերով: մ

Փաժեըն

Ըը

աչքերը, թիթը,

օիդա ք.

|

ն

ֆորմ

լաուստ (լր

,

արանի

"Մ

|

մոս

վարակիչ ստոմատիտ (բծրանա րակիչ ոինիտ (ճՀարբուխ), վիտտփր սլարատիֆ, կոնյուկտիվի բախածին), չկոդոդերմաոխո խուզող փկանատա Քիրու, վարակը մասաջ, միրամա քոս, պասսալարող, պաորուտող (ակ ն կատա մետեորիղմ, (փջուռուցք) ( րի), ոտխիտ: կ44 Հիվանդությունների ԷՐ Հարուցիչ ն նշանների ուժ ան մասին Հոմապ ամար է ստանալ անասնա ու թյունից, մասնագիտականտեղեկա Խքօղտացտ0ղ80 տ 386ք0801Ը180» «էւքօտ Հ

դությունները՝

կանխարգելել Հիվանդությունները քւս Ռազարներիմնջ առավել ւորա ծվ

կրեոլինը լուծնլ 1 դուլ ջրի մե տերի ախտաճանմանժամանակ1 մշ մ է օգտագործել1լ ախատաձճանող լուծույ պետք է լավ Հի ռագարաբուլժները

(0,5 է

ով

տարածվաժ ախսոսճանման ֆո Ժալինը ( 1 բաժակ ի ռ ոկոսանո , մ , 2), դան լուժել տաք ջրի մեջ), դույլ միջ), 5

նց 8

421.

70,

.

.

`

.

.

-

Հ

.

ազարնձրի ցեղերի .

մեռ

.

.

-

՛

կուժը

ու

.

ա-

է2:)

Զ9

9Հ

«92

աշխատանքի կազմաննր-

՝

-

.

.

-

.

պումն փարձաարումը Հիվանդությունենըիը ճազարների նախասյաճաոնությունը

ն

ն նրանցը հանուն ան մ. ժաճնրքները

Ճազարարուժական րր ֆերմանե

-

Պազաիներիը ոթուցվող

Ճազարների ավածքը

մք չ ճազարաբուժության Ճազարենրի Փերարատագրությունը Դագարների կերակրումը

Ֆոչժային այխոաուանքը

Ցազարների բուՅումբ

-

նձրաժություն տնտ Ճազարաբուծության ժողովրդա: նուռկ ձախնշանակ ությունը ւոուն Ճագարների կենսաբանական նները Գատկությու

ՔՈՎԱՆԴԱՈՒԹՅՈՒՆ

ԼԵՎՈՆ

Ռ. Մ, Վերուռուգող արբագրիչ՝

Մառեադետհոժբ.՝ Ա. Բլոյյա Հրատ, խժբ.՝ ի. Գ. Հարու նկարիչ` Ռ. Քնշիշյան Գշ. հոէբ.՝Բ. Վ. Մազմանյ Տեխն.հոժբ.՝Ռ. Ս. Հովսեփյ

Դաղարտբուծություն (4եռնարկ բու մառնագիտության ուսա

ՄԻՆԱՍՅԱՆ

--

22171

07695,

ք.։ չանձնված է շարվածքի 10.02.1985 է տպագրության 2.10.1985 1Ի: Ստորադրված

,

15132ՇՆԵՇՂոՑ «1»,

Ըքճթմո-:8, Խրքօտ2,198.

131216ՊԵՇՂԾ,

865 6 Ղատօոքճֆու

ԼՕՇՏօԽաւծոք Ճո. ՇՇՔ դօ դաո 20քղօողմ. ոօոորքոֆոս 2 ատո Շքճոշե, 371. Ղմոոքճաո,23/1.

Հրատարակլությունների,պոլիգրաֆիայի հ գրքի պոնտրի դործնրի սլետականկոմիտեի 176 տարան, երնհան,Թումանյան փողոց 23/1:

ՀԱԱՀ

Վա

Բուղթ 1: 4, 845«Մ081/95:Տպագրությունը՝ բարձր, տառատնեսակը՝ «Գրքի սովորակունո: ծրա. 7,09 մամ., տոլ. 8յ0 մամ., 44 մամ, տող. 80 գուն. թ. օտ.: ոլա. 4000, Գինը՝40 կուլ.: Փատվեր507։ Տոլաքանակ՝ «ույս» ճրատարակչություն,երեան--8, երբովի 19: