ELIB – Էլեկտրոնային Գրադարան | Գրքեր, նյութեր, հոդվածներ

ԴԴՄԱԶԳԻ

ՄՇԱԿԱԲՈՒՅՍԵՐ

Ուղեցույց

Դդմազգիմշակաբույսեր.ուղեցույց

Հեղինակ՝ Նունե :

Երնան,2016

Սարուխանյան,գ.գ.թ.

թ.

Ուղեցույցում

դդմազգի մշակաբույսերի բուսաբանական, կենսաբանական առանձնահատկությունները, մշակութան տեխնոլոգիան, պայքարը հիվանդությունների, ն վնասատունրի մոլախոտային բուսականության դեմ, ն բուժիչ սննդարար մարքեթինգային հատկություններ, հարաբերություններԻ ձնավորումը, փաթեթավորումը ն այլ օգտակար տեղեկություններու խորհուրդներ: շարադրված

են

Ուղեցույցը նախատեսված է ընթերցող լայն շրջանակի՝ դդմազգիների մշակությամբ զբաղվող ֆերմերների, տնամերձ հողամաս ունեցողների, գյուղատնտեսութան բնագավառի մասնագետներին ուսանողներիհամար:

Ուղեցուցը պատրաստվել է «Արտադրող խմբերի ն արժեշղթաների զարգացում» տեխնիկական աջակցության ծրագրի շրջանակներում, որը Եվրոպական 2ցհարնանության գ/ուղատնտեսության ե գյուղի զարգացման- ծրագրի

(ԷԽԲՂՃՕ)

է: բաղադրիչն Օրագիրը ֆինանսավղովդւմ ե Խպրոպական

միության նե Ավստրիականզարգացման կողմից: գորձճակալության Ծրագիրը համատեղ իրականացնում ՄԱԿ-ի են Հայփածոննում արդյունաբերական զարգացման գործակալությունը (ՍխԽԵՔՕ)ն ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագիրը(ՍԽԹԾԲ):

Տվյալ հրատարակությանբովանդակությանհամար ամբողջ է հեղինակը: Այն չի պատասխանատվությունը ստանձնում արտահայտում Եվրամիության տեսակետներն ու հայացքները:

ընկղմում

են

սենյակի ջերմություն ունեցող 5:6-ոց աղաջրի (թեյի լիքը լ ջրում) մեջ ե 1-2 անգամ խառնում են: Լիակշիռ են համարվում այն սերմերը, որոնք մնում են ջրի տակ: Թերակշիռ ոչ լիարժեք սերմերը, որոնք լողում են ջրի երեսին, խոտանվում են, իսկ լիակշիռ սերմերը բարակ շերտով լցնում են թղթի վրա, որպեսզի չորանան ն ժամանակիցշուտ չծլեն: Այնուհետն լվանում են սառը ջրով կամ մոխրաջրովախտահանման նպատակով(50 գ մոխիրը /1 փոքր բաժակ/ 1 լ ջրին), որպեսզի սերմերը չկորցնեն ծլունակությունը, ն չորացնում են: Ցանքի համար պետք է ընտրել ամենախոշորն լիարժեք սերմերը, որոնք կարելի է ցանել չոր, թրջած ն ծկթած (նոր ծլած) վիճակներում: Թրջած ն ծկթած սերմերը փոսիկներում 2-3 հատ ցանում են ձեռքով, որպեսգի ծիլերը չջարդվեն ն ծածկում 3-4 սմ հողաշերտով: Հետագայում կատարում են նոսրացումներ վերջում բնում թողնելով ժեկականառողջ բույս: Խորհուրդ է տրվում ցանքին զուգահեռ յուրաքանչյուր բնում կամ ակոսների երկարությամբ լցնել մի փոքր կենսահումուս հեկտարի հաշվով 2-3 տ: Ծլունակությունըես կարնոր ցուցանիշ է Ն կախված է սերմերի հասունությունից,լիարժեքությունից,խոնավությունից, ապահպանճան ժամկետիցն պայմաններից: Ծլման էներգիան բնութագրում է սերմերի կենսունակությունը, ծլման արագությունը: Աճի բարձր էներզիա ունեցող սերմերը տալիս են ավելի վաղ ն համերաշխ ծիլեր: Սերմերի ծլունակությունը ն աճի էներգիան որոշում են միաժամանակ ն արտահայտում են տոկոսներով: Իմանալով սերմերի ծլունակությունը կարելի է ճիշտ որոշել ղրանց ցանքի նորժան ն ապահովելցանքերի անհրաժեշտխտությունը: Սերմերի ծլունակությունը ն աճի էներգիան որոշելու համար վերցնում են 100 սերմ. եթե սերմերը քիչ են, ապա կարելի է վերցնել 10 սերմ, սակայն երկու կրկնողությամբ:Սերմերը ծլեցնում են արծնապատ, ապակե կամ փայտե ամաններում: Ամանի հատակին լցնում են եռման ջրով թրջած թեփ ն ծածկում են լրագրի, ծծանի կամ ֆիլտրի թղթով: Թղթի ւրա մեկ շերտու| փռում են սերմերը ն ծածկում են որնէ կտորով, վրան լցնում 2-3 սմ շերտով խոնավ թեփ: Սերմերի ծլման համար լավագույն ջերմությունը20.Շ է, ծլման կախվածեն մշակաբույսերից: Չոր, օդափոխվողշենքում 7-10-Շ-իպայմաններումդդմազգիների ծլունակությունը պահպանվում է 25 տարի, իսկ վարունգի սերմերըերբեմն մինչն 10 տարի: Հողի ընտրությունը ն նախապատրաստումը:Ղղմազգի մշակաբույսերի մշակությունն սկսվում է հողի ճիշտ ընտրությունից ն գդալ

աղ`

ժամկետները

նախապատրաստումից`

Հողամասի ընտրության ժամանակ առավելությունը պետք է տալ հարավային թեքությամբ թեթն հողերին Դրանց համար պիտանի չեն

է)

ատատաաատատատատ........---«--ա-.-

ն ճահճային հոդերը: Ուշադրություն պետք է դարձնել հողերի միահավասարությանը,քանի որ ոռոգման ժամանակ անհարթ, թեք հոդակտորներումբույսերը չեն ստանում բավարար քանակի ջուր կամ ջրափոսերիպատճառովջրախեղդ են լինում: Արարատյան հարթավայրի պայմաններում վարունգը ն դդմիկը մշակվում են գարնանը ե ամռանը, իսկ նախալեռնային ն լեռնային զոտիներում`միայնգարնանը: պետք է սկսել Գարնանացանիհամար հոդի նախապատրաստումը տ/հա հիմնականում աշնանը` ցրտահերկի տակ մտցնելով 35-40 ու նե կալիումական ֆոսֆորական պարարտանյութ օրգանական անյութերի 60-7002-ը:: ՀԱԻ աղուտ

Դղմազգի մշակաբույսեր

տեղադրումը ցանքաշրջանառության մեջ: Դդմազգի մշակաբույսերը կարելի է մշակել այս կամ այն կախված ւովյալ նախորդից հետո` գոտու ագրոկլիմայական ապայմաններից Լավազույն նախորդներ են ընդեդենները, սոխը, գլուխ սոխը, վաղահասկարտոֆիլը, վաղահաս ն միջահաս կաղամբը, բադրիջանը, պոմիդորը ն այլն, իսկ ավելի քիչ են արմատապտուղները: նպաստավոր " դդմազգի մշակաբույսերը մշակել տրվում չի դդմազգիներից հետո (ոչ շուտ, քան 3-4 տարի): Ավելի շուտ մշակելու դեպքում բույսերը վարակվում են դղմազգիներին յուրահատուկ հիվանդություններով,ն շատանումէ վնասատուներիքանակը: Արարատյան հարթավայրում վարունգի ն դդմիկի ամառային ցանքերը կատարվում են վադահաս մշակաբույսերից ազատված հողերում (աշնանացան ցորեն, վաղահաս կաղամբ, կարտոֆիլ, լոբի, գարի Ն այն), որոնք արդեն պարարտացվել են օրգանական պարարտանյութերով:Դղմազգի մշակաբույսերիցանքը կատարվում է թմբի մեկ կամ երկու կողմերում:Կիրառվումեն նան քառակուսիբնային ն լայնշարք եդանակները, որոնք հատկապես նպատակահարմարեն մեքենայական մշակության դեպքում: Հատկապես մեծ արդյունավետություն է ապահովումթադարայինեղանակով մշակվածսածիլներով

Խորհուրդ

տնկումը: '

Ոեոգճան

առանձնահատկությունները: Դդմազգիններ, շատ են ոռոգման նկաւտտմամբ: Պետք է շատ ուշադիր լինել, քանի որ գԳգայուն .հիվանդությունների արազ ավելորդ ջրումները նպաստում են արգացմանը: արե,

միշտ մաքուր պահել մոլախոտերից Նախ Հշակաբույսհրը

բույսերի ծադկելը

մինչն նույնիսկ մինչե առաջին պտուղներիկազմավորվելը

Ւ Կ«՛ՎՂԵծ-.վզՎ««.-Օ.«'"`".«..

ԼՍՍսսւյկփկյյկԿՊՂյՂԿԻՒԿ,,կԿԽՒԿ,,,Ւ,Կ,կԻՒԻՒՒՒւՒՒՆՏՒջ

աշխատել չջրել, կամ եթե զտնում եք որ դրա կարիքը զգացվում է, աշխատեք ջրել չափավոր: Հետագայում` պտղաբերության շրջանում, ջրել 3-5 օրը մեկ, յուրաքանչյուր բերքահավաքիցհետո` ըստ ւպահանջի: Ընդհանրապեսխորհուրղ է ւտտրվումջրել օրվա հով ժամերին առավոտյան ն երեկոյան: Դդմագգի մշակաբույսերի բերքահավաքը: Բերքն անհրաժեշտէ հավաքել վաղ առավոտյան կամ երեկոյան: Բերքահավաքը պետք է կաւտարել մեծ խնամքով, թաղերը շատ չխառնելով` միաժամանակ կատարելով բույսերի ուղղում: Բերքը հաճախակի` 3-4 օրը մեկ անգամ 3-10

)

| | |

ծղոտի

սմ

հաստությամբ

շերտի վրա: Ջերմաստիճանի իջեցման ժամանակ պետք է պտուղները վերնից նույնպես ծածկվեն ծդոտո'': Այժմ առանձին-առանձին անդրադառնանքդդմազգի մշակաբույսերին ն դրանց մշակության առանձնահատկություններին:

ՎԱՐՈՒՆԳՈՇ( ԱՇ

ԳԱՆ

Վարունգը հայ ժողովրդի ամենասիրած ն հնագույն բանջարեղեններից է, որը մշակվում է ՀՀ բոլոր մարզերում` բաց ն պաշտպանված գրունտներում (թունելային, արնային ջերմոցներում Ա ջեռուցվող ջերմատներում): «Վարունգի հայրենիքը համարվում է Հնդկաստանը:Այնօգտագործվումէ թարմ Լ վերամշակված թթու դրած

վիճակում:

Վարունգն ունի մագլցող, գետնատարած, 1,5-2 մ երկարությամբ ցողուն: Գլխավոր ցողունը տալիս է 2-66 առաջնային ճյուղավորություններ, որոնք իրենց հերթին են առաջացնում երկրորդային ավելի կարճ ճյուղավորություններ: Խիտ ցանքերում բուսերն ավելի քիչ ճյուղավորություններ են առաջացնում, հետնաբար վարունգի բոլոր սորտերի ն տեսակների համար շատ կարնոր է ցանքի սխեմաների, սնման մակերեսների ն միջբուսայինու միջշարային հեռավորությունների պահպանումը: են, երկար .տերնակոթուններով: Տերններ՝ հերթադիր լինում է սրտաձն, հնգանկյուն ե բլռթակավոր-սրտածձն՝ ատաննավոր եգրերով: յ

Ցերնաթիթեղը

է, այսինքն նույն բույսի Վարունգը միատուն ն բաժանասեռբույս ն ծաղիկները: Ծաղիկը վրա զտնվում են ն արական, իգական մեղուներին քամու միջոցով: է միջատների, է:

խաչաձն

փոշոտվող Փոշոտվում բույս է ն վատ է դիմանումօդի Վարունգըջերմասերն խոնավասեր դանդաղումէ աճը, իսկ չորությանը: 13 Շ-ից ցածր ջերմաստիճանում ջերմաստիճանը ավելի ցածրի դեպքում` կանգնում: Աճի լավագույն ցանումեն 3վրա 13-150Շ: հեկտարի Մեկ ցերեկը 24-28'Շ է, իսկ գիշերը 4 կգծլունակ սերմեր: են հետ կապված երբեմն մեծ խնդիրներ Վարունգի մշակության ղժգոհումայս մշակաբույսի«քմահաճություններից»: օ: Վարունգին անհրաժեշտ է տրամադրել ՀԱԱ

Բերքը հավաքելուց հետո պտուդները պետք է պահեստավորել Շ-ի պայմաններում:Պահեստներում հարաբերականխոնավությունը

է լինի 70-75928-10 է շարվեն պետք Պտուղները պետք

ստրուկտուրային երկար տարիներ մշակված, հարուստ, նյութերով ն ճահճուտ խոնավ հողերից: ծանր Խուսափել կավային, հողեր: է ցանել երո

Արարատյանհարթավայրումվարունգը կարելի:

«5.

ն (խոզանացան): գալչնանը ամռանը ժամկետում ամառնացանը

Գարնանըցանել ապրիլի 25-ից մայիսի 15-ը, իսկ հուլիսի 15-25-ը: օգ գոտում ցանքը կատարել մայիսի 15-20-ը, իսկ Նախալեռնային գոտում` հունիսի 1-ից 10-ը: եռնային ստանալու ցանքերից 20-25 օր շուտ վարունգ «54 տորֆաբուսահողային այն մշակել կարելի է ռամար կատարել Սածիլումը սածիլներով: թաղարներումաճեցված 10-ը: ապրիլի25-ից մշակել մորոտի| Գերվաղ բերք ստանալու համար վարունգը Սածիլումը սածիլներով: թաղանթների տակ, թաղարային կատարելմարտի 15-20-ը: նախացանքային օչ Կատարել ցրտահեոկ, գարնանը կատարել մշակությունչիզելներով: սմ 90:70/2»30 երկկողմանի «գ Ցանբը կատարել 9070/2:25, սխեմայով: ծժապավենաձն ցանքի երկու կողմից, իսկ մ «դ Հարթ հողամասերումառունզը ցանել թմբի մեկ կողմից: թեք հողամասերում` ն ծկթած է կատառել չոր. թրջած կարելի « Վարունգի ցանքը նորման` Ցանքի սերմերով, բայց գերադասելի է վերջինը:

օ».

զերորտի

մայիսի

կգ/հա:

«գ

«չ

«4

վարունգի սերմերի նախահատկապես ջերմային կոփմամբ օանքայինմշակումը պայմաններում: ջերմաստիճանային փոփոխական իսկական տերնեները առահետո, առաջին Սերմերի ծլելուց նոսրացումը` լուրաջանալու ժամանակ կատարել առաջին ռանչյուր բնում թողնելովերկուականբույս: չջրել (եթե բույսերը Մինչն 3-4 տերններիառաջանալը վարունգը

Կարնոր

նշանակություն ունի

Հաաա

ղիմանում են), որից

տալ առաջին ջուրը, իսկ հողի քեշի կատարել վերջին նոսրացումը` բնում թողնելով 1-ական բույս, դաշտը քաղհանել ն փորել: Այս շրջանում կարելի է տալ առաջին սնուցումը ն ծերատել, իսկ երկրորդը` ղրանից

գալուց

Հայկակայն

են`

օր հետո:

ղացող,

ալան

հեշ

ակոսներով:

ԱԱ

աջերի Ամբոդջ

վեգետացիայիընթացքում կանոնավոր պայքար ՀԱաաաոոեիը, ՀԹ

օչ.

«6.

«4

աաաոան ակինքի

Մոնդիալ, Սուպերինա րիմեպակ, րտամարեակյան ահու Ա

ան

համար` Մանե, Ր»

սորտերը, ինչպեսնան

Նատաշա

Վերջին տարիններին ՀՀ մի շարք ֆերմերներիկողմից մշակվում վարունգի տարբեր մանրասյտուղ տեսակներ նե հայկական վարունգ խտա, որոնց մշակությունը նույնն է, ինչ որ սովորական վարունգինը: Մանրապտուդվարունզը սովորական վարունգներն են, հատկապես հիբրիդային ձներ,որոնք հավաքում են 1-2 օրը մեկ թույլ չտալով որ չափերը մեծանան 5-6 սմ-ից, որոնք այսօր մեծ պահանջարկ ունեն ե օգտագործվում են թարմ ն թթու դրած կամ մարինացված վիճակում: Վերջին շրջանում կա պահանջարկ նան վերամշակող ձեռնարկությունների կողմից: նան

| | |

առանց կեղնեը

րական որաանարում Մակոքոննը արությունը

լեռնային,հատկապեսաա շրջաններում Նշ նակներ Լուսասեր խոնավասեր հենակների, իսկ լեռնային ն

10-13

սմ

է. Արարատյան ,

կատարվում է առանց

խոնա

է:

վության պակասից լինում են մանր, տձ

ՆՑ»

րը պտուղ ԱԻՆ:

էա Նպատակահարմար ցն մարզերում: Հայկակա է

բոլոր

աա

գրեթե միշտ օգտագործվում դառնություն ունենում Ր

հանելու:

կազԱԽՆ

Թաղարայինսածիլներով աճեցնելու դեպքում թաղարներըխորը տնկել քեշի եկած հողում մինչն շաքիլտերնները ն անմիջապես ջրել: Հետագախնամքընույնն է, ինչ` սերմերովցանքինը: Բերքահավաքը կատարել հաճախակի2-3 օրը մեկ անգամ, երբ պտդի վրայի փուշը չի թափվել, ն չորացած ծաղիկնէլ ծայրին է, թույլ չտալ պտուղների շատ մեծացում, որը ծանրաբեռնումէ բույսը ն իջեցնում բերքատվությունը: Պտղաբերություննարագացնելու ն բերքատվությունըբարձրացնելու նպատակով4-5 տերնի փուլում անհրաժեշտէ կատարել ծերատում հեռացնելով աճման կոնը: Այս միջոցառումը նպաստում է ճյուղավորումների շուտ առաջացմանը, որոնց վրա ն առաջանում է արական ծադիկներիմեծ մասը: Լավ մշակության դեպքում հեկտարից ստանում են 35-50 տ վարունգի բերք: Երաշխավորվում է զարնանացանի համար մշակել Կուոայքի Տեղական, Նազրվան, Գայանե ն Հայարփի տեղական սելեկցիոն սորտերը, իսկ ամառացանքին հատկապեսջերմատնային մ

են

ՈՑՃԱՕԾՏԱՏ)

Երունի Հարուց Հորաթ Արրոաոա ծայրերու Ար" Արե ատճառո արան անտենան ատաատ անա ավա էաաամանվա մինչն բույսերի ծաղկելը նույնիսկ մինչե էլ անվա պտուղների առաջին Ն ունի վ արան յկական ո իսկ պտղաբերության ան երի "ԱՐ մեական Ան ա Աա արական հետագայուն աաաՀել անան է

20-25

Հր

մա

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՆԳ (Շսճս/ո/5

ԽԹ/Թ

հետո

րունգի բույսերը գերադասու օգտագործել թարմ ն թթու ղրված

վիճակում:

ՍԵԽ/ԸՇնշա5 ո6/օ) ԵՎ ՁՄԵՐՈՒԿ(Շ/նս/սՏ

(ոքիտ)

Առավել տարածված բոստանային մշակաբույսերից են, որոնք ՀՀ-ում հիմնականումմշակվում են Արարատյանհարթավայրում: Սեխը ՀՀ-ում մշակվում է անհիշելի ժամանակներից: Այն Կովկաս է ն թափանցելԱֆղանստանից,Միջին Ասիայից ե Պարսկաստանից,որոնք են սեխի ծագման օջախները: Միամյա, խուռանմանցողուն համարվում ճյուղավորվող: Տերեները ր է, 1-3 մ երկարությամբն առատ հերթաղիր են, երկար տերնակոթունով: Տերնաթիթեղը կլորավուն, երիկամածե,սրտաձն կամ հնգանկյուն է, եզրերը` բլթակավոր: Բեղիկները պարզ են: Ծաղիկները բաժանասեռ են ն դուրս են գալիս տերնածոցերից:Պտուդը բագմասերմ Ա պրԱԱԱ դիկխանա Անանը Աաաա է նարնջագույն, երբ կանաչ, մոխրականաչ, մուգ կանաչ, դեղին, փափուկ կամ կարծր: սպիտակականաչ ։

ջող քու

րո ո ախչկան: Արեան

է:Կեղնը

պերը: էրաարան խուհանման՝

քրղոմբ ունեքող կան զոռ վարի այժմ կան դրա վայրի ձները: Միամյա, խոտանման ցողուն ունեցող լիանաներիտիպի մշակաբույս` բարակ ցողունով, 3-3,5 մ երկարությամբ, առատ ճյուղավորվոդ: Տերնները հերթաղիր են, կտրտված, նեղ, միջին ն լայն բլթակներով: Ծաղիկները ե բեղիկները դուրս են զալիս տերնաէ բաժանասեռ ծաղիկներով: ծոցերից մեկական: Միատուն բուս են գալիս տերնածոցից Պտուղը տարբեր ձնի Ծաղիկները ղուրս (տանձաձե, գլանաձն, գնդաձն, իլիկաձն, էլիպսաձն) ն մեծության.կեղծ հատապտուղ է: Կեղնը հիմնականում հաստ է, պտղամիսը լինում է ' արնակարմիր ն նարն ուն ՍԱ սպիտակ, դեղին, վարղագույն, կարմիր

երո

սննդանյութերովհարուստ հողեր:

ագեեթեջրաբափա

ցանքը պետք է կատարել ապրիլի Արարատյանհարթավայրում է նպատակահարմար Մշակությունը 15-ը: վերջից մինչն մայիսի վրա: Սեխի ցանքը կատարել կատարել լայն թմբերի 20:70:50 սմ ժապավենաձնսխեմայով: Այս 20080270 սմ, իսկ ձմերուկինը` կողմից: Այս դեպքում ցանքը կարելի Է կատարել թմբի երկու եղանակըհիմնականում թմբ կատարու ողմում: Թեք հողամասերումցանքը սմ է, միջշարայինը1̀00իսկ Միջբուսայինհեռավորությունը

«գ

եմկոլեն Աի ԱաաաՄԱՔԵՑ,

120: սմ:

են (ցրտա«ողը բոստանայինմշակաբույսերիհամար վարում մաքրելուց դաշտը հերկ) նախորղ մշակաբույսիմնացորդներից

օչ

հետո:

Աշնանը պարարտացնումեն օրգանական պարարտանյութով ե (զոմաղբ` 40 տ/հա), ինչպես նան ֆոսֆորական կալիումական ն կալիու00 կգհա (սուպերֆոսֆատ5̀ պարարտանյութերով կ ատարում մական աղ` 250 կգ/հա) ն հավասար տեղաբաշխելով

օ:

են

«գ

ցրտահերկ:

1 շաբաթ Գարնանը գրտահերկըփոցխումեն: Այնուհետնցանքից

կուլտիվացիա` վարին հակառակ ուղղուեն: ն թյամբ,դաշտը փոցխում,հարթեցնում մարգոցում ցանքի տեխնիկան, խնամքի Սեռմերի նախապատրաստումը, խորը քաղհան-փխրեցումներ, աշխատանքները(նոսրացում, համարյա նույնն են, ինչպես նշվել է

առաջ

Սերմերը, ըստ մեծության, լինում են 1-1,5 սմ, իսկ գույնը` սպիտակ, սպիտակադեղնավուն,բաց կամ մուգ դարչնագույն, կարմիր, սն ն այլն: Թե սեխը ն թե ձմերուկը չորադիմացկուն են ն հարմարվում են չոր տաւիաստանային պայմաններին ն բարձր ջերմաստիճանին:Ջերմության պակասի դեպքում աճը դանդաղում է: Սերմերը ծլում են, երբ հոդի 12-14 Շ է: Աճի լավագույն ջերմաստիճանըտատանվում է 28-30"Շ: 15-ից ցածր ջերմությար դեպքում բույսերը վատ են աճում: Ցրտահարվում ծն Աեծ է ղրանց պահանջը հողի նկատմամբ: Լավ են աճում լավ կառուցվածք ունեցող, թեթն ավազակավային ն կավավազային օրգառաան նյութերով հարուստ հողերում, բերու. անմշակ (երկար ժամանակ չմշակված) Իողերում: Շաքարների քանակը թե սեխի, թե ձմերուկի մեջ տատանվում է 31496-ի սահմաններում: Հարուստ են թաղանթանյութով, կարոտինային Լ պեկտինային նյութերով, հեշտ յուրացվոդ երկաթով ն կրային աղերով: Պարունակումէ նան Շ, 81, 82, ԲԲ, 85, 88, Է վիտամիններ,ֆոլիաթթու, կալիում, մազնիում, կոբալտ ն այլն: Թե սեխը ն թե ձմերուկն ունեն բուժական մեծ նշանակություն. շաւտ օգտակար են երիկամների, ստամոքսի, աղեստամոքսային տրակտի, լեղապարկի Լ սակավարյունությունունեցող հիվանղների համար'

դրանց ջերձաստիճանը

-1"Շ-ում:

«չ

կատարում

են

բուկլից-վար,սնուցումներ)

«Մ

օչ '

օգ

«4

վարունգիվերաբերյալ: որնէ գալը, առաջին իսկական տերնների դուրս Մինչ, Առաջին չկա: կարիք ջրման եթե աշխատանքչի կատարվում, հետո կատարում են իսկական տերնների առաջանալուց են մոլախոտերից ու բոստանի քաղհան (դաշտը մաքրում թողնելով փխրեցնում) ն նոսրացնում` յուրաքանչյուր բնում մեկականբույս: է կատարել նան Տերնի 4-5 փուլում սեխի դաշտում պետք են աճման կոնը), որպեսզի բույսերի ծերատում (հեռացնում համար այդ միջոՁմերուկի առաջանան: ճյուղավորություններ ցառումըչի կատարվում: ոռոգումներն են (ողջ Հետագա աշխատանքներըբոստանում հիվան58 անգամ), պայքարը վեգետացրայի ընթացքում Ն այլն) ն դությունների(ալրացող, կեղծ ալրացոդ, անտրակնոզ ոստայվնասատուների(բոստանի լվիճ, բոստանի զատիկ, նատիզ, սեխի ճանճ ն այլն) դեմ: են բաց Ցանքը կատարելուց առաջ ջրման ակոսներով ջուր

«4

ԼԵ»)

52:

(74

(34

«4

թողնում: Ցանքը կատարում են թմբի 2 կոդմից: Ցանքից հետո (1 բնում 2-3 սերմ` իրարից 40 սմ միջբուսային հեռավորությամբ) նորից թեթն ջրում են: Հետագա նոսրացումներից հետո յուրաքանչյուր բնում թողնում են

մեկականբույս: Թաղարներով տնկելու դեպքում յուրաքանչյուր բնում տնկում են մեկականբույս: են 4-5 տերն, պետք է Երբ ձմերուկի ն սեխի բույսերն ունենում սնուցել ազոտական պարարտանյութերով, ջրել ն հողը քեշի գալուց հետո կատարել քաղհան-փխրեցում ն կատարել բուկլից: Առհասարակ պետք է բանջարանոցն ուշ-ուշ ջրել ն խոնավությունը հողում պահելու համար կատարել հաճախակի փխրեցումներ: Ձմերուկի ջրելու խնղրում պետք Է ուշադիր լինել, որովհետե մեկ անգամ անտեդի տված ջուրը վնասում է բոստանը: Մինչն: ծաղկելըջրել միայն անհրաժեշտության դեսյքում: Պտուղների հասունացումն սկսվում է հուլիսից մինչն սեպտեմբեր, երբ պտղակեղեն ընդունում է տվյալ սորտին յուրահատուկ զույն: Ձմերուկի բերքատվությունը կազմում է 40-70, իսկ սեխինը 30-50 տ/հա կախված սորտային առանձնահատկություններից: Կախված սորտային առաձնահատկություններից սեխի ն ձմերուկի պտուդները սկսում են հասունանալ հուլիս-օգոստոս ամիսներին: Ձմերուկի կեղեը ղառնում Է փայլուն, պտղակոթի մոտ զտնվող բեղիկը չորանում է ն հեշտությամբ անջատվում պտղակոթից: Թե սեխի ն թե ձմերուկի բերքը հավաքում են անջատ, ըստ պտուղների հասունացման` առավոտյան կամ երեկոյան: Սեխի բազմաթիվ սորտերից նպատակահարմարէ մշակել Տավրիա, Գովական, Արփր, նե Անուշ սորտերը, որոնք համեմատաբարավելի դիմացկուն են հիվանդությունների ն վնասատուների են նկատմամբ` Մշակվում նան արտասահմանյան հիբրիդներ Չերիթեյս, Սուիթ ն անանաս, Տելո, Օզեն այլն:Ձմերուկի լավագուլն սորտեր են համարվում Մելիտոպոլսկի 142-ը, Արնիկ, Մարմարիկ, Մարգարիտ ն Հասմիկ սորտերը, ինչպես ն հայ սպառողին հայտնի Ռոյալ Քրիմսոն Սուիթ, Շուզար բեյբի, Մադեռ, Վարդա ն արտասահմանյան այլ հիբրիդներ:

Աշխարհումտարածված են սեխի հետնյալ հիմնական տեսակները.

մանրապտուղ Դեկորատիվ կամ

(1Թ/.ո/07268/Թս5), են Շամամ

մոտ հայտնի անունուվ տարածված են Ասհայում. Անդրկովն Հյուսիսային Աֆրիկայում: կասում են դեկորատիվ տեսակ ն որպես Մշակվում չեն: Ունեն շատ համար պիտանի ուտելու հոտն մանր են` Պտուղները դուրեկան սուր մեծությամբ: կամ նարնջի հավկիթի, խնձորի ինում են տարբեր գույների` սպիտակ, ն զոլավորդեղին, կարմրանարնջագույն

որոնք մեզ

Տարածված են հիմնականում Աֆղանստանում, Իրանում ն միջի ասիական հանրապետություններում:Հնագույն մշակութ բույսեմակայն այժմ գրեթե արտաոից են. դրությունից հանվել են: Պտուղները մինչն 2 սպիտակ, մետր երկարությամբ են, օծաձն. են մշակվում կնճշոտ մակերեսով: Երբեմն դեկորատիվ նպատակներով Որոնք երեի թե ամենաշատ տարածված են «հթմնական պարնոո սեխերից հատկանիշը վաղահասությունն է, մակայն դիմացկուն տեսակներ չեն- Այնուհետն միջահաս սորտերն են (Խ15/0 որոնք բարձրորակ ն արժեքավոր Ղո5ո), են: Արժեքավոր են նան մեխի ուշահաս ծները, որոնք ամենապահունակ սորտերն են: Հայաստանումմշակվում են պոպուլյացիաները .«ամքյար, սորտ Մհանբադ, Ղալամադաշ ն այլն:

Մշակվում են հիմնականում Փոքր Ասիայում, Աֆրիկայի Սրրիայում, Պաղեստինում ն հյուսիսում: Հասունացած պյտուղներնանհամ են

անդուր

համով:

Ուտելու

օրական օգտագործում են 57 ատուղներըինչպես վարունգը15

32համար կանաչ

Կանտալուպ

(ՇԱՇմոոյտՈ/0Թ

դդմազգիների ընտանիքի

Մր.

ՇՅոնցնքծՈՏյ5,

89/0ՇՅոեոսԲՅ),

սեխի ատուղները տեսակ: Կանտալուպի պատված են գժավոր կեղնուլ: ԵրկարուԹյունը սովորաբար 15-20 սմ է: Պտուղը նարնջագույն է: Փոյխադրունակ է, բայց երկար պահպանելհնարավորչէ: Սեխի այս տեսակը ծագել է Իրանից, Հնդկաստանիցն Աֆրիկայից: Առաջին անգամ մշակվել է ե Իրուսնումդեռես 5000, իսլ Հունաստանում Եգիպտոսում տարի ` առաջ: ԵվոուպայումկՍանտալուպի սերմերը հայտնվել են Խաչակրաց արշավանքների ժամանակ, որոնք կաթոլիկ կղերականները` Հռոմի պապի միսիոներները Հայաստանից տեղափոխել են Իտալիա: Երբ Հշուլի պապին տվել էին այդ սեխից փորձելու, նա հավանել է դրանք երամի Թենցազ Կանտավոաիագի /ր կալվածքում ն այդտելղից՝էլ 4 Եվրոպական երկրներ: Արամից լ սեխը ստացավ հր աեր անունք: Այսօր կանտալուպըբազմացվում է ինչպես հին, այնպես կ նոր աշխարհում: Պտուղներըլինում են տարբեր մեծության` մինչն խոշոր, փոքրից հիմնականում կլորավուն կամ քիչ երկարավուն: Պտղի մակերեսն անհարթ ե. հաճախ զոլավոր կամ կողավոր, խորդուբորդ բշտիկներով, երբեմն կոշտ կՍեղնացանով: Պտուղները կոշտ դեղնավուն են, բույս

Աաաա աան աաա արան դա միջին

Քաղցրության, բայց շատ բուրավետ: Սերմերը մեծության եմ, լայն ծվածն, դեղին: Մշակությունը նույնն է, ինչ սովորական սեխինը: Պտղի քաշը տատանվում է 0,5-ից մինչն5 կգՔանի որ դրանք արնադարձայինբույսեր են, ուստի պահանջկոտ են ջերմության նկատմամբ: Ընդհանրապեսսեխը խորհուրդ է տրվում կտրելուց հետո անմիջապես օգտագործել են այն հակացուցված է կտրտված վիճակում պահել սառնարանում: ինչն օգտագործելը ամբողջականպտուղը լավ ձյինի մի թանի օր պահպանելսառնարանում -

Ադանայի սեխեր (1/6/0 40Թոտ):

Սրանց հայրենիքը ԱրեմտյանՀայաստանն Կիլիկիան` հարակից տարածքներովն

ն միջահաս սորտեր են, քիչ քաղցր, դահաս

պահունակությամբ ե

վատ վատ փոխադրունակ: Բարձր բերքատու են:

Գաս

«Հ

ԱՅՓի

Հաշ

թ«-

"ա:

գմ

, ՝

ռոլ.

ԴԴՈՒՄ/(ՇԿսճսոելճ) Դդումի հայրենիքը համարվում է Հարավային Ամերիկան ն Եվրոպա է մուտք գործել 2474 դարում: Դդմազգիներիընտանիքի միամյա է: Հայաստանի Հանրաբույս պետությունում մշակության մեջ Յ տեսակ՝ հայտնի է խոշորապտուղ, կարծրակեղն ն Արմատային մուշկային: համակարգն առանցքային է: է, .զետՑողունը :մագցող նատարած, ճյուղավորվող:

Հետոկներ, Աա ման. ո տ դ որ վ: վո մրի էր ար» ավեն կամաթաձեքլթակավոր, խոշոր, յ

նե

-գ-Հ

ի աէ

ե խոշոր երնակոթերհվ, քավում: ումննասնռ դեղին, Ծաղիկները մեկական: Ծաղկում մինչն աշուն: Պտուղը կեղծ է

երկար

հատապտուղ է՝

ուշ

ձների

Աա աԱ: . ղատն այլն: Դղմի սերճերից Հօ օսլա, վիտամիններ Հ նախավիտամին), հակաճիճվային դեղամիջոց: Օգտագործում ՀՀ րն իմեջ (ե փա տապակած վի աուհն, նառ ամորդանտոլո ՀՆ ուրար): ղու մը աար, ոնա. ցերմասեր երաշմապոի Ցողունների մետրի, աի աան աքարներ,

են

յու

հանքայ

տինայ ն

յութեր,

կարոտ ստանում

ատրաստում

են

ծ,

եո

երկարությունըհասնում է

հաստությունը3̀ սմ-

ի: Տերնաթիթեղնամբողջականէ, թույլ ատամնաեզր,երկարությունը1̀4-18 սմ,

լայնությունը`

20-22

սմ:

Ծաղիկները բ բաժանասեռ

թ) ռները՝5 5-7-ական: ` արականները` ա մ են 7. Ի Հ Հանդիպու ական, |

են.

ան նան

իգականները`1-

Նր ծ աղիկներ: Նր եերկս

Մեղրատուբույս է ն հեկտարիցապահովումէ ավելի քան 30 կգ մեղր: Պտուղը բազմասերմ:կեղծ հատապտուղ է: Գոյություն ար մոտ 2000 տեսակներ, որոնք տարբերվում են պտղի չափերով, քաշով` 0,2-40 մսն ը կեռնգույնով, մուն Ահախոտ կզ, պտղամսի կեղնի համով: բուրմունքով են ՀՀ-ում Վերջին տարիններին սկսել ուշադրությունդարձնել նան դեկորատիվ/գեղարդային տեսահների մշակության վրա: Տարեցտարի մեծանում է նան բնակչության պահանջարկը դդումի նկատմաբ` հաշվի առնելով նան առողջական նշանակությունը:Մի շարք ֆերմերներ արդեն իսկ ընդլայնում են իրենց ցանքատարածքները, մշակության մեջ

նույն պահանջը, ինչ որ վարունգը, այղ պատճառով մանրամասն չենք անդրադառնամշակությանտեխնոլոգիային: Տերնները հերթադիր են, խոշոր, բեղիկներըլավ ճյուղավորված են, սակայնբացակայումեն թփաձն տեսակներիմուտ: Դդումը հավաքում են սեպտեմբեր-հոկտեմբեր,.ամիյներին հասունացումից հետո: Դդումի մեկ բույսից ստ նուվյին: ճՓԱՌՈոԲղ ւ

ԵՍԵՈՈՕՀԷՒՃ

ԻՃ

Խոշոր են հատկապես ղղումի միայնակ ալտուղները, որոնք կարող են կշռել մինչն 100 կգ: Երբեմն հմուտ բանջարաբույծներըմեծ պտուղներ ստանալու նպատակով հեռացնում են բոլոր իգական ծաղիկները` թողնելով մեկական բեղմնավորվածծաղիկ: Խոշորապտուդ ղղումը ցանում են 2-4 կգ/հա ցանքի նորմայով` 12214 մ, 27152268 մ ն այ սխեմաներով: Այն պարունակում է 0,842 սպիտակուց ն 5,776 ածխաջուր: Հարուստ է հանքայիննյութերով: Դղումի սյտուղները կարելի է պահել մեկից մինչն մի քանի ամիս: Պահպանությանհամար լավազույն ջերմաստիճանը բերքահավաքից հետո (1-2 շաբաթվա ընթացքում) 24-30"Շ-ն է, որի ընթացում տեղի է ունենում հետքաղային հասունացում, իսկ երբ կեղեն արդեն ամրանում է, պետք է ջերմաստիճանն իջեցնել մինչն 10-136Շ: ՀՀ-ում աճեցվում է խոշորապտուղ ղդումի միջահաս սորտերից Բերքանուշ ն Արարատի վարղազույն, իսկ վերջին տարիներին նանս արտասահմանյանմի շարք սորտեր ն հիբրիդներ:

ԴԴՄԻԿ

ԵՎ ՊԱՏԻՍՈՆ

Դդմիկ (/2106ոօսօոնտ

Պատկանումեն

Զսծի.) ն պատիսոն //8/. 880550 ՕԶսՇԻի.)Կուկուրբիտա Պեպո/Շսճսոծ/8 օք. ք.) բուսաբա-

նական տեսակին: Հայտնի 4 այլատեսակներիցՀայաստանում հիմնականում մշակվում Է ղղմիկը, իսկ վերջին տարիներին նան պատիսոնը: Դղմիկի ն պատիսոնի հայրենիքը համարվում են Հյուսիսային Աճերիկան ն Առաջավոր Ասիան (Մերձավոր Արնելք (առանց աֆրիկյան ճասի), Միջին Արնելք ն Անդրկովկաս): Պւոուղները լինում են բաց ն մուզ կանաչավուն: Երկուսն էլ միամյա ն. միատուն բույսեր են՝ ուղիղ, չճյուղավորված ընձյուղներով: Ծաղիկները միասեռ են, մեկական,դեղին, խոշոր Բույսերը կանզուն են խոշոր տերնեներով ն երկար տերնակոթուններով: Խաչաձն փոշոտվող են, որը կատարվում է միջատների միջոցով: Պտուղը գլանաձն է, մատղաշ վիճակում` բաց կանաչավուն, փափուկ կեղնով, հասունանալիս կեղնը կարծրանում է: Դդմիկը ն պատիսոնը վաղահաս Լ լուսասեր են:

)

| |

Արարատյան հարթավայրի պայմաններումերկուսն էլ ծաղկում են ծլումից 35-50 օր հետո, իսկ տեխնիկական հասունությունը տնում է 45-50 է հունիսի երկրորղ տասնօրյակին: Դղմիկն օր, որը համապատասխանում ու պատիսոնն օգտագործվում են սննդի մեջ տեխնիկական հասունության վիճակում: Հավաքում են 7-10 օրական, մանր, նուրբ կեղնեով,չհասունացածսերմերով ալտուղները: Դդմիկի պտղի երկարությունը հասնում է 20-28 սմ-ի, տրամագիծը 6-8 սմ-ի, սակայն պտուղները լինում են ավելի փոքր չափերի: Պտղամիսն Պատիսոնի պտուղն սպիտակ է, խտությամբ զիջում է սպլատիսոնին: ափսեաձն է: Սւլիտակ, հիմնականում գույնը սպիտակ է, սակայն վերջին ւտռարիներին մշակությանմեջ են հայտնվել նան դեղին, կանաչ ն զոլավոր ժամանակ պտղի Կենսաբանական հասունության տեսակները 6-11 է սմ-ի, իսկ երկարությունը պտղակոթիցմինչն ծաղիկը տատանվում տրամագիծը 15-30 սմ-ի սահմաններում: Պտղամիսը խիտ է, սպիտակ: Երկուսն էլ ջերմասեր բույսեր են: Աերմերի ծլման համար անհրաժեշտ է 14"Շ ջերմություն: Բույսերի նորմալ աճի ն զարգացման բարենպաստ են ջերմաստիճանը համարվում է 22-25'Շ: Հիմնականում մշւկվում նան ՀՀ նախաԱրարատյան հարթավայրում, վերջին տարիներին լեռնային գոտու մի շարք տնտեսություններում: Դղմիկը ն պատիսոնն ամենավաղահաս տեսակներն են, որոնք ցանվում են 4-5 կգհա ցանքի նորմայով: Ցանքը կարելի է կատարել երկու ժամկետով` գարնանային ն ամառային: Գերվաղ բերքի համար կարելի է մշակել թաղարային սածիլներով: Մշակությանհետագա խնամքը կատարվում է ինչպես վարունգինը ն մյուս դդմազգիներինը: Պատիսոոը ՀՀ Արարատյան հարթավայրի պայմաններում մշակվում է վաղ գարնանը ն ամռանը, իսկ լեռնային կամ նախալեռնային զոտիներում` միայն գարնանը: Պատիսոնը կարելի է մշակել ն թաղարային եղանակով, ն տեղում` ցանքի միջոցով: Պատիսոնի ցանքը կատարվում է թմբի 1 կամ 2 կողմերում Առաջինի դեպքում թմբի լայնությունը պետք է վերցնել 90, իսկ ակոսի կայունությունը` 70 սմ: Միջբույսային հեռավորությունը 40-50 սմ է: Երկկողմանի ժապավենաձն Կխեմայի ղեսպյքումթմբի լայնությունը 120 սմ է, ակոսի լայնությունը` 80, իսկ միջբույսայինհեռավորությունը` 40-50 սմ: Գարնանային մշակության դեպքում հանրասյետության գյուղատնտեսական տարբեր զոտիներում պատիսոնի ցանքի ժամկետները տարբեր են: Արարատյան հարթավայրում գարնանացանի համար լավագույն ժամկետը համարվում Է ապրիլի 15-25-ը, իսկ ամառացանի համար` հուլիսի 15-20-ը: Թաղարային եղանակով մշակությանղեպքում պատիսոնի ցանքը պետք է կատարել մարտի 2-րդ տասնօրյակում: Սածիլները դաշտ պետք է տեղափոխել ապրիլի 2-րղ տասնօրյակում: Պատիսոնի սերմերը ցանվում են 3-4 սմ խորությամբ: Ցանքի նորման, կախված մշակության եղանակից ե սորտերից, տարբեր է լինում:

Խորհուրդ է տրվում պատիսոնի դաշտը ջրել ցանքից անմիջապես հետո: Այնուհետն ցանքից 2-3 օր հետո պետք է նորից ջրել: Ծլելուց մինչն ծադկելը ջրումը կատարում են շատ չափավոր, իսկ եթե բույսերը դիմանում են, գերադասելի է չջրել: Դրա փոխարեն, 2-3 իսկական տերնեները երնալուց հետո, պետք է բույսերը նոսրացնել` թողնելով յուրաքանչյուր բնում 1-ական բույս, ն դաշտը քաղհանել ու փխրեցնել խոնավությունըպահպանելու համար: Ծադկելուց հետո դաշտը պետք է անպայման ջրել: Այնուհետն նորից քադհանել ն կատարել խոր բուկլից: Դրանից հետո ամբոդջ պլտդաբերության շրջանում կարելի է յուրաքանչյուր քերքահավաքից հետո, այսինքն` 4-5 օրը մեկ, դաշտը ջրել` ելնելով բույսի պահանջից: Բերքը հավաքել մեծ խնամքով: Բերքը հաճախակի` 2-3 օրը մեկ հավաքելը նպաստում է քերքատվության

բարձրացմանը: է Օզտազործվւմ

ն զանազան ճաշատեսակների մե. ն տապակած լցոնած պահածոների արտադրությունում (խավիար, պահածոներ), իսկ հասունացած պտուղն օգտագործվում է որպես կեր: Ցանում են վաղ գարնանը (համեմատաբար ցրտադիմացկուն է), իսկ Արարատյան հարթավայրում նան ամռանը նե աշնանը (թթու դնելու Այն առողջարար բազմաթիվ հատկություններ ունի, դիետիկ

աւ բույս

է:

ազատվել Հրաշալի մթերք է նրանց համար, ովքեր ձզտում ավելորդ քաշից ե բարելավել իրենց մաշկի գույնը: Դդմիկը մեծ քանակությամբ կալիում է պարունակում, որն օգտակար է սրտի աշխատանքի համար: Դդմիկի պտուղները կարոտին (վիտամին 4Ճ) են պարունակում Ն վիտամին Շ: Կարոտինն օգտակար է ատամների, մազերի, տեսոդության համար: Ղղմիկի մեջ պարունակվոդ8 վիտամինը անհրաժեշտ է մարդու սրտամկանի աշխատանքի համար: Դդմիկը միզամուղ հատկություն ունի, մաքրում է արյունը: Այն կարգավորում է ստամոքսի միկրոֆլորան, պաշտպանում է լորձաթադանթըն աղիները, նպաստում ղրանց ապաքինմանը, օգտակար է նան փորկապության դեպքում: Դդմիկի պտուդների սերմերի միջուկը մոտ 5045 ճարպեր է պարունակում: Եփած դդմիկի կանոնավոր օգտագործումն օգտակար է նյարղային համակարգին: Դդմիկը մաքրում է մարդու արյունը, օրզանիգմից հեռացնումավելորդ ջուրը, նատրիումայինաղերը, ինչպես նան կալիումի ե աղնձի մեծ քանակությանշնորհիվ այն խորհուրդ է տրվում սակավարյունությամբ ն աթերոսկլերոզով տառապող հիվանդներին: Կալիումի ն ժանգանի մեծ պարունակությանշնորհիվ դդմիկը սնում է սրտամկանը: Երկաթը լավացնում է արյան հատկությունները. Լեդու կանգի դեպքում դդմիկը հիանալի կերպով բեռնաթափում է լյարդը: Դդմիկն օգտակար է երիկամների համար: Բարձրացնում է օրգանիզմի Դդմիկը հազվագյուտ բանջարեղեն է, որը չի դիմադրողդականությունը: կորցնում իր օգտակար հատկությունները երկարատն պահպանման են

Սրանք նյութեր ժամանակ: Դդմիկը պարունակումէ հակաօքսիդանտներ: են, որոնք մեզ օգնում են պայքարելծերացման դեմ: Սյն արդյունավետ դղմիկն նան հոդաբորբի դեպքում: Կանոնավոր օգտազործմանդեսպյքում ու օգնում մաքրել հոդերը: ավելցուկն հանում աղերի օրգանիզմից ՀՀում շրջանացված են դղմիկի Աննա, Դլիննուլոդնի ն էսկանդերանի,իսկ պատիսոնի Բելիե 13 սորտերը:

քտքօ ՑՈՒԿԻՆԻ(ԸՇսճսոե/18

91Թօոնո) :

Բ վերջին արին անկաէ կարԱնուն :

մեծ

Մ2Ր

Երբեմն

անվանում

են նան

տեսակն ունի

զուկինի:Նշված

նան

Հայաստանում:Արտադրությանմեջ առավելությունըտրվում է կանգուն պտուղներով սորտերին: Վերջին թփաձե, նեղ կանաչասպիտակավուն մեծ հետաքրքություն են ՀՀ շրջանում բնակչության տարիններին ն արդեն մշակվում որոնք տեսակները, առաջացնումմուգ կանաչ դեղին

ճի շարք ֆերմերներիկողմից: Ցուկինին մշակվում է ինչպես սերմերով, այնպես էլ թաղարային նպատակով: Սածիլների սածիլներով, ավելի վաղ բերք ստանալու ' ացողունների րի համարր 0,3 խտությունը 0,5-1 բույս/մ՛ է, երկարացող

են

որան

նույն Խնամքը

| |

| | |

| |

վարունզինը՝ քաղհան, փխրեցում, ն | հիվանդությունների,վնասատուներին մոլախոտերի դեմ պայքար ն է առաջին բերքահավաքը ոռոգում: Ցուկինին հիմնականումվադահաս | կատարում են սածիլումից 4-6 շաբաթ կամ ցանքից 6-8 շաբաթ հետո: Բերքահավաքը կատարում են հիմնականումձեռքով, երբ պտուդները չի են 10-20 սմ, երբ պտղամիսը փափուկ է, ե ատուդը հասնում կոշտացել, իսկ սերմերը չեն կարծրացել: Բերքահավաքը կատարումեն 2-3 օրը մեկ: Մեկ բույսից կարելի է ստանալ 2025 պտուղ կամ մեկ հեկտարից 40-50 տոննա բերք. Ցուկինիի թարմ հավաքած պտուդները 7105Շ-ում կարելի է պահպանել է,

ինչ

1-2 շաբաթ:

ՀՀ-ում մշակվում

հիմնականում ցուկինիի ն սորտեր արտասահմանյան հիբրիդներ:

են

ՔԻՉ ՏԱՐԱԾՎԱԾ

ԴԴՄԱԶԳԻՆԵՐ

ԿՈՒՇ

ՇՇԱԴԴՈՒՄ

//Թց6ո8ՈՅ էս ցՅոՏ) ադդում:

Չինաստանում մշակվում է ավելի քան 2000 տարի,

սակայն հայրենիքը հարավային Աֆրիկան է: Միամյա, միատուն բույս Է, պտուղները շշաձն, կլորավուն, գլանաձն ե այն: Ի տարբերություն սովորական ղդումի, պտղի հասունացման դեպքում ներքին հյուսվածքները չորանում են, իսկ արտաքին կեղնը փայտանում է Լ. կարծրանում: Հեռացնում են հասունացած, փայտացած պտղի գագաթի մասն ու սերմերը ն օգտագործում որպես ամանեղեն, պատրաստում են լուսամփոփներ, խաղալիքներ: Այն պահպանվում է երկար տարիներ: Սննղի մեջ օգտագործվում են երկարավուն

ն պահպանում: չորացնում

Կուշ- Անվանում են նան վիետնամական դղում կամ չինական ցեղին պատկանող միամյա բամիա, ղդմազգիների ընտանիքի Լս ն Առավել լայնորեն ։:մշակվում է Չինաստանում մշակաբույս: Վիետնամում: Կուշի հայրենիքը համարվում է Հնդկաստանը, որտեղից Է տեղաւիոխվել Չինաստան: երկու հազար տարի առաջ է ե ունի երկար Միամյա բուս վեգետացիոն շրջան: Ցողունները բավանե մազլցող, ինչի կանին երկար են պատճառով մշակությունը կատարվում է հենակային համակարգի օգնությամբ: Կուշի ցողունը կտրելու դեպքում արտաղրվում է մեծ քանակությամբ հյութ` կուշի ջուր, որը Չինաստանում օգտագործվում է օծանելիքի արտաղրությանմեջ: Տերնեները կլոր-սրտաձն են, մուց կանաչ գույնի, ծաղիկները ղեղին են: Բույսը միատուն է, բաժանասեռ ծադիկներով, փոշոտվում է խաչաձն: Պտուղները աչքի են բուրումնաընկնում ւիխրունությամբ Լ Թ--վետությամբ, պարունակում են վիտամիններ, կալիումական ն ֆոսֆորական աղեր: Թարմ պտուղներն օգտագործում են տարբեր կերակրատեսակներիպատրաստման մեջ: Հասուն պտուղների պտղամիսը թելոտ է, ամուր. այղ տեսակի պտուղները սննդի օգտագործման մեջ պիտանի չեն: Պտղի ներսը ցանցանման է, պտղացանցն օգտագործվում է բժշկության մեջ: Հասուն օգտագործում են որպես սպունզ՝ պտուղը վերամշակելուց հետո լողանալու համար,կոշիկների ն գլխարկների մեջ: Թարմ օգտագործման համար ընտրվում են գլանաձնե սորտերը, որոնց նոր ձնավորված պտուղները երկար են (10-30 սմ) ու բարակ, փխրուն ն նուրբ բուրմունքով: Տեխնիկական նպատակների համար ընտրում են ղարձյալ սմ 30-65 գլանանման պտղով սորտերը, որոնց պտուղներն ունեն Աւ

տեսակները:

Երկարավուն պտուղների երկարությունըերբեմն կարող է հասնել մի քանի մետրի: Կշիռը 3-7 կգ է: Օգտագործում են աղցանների, սոուսների համար, պատրաստում են պյուրեներ, խավիարներ: Կանաչ պտուղներըտապակում են, թթու դնում կամ ճարինացնում: Ծաղիկները խոշոր են, սպիտակ, բացվում են օրվա 2-րղ կեսին: Լրիվ բացվում են երեկոյան կողմ, որի պատճառով փոշոտումը երբեմն դժվարությամբ է կատարվում, քանի որ միջատների ակտիվությունը պակասում է. երբեմն անհրաժեշտ է լինում կատարել արհեստական փոշոտում ձեռքով կամ փոշոտիչներով: Լավ մշակության ղեւքում մեկ բույսից հնարավոր Է ստանալ 30 կգ, իսկ երբեմն ավելի բերք: Սերմ ստանալու հաճար թողնում են առաջին, առողջ պտուղները, որոնք հասունանում են աշնանը: Կեղեն ամրանալուց հետո հանում են սերմերը,

(ԼսոՑ)

երկարություն:

Կուշը ջերմասեր ու խոնավասեր բուսատեսակ է: Բազմանում է սերմերով: Լավ բերք ստացվում է այն հողերում, որտեղ ստորգետնյա ջրերը բարձր են: Մշակվում է որպես շարահերկ բույս: Մշակությունը կատարվում Է նան շպալերային հենասյունայինեղանակով մինչն 3 մ բարձրությամբ: Այղ դեպքում ստացվում են ուղիղ ն երկար պտուղներ: Պետք է հետնել, որ բերքահավաքը ժամանակին կատարեն,- ն պտուղները չկոպտանան: Տեխնիկական նպատակների համար կրկին ընտրում են գլանաձե պտղով սորտերը: Ավելի խոշոր պտուղներ

| |

| | |

Լադա ստանալու

համար անհրաժեշտ

իգական ծաղիկների

սահմանափակել ն բույսերը լավ պարարտացնել:

քանակը

Կիվանոն շատ քիչ քանակության Կալորիա է պարունակում: քանակության կալիում, ֆոսֆոր, Փոխարենը դրանում կա մեծ մագնեզիում, նատրիում, պղինձ, երկաթ, ցինկ, հարուստ է Ճ8ՑնՇ վիտամիններով,օրգանականթթուներով, հանքային աղերով: Նման բաղաղրության շնորհիվ կիվանոն էներգիա է տալիս, ամրացնում է ղիմաղրողականությունը,օրգանիգմին օգնում է դիմակայել

Հայաստանում շատ փոքր տարածքների վրա տնամերձերում մշակվում է միայն Սյունիքի մարզի Մեղրիի տարածաշրջանի ցածրաղիր գոտու որոշ տնտեսություններում:

ԿԻՎԱՆՈ/(ՇԿՇաո/Տ

Ո6խ/1ԹյսՏ)

էկզո-

Կիվանոն բանջարեղենի ամենաանսովոր ն ամենազեդեցիկ տիկ տեսակներիցէ, որը շաւտ հաճախ շփոթում են մրգի հետ: Այս պտղի հայրենիքն Աֆրիկան է: Այսօր կիվանոն աճեցվում է շատ երկրներում` Նոր Զելանդիայում, Իսրայելում, ԼատինականԱմերիկայում: Արտաքինից այն նման է փշածածկ վարունգի: Կիվանոն (մատոօ) աը բ գույնի է, երկարությունը10-15 սմ: Չհասունագած է ն ունի շատ պտուղը կանաչ մմ սերմեր կաթնագույն 5-10 Եթե բույսը դեռնս հասունացած չէ, ապա փշերը լինում են կանաչ: Հասունանալունպես թե փշերը ն թե պտուղը դաշնում են ղեղին, կամ ավելի ճիշտ վառ նարնջագույն: Կիվանոյի միջուկը վառ կանաչ, դոնդողանման գանգված է` վարունգի Ա սեխի նման սերմերով: Փշերից յուրաքանչյուրի երկարությունը մոտ 1 սմ է: Կիվանոն օգտագործում են ինչպես հում, այնպես Էլ մարինացված վիճակով: Այն նան թթու են դնում, կոմաոտներ են պատրաստում, հավելում են տարբեր կերակրատեսակների` անզուգական համ ն բույր հաղորդելու համար: Միջուկն օգտագործում են նան կերակուրներ գարդարելու համար, իսկ դրա կեղնի մեջ մատուցում են ձկնային. մսային կերակուրներ ն աղցաններ:

| /

անգուրիա ն այն Ուտելու համար պիտանի է թե մատղաշ ն թե հասունացածվարունգը: Կանաչ վիճակում օգտագործում են ինչպես վառունգը, իսկ հասունացած ժամանակ օգտագործում են վառ դոնդողանման միջուկը գդալով: Հատկապես համեղ է միջուկը սերմերի հետ միասին, այն ունի վարունգի, դդումի ն մի քիչ էլ բանանի խառը համ:

շոտումը

անր

խալածն:

րվու

Հարկավոր մ տւշաղրություն գարքնել

ԵՇ լ Հոու ախտ մերան Հոտ անար պարար ւ ա նիա: լ» Նաայկնթին Աջի ակա աան տ Իա ւ. ն: են ինեռնային Ա Վավ '

երկարությամբ:

անտիլյան (աֆրիկյան)վարունգ.

ԳԱԻ, «Հրի Օմ)Ար5աղիկ ՀԱՒՐ աոանէ փշեր: րի Սաարավարունգների նճա:

տարո

սովորականվարունգի համ ունի, բայց այն ավելի հարուստ է հանքային աղերով: Հաճախակի է օգտագործվում սննդամթերք զարղարելիս, քանի որ հետաքրքիր տեսք ունի Հայտնի է նան որպես կոտոշավոր վարունգ, կոտոշավոր սեխ,

վիրուսներինն մանրէներին: Մեզ մուտ ներմուծվում է Կենտրոնական Ամերիկայիցն Իսրայելից: Միջուկը հանելուց հետո կիվանոն կարող եք օգտագործել որպես դեկորատիվ աման: Կարող եք սերմերը չորացնել ն փորձել բույսը աճեցնել նան տան մեջ: Այն լավ է աճում այնտեղ, որտեղ որ աճում է

Սո

Հ ՄԱԳԱԿՈՑԱՐՄՔԼ

Բա

գոտու

մի քանի ֆերմերպին տետեւությունթերում:

ԶԱՅՈՏ/(Տ6Շո/ստ 60ն/Թ)

Չայոտ ուտելի

լ |

կամ մեբսիկական վարունգը ղդմազգիների ընտանիքի բույս է: Հին մշակաբույս է, որը հայտնի է եղել հին հնդկական ցեղերին: Բույսի րիկան է: Պտուղը տանձանման կամ կլորավուն է, 7-20 սմ երկարությամբ, մինչե 1 Կգ քաշով: Հյութեղ է, քաղցրահամ, հարուստ լինում են 10-25 օսլայով: սմ երկարությամբ` պատված կոշտ մազիկներով: Բույսն ուտելի է ամբողջությամբ ներառյալ պտուղը, տերնները, ծաղիկները: Չայոտից պատրաստում են տարբեր կերակրատեսակներ: Հայտնի են նան բազմաթիվ այլ անուններ, այղ թվում քրիստոֆեն, չոու-չոու, չու-չու, չո-չո, մեքսիկական վարունգ, գուատիլա, սուո-սոու, բանջարեղենտանձ այլն:

Տերնները

ն ՛

Սկգբում պտուղները լինում են կանաչ. որոնք աստիճանաբար ղեղնում են: Հիմնականում օգտագործում են կանաչ սպյտուղները,որոնք նման են վարունգին,բայց դառն են: Պտղամաշկը ես նուրբ է ն ուտելի: է, պտղամաշկը դառնում է կոշտ ն Երբ պտուդը հասունանում ավելի ղառը, իսկ ներսի կարմիրփափուկ հյուսվածքը, որով պատված են լիովին հասունացած է, սերմերը, դառնում է քաղցր: Երբ պւոուղը ստանում է նարնջի գույն ն հենց բույսի վրա բաժանվում է հատվածների: Չինաստանում կան սորտեր, որոնց այտդիերկարությունըհասնում է մինչն 20-30 սմ: Այն շատ սիրված Է հատկապես Հնղկաստանում,որտեղից էլ հավանաբար կոչվել է հնդկական նուռ: Այսօր ՀՀ շատ սուսպերմարկետներում, շուկաներում հանդիպող հազվագյուտ պտուղներից է ն մարդկանց մտքով երբնէ չի անցնում, որ դա դղմազգիններիընտանիքի բույս է ն ոչ թե միրգ, որն աճում է ծառերի վրա: Այն շատ հեշտությամբ կարելի է աճեցնել ՀՀ-ի հարթավայրայինն նախալեռնայինգոտիներում: Ուտում են թարմ, մատղաշ ապտուղներիցպատրաստում են ճաշատեսակներ, ադցաններ, օգտագործում են նան եփած ն տարբեր թթու ղրած վիճակում: Պատրաստում են նան հաճելի ըմպելիքներ:

Այն արդեն հայտնի է ամբողջ աշխարհում, վերջին տարիներին շատ քիչ մշակում են նան Հայաստանում` Արարատյանհարթավայրի մի քանի ֆերմերային տնտեսություններում: Պտուղն օգտագործում եմ թարմ ն եփած վիճակում: Օգտագործումեն ղղմիկը (շոգեխաշումեն, պատրաստում են աղցաններ), ինչպեսնան թթու են ղնում: Թե հում ն թե շոգեխաշածվիճակումվիտամինՇ-ի լավ աղբյուր է: Աարղկանց մեծ մասին այն ծանոթ է որպես միրգ: Ուտելի են նան չայոտի արմատը, ցողունը, սերմերը Ա ծաղիկները: Փոխաղրունակ է ն բերքահավաքից հետո կարելի է պահպանել մի քանի շաբաթ: Ամենատարածվածըտանձաձեն է, պտղամաշկը կոշտ կնճիռներով:Երկաոությունը 10-20 սմ է: Պտուդն ունի բարակ, կանաչ պտղամաշկ, այտղամիսը կանաչասպիտակավունէ: Որոշ սորտերի մոտ պտուղները փշփշուռ են: Պտղամիսըբավականինքաղցրահամ է: Ցողունը սողացող է, սակայն կարող է նան մազլցել, եթե հենակ կա: Ցողունի երկարությունը հասնում է մինչն 12 մ: Այնունի սրտաձն մեծ տերններ` հիմքում 10-25 սմ լայնությամբ: Ունն բուժիչ է հատկություններ: Հատկապես հայտնի հակաբորբոքային հատկություններով ն բուժում Է նան սրտանոթային հիվանղություններն հալեցնում-վերացնումէ երիկամայինքարերը:

ՀՆԴԿԱԿԱՆ

ՆՈՒՌ/ԽԹՌ0ՇՐ/ՇՅ

Շիճոշորճ)

ԼԻՄՈՆԱՅԻՆ

անվանում Հնդկական են նան դառը սեխ, դառը ղղում, բալասանի տանձ, իսկ ընդհանուր առմամբ ընդունված է մոմորդիցա նուռ

անվանումը: ԳԱ րանա ձ ատ ն աաա երկրներում ն ։պաատկանում է դդմազգիների ընտանիքին: Մի շարք սորտեր ունեն դառը համ: Մի շարք տեսակներլայնորեն տարածված են Ասիայում,Աֆրիկայում ն Կարիբյան կղզիներում: Վերջին տարիներին մշակվում է ՀՀ մի շարք մարգերում, հատկապես Արմավիրում: Երկարությունը հասնում է մինչն 5 մ: Պտղի երկարությունը 6-12 սմ է: Նույն բույսի վրա զտնվում են ն արական, ն: իզական ծաղիկները: Ծաղկումը հիմնականում տեղի է ունենում հունիս-հուլիս ամիսների ընթացքում, իսկ պտուղները հասունանում են սկսած սեպտեմբերից: Պտուղը երկարավուն է խորդուբորղ պտղամաշկով:Շատ գեղեցիկ պտուդներ է առաջացնում: Պտղի ներսում առկա է մեծ խոռոչ, որը խաչաձն բաժանված է, որտեղ գտնվում են կարմիր պտղամսով շրջապատված սերմերը: `

ի | |

ՎԱՐՈՒՆԳ/Շսճսոյ/տՏՅՁՈԽՍՏ"Լ6ոՕո)

Լիմոնային վարունգը բաց կանաչից դեղնավուն, կլոր ամերիկյան հին սորտ է, որն առատորեն տալիս է խրթխրթան,քաղցր, հեշտ մարսվոդ ապլտուղներ: Հիմնականում մշակվում է Հնդկաստանում, ավելի լի ուշ ուշ նան Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, իսկ 18րղ ղարի սկգբից` նան Ռուսաստանում: Ցանքից մինչե պտղաբե60 օր: տնում է մոտ Այն րում ն օգտազործվում է թարմ վերամշակվածվիճակում: Լիմոնային վարունգը հրաշալի է աղցանների մեջ կամ թթու դրած: Այն ունի հրաշալի համ Լ. ուլԱՊ կարեչի խկպեսնրծորը: արել Բերքահավաքի լավազույն ԱԱ պտուղների տրաձագիծը հասնում է 2,5 սմ տրամագծի ունենու բաց կանաչ դեղնավուներանգ: Հասունացածպտուղները դեդինեն: Հայաստանում դեռես լիմոնային վարունգ չի մշակվում, սակայն բնակլիմայական պայմանները նպաստավոր են այս բույսի համար ն կարճ վեգետացիայիշնորհիվ այն կարելի է մշակել ՀՀ բոլոր կլիմայական '

ր8 ԱԱ: ն

գոտիներում:

տռ

Է...

ԴԴՄԱԶԳԻՆԵՐԻ

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՀԻՎՍՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ

ՈՒ ՎՆԱՍԱՏՈՒՆԵՐԸ

ԵՎ ՊԱՅՔԱՐԻ ԵՂԱՆՍԿՆԵՐԸ

միջոցառումները, Եթե չեն օգնում օրգանականեղանակով սպլայքարի միայնու միայնայդ դեսյքում է խորհուրղ տրվում օգտագործելպայքարի քիմիականեղանակները: Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի, այդ թվում բոստանային մշակաբույսերի բարձր ն որակով բերքի ապահովման կարնորագույն պայմաններիցէ վնասատուների, հիվանդություններին մոլախոտերիդեմ արդյունավետ պայքարի կազմակերպումը: Ցավոք, այդ գործում դեռնս առաջնայինը պայքարի քիտիականեղանակն է: Սակայն միակողմանի կիրառումը, որպես կանոն, առաջ է բերում մինչ այդ վնասակարությամբ աչքի ընկած մշակաբույսերի առանձին տեսակների քանակական աճ ն շրջակա միջավայրիադտոտմճանպատճառ դառնում: Գյուղատնտեսական արտադրությանը,ինչպես նան դդմազգի մշակաբույսերին մեծ վնաս են հասցնում տարբեր տեսակի վնասատուները, բակտերիալ, վիրուսային ն սնկային հիվանդությունները: Դրանց գործունեության հետեանքով խիստ դանդաղում է բույսերի աճն ու գարգացումը, իջնումէ բերքի քանակը ն որակը: Վնասատուների դեմ պայքարի կարնոր մրջոցառումներից է ագրոտեխնիկականպայքարի կիրառումը, որի ժամանակ ստեդծվում են այնպիսի պայմաններ, որոնց դեպքում բացառվում է վնասատուի զանգվածային բազմացումը: Վնասատուների ղեմ պայքարում էական նշանակություն ունեն ուշ ցանքի Ժամկետները Ան բույսերը, որոնք ցանված են ժամկետներում, ավելի են տուժում վնասատուներից, քան շուտ ցանված

բույսերը:

Հիվանդությունների ն վնասատուների վարակվածության վրա զործոններից են նան ցանքի խտությունը, խոնավությունը, պարարտացումը,մոլախոտերով վարակվածությունը: Պետք է նշել, որ խիտ ցանքերում հիվանղություննեի ն վնասատուների վարակվածության աստիճանն ավելի մեծ է լինում, քան նոսր ցանքերում: Վնասատուներից դդմազզի մշակաբույսերին ւտնտեսաւլես մեծ վնաս են հասցնում բոստանային լվիճը, սովորական ոստայնան տրիպսը: ծխախոտի տիգը ազդոդ

Բոստանային լվիճ (42:/5 Կլորավուն կամ ցօտտյքմ Օ/. ձվաձն փոքր միջատներ են, որոնց չափերը տատանվում են 2,5-7,0 մմ: Լինում են տարբեր գույնի սն, սպիտակ, վարդագույն ն կանաչ:

Սնվում

են

բույսերի բջջահյութով, որի պատճառով տերնները կնճռոտում

են, ոլորվում ն չորանում: Բույսից բույս անցնելով նրանք

հեշտությամբ

տարածում են վիրուսային ն սնկային հիվանդությունները:Վնասում են բույսի բոլոր վերզետնյա մասերը: Ուժեղ վարակի դեպքում ղդմազգի մշակաբույսերիցանքերն ամբողջովին ոչնչացնում են: Բացի այդ, լվիճը տարածմանը: նպաստում է հիվանդությունների Պայքար: Մոլախոտերի ն բուսական մնացորդների հավաք ն ոչնչացում: Թունանյութերից կիրառել Ակարին 2-3լ/հա,Ակտելիկ 1-1,5 մհա,Տալստար 0,6 լ/հա, Ակտարա` 0,2-0,5կգ/հա կամԿոնֆիդոր 0,5 լ/հա չափաքանակներով: ովոռա

վտանգավորն

Խիստ

բազմակեր վնասատու է: Բույսերին կարող է վնասել ծլելուց սկսած` մինչն վեգետացիայի վերջո: Լինում են հիմնականում տերեների հակառակ երեսին, ինչպես նան ցողունների վրա առաջացնում են սպիտակ գույնի ոստայն, որի մեջ ն զտվում են դեղնագույն կամ բաց շականագույն տզեր: Ծծող վնասատու է, ծծում է բջջահյութը, որի հետնանթով տերնները թառամում են, դեդնում ն չորանում: Վեզետացիայի ընթացքումվնասատունտալիս է 8-10 սերունդ: Ձմեռում է բուսականմնացորդներին մոլախոտերի վրա: Պայքար: Մոլախոտերի ն բուսական մնացորդների հավաք ն ագրոտեխնիկական միջոցառումների ժամանակին ոչնչացում ե

կիրառում: Եթե չեն օգնում պայքարի ագրոտեխնիկականն մեխանիկական եղանակները, կիրառել քիմիական միջատասպան պատրաստուկներ: Կիրառել Տալստար 0,6 լ/հա, Վերտիմեկ` 0,5 լ/հա.Կարատե. 0,5 լ/հա, Նեորոն. 0,2 լ/հան այլ պատրաստուկներ: Ծ

վնասում է բույսի վերգետնյա օրգանները, ընդհուպ մինչե ծաղիկները: Վնասված ծաղիկներում պտղազոյացումչի կատարվում: Սա նան հիվանդությունների փոխանցոդ է. վնասատուն տավտանգավոր րածում է մի շարք հիվանդություններիհարուցիչներ: ՀաՎնասատուն

բոլոր

մմ

երկարությամբ, բաց դեդնավուն գույնի, նեղ թներով է: Բագմակեր վնասատու է,

սուն

միջատը 0,8-09

վնասում

է մի քանի հարյուր բույսերի, այդ թվում նան ղդդմազգի մշակաբույսերին: Սնվում է տերնեներիստորին կողմից ծծելով հյութը: Տերեների վրա առաջանում են բաց դեղնագորշավուն բծեր, որի հետնանքով հյուսվածքները մահանում են: Պայքար: Հիվանդ բույսերը հավաքելուց հետո այրել: Մաքուր ցանքերը, պարբերաբարպայքարել մոլախոտերիդեմ: պահել Եթե չեն օգնում պայքարի ագրոտեխնիկական ն մեխանիկական եդանակները, կիրառել հետնյալ քիմիական պատրաստուկները. Ակտելիկ կամ Կոնֆիդոր` 0,7-0,8 լ/հա, Ադմիրալ 0,2-0,3 Մհա,Դանադիմ 0,5-0,9 լ/հա կամ Բելտ: 0.8-1,0 լրհա չափաքանակներով: Պալքար հողաբնակ վնասա-

Ի անը

տուների դեմ:

լ.

«մ

ՆԿ

հողաբնակ Ծիլերը վնասատուներից պաշտայլանելու համար խորհուրղ է տրվում ցանքի ժամանակ յուրաքանչյուր բնի շուրջը շադ տալ թունավոր

զրավչանյութ: Բվիկների

ճռիկների

ղեմ է կարելի քրսրավաս օղասավով պայքարել, օրբ 1 4-ում Օկատվում է 2-3 բվիկի թրթուր: Կատարել սրսկումներ Ցիմբուշի 0,296 (1 լ/հա կամ 2 ղ՝ 10լ ջրին), Սումիցիդինիկամ Արիվոյի 0,396-անոցէմուլսիայով 0,3 լ/հա կամ 3 մլ 10 լիտր ջրին: Մկնանման կրծողների դեմ պայքարել Շտորմ գրավչանյութվ այն տեդավորեով այղ նպատակի համար նախատեսված գրավչանյութիթ փոքր արկղերում: Յուրաքանչյուր արկղում տեղադրում ենք մեկ բրիկետ: Կերված գրավչանյութը 2 շաբաթվա ընթացքում 3 անգամ լրացվում է: Գրավչանյութի ծախսի նորման 5 կգ/հա է: Լավ արդյունք է տալիս նան Գլիֆտորի ջրային լուծույթով պայքարը նորման 2.5-3 կգհա-ին: Թունավոր զրավչանյութը գդալի միջոցով լցվում է անցքերիմեջ:

Կեղծ ալըացող /Բ6/2ոօ./85/028/2

ՇԱԵՇՈՏ:5):

օղի

բարձր

խոնավության ն հատկապես ցողի առկայության դեպքում: Վարակված տերեների արտաքին մակերեսի վրա, ջղերի ուղղությամբ առաջանում են ոչ խոշոր դեղնականաչավուն բծեր: Հակառակ մակերեսին նկատվում է սպիտակ ւիառ, որը հետգհետե գորշանում է: Այդ բծերը միաձուլվում են, մուգ գորշ գույն

ստանում,

որը

ան

ԲոՏ(քիտ

ԱՇիՕՈՅՇ6ՁՈԱող)

Հիվանդությունը տարածվումէ

սպորների միջոցով, որոնք ընկնելով բույսի առողջ մասերին, ծլում են ն վարակում դրանց: Հիվանդության զարգացմանը նպաստում են ջերմաստիճաններիխիստ տատանումները, տաք եղանակը, օդի հատկապես չոր, հարաբերական բարձր խոնավությունը ն միակողմանի ագոտական պարարտացումը: Վարակվում են բույսերի բոլոր վերգետնյա օրգանները: Սկգբում արտահայտվում է տերնեներիվրա առանձին բծերի ձնով, որոնք ծածկված են ալրանման սպիտակ փառով: Հ Ուժեդ վարակի ղեպքում ծածկում են տերնի ԱԱ ամբողջ մակերեսը: Պայքար: Հիվանդությունը կանխելու համար առաջին հերթին անհրաժեշտ Է մոլախոտերի ն բուսական մնացորդների հավաք ն ոչնչացում: Քիմիական եղանակով կարելի է պայքարել սրսկելով բույսերը 7-14 օրվա ընդմիջումներով:Լավ արդյունքէ տալիս Կվարդիս 1 լիա, Տապազ 1,152 լ/հա, Բայլետոնի 2լ/հա, էուպարենի 2,5 լ/հա :

ԱԱ

նորմաներով:

պատճառ է դառնում

ՔՈՐ"

Բակտերիոզ (556ս00ոո0Ո85Տ/ոՈզՅ6 ՔԻ.) Բակտերիոզի գարգացմանը նպասաա աք տում են անձրնայինն համեմատաբար շոզ ոչ շատ եղանակները: Հիվանդության նախնական նշաններ նկատ` վում են դեռնս շաքիլատերններիվրա, ` այնուհետն վարակը տարածվում է իսկական տերնների ւ պտղի վրա: Վարակված տերնների վրա առաջաեն յուղով ներծծված, թափանցիկ | նում անկյունավոր բծեր: Սերձնաշաքիլների ն պտղի վրա բծերը լինում են կլոր: Պտուղների վրայի բծերն աստիճանաբարմեծանում են, խորանում առաջացնելովխոցեր: աար

Հիվանղությունը զարգանում է

Իիմնականում

տերնների չորացման ն դանդաղում կամ դադարում է պտղագոյացումը: Եթե նույնիսկ առաջանումեն պտուղներ, ապա նորմալ չեն զարգանում: Վեզետացիայի ընթացքում` հիվանդության նշանների ի հայտ գալուն զուգընթաց, պետք է կատարել համապատասխանսրսկումները: Վեգետացիայիընթացքումսրսկել 7-14 օր ընդմիջումներով: Պայքար:Կատարել սրսկումներ. Անտրակոլ` 2.0 կգ/հա,Կվարդիս 0,8-1.0 կգհա,Ռիդոմիլ գոլղ 2,0-2,5 կգ/հա, էնֆինիսատ Ղ1,2-1,6 լ/հա նորմաներով:

Պայքար: Քիմիական եդանակով կարելի Է պայքարել սրսկելով պդնձի օքսիքլորիդ չթրջվոդ փոշիով կամ պդնձի քլորօքսիդով՝ 2,5 կգ/հա

որոշեք միջատի տեսակը ն պարզեք, թե արդյո՞ք շրջակա միջավայրի փուիոխություններըկլուծեն այդ խնղիրը: Միջատների դեմ պայքարի մի քանի այլ եդանակներ էլ կան:

նորմայով:

ՕՐԳԱՆԱԿԱՆ

ԵՂԱՆԱԿՈՎ

ՊԱՅՔԱՐ

ԴԴՄԱԶԳԻ

ՍՇԱԿԱԲՈՒՅՍԵՐԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

ԵՎՎՆԱՍԱՏՈՒՆԵՐԻ

ԴԵՄ

Հիվանդություններին վնասատուների դեմ օրգանական եղանակով պայքարն առավել արդյունավետ է, քանի որ այն կշռադատված ւլայքար է: Համապատասխանբույսերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս դուրս մղել որոշ վնասատուների: Որոշ ծաղիկներ, օրինակ, թավշածաղիկը, վանում են սովորական ն հողաբնակվնասատուներին: Ոգնիները ն դոդոշները սնվում են խխունջներով ն կակղամորթներով, ինչպես որոշ թռչուններ որդերով ն անցանկալի միջատներով: Զատիկի թրթուրները նս սնվում են լվիճներով: Բնական ծազմամբ նյութերի ճշգրիտ չափաբաժիններով օգտագործումն արժեքավոր ազդեցություն է ունենում բանջարանոցիզերազանց վիճակի պահպանման առումով. պղինձը ն ծծումբը սնկային հիվանդությունների դեպքում, իսկ միջատների դեմ օգտազործում են բուսական

ծագման

նյութեր:

Թռչուններից ցախսարեկն իր

ձագերին կերակրելու համար երաշտահավը 138000 ձու, մի գույզ մրջյուն: Դոդոշները, օձերը ն սարդերը նույնպես սնվում են վնասատու միջատներով:Դոդոշը երեք ամսում ուտում է 10000 միջատ, այդ թվում` ճռիկ, մրջյուն, թրթուր, լվիճ: կակդամորթներ, Յոթկետանի զատկաբգեզը սնվում է բազմաթիվ վնասակար միջատներովն ձեռք չի տալիս օգտակար Զատիկը մեկ ուտում է 40-50 միջատ, իսկ դրանց թրթուրները` նույնիսկ ավելի օրական որսում է 500

երկրաչաւփի

թրթուր, փայտփորիկը՝5000-6000 սարդ

միջատներին:

օրում

ԱՏՆՎնասատու

միջատների քանակի կարգավորումըբանջարանոցում դրանք սնունղ են օգտակար միջատներիցշատերի համար: Միջատներիլրիվ ոչնչացումն առաջ է բերում բնության հավասարակշռությանխախտում: Եթե զտել եք ձեր բանջարանոցիհավասարակշռությանխախտման պատճառը, ապա առաջ

է բերում հավասարակշռություն, քանի որ

Բույսերի վրայից միջատների հավաքումը ձեռքով: Միջատները հավաքեք բույսերի վրայից, հենց որ համոգվեք, որ ղրանք վնաս են հասցնում: Սրսկում: Ընդհանուր առմամբ, միջաւոներին կարելի է բաժանել 2 խմբի միջատներ, որոնք կրձում են բույսերի առանձին մասերը, ն միջատներ, որոնք ծծում են հյութը: Առաջին խմբին պատկանում են թրթուրները,մրջյունները, բզեզները, որդերը, գիշերաթիթեռիթրթուրները ն ծղրիդները: Այս բոլոր միջատներին կարող են վանել բուրավետ ն տհաճ համ ունեցող մշակաբույսերը: Լավ արդյունք է տալիս նան դրանց տարբեր բույսերի լուծույթներով սրսկումը: Ծծող միջատների թվին են պատկանում տզերը, լվիճները, վահանակիրները: Աս միջատների դեմ պայքարում են օճառաջրի օզտագործում են յուղային լուծույթներ, որոնք, ծածկելով օգնությամբ, դրանց մարմնի վրա գտնվող շնչառական անցքերը, խանգարում են շնչառությանը: Սիջատների ղեմ պայքարի համեմատաբար լավ մեթող է համարվում բազմազան մշակաբույսերի աճեցումը, խառը ցանքերում խիստ պակասում է վնասատուներիքանակը: են Ֆերամոնային (թակարդներ: Օզտագործվում տարբեր ն մշակաբույսերի վնասատուների ապակողմնորոշման բեղմնավորման խախտճան նպատակով: Ռրսացող գուտիներ: Օգտագործեք սոսնձող նյութեր: Դրանք խանգարում ենք սողացոդ միջատների շարժը: Բանջարանոցից դուրս աճեցրեք տվյալ տեսակի համար խայծ հանդիսացող ծաղիկներ ն վայրի են այնպիսի բույսեր, որոնք կարող գրավել վնասակար միջատներին: Բույսերի պաշտպանությանբնագավառումլայնորեն կիրառվում են բույսերիցստացված պատրաստուկներ`թուրմեր, եւիուկներ, ինչպես նան այնպիսի նյութեր, որոնք դեմ պայքարումցուցաբերում են բարձր Լարդյունավետությունհ̀ատկապես վնասատուների դեմ պայքարի սկզբնականշրջանումն նախազգուշականմիջոցառումներում:

վնասատուների

Լվիճների դեմ կարելի է օգտագործել փայտի մոխրի լուծույթը (3 կգ` 10 լ ջրում): Այղ պատրաստուկը պետք է թողնել երկու օր, որից հետո քամել ու բույսերը սրսկել: Լվիճների ն թրթուրների դեմ պայքարելու նպատակովկարելի է օգտագործել պոմիդորի փրերը (առանց պտուղների): Երկու կիլոգրամ մանրացրած, չոր փրերը պետք է եռացնել 3 լ ջրում` 1 ժամ տնողությամբ: Սրսկման ժամանակ 1 լ եփուկին պետք է ավելացնել 5 լ ջուր: Եփուկը միջատասպան հատկությունը պահպանում է մինչե 1 տարի, ուստի այն կարելի է պահել բերանը փակ շշերի մեջ, սառը պայմաններում, օգտագործել ամբողջ վեգետացիայիընթացքում:

Լա-«--ըռթո, -

Խատուտիկն օգտազործվում է լվիճների ե տզերի դեմ: Թուրմ պատրաստելու համար բույսերի տերնեներն ու արմատները մանրացնել,լցնել գոլ ջրի մեջ (0,4 կգ 10 լ ջրին) ն թողնել 1-2 ժամ, ապա քամել ն օգտագործել սրսկման եղանակով: ծծող Կարտոֆիլի փրերը կարելի է օգտագործել լ նան փրերը կանաչ վիճակում գ վնասատուների դեմ: 60-80 անցկացնել մսաղացով, քամել, լցնել 1 լ ջրի մեջ ու սրսկել: Եթե փրերը չոր են, օգտագործել 100-120 գ զանգված, լցնել մեկ լիտր ջրի մեջ, բերանը խցանել, 3 օր թողնելուց հետո քամել ու սրսկել: Մկների դեմ պայքարելու համար վերցնել 500 զ չհանգած կիր, 300գ ալյուր, 200 գ շաքարավագ. լավ խառնել, ապա կույտերով դնել պաշտպանվողտարածքներում, մոտակայքում դնել նան

»-

ջուր:

Առնետներիդեմ պայքարելու համար անհրաժեշտ է ւպատրաստել հետնյալ խառնուրդը. 500 գ գիպս, 200 գ ալյուր: Խառնուրդի մոտ

դնել ջուր: Կալիումացված սոդան օզտագործել սնկային հիվանդությունների դեմ: Դրա համար այն լուծել ջրի մեջ (50 գ 10 լիտրին), ավելացնել տնտեսական օճառ (50 գ` 10 լիտրին) ն օգտագործել սրսկման եղանակով` մինչն պտդակալումը: Նեխած խոտի, գոմաղբի ն կենսահումուսի ջրային լուծույթները կարելի է օգտագործել որպես ախտահանող, սնկասպան ն վանող միջոց բույսերի պաշտպանությանզործում: հարաբերությամբ) Գոմաղբի ջրային լուծույթը (1:6 քբանջարաբոստանային մշակաբույսերի օգտագործվում է սերմերի ախտահանմանհամար` ցանքից առաջ լուծույթի մեջ դրանք պահելով 6 ժամ: Տավարի գոմաղբի, նեխած խոտի կամ գոմաղբի թուրմը կարելի է օգտագործել ալրացողների ղեմ: Քամած հեղուկով թփերը սրսկվում են հիվանղության առաջին նշանները երնալու շրջանում: Հեղուկը պատրաստելու համար նշված նյութերը լցնել 10 լիտրանոց դույլի մեջ մեկ երրորդի չափով, ավելացնել 3 լ ջուր, 3 օր պահել, ապա դույլը լրիվ լցնել օգտագործել: Սրսկումը նույն ձնով ջրով ն քամելուց հետո պատրաստված թուրմով կրկնել 10-15 օր հետո: վնասատուների դեմ: Մոխիրն արդյունավետ միջոց է ն ծղոտի մոխիրները: Մաղած մոխիրը Արղյունավետ են ւփիայտի կարելի է օգտագործել լվիճներից պաշտպանելուհամար՝ փոշոտման եղանակով: Ծախսի նորման` 5 գ` 1 մ՛ տարածության հաշվով: Մոխրի ջրային լուծույթն օգտագործվում է նան ծծող վնասատուների դեմ: Մոխիրը խառնում են եռացրածջրում (1 կզ՝ 8 | ջրին), թողնում 2 ժամ, քամելուց հետո ավելացնում ջուր՝ օճառ տտնտեսական (40 զ` 10 լիտրի մինչե լ, ղրանում լուծում ն օգտագործում սրսկման եղանակով: Նման ձնով հաշվով)

պատրաստածհեղուկով ամսվա ընթացքումսրսկել 2-3 անգամ: Ցեմենտը խորհուրդ է տրվում օգտագործել կոդինջների դեմ: Պայքարն իրականացվում է վաղ առավոտյան` պաշտպանվող փոշոտելու բույսերի միջշարային տարածություններըցեմենտով մ՞-ում: Նույնը կարելի է գ` եղանակով: Ծախսման նորման` կատարել նան կրափոշով: Լվիճների դեմ կարելի է պայքարել հոտած ջրով: Ռրպեսզի ջուրն արագ հոտի, կարելի է ավելացնել մի քիչ մսաջուր: Ջրի լավ հոտելուց հետո բույսերի վեգետացիայի ընթացքում սրսկել 2-3 անգամ: Թրթնջուկի ջրթուրմն օգտագործվում է լվիճների դեմ: Բույսի վերգետնյա օրգանները մանրացնում ն լցնում են ջրի մեջ (800 գ 10 լ ջրին), թողնում 2-3 ժամ, քամում ն. օգտագործում սրսկման

եղանակով: Բանզին օգտագործվում է լվիճների, տգերի ն այլ վնասատուների չորացրած բույսը պլատրաստելու համար դեմ: Թուրմ 10 լ ջրին), թոդնում են 12 կգ` է, մեջ (1 լցվում ջրի մանրացվում ժամ: Քամելուց հետո օգտագործվումէ սրսկման եղանակով: Եփուկի համար մանրացրած չոր (1 կգ՝ 10 լ ջրին) կամ թարմ (3 կգ` 10 լ ջրին) բույսը 1 ժամ եփել քիչ ջրի մեջ: Սառչելուց հետո քամել, ավելացնել մնացած ջուրը ն օգտագործել: Բույսը պետք է հավաքել ծադկման սկզբին. արմատները` գարնանը կամ աշնանը: Հատկապես բարձրարժեքեն արմատները: Մորմն նույնպես օգտագործվում է վնասատուների դեմ: Թուրմ պատրաստելու համար մանրացնում են բույսի տերններն ու ցողունները, լցնում ջրի մեջ (5-6 կգ` 10 լիտրին) ն թողնում 3-4 ժամ, ապպա եռացնում 4 ժամ` թույլ կրակի վրա: Քամելուց հետո ստացված հեղուկին ավելացվում Է կրկնակի քանակի ջուր ն օգտագործվումսրսկմանեղանակով: Կռատուկի թուրմն օգտագործվում է լվիճների, տերնակերների թրթուրներիդեմ: Այն պատրաստելու համար տերնների ն ցողունի մանրունքը (3 կգ` 10 լ ջրին), պահել Յ օր. ապա քամել ն սրսկման եղանակով: օգտաղզործել Սովորական արջընկույզի ջրաթուրմը ն եփուկն օգտագործվումէ լվիճների ոստայնատգերի ն այլ վնասատուներիդեմ: Թուրմը պատրաստելուհամար բույսի թարմ (3 կգ` 10 լ ջրին) կամ չոր (1 կգ՝ 10 լ ջրին) տերններն ու ճյուղերը մանրացնել, լցնել ջրի մեջ ն պահել 12 ժամ, այնուհետն քամել ու օգտագործել սոսկման

եդանակուլ: Հագարատերնուկի թուրմը ն եփուկն օժտված են բարձր արդյունավետությամբվնասատուների դեմ պայքարի գործում: Թուրմ պատրաստելու համար բույսի չորացած մանրունքը լցնել ժամ: բաքի մեջ, վրան լցնել ջուր (800 գ՝ 10 լ ջրին)նթողնել 36-48

Քամելուց

-՛ »

մեջ լուծել տնտեսական օճառ (40 գ՝ 10 լիտրին) ու սրսկել. Եփուկի համար նույն թանակի հումքին ավելացնում են քիչ քանակի ջուր, ապա եռացնում 30 րոպե, որից հետո սառեցնում, ավելացնում ջուր մինչն 10 լ դառնալը ն օզտագործում: Բույսերը հավաքում են ծաղկման սկգբում: Դրանք չոր վիճակում կարելի է պահել երկար ժամանակ: Կովկասյան երիցուկը միջատասպանն տգասպան բույս Է: Դրա թույնի հիման վրա սինթեգվել են բարձր արղյունավետությամբ օժտված մի շարք պատրաստուկներ`ամբուշ, ցիմբուշ, ռիակորդ, սումիցիղին ն այլն, որոնք լայնորեն կիրառվում են բույսերի պաշւոպանության ն այլ բնագավառներում: Տնային պայմաններում նշված բույսերից կարելի է պատրաստել բարձրարժեք ծառերի, թուրմ, եփուկ. փոշի ե օգտագործե պտղատու բանջարաբոստանային ն այլ մշակաբույսերի վնասատուների դեճ: Թուրմ պատրաստելու համար չորացրած բույսը մանրացնել, խառնել ջրի հետ (200 գ` 10 լիտրին), թողնել 10-12 Ժամ. ապա քամել ն օգտագործել սրսկման եղանակով: Փոշի պատրաստելու համար երիցուկի մանրափոշին խառնել մոխրի կամ ճանապարհի փոշու հետ (1:17 հարաբերությամբ) ն օգտագործել փոշոտման եդանակով: Ծադիկների մանրունք, արդյուշավետ է նան բնակարանային մակաբույծ միջատներին ոչնչագնելու համար: Պահեստները ն փակ տարածքները վնասակար ծիջաւտներից պաշտպանելու համար կատարվում է ծխեցում վառելով երիցուկի ծաղիկները` 1 5-ի համար 5-6 գ հարաբերությամբ: Հալվեն (ալոե) կարելի է օգտագործել որպես ախտահանիչ բանջարաբոստանային մշակաբույսերի սերմերը վարակազերծելու համար: Սերմերը 6 ժամ պահում են հալվեի հյութի շրային լուծույթի (1:1 հարաբերությամբ) մեջ, ապա լվանում մաքուր ջրով, չորացնում ն օգտագործում գանքի համար: Թավշածաղկի (հնդկաշահոքրամ) թուրմն օգտագործում են լվիճների ն այլ վնասատուների դեմ: Այն պատրաստելու համար չորտցրած բույսը մանրտցնել, լցնել 10 լիտրանոց դույլի մեջ (1/3տ չափով). դույլը լրիվ լցնել ջրով ն թողնել 2 օր, որից հետո քամել, դրա մեջ լուծել 40 գ տնտեսական օճառ ն օգտագործել սրսկման օղանակով: Բույսերը հավաքել ծադկման շրջանում, չորացնել ստվերում: «ողի մեջ գարեջրով լցված տարբեր տարաներ տեդադրելու միջոցով կարելի է աայքարել փորոտանիների դեմ: Դրանք Գայթակղվելովհավաքվում են այդ տարաների մեջ ն ոչնչանում: Ջրի ուժեղ շիթի միջոցով վնասատուներին կարելի է հեռացնել բույսերի մակերեսից: Սածիլների փտման դեմ պայքարում են սերմերը ցանքից առաջ փայտի մանրացրած ածուխի հետ խառնելով: հետո

դրա

Կիր. Օգտագործելխխունջներիդեմ պայքարի համար` բույսերի ստանում շուրջ շաղ տալով: Կրի վրայով անցնելիս խխունջները հետո է անհրաժեշտ են: ն հեռանում Անձրններից են այրվածբներ նորից կիր

շաղ տալ:

է: Այն Կոմպոստիթուրմը սննդարար նյութերով հարուստ հեղուկ ն. պտղատվուօգտագործվումէ բույսերի սածիլման, ծաղկման թյան շրջանումն բարելավումէ բույսի ընդհանուր առողջությունը. է Թուրմը բույսերի վրա շաղ տալով հաջողությամբ կարելի ուսումկանխել հիվանդությունները:Եվրոպայում կատարված նասիրություններըցույց են տվել, որ լավ քայքայվածկոմպոստից պատրաստվածթուրմը շատ արդյունավեւո միջոց կարող է լինել դարձնելով սնկային հիվանդությունների նկատմամբ բույսը ղիմացկուն: Տվյալ հիվանդությանկամ վնասատուի դեմ մշտապես պայքարելու դեպքում նույն տեսակի թուրմի կամ եփուկի արդյունավետությունը ն կարող է խիստ նվագել. որովհետն վնասատուները հիվանդությունների են ուստի բերում, պատրաստուկձեռք հարուցիչները դիմացկունություն հետո է փոխել: պետք ներն 2-3 անգամօգտագործելուց -

ՇՈՒԿԱՅԻ ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏ

ՁԵՎԱՎՈՐՈՒԱ

ստ

ւկալահանու

ով:

է ժամանակն Ֆերմերների մեծ մասը կարծում է, որ ավելի լավ վաճառել ինչաես թե անցկացնել այգում բերք աճեցնելով. բան մտածել, են, հասկանում այն: Սակայն ժամանակի ընթացքումնրանցից շատերը ֆերմերները Երբ որ կարնոր է նան մտածել բերքը վաճառելու մասին: է մշակում են մի որնէ մշակաբույս, որն իրենց համար շատ ավելի հեշտ են հետ կապված դժվարությունների մշակել, սակայն իրացման հանղիպում, միայն այդ ժամանակ են նրանք շուկա ունենալու կան րնորությունը զգում: Պետք է ուշադրությունըկենտրոնացնել որակյալ գյուղմթերք աճեցնելու, Ա այն վաճառելու վրա: Երբ բերքը նախատեսեն պարզապես այն նվիրել վածից շատ է լինում, մարղիկ սկսում ն բարեկամներին, որպեսգի ղրանք չփչանան, կամ եթե հարնեաններին շատ են պահածոյացնումկամ չափից չունեն, կարիքը նույնիսկ ղրա

տալիս անասուններին:

Այդպեսհողից եկամուտ ստանալ հնարավոր չէ: Եթե նույնիսկ թույլ եք տվել բազմաթիվ սխալներ, սակայն Վստահ այդ ամենը ձեզ օգնում է ավելի եք, որ ունեցել եք նան հաջոդություններ, ն ձեռներեցությունը: արտադրությունը լավ հասկանալ գյուղմթերքների ն շահութաբերգյուզբաղվել Պետք է հաղթահարելդժվարությունները տնտեսությունը որ ձեր Շատ է հասկանալ, կարնոր ղատնտեսությամբ: ն է կերպով արդյունավետ է, պետք ձեռներեցությանկարնոր ճյուղ

իրականացնե, են արտադրության, ն վաճառքի կազմակերպումը, պլանավորումն ու կառավարումը: Փորձենք ներկայացնել այն քայլերը, որոնք ձեզ հնարավորություն կտան զբաղվելու շահութաբեր գյուղատնտեսությամբ: Պլանավորում նախքան տնկելը։Բերքի իրացման համար անհրաժեշտ է հստակ շուկայավարական պլան` նախքան ցանք կամ տնկումներ կատարելը: Ունենալով այս պլանը վստահ եդեք, որ բերքի մեծ մասը կվաճառվի: Երբեմն դա այնքան էլ հեշտ չէ անել: Նախ պետք է ուսումնասիրելարտաղրվածբերքի հավանականզնորղներինն ւյարզել, թե ովքեր են այն մարդիկ կամ կագմակերպությունները, որոնց անհրաժեշտ է տվյալ արտադրանքը: ճշտել, թե ինչպիսի` (ի՛նչ որակի) ապրանք են նրանք գնում նե որքա՞ն են պատրաստ գնելու: Այս պլանին ն օգտագործեք տեղեկատվությունըկցեք ձեր արւտտադրական այն ձեր վաճառքը լավագույն կերպով կազմակերպելու համար: Անշուշտ, պետք է հաշվի առնեք նան ձեր տարածքի կլիմայական պայմաններըն հողի առանձնահատկությունները ւ այն, թե ո՞ր մշակաբույսերը լավ կաճեն ձեր հողատարածքում: Օրինակ, հայաստանյանշուկայում այսօր արդեն իսկ պահանջարկ Է ձնավորվում մի շարք նոր, ոչ ավանդական դդմազգիների (հնդկական նուռ, չայոտ, ձնավոր ղղումներ, դեղին պտղամսովձմերուկ ն այլն) նկատմամբ:Ճշտել, թե ինչպիսին է ձեր հողի մեխանիկական կազմը, այն կավային է, կավավազային, ավազակավային, թե՞ ավազային: Որքան է ձեր հոդի քՒՒը թթվայի՞ն է, թե՞ ալկալիական: Որքա՞ն է սննդատարրերի քանակը, ն արղյո՞ք նպաստավոր են դրանք այն մշակաբույսերի համար, որ ցանկանում եք մշակել: Պետք է հաշվի առնել նան այն հանզամանքը, որ ցանկացած, նույնիսկ վատ որակի հող, կարելի է բարելավել, պարզապես անհրաժեշտ է պարզել, թե որքա՞նեն կազմելու ձեր կողմից կատարվող ներդրումները` այն քթարելավելու համար, ե արդյո՞ք ձեր կոդմից կատարվող սերդրուսները արդարացված կլինեն, թե ոչ: Բնականաբար, այդ ծախսերն ավելանալով բերքի ինքնարժեքին, արտադրանքի գինը կավելացնեն, Ն դուք պետք է պարզեք, թե կարո՞ղեք այդ գնով վաճառել շուկայում, կամ քանի տարի Է հարկավոր, որպեսզի սկսեք աշխատել եկասուտով:

Ինչպես գիտենք, գոյություն Մեծածախն մանրածախ վաճառք: ունի ապրանքը վաճառելու երկու որմնական ձնե` մանրածախ ն մեծածախ: Մանրածախ կամ ուղիղ վաճառքի ժամանակ ապրանքը վաճառվում է վերջնական սպառողին: Մեծածախ իրացման ժամանակ ապրանքը վաճառվում է միջնորդին, որն էլ այն վերավաճառում է սպառողին: Ուղիղ մարքեթինգը (ուղիղ իրացում, ուղիղ շուկայահանում) ավելի շատ ջանքեր ււ. Ժամանակ է պահանջում, քան մեծածախը, սակայն առաջինի դեպյքումգներն ավելի բարձր են:

Մի շարք ֆերմերների գոհացնում է, երբ իրենց արտադրանքն անձամբ են վաճառում, մյուսներին էլ ավելի շատ գրավում է մեծածախ վաճառքը, հատկապես, եթե արտադրանքիքանակը բավականին շատ է Սակայներկուսի համատեդումըշատ ավելի արդյունավեւոէ: Ներկայացնենք ուղիղ շուկայահանման մեթոդների ցանկը: Շուկայահանման նման մոտեցումը հետնյալ փորձված մեթոդներից մի քանիսի համատեդումն է: Ֆերմերային ընտանիքին միշտ հաճույք է Ֆերմերների շուկաներ: հետ շփվելը: Աո հանգամանքից ելնելով պատճառում մարդկանց

մասն արտադրել միայն գյուղմթերքի որոշ գյուղատնտեսական)ֆերմերային շուկաներում վաճառելու համար: Հիանալի է. երբ օրվա վերջում գրպանդ լի է քո արտաղրած մթերքի վաճառքից ստացված գումարով: Պետք է գտնել մի այնպիսի շուկա (վաճառքի վայր), որը համեմատաբար մոտ է ձեր հողատարածբինու նան հարմար է զյուդմթերքը տեղափոխելը ն այնտեղ էլ վաճառել ձեր արտադրանքը:Մարդիկ կամաց-կամացկսկսեն սովորել ձեզ ն կդառնան ձեր հիմնականհաճախորդները:Շատ կարնոր Է, որ այղ մարդիկ իմանան ն վստահ լինեն, որ կարող են ամեն որոշակի օրերի գալ ն շաբաթ գնումներ կատարել: Երբ վաճառում ես այն, ինչ շատերն են վաճառում, երբեմն ստիպված ես լինում մրցակցությաննպատակով իջեցնել գները: Այդ պատճառովեթե նույնիսկ շուկայում շատ մարդիկ են վաճառումնույն ապրանքը, ապա դուք ամեն ինչ պետք է անեք, որ ձեր ապրանքի որակը լինի յուրահատուկ ն շատ լավը, ոչ սովորականն զեդեցիկ դասավորված: Ադ դեպքում դուք ավելի բարձր զին կարող եք ասել ն հավատացած եղեք, որ գնորղները միշտ ավելի զոհ կլինեն, քան երբ էժան, բայց վատ որակի ապրանքգնեն: Շատ կարնոր է, որ դուք շփման մեջ Բաժանորդագրություններ: լինեք առանձին հաճախորդների հետ` վերջիններիս շաբաթը մեկ ձեր արտադրանքը վաճառելով: Նախապես դուք կարող եք խոստանալ բանավոր շարունակական մատակարարում ն նրանց ձեռք բերել: Հաճախորդներինկանոնավոր պայմանավորվածություններ կերպով թարմ ապրանք մատակարարելու դեպքում նրանք կարող են նույնիսկ սեզոնի սկզբում վճարել ձեզ, ասենք, 3, 6 ամսվա կամ նույնիսկ մեկ տարվա Ադ արտադրանքի համար: նես վստահ դեպքում ղու. կլինեք, որ ձեր արտառրանքի մի մասը նախապես վաձառված է Գյուդմթերք արտադրելուց առաջ այս փաստը նս հաշվի է առնվում մինչն պլանավորում կատարելը:

անհրաժշտ

ճամփեզրին իրականացվողվաճառք: Շատ ֆերմերներ հաճախ վաճառքը իրականացնում են ճամփեզրին: Իհարկե, սա այն դեպյքքում, երբ իրենց տարածքին մոտ գտնվոդ ճանապարհիներթնեկությունըշատ աշխույժ է: Այս տիպի վաճառք հիմնականում իրականացնում են այն

ֆերմերները, որոնց հողակտորները կամ բնակության վայրը մուռ են գտնվում գլխավոր մայրուղիներին: Սա նս հաջողված մարքեթինզի կարեոր եղանակներիցէ: իրականացվող վաճառք: Հաճախորդները զալիս Տնտեսությունում են ձեր տնտեսություն ն գնում առկա զյուդմթերքը: Այս դեպքում փոխադրման ծախսեր չկան, սակայն գները մի փոքր ավելի ցածր են: Ոմանք իրենց արտադրանքի փոքր մասն են այսպես վաճառում, սակայն պարզել են, որ այս մեթոդն ավելի շահութաբեր է` ավտոմեքենայից: Որոշ ֆերմերներ որոշակի Վաճառք բեռնատար են բեռնատար ավտոմեքենայի իրականացնում տարածքում վաճառքն Նման հատկապես իրականացնումեն խոշոր տիպի վաճառք վրայից: ն երբեմն չեն ունեն արտադրանք բավականաչափ ֆերմերները, ովքեր ցանկանումպահեստավորել` լրացուցիչ ծախսերիցխուսափելու համար: Շատ ֆերմերներ են նախընտրում վաճառքի այս մեթոդը: Վաճառք ռեստորաններին: Կան որոշ ռեստորաններ, որոնք ամեն են կատարում: Սովորաբար գնումներ ֆերմերներից շաբաթ են վճարում, որովհետն ապրանքը ռեստորաններն ավելի լավ գին բարձրորակ է ն ունի թարմ ն հաճելի տեսք: Ռրոշ ֆերմերներ պարզապես գիտեն, թե ինչ են ցանկանում այդ ռեստորանները ն հատուկ ղրանց համար մշակաբույսեր են աճեցնում: Իրենց արտադրանքի մի մասը սառեցնում կամ պահածոյացնում են, որոնք նույնպես սեզոնի ավարտից հեւտո վաճառում են ռեստորաններին: Ինքդ քադիր: Այս եդանակը

հատկաւպես ատարած-

ն Եվրոպայում: ված մի սասը բերքի Ֆերմերները են, հաճախորդոր թոդնում ճերն իրենք քաղեն: Սա նվազեցնում է ֆերմերների աշխատանքային ծախսերը. ինչպես նան գյուղմթերքի զինը` գնորդի համար: Մարդկանց, հատկապես քադաքային բնակչությանը, իսկապես դուր է գալիս տնտեսություն ն իրենց գալ նախընհավաքել ձեռքով

է ԱՄՆ-ում

տրած բերքը:

Ֆերմայում

վերամշակված

արտադրանք:

արտաղրանքի մի մասը պահածոյացնում են,

Որոշ ֆերմերներ իրենց որը

ձմռան

ամիսներին

վաճառում են ֆերմերային շուկաներումն այդ դեպքում վերամշակված արտադրանքնավելի թանկ են վաճառում: Պատրաստի արտադրանք են վաճառելիս շահույթը շատ ավելի մեծ է լինում: Ասենք, ոմանք թթու ու են մրգեր ս պատրաստումկամ դնում, մյուսները հյութեր մուրաբաներ նան նվազեցվում Է տարբեր կանաչիներ են չորացնում: Այս ձնով կորուստը: նան

զամբյուղներ:Վաճառքի այս Ընտանեկան

Հայաստանում:Ռրոշ ֆերմերներ

ունեն

եդանակը սկսել է գործել հաճախորդների մի ստվար

պատրաստում են նան կաթնամթերք: բանջարեղենովկամ մրգերով զամբյուղներ,ինչպես Նույնիսկ եթե իրենց հողամասում նրանք չունեն որեէ բանջարեղեն կամ ղրանք գնում են հարնան ֆերմերներից, որպեսզի միրգ. ապա բավարարեն իրենց հաճախորդների պահանջը: Շատ կարնոր է. որ ե միայն ու միայն հաճախորդին երբեմն անակնկալներ մատուցեք ձեր կավելանա օրեցօր Այս դեպքում վաճառեք որակյալ ապրանք: արդեն աստիճան, որ ձեզ այն մինչե հաճախորդների թիվը` ընդհուպ օգնական էլ հարկավոր կլինի: Այն հրապուրումէ շատ ֆերմերների,հատկապես, Ուղիղ մարքեթինգ: որովհետն ապրանքըբարձր բերք արտադրողներին, փոքր քանակությամբ Սա նրանց համար վաճառքի լավագույնձն է: Նրանք զնով է վաճառվում: Եթե մի իրենց արտադրանքը: արդեն տարբերակել են,թե ինչպես վաճառեն են Սակայն փող վաստակում: մեթողը չի հաջողվում, այլ ճանապարհով ֆերմերներ չունեն մարդկանց հետ շփվելու համապատասխան շատ ն խառնվածք: Երբ ֆերմերն ընտրություն է կատարում մեծածախ է ունակ ինքն նա արդյո՞ք պետք է որոշի, թե մանրածախ շուկաներիմիջն, ուղղակիորենգյուղմթերքվաճառել գնորդներին: Մեծածախ վաճառքի կազմակերպում: Մեծածախ շուկայում մեծ մասը երնի ապրանքը վաճառելու մի քանի եղանակ կա: Ֆերմերների թե դրանցիցշատերն է փորձել: Վաճառք մեծածախ վաճառականին,որն էլ հետագայում ն. տարբերությունը ապրանքը վերավաճառումէ ավելի բարձր գնով, լինում է իր շահույթը: Եթե չի հաջողվում ապրանքը շահույթով վաճառել, Սա շատ լավ ապա մեծածախ գնորդն է վնաս կրում, այլ ոչ թե ֆերմերը: մեթող է հատկապես սկսնակների համար: Այս մեթոդը լավ է հատկապես մեծաքանակ ապրանքիառկայությանդեսլքում: Վաճառելմիջնորդին,որն ապրանքըֆերմերիփոխարենվաճառում է ն վաճառքից տոկոսներ է պահում իրեն: Եթե ապրանքը շահույթով չի վաճառվում,ն միջնորդը, ն ֆերմերը վնաս են կրում: Տարիներ շւ ոունակ ես ն շատերը մեծ հաջողությամբմիջնորդներիմիջոցով միրգ բանջարաղեն են հասկանալ ավելի լավ սկսում վաճառումռեստորաններին:Սակայն երբ են ն մարքեթինզից,դադարում են միջնորդների հետ աշխատել իրենք հեւո: ն կետերի այլ սննդի արղենսկսում աշխատել ռեստորանների զանգված

ամեն

շաբաթ

նրանց

համար

թոն հիվանդանոցները, Վաճառք հիմնարկներին, ինչպիսիք են Սա ավելի մեծ ծավալով, սակայն դպրոցները, կոոպերատիվները ն այլն: ավելի ցածր գներով ուղիղ ճարքեթինզ է, որովհետն այս դեսյքում հետ: ֆերմերը ստիպվածպետքէ մրցակցի մեծածախ առնտրականների Սա կարելի է կիրառել այն դեպքում, երբ որոշակի ապրանքից չափից ավելի շատ եք ունենում ն պետք էր այն արազ վաճառել: Միննույն է, եթե դուք պահեք այդ ապրանքը, չեք կարող այն բարձր գնով վաճառել, գոնե չի փչանա: սակայն այս դեսպյքում սրտաղրողներիկոոպերատիվներ:Ֆերմերների մի խումբ գումար է հավաքում ն վարձում մեկին, որը զբաղվում է ապրանքի իրացմամբ: Նրանք միավորում են իրենց արտադրանքը` ավելի մեծ քանակությամբ գյուղմթերք ստանալու ն տրանսպորտային ծախսերը նվազեցնելու նպաւոակով: Այս մեթոդը կիրառելու անհրաժեշտությունը հատկապես կարնոր է ֆերմերայինխմբերիհամար: Մեծածախ իրացումն իմաստալից շուկայահանմանհամար անհրաժեշտ ժամանակ, էներգիա, ցանկություն կամ խառնվածք: Ներկայացված այս բազմաթիվ մեթոդներից դուք փորձեք ավելի լավ ուսումնասիրել ն ձեզ համար ընտրել այն լավագույն մեթոդը, որն ավելի հոգեհարազատ է ձեր խառնվածքին:

աաաաաաաաաաա

հեղինակությունը` Պահպանեք ձեր »

Աշխատեք միշտ գոհացնել հաճախորդին

Պարզեք, թե հաճախորդն ինչ է ցանկանում կամ նրան ինչ է անհրաժեշտ ն, եթե հնարավոր է, փորձեք դա տալ նրան, աճեցրեք այն մրգերն ու բանջարեղենի տեսակները, որոնք ձեր հաճախորդներն են ցանկանում, այլ ոչ թե այն, ինչ դուք եք ցանկանում,

սպասարկմամբ,

առ ժամանակ ինչ-որ բան ձրի կամ հավելյալ տվեք (հաճախորդներինդա շատէ դուր գալիս), եղեք աշխույժ ն զվարթ, եթե նույնիսկ այդպիսիտրամադրություն

ժամանակ

ՀԱՋՈՂՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՍՆԵԼՈՒ

ՀԱՄԱՐ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ

ՔԱՅԼԵՐ

Շուկայավարականինչ մեթոդներ էլ որ ընտրեք. գոյություն ունեն անհրաժեշտ պայմաններ,որոնք, ըստ մեզ, ոչ միայն օգտակար են, այլ ճան պարտաղրր, եթե ցանկանումեք հաջողության հասնել: 1.

Հեղինակություն

ձեռք

ագավառում

բերեք որա

» »

բացավայությում, եթե ձեր ապրանքը բարձրորակչէ,

իջեցված գնով վաճառեքայն, դպարտացեք ձեր վաճառած ապրանքով:

Հեղինակությունստեղծեք որպես հուսալի գործընկեր »

».

համ,

խոնաւ

Եղեք հուսալի Եթե դուք խոստանում եք կատարել ապրանքի առաքում, աշխատեք ապրանքի պատվիրված քանակությունը ժամանակին տեդ հասցնել ե չփոխել պայմանավորված գինը: Օրինակ` ռեստորանները նախընտրում են զգործունենալ այն ֆերմերներիհետ, որոնք երաշխավորումեն մշտական, այլ ոչ թե ոչ պարբերականմատակարարում: ճշ

չեք ունենում, եթե հաճախորդը բոդոք ունի, ցույց տվեք, որ զդջում եք, որ նա բավարարվածչէ, ն անհրաժեշտությանդեսյքում առաջարկեք փոխել ապրանքըկամ փոխհատուցում տալ:

Շուկայավարման խորհուրդներ

Ապրանքի որակ նշանակում է թարմություն, հաճելի գրավիչ տեսք ն օգտակարություն (առոդջարարություն), այսինքն` կեդտի, վարակիչների այլ մնացորդների ն |

որպես ազնիվ գործընկեր

Մի խախտեք ձեր խոստումները, պայմանագրերն ու համաձայնազրերը,եթե նույնիսկդուք դրանիցվնաս եք կրում, Ստիպեք, որ ձեր աշխատողները համապատասխանեն ձեր չափանիշներին:Երբեք ոչ ոքի թույլ մի տվեք թերակշռել կամ ձեր հաճախորդիմանըը ոչ լրիվ վերաղարձնել, ն զործելակերպունեցեք: միշտ պրոֆեսիոնալտեսք

» »

Այնպեսարեք, որ ձեր Օգտագործեքպրոֆեսիոնալփաթեթավորում: ն վաճառասեղանի ունենա ն տուփի մեջ, ապրանքը գրավիչ տեսք

վրա,

գտեք շուկայի մի «չնկատված» անկյուն, արտադրեք մի այնպիսի հատուկ ապրանք, որը մյուսներինավելի քիչ է հետաքրքրում,կամ այլ ֆերմերներ չեն կարող մշակել, ե դուք կունենաք ձեր առանձնահատուկշուկայահատվածը, ընտրեքայնպիսիբույսեր, որոնք օրգանապեսհեշտ են աճում, տեդի շուկաներին, ձեր ապրանքիգները համապատասխանեցրեք սակայն ավելացրեք 10-25965, եթե ունեք թարմ, բարձրորակ, օրգանականարտադրանք. ոռոգումը պարտադիր է բարձրորակ արտադրանք ստանալու համար, ընտրեք այնպիսի արտադրանք, որը փխրուն չէ. կարելի է փոխաղրելկամ պահեստավորել, լավ Եթե մի ապրանքատեսակը ընդլայնեքապրանքատեսականին: վիճակից, ձեզ կհանեն վատ ապա մյուսները վաճառվում, չի

վերջինը, սակայն ոչ աակաս կարնորը ապրանքի իրացման գործում մեծ ջանքեր ն էներգիա ներդրեք: Ի՞նչ օգուտ լավ բերք ստանալուց, եթե չես կարող այն վաճառել:

ԿԱՐԵՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՓԱԹԵԹԱՎՈՐՄԱՆ

ԱՈՌԱՎԵԼՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԵՎ

Նուլն որակի գյուղմթերքների առկայությանդեպքում շատ կարնոր է գրավել հաճախորդների ուշադրությունը ե շատ ավելի կարնոր է հաճախորդներիմոտ վստահություն ձեռք բերելը: Ճիշտ ե գրագետ փաթեթավորման միջոցով դուք կարող եք բարի ն հաճելի հարաբերություններ ձնավորել ն պահպանել երկարատնե ու շարունակական հարաբերություններ ձեր զնորդների հետ: Երկարատն ու լավ հարաբերությունների պահպանման հաՀ մար անհրաժեշտ է կանոնակարգել ` հաճախորդների պահանջները ն առաջարկել հենց այն ապրանքը Ն փաթեթավորումը. որը լիովին բավարարում է նրանց պահանջները: Գոյություն ունի այն կարծիքը, որ «ապրանքները վերադառնում են, իսկ գնորդները ոչ» Ուստի, գյուղատնտեսության զարզացման ներկա փուլում, երբ առկա է ն չկան մրցակցային դաշտ, կանոնակարգվածշուկայական հա`

Լեա

աթանա կանա անաեանաե

եեաաաատ

տ.

ըւսբերություններ, շատ կարնոր է արտադրված ապրանքի արդյունավետ իրացումը: Այս տեսանկյունից շատ նշանակություն կարնոր ստանում է փոնաթեթավորումը, որը հաջողության երաշխիքներից մեկն է:

Փաթեթավորումը մարքեթինգային շղթայի կարնոր օդակներիցէ, որի շնորհիվ մենք տեղեկություն ենք տրամաղրում գնորդներին: է Փաթեթավորումը պետք դիտարկել որպես մարքեթինգային հզոր գործիք, որը հնարավորություն է տալիս գյուղմթերք արտադրոդին

ընդլայնել արտաղրությունըն

վստահությունառաջացնել սպառողների շրջանում: Շատ կարնոր Է, որ գյուդմթերքի փաթեթավորումըտեղեկատվություն պարունակի ոչ միայն արտադրանքի, այն արտադրողի ն. արտադրության պատմության ու վայրի մասին: Փաթեթավորումը ապրանքի ձնավորման կարնոր մասն է, ն փաթեթավորման հետ կապված ծախսերըպետք է մտնեն վաճառվող ապրանքի զնի մեջ: Այն փաթեթավորումն է ավելի հաջող, որն ապահովում է ապրանքի ամբողջականությունը,դրա պահպանման ն տեղափոխման հարմարավետությունըն հետագա օգտագործումը: Պետք է հաշվի առնել նան այն հանզամանքը, թե ձեր կողմից արտադրվոդ արտադրանքը նախատեսված է թարմ սպառման, թե տեղափոխման կամ պահսլանման համար, ն թե փաթեթավորման համար ինչպիսի նյութ է նախընտրում սպառոդը (բազմակի օգտագործման, փայտե, պոլիէթիլենային, թե թղթե տոպրակներ, ծղոտե զածքլուղներ, թե մեկ ալ տրաիի Անկախնրանից,թե ինչ փաթեթավորում է նախընտրում սպառողը, փաթեթավորմանհիմնական նպատակը մնում է տեղեկատվություն սպառողինհասցնելը.նրան նախընտրած քաշով ապրանքի տրամաղրումը, ն անվտանգության ճթերքիապրանքայինտեսքի պահսյանումը: Փաթեթավորմանտուփի կամ տարայի կրկնակի կամ բազմակի օգտագործումը կարող է էականորեն նվազեցնել փաթեթավորման բացասական ազդեցությունը շրջակա միջավայրիվրա: Փաթեթավորումըպետք է ապահովինա ն հարմարավետություն, օրինակ, որ այն հեշտությամբ բացվի ն փակվի ապրանքի մնացած մասը պահպանելու համար, հարմար լինի տեղափոխման համար ն այլն:

Փաթեթավորումը շատ կարնոր գործընթաց է, որի ոջոցով կարող եք ցույց տալ նախ ն առաջ ձեր կողմից արտադրված ապրանքի առանձնահատկությունները (օրինակ, մաքրության, առանց թունանյութերի մշակության, առոդջական հատկությունների ե սննղարարության վերաբերյալ), դա գնորղի մոտ կառաջացնի ապրանքը գնելու ցանկություն:

Աաաա...

Յուրահատուկ փաթեթավորման միջոցով դուք կարող եք անհատականացնել, առանձնացել, կարնորել ձեր ապրանքը ն անհրաժեշտ տեղեկատվություն տրամադրել ձեր հաճախորդներին,

խրախուսել նրանց, որն անշուշտ կնպաստի ձեր արտաղրանքի ծավալների աճին ն եկամուտների ավելացմանը: Փաթեթավորման ընտրությունը պետք է լինի գիտակցված ն

հիմնավորված:

աա

ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

1. 2.

ԳյուլխասյանՄ.Ա., Բուսաբուծություն, Երնան, 2001 Մելիքյան Ա.Շ., Բանջարաբուծություն, Երեան, 2005 ՍարուխանյանՆ.Գ., Օրգանականգյուղատնտեսություն, Երնան,

Սարուխանյան Ն.Գ.,Գյուղատնտեսականաշխատանքերի ուղեցույց, Երնան, 2012 ՍարուխանյանՆ.Գ, Օրգանականզյուդմթերքներիշուկայի

ձնավորումը, Երեան 2014 ՀՀ զյուղատնտեսությաննախարարություն, Հայաստանի Հանրապետությունումգլուղատնտեսական մշակաբույսերի վնասատուների, հիվանդություններին մոլախոտերիղեմ օգտագործման համար թույլատրված բույսերի պաշտպանության քիմիական ն կենսաբանականմիջոցների տեղեկատու, Երնան 2007,

ԲոօմսՇեծՇո Խ/ՅՐ/ԲՅՇէ, ՏստլայոՅԵլթ Ք/ՀՇԵՇՔՏ (Թ- ԿՇց6ճԹԵ)տ

Տօսհ,

1996:

Քոութժ

ԽԹոռցյոցՇՕԿ6Լ

Խոր

10.

|ո էհ.

6Օքտ

ՍուԹժ

Տէոէ6տ օք /ՃՈ6ՈՇՅ.

քւօհաեի/, Սոլթմ Տութտ, 1998.

ԿՄՈԵՐյքեւ, 1990 ԷԼ.Օճռպիլելճ

ԲՕՅՅԻԱՔՑՅ

3.1. 8քտ 1 ՉՈՅԽՕՑառ.

՛.

հ:

(ո էհՇ