Ձկների հիվանդություններ

2.

ՆԱՂԱԶԺԱՆ

Ձ-|ՆՇՕՐՐ

ՀԵՏՋԱՄՎՈՒԹՅՈՒՄՄՆ)Ն

րթ ԱՆ

-

ՀԱՅԿԱԿԱՆ

ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

Հ.Զ. ՆԱՂԱՇՅԱՆ

ՋԿՆԵՐԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԵՐԵՎԱՆ

ԱԿԱԴԵՍԻԱ

(07)

ՀՏԴ 639.331.7 ԳՄԴ 47.2

ՆԱԽԱԲԱՆ

Ն

գյուդատճտեսականակադեմիայի Երաշխավորվում էՀայկական կոդմից ռրպես ն խորհրդի Խորհրդի կոդմից որպ գիտական

րկ

ուսումնական կձեռնար

Գրախոսներ

գիտությունների անասնաբուժական Ա.Վ., դոկտոր, պրոֆեսոր գիտություններիդոկտոր, պրոֆեսոր անասնաբուժական Աբրահամյան Վ.Վ., անասնաբուժական պետական ԱղաջանյանԱ.3., 3Հ Գյուղնախարարության

Մանասյան

տեսչությանպետ տնօրեն կոպերատիվի ՍբոյանԽ., «ՍաղմոնԳրուպ» արտադրական

Ն 26ը

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ. ՈՒսումակաղեմիա, գյուղատնտեսական Հայկական կանան ձեռնարկ: Երնան, ՁԿՆԵՐԻ

ՆԱՂԱԾՅԱՆ

Զ

էջ:

2005.

Խռումն

խան կայի

առար«Ձկներիհիվանդուրյուններ» յամտանում բուծվող հիմնա-

է ամաննան: Կազմված ծ է

ն ձեռնարկ

նամ ձկների մեթոդ-

հետ ծանոքացման բաժնից. կտն ձկնատեսակների ներկայացվածեն ձկների տարամոխիդ» առանձին բաժիններով մեթոդներից, ղրանց ախտորոշման ն ոչ վարակիչ հիվանդուրյունները,

մակաբույծային հիմնական ճիջոյառումները: աթարի կա

ու

ձճկնաբուժությա

համար:

աշխատող անասնաբույժոռրի

բնագավառում

սնֆ

'

:

Ն

37060000000

1368-2005 ղո:

(ՏՑՎ 99941-934-4-9

ԳՄԴ 47.2. 73

ակադեմիա Հայկականգյուղատնտեսական ԾԹ. 4.Ջ.Նաղաշյան

Շ

աի

ագույնի

ձկների տսահմաններում ական Տրաոիարոար րԼ ԷԱզ արավորության հասնել որոշ ավոր թյ ննե հասգնե

նական

ն

հե

հիվանդություններիվերջնականվերացմանը: Ձկների հիվանդությունների նկատմամբ պայքարը իրականացնե ցնելիս անհրաժեշտ է պատկերացում ունենալ հիվանդությունները հարուցոդ առաձին հարուցիչների ն այդ հիվանդությունները ծնող այլ պատճառներիվերաբերյալ,տիրապետելձկներիհիվանդություններիախտորոշման ե բուժման, ինչպես նան կանխարգելման առանձնահատկություններին: Ընթերցողի ուշադրության ներկայացվող այս գիրքը Հայաստանում կատարվաճ առաջին փորձն է ամբողջովին ներկայացնելու մեր հանրապետությունումբուծվող հիմնական ձկնատեսակներըն նրանց մոտ հանդիպող վարակիչ, մակաբուծային ու ոչ վարակիչ հիվանդությունները, ինչպես նան այդ հիվանդությունների բուժման ն. կանխարգելմանժամանակակիցմեթոդներնու միջոցները:

բժշկագի՝ անասնաբուժական

Ուսումնական ձեռնարկը նախատեսնվածէ ուսանողության ֆակուրտետի

տության ն անասնաբուծական

Ձուկը համարվումէ ամենաարժեքավոր կենդանականծագում ունեցող սննդամթերքը: Հայտնի է, որ աշխարհումձկնամթերքներիհիմնական զանգվածըհայթաթվումէ օվկիանոսներումն ծուվերումկատարվող որսի ճանապարհով: Հայաստանի հանրապետությունըզուրկ լինելով խոշոր ջրամբարներից ձկներիորսը ն ձկնաբուծությունըսկզբում զարգացնում էր Սնանա լճում ե այլ բնական ջրամբարներում ու գետերում, բում, րջ իսկ վերջին ըն մ Շան նան տասնամյակների րի ընթացքում արհեստական ջրամբարներում ստեղծված բազմաթիվձկնատնտեսություններում: Ինչպես բոլոր երկրներում, այնպես էլ մեր հանրապետությունում ձկնաբուծությանզարգացմանըխոչընդոտում են ձկների հիվանդությունները: Նույն պրոբլեմի առջն են կանզնած նան ակվարիումային ձկների սիրահարները: Առ այսօր մեզ մոտ ուսումնասիրված չեն մի. շարք ինֆեկցիոն ն ինվազիոն հիվանդությունների(աերոմոնոզ, սապրոլեգնիոզ, դիպլոստոմոզ, ֆիլոմետրոիդոզ ն այլն) առաջացման ն տարածման պատճառներըն, որ ամենակարնորն է, մեր պայմաններում, մշակվածչեն նրանց նկատմամբպայքարի միջոցառումները: Հանրապետությանանասնաբուժականծառայության խնդիրն է նվա-

:

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ

ԲՆԱԿԱՆ

ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ՋՐԱՄԲԱՐՆԵՐՈՒՄ

ԲՈՒԾՎՈՂ

ԵՎ

ՀԻՄՆԱԿԱՆ

ՁԿՆԱՏԵՍԱԿՆԵՐԸ

Վայաստանիհանրապետության բնական ն արհեստական ջրամբարներում բուծվում են հետնյալ ձկնատեսակները:

Արհեստականջրամբարներումբուծվող ձկնատեսակներն են. Ծածան(ՇՄքոոստօՅդթօ) պատկանում է ծածանազգիների ընտանիքին: Մարմինըարտաքինից պատված է խոշոր թեփուկներով:Վերին շրթունքին տեղակայված են երկու զույգ բեղիկները:Բերանըթիչ ներքն թեքված է, հարմարված է հատակամերձ օրգանիգմներովսննմանը: է դառնում 4-5 տարեկանում: էգը տալիս է 450Ծածանը սեռահասուն հազար ձկնկիթ, որոնց նա ամրացնում է ջրային բույսերին: Բուսականությունիցզերծ ջրամբարներումծածանըչի բազմանում: 6ճւթօ Լլողծ) պատկանում է նույն ընտանիքին, Գետածածան(Շչքոոստ հանդիսանալուվ ծածանի կուլտուրական տարատեսակը: Այս ձուկը ջերմասեր է, հեշտությամբ է հարմարվում ջրի ջերմաստիճանիմինչն 35:Շ բարձրացմանը: Ջրի ջերմաստիճանիմինչն 13-145Շ նվազեցման դեպքում այս ձկները դադարում են սնվել: Գետածածանները զգայունակ չեն ջրում թթվածնի քանակներիտատանումներին: Քաշաճի աճ տալիս են ջրի ջերմաստիճանի285Ը դեպքում: Գետածածանների զանգվածը տարբեր աշխարհագրական գոտիներում մինչն մեկ տարեկան տատանվում է 158-500գ, երկու տարեկաններինը՝ 150-1000գ, երեք տարեկաններինը2̀50-3000գ, իսկ չորս տարեկաններինը՝ 10003000գ սահմաններում: Ձկները սովորաբար ծկնկիթ են դնում ջրի ջերմաստիճանի 17-206Ը պայմաններում:Գետածածաններըսնվում են հատակային օրգանիզմներով, սակայն կարող են սնվել նան մանրաձկներով: Մարդու կողմից ստեղծվել ն բուծվում են գետածածանի թեփուկային, հայլեային ն մերկ ձները : Լճածածան: Հանդիպում են լճածածանի հետնյալ տարատեսակները՝ ոսկեգույն կամ սովորական (ՇՅՐՅՏՏ)ԱՏՇՅՐՅՏՏ/Տ Լ.) ն արծաթագույն(Շ. Ճաս/Յխտ ցԵօկօ 8|օօի): Այս ձկների բերանը առանց բեղիկների է, իսկ որովայնը սն գույնի է: Սնվում են ֆիտոպլանկտոնով ն միջատների թրթուրներով: Ոսկեգույն լճածածանը խիստ դիմացկուն ձուկ է, բնակվում է տղմոտ, առատ բուսականությամբ ն լավ տաքացվող ջրամբարներում: Այս ձկները մխրճվելով տիղմի մեջ անգամ կարող են դիմակայել ջրամբարի կարճատն ցամաքեցմանը:Լավ դիմակայում են ջրամբարի ջրում թթվածնի քանակների նվազեցմանըկ(1-0,1մգ/լ): Ձվադրում են 4 տարեկանհասակից, մայիս-հուլիսամիսներին: -

/

-

«2

72/72

ԱՆՆԱ ՑԱ(«4222272»»

Աաաա 12222 2 ա) ՀԱ Ո Աոաան «ԱողաԱՐ

աաա

72»Հաաա 22 ՍԱՆ ի,

«47

ՀԱՏ ՀՀ

ՀԱՐՈ:

ՄԱՆԿ ԱՏ

Է

նիրԱՔ: աակ Տ

ՃՈ:

ՀՀՀ

Նկ.

Նկ.

2.

1.

՛

տ

Գետածածան

Ոսկեգույնլճածածան

-՝ԹՏՏ

Պօնա Սպիտակ (ՒԽքօքիհարհիստ ԿոԼյկամ խայտաբղետ (Ճոտոօհէհյտ ոօեւերտ ԿՅԼյպնդաճակատները քաղցրահամ ջրերի խոտակեր ձկներ են: Նրանց հայրենիքն Ամուր Կ Չինաստանի գետերն են: Երկու տեսակներն էլ արագ աճում են, նրանց երկարությունըհասնում է 1մ, իսկ զանգվածը` 16կգ: են դառնում 5-6 տարե205Շ պայմաններում: կանում: Ձկնկիթ ղնում են ջրի ջերմաստիճանի Ջրում թթվածնի առկայության նկատմամբ պահաջկոտ չեն: Հիմնականում սնվում են ֆիտոպլանկտոնով: Խայտաբղետ պնդաճակատը բացի ֆիտոպլանկտոնից սնվումէ նան զոոպլանկտոնով: Սպիտակ ամուր(ՇԹոօքհճո/ոցօժօո մօ ԿոԼ) Հայրենիքը Հեռավոր Արնելքն է: Այս ձկների երկարությունը հասնում է մինչն 122սմ, իսկ զանգվածը՝ 32կգ: Միսը ամուր, սպիտակ նկճարպոտէ: Սեռահասուն են դառնում 9-10 տարեկանում: Սնվում են բուսական ծագում ունեցող կերերով: Ջերմասեր են: Ծիածանափայլ՝ իշխան(ՏՅրոօ ոմծստ Օյեեօոտ) պատկանում է սաղմոնագգիներիընտանիքին,որոնց բնորոշ է հետին ճարպայինփոքր լողակի առկայությունը: Այս ձուկը ունի արծաթագույն սն պտերով ծածկված գույն: Նրանց բուծման լավագույն ջերձաստիճանըտատանվում է 14-185Շ սահմաններում, մեծահասակներըկարողանումեն դիմակայել մինչն 22"Ը ջերմաստիճանին:Սեռահասուն են դառնում 3-4 տարեկանում, ձվադրում են փետրվար-ապրիլ ամիսներին, երբ ջրի ջերմաստիճանը հասնում է 6-85Շ: Այս ձկները գիշատիչներ են: Լճակային տնտեսություններումայս ձուկը ինքնուրույն չի բազմանում:Առաջին տարվա վերջին, լավագույն պայմաններում այս ձկան զանգվածը կարող է հասնել 0,5-0,6կգ: ունի իր չորս տարատեՍնանի իշխանն(Տոիոօ 15իօշհճո Խ6Տտդ, սակները՝ ձմեռային բախտակէՏ.. 1ՏօհՇհտո),ամառային բախտակ(Տ.. ն բոջակ(Տ. |. ժճոՅ ԿՏԱ): Սնանի գեղարքունի(Տ.|.ցօց8ճուսոՒ)

ՅՅՏԱԿՅՈՏ),

իշխանիառանձիննմուշների գանգվածը նախկինումհասնում էր մինչն 16կգ: Իշխանը ն բախտակը տարբեր կենսաբանականփուլերում գտնվող նույն տեսակներն են: Իշխանը, բախտակիցն գեղարքունիից տարբերվում է նրանով, որ նրա թեփուկները արծաթամետաղական Իշխանի միսը բաց գույնի են նե մաշկից հեշտ են առանձնանում: ն վարղագույն է, բախտակինը`սպիտակ թորշոմած է: Վերջինիսմաշկը պատված է լորձով: Գեղարքունին նման է բախտակին,սակայն նրա խռիկային թելիկները երկար, խիտ ն սուր են: Ծնոտի ստորին ծայրը վերջանում է վերին ծնոտի ծայրին ուղղաձիգ կամ քիչ առաջ ցցված, բայց երբեք կարճ չի լինում, ինչպես բախտակինը:

Սեռահասուն

Ժո

ր 2

«Թլ):ր ՆՆ ՎԵՀ

էՀՅՄ

ՅՐ

ի

12որթ

ա

Տ

/2

/

արաւ

աԱ:

ո՞

ՀԱՄՐԱՂԸ 48335

ԱԱԱՈՏՑՄԱՎ»

ր

տեն

ՀԱՆՐ եջ ՀԱաի՞ Հոթ ՏԻ-Յի

ԻԻ ԱՂՅԼԵՄ .- հշ:

Որ: ՀՐ, արե

Գրո

ՀԱ

-

ՀՅ-շն

Հեազումնաը

եե

Նկ.

գալաւնան

4.

նԵ"

ՕԾիածանափայլ իշխան

Բոջակը իշխանի գաջաց ձնն է, նրա բնորոշ հատկանիշներնեն` աչքերը, կարճ դունչը, նեղ ճակատը, մեջքի ն հետանցքի լողաթների կարճ հիմքը: Բոջակի խռիկային թելերը կարճ ն սուր

աա Ա...»77«22 Ն ա լ 2. 2. ՀՅ ՏՈ2Ա (11ԱՐ21: Հա ՀՀՀ

թ. «

ԱԱ

«ա Ա

Ա

ՂՄ

նն ԱՏ աաա :

«աար

:

Ա

ՀՏ

:

ո

ո

:

մեօ մոտ են: Լ

թորշոմածէ: Կողակի(/ՁՈՇօՌոստ Շճքօօռ Տտմ) մարմնիը իլիկածն է, ծածկված խոշոր թեփուկներով, գույնը մուգ գորշ է, զանազան երանգներով:Փորը ներսից ծածկված է սն թաղանթով: Խավիարը թունավոր է: Միսը սպիտակ,անճարպ ն փշոտէ: ԹԽոոԲխՏ ՏօսՁո) տարածվածէ բնական լճերում: Սնանի սիգ (ՇՕՐ6ցօոստ Ներկայումս հայտնի են սիգի 10-33 ենթատեսակները:Սեռահասուն են դառնում 1-2 տարեկան հասակում: Ձվաղրում են նոյեմբեր դեկտեմբեր ամիսներին: Սիգի զանգվածը միջինը տատանվումէ 1 ն ավելի կգ սահմաններում: Զգայունակ են ջրում լուծված թթվածնի առկայության նկատմամբ(տ-6մգ/լ):Սնվում են բենտոսով, սակավ զոոպլանկտոնով ն մանրաձկներով: 8ձյես|8)սիգերի ամենափոքր տարատեսակնէ: Ռյաւպուշկան(Շօ6ցօոստ է Բնակվում Հայաստանի հանրապետության Կն Ջավախքի բարձր լեռոային բնական լճակներում: Նրանց զանգվածը կարող է հասնել են դառնում 2 տարեկանում: Ձվաղրում են մինչն 0,6կգ: Սեռահասուն 1-6 ջերմաստիճանի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին, ջրի պայմաններում:Հիմնականումսնվում են զոռպլանկտոնով: Բեստեր վերջին տարիներինլճակայինտնտեսություններում բուծվում է թքադաւիաձկների ընտանիքին պատկանող այս ձկնատեսակը: են արհեստականգրանուլացված Բեստերին հիմնականումկերակրում կերերով: 2-3 տարեկանումնրանց զանգվածը կարող է հասնել 0,71,3կգ: Սովորականլոթո(ՏմսաՏց/8ոլտ)հանդիպում է բնական ն արհեստական 10026 ցածր ջերմաստիճանի ջրամբարներում, ջերմասեր է: Կ է: Սեռահասուն է մեջ անշարժանում մխրճվում տիղմի պայմաններում է դառնում 3-5 տարեկանում, այդ հասակում նրանց երկարությունը հասնում է 60սմ, իսկ զանգվածը 1-2կգ: Ձվադրում է մայիս-հունիս ամիսներին: Հայաստանի բնական ջրամբարներում հանղիպում են մինչն 15կգ զանգված ունեցող լոքոներ: Լոթոն սնվում է գորտերով, ն շերեփուկներով, խեցգետիններով,մանրը թռչուններով կաթնասուննեիով: -

Նկ.

5.

Պնդաճակատ

-

Կ

ՀԵ (11.աք եՕ.

ԱԱԱԱԱ(ՒՆ

ՀՈՏ ր տ ԱԿԱՆ ԱԱՀենԳրո Կե

ԱԱ

մ

ի ն ոն ոն Հաաա ն աակ

ՑԼՐՐ- ՀՀՅՏ

Ն

-

Ա ՀԱ

Նկ.6.

Ռյապուշկա

ԳԵՏԻ ԽԵՑԳԵՏԻՆՆԵՐ

Նկ.

Հայաստանիքաղցրահամ ջրամբարներումհանդիսյումեն 7 տեսակի, իսկ աշխարհում 500 տեսակից ավելի ՃտՏէաՇԱՅ6 ընտանիքինւպատկանող գետի խեցգետիններ:Վերջին տարիներիընթացքում արհեստական ն բնական ջրամբարներումբուծվում է երկարավոտք գետային խեցգետինը(Ճ. |ԹքլօժՅՇե/Խտ): Այս խեցգետինը ամենակեր է, կատարում է է դառնում 3 տարեկանում, ջրամբարի սանիտարիդեր: Սեռահասուն զուզավորումը տեղի է ունենում ձմեռ-գարուն շրջանում: Խեցգետինը ապրանքային տեսքի է գալիս իր կյանքի երկրորդ տարում, երբ երկարությունըհասնում է 12,3սմ, իսկ զանգվածը՝70,5գ:

Բեստեր

7.

փ Հ երք ն ԱԼ Ս Լ1 1 Ա մե

փ ոԱ

Ր Նկ.

|

Ան ա Մանր

Հ ՀԱՀ Ա.ՍՈՐ Նե

Սիգ

ՁԿՆԱՏԵՍԱԿՆԵՐԸ

Կրակագույն բարբուս Պունտիուս(Բսոնստօօոօշհօուստ Ւլռոիծո): է Տարածված Հնդկաստանիջրամբարներում,երկարությունը հասնում է 6-/սմ: Մեջքի զունավորումըկանաչ է, էգերի որովայնը արծաթագույնէ, իսկ արուներինը` վառ կարմիր: Ակվարիումներումապրում են վտառներով, մեկական նմուշները հաճախ սատկում են:/Նրանց կենսազործունեության համար լավագույն պայմաններ են հանդիսանում 10-20լ ծավալով ակվարիումները,իսկ ջրի ջերմաստիճանըւյետք է տատանվի 28-30" սահմաններում: 1ԹՄշօոճ Սումանտրական բարբուս(Բսոհստ 15Ա22օոմ 816616): ն են Կալիմանտանա կղզիների ջրամբարՏարածված Սումատրա ներում: Մարմնիգույնը դեդնա-գորշավունէ, ծածկված ուղղահայաց սն բծերով: Արուների զլուխը, պոչի լոդակների ծայրերը կարմիր են: Երկարությունըհասնում է 6-7սմ: Գուպի (ԼԲԵլՏէՏ 7ՇնօշսԹէօտ Ք6լԹթոտ):Տարածված են ՀՎարավային Ամերիկայում:Արուների երկարությունըհասնում է 4, իսկ էգերինը՝ 6սմ: էգերի գունավորումը գորշ-արծաթավուն է, մեջքային ն պոչային լողակները կլորավուն են, իսկ արուներինը՝թե գունավորումը ն թե լողակների ձնեըլինում է բազմազան: Բուծվում են տարբեր չափսերի ակվարիումներում: --

է

եֆ

8.

ԱԿՎԱՐԻՈՒՄԱՅԻՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ

,

Նկ.

9.

Լոքո

Ց

էԱՇհօքէթնտՏսոՅեոստ

ԼՅԱՄ/ց8Տ):

Կապտագույնգուրամի(1ՈՇշհօց8Տտղ Տարածվածեն Սումատրակղզում: Արուների երկարությունը հասնում է մինչն 10սմ, էգերը քիչ փոքր են: Մարմնիգունավորումը արծաթագույնկապույտ է: Մարմնիկենտրոնումն պոչային լողակի վրա առկա են մուգ գույնի պտերը: Արուների մեջքային լողակը սրացած է, իսկ էգերինը՝ կլոր: Պահում են 3ՅՕլոչ քիչ ծավալ ունեցող ակվարիումներում,ջրի 25-30" պայմաններում: ջերմաստիճանի Տարածված է Մարգարտագույնգուրամի(ԼՈՇհօցճտթր|Թ6ղ Ծ8|Թ6իթ6ը: Մալակկա թերակղգում, Հնդկաստանում ն Ինդոնեզիայում: Արուների երկարությունը հասնում է 10սմ: Մարմնի գունավորումըարծաթագույն է, ծածկված մարգարտանմանբագմաթիվ պտերով: Աչքերի եզրերից սկսվում ն ողջ մարմնով տարածվում Է իրար միախառնվածպտերով զոլը: Պոչային լողակի մոտ առկա է սն պուտը: Արուների մուռ մարմնի առաջնամասում որովայնը նարնջագույն է, իսկ մեջքային լողակը սրածայր, վերջինսէգերի մոտ կլորավուն է: Այս ձկներին պահում են 3ՅՕլ ոչ պակաս տարողություն ունեցող ակվարիումում, ջրի ջերմաստիճանի 28-30» պայմաններում: էՈՇհօքէ6րստ «ՇօՏել»): Ստացվել է Մարմարագույնգուրամի(1ՈՇհօց8Տէօր կապտագույն գուրամիից: Գույնը արծաթագույն-կապույտ է, ծածկված տարաձն սն պտերով: Պտավոր գուրամի(Լոճհօցտտծք էդշհօքծոստ ՔՅԱՅՏ): Տարածված է Մալակկա թերակղզում, Վիետնամում ն Ինդոնեզիայիում: Երկարությունը հասնում է մինչն 10-12սմ: Մարմինըերկարավուն ն կողքերից սեղմված է: Գունավորումըարծաթագույն է, ծածկված մուգ զոլերով: Մարմնի կենտրոնում նե պոչային լողակի վրա առկա են մուգ պտերը: Արուներիմեջքայինլողակը սրածայրէ, իսկ էգերինը կլորավուն: ՒԹոօո-Ցսշհճոճո): Տարածված է Դանիո րերիո(8րաշհ/ժմոն ռոօ Հնդկաստանում: Մարմնի երկարությունը 4,5սմ է: Մարմինը երկարավուն է, դեղին գույնի, ծածկված մուգ կապույտ գոլերով: Արուները էգերից փոքր են: Պահվում են 5-20լ տարողություն ունեցող 24-265 պայմաններում: ակվարիումներում,ջրի ջերմաստիճանի Ոսկե ձկնիկ: Սելեկցիոն ճանապարհով ստացվել է Չինաստանում լճածածանից: Առանձին ձկնիկների երկարությունը կարող է հասնել մինչն 20սմ: Մարմնիգունավորումկարմրա-ոսկեգույնէ: Պահվում է 30լ : ոչ փոքր ծավալ ունեցող ակվարիումներում: Ջրի օպտիմալ ջեր-. մաստիճանըպետք է լինի 22-245 սահմաններում: .

:.

աի

Նկ. 10.

Դանիո րերիո, 2. Շղարշապոչ, պտերուս, 4. Տելեսկոա

1.

3.

Տեւտտրագոնո-

Կարդինալ(18ոՇիիյտ ՀԵօոսեօտ է.) Տարածված է Չինաստանի հարավում: Երկարությունը հասնում է մինչն 4սմ: Մարմնի գունավորումը դեղնադարչնագույնէ, կողմնայինմասերումոսկեգույն զոլերով: էգերի որովայնը դեդնասպիտակագույնէ: Պահվում է,8-25" ջրի ջերմաստիճանիպայմաններում: ՏՑսշհճոճո): Տարածված է Լյալիուս(Շօիտա ՓՃճստ ՒԽՒատիԾո ԴՎնդկաստանում: Մարմնիերկարությունը 5-6սմ է, ձենըօվալ, կողքերից սեղմված:Արուներիմոտ մարմնիկողմնայինհատվածներումնկատվում են կապտականաչավուն կամ կարմիր գույնի զոլեր: Խռիկների պատյաննն որուլայնը կապտականաչավունգույնի են: էգերի մարմինը մոխրադարչնագույնէ, ծածկված կանաչավուն զոլերով: Պահվում է ցանկացածտարողությամբակւլարիումներում,ջրի ջերմաստիճանի27296 պայմաններում: օքօսԹոտ է.): Տարածված է Չինաստանում, Մակրոպոդ(Ռ/Հ6օոօքօմստ ն Կորեայում Վիետնամում:Արուների երկարությունը 7-8սմ է: Մարմնի գունավորումը կարող է լինել մոխրադարչնագույն, սպիտակ ն սն, ծածկված կանաչավուն կամ կարմիր գոլերով: Մեջքային ն պոչային լողակների ճաճանչները երկարավուն են: էգը արուից տարբերվում է լողակների չափսերի փոքրությամբ ն որուվլայնիհամեմատաբար մեծ ծավալով: Պահվում են 10-20լ տարոդությամբակվարիումներում,ջրի 26-28- պայմաններում: ջերմաստիճանի հօտկթո ՒԹՇիօի: Տարածված է Հյուսիսային ԹրապոչՕԿսթհօքհօստ հարավում: Արուների երկարությունը 8, էգերինը՝ 10սմ է: Ամերիկայի են պոչային լողակի թրանման երկարացման Անունը ստացել պատճառով:Գույնը լինում է կարմիր,կանաչ, դեղին, սն ն այլն: Մոլինեզիա(/ՕԱ6ՈՅՏ/ՅՏքհտոօքտՇԱԿ6Ր, /8/ԹոՇԹոոտ):: Տարածված է Ամերիկայում: Արուների երկարությունը 6, էգերինը՝ 8սմ է: Մարմնի գույնը սն է, ծածկված տարբեր չափսերի ն ձների մուգ սն պտերով: Պոչային լողակները կլորավուն են: ոոօտլ Խտ) Տարածված են Արնմտյան Նեոն(Էի/քհճտտօեո/Շօո ն Հյուսիսային Պերույում, Ամագոնգետի Կոլումբիայում Բրազիլիայում, 4սմ է, արուները էգերիցքիչ փոքր վերինհոսանքներում:Երկարությունը են: Մարմնի վերնամասը մուզ կանաչավուն է: Ներքին մասի դեպի գլխային հատվածի կեսը սպիտակ է, իսկ դեպի պոչի հատվածի կեսը վառ կարմիր գույնի Մարմնի կողմնային մասով ձգվում է կապտականաչավունգույնի, փայլատակող գոլը: Արուների մոտ այդ զոլը ուղղաձիգ է, իսկ էգերինը դեպի որովայնը քիչ լայնացած: Պահում են ջրի 20-225 պայմաններում: -

ՋՓՇցտո): Տարածված է ՀնդկաստանումՆ Տաիլանդում: Երկարությունըհասնում է 8սմ: Գույնը տարբեր է, կարող է լինել կանաչ, կարմիր ն կապույտ: Արուներիմոտ ի տարբերություն էգերի մեջքային, պոչային ն հարհետանցքային լողակները խոշոր են: են 10-20լ տարողությամբ Պահում ակվարիումներում,ջրի 25-28: պայմաններում: Սկալյարիա(Բէթոօքհյիսոտ ՏՇճԱաոԹ):Տարածված է Ամազոն գետի է, կողքերից խիստ սեղմված: Մեջքային ն կլոր ավազանում: Մարմինը հարհետանցքային լողակները երկար, տափակ ն ուղղաձիգ են, արտաքնապես հիշեցնելով մանգաղի: Գույնը արծաթագույն է, ծածկված ուղղաձիգ զոլերով, առաջինը անցնում է պոչի հիմքով, երկրորդը` մեջքային ն հարհետանցքայինլողակների միջն, երրորդը: վերջինից թիչ առաջ, իսկ չորրորդը աչքերով: Աչքերի ծիաէ: էգը արուիցգ ծանաթաղանթըկարմիր տարբերվում են ղուրս ընկած ն ճակատով, մարմնի քիչ լայնությամբ չորս երկար զոլերի միջն թույլ նկատելիզուգահեռ զոլերի առկայությամբ: Լոքոիկ(ՇօՈ/մօ/8Տ ՔՅ/ԾՅետ մ6ոյոտ): Տարածված է Հարավ Արնելյան Բրազիլիայում, Լա-Պլատա գետի ավազանում: Երկարությունը 7սմ է: Գույնը դարչնականաչավուն է, ճժածկված խոշոր մուգ պտերով: 016-275 Որովայնը դեղնասպիտակավուն է: Պահվում է ջրի պայմաններում: Տելեսկուպ:Ստացվել է ոսկե ձկնիկից սելեկցիայի ճանապարհով:Գույնը մուգ է, հաճախ սն գույնի: Մարմինը երկարավուն, կողքերից սեղմված, աչքերը ակնակաւվիճներիցդուրս ցցված են: Գեղեցիկ քրոմիս(ՎՇուՇիոօուտ ԵյոոճշսԹխտ ՕԱ): Տարածված է Նիգեր, ն գետերի ավազաններում: Նեղոս, Կոնո Աֆրիկական այլ Երկարությունը 12սմ է: Մարմնի գույնը կարմրականաչավուն է, ծածկված բազմաթիվ կապտականաչավունպտերով:Պահվում է 40լ ոչ պակասծավալ ունեցող ակվարիումներում, ջրի 20-225 պայմաններում: Ցիխլազոմա բիոցելատում: Տարածված է Ամազոն գետի միջին հոսանքում: Երկարությունը 10-12սմ Է, էգերինը քիչ պակաս: Մարմնի կետերով: գունավորումը մուգ է, ծածկված կատականաչավուն են 70լ Պահում է: Արուների մոտ ճակատային մասը ընդգծված տարողությամբակվարիումներում, ջրի 26-285 պայմաններում: Սեզոլավոր ցիխլազոմա( Շ(շհյռտօտճ Շյճոօցսաախո):Տարածված է Գվատեմալայիքաղցրահամ ջրավազաններում:Երկարությունը8սմ է: Մարմնի գույնը գորշ է, ծածկված 8-9 հատ իրար զուգահեռ զոլերով: Պահում են 40լ ակվարիումներում,ջրի 28-305 պայմաններում: Աքլորիկ(86էտ տքլթոժոջ

.

Ն

Նկ.

12. 1.

3.

Աքլորիկ, 2. Սումատրականբարբում, Մկալյարիա, 4. Նեոն

`

13. 4.

աղիք,

Աղան ո Կուրի ոՆ ԱԱ ռ տիք. "իոն իբ ն Պոչի

Արու ձկան մանմնի քային աորտա, 3. .Մեջքի լողակ, Ըմպան, 7. Ստամոքս, 8. Կրծքի լողակ, սային գեղձ, 10. Լեղապարկ, 11. Լյարդ, 1213. Փորի լողակ, 14. լողակ, 15. Սերմնարա

:

տատանվումեն

39-42

է

լ

մաթիվ

ոսկորներից,որոնց հիմքը

սահմաններում:Յուրաքանչյուրող կազմվածէ

մված

գլխից աարռ Հովոն րիերկարությամբ` զքու տեսակից կախված ողերի քանակները պոչի լողակը: Զկների ինչն

գունավորումը: համապատասխան

Ձկների մարմինը արտաքինից պատված է ոսկրաթեփուկներով: Յուրաքանչյուր թեփուկառջնի եզրով խրվածէ մաշկի մեջ, իսկ հետին եզրով հենվում է հաջորդ շարքի թեփուկիվրա: Բոլոր փոքր թեփուկները ծածկույթը՝եղջրաթեփուկը: միասին առաջացնումեն պաշտպանական են: Ձկան աճին զուգընթացթեփուկներընույնպեսխոշորանում Արտաքինիցեղջրաթեփուկըծածկված է մաշկայինգեղձերի արտաունի իրեն դրանքով լորձով: Ձկների մարմինը կախված տեսակից

Նկ.

վածներում:

է

Ձկան մարմինըշրջահոսելիէ: Գլխի առջնի սուր ծայրին տեղակայված բերանը, իսկ երկու կողմերումերկու փոքր քթանցքները Ա աչքերը: Ձկները տեղաշարժվումեն լողակների ճիջոցով: Յուրաքանչյուր լողակ կազմված է բարակմաշկաթաղանթից,որը պահվումէ ոսկրե լողակային միջն մաշկը ձգվում է ճառագայթներով:Լայն բացվելիս ճառագայթների մեծանում է: ն լողակի մակերնույթը Ձկների տարբեր տեսակների մոտ լողակներիթիվը կարող է տարբեր լինել: Պոչի ծայրին գտնվում է մեծ, երկբլթակպոչի լողակը, պոչի ներքնի հատվածում`հետանցքայինլողակը: Զույգ լողակները տեղադրվածեն մեջքի, կրծքի ն փորի հատ-

ՁԿՆԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ

մարմնից Կ վերին աղեղ Վերին աղեղների ամբո խողովակը,որի մեջ գտնվ Իրանի բաժնում ողներ հատվածում կողերը բա օժտված են երկար ստ Ողնաշարի առջնի հատվ կմախք ունեն: Կրծքի զույ ված են ուսագոտու ոսկո ոսկորներինամրացածմկ Ձկան մարմնիխոռոչում Մարսողականհամակա լեզու, ըմւպան,կերակր Ձկները ունեն նան ենթա ձկների մոտ առկա է բար մանրը խողովակով կա ձկներինօգնում է հատակ Ձկները սովորաբար շնչ նրանք բարձրանալովջր Ձուկը մշտապեսջուր է կլ խռիկային ճեղքերի միջ խռիկները: Խռիկները կ յուրաքանչյուրի վրա գտ թերթիկները, մյուս կող Խռիկային առէջները զտ արյան մազանոթներիմե արյունից` ջրում լուծվ խռիկներըպատած հն խ Ձկների արյունատար հ սրտից ն արյան անոթնե րոքից: նախասրտից ա խռիկներ արյունը անցնո ներից սկիզբ է առնում ն արյուն պարունակողմեջք Մարմնի խոռոչի վեր մուգ կարմրավուն երկու երկու միզածորաններիմ դուրս է բացվում հետանց

ՁԿՆԵՐԻ

Խոիկային

Խռիկային կափարիչներ Նկ.14 Ձկների նյարղային համակարգը կազմված է հինգ բաժիններից: գլխուղեղից, որը իր հերթին բաժանվում է առջնի, միջանկյալ, միջին ուղեղների, ուղեղիկի Ա երկայնաձիգուղեղի: Ողնուղեղը տեղակայված է ողների վերին աղեղներից գոյացած ողնաշարային խողովակի մեջ: Յուրաքանչյուր զույգ ողների արանքում ողնուղեղից դեպի աջ ն ձախ դուրս են գալիս իրանի ն լողակների մկաններըղեկավարողնյարդերը: Ձկների մոտ զարգացած են հետնյալ զգայարանները`տեսողական, որը տարբերակում է առարկաների ձնն ու գույնը, լսողական, որոնք արտաքինից չեն երնում, սակայն տեղակայված են գանգի ետնի հատվածի ոսկորների աջ ն ձախ կողմերում, բերանի խոռոչում ն մարմնիողջ մակերեսի վրա տեղակայվածհամի զգայարանը:Ձկներին բնորոշ է հատուկ զգայարանը՝կողագիծը, որի վրա արտաքինիցերնում են մի շարք անցքեր, որոնք կապված են մաշկի մեջ տեղավորված խողովակիկիհետ, որում գտնվում են մաշկի տակով անցնող հատուկ նյարդի հետ կապված զգացող բջիջները: Կողագիծը ընկալում է ջրի հոսքի ուղղությունը ն ուժը: Ձկները բաժանասեռ են: էգերի մարմնումգտնվում է մեծ ձվարանը, իսկ արուների մոտ մեկ զույգ երկար սերմնարանները:Որովայնի հատվածում սեռական օրգանները դեպի դուրս բացվում են սեռական

անցքով:

ԱԽՏԱԲԱՆԱԿԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ

ԿԱՐԳԸ

Իխթիոախտաբանական հետազոտությունները կատարում են միայն կենդանիձկների վրա, քանի-որ սատկած ձկան օրգանիզմում արագ ընթացող քայքայիչ գործողությունները ապակողմնորոշումեն հետազոտողին ճշգրիտ ախտորոշումկատարելու: Հետազոտությունըսկսում են ձկան տեսակի որոշումով, այնուհետն քանոնի օգնությամբ կատարում են չափումներ: Երկարությունը որոշելու նպատակովչափում են երախի սկզբից մինչն պոչային լողակի ծայրը ընկած հատվածը, իսկ լայնության չափումներ կատարում են մարմնի առավելագույնբարձրությանհատվածում: Չափումներից հետո ձկներինկշռում են: Ձկան տարիքը որոշում են մի քանի մեթոդներով, սակայն առավել հարմարը թեփուկի օգնությամբ տարիքի որոշումն է: Այդ նպատակով ՛ պինցգետովկողմնային գծի ուղղությամբ պոկում են մի քանի թեփուկներ, մաքրում մաշկից ն տեղադրում են առարկայական ապակու վրա ն ճածկում առարկայականապակով: Ապակիներիծայրերը սոսնձում են թղթի շերտերով: Դիտելով խոշորացույցի տակ կարելի է հայտնաբերել տարեկանօղակները: Այնուհետն կատարում են ձկան արտաքինիցդիտում, ուշադրություն դարձնելով փառի առկայության, մաշկի գույնի փոփոխության,ախտաե արտաքին մակաբույծների առկայուքբանական փուփոխությունների յան նկատմամբ: Միաժամանակձեռքով վերցնելով ձկանը, թեթնակի սեղմում են որովայնին: Առողջ ձկների մոտ որովայնը սեղմելիս հետանցքիցարտազատվումէ գորշականաչավունզանզված (կղկղանքը), իսկ հիվանդձկների մոտ այն կամ դժվարությամբ է արտազատվումկամ էլ ունենում է գույնի ն խտաստիճանիւոարբեր փոփոխություններ:

ՁԿՆԵՐԻՑ

ԱՐՅՈՒՆ ՎԵՐՑՆԵԼՈՒ

ԿԱՐԳԸ

Ձկներից արյուն վերցնում են մի քանի եղանակներով:Ն.Վ. Պուչկովը առաջարկել է պոչային երակիցարյուն վերցնելու հետնյալ տեխնիկան: Սկզբում լորձից մաքրում են պոչի հատվածի մաշկը, այնուհետն մանրէներիցազատվելու նպատակովտաքացրած մետաղյա շպատելով խարում են արյուն վերցնելու հատվածը ն ախտահանվածասեղով ծակում են երակը ու Պաստերյան պիպետով քաշում են անհրաժեշտ քանակությամբարյուն:

Պեշկովը առաջարկում է սրտից արյուն ստանալու հետնյալ տեխնիկան: Վերցնում են ծածանը, որովայնի հատվածից կրծքային լոդակների միջն ընտրում են սրտի տեղակայման հատվածը, տաքացրած մետաղյա թիով խարում են հատվածը,ախտահանված ասեղով մաշկը ծակում են ն Պաստերյան պիպետըմխրճում են դեպի սիրտը, արյունը ինքնահոսովհավաքվում է պիպետում: Մ.Ա.

ՄԱՇԿԻ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆ

Ձկան մաշկը սովորաբար ախտահարվածէ լինում բազմաթիվ մակաբույծներով: Մաշկը հետազոտելու նպատակովայն բաժանում են 5: գլխային ն 4 մարմնապոչային հատվածներիու այղ հատվածներում կատարում են քերուկներ կամ էլ հելմինթոլոգիականասեղներով անջատում են մաշկին կպած մակաբույծներին,օրինակ այղպես են անջատում Լ6/ոՅծ2 օ/քոոոօօճ կամ ՔՏՏսժօէՅՇհ6ԱՅՏ(ԹՏ ՏԵՏԱՅխՏ խեցգետնիկներին:Քերուկները տեղակայում են առարկայականապակու ո ա ն դիդիտում ոշորացման բադիտակիփոքր խոշորաց ակ են մանրադիտա

վր

:

տակ:

ԽՌԻԿՆԵՐԻ

ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆ

Խռիկները սկզբում արտաքինիցդիտում են ն գրանցում են նրանցում առկա հետնյալ ախտաբանականփոփոխությունները` գույնը (անգույնություն, անհավասարաչափ գունավորում, պտերի առկայություն ն այլն), խռիկայինթերթիկներիամբողջականությանխախտումները(քայքայում, սերտաճում, կպչում, ծայրերի բարակում ն այլն): Միաժամանակ խռիկներիցանջատումն ֆիքսում են աչքով տեսանելի մակաբույծներին(որդեր, հոդվածոտանիներն այլն): Փոքր մակաբույծների առկայության դեպքում խռիկների թերթիկներըսեղմում են երկու առարկայական ապակիներիարանքում ն այդ վիճակում դիտում են խոշորւացույցի կամ մանրադիտակիփոքր խոշորացմանտակ: յական ապակիներիմիջն առաջւսցած օդի պղպջակները հեռացնելու նպատակով,առարկայականապակիների միջն զգուշությամբ ավելացնում են ջուր: Եթե մակաբույծները խռիկներից դժվարությամբ են անջատվում, այդ դեպքում նշտարով խռիկներիցկատարումեն քերուկ, տեդադրում առարկայականապակու վրա ն մեկ այլ առարկայական ապակիով սեղմում թերվածքը ն կրկին դիտում խոշորացույցի կամ մանրադիտակի փոքր խոշորացման տակ: Հետազոտության նպատակով նշտարի ծայրով կամ հելմինթոլոգիականասեղի օգնությամբ

առարկաերու

բացում ն առարկայական ապակու վրա կաթեցված ջրի կաթիլի մեջ տեղակայումեն խռիկների վրա գտնվող շարակցահյուսվածքայինկամ այլ բնույթի պատիճները:

ԱԶՔԵՐԻ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆ

Մակաբույծներինհայտնաբերելունպատակով, սկզբում արտաքինից ուշադիր դիտում են աչքերը ն զրանցում են առկա փոփոխությունները՝ ակնախնձորիծավալի մեծացում,արտաընկում,կարմրություն, ոսպնյակի ու եղջրաթաղանթիմթագնումն այլն: Այնուհետն հելմինթոլոգիական ասեղով կամ սրծայր պինցետովաչքից անջատում ն ֆիքսում են խոշոր մակաբույծներին:Ներքին մակաբույծներինհայտնաբերելու նպատակով, ակնախնձորըհանում ն տեդադրում են առարկայականապակու կենտրոնում, սուր նշտարով վրան կատարում են կտրվածք ն պարունակյալը ճզմելով մեկ այլ առարկայական ապակիով դիտում են մանրադիտակի փոքր խոշորացման տակ: Ոսպնյակը կարելի է հետազոտել առանձին,որը անջատելով կրկինճզմում են երկու առարկայական ապակիների արանքում ն սեղմելով մատներով դիտում են մանրադիտակիփոքր խոշորացմանտակ: Ոսպնյակի պարունակյալում երբեմն հայտնաբերվում են տրեմատոդների շարժուն թրթուրները: Աչքում նան կարելի է հայտնաբերել կլոր Ա տափակ որդերի թրթուրներին: Սովորաբար հետազոտության են ենթարկում ձկան երկու աչքերը:

ՄԱՐՄՆԻ ԽՈՌՈԶԻ

ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ

Ձկան մա րմինը նշտարի օգնությամբ բացում են որովայնային զծով, հետանցքից մինչն գլխի Որովայնը բացելիս այն ուշադիր հանում են խոշոր մակաբույծներին՝ են, այնուհետն պինցետով դիտում ն լիգուլաներին, ֆիլոմետրաներին այլն: Ուշադիր ուսումնասիրում են որովայնամիզը, օ ներքին որովայնամիզը, օրգանշճաթաղանթները, ներքին րովայնի պատերը, նթները, որովայն տերը, շճ ն արձանազրում են նորմա նե ճաթաղանթնե եղումները՝

հատվածը:

թարախի հ Աանանթ լորձի Ր Արտադրություն, արթուն պարունակող հեղուկների առկայություն, ն

սպիտակ մակաբույծներ գույնի գոյացություններ, ներքին օրգանների ծավալների մեծացում, խտաստիճանիգույնի փոփոխություններ

ու

նայլն:

ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅԱՆ

ԿԱՐԳԸ

ԵՎ ԼԵՂԱՊԱՐԿԻ

ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ

ուսումնասիրումեն:

Լեղապարկը բացում ն տեղակայում են երկու առարկայականապակիների արանքում հետազոտելու: մանրադիտակիփոքր խոշորացման

հետն

Ձկների լյարղում մակաբուծվում են բազմաթիվմակաբույծներ:Լյարղի հետազոտությունը սկսում են արտաքինդիտումից: Նրա մակերեսին կարող են հայտնաբերվել նեմատողներիսպիրալաձն,կիսաթափանցիկ թաղանթով շրջապատված բազմաթիվ թրթուրներ, ինչպես օրինակ՝ պորոցեկումները, կոնտրացեկումները րաֆիդասկարիսներըն այլն: Նմանօրինակթրթուրներ կարող են հայտնաբերվելնան մարմնիխոռոչի շճաթաղանթներին որովայնամիզիվրա: Հաճախ պերկեսների ն իշխանների լյարղի վրա հայտնաբերվումեն խոշոր Ա մանրըսպիտակ արտափքանքներ, որոնց հելմինթոլոգիականասեղով պատռելուց հետո, ներսում հայտնաբերվում են 1ոՅԹոօքհօոստ ոօմս/։օՏստ ժապավենաձնորդի մեկ կամ մի քանի շարժուն թրթուրներին: Այսպիսի արտափքանքներում կարող են նան հայտնաբերվելայլ որդերի՝ տրեմատոդներին նեմատոդների թրթուրներ: Լյարդի ներսում տեղակայվածորդերին հայտնաբերելու նպատակով այն առանձնացնում ն սեղմում են երկու մատներիարանքում, անջատված որդերին լվանում են հաջորդական լվացումների մեթոդով ն այնու-

ԼՅԱՐԴԻ

Մանրածկների ն մանրը ակվարիումային ձկների աղիքները հետազոտելիս այն կարելի է սեղմել երկու առարկայականաւվակիների արանքում, իսկ խոշոր ձկների աղիքները հետազոտելու նպատակով այն կտրում են որովայնի գծի ուղղությամբ, այնուհետն դիտում են պարունակյալը, պատերը ն անհրաժեշտության դեպքում պատերից նշտարի օգնությամբ կատարում են քերվածքներ:Քերուկը տեղակայում են երկու առարկայական ապակիների միջն, սեղմում ն դիտում են փոքր խոշորացմանտակ: Այն դեպքում, երբ աղիքները ճանրաղիտակի խոշոր ն երկար են, այղ դեպքում, աղիքներում առկա մակաբույծներին հայտնաբերելու նպատակով, կատարում են ողջ պարունակյալի հաջորդական լվացումներ: Վարուցիչներինտարբերակելունպատակով նստվածքը հետազոտում են սպիտակ կամ սն գույնի թասերում: Մանր հարուցիչներին հայտնաբերելու նպատակով նստվածքը լցնում են Պետրիի քասիկի մեջ ն հետազոտում խոշորացույցովկամ լուպայով:

ՄԱՐՍՈՂԱԿԱՆ ԽՈՂՈՎԱԿԻ

Ձկների սեռական գեղձե պես պարենքիմայում, այն Քում: Մանր մակաբույծնե գեղձը մասնատելով, ճզմու

ՍԵՌԱԿԱՆ ԳԵ

Միզափամփուշտը առանձ աւվակու վրա, զգուշությամ րուկը տեղակայում են այլ լացնելով մի քանի կաթիլ ջ փոքր խոշորացման տակ: բույծներից կարող են հայտ

ՄԻՋԱՓԱՄՓՈ

Երիկամները առանձնաց կայական աւվակիներիար շորացման տակ: Այս ճանա սպոր նախակենդանիներից՝ հայտնվածտրեմատոդների

ԵՐԻԿԱՄՆԵ

Լողաւիամւիուշտը առան ն տեղակայում ե թաղանթից են սպիտակ գույնի ն վում է կտրել լողափա կարելի ուսումնասիրել կամ հաշվել ամրացած որդերին առան Որոշ դեպքերում մանրադ փուշտի պատերից կատար

ԼՈՂԱՓԱՄՓՈ

մատոդներկամ ժապավենա

կամ լուպայի տակ: Լեղապ

ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ

ՁԿՆԵՐԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

ԱԽՏՈՐՈՇՈՒՄԸ

Ձկնաբուծության մեջ երբեմն անհարժեշտությունէ գզացվում հիվանդությունները ախտորոշելու առանց հերձման: Արտաքին մակաբույծներին հայտնաբերելու նպատակով մաշկից կատարում են քերուկներ: Խռիկներից, արյունահոսություն առաջանալու հետնանքով, քերուկների կատարումըարգելվում է: Մարսոռական խողովակում մակաբույծներին հայտնաբերում են կռկղանքի կոպրոլոգիական, իսկ արյան մակաբույծներին արյունից պատրաստվածքսուկների հետազոտությանճանապարհով: Հիվանդ ակվարիումայինձկներին հետազոտելու նպատակովնրանց որսում ն գցում են 2լ տարողությամբ պլաստիկեակվարիումներիմեջ: Ակվարիումային ձկներին ավելի մանրամասն հետազոտելու նպատակով նիանց անշնչացնում են նարկոզի միջոցով կամ էլ մկրատով ծոծրակիհատվածումկտրելով ողնաշարը:

ԿՅԱՆՔԻ

տակ:

Ձկների մկաններում մակաբույծներին կամ ժապավենաձն որդերի պլերոցերկոիղներին ն որոշ տրեմատողներիմետացերկարիաներին հայտնաբերում են երկու եղանակներով: Առաջին եղանակ` ձկան մարմնի տարբեր մասերից(մեկնմուշ պոչից, երկու նմուշ մեջքի ետնամասից ն որովայնի պատից, երկուսը կրծքային լողակները շարժող մկաններից ն ճեկը լեզվի տակից) մկրատով մկաններին զուգահեռ կտրում են 5մմ հաստությամբնմուշներ ն դիտում են մւսնրադիտակիտակ: Երկրորդ եղանակ` առանձնացված նմուշները տեղակայում են երկու առարկայական ապակիների արանքում, լավ ճզմում են մինչե թափանցիկդառնալո ն դիտում են մանիաղիտակի փոքր խոշորացման

ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՄԿԱՆԵԵՐԻ

արանքում ն դիտում են մանրադիտակիփոքր խոշորացման տակ: Մակաբույծներ լինում են ինչպես ձկնկիթում, այնպես էլ նրա մակերեսին, ուստի նրանց հայտնաբերելու նպատակովձկնկիթը նս ճզմում են առարկայականապակիներիարանքում ն դիտում են մանրադիտակի փոքր խոշորացմանտակ: Երբեմն սեռականգեղձերում հայտնաբերվում են աչքով տեսանելի, շճային թաղանթով շրջապատված կամ ազատ շարժվող, որոշ ժապավենաձնորդերի պլերոցերկոիղները:

ԼԻՄ

ԻՆՖԵԿՑԻՈՆ(

Համաճարակաբանությունը

դությունը հարուցում են հերպե

Պատճառները:Ներկայում

պատճառում ձկնաբուծությանը

Հիվանղությունը բնութազր կապտավունուռուցքների առ լապես հանդիպում է լճակայ

ԳԵՏԱԾԱ

Ձկների վիրուսային հիվանդ մաշկի կամ խռիկների բջիջ կությունը, որի հետնանքով, քանակները,այլե ախտահա 100000 անզամ ծավալով մեծա տեսանելի: Ծավալով մեծաց դուրս եկած վիրուսները ներդր Այս վիրուսների նկատմամբ, համարյա բոլոր քաղցրահամ ն Հիվանդ ձկների Այխանիշները: են գնդաձե կամ մորաձե մի բջիջներ, որոնք տեղակայվա Հիվանղ ձկների կուտակված: արձանագրվում:Երբեմն ախտ Ախտորոշումեն կլինիկականն դիակներիցվերցված նմուշնե ղիտում մանրադիտակի թաղանթներով պատված հսկ առողջ բջիջներից: Բուժումը բագակայում է: Վիվ ակվարիումում առկա առողջ երկամսյա հսկողություն Վերջ դեպքում,ակվարիումիբոլոր ձ

ՁԿՆԵՐԻ

գրվում

ամռանը ն աշնանը: Բացի գետածածաններիցհիվանդանում լճածածանները, բրամը ն այլ ձկնատեսակները: Առավել զգայունակ են երկու ն երեք տարեկան ձկները:Մեծահասակն մաւողաշ ձկների միննույն ջրամբարում համատեղ պահելու դեպքում, վերջիններիս վարակման նշաններ չեն արձանագրվել: Հիվանդության տարածմանը նպաստում են ջրամբարի վատ 6սանիւտարական են

են

նան

պայմանները:

ախտանիշները: Հիվանդությանսկզբում ձկան մաշկի առանձինհատվաօներում` լողակների, պոչի, հետագայում նան մարմնի վրա հայտնվում են միայնակ, սպիտակավուն գույնի, մաշկի մակերնույթից քիչ բարձրացող պտեր: Հետագայում ախտահարվածհաւովածները մեծանում ե հաստանում են, ընդունելով կաթնա-կապտավունգունավորում: Հիվանդության ծանր ընթացքի դեպքում նշված ուռուցքները միանալով ծածկում են մաշկի ողջ մակերեսը: Ուռուցքների հաստությունը որոշ դեպքերում կազմում է 2-4մմ: Շոշափելիս,այս ուռուցքների կառուցվածքընմանվում է աճառայինհյուսվածքի կառուցվածքին: Ուռուցքներըկարոդ են ընդգրկել նան մաշկի տակ ընկած մկաններին:

Նկ.

15.

Գետածածանների ծաղիկ

ախտորոշումեն հայտնաբերելով մաշկի վրայի ուռուցքներին: Բուժումը մշակված չէ: Պայքարը: Հիվանդ ձկներին որսում են: Մաշկի բազմաթիվ ախտահարումների դեպքում հիվանդձկներիսննդի մեջ օգտագործումը արգելվում է: Անապահով ջրամբարներից,այլ ջրամբարներ ձկների տեղափոխումըարգելվում է:

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԱՐՅՈՒՆԱՀՈՍԱՅԻՆ

ԿԱՐՄՐԱԽՏ(ԱԷՐՈՄՈՆՈՁ,

ՍԵՊՏԻՑԵՄԻԱ, ԻՆՖԵԿՑԻՈՆ

ՋՐԳՈՂՈՒԹՅՈՒՆ, ԼՅՈՒԲԼԻՆՅԱՆ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ)

Սուր ընթացք ունեցող հիվանդություն է, դրով հիմնականումվարակ-

վում են գետածածանները,ծածաններըն նրանց խառնածինները:

Պատճառները:Դամաձայն գրականությանւովյալների հիվանդությունը մանրէները, իսկ որոշ գիտնահարուցում են /Ճ6րօոծոճտ քսոճա կաններ,ինչպես Գ.Վ. էպշտեյնը(1949), Մ.Ա. Պեշկովը(1951) գտնում են է: որ այս հիվանդությանհարուցիչը վիրուս Ներկայումս ընդունված է այն տեսակետը, որ այս հիվանդությունը ունի վիրուսա-մանրէայինբնույթ: Հիվանդության առաջացմանը նպաստում են ջիամբարի էկոլոգիական, ինչպես նան սանիտարականն զոոհիգինեիկ վատթար պայմանները: Նպաստում են նան ջրի ջերմաստիճանի ն աղային կազմի տատանումները, կերային բազան, արհեստական կերերի կազմը ն որակը, ջրամբարի իխթիոֆաունայիկազմը, խտությունը ն այլն: Ճ6ղօոօոոտ քսոծճեւՅ-ն լավ բազմանում է սովորական մաապեպտոնայինմիջւավայրերում 20-255 ջերմության, աէրոբ ն անաէրոբ պայմաններում: Որոշ շտամներ բազմանումեն Աւսն 375: Երիտասարդ միջավայրերումմանրէն կարճ ն ծայրերից կլդրացած է: Կոկաձնե,շարժուն ցուպիկը լինում է առանձին կամ էլ զույգերով: Հարուցչի երկարությունը 0,5-0,8, իսկ, երկարությունը 1,2-18 մկմ է: Հարուցիչն ըստ Գրամիչի ներկվում, սպոր ն պատիճչի առաջացնում: Աէրոմոնադները,իրենց շճաբանականհատկությամբ կախված աշխարհագրականն կլիմայական գործոններից,բաժանվում են մի քանի շտամների: ԿարմրախտըԵվրոպայում առաջին անՉամածարակաբանությունը: են զամ արձանագրել 18-րդ դարում: Որպես համաճարակ այս հիվանդություւնը առաջինանգամ 1904թ նկարագրել է Մ, Պլեն: Կարմրախտի համաճարակներարձանագրվել են Գերմանիայում, Հոլանդիայում, Սկանդինավյանն Կենտրոնական Եվրոպայի երկրներում: Նախկին Խորհրդային Միությունում այս հիվանդությունը առաջին անզամ արձանագրելեն 1933թ Մոսկվայի մարզի լճակային տնտեսություն-

ներում:

|

Կարմրախտովհիվանդանում են գետածածանի բոլոր հասակային խմբերին ւպատկանոդձկները, ինչպես նան ծածանը ն այլ ծածանազգի ձկները:Հիվանդությունը ուղեկցվում է ձկների մասայական անկում29

ներով: Հիվանդությունը օժտված է նան սեզոնային առանձնահատկությամբ, առավել խիստ ձնով այն արտահայտվում է գարնանը ե ամռանը: Վարակի աղբյուր հանդիսանում են հիվանղ ձկները ն նրանց արտազատուկները:Արտաքինմիջավայրումհարուցիչը պահւպանվումէ երկար ժամանակ:Մեկ ջրամբարից մեկ այլ ջրամբար հարուցիչը կարող է փոխանցվելջրի, հիվանդ ձկների տեղափոխման,ջրլող թռչուններին ձկների որսի ու խնամքի առարկաներիմիջոցով: Հարուցիչը առոդջ ձկների օրգանիզմը թափանցում է մաշկի ն խռիկների,ինչպես նան կերի ն ջրի միջոցով: Հիվանդությանգաղտնի շրջանի տնողուբթյունըկախված միջավայրի ջերմաստիճանից, հարուցչի վիրուլենտականությունից են ձկների բնական դիմադրողականության վիճակից 3-20 օր էւ2 ն Կարմրախտովհիվանդացած առողջացածձկները ձեռք են բերում հարաբերական վարակամերժություն: է սուր, Ախտանիշները: ԴՀիվանդությունը ունենում ենթասուր ն խրոնիկականընթացք: Սուր ընթացքին բնորոշ նշաններն են մաշկի առանձին հատվածներում առաջացոդ տարբեր ձնի ն չափսերի արյան զեղումները, որովայնի ջրգողությունը, աչքերի շլությունը, մկաններիօրգողությունը, թեփուկների անհարթուբյունը: Երբեմն գետածածանիորոշ տեսակների մոտ մաշկի վրա առաջանում են թափանցիկ կամ արյունախառն հեղուկով չի բշտեր: Լողակները լինում են բորբոքված ն ներկված կարմիր գույնի: Մեծ ձկները լինում են ղժվարաշարժ, տեղակայվումեն ափամերձ հատվածներում, կամ էլ ջրամբարի մակերեսին, թույլ են արձագանքում արտաքին ագդակներին: Որոշ ժամանակ անց նրանց մոտ նկատվում է շարժման կոորդինացիայիխանգարում ն անկումներ: Հիվանդության սուր ընթւսացքը հաճախ նկատվում է գարնան ն ամռան

ամիսներին:

Ենթասուր ընթացքը նկարագրվումէ տարվա բոլոր եղանակներին, սակայն առավել հաճախ գարնանը ն ամռանը: Այս ընթացքիժամանակ հանդիպում են բոլոր այն նշանները ինչ սուր ընթացքի ժամանակ, միայն այս դեպքում մաշկի վրա առաջանում են տարբեր ձների, հաճախ կլոր խոցեր: Երբեմն խոցերի տեղում թարախածինմանրէների զարգացման հետնանթով առաջանում են ավելի խորը ընկած հյուսվածքների մեռուկներ Մեռուկացման են ենթարկվում նան

լողակները:

Խրոնիկական ընթացքը հաճախ արձանագրվում է

ամռան

երկրորդ

կեսինն աշնանը ու ն

տնում

է 1,5-2,5 ամիս: Բնորոշ

վրա առաջացող լողակների

Նկ.

16.

նշաններից են մաշկի խոցերն մեռուկացած օջախները: ն

Կարմրախտովհիվանղ գետածածանը

Ամխտաբանաանատոմիական փուհոխությունները: Սուր ընթացքի ժամանակ հիվանղ ձկներին հերձելիս հայտնաբերում են աղիքների արյունային բորբոքում, լյարդի, փայծաղի, որովայնի ն երիկամների արյան անոթներիգերարյունություն:Լեղապարկը լեղիով լեցուն, լյարդը դեղնավուն, փափկած, որոշ բլթերի վրա հայտնաբերվում են մեռուկացված օջախներ: Փայծաղըծավալով մեծացած, մուգ կարմիրգույնի: Լողափամփուշտի արյան անոթները լայնացած ն արյունով լի: Որովայնիխոռոչում հայտնաբերվում է տհաճ հոտով թափանցիկկամ արյունախառն հեդուկ: Պերիկարդի վրա կետային արյանազեղումներ: Մկանուքը այտուցված, սեղմելիս նրանում առաջանում է երկար ժամանակչվերականգնվողփոսիկ: Ախտորոշումեն համաճարակաբանականտվյալներով, կլինիկական են նան նշաններին հերձման արդյունքների հիման վրա: Կատարում ն արյունաբանական մանրէային հետազոտուբթյուններ:Մանրէային հետազոտությաննպատակով անհրաժեշտ է առանձնացնելհարուցչի ախտածինշտամը, որը կատարում են կենսաբանականւիորձ ղնելով ն սպիտակ մկների վրա: Այդ նպատակովապահով գետածածանների տնտեսությունից վերցնում են առողջ, երկու տարեկան գետածածաններ,բաժանելով նրանց 3-4 նմուշից կազմված 8-10 խմբերի, առանձին ավազաններում:Ճ6/օոոօոՅՏ քսոօԹՅ-ի ստուգտեղակայելով վող շտամի երկօրյա բուլյոնային կուլտուրան 150-250գ զանգված 3)

2,0 մլ ն ավելի դեղաչափով ներարկում են ունեցող ձկանը 0,2 ներորովայնային:Յուրաքանչյուր խմբի համար վերցնումեն առանձին դեղաչափ: Ավազաններիջրի ջերմաստիճանըպահպանումեն 17-194 են բարձր վիրուլենտասահմաններում: Եթե շտամները ունենում ն կանություն,ապա 0,5մլ ավելի պակասդոզայով երկօրյա կուլտուրան ներարկելուց հետո ձկների մոտ հայտնաբերվում են հիվանդության են բնորոշ նշաններըն նրանք սատկումեն: Եթե կուլտուրաններարկում 1-2մլ դեղաչափով, ապա ձկները առանց կլինիկական նշանների դեպքումանկած սատկում են 10-12 արտահայտվածության ն ձկների արյունից, որովայնի պարունակյալից, լյարդից, փայծադից երիկամներիցառանձնացնումեն հարուցչի առաջնայինկուլտուրան:

Ճ6/ՕՈՕՈՅՏ

քսոօաա թույլ վիրուլենտ շտամները ընդունակեն առաջացնելու առանց բնորոշ նշանների հիվանդություն,այսդեպքումձկնե5րի մոտ անկումները առաջանում են 1-2:մլ դեղաչափովներարկումից 6 օր անց: Ճ6օոօոճտ քսոշէաե խիստ ախտածին շտամները ընդունակ են անկումներառաջացնելու անգամ սպիտակմկների մոտ: ն Ձկների բնական դիմադրոդականությունը Կանխարգելումը պայքարը: կերաբաժինը հարստացնում են նպատակով բարձրացնելու սպիտակուցներով,վիտամիններովն հանքային տարրերով հարուստ --

ժամիցկ Այս

կերերով:

են

օգտագործել

Ռուսաստանի ղաշնությունում գետածածանների կարմրախտի նկատմամբմշակվել ն հաջողությամբօգտագործվումէ վակցինան: Բուժումը: Կարմրախտինկատմամբ անապահով տնտեսություններում միջոցառումները. իրականացնումեն հետնյալ բուժ-կանխարգելիչ են 600-1000մգ/լ սինտոմիցինի լնոմիցետինի300մգ/լ, Պատրաստում ն Ժամ ավելի: Մեթիլեն լոգնոցներ, մշակման տնողությունը դեղաչափով լոգնոցներ, մշակման կապույտի 50,75,100,200մգլ »

դեղաչափերով:

Արտադրողներինն վերականգնմանհամար նախատեսնվածձկներին մշակումեն հակաբիոտիկներովանհատականկարգով. Լեվոմիցետինը ներարկում են ներորովայնային 20-30մգկգ դեդաչափով 2-4 օր: Ներարկման ընթացքում կերին ավելացնում են մեթիլեն կապույտ 3000մգ 1կգ կամ սինտոմիցին 50մգ 1կգ ձկնազանգվածին: Երեք օր ձկներինտալիս են բուժկանխարգելիչ,երկու օր սովորականկեր: Գետածածաններիբոլոր հասակային խմբերին տալիս են ֆուրազոլիդոն, որի 6գ ավելացնում են 10կգ կերին 5 օր, այնուհետն տալիս են երկու օր ընդմիճումն նորից 5 օր կրկնում են: Կանխարգելման նպատակով ֆուրազոլիդոնը տալիս են 10 օր տնողությամբ, երկու օր ընդմիճումով, դեղաչափերն են` արտադրողներին 0,4գ, երկտարեցիներին 0,3զ, մեկտարեկաներին 0,4գ, մինչն մեկ տարեկաններին 3գ: Կանխարգելիչ միջոցառումները իրաեն կանացնում գարնան վերջից սկսած: Ակվարիումայինձկներին նշանակումեն բակտրիմ կամ բիսեպտոլ, մեկ հաբը լուծելով 70լ ակվարիումի ջրին, 5 օր: Այս ժամկետում ակվարիումում առկա բոլոր մանրէները ոչնչանում են, սակայն խոցերն ու ֆուրունկուլներըանհետանում են բուժման ավարտից3 շաբաթ անց: Հարկ է ընդգծել, որ բուժման սկզբից 7 օր անց ակվարիումի ջուրը փոխում են, դնելով ջրի լավ ֆիլտր: »

»

»

-

--

--

»

Տնտեսությունում կարմրախտ ախտորոշելու դեպքում դնում կարանտին:Անապահով ջրամբարներըհսկելու նպատակովյուրաքանչյուրին կցում են մեկ սպասարկող բանվոր: Սատկած ձկների դիակները հավաքում ն ջրամբարից հեռու 1,5մ խորությամբ, նախօրոք 2076 քլորակրի կամ հանգած կրի լուծույթներովմշակելուց հետո թաղումեն: Հիվանդ ձկներին բռնում Ա անասնաբույժի եզրակացությունից հետո ենթարկումեն տեխնիկական ուտիլիզացման: Մարդկանցսննդի մեջ օգտագործմաննպատակով արգելվող ձուկը կարելի է եփելուց հետո թռչունների, խոզերի ն մորթատուգազանների որպես կեր

համար:

12-16, 7-10,4-6 ն 2-4 ժամ: ւոնողությունըհամապատասխանաբար Աճեցման ջրամբարներում մեկ տարեկան յուրաքանչյուր ձկան հաշվովկերի հետ տալիս են մեթիլեն կապույտ 1-2մգ դեդաչափով,8-10 օր կամ սինտոմիցին1-2մգ դեդաչափով: Երկտարեկանձկներին այդ ըույն դեղամիջոցը տալիս են համապատասխանաբար 3-5մգ ն 2-3մզ »

|

ՍԱՂՄՈՆՆԵՐԻ ԱԷՐՈՄՈՆՈԶ(ՖՈՒՐՈՒՆԿՈՒԼՅՈԶ)

Հիվանդությունը բնորոշվում

ձկների մկաններում առաջացող ներքին օրգաններում առացւաԿայծուռուգքներով(ֆուրունկուլներով), ցող կազմափոխություններով մասայականանկումներով: ն ձկների Ճ6ոօՈՂՉՈՅՏ ՏՅ օուՇ Պատճառները: Ղարուցիչը ԱԲմանրէնէ: նկատմամբզզայնունակեն Չամաճծարակաբանությունը: Ղիվանդության ինչպեսբնական, այնպես էլ արհեստական ջրամբարներումբուծվող սաղմոններիհամարյա բոլոր տեսակները: Սաղմոնաձկներիցբացի այս հիվանդությունը արձանագրվելէ սիգերի, ծածանների,գայլաձկների ն ակվարիումային ձկների մոտ: Ֆուրունկուլյոզը հանդիպում է նան է

գորտերի մոտ: Այս հիվանդության նկատմամբանընկալունակ են տաքարյուն կենդանիները: Հիվանղությունը հիմնականում արձանագրվում է ջրի ջերմաստիճանի բարձրացմանըզուգընթաց,գարնան ն ամռան ամիսներին: Բնության մեջ վարակի աղբյուր ծառայում են հիվանղ ձկները, նրանց արտագատուկները,վարակակիր ձկներն ն նրանց ղիակները: Վարակումը կարող է նան տեղի ունենալ աղտոտվածջրի ն ջրամբարի հատակի հողի, հիվանղ ձկների հետ շփված խնամքի առարկաների միջոցով: Անապահովջրամբարներում վարակը կարող են նան տարածել գորն այլն: տերը, ոչ պիտանիձկներն, անոդնաշարավորներն Հարուցիչները առողջ ձկների օրգանիգմ ներթափանցում են ջրի, մաշկի, ինչպես նան խռիկների միջոցով: Վարակումը կարող է տեղի ունենալ նան անմիջական շփման ն կերակրման նպատակով օգտագործվող աղտոտվածկերայինանողնաշարավորներիմիջոցով: Հիվանդության առաջացման նպաստավորգործոններն են՝ ջրամբարպայմանները, ջրամբարների ն նրանց ափերի հակասանիտարական ն այլն: հոսքային ջրերն ներ ներթափանցած Հիվանդության գաղտնի շրջանի տնողությունը պայմանավորվածէ ջրամբարիջրի ջերմաստիճանով, այսպես 15-215Ը պայմաններումտնողությունը հասնում է ձեկ շաբաթի, իսկ 7" պայմաններում հիվանդությունը արդեն ընղունումէ թաքնված ընթացք ն այլն: Ըստ ընթացքի հիվանդությունը լինում է՝ կայծակնային, Սխատանիշները: ն խրոնիկական: սուր, ենթասուր Կայծակնային ընթացքին բնորոշ են առանց ախտանիշներիարտահայտման ձկների մասայական անկումները: Սկզբում սատկում են լավ բտված, ճարպոտ ձկները, իսկ մյուսներն ղանղաղ լողալով ջրամբարի մակերեսին,առանց կեր ընդունելու մի քանի ժամից սատկում են:

ւոնողությունըտատանվում է 3 -- 7 օրերի սահմաններում: ընթացքը բարդանում է սապրոլեգնիոզի առաջացմամբ Խրոնիկական ն մարսողականհամակարգիօրգանների արյունա-թարախայինբորբոքմամբ:Մաշկի ախտահարված հատվածներում առաջանում են խոցեր կամ սպիներ: Հիվանդ ձկները խիստ նիհարումեն: առողջացող ընթացքըձգձգվում է շաբաթներով,անգամ ամիսներով: խրոնիկական

կրծքային լողակների հիմքում առաջանումեն պտաձն արյան զեղումներ, որոնց տեղերում, քիչ ուշ առաջանում են արյունային էքսուդատով է արյունային ներծծված այտուցներ: Հիվանդ ձկների մոտ: նկատվում են տալիս, կամ անկումներ ձկները փորլուծ: Այսպիսիախտանիշներով է կամ էլ հիվանդությունը ձգձգվելով ընղունում ենթասուր ընթացք: Ենթասուր ընթացքի ղեպքում մաշկի ախտահարվածհատվածներում առաջանում են մինչե մկանային շերտը ներթափանցող թարախապալարներ, խոցեր ն այլն: Հիվանդ ձկների մոտ նկատվում են խռիկների անգույնություն ն աչքերի շլություն: Այս ընթացքի

Աստորոշումեն համաճարակաբանականտվյալններով, կլինիկական նշաններին ախտաբանաանատոմիականփոփոխություններիհիման

Ն

Վա

ՐՆ

ՀԿաա ՍԱԼ

Նկ.

17.

ուա

արար

ՀՀԿ:

ՏՆ

հիվանդ իշխանը Ֆուրունկուլյոզով

|

եատաբանաանատոմի ական փութոյնությունները-Կայծակնային ընթացթի դեպքում, ձկների մոտ ախտաբանականփոփոխություններ չեն հայտնաբերվում:Սուր ընթացքի ժամանակ անկած ձկների օրգանիզմի խոռոչումհայտնաբերվում են արյունային էքսուդատ, ստամոքսի ն աղիքների արյունային բորբոքումներ, լյարղը լինում է անգույն, իսկ փայծաղըմուգ կարմիր գույնի: Ենթասուր ընթացքի դեպքում ներքին օրգաններում հայտնաբերվում են արյան զեղումներ Ա մեռուկացվածօջախներ: Երիկամներըւիափկած, կտրելիս նրանից արտահոսում է սն գույնի էքսուղատ: Խրոնիկական ընթացքի դեպքում, բացի վերը նշված ախտաբանաանատոմիականւիուիոխություններից,մկաններում հայտնաբերվում են

վրա: Ախտորոշումը հաստատելու նպատակով կատարում են մանրէարանականհետազոտություն: Արյունից, սրտի ՛,պարունակյալից, ներքոնօրգաններից ն կայծուռուցքներիցվերցված նյութից մսապեպտոնայինբուլյունի, ագարի կամ Ֆոլմանի ագարի վրա կատարում են ցանքս,որը տեղաղրում են թերմոստատ 18-255Ը ջերմաստիճանի պայմաններում, ժամից ոչ պակաս: Բուժումը:Հիվանդ ձկներին կերի հետ միասին տալիս են սուլֆա-

են կիլամիդային պատրաստուկներ ն հակաբիոտիկներ: Բուժման ձկներին:Ներկայումս լայն ենթքարկում ջրւսմմբարում առկա բոլոր ԵճհԾքսք Ճ16Շէ կիրառում ունի Գերմանական արտադրության Տտ պատրաստուկը,ինչպես ակվարիումային,այնպես էլ ջրամբարներում բուծվող ձկների բուժման հաճար, որի մեկ հաբը ավելացնում են 50լ ակվարիումիջրին: Կանխարգելումըն պայքարը: Ֆուրունկուլյոզի նկատմամբանապահով տնտեսություններում հայտարարումեկ կարանտին: միայն հաՀիվանդ ձկներին որսում ե թույլատրում են ՕՇգտագործեւ սարակական սննդի օբեկտներում: Ապրանքային տեսքը կորցրած ն սատկած ձկներին եփելուց հետո օգտագործում են թռչուններին կերակրմաննպատակովկամ էլ նրանց այրում են: Թաղելն արգելվում է: Ջրավազանները ախտահանումեն չհանգած կրով կամ քլորակրով:՝1 հեկտարի հաշվով ծախսելով 680-100 ցենտներ չհանգած կիր: Քլորակրով ախտահաձումեն բետոնապատ ջրավազանները,պատրաստելով 1լ ջրի համար 200մգ ազատ քլոր պարունակոդ լուծույթ: Այս լուծույքկերով ախտահանում են նալ, խնամքի առարկաները: Ախտահանման հսմառ կարելի է նան օգտագործել կալիումի պերմանգանատ, քլորամին, լիզոլ, ֆորմալդեհիդ ն այլ ախտահանիչնյութեր:

ՖԼԵՔՍԻԲԱԿՏԵՐԻՈՁ

Այս հիվանդությամբ վարակվում են ոչ նպաստավոր պայմաններում պահվող ակվարիումայինձկները: Պատճառները:Հիվանդությունը հարուցում են ցուպիկաձն ՒԼ:ԵՑՇԼ6ո Շօխոոոոտ մանրէները, որոնք լավ բազմանում են քաղցրահամ ջրային միջավայրի 28-305Ը. պայմաններում: Նրանց աճը դանդաղում է միջավայրի 45Շ-ի ն դադարում է ջրի աղիության բարձրացմանդեպքում: ձկների մաշլյի, հատկապեսգլխի, շրթունքների Ախտանիշները:Ղիվանդ ն բերանի շրջակայքում առաջանում են սպիտակգույնի լորձապատված բուծմամբ զբաղվող հատվածներ: Ակվարիումային ձկների մասնագետներիմոտ այս հիվանդությունը ստացել է «կենդանածին ձկների սպիտակ երախ» անվանումը: Այս նշանները առավել ակնառու են լինում սն գույնի ձկների մոտ: Հիվանդության զարգացմանը զուգընթաց մաշկի ախտահարվածհատվածներըգնալով ընդգրկում են մակերես: Շուտով ախտահարվածհատվածներից ավելի մեծ արյունահոսում է ն այդ հատվածներում սկսում են բուռն կերպով ներդրվել ն աճել ախտածին սնկերը, որի հետնանքով մաշկը ն նրա

տակ ընկած հյուսվածքները մեռուկանում նն: Վերը նշված հարուցչով րերքին օրգանների ախտահարման դեպքում ձկները հանկարծակի սատկում են: Այս հիվանդությունից ձկների մասայականորեն 10095: է հասնել Նույն միջավայրում գտնվող բարձր կարող անկումները ունեգող ձկների մոտ կարող են բացակայել դիմադրոդականություն բնորոշ նշանները, սակայն նրանք լինելով վարակակիր հիվանդության հարուցիչներ են արւտազատումարտաքին միջավայր: մեծ քանակներով կարող են ախտահարվել նան խռիկները, որի հարուցիչներով նույն Այս ժամանակխռիկներիթերթիկներիարանքում շարակցական հյուսվածքի աճի հետնանթով խանգարվում է գազափոխանակությունոը:Այսպիսի ձկները լողում են ջրամբարի մակերեսին, անընդհւստ կատարում են կլմանշարժումները, խռիկները ստանում են դեդնա-կարմրավուն,ծանր դեպբերումսպիտակավուն գունավորում: Ախտորոշումեն կլինիկական նշանների հիման վրա կամ էլ կատարում են մանրէայինանալիզ, ն սուլֆանիլամիդայինպատրաստուկԲուցում են հակլաբիոտիկներով է ներով: Լավագույն արդյունք տալիս բակտոիմ պրեպարատը, որի մելլ հաբը ավելացնում են 70լ ջրին, 5 օր շարունակ: Կանսարգելումը: Խիստ հսկոդություն են սահմանում ակվարիումի ջրի են ջերմաստիճանի նկատմամբ, բարելավում կերակրումն ն պայմանները: սանիտարական

ԼՈՂԱԿՆԵՐԻ

ՓՏԱԽՏ

Աս

հիվանդությունը առաջանում է սառը ջրային միջավայրում պահվող ակվարիումայինձկների մոտ ն արտահայտվումէ լոդակների ն նեխմաննշաններով: նազմափոխության Պատճառները:Հիվանդությունը հարուցում են միջավայրի 4-10-Ը պայմաններում ապրող Օտօքհճցտքտշհրօքիլիռ մանրէները: Հիվանդության սկզբում լողակների ծայրերում Ա/ստանիշները: առացանում է սպիտակագորշավուն երիզ, որը ակնառու է լոնում մանր, .Հիվանղության քափանցիկ լողակներ ունեցող ձկների մոտ: զարգացմանըզուգընթած այդ երիզը լայնանում է, լողակները փշրվում են, կարող են ընդհանրապեսքայքայվել: Լինում են դեպքեր, երբ ձկների պոչամասումբացվում է ողջ ողնաշարը: եռ գայտուն կլինիկականնշանների հիման վրա: Կ/ստորոշում Բուժում պատրաստուկով,վերը նշված դեղաչափով: ենբակտրիմ

ԷՊԻԹԵԼԻՈՑԻՍՏՈԶ

Կանխարգելման նպատակով ջրի ջերմաստիճանը բարձրացնում ն պահպանում են 12,85Շ պայմաններում:Բարելավում են կերակրումըն

խնամքը:

ՄԻԿՈԲԱԿՏԵՐԻՈԶ(ՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՅՈԶ)

Տուբերկուլյոզի հարուցիչները մշտապես գտնվում են ակվարիումների ջրում ն ձկների մոտ միկոբակտերիոզ հիվանդությունը առաջացնում են միայն խնամքի ն կերակրման պայմանների վատթարացման պայմաններում: Ակվարիումայինձկնաբուծությամբզբաղվող անձանց մոտ այս հիվանդությունը ստացել էշպահվածքի հիվանդություն» անվանումը: ախտանիշները:Ձկները կորցնում են նախկին ակտիվությունը, խանգարվում է նրանց շարժման կոորդինացիան, առաջնում է շլություն: Մաշկի վրա առաջակում են բորբոքված հատվածներ: Ձկներին հերձելիս ներքին օրգաններումհայտնաբերվում են կիստաներ, մեռուկացած օջախներ, հարուցիչներ պարունակող, շարակցահյուսվածքային պատիճներն այլն: է, ձկներինոչնչացնում են: Բուժումն անիմաստ Կանխարգելմաննպատակով ուշադրություն են դարձնում ակվարիումի սանիտարակւսնվիճակին,կերակրմանըն խնամքին: ԿԵՂՕ

ՆԵՈՆԱՅԻՆ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

ՅՁտէոթԱ6Տ Հիվանդությունը հարուցում են ԽօՇողմռ միկոբակտերիաները: Ա/յստանիշները:Հիվանդությւսն առաջին նշաններից են ձկներիքաշի նվազեցումը, շլությունը, մաշկի գույնի խամրումը ն որովայնի ծավալի մեծացումը: Մկաններում նե մաշկի տակ մանրէների բազմացման հետնանքովմաշկը ծածկվում է պդտոր-կաթնագույնշերտերով: Մաշկի պիգմենտներիքայքայման հետնանթով մաշկի վրա առաջանում են կարմիր գույնի զոլեր: ախտորոշումեն գայտուն կլինիկականնշանների հիման վրա: Բուժումը: Ակվարիումիջրի մեջ առաջին, երրորդ ն հինգերորդ օրերին հայտնի դեղաչափերով ավելացնում են տտետրացիկլին կամ նեոմիցին, ստրեպտոմիցինհակաբիոտիկները, մեկ շաբաթ ընդմիճումից հետո, նույն հաջորդականությամբ բուժումը կրկնում են:

նկատվումէ ձկներով խիտ բնակեցված ակվարիումՀիվանդությունը

ներում:

Պատճառները:Հիվանդությունըհարուցում

վող խլամինդիաները:

են

խռիկներումմակաբուժ-

Խռիկների ն մաշկի բջիջներում խլամինդիաներիարագ Ախտանիշները» հետնանքով, ախտահարվածբջիջների ժավալը մեծանում ազմացման բւս նան են

գերաճի: Երբեմն նկատվում է նրանք ենթարկվում հյուսվածքի գերաճ: Հիվանդ ձկների մոտ նկատվում են շարակցական ինչպես նան խռիկներիծավալի մեծացման նշաններ: շնչահեղձության, ե Հիվանդությունըրբեմն ձեռք է բերում խրոնիկականընթացք: Ախտորոշում են կլինիկական նշաններիհիման վրա: է տետրացիկլին պատրաստուկիկիրառութԲուժումը: Արդյունավետ յունը: ե

ԲՐԱՆԽԻՈՄԻԿՈԶ

Սուր վարակիչ հիվանդություն է, որը բնորոշվում է խռիկային ապա-

րատի արյան անոթների ախտահարման ն մեռուկա- քայքայման նշաններով: Այս հիվանդությունը առաջին անգամ, 1912թ Արնմտյան Եվրոպայի արհեստական ձկնաբուծարաններում նկարագրե|լ)39է անգլիացի գիտնականՄ. Փլեյնը: առաջին անգամ Խորհրղային Միությունում այս հայտնաբերվել 1932թ: է Պատճառները:Գետա ն լճածածանների հիվանդությունը 8. են հարուցում 8ռոռիլօուՇ6Տ Տտճոցսոտ,իսկ օձաձկների մոտ` նան են Մ6ողլցոճոտ ակվարիումայինձկները: սնկերը: Հիվանդանում Տճոցսուտ-ը արյան յուրահատուկ մակաբույծ է, նրա Ց8/ՁոռհլօՕՈՈՄՇԲՏ սնկաթելիկներըխիստ ճյուղավորված են, հաստությունը 8-30մկմ, երկարությունը`10-1Ք5մկմ է: ճյուղավորված վիճակում այս սնկերը են հատկապեսխռիկներիարյան անոթներում: հայտնաբերվում Բրանխոմիկոզի հարուցիչը լայնորեն Չամածարակաբանությունը: է մեջ, սակայն բնական ջրամբարներում այս բնության տարածված հիվանդությանհամաճարակներ կամ տեղաճարակներ չեն այրձանագրվում:Հիվանդությունը հիմնականում առաջանում է արհեստական ջրամբարներումբուծվոդ ձկների մոտ, որտեղ ստեղծված են բա-

հիվանդությունը բրոնխոմիկոգ

րենպաստ պայմաններ հարուցչի զարգացման համար ն թույլ է անասնաբուժականհսկոդությունը: Բրանխոմիկոզովառավել հաճախ, առանց տարիքային սահմանափակման, վարակվում են գետածածանները, ծածանները,լճածածանները, գայլաձկները, ծիածանափայլիշխանըն լոքոն, սակայն առավել զզայունակ են 1-2 տարեկան ձկները: ՀիվանդությանհամաճարակներնԼ տդաճարակները բռնկվում են այն ժամանակ, երբ արհեստական ջրամբարներում ջրի ջերմաստիճանը բարձրանալով հասնում է 22-255: Վարակի աղբյուր են հանդիսանում հիվանդ, վարակակիրձկները ն նրանց դիակները:Ձկները վարակվումեն նան հատակայիննստվածքի միջոցով: Մեկ ջրամբարից մյուսը վարակը տարածվում է ձկների տեդափոխմանկամ էլ ջրի միջոցով: Այստանիշները: Հիվանդությունը սովորաբար ունենում է ծանր ընթացք ն բռնկվում է ամռանը կախված օրի ջերմաստիճանիցն տկում է 5-12

օր:

Հիվանդությանսկզբում խռիկների թերթիկներիարյան անոթներում հարուցիչների ներթափանցմանհետնանքով խռիկների վրա առաջանում են կետային արյան զեղումներ: Այնուհետն սնկաթելիկների բուռն աճի հետեւսնքովարյան անոթներում առաջանում են թրոմբներ, շրջանառության խանգարումներ,իսկ հետագայումխռիկներիառանձին հատվածներում մեռուվպացվածօջախներ: Հետնաբար խռիկները կորցնելու|իրենց նորմալ գույնը դառնում են խայտաբղետ: Հիվանդ ձկները կերին չեն մոտենում, չեն արձագանքում արտաքին ազդակներին, բարձրանալով ջրի մակերեսին, սակայն օդի կլման շարժումներ չեն կատարում: Հիվանդ ձկներին կարելի է հեշտությամբ ձեռքերով որսալ: Հիվանդությանվերջում հիվանդ ձկները կողմնային դիրքով լողալով սատկում են: Կենդանի մնացած ձկների մոտ հիվանդությունը ընղունում է ենթասուր կամ խրոնիկականընթացք, նրանց խռիկներիեզրերը մաշված

տեսք

են

ընդունում:

Նկ.18.Բըւսեխոմիկոզով ախտահարված խռիկները փովոոյռությունները: Խռիկների ճԱտաբանաանատոմիական հյուսվածքաբանականհետազոտության ժամանակ լավ երնում են սնկթելիկներըն սպորները,որոնք հեմատոքսիլինովներկելիս ստանում են մուգ կարմիրգունավորում: Խռիկները սնող արյան անոթները լինում են լայնացած, իսկ պատերը պատռված: տվյալներով, կլինիկական այտորոշում են համաճարակաբանական նշաններիհիման վրա ն սատկած ձկների խռիկների մանրադիտակային հետազոտմանճանապարհներով:Խռիկների թերթիկները տեղադրում են առարկայականապակու վրա, վրան ավելացնում մեկ կաթիլ ջուր, հելմինթոլոգիականասեղով քայքայելուց հետո այն դիտում են փոքր խոշորացմանտակ: մանրադիտակի Սնկերի կուլտուրա առանձնացնելու նպատակով դիակներից անջատում են խռիկները, հավանզում ջրի հետ միասին տրորում են, այնուհետ. կենտրոնախույսում են: խառնելով թորած ջուր հետո, նստվածքին, նորից Վերնստվածքային հեդուկը հեռացնելուց ն են թորած ջուր ավելացնում կրկին կենտրոնախույսումեն, այսպես 4 անգամ, մինչն վերնստվածքայինհեդուկը պարզվի:Նստվածքը դիտում են մանրադիտակիտակ: Մաքուր կուլտուրա ստանալու նպատակով

սնկաթելիկները առանձնացնում ն տեղադրում են ֆորմալինի 246 լուժույթում 2 րոպե, լվանում են ստերիլ ջրով ն ցանում Սաբուրոյի ագարի վրա կամ մսա-պեպտոնայինբուլյոնում ն տեղադրում են թերմոստատ20-22" ջերմաստիճանիպայմաններում: Բուժումը մշակված չէ Ակվարիումային ձկների մոտ այս հիվանդությունը հայտնաբերելիս, բոլոր ձկներին տեղափոխում են կարանտինային ակվարիումի մեջ, իսկ ստացիոնար ակվարիումը մաքրում ն ախտազերծում են: Կարանտինային ակվարիումում գտնվող ձկներին մշակում են մալախիտեկանաչով 0,04մգ/լ դեղաչափով: Կանխարգելումըն պայքարը: Տնտեսություճում բրոնխոմիկոզ հայտնաբերելիս բարելավում են սանիտարականպայմանները,ջրամբարները ապահովում են հոսող ջրով, կատարում են ջրամբարի ջրի թթվածնով հագեցում: Պարբերաբար որսում են հիվանդ ձկներին ն հավաքում են դիակները: Ապրանքային տեսքը չկորցրած ձկներին կարելի է օգտագործել սննդի մեջ: Հիվանդ ձկների հետ շփված խնամքի առարկաներըախտազերծում են ֆորմաչինիլուծույթով 226 կամ եռացնում են:

աղերիքանակներիփուիոխությունները:Սապրոլեգնիոզըորպես երկ-

հիվանդությունի հայտ է գալիս այլ վարակիչ ն ոչ վարակիչ րորդային ժամանակ,տարվա բոլոր եղանակներին:

հիվանդությունների

օրինակելի սանիտարականպայմանների առկա:...,. Ջրամբարների ն յան դեպքում ձկներին լիարժեք կերաբաժնով կերակրելիս, անգամ ջոում հարուցիչների առկայության պայմաններում, ձկները այս չեն վարակվում: հիվանդությամբ Հիվանդության սկզբնական շրջանում ձկների մաշկի, Ախտանիշները:

կամ խռիկների վրա լողակների

առաջանում են ուղղահայած ձգվող ռարակսպիտակ թելեր, որոնք մի քանի օրից վեր են ածվում բամփառի: Հետազայում սունկը Ա երկրորդային վարակը ռականման ձկների մաշկի, մկանների ճերդրվելուվ ն խռիկներիմիջհյուսվածքային ն մոջոջջայինտարածքը, պատճառ են հանդիսանում հյուսվածքների քայքայմանն մեռուկների առաջացման համար: Երբեմն էլ սնկաթելիկներըաճելով ներդրվում են ներքին օրգաններիմեջ, աաջացնելով օրգանիզմիընդհանուր միկոտոքսիկոզ: 1:

Մա

ՍԱՊՐՈԼԵԳՆԻՈԶ(ԴԵՐՄԱՏՈՄԻԿՈԶ)

"ԴԱՐՈՎ ..

մտ

ԳԱՅՐ

Բնութագրվում է ձկների մաշկի, լողակների ն խռիկներիախտահարնշաններով: Հաճախ հանդիսանում է, որպես ինվազիոն հիվանդություններիբարդացում: Հիվանդությունը տարածված է ամենուրեք, այդ թվում նան Հայաստանի հանրապետությունում: Պատճառները: Հիվանդությունը հարուցում են ՏՅքոօլցուռ սեռին ն սեռական պատկանող սնկերը, որոնք բազմանում են անսեռ են ունենում Այս ճանապարհներով: սնկերը ճյուղավորված ն երբեմն էլ աթելիկնե ո լիլոոր, որուց հաստությունը տատանվում ճյուղավորվա ստու անվու 120

'

4,

,

ք.

.

չ.

՝

՛

մամ

մկմ մաններում

-

Չամաճծարակաբանությունը: Սապրոլեգնիոզովհիվանդանում են բոլոր հասակայինխմբերինպատկանող լճակային ն ակվարիումային ձկները,

Նկ.

19.

Սապրոլեգնիոզովհիվանդձուկ

Ախտորոշումեն համճաճարակաբանական տվյալնների ն կլինիկական նշանների հիման վրա: Ախտորոշումըճշզրտում են մաշկից կամ խռիկներից վերցված քերուկների մանրադիտակային հետազոտության Մաքուր կուլտուրա ստանալու նպատակով ախտաբաճանապարհով: նականնյութը մի քանի անգամ ստերիլ ջրով լվանալուց հետո աճեգ-

կաիգանԳ աարանքաին` Սա ք եը" կերը երկար `

րը

«պրասք

րը

ր

րվար

ժամանակ վաճառքի կետերում գտնվող մանր ավազաններում պահելիս: Հիվանդության առաջացմանը նպաստում են ձկների կիսաքադց վիճակը, ջրամբարներիգազային ռեժիմի խախտումները,ջրում առկա

նում են հեղուկ մսապեպտոնայինբուլյոնում կամ էլ մսապեպտոնային

ագարում:

Բուժումը. Հիվանդության սկզոնական շրջանում հիվանդ ձկներին 5 րոպենտնողությամբ տեղադրում են կերակրիաղի 226 լուծույթով լցված ավազաններում: Ձկներին կարելի է մշակել 1 ժամ տնողությամբ մալախիտե կանաչի 1:200000 նոսրացված լուծույթով ավազաններում, կամ 12-16 ժամ տնողությամբ մեթիլեն կապույտի 20մգ/լ դեղաչափով պատրաստվածլուծույթով լի ավազաններում:Ակվարիումայինձկներին տեղափոխումեն կարանտինայինակվարիումները ն ջրին 0,04մգ/լ դեղաչափով ավելացնում են մալախիտե կանաչ-Ներկայումսսապրոլեգնիոզի նկատմամբլայն կիրառումէ ստացել արտադրութԳերմանական յան Տճրռ Խիօքս՛ պատրաստուկը, որի 15մլ ավելացնում են 600լ ակվարիումիջրին, միանվագ: Կանխարգելումը ն սյայքարը: Այն ավազանները ն տարաները,որտեղ պահվել են նշված հիվանդությամբ ւտառապող ձկները ջրազրկում են, մաքրելով կեղտից ն ախտահանում են չհանգած կրի 25ց/հա կամ քլորակրի 5ց/հա չափաբաժնով: Նույն լուծույթներուլ ախտահանում են նան ձկների խնամքի առարկաները:

ՁԿՆԿԻԹԻ

ՍԱՊՐՈԼԵԳՆՅՈԶ

ԿԱՄ ՍՆԿԱՅԻՆ

Բնական ջրամբարներումսնկայինվարակովձկնկիթիախտահարման դեպքերչեն արձանագրվել: ախտանիշները:Սնկերով վարակված ձկնկիթի վրա սկզբում հայտնաբերվում են հատուկենտ կետային սնկաթելեր, որոնք հետագայում աճելուվ միասնական շերտով պատում են ողջ ձկնկիթը: Սկզբում ախտահարվումեն չբեդմնավորվածձկնկիթները, իսկ ավելի ուշ նան բեղնավորվածները ն բոլոր ձկնկիթները ոչնչանում են: Անապահով տնտեսություններում ձկնկիթի 20-60:6 սնկային վարակի հետնանքով

ոչնչանումէ:

ն ցայտուն նշանների Ախտորոշումը ճշգիտելու նպատակով մանր ձկնկիթները հիճանվրա: են առարկայականապակու վրա, իսկ խոշորներիի վրայից ճզմում փոքր խոշորացմանտակ: քերումեն փառը ն դիտում մանրադիւոակի Բուժումը: Առաջարկվում է ձկնկիքը 606 րոպե տեողությամբ մշակել ն 30 րոպե տնողությամբ մեթիլեն մալախիտե կանաչի 1:200000 1:100000 նոսրացված լուծույթներով: Կարելի է ձկնկիթը 15 կապույտի 1:500 տնողությամբ կամ 1:1000 պահպանել ֆորմալինի րոպե են 60 րոՈրոշ տնտեսություններում մշակում ձկնկիթը լուծույթներում: 1:200000 կամ րոպե տնողությամբ ւե տնողությամբպղնձարջասպի կալիումիպերմանգանատի1 : 100000 լուծույթներում: Ձկնկիթի ինկուբացիայի արտադրաԿանչսարգելումըն պայքարը: մասերում բարելավում են հիգիենիկ պայմանները, ուժեղացնում են անասնաբուժական հսկողությունը ն հսկողություն են սահմանում օգտագործվոդ ջրի նկատմամբ: Ջուրը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներովմշակում են :

ՎԱՐԱԿ

Ձկնկիքը սապրոլեգնիայինսնկերովախտահարվում է գործարանային ինկուբացիայի Ժամանակ: Այս վարակը բավականին ւռարածված է ն մեծ վնւսս է ձկնկիթիինկուբացիայիենքարկման արտադրամասերում պատճառում ճյուղի զարգացմանը:Սնկային այս վարակը տարածվածէ նան մեր հանրապետությունում: Պատճառներընույն են ինչ ձկների հիվանդության Ժամանակ: Ձկնկիթը ինկուբացիոն ցեխերում սնկային Համաճարակարանությունը: այս վարակով հիմնականում ախտահարվումէ աշնան ե գարնան

ամիսներին:

են համաճարական տվյալներով Ախտորոշում

ՇՏԱՖՖԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

Հիվանդությունը հարուցում է սապրոլեգնիոզի հարուցչի տարատեսակն է: Այս դեպքում սնկերով ախտահարվում են մեկ տւսրեկւսն գետածածաններիքթի խոռոչները: Չամաճարակաբանությունը: Հիվանդությունը գետածածանների մոտ առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1920թ Լեհաստանում: Մեր Հանրապետությունում այս հիվանդության տարածվածության ձասին տվյալՍերըբացակայում են: Հիվանդությունըմիայն արձանագրվում է ւսրհեստական ջրամբարներում: Այլ տեսակի ձկների մոտ այս հիվանդությունը չի արձանագրվում: Հիվանդությունըի հայտ է գալիս ձմռանը, ջրի ջերմւսստիճանի նորմայիսահմաններից(5-6-)նվազելու հետնանթով: Ձկան քթախոռոչում աճած սունկը բամբակե փաթիլախտանիշները: ների նման կախվում է քթանցքներից կամ էլ փառի ձեով պատում է աչքերի ն բերանի մինչն ընկած մաշկի հատվածը: Հիվանդ ձկները դառնում են դանդաղաշարժ,լողում են ջրամբարի մակերեսին: Ախտաբանական երնույքի զարգացմանը գուգընքջաց ձկների անկումները շատանում

են:

են կլինիկական նշանների հիման ախտորոշում

վրա

ն

կատարում

հետազոտություն:

մաշկից վերցրած քերուկների մանրադիտակային Բուժումը մշակված չէ: Կանխարգելումըն պայքարը նման են սապրոլեգնիոզին:

ԻՆՎԱԶԻՌՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ՁԿՆԵՐԻ ՁԿՆԵՐԻ

ՃԻՃՎԱՅԻՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՄՈՆՈԳԵՆԵՏԻԿ ՀԵԼՄԻՆԹՈԶՆԵՐ

ՆԵՖՐՈՄԻԿՈԶ

Նեֆրոմիկոզը գետածածանների սնկային հիվանդություն է, որն արտահայտվումէ երիկամներիախտահարմանն մասայականանկումների նշաններով: Հիվանդությունը հանդիպում է Արեմտյան Եվրուլայի երկրների ձկնաբուժարաններում, նախկին Խորհրդային Միության տարածքում այն չի արձանագրվել: քյտօսո Պատճառները:Հիվանդությունը հարուցում են ԽքհոօոՇ6Տ տեսակին պատկանող թելանման սնկերը: Այս սնկերին հնարավոր է աճեցնել ձկան բուլյոնի հիման վրա պատրաստված ժելատինային միջավայրում: ՉՀամածարակաբանական տվյալները: Այս հիվանդությամբվարակվում են գետածածաններըն ոսկեգույն լճածածանները: Վարակումը տեղի է ունենում ջրի միջոցով: Ախտածնությունը:Սունկը աճելով միզային խողովակներում,ընդգրկում է երիկամների ողջ պարենքիման:Խանգարվում է միզազատությունը: Ախտանիշները.Հիվանդ ձկները լինում են դանդաղաշարժ, թույլ են արձագանքում արտաքին ազդակներին, նրանց մոտ նկատվում է որովայնի ջրգողության նշաններ: Ախորժակընվազում է, դանդաղում է ձկների աճն ու զարգացումը: ախտաբանաանատոմիական փոփոխությունները:Երիկամները լինում են ծավալով մեծացած, սպիտակ գույնի, խտաստիճանը փափուկ: Ախտորոշում են համաճարակաբանականտվյալներով, կլինիկական նշանների հիման վրա,: Երիկամներից պատրաստված տպվածքները հետազոտում են մանրւսդիտակիփոքր խոշորացմանտակ: Բուժումը մշակվածչէ: Կանխարգելումըն պայթարը: Հիվանդ ձկներին որսում ն ենթարկումեն անապահով տեխնիկական ուտիլիզացման: Արգելվում է ջրավազաններիցձկների տեղափոխումը: |

Դիվանդություններըհարուցում են Խ`Շոօցտոօռղասին պատկանող, գունավորում ն 0,3-30մմ երկարություն ունեցող կարմրա-դարչնագույն տրեմատոոները:Հարուցիչներո եոկառամուն են, մարմնի առաջնամասում տեղակայված են ֆիքսսան օրգասսարը՝ ծծաններո,կեռիկները, փշիկներըն այլն: Ներքին կառուցվածքընման է տրեմատոդներին:Այս որդերը հերմաֆրոդիտեն, զարգանում են առանց միջանկյալ տերերի մասնակցության:Մոնոգեններըհիմնականումարտաքին մակաբույծներ են: Այս դասին պատկանող Օյօմածե/իմՁ6 ն ոօռի/օցյոմոթ ընտանիքներինպատկանողորդերը հիվանդություններ են հարուցում միայն ձկների մոտ:

ՀԻՐՈԴԱԿՏԻԼՅՈԶՆԵՐ

Դրվանդությունըհարուցում են քաղցրահամ ջրերի ն երբեմն էլ ծովային ձկների մաշկի, լողակների ն խռիկների վրա մակաբուծվոդ Օ)/Ոօժ86Շէ/1մ86 ընտանիքինպատկանող որդերը: Քաղգրահամ ջրերի ձկներիմոտ հայտնաբերվելեն այս որղերի առավել քան 20 տեսակներ: արուցչի ձնաբանությունը: յղօմոճե/ստ Ո6մլսՏ-ի, Ծ. էռլհռոոո ն Շ. է: 6(ԹցՅոտ-իերկարությունը 0,2-1մմ Մարմնի առաջնամասում տեդակայված են զույգ կծկվող ծծանները, իսկ նրանց միջն գտնվող փոսիկում գլխային գեղձերը: Մարմնի ետնամասում է գտնվում կենտրոնականն կողմնային կեռիկներով զինված ֆիքսման սկա-` վառակը:Բերանը գտնվում է որովայնի կողմից մարմի առաջնամասի մեկ երրորդում: Հարուցչի կենսակերպը: ՂՀ-իրոդակտիլյուսները կենղանածին են: Մայրական օրգանիզմում ձվից ձնավորվում է առաջին գեներացիայի դուստր անհատը, որը ձվից դուրս գալով ամրանում է ձկան մաշկին ն նրանում զարգանալով, հաջորդաբարվեր է ածվում երկրորղ, երրրորդ ե չորրորդ գեներացիայիանհատների: Դուստր անհատիձնավորման ն նրա հասուն որդից դուրս գալու համար պահանջվում է 4-5 օր: Այս որդերի կյանքի տնողությունը 12-15 օր է: Զարգանում են տարվա ցասկացածեղանակին: Հիրողակտիլյոզը հանդիպում է ՈւկրաԴամածարակաբանությունը:

ինայի, Բելոռուսի,Կրասնոդարի երկրամասի ն մեր հանրապետության ձկնային տնտեսություններում:Այս հիվանդությամբ հիմնականում վարակվումն անկումներ են տալիս գետածածանի, ծածանի, սպիտակ ն ամուրի ն քաղցրահամջրերի այլ տեսակի ձկների մանրաձկները մոտ այս հիվանմինչն մեկ տարեկան ձկները: Մեծահասակ ձկների դությունը հազվադեպէ արձանագրվում: Վարուցիչներըհիվանդներիցառողջներին փոխանցվումեն շփման ճանապարհովն ջրի միջոցով: Հիվանդությանտարածմանընպաստում պայմանները ն ջրի բարձր են լճակների վատ սանիտարարական Գարնանը, այս հիվանդությամբձկների վարակվաջերմաստիճանը: ծությունը հասնում է 85-10047:

4.

հարուցիչը Նկ. 20. Վիրոդակտիլյոզի 2. Ըմպան, 3.Գլխայինգեղձեր, 4. Առաջին համակարգ, Արտաթորման 7. սերնդի սաղմը, 5. Երկրորդ սերնդիսաղմը, 6. Բերան, Ձվարան

շ Մակաբուծվելովձկների մաշկի Ախտածնությունը ն այ/ստանիշները: ն հետեանքով այս որդերը սնվում են մաշկի բջիջներով լորձով, որի է ն ստեղծվում պայմաններ է մաշկի ամբողջականությունը խախտվում ու բորբոքման հետագա մանրէների, սնկերի ներթափանցման մաշկի

լրա

-

համար: Հիվանդ ձկների մաշկն Ն խռիկները պատվում են կապտասպիտակավունփառով: Ձկները հյուծվում են, աչքերը փոս են ընկնում, որովայնը ս մեջքը սրվում են: Շնչառության խանգարմանհետնանքով ձկները բարձրանում են ջրի մակերեսինն բերանու|կատարում են օդի կլման շարժումներ: Հիվանդությունըերբեմն բարդանում է սապրոլեգ-

նիոզով:

Վերձելիս գորշ գույնի փառեր, խոցեր Ա մեռուկացած հատվածներ հայտնաբերվումեն մաշկի ե խռիկների վրա: Խռիկային թերթիկները լիովինլինում են քայքայված: Ա/ստորոշումեն կլինիկականնշաններին մաշկիցվերցրածքերուկների մանրադիտակայինհետազոտությանարդյունքների հիման վրա: Մաշկի վրայից նշտարի օգնությամբ հավաքված լորձը տեղակայում են առարկայականապակու կենտրոնում,վրան ավելացնում երկու կաթիլ ջուր, խառնում, ծածկում ծածկապակիովն դիտում են մանրադիտակի փոքր խոշորացմանտակ: Բուժումը: Վիվանդ ձկներին 5 րոպե տնոդությամբտեդադրում են աղի 596 լուծույթում կամ էլ մշակում են ֆորմալինի 1:4000 կամ 1:5000 լուծույթներով, 25 րոպե: Մշակումներից հետո ձկներին տեղափոխում են հոսող ջրով մեջ: Ջրամբարներիջրի մշակման համար ավազանների են օգտագործում 1գ մալախիտե կանաչ կամ մեթիլեն կապույտ: Ակվարիումայինձկներինբուժում են մասոտեն պատրաստուկով,0,5մլ/լ կարանտինային ակվարիումի ջրին, միանվագ: Բուժման նպատակով կարելի է նան օգտագործել ռիվանոլ, տրիպանֆլավին ն բիցիլին-5 պատրաստուկները: Վերջին տարիներս ակվարիումային ձկներին բուժելու նպատակով խորհուրդ է տրվում նրանց մշակել ամոնիակի լուծույթներով, որը պատրաստելու նպատակով8լ ակվարիումի ջրին ավելացնում են 2,53մլ 25-2796 ամոնիակիլուծույթ Ա այդ լուծույթում ձկներին պահում են 20-25 վայրկյան:: Կանխարգելումը:Ձկներին պարբերաբար ստուգում են, հայտնաբերված հիվանդներին մշակում են վերը նշված ղդեդամիջոցներով: Ձկներից ազատված, վարակվածջրամբարներիջուրը հեռացնում ն չորացնում են, այնուհետն ախտահանումեն չհանգած կրով, 1 հեկտարի մշակման համար օգտագործելով 2500կգ կիր: Հիրոդակտիլյուսով վարակված ձկները եթե չեն կորցրել իրենց ապրանքային տեսքը թույլատրում են օգտագործել սննդի մեջ, իսկ եթե մաշկի ախտահարումները զգալի են, այդ դեպքում նրանց ոչնչացնումեն: :

ԴԱԿՏԻԼՈՀԻՐՈԶՆԵՐ

Հիվանդությունը հարուցում են քաղցրահամ ջրերի ձկների մոտ մակաբուծվող ԾՅՇԵ/օցյոմճտ ընտանիքին պատկանող որդերը: Հարուցիչները մակաբուծվով խռիկներիթերթիկներիվրա նրանց քայքայում են, որի հետնանքով խանգարվումէ շնչառությունը: Հարուցչի ձնաբանությունը: 0,3-1,1մմ երկարություն ունեցող ԿՅՏՅԱԼՐ,Ծ. ո/ոսեստ ն Օ. Քշ46ոտստ տափակ որդերը մակաԶՅՇե/10971ԱՏ բուծվում են գետածածաններին ծածաններիխռիկներում:Հարուցչի նս երկու տեսակները մակաբուծվում են սպիտակ ամուրի վրա: Այս որդերի մարմնի առաջնամասում գտնվում են 4 թիակները ն երկու զույգ աչքերը, իսկ ետնամասում` կեռիկներովզինված ֆիքսման սկավառակը: Կենմակերաը:Հարուցիչները ձվադրում են խռիկների,ջրային բույսերի Շ վրա կամ էլ նրանց արձակում են ջրի մեջ, որտեղ 22-26ջերմաստիճանի պայմաններում, 2-3 օրվա ընթացքում ավարտվում է ձվի զարգացումը: Ձվից դուրս եկած թրթուրը լողալով ընկնում է ձկների խռիկներիթերթիկներիմեջն ն իր կեռիկներովամրանալով նրանց 7-8 օրում վեր է ածվում սեռահասուն որդի: Հիվանդությունը հանդիպում է ամենուրեք, Համաճարակաբանությունը: նա. մեր լճակային թվոմ հանրապետության ադ հիվանդությամբ առավելապես ձկնատնտեսություններում: Այս վարակվում ն անկումներ են տալիս 1-1,5 ամսեկան ձկնիկները: Հիվանդության առավելագույն էքստենսիվությունը արձանագրվում է մայիս-հունիս ամիսներին: Ախտածնությունը են ախտանիշները: Հարուցիչները մեխանիկորեն վնասելով ձկների խռիկները, պատճառ են հանդիսանումերկրորդային բորբոքումների ն կազմափոխությունների առաջացման, ինչպես նան շնչառության ու ընդհանուր գազափոխանակության խանգարման

համար:

Հիվանդ ձկները լինում են դժվարաշարժ, կուտակվում են թարմ, քթվածնով հարուստ ջրերում կամ էլ բարձրանում են մակերեսին ն կատարում են բերանով օդի կլման շարժումներ: Ձկները հյուծվում են, աչքերը փոս են ընկնում, խռիկներըծածկվում են լորձնային փառով ն են խայտաբղետ գունավորում: Անկումները առաջանումեն ունենում թթվածնայինքաղցի ն հյուծվածության հետնանքով: Հիվանդությունը կարող է բարդանալ սապրոլեգնիոզով:

Նկ.

21.

Դակտիլոհիրոզիհարուցիչը Ա. Սեռահասուն որդը, Խռիկային թերթիկների վրասմակաբուծվող որդերը

Բ.

Ախտորոշումեն: Համաճարակաբառական տվյալներով, կլինիկական նշանների հիման վրա, Կիաժամաշակ մանրադիտակի փոքր խոշորացման տակ հետազոտում են խռիկներից պատրաստված քերուկները: Հելմինթոլոգիական հետազոտության ենթարկում են միայն նենդանիձկներին: Ձկնիկներից անջատվածխռիկներըճզմում են երկու առարկայական ապակիների արանքում, նոր միայն հետազոտում են մանրադիտակի տակ: Կանխարգելումընման է հիրոդակտիլյոզի կանխարգելմանը:Գետածածաններինձվադրումից առաջ խոլրհուրդ է տրվում նրանց 30 վարկյան տնողությամբընկղմել ամոնիակի0.1 կամ էլ կերակրի աղի 596 լուե նոր միայն գցել ջրամբարները: ծույթներովլցված ավազաններում Նախկինում օգտագործում էին քլորոֆոս պատրաստուկը, որի կիրառումըներկայումս արգելվածէ: Անապահովջրամբարները ցամաքեցնումեն ն մշակում են չհանգած 5-6 կրով ցենտները հեկտարին, կալցիումի հիպոքլորիդի 2,5-3 ցենտները հեկտարինչափաբաժնով: Ակվարիումայինձկներին բուժում են մասոտեն պատրաստուկով,,. 0,5մլ/լ կարանտինային ջրին, միանվագ: ակվարիումի

ԴԻՍԿՈԿՈՏԻԼՅՈՁ

Հիվանդությունը սաղմոնաձկներիմոտ հարուցում են խռիկներիվրա մակաբուծվող Ստօօօօկ6 Տճցիաեւ 6-94մ երկարություն ունեցոդ, նշտարաձնտրեմատոդները: Այս հարուցչով վարակվում են բոլոր հասակայինխմբերին պատկանող իշխանը ն սիգը, հատկապեսամռան ամիսներին: Կենսակերպը, ախտածնությունը, ախտանիշները,ախտորոշումը, բուժումը ն կանխարգլումընման է հիրոդակտիլյոզին:

ՏԵՏՐԱՈՆԽՈԶ

Սիգերի մոտ հիվանդությունը հարուցում են 7օոճօոշհյԱՅ6 ընտամատծոտտ նիքին պատկանող 76եՅօոշհստ մոնոգենետիկ տրեմատոդները:Այս որդերը մակաբուծվում են ձկների 0խռիկային ապարատում: Հարուցչի ձեաբանությունը: նշված որդերի մարմինընշտարանման է, 82,5, լայնությունը 0,5-0,6մմ է: Բազմաթիվ կեերկարությունը 2 ռիկներով պատված ամրացման օրգանը գտնվում է մարմնի -

ետնամասում:

կենսակերպը: Սեռահասուն որդերը ձվադրում են ձկների խռիկներում, որոնցումզարգանում են թրթուրները,որոնք ձուն լքելուց հետո շուտով վեր են ածվում սեռահասուն անհատների:Զարգացման արագությունը կախվածէ ջրի ջերմաստիճանից: ՀամաճարակաբանությունըԱյս որդերով ձկները առավելապես ախեն տահարվւմ հունիս-հոկտեմբեր ամիսներին: .5»Ինվազիայի էքստենսիվությունըկարողէ հասնել 7Ք-9096: Ախտանիշները:Որդերը մակաբուծվելով խռիկներիթերթիկներիարանքում խախտում են նրանց ամբողջականությունը, ն արյան զեղումներ ՊՀիվանդությունը մեռուկացված օջախներ: բարդանում է ախտահարվածհատվածներում երկրորդայինվարակի ներդրման Հիվանդ ձկների մու խանգարվում է գազափոխանակությունը: Ձկները վտառներով լողում են ջրամբարի մակերեսինկատարելով օդի կլման շարժումներ:

են արորի

հետնանքով:

Նկ.

22.

Տետրաոնխոզիհարուցիչը

մխտորոշումեն ախտահարվածխռիկներիցվերցված լորձի մանրադիտակայինհետազոտության ճանապարհով: Բուժումըմշակվածչէ: `

ԴԻԳԵՆԵՏԻԿ ՏՐԵՄԱՏՈԴՈԶՆԵՐ

ԴԻՊԼՈՍՏՈՄՈԶ

Սուր կամ խրոնիկական ընթացք ունեցող հիվանդություն է, որի են ձկների ներվային հյուսվածքը աչքերը: Դարուցչի ձնաբանությունը՝ ՕԴՀիվանդությունըհարուցում են Օքթօտատճեժոծ ընտանիքին պատկանող ՇլքՇՏօոսո տքոլհճշօսող որդի մետացերկարիաները: Օվալաձն մետացերկարիաների երկարությունը 0,3-04մ1 է, մարմնի առաջնամասում գտնվում են

դեպքում ախտահարվում

ն

ականջանման գոյացությությունները ե բերանային ծծանը: Որովայնային ծծանը, բերանային ծծանից երկու անգամ մեծ է: Սեռահասուն, 0,4-0,5սմ երկարություն ն տափակ ու լայն մարմին ունեցող որդը մակաբուժվում է վերջնականտերերի՝ ջրլող թռչունների

աղիքներում:

Կենսակերաը Վերջնական տերերի կղկղանքի հետ ջրամբարներն ընկած ձվից ղուրս են գալիս միրացիդիաները, որոնք ակտիվ կամ պասիվ ճանապարհներով թափանցելով միջանկյալ տերերի ջրային խխունջների(ԼԼՈոո6ՁՏացոճհտ,ԳՁմեւ օԿՅԹ, Ք. ՁսոշսԹոռ) օրգանիզմը վեր են ածվում սպորոցիստների, ռեդիաների, իսկ այնուհետն ցերկարիաների, վերջիններս էլ լքելով խխունջներիօրգանիզմը լոդում են ջրում, որտեղ հանդիպելով լրացուցիչ միջանկյալ տերերին: գետածածան, իշխան, պնդաճակատ, գայլաձուկ ն այլ ձկներին, ներղրվում են նրանց մաշկի-մեջ, անցնում մկաններըն ընկնելու արյան անոթներըւոեղակայվում են աչքում, հատկապեսոսւպնյակում, որտեղ ն ավարտվում է ինվազիոն մետացերկարիայիձնավորումը: Ձկների օրգանիզմում մետացերկարիաները կենսունակությունը պահպանում են մինչե 4 տարի: Ջրլող թռչունների աղիքներում այս որդերը սեռահասուն են դառնում 4-5 օրում: Համաճարակաբանությունը: Ղիվանդությունըտարածվածէ ամենուրեք, նան այդ թվում մեր հանրապետությունում: Հիվանդությունը ձկնային տնտեսություններում հանղիպում է զարնան ն ամռան ամիսներին: Առավել հաճախ վարակվում են մատղաշները: ախտածնությունը ն ախտանիշները ` Մետագերկարիաները տեղակայվելու| ոսպնյակում առաջացնում են բորբոքում, այնուհետն ն կուրություն: Յիվանդությանսուր ընթացքը նկատվում է մատղաշներիմոտ, որի արտահայտվում է անհանգստության, անկանոն լողի, ջրից դուրս թռչելու նշաններով: Մաշկի վրա հայտնաբերվումեն կետային արյան զեղումներ, մուգ պտեր ն այլն: Խրոնիկական ընթացքը արձանագրվումէ մեծահասակձկների մոտ: Ձկները հյուծվում ն կուրանում են: Լողալով ջրի մակերեսին նրանք կերի բաժին են դառնում հարուցչի վերջնական տերերի ջրլող թռչունների համար: Այնտորոշումեն համաճարակաբանական տվյալներով ե կլինիկական նշանների հիման վրա: Վերջնականախտորոշումը դրվում է աչքի լահետազոտման ճանապարհով: Աչքից անջատված ոսպնյակը բորատոր տեղակայում են առարկայական ապակու վրա, վրան ավելացնում 2 կաթիլ ֆիզիոլոգիական լուժույթ կամ ջուր, ծածկում մեկ այլ առար54

կայական ապակով ն սեղմում, որպեսզի առաջանա սպիւոակ օղակ: են սպիտակ օղակի ծայրամաՄետացերկարիաները սերում:

չէ: Բուժումը մշակված

հայտնաբերվում

Կանխարգելումը: Խխունջցներինկատմամբ պայքարում են հայտնի ֆիզիկական, քիմիականն կենսաբանականմեթոդներով:Ֆիզիկական մեթոդներիցօգտագործում են ջրամբարներիցամաքեցումը ն սառեցումը: Թույլատրվում է ջրագուրկ ջրամբարները մշակել թլորակրով( հեկտարին 35 ցենտներ):Այնուհետն ջրամբարը լվանում ն լցնում են "նոր ջրով: Խխունջներինկատմամբպայքարելու նպատակով պահում են բադեր կամ սագեր:

Ն17Ցերկարհա

ԼրացուզիչտերՆ

Տջ Խխունջ Նկ. 23. Սլքթտթոսո Տքմիճօշտստ որդի կենսակերպը

ՊՈՍՏԴԻՊԼՈՍՏՈՄՈԶ

Պոստդիպլոստոմոզը կամ սնաբղետ հիվանդությունըհիմնականում արձանագրվումէ գետածածաճներիմոտ: էօժ2 Հարուցչի ճնաբամությունը: Հիվանդությունը հարուցում են ԼԹ դասին, ՕքՇտիօոճնմոծ ընտանիքին պատկանող ՔօտիօմքԹՏէօոսո ՇսԱՇօՕԹհարուցիչի մետացերկարիաները:

են, երկարությունը0,5-1,5 մմ. է: Մետացերկարիաներըտանձաձն Մարմնի առաջնամասում տեղակայված է բերանային, իսկ միջնամասում՝ որովայնային ծծանները: Սեռահասուն Կենսակերայր: որդը մակաբուծվումէ վերջնական տերերի՝ ն ծկնկուլների այլ ջրլող թռչունների բարակ աղիքներում: Ջրային միջավայրում ձվից դուրս եկած միրացիդիան թափանցում է ջրային խխունջների օրգանիզմը ն սկիզբ տալիս սպորոցիստների, ռեդիաների ն վերջապես ցերկարիաների առաջացմանը: Ցերկարիաներըանցնելով ջրի մեջ ակտիվճանապարհով ներդրվում են ձկների մաշկի, այնուհետն ն 25865 է օրում մկանների մե. ձնավորվւմ ինվազիոն մետացերկարիան: Ջրլող թռչունները ուտելով մետացերկարիաներով վարակված ձկներին նրանց աղիքներում 6-7 օրում ձնավորվում են օրգանիզմում սեռահասուն տրեմատոդները: Ձկների մետացերկարիաներըիրենգ կենսունակությունը պահպանում են մինչն 1.5 տարի: Հիվանդությունը լայնորեն տարածված է Չամաճարակաբանությունը: ինչպես բնական, այնպես էլ արհեստականջրամբարներում: Հիմնականում վարակվում են գետածածանը, պնդաճակատը ն այլ ձկները: Առանձին տնտեսություններում ձկների վարակվածությունըհասնում է մինչն 10022: Գիվանդության էքստենսիվությունը բարձրանումէ գարնան ն ամռան ամիսներին,իսկ ինտենսիվությունը կարող է հասնել մինչն 400 ցերկարիաների: Ախտածնությունը ն ախտանիշները: Ցերկարիաներըներթափանցելով ն ձկների մաշկի մեջ վնասում են մաշկի արյան անոթների ամբողջականությունը, առաջացնելով արյան զեղումներ: Մաշկում ցերկարիաներիշուրջը կուտակվում է հեմոմելանինպիգմենտը: Սն պտերը առաջանում են լողակների, խռիկների,մեջքի, որովայնի ն վրա: պոչի մաշկի, անգամ աչքի ս բերանի խոռոչի լորձաթաղանթների Հիվանդ ձկները լողում են ջրամբարների մակերեսին, հյուծվում ն դառնում են ղժվարաշարժ:

Նկ. 24. Քօտեմք|օՏէոստ օսեշօԹ

որդի կենսակերպը

ախտորոշումեն մաշկի վրա հայտնաբերելովսն ւպտերը,կարելի է նան բացել մետացերկարիաների կուտակման վայրերը ն ։պարունակյալը հետազոտել մանրադիտակիտակ: նման է դիպլոստոմոզին:Հիվանդությանտարածումը Կանխարգելումը կանխելունպատակով խորհուրղ է տրվում հիվանդ ձկներին որսալ: Հիվանդձկները, ապրանքայինտեսքը կորցնելու հետնանքով ոչնչացվում են: Հիվանդությունըմարդու համար վտանգավորչէ:

ՍԱՆԳՎԻՆԻԿՈԼՅՈԶՆԵՐ

Հիվանդությունըառավելապեսհանդիպումէ գետածածանիմատղաշների մոտ: Դարուցչի ծնաբանությունը: Հիվանդությունըհարուցում են գետածածան ն ծածանազգի այլ ձկների արյան անոթներումմակաբուծվող ՆԽՏտոճօժռ դասին, ՏմոցսկուՇօիմած ընտանիքին պատկանող Տ. 1ոոտմտ Տ.ոոճթ, Տճոցսլուօօա ոծոոտ, որդերը: Հարուցիչը նշտարանման է, երկարությունը հասնում է մինչն 1մմ է, ծծանները բացակայում են: Մարմինըթափանցիկէ պատված մանր փշիկներով: Ձվերը եռանկյունաձն, դարչնագույնգույնի են, չափսերն են (0,06-0,07) « (0,03-0,04)մմ: Ձուն պարունակում է ինվազիոն միրացիդիային: Կենսակերպը: Արյան անոթներում տեղակայված որդերը ձվերը անմիջականորենարտազատում են տիրոջ արյան մեջ, որոնք արյան միջոցով տարածվելով,տեղակայվում են ներքինօրգանների,երիկամների, խռիկների ն մաշկի մազանոթներում: Ձվից ազատված միրացիդիան ծակելով է անոթի պատը լքում է տիրոջ օրգանիզմը,ընկնելով ջրի մեջ ն այնտեղ հանդիպելով միջանկյալ տիրոջը՝ ավազանային խխունջին,ներդրվում է նրա մարմնում, անցնելով լյարդ սկիզբ տալով նեն ցերկարիաների առաջացմանը: սպորոցիստների ռեդիանեի Ցերկարիաները լքելով միջանկյալ տիրոջը, լոդալուլ փնտրում են վերջնական տերերին ձկներին նե ակտիվ ճանապարհով ներդրվելով նրանց մաշկի կամ խռիկների անոթների մեջ 75-90 օրից դառնում են սեռահասուն: Ձկների օրգանիզմումմակաբուծվումեն 1,5-8 ամիս: յամածարակաբանությունը:Այս հիվանդության նկատմամբզգայունակ են ձկների մատղաշները,մեծահասակները հանդիսանումեն վարակի են տարածման աղբյուր: հանդիսանում նան Վարակի ադբյուր ջրամբարները: Հիվանդությունը տեղաճարակներիձնով հայտնաբերվումէ գարնան ն ամռան ամիսներին: Ցերկարիաները 20"Շ ջրում կենսունակությունը են 40-48 ժամ: 22-29, պահպանում իսկ12"Շ ջրում Այստածնությունըն այստանիշներըՀիվանդությանընթացքը կախված է ձկների տարիքից ն վարակման ինտենսիվությունից:Հարուցիչները մեխանիկորեն վնասելով արյան անոթների պատերը, պայմաններեն ստեղծում նրանց ամբոդջականության խախտման ն ախտածին մանրէներիներդրման համար: Ձվերից դուրս եկած միրացիդիաները են արյան, հատկապես խռիկների մեխանիկորեն վնասում որի պատճառով առաջանում են (կազմամազանոթները,

ն փոխություններ մեռուկացված օջախներ: Ղիվանդձկները լողում են ջրամբարների ն ափամերձ ծանծաղուտներում հատվածներում, շարունակ կատարելով օդի կլման շարժումներ: Խռիկները սպիտակկամ էլ մուգ կապտավունգունավորում:

են ստանո՞

Նկ.

25.

|ոճուջ ՏՅՁոցս)ուՇօ)Յ

որդի կենսակերպը

ճ/ստորոշումեն համաճարակաբանական ն տվյալներով կլինիկական նշաններիհիման վրա: Լաբորատորպայմաններում

Նոր էւ ՈՑ» արյունից ե ճիա

արյան ների ներքինօրգաններիցկամ էլ խռիկներիցվերցված տում են ճզմված կաթիլ, որը հարուցիչի ձվերին կամ ր ցիդիաներինփնտելու նպատակովհետազոտումեն ման րադիտակի մեծ խոշորացման տակ: են ացեմիդոֆենկամ էլ օսարսոլ, ալբենդազոլ:

Բուժումը: նշանակում

ադի

ն Կանխարգելումը: Ջրամբարներումֆիզիկական, քիմիական կենմեթոդներովպայքարում են միջանկյալ տերերի,խխունջսաբանական ների նկատմամբ: խորհուրդ է տրվում մշակել քլորակրովկամ Ջրազուրկ ջրամբարները չհանգած կրով, հեկտարին 25ց քանակությամբ, պղնձարջասպով, լիտրին0,005գ ն այլն: Հիվանդ ձկներին, եթե նրանք չեն կորցրել իրենց ապրանքային տեսքը, առանց արգելքի կարելի է օգտագործելսննդի մեջ:

ՏԵՏՐԱԿՈՏԻԼՅՈԶՆԵՐ

Բնական Կ արհեստականջրամբարներումբուծվող ծկների մոտ, տրեմատոդներիկողմիցհաճախ հանդիպող հիվանդություն: Հարուցչի ձնաբանությունը- Հիվանդությունըհպրուցում են ՏԵՈցՏ/066 Լ. ընտանիքինպատկանող,1608Շ65/6 |ութոոծմ/8, Մ. ք6-ՇՅ6-ՈսԿՁԱՈՏ, վիճակում Տօգմոոշ ն այլ տրեմատոդները,որոնք սեռահասուն ե այլն են օրորներ ճայեր, ձկնկուլ թռչունների մակաբուծվում ձկների աղիքներում, իսկ թրթուրայինշրջանում(մետացերկարիաներ) 0,8-1,0, երկարությունը տարբեր օրգաններում: Մետացերկարիաների էլիպսաձն են, նրանց լայնությունը 0,5-0,6մմ է: Մետացերկարիաները ե որովայնայինծծանները: մոտ լավ արտահայտվածեն բերանային ն աչքի համար են ցիստավորված հաճախ լինում Մետացերկարիաները լավ տեսանելի են: Կենսակերպը: Հարուցչի ձվերը ընկնելով ջրամբարներիմեջ, ձվում զարգանում ս այնուհետն ձուն լքում են միրացիդիաները, որոնք են նրանց հանդիպելով միջանկյալ տիրոջը՝ խխունջներիններդրվում ն մեջ ն սկիզբ են տալիս սպորոցիստների,ռեդիաների ցերկարիաների առաջացմանը: Ցերկարիաները լքելով խխունջներին, հանդիպելով լրացուցիչ միջանկյալ տիրոջը ձկներին ակտիվ ճանապարհով ներդրվում են նրանց մաշկի մեջ, ներթափանցելովներքին օրգանները, որտեղ նե նրանք վեր են ածվում ինվազիոն մետացերկարիաների: վարակված Վերջնական տերերը ուտելով մետացերկարիաներով են վերը ն ձկներին նրանց աղիքներումզարգանում մակաբուծվում Աշվածտրեմատոդները: Հիվանդությունը հանդիպում է բոլոր Չամածարակաբանությունը: գոտիներում, հատկապես գարնանը ն կլիմաաշխարհագրական ամռանը: Մեկ ձկան մոտ կարող են հայտնաբերվել հազարավոր

մետացերկարիաներ: Մեր հանրապետությունում այս հիվանդության տարածվածությանվերաբերյալտվյալներըբացակայումեն: Ախտանիշները Վարակված ձկները վտառներով կուտակվում են են ափամերձ շրջաններում, թույլ արձագանքում արտաքին են: Ձկները նիհարում են: Ձկների ազդակներին,հեշտությամբ որսվում կուտակմանվայրերումերամներով հավաքվումեն ձկնկուլ թռչունները: Հերձելիս, բորբոքային երնույթներ նկատվում են որովայնի, սրտի, որովայնամիզի ե աղիքների վրա: Բոլոր օրգանները ներսփռվածեն Լյարդը լինում սպիտակ գույնի, հատիկանմանմետացերկարիաներով: փափկած, գույնը մոխրագույն, երիկամներում հայտնաբերվում են մեռուկացվածօջախներ: ն հերձման տվյալներով: (խտորոշում են 3Վամաճարակաբանական Օրգաններից ն հյուսվածքներից անջատվածպատիճներում, մանրադիտակիտակ հայտնաբերումեն մետացերկարիաներին: Պայքարը: Թռչուններին վանելու նպատակովտեղադրում են խրտվիլակներ, կտրում են ափամերձ բուսականությունը: Հիվանդ ձկներին որսում են: Միջանկյալ տերերի նկատմամբպայքարելու նպատակով չորացնում են ջրամբարները ն ախտահանումեն քլորակրով:

ՏՈՒՐԲԵԼԱՐԻԱՆԵՐԻ

ԿՈՂՄԻՑ ՀԱՐՈՒՑՎՈՂ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Տուբելարիաները պատկանում են Քյռհթյուութտ տիպին, 71սԵՑԱՅՈՅ կամ թարթիչավոր որդերի դասին: Այս որդերը ակվարիումներում վարում են ազատ կյանք: Նրանց չափսերը տատանվում են մի քանի միլիմետրիցմինչն 2սմ սահմանններում,գույնը կարող է լինել սպիտակ կամ դարչնագույն: Այս որդերի մաշկում տեղակայվածեն ռաբդիտները՝ փայտիկները,որոնք նրանք նետում են իրենց զոհի կամ Էլ թշնամիների ուղղությամբ: Ռաբդիտները հպվելով կենդանիներինառաջացնում են պարալիզներ: Պատծառները Այս որդերը մասայականորեն հանդիպում են վատ սանիտարականպայմաններումգտնվող ակվարիումներում ն հաճախ նրանք հարձակվումեն ձկնկիթին մանր ձկնիկներիվրա: Այս որդերինանզեն աչքով կարելի է տեսնել ակվարիումում եշաննճերը: գտնվող քարերի, արհեստականշինությունների, բույսերի ն ապակու

վրա:

Պայքարը: Այս որդերի հաստ մաշկի հետնանքով նրանց վրա ճիճվասպան դեղամիջոցներըչեն ազդում, հետնաբար նրանցից ագատանհրաժեշտ է ակվարիումը դատարկել, մաքրել ն

ո հատակով

ախտահանել:

ՑԵՍՏՈԴՈԶՆԵՐ

ԲՈՏՐԻՈՑԵՖԱԼՅՈԶ

Հիվանդությունը հարուցում է ՔՏտսմօքհտիժտռ կարգին, 8օէհղ/օՇ6քընտանիքին պատկանող, ձկների աղիքներում մակաբուծվող Թօէհո/օՇ6քհճստ8ՅՇռհծօցոճ) որդը: Այս հիվանդության նկատմամբ առավել զգայունակ են գետածածանի,ծածանին սպիտակ ամուրի մանրածկները,որոնց վարակվածությունը որոշ ջրամբարներումկարող է հասնել 80-10046: Հարուցչի ձեաբանությունը Հարուցչի երկարությունը 15-25սմ է, իսկ լայնությունը Յմմ: Գլխիկը սրտաձն է, զինված երկու ճեդքերով, հատվածներըքառակուսի են: Ձվերը օվալաձն են, բաց մոխրագույն գույնի, մեկ բնեռում ունեն կափարիչ, երկարությունը 0,03-0,05մմ է: Կենսակերպը: Վերջնական տերերի գետածածան, պնդաճակատ, ն այ ծածան ծաճանագգի ձկների արտաթորանքի հետ ջրում հայտնվածձվերում 4-5 օրվա ընթացքում ձնավորվումէ կդրացիդիումը, որը լքելով ձուն կլանվում են միջանկյալ տերերի՝խեցգետնակերպերի կողմից, որտեղ ն ձնեավորվումեն 100-115մկմ երկարություն ունեցող ինվազիոն ապրոցերկդիդները։Ձկները վարակվում են ուտելով պրոցերկոիդնե պարունակող խեցգետնակերպերին: Ձկների աղիքներումպրոցերկոիդները 12-31 օրում դառնում են սեռահասուն ն մակաբուծվումեն մինչն մեկ տարի: Հիվանդությունը հանդիպում է բնական ն ՉՀամաճարակաբանությունը, արհեստական ջրամբարներում: Առավելապես վարակվում են մատղաշները,մեծահասակ ձկները լինում են վարակակիր:Ինվազիայի ինտենսիվությունը կարող է հասնել մինչն 180 նմուշի: Վարակըկարող է տարածվել մեկ ջրավազանից, մեկ այլ ջրավազանը ձկների տեղափոխմանժամանակ: որդերը մեխաախտածնությունըն ախտանիշները: Սեռահասուն նիկորեն վնասելով աղիքի լորձաթաղանթը,դառնում են բորբոքումների, նան մեռուկների առաջացման իսկ հեւտագայում պատճառ: են, Հիվանդ ձկները նիհարում որովայնը լինում է կախ, դառնում են ն են դանդաղաշարժ լողում հիմնականում ջրամբարի մակերեսին: Խռիկները ն մաշկը անեմիկ: Հիվանդների մեծ մասը անկումներ են տալիս ձմեռացմանշրջանում: հշիժռծ

'

Նկ.

26.

Ցօէհո/օՇթքոճոսՏջ Ճհօկօցոտէհ| ցեստոդի կենսակերպը 1.Վերջնականտեր, 2.Որդի մարմինը,3. Սկոլեքսը, 4. Չուն, 5. Միջանկյալտերեր, 6.Ձվից դուրս եկող կորացիդիումը, 7.Խեցգետնակերպի օրգանիզմում տեղակայված պրոցերկոիդը

Ախտորոշում են հետազոտելով մայրական կազմի կղկղանքը Ֆյուլեբոռնի մեքոդով:կարուցիչներինկարելի է հայտնաբերելհերձված ձկան աղիքներում: Բուժումը: Ծիճվաթափության նպատակովնշանակում են 196 ֆենասալ պարունակող ցիպրինոցեստինհատիկային կերը, որի դեղաչափը պետք է կազմի ընդհանուր ձկնազանգվածի6-1496: Մատղաշներին ճիճվաթափումեն երկու անգամ`ամռանը ն երկրորդ անգամ, առաջին մշակումից7-8 օր հետո: 0,5-1,5կգ թաշ ունեցող հասուն ձկներին ճիճվաքթափումեն անհատական կարգով, սրսկիչով 0,5Գ ջրում լուծված ֆենասալըբերանը ներ63

մուծելու ճանապարհով:

Կանխարգելումը:Անապահով ջրամբարներիցարգելվում է հիվանդ ն առողջ ձկների ստւսցումը: Ջրազուրկջրամձկների տեղափոխումը են թլորակրով կամ չհանգած կրով, բարների հատակը : մշակում ընդունվածկարգով:

ԿԱՎԻՈԶՁԵՎ ԿԱՐԻՈՖԻԼՅՈԶ

են Քադցրահամջրերի ձկների մոտ այս հիվանդությունը հարուցում ՇՁո/օքհհյԱ066 կարգին ն Շճո/օքոոծլ Ած ընտանիքին պատկանող, ձկների աղիքներումմակաբուծվողորդերը: մի քանիս են. Չարուցչիձնաբանությունը: Ղարուցիչները 80-175մմ ՏՋՈՇՏՏ երկարություն ն հատ սպիտակ գույնի, մարմինունեցող որդ է: Գլխային ծայրը հուլհարաձն չհատվածավորված Ի է: Ձվարանը արտաքնապեսհիշեցնում է լատիներեն լայնացած տառին: Ձվերը մոխագույն են, մեկ բնեռում ունեն կափարիչ,չափսերը կազմումեն 0,04-0.,08մմ: ՇՅո/օքհցՅ6ստ քոեղօօքջ արտաքնապեսնման է առաջինին, միայն համեմատաբար փոքր է՝ 13-18մմ: Ձվերի չափսերն են 0,06-0,07մմ: են հարուցիչները զարգանՍում Կենսակերպը Երկու հիվանդություների ծածանների միանման: Վերջնական տերերի՝ գետածածանների, են միջանկյալ տերերի կդկդանքիհետ ջուրը ընկած ձվերը կլանվում

2-3 ամսում որդերի կողմից, որոնց օրգանիզմում սակավախոզանավոր են ձնավորվումէ պրոցերկոիդը:Ձկները վարակվում ուտելով ինվազիոն որդը 1,5-աղիքներում Ձկների վարակվածորդերին: պրոցերկոիդներով սեռահասուն: Յ ամսում դառնումէ Ձամաճարակաբանությունը:Հիվանդությունըհանդիպում է «զետաԱռանձին տնտեսությունծածանների բուծման բոլոր ջրամբարներում: հասնում է մինչն 10046, իսկ էքստենսիվությունը ներում հիվանդության ինտենսիվությունը15-30 Սմուշի: Ինվազիայի բռնկումները արձաառավել նագրվում են ամռան ամիսներին:Հիվանդությաննկատմամբ են լինում ձկները մեժահասակ զգայունակ են մաւտդաշները,

վարակակիր:

է հիվանդ ձկների ախորժակը, դանդաղում Ախտանիշները: նվագում են ծավալով

աճն

ու

է

լինում զարգացումը: Խռիկները

մեծացած

ն

անգույն, որովայնը ծանեն ջրամբարների հավաքվում ձկները Հիվանդ կախ:

ծաղուտներում:

Ախտորոշումը:Որդերին հայտնաբերումեն աղիքները հերձելիս, իսկ

ձվերին, Ֆյուլեբոռնի մեթոդուվ| կղկղանքը հետազոտելիս: Բուժումը: Մեծահասակ ձկներին ցիպրինոցեստինհակաճիճվային հատիկավոր կերի միջոցով ճիանվագ ճիճվաթափումեն, իսկ մատդաշներին երկնվագ,7-8 օր ընդմիճումով: Մայրական կազմին ճիճվաթափում են ֆենասալով կամ կամալյով 0,5գ 1 կզ զանգվածին դեղաչափով: Ճիճվամուղի լուծույթը աղիքի մեջ ներմուծում ռետինե կատետրիօգնությամբ: Ակվարիումայինձկներին ճիճվաթաւիումեն նիկլոսամիդուլ,10մգ կերի հետ ավելացնելով 100լ կարանտինայինակվարիումիջրին: Արտաթորելուց հետո ակվարիումի ջուրը փոխում են: որդերի նկաւոմամբպայքարում Կանխարգելումը: Սակավախոզանավոր են ջրամբարներըցամաքեցնելու ն այն քլորակրով(հեկտարին25-30ց) կամ չհանգած կրով(հեկտարին5ց) մշակելու ճանապարհով: ՁԿՆԵՐԻ

ԼԻԳՈՒԼԻԴՈԶՆԵՐ

Հիվանդությունը հարուցում են Լլցսկմոճ ընտանիքին պատկանող, ժապավենաձն որդերի պլերոցերկոիդները: Ձկների համար առավել վտանգներկայացնում են լիգուլյոզ ն դիգրամոզ հիվանդությունները: Դարուցչիձեաբանությունը:Լիգուլյոզի հարուցիչն է Լ/ցս)Յ /ուՇտեոտիտ-ը, դիգրամոզինը Քլացյռոտճ ոթժսքթԹ-ն իսկ շիստոցեֆալյոզինը՝ որոնց պլերոցերկոիդներիերկարությունը 5ՏՇհ/Տ|ԾՇ6ՔիՅխՏՏօլմստ-ը, 120սմ է, լայնությունը 0,5-1,7սմ, վերջիններիս մոտ մարմնի արտաքին հատվածավորումը թույլ է արտահայտված:նրանց մուռ բացակայում է գլխիկը, դրա փոխարեն մարմնի առաջնամասում տեղակայված են որդերի թիկնային զույզ ճեդքերը բոտրիաները: Սեռահասուն հատվածում բացվում են սեռական ճեղթերը, որոնց ուդդությամբ էլ լիգուլաների ն շիստոցեֆալյուսների մոտ ողջ մարմնով ձգվում է մեկ ակոսը, իսկ դիգրամների մոտ զույգ ակոսները:Ձվերը դեղնավուն են, մեկ բնեռում ունեն կափարիչ, նրանց երկարությունը 0,04-0,06մմ էկենսակերպը:Հարուցչի վերջնական տերեն են հանդիսանում ջրլոդ թրչունները ճայերը, որորները, սակավ բադերը, որոնք ն իրենց արտաթորանքիհետ արւոաքինմիջավայր են արտազատումհարուցիչի ձվերին: Ջրային միջավայրում 10-25: ջերմաստիճանիպայմաններում, է զալիս 5-15 օրվա ընթացքում, ձվում զարգանում ն դուրս է միջանկյալ տերերի՝ կորացիդիումը, որը հետագայում կլանվում կողմից, որոնց մարմնում 10-15 օրվա ընթացքում խեցգետնակերպերի զարգանում է պրոցերկոիդը: Լրացուցիչ միջանկյալ տերերը ձկները

վարակվում են սնվելով պրոցերկոիդներպարունակող խեցգետեն նակերպերով: Պրոցերկոիղները ձկան աղիքներիցներթափանցում ն 8-12 ամսվա ընթացքումվեր են ածվում ինվազիոն որովայնի խոռոչը պլերոցերկոիդների:Վերջնական տերերը թռչունները վարակվում են ուտելով պլերոցերկոիդներպարունակողձկներին, որոնց աղիքներում 3-5 օրվա ընթացքում ձնավորվումեն սեռահասուն պլերոցերկոիդներից որդերը: ժապավենաձճն Չամաճարակաբանությունը:Լիգուլոիդոզները պատկանումեն բնական-օջախայինհիվանդգությունների թվին, հանդիպումեն ամենուր, այդ թվում նան մեր հանրապետությունում: Այս հիվանդությամբ վարակվում են ծածանազգի ձկները, ինչպես նան մեզ մոտ լճակային տնտեսություններումբուծվող ծիածանափայլիշխանը: Ձկների մասայական վարակումըն անկումներընկատվումեն գարնանըն ամռանը: Ախտածնությունը: Տեղակայվելով ձկների որովայնի խոռոչում, մեխանիկորեն ճնշում են որովայնի օրգաններին, պլերոցգերկոիդները իսկ նրանց կենսագործունեությանարգասիքներըթունավոր ազդեցուծձկան օրգանիզմի րա. Վարակմերժությունը

նումնասիլված ՀԻ

Ախտանիշները:Ձկները նիհարում են, խանգարվումէ նրանց մարմնի հավասարակշռությունը, որի հետնանքով նրանք հիմնականում լողում դե վերեր: մակերեսով կողմնայինկամ կերեսով դեպի վ էլ լ որուլայնային կողմնային որուայնայի մակերեսին, ջրի մակերեսեն,

ե

իւ

ՀԱԱ

մ),

ԳՏԱՒ ԱԽ ԱԱԿ Հք

ՄԵՆ 2 ԱՄ եչ"

ՀԱԱ

ի

աան Ն ե Հար ՍաաԻ, Կո Հ.»

):

ՀՐԻ

Ի

Նկ.

27.

ԱԱ

ն

Տ

մ

ՀՀկ

ԻԱ»

ԱՑՐ

ար)

ւ

«ՀՔ»

Լիգուլյոզով հիվանդ ձուկը

Դիակներըհյուծված, Ախտաբանաանատոմիական փոփոխությունները: որովայնի. պատը բարակած, կախ, որովայնային օրգանների ծավալը փոքրացած, խոռոչում առկա է լինում ծալքերով դասավորված

պլերոցերկոիդը: Երբեմն որովայնի պատի պատռման հետնանքով պլերոցերկոիդըլինում է որովայնիցկախված: Ախտորոշումեն: Վամաճարակաբանական տվյալներով, կլինիկական ցայտուն նշանների ն հերձմանտվյալների հիման վրա: Կանսարգելումըն պայքարի միջոցառումները:Ձկնային տնտեսություններում թռչունների նկատմամբ պայքարում են օգտագործելով խրտվիլակներ,ձայնային ռեպելենտներն այլ միջոցներ: Անապահով տնտեսություններում, աշնանը ջրամբարները ջրագրկում են, ողջ ձկնագլխաքանակըբռնում ն իրացնում են, ջրամբարների հատակը մշակում են չհանզած կրով, մեկ հեկտարին 25 գենտներ: Հիվանդ ձկների ներքին օրգանները հեռացնելուց հետո այն կարելի օգտագործել:

ՆԵՄԱՏՈԴՈԶՆԵՐ

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ՖԻԼՈՄԵՏՐՈԻԴՈԶ

Հիվանդությունըհարուգում են ԲԱՇո6աոԺժՅ6 ընտանիքին պատկանող նեմատոդները, որոնք մակաբուծվում են ձկների մկանային հյուսվածքում, սակավ մարմնի խոռոչում, լյարղում, երիկամներում, լողափամփուշտում ն թրթուրների մեջ: Սեռահասուն արուները մակաբուծվում են լողափամւիուշտում,սակավերիկամներում: Չարուցչի ծնաբանությունը: Քհմօո6 ոօԱ6Տ խտոոճ վարդագույն կամ կարմիրգույնի որդ է, երկարությունը 3-125 մմ է: Մարմնի գլխամասում առկա են չորս թմբիկներըն բերանը: Մարմինըարտաքինիցծածկված է մանր ծծաններով: Որդը կենդանածին է: Գարնանը, որղի էգերը ծննդաբերումեն 200-250 հատ գԿենսակերաը:՝ թրթուրներին, որոնք ջրում իրենց կենսունակությունըպահպանում են մինչն 10 Շր: Այղ ընթացքում նրանց կլանում են միջանկյալ տերերը՝ խեցգետնակերպերը, որոնց մարմնում նրանք երկու անգամ մաշկափոխվելով դառնում են ինվազիոն: Ձկները վարակվում են ուտելով. ինվազիոն թրթուրներ պարունակող խեցգետնակերպերին: Ձկների աղիքներից թրթուրները գաղթում են դեպի լյարդ, երիկամներ,որտեղ նրանք երրորդ անգամ են մաշկափոխվումն 35-40 օր անց դառնում են սեռահասուն: էգերը գուգավորումից հետո գաղթում են իրենց մակաբուծման հիմնականվայրերը՝ մկանները,իսկ արուները ոչնչանում են: տնողությունը 14-16, իսկ արուներինը՝13-34 ամիս է: էգերիկյանքի Չամաճարակաբանությունը: Հիվանդանումեն բոլոր հասակի ձկները:

Հիվանդության տարածման աղբյուր են ծառայումվարակվածձկները, իսկ վարակի աղբյուր` խեցգետնակերպերը: Ինվազիանառավելագույն ինտենսիվությամբարտահայտվումէ 2-3 տարեկան գետածածանների մոտ: Ինվազիայի էքստենսիվությունը ն ինտենսիվությունըաճում են մայիս-հուլիս ամիսներին: Ախտածնությունը ն ախտանիշները:Հարուցչի թրթուրները ձկների օրգանիզմում կատարոդ գաղթի ժամանակ վնասում են բոլոր օրգանհամակարգերը,հատկապես, լողափամւիուշտիհյուսվածքները, որի հետնանբովէլ խանգարվումէ գազաւիոխանակությունը: Ձկները կորցնում են իրենց հավասարկշռությունը ն դադարումեն նորմալ սնվել: Լյարդը, երիկամներըն լողամամփուշտները բորբոքվում են: Հիվանդությանսուր ընթացքը նկատվում է մատղաշների,իսկ խրոնիկականը՝ 2 տարեկանից բարձր հասակ ունեցող ձկների մոտ: Բնորոշ նշաններից են ջրամբարի մակերեսինձկների անհավասարաչաւիլոդը ե մաշկի վրա առաջացած կարմիր գույնի պտերը: Հիվանդ ձկները կորցնում են իրենց ապրանքային տեսքը, որի պատճառով էլ խոտանվում են:

ախտորոշում են:

Կլինիկական նշանների

լաբորատոր հետազոտմանճանապարհով:

նե

ներքին օրգանների

Բուժումը: Նշանակում են դիտրագին ցիտրատ, 0,4գ մեկ կիլոգրամ զանգվածին, որը ներմուծում են գոնդի միջոցով: Ճիճվաթափությունը կատարումեն ձվադրումից14-21 օր առաջ: Լոքսուրան, նշանակում են նույն դեղաչափով ինչ դիտրազին Խմբակային ճիճվաթաւփությանհամար նշանակում են նիլվերմ

ճիճվամուղը: Կանխարգելումը: Աշնանը ձկներին ճիճվաթափում են: Գարնանը ճայրական կազմի վարակումը կանխելու նպատակուլ 3-4 անգամ ջրամբարներիջուրը փոխումեն: Վերջնական տեր

Պահեստային

տերեր

ոճ 0106Տ խտլոճ որդի կենսակերպը որդերը, 2. Թրթուրները,3. Միջանկյալտերերը

Նկ. 28. 1.Հասուն

29.

Կամալանոգիհարուցչի կենսակերպը

Կ ԱՄԱԼԼԱ

ՆՈԶՆԵՐ

Հիվանդությունը հարուցում են գայլաձկների, լոքոների, սիգերի ն հատկապես ակվարիումային ձկների ադիքներում մակաբուծվող Շճոիճումոճ ընտանիքին պատկանողՇ. |ԹՇստոտտՇ. ենոշուծտ կլոր որդերը: Հարուցչի ծնաբանությունը: Արուների երկարությունը 2,7-4,8, իսկ էգերինը՝ 3,8-10,6մմ է: Դեղնակարմրավունգույնի, կենդանածինորդեր են:

`

Կենսակերպը: Սեռահասուն էգերի կողմից աղիքներում արտադրված թրթուրները ընկնելով ջրի մեջ, կլանվում են միջանկյալ տերերի խեցգետնակերպերիկոդմից, որոնց մարմնի խոռոչում 10-20 օրվա ընթացքում երկու անգամ մաշկափոխվելով նրանք դառնում են թրթուրներըիրենց կենսունակությունը ինվազիոն: Ջրային միջավայրում են կարող պահպանել 7-20օր: Ձկները սնվելով խեցգետնակերպերով, նրանց աղիքներում հարուցչի ինվազիոն թրթուրները երկու անգամ մաշկափոխվելով,2-3 ամսվա ընթացքում դառնումեն սեռահասուն: Համածարակաբանությունը:Հիվանդությունը հանդիպում է Եվրոպական երկրներում, Սիբիրում Ա Հեռավոր Արնելքում: Մեզ մոտ այս հիվանդության վերաբերյալ տեդեկությունները բացակայում են: Վարակվում են հիմնականում մատղաշները: բուծվող ձկների մոտ ախտանիշները Ախտանիշները: ՊՋրամբարներում բացակայում ես, իսկ ակվարիումային ձկների մոտ նկատվում են՝ հյուծվածություն, ողնաշարի ծռվածություն, աճի ն զարգացման դանդաղում,հետանցքի արտափքանք ն կարմրություն: ձկների հերձման ն աղիքներում որդերին հայտնաախտորոշումեն բերմանճանապարհով: Բուժումը: Ջրամբարներումբուծվող ձկների նկատմամբբուժում մշակված չէ: Ակվարիումայինձկներին ճիճվաթափումեն մասոտենով,0,4մգ/լ դեղաչափով կամ կոնկուրանտպատրաստուկով,2գ/լ դեղաչափով, 3-5

Օր:

ՌԱՖԻԴԱՍԿԱՐԻԴՈԶ

Հիվանդությունըհարուցում են Ճուտ մՑ ընտանիքինպատկանող վիճակում ԹոքելմատոռոտՁշստ կլոր որդերը, որոնք սեռահասուն են իսկ թրթուրային մակաբուծվում աղիքներում, գիշատիչ ձկների ներքին օրգաններում: շրջանում ծածանազգի

ձկների

Հարուցչի ձնաբանությունը: Ռաֆիդասկարիդները սպիտակադեղնավուն, մինչն 35մմ երկարություն ունեցոդ, ողջ կուտիկուլան երկայնակի ակոսավորված որդեր են: Բերանը շրջապատված է երեք շրթունեքներով: Թրթուրներըմախաթանմանեն, երկարությունը3-3,5մմ է, տեղակայվումեն աղեպատում,լյարդում, որովայնամիզումն այլուր: կենսակերպը: Գիշատիչ ձկների աղիքներում մակաբուծվող սեռահասուն էգերը արտաքին միջավայր են արտազատում, օվալաձն, 0,072-0,118մմ երկարությամբ ձվերին, որոնք իրենց ծանրության են ջրամբարի հատակին: Ձվում 3-5 հետնանքով նստում օրում ձնավորվում է թրթուրը ե այն լքելով լողում է: Ընկնելով մոծակների, սակավախոզանորդերի ն մժղուկների թրթուրների օրգանիզմը, 20-25 է մինչե 0,5մմ: օրում զարգանալով նրանց երկարությունը հասնում Ծածանազգի ձկները սնվելով մոծակների, սակավախոզանորդերի ն մժղուկներիվարակվածթրթուրներովկամ հասուն միջատներով,նրանց աղիքներում ազատվածհարուցչի թրթուրներըներդրվում են աղեպատի մեջ,։ անցնում արյան մե. ե տարածվում են նրանց ներքին օրգաններում: Գիշատիչ ձկների մուտ հարուցչի թրթուրները մնում են աղեպատում: Ծածանազգի ձկների ներքին օրգաններում թրթուրները աճելով(երկարությունըհասնում է մինչն 3,5մմ) պատիճավորվում են: Գիշատիչ ձկները ուտելով թրթուրներով վարակված ծածանազգի ձկներին, նրանց աղիքներում թրթուրները զարգանալով դառնում են սեռահասուն:

Համաճարակաբանությունը: Հիվանդությունը լայնորեն տարածված է քաղցրահամջրամբարներում,հատկապես մինչն մեկ տարեկան ամռան ծածանազգի ձկների մոտ: Վարակումը տեդի է ունենում հետ ն ամիսներին:Տարիքի ինվազիայիինտենսիվությունը էքստենսիվությունը աճում են: ախտանիշները:Հիվանդ ձկները հյուծվում են, գլուխը մարմնի հետ համեմատ լինում է մեծացած, կողային ոսկորներըմաշկի տակից լինում են արտափքված, Լեդականգի հետնանքով, լեղին լգվում է մարմնի խոռոչը: Հերձելիս լյարդը գորշ գույնի, ամուր խտաստիճանի, ադիքները կատառահեմոռագիկ բորբոքման վիճակում: Ծածանազգի ձկների ներքին օծրգաններում հայտնաբերվում են հարուցչի բազմաթիվ թրթուրները:Գիշատիչձկների աղիքներում մակաբուծվողսեռահասուն որդերը հաճախխցանում են աղիքի լուսանցքը: Այստորոշում են հերձման ն ներքին օրգաններում թրթուրներին հայտնաբերման ճանապարհով: Պայքարը Ձկնաբուծարաններում որսում են գիշատիչ ձկներին: բոլոր

Հիվանդ ծածանագգիձկներին որսում են, ջրամբարները ցամաքեցնում ն չորացնում են: Նման ջրամբարներում զբաղվումեն 1 տարի անց: Բնական ջրամբարներում, խորհուրդ է տրվում պարբերաբար որսալ գիշատիչ ձկներին:

ձկնաբուծությամբ

ԱԿՎԱՐԻՈՒՄԱՅԻՆ ՁԿՆԵՐԻ

ՄՈՏ ԿԼՈՐ ՈՐԴԵՐԻ ԿՈՂՄԻՑ ՀԱՐՈՒՑՎՈՂ

ՀԵԼՄԻՆԹՈՁՆԵՐ

Ակվարիումային ձկների մոտ հյուսվածքներում կարող են մակաբուծվել, պատահականորենկերի կամ ջրի հետ ընկած կենդանիներին մարդու ասկարիդներիթրթուրները: Կլինիկապես, այս հիվանդությունը է տարբերակել անհնար ն հետնաբարայն հնարավորչէ բուժել: Ակվարիումային որոշ ձկների աղիքներում երբեմն հայտնաբերում են Օչօյսւռտ ենթակարգին պատկանող որոշ տեսակի որդերը: Ախտահարված ձկները հրաժարվում են կերից ն նիհարում են: Վերջին տարիներս ակվարիումայինձկների մոտ հաճախ հայտնաբերվում են օօ Տքոս ճտ ենթակարգին պատկանող Շճոճկոստ տեսակի կլոր որդերը, որոնք մակաբուծվում են ձկների աղիքներում: Նրանք կարմիր գույնի են ն նրանց երկարությունըկախվածէ ձկան չափսերից, սակայն այն սուլորաբար տատանվում է 0,5-1,5սմ սահմաններում: Այս որղերը հիմնականումսնվում են տիրոջ արյամբ: ախտանիշները:Հիվանղ ձկները նիհարում են, ծռվում է նրանց ողնաշարը: Աղիքի լորձաթաղանթի բորբոքման հետնանքով այն արտանետվում է: Ախտորոշումեն սատկածձկների աղիքներըհետազոտելիս: Բուժման նպատւսկով ակվարիումի ջրին 0,4մգ/լ ղեղաչափով ավելացնում են մասոտեն պատրաստուկը, ջուրը փոխումն ախտահանումեն: Ակվարիումներում կարող են ապրել ն տգրուկները, որոնք ամրանալով ձկների մաշկին սնվում են նրանց արյամբ: Վարակումը տեղի է ունենում տզրուկների ձվերով վարակված ավազը, քարերը ակվարիումներ տեղադրելիս: Մի քանի սանտիմետր աչքով լա իմեւոր երկարություն տզրուկները աչքով երկարութ) ունեցողցող տզրուկները լավ

անին:

Պայքարը:Ակվարիումը մշակում են կերակրի աղի 2,596 լուծույթով, կամ ջրին ավելացնում են 0,4մգ/ ղեղաչափով մասոտեն: Հարուցիչների ձվերից ազատվելու նպատակով ակվարիումը ջրազրկում, մաքրում ն ախտահանումեն:

ՍԿՈՆՏՈՑԵՖԱԼՅՈԶ

ՆԵՈՒԽԻՆՈՐԻՆԽՈԶ

Հիվանղությունը հարուցում է ձկներիբարակ աղիքներումմակաբուծվող ԽՏ6օՏշհլոօՇհյոՇհլ 026ընտանիքինպատկանող Խ6Շօ6ծիլոօՐհ ՇիսՏ լխեհ կարթածիճուն: Այս որդը ակվարիումային ձկների մոտ խիստ հազվադեպէ հայտնաբերվում: յարուցչի ծնաբանությունը: Հարուցիչըիլիկանման է, մեջքայինհատվածում քիչ ծռված, կնճիթը փոքր ն կլորավուն է, գինված եռշարք կեռիկներով:Արուի երկարությունը6մմ է, իսկ էգինը՝ 10մմ: Ձվերը օվալաճն են, ծածկվածեռշերտ թաղանթով: Ձվերը ընկնելով ջրի մեջ կլանվում են միջանկյալ տերերի՝մանր խեցգետինների կողմից, որոնց մարմնում ձնավորվումէ ինվազիոն ականտելան: Ձկները վարակվումեն ուտելով ինվազիոն թրթուրներ պարունակող խեցգետիններին:։ Ձկան օրգանիզմում ականտելաները ամրանալովաղիքի պատին 25-30 օրից սեռահասուն

Կենսաներպը:

են դառնում:

Առանձինիշխանաբուծական յՀամաճարակաբանությունը: տնտեսութ.

յուններում ինվազիայիէքստենսիվությունը հասնում է 7095, իսկ ինտենսիվությունը մինչն 320 նմուշի: Հարուցչի ձվերը ջրում իրենց կենսունակությունը պահպանում են մինչն 6 ամիս: Այս հիվանդությամբձկների վարակումըսկսվում է գարնան վերջին, իսկ աշնանը գնալով նվազում է: ն ախտանիշները: Ախտածնությունը Կարթաճիճուները իրենց հզոր կնճիքով ներդրվելովաղիքի լորձաթաղանթում, մեխանիկորեն վնասում են այն, հանդիսանալովաղեպատի բորբոքման ն մարսողության խանգարման պատճառ: ձկները հյուծվում. ն դառնում են դժվարաշարժ: Ախտորոշում աղիքներում հայտնաբերելով կարքաժիճուներին: Պայքարը:Հիվանդձկներին չեն բուժում: Ուշադրություն են ղարձնում ավազանների սանիտարական վիճակին:

Հիվանդ

են

ՊՈՍՖՈՐԻՆԽՈԶ

.

|

Հիվանդությունը իշխանի, բեղլուի, սիգերի

|

ն այլ

գիշատիչ ծկների մոտ հարուցում է Քոօոքհօրյոօհմոտ ընտանիքին պատկանող /օոքիօհ)յոօհսՏ |ոօսՏ կարթաճիճուն: -

յարուցչի ձնաբանությունը: Ղարուցիչը մինչն 28մմ երկարություն ն1,3լայնություն ունեցող, գլանաձն որդ է: Կնճիթի վրա 18 իրար զուգահեռ շարքերով տեղակայված են 12 հատ կեռիկները: Ձվերը իլիկաձն են,երկարությունը 0,119-0,121մմ է: կենսակերպը: Հիվանդ ձկների կղկղանքիհետ ջրային միջավայր ընկած ձվերը կլանվում են միջանկյալ տերերի կողագնաց խեցգետնակերպերի կողմից, որոնց աղիքներում ձվից ազատված թրթուրը՝ ականտորըներդրվելով աղեպատիմեջ 2-3 շաբաթվա ընթացքումվեր է ածվում սկզբում պրեականտելի, այնուհետն լրիվ ձնավորված ինվազիոն ականտելի: Վերջնական տերերը ձկները կլանելով ինվերջիններս վազիոն ականտելներ պարունակողխեցգետնակերպերին, աղիքներում նրանք մարսվում են, իսկ անջատված ականտելները իրենցկնճիթովներդրվելով ձկներիադեպատիմեջ 10-12 օրից դառնում Յմմ

են սեռահասուն:

Չամաճարակաբանությունը:Հիվանդությունը առավելապես արձանագրվում է լճակային տիպի տնտեսություններումՆ արձանագրվումէ շուրջ տարի: Ինվազիայի ինտենսիվությունըառավելագույնի է հասնում ամռան ամիսներին: Ձկների աղիքներում երբեմն հայտնաբերվում են մինչն 600 հաւտ կարթաճիճուներ: ախտածնությունը ն ախտանիշները: Կարթաճիճուները իրենց հզոր կնճիթով մեխանիկորենվնասում են աղեպատը, պայմաններ ստեղծելով երկրորդայինվարակի ներդրման համար: Նրանց ամրացմանտեղերում աճում է շարակցական հյուսվածք: Մեծ քանակներով կուտակվելով աղիքի լուսանցքում նրանք այն խցանում են. Նրանց կենսագործունեության արգասիքները թունավոր ազդեցություն են թողնում ձկների օրգանիզմի վրա: Դանդաղում է ձկների աճն ու զարգացումը ն նկատվում են անկումներ: ախտորոշում են ձկների աղիքներում հայտնաբերելովպատերին ամրացածկարթաճիծԾուներին: Բուժումը մշակվածչէ: Պայքարը: նոր բերված ձկները պարտադիր կարգով ստուգվում են պոմֆորինխոզով վարակվածության նկատմամբ Նե նոր միայն լցվում

ջրամբարներում:

ՍԵԹԵԽԻՆՈՐԻՆԽՈԶՆԵՐ

Գիվանդությունը հարուցում են ԷՇհլոօիժոՇհլա86 ընտանիքինպատկանող, սաղմոնաձկների,սիզերի ն այլ գիշատիչ ձկների աղիքներում

մակաբուծվողԽ6ԼօհլոօոեհյոՇհստՏորոօոտ ն Խ. էնե» կարթաճիճուները: Հարուցչի ձնաբանությունը:Վարուցիչներիերկարությունըհասնում էլ 10մմ, իսկ լայնությունը 184մ, գլանաձն են: Կնճիթը գլանաձն է, թեթնակի կեռ, նրա վրա 15-17 իրար զուգահեռ շարքերում տեդակայված են 6-8 հատ կեռիկները:Ձվերը իլիկաձն են, երկարությունը

0,09 մմէ:

կենսակերպը

իրականանում է կողագնաց խեցգետնակերպերի

մասնակցությամբ:

-

Համաճարակաբանությունը: Վիվանդությունըհիմնականում հանդիպում է բնական ջրամբարներում, իսկ վարակումը տեղի է ունենում գարնանը: Հիվանդ ձկներին հայտնաբերումեն աշնանը, ձմռանը ն գարնանըկատարվողորսի ժամանակ:

նման է պոմֆորինխոզին: եխտաժծնությունը Ախտանիշները: Հիվանդ ձկները հյուծվում են, լողում են ջրամբարի մակերեսին, հեշտությամբ որսվում են ձկնկուլ թռչունների կողմից: Սաշկը, խռիկներըն լորձաթաղանթները լինում են անգույն: են ն ախտորոշում հերձելով ձկներին ախիքներում հայտնաբերելո կարթաճիճուներին Բուժումը մշակվածչէ:

ՀԵԼՄԻՆԹՈԶՈՆՈԶՆԵՐ

ՕՊԻՍԹՈՐԽՈԶ

ն մարդու մոտ Սսակեր կենդանիների հիվանդությունը հարուցում են լեդածորաններում, ենթաստամոքսայինգեղձում ն լեղապարկում մակաբուծվող Օքյտիօոռհտ/Թկոշստ տրեմատոդները: Սեռահասուն որդերի երկարությունը6-14, լայնությունը 1,2-2մ.մ է: Նրանց կոդմից արտազատված ձվերը ընկնելով արտաքին միջավայր կլանվում են միջանկյալ տերերի՝ ջրային խխունջներիկոդմից, որոնց օրգանիզմում անցնելով իրենց զարգացման որոշակի շոջանը ցերկարիաներիձնով լքում են խխունջներին, լոդալով հանդիպումեն լրացուցիչ միջանկյալ տերերին՝ ձկներին, ներդրվելով նրանց մաշկի մեջ, անցնում են մկանները ն վեր են ածվում ինվազիոն մետացերկարիաներիՎերջնական տերերը վարակվում են ուտելով մետացերկարիաներով ախտահարված հում, կիսահում ձկան միսը: Օպիստորխիսները վերջնական տերերի մոտ կարող են հանդիսանալ լյարդի, լեդապարկի

բորբոքումների,անգամլյարդի ցիռոզի առաջացմանպատճառ: Պայքարը: Արգելվում է սննդի մեջ օգտագործել հում կամ կիսահում ձուկը: Ձուկը եւիում են 25-30 րոպե: Աղը դրվող ձկան մեջ, աղի քանակությունը պետք է կազմի ձկան զանգվածի 1446, իսկ տնողությունը 2 շաբաթից ոչ պակաս: Ձկան մսեղիքը անհրաժեշտ է սառեցնել 18...-20 «Շ պայմաններում: Արգելվումէ հում ձկով կերակրել շներին ն կատուներին:

ԴԻՖԻԼԻԲՈԹՐԻՈՁ

Հիվանդությունը հարուցում են մարդու ն մսակեր կենդանիների բարակ աղիքներում մակաբուծվող Թժքհտօեօհոսո Թաղ, մինչե 10 մետր երկարությունունեցող ժապավենաձնորդերը: Սեռահասուն որդերի կողմից արտազատված ձվերից ջրային միջավայրում դուրս են գալիս կորացիդիումները,որոնք կլանվում են միջանկյալ տերերի խեցգետնակերպերի կողմից: Վերջիններիս օրգանիզմում 14-20 օրվա ընթացքում ձնավորվում է պրոցերկոիդը: Ձկները սնվելով խեցգետնակերպերով,նրանց մկաններում, ներքին օրգաններում, անգամ ձկնկիթի մեջ 34 շաբաթվա ընթացքում են 6-10մմ երկարություն ունեցող պլերոցերկոիդները: ձնեավորվում Մարդիկ ն մսակերները այս հիվանդությամբվարակվում են ուտելով պլերոցերկոիդներով վարակված հում կամ կիսահում ձուկը, որոնց աղիքներում 20-60 օրվա ընթացքում հարուցիչը դառնում է սեռահասուն ն մակաբուծվումէ մինչն 30 տարի: Վերջնական տերերի օրգանիզմում լայն երիգորղը մեխանիկորեն կարող է խցանել աղիքները, իսկ նրա կենսագործունեությանարգասիքները պատճառ են հանդիսանումտիրոջ նյութափոխանակության խանգարման,թունավորումներին ալերգիկ երնույթների առաջացման համար: Պայքարը: Արգելվում է սննդի մեջ օգտագործել հում կամ կիսահում ն ձուկը, չմշակված ձկնկիթը: Պլերոցերկոիդներըոչնչանում են -202Շ ավելի ցածր ջերմաստիճանումկատարվածխորըսառեցմանդեպքում:

ՄԵՏԱԳՈՆԻՄՈԶ

Հիվանդությունը հարուցում են մարդու բարակ աղիքներում մակաբուծվող հՐԹլճցօուոստ 7օէօցա8յ, մինչն 0,2մմ երկարություն ունեցող տրեմատոդները: Հարուցչի միջանկյալ տերը խեցգետնա-

կերպերն են, իսկ լրացուցիչ միջանկյալտերը գետածածաններնեն: Մարդը վարակվում է ուտելով թեփուկներիցվատ մաքրված ձուկը: Տնային տնտեսուհիներըն ձկնորսներըձուկը մաքրելիս խիստ զգույշ պետք է լինեն որպեսզի թեփուկները պատահականորեն չընկնեն բերանը:

ՆԱՆՈՖԻՏՈԶ

Հիվանդությունըհարուցում են մարղու ն մսակեր կենդանիների բարակ աղիքներումմակաբուծվողԽճոօքիյօխտՏիճհօեԾՄ| տրեմա-

տոդները: Հարուցչի միջանկյալ տերերը ջրային խխունջներն են, իսկ լրացուցիչ միջանկյալ տերերը՝ սաղմոնաձկներըն սիգը, որոնց օրգանիզմում մետացերկարիաները տեղակայվում են սրտում, ներքին օրգաններում ն լողակների մկաններում:Մարդը վարակվում է ուտելու հում կամ կիսահում ձկներին:

ՄԵԹՈՐԽՈԶ

"

Հիվանդությունըհարուցում է 2,5-3,5մմ երկարություն ն 1,6մմ լայնություն ունեցող, մարդու ն մսակեր կենդանիներիլյարդում ու լեղուղիներումմակաբուծվողԽ/6էհօւծիյտ Յ|ԵլմսՏ տրեճմատոդը: Վարուցչիկենսակերպըընթանում Է միջանկյալ տիրոջ` քաղցրահամ ջրերի խխունջներին լրացուցիչ միջանկյալ տիրոջ՝ ձկների(սպիտակ

ամուր, պնդաճակատ ն այլն)

մասնակցությամբ:Ձկների օրգանիզմում մետացերկարիաները տեղակայվում են մկաններում, խռիկային

թերթիկներումն աչքի թաղանթներում: Արգելվում է սննդի մեջ օգտագործել կամ կենդանիներինկերակրել հում ձկով, խեցգետիններով| նայլն:

ԳՆԱՏՈՍՏՈՄՈԶ

Հիվանդությանհարուցիչը մարդու ենթամաշկայինբջօանաքում,

թոքերում ն այլ օրգաններումմակաբուծվող ոտէհօտէօուռ կլոր որդն է:

Տթուլցճստ

Հարուցչիմիջանկյալտերերն են խեցգետնակերպերը, իսկ լրացուցիչ միջանկյալտերերը՝ ծածանազգիձկները: Մարդը վարակվում է հում կամ կիսահում վիճակումուտելով ծածանազգի ձկների միսը:

ՊՐՈՏՈԶՈՈԶՆԵՐ

ՕՊԱԼԻՆԵՐ

տիպին, Օքոկոլոռ ենթադասինՕքոհոլմտտընտաՏՅՈՇՕՈՅՏեցօքհօ"ռ են պատկանում ձկների աղիքներում մակաբուծվողՔոԾԹօօքոկոճ Այս մակաբույծներովվարակված Տ/տքհյտօժօուտնախակենդանիները: են լինում ակվարիումայինհամարյա թե բոլոր ձկները: Հիվանդությունը առաջանում է միայն թույլ բնական դիմադրոդականությունունեցող ձկների մոտ: Ախտանիշները:Հիվանդ ձկների մոտ նկատվում է որովայնի ուռչացություն Լ գույնի մգացում:Ձկները նիհարում են: Ախտորոշում կլինիկականնշաններիհիման վրա: Բուժումը: Հիվանդներին առանձնացնում են կարանտինայինակվարիումներում Ա ջրի մեկ լիտրին4մգ դեղաչափով ավելացնում եա 2ամինո-Ցնիտրոթիազոլ ի իտրոթիազոլ կ կամ2-մեթիլ-5-իմիդազոլ-1-էթանոլ: իդազոլ-1-էթ թիլ նիքին

են

ԱՄԻՈԲԻԱԶ

Հիվանդությունը հարուցում են ակվարումային ջրի մեջ ապրող ն երբեմն ձկների խռիկներումմակաբուծվոդամեոբիաները,հատկապես Տյոքհյտօժօո ՀզսոԹտաՅէՅ ամեոբիան: Ախտանիշները: Այս հարուցիչներով ձկների խռիկների ախտաառանց կլինիկական հաճախ ընթանում են հարումները շատ արտահայտմամբ,սակայն երբեմն ձկների մոտ նկատվում են խռիկների գերաճ, թերթիկների միաձուլում, որի հետնանքով էլ Շրանց մոտ առաջացող շնչահեչղձության նշաններ: Բուժման նպատակովհաճախ փոխում են ակվարիումիջուրը:

հարուցում են Բյոթոռ Շճղքօի, իսկ պնդաճակատներիմոտ Ք. Տ/ՈՅոՈՏԼ5 սպորավորները,որոնց օոցիստներիչափսերը համապատասխանաբա կազմում են 8,5-14 ն 9,2-10,7 մկմ: մոտ հարուցչի սպորոգոճիայիշրջանը անցնում է

նենմակերպըՁկների

օրգանիզմում: տիրոջ էյմերիոզով առավելապես հիվանդանում մամանարավաբանությունը: գետածաօանի մատդաշները, մեծահասակձկները պնդաճակատի ն

ն

լինում

են

վարակակիր:Ինվազիայիառավելագույն ինտենսիվությունը նկատվումէ ամռան ամիսներին: ԱխտանիշներըՁկները հյուծվում են, նվազում է ախորժակը, չեն արձագանքումարտաքին ազդակներին:Որովայնը լինում է մեծացած, է ինվազիոն օոցիստներ պարունակող դեղավուն լորձը: ր

արտահոսում հետանցքից

բերվում են. բարյված Բերում: Օոցիստների՝ փոխարեն Լ

քաքայված

հայտնա-

օոցիստներ պարունակոդդեղին գնդիկներին: Ախտորոշումեն կլինիկականնշաններին հերձման տվյալներիհիման բջիջներ

տ

միախառնված

վրա:

Բուժումը: Նշանակում են ֆուրազոլիդոն մեկ կիլոգրամ ձկնազա նգվածին30մգ դեղաչափով,կերի հետ, երեք օր: Կանխագելումը:Ձկների որսալուց ն ջրամբարները հեջրազրկելուց տո, հատակը մշակում են թլորակրով(հեկտարին5ց) կամ չհանգած կրով(հեկտարին259): ՛

ԱՐՅԱՆ ԲՋԻՋՆԵՐՈՒՄ

ՄԱԿԱԲՈՒԾՎՈՂ ԷՅՄԵՐԻԱՆԵՐ

հարուցում են ձկների էրիթրոցիտներում Հիվանդությունը ն լեյկոցիտներում մակաբուծվոդ հեմոգրեգարինները, որոնց միջանկյալ տերերն |

են

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԵՎ ՊՆԴԱՃԱԿԱՏՆԵՐԻ ԷՅՄԵՐԻՈԶ

էյմերիոզը լայնորեն տարածված է ձկնաբուծարաններումն մեծապես խոչընդոտում է ճյուղի զարգացմանը: Այս հիվանդությամբ վարակվում են նան ակվարիումային'ձկները: Չարուցչի ձեաբանությունը: Գետածածանների ձոտ հիվանդությունը ւ

տգրուկներնն խիցգետնակերպերը: ախտանիշները: Հիվանդ ձկների մոտ նկատվում են սակավարյունությաննշաններ ն նրանք լողալով ջրամբարիմակերեսինկատարում են օդի կլման շարժումներ: Ընկնում է ձկների բնական դիմադրոդականությունը: Ախտորոշումեն կլինիկական նշանների ն արյան քսուկի հետազոտության արդյունքներիհիման վրա: Բուժման նպատակովօգտագործում են էյմերիոզիհամար առաջարկվոդ դեղամիջոցները:

ԽԻԼՈԴԵՆԵԼՅՈԶ

ՍԻԳԵՐԻՄԻՔՍՈԲՈԼԻՈԶ

Հիվանդությունըբնութագրվում է սիգերի մաշկի վրա ուռուցքների

առաջացմամբ:

Պատճառները: Հիվանդությունըհարուցում է ԻՒթՇոոծցսյճ256հօեեժի, ենթամաշկայինբջջանքումե մկաններում մակաբուծվողսպորավորը: Հիվանդությունը բավականին տարածված է եվրոպականերկրների վեբնական ջրամբարներում:Այս հիվանդությանտարածվածության են: բացակայում րաբերյալ տվյալները ճեր հանրապետությունում հատկապես հատվածներում, մարմնի տարբեր Սիգերի Ախտանիշները:

առաջանում են 3սմ երկարությամբ ն 2սմ լայնությամբուռուցքներ: Այդ ուռուցքները որոշ ժամանակ անց փափկում ն բացվում են, նրանց տեդերում առաջանումեն խոցեր: Հիվանդ ձկները դառնում են դանդադաշարժ,լողում են ափամերձհատվաօ-

շուրջը "հետանցքի

ներում:

Ախտորոշումեն բացելով ուռուցքների պարունակյալըպատրաստում են քսուկներ, դիտելով մանրադիտակի տակ հայտնաբերում են

հարուցիչներին

Բուժումը մշակված չէ: Հիվանդձկներին սննդի մեջ չեն օգտագործում մսի դեղնությանն դառը համի պատճառով:

ԳԵՏԱԾԱՇԾԱՆՆԵՐԻ ԳՈՖԵՐԵԼՅՈԶ

ն Յիվանդությունը բնութագրվում է երիկամների ախտահարման ջրգողության առաջացման նշաններով: Հարուցչի ազդեցության ն նկատճամբ առավելապես զգայունակ են գետածածանների ծածաններիմատղաշները: ՍՈՐ Պատճառները: Հիվանդությունը հարուցում է Խիօտքօոմյք կարգին

ՒԹՒԹՈՇԻսՏ

պատկանող 60մկ երկարություն ունեցող, կլոր կամ ձվաձն է օյքոում սպորավորը: Հիվանդությունըարձանագրվումհիմնականում աշնանը ն ձմռանը: Ախտանիշները:Հիվանդ ձկների մուռ թեփուկներըլինում են անհարթ, աչքերը շիլ, իսկ որովայնը ջրգողության հետնանքով ծավալով են մեծացած: Ձկները լինում են դանդաղաշարժն հավաքվում ջրամբարիսառցազուրկհատվածներում: `

Ախտաբանաանատոմիական 9փոփոխությունները:

Երիկամները

ծավալով մեծացած, մարմնի խոռոչումէքսուդատի կամ տրանսուդատի առկայություն:Մկանները ծավալով մեծացած: Բուժումը ն պայքարը մշակվածչեն:

Հիվանդությունը հարուցում են Շտօքհօոռ տիպին, ԻօԼԾատՇհտկարգին պատկանող, լճակային տնտեսություններումբուծվող ձկների մաշկի կամ խռիկների վրա մակաբուծվող թարթիչավորները (ինֆուզո-

րիաները): Հարուցչհ ձեաբանությունը: ՁՊՀարուցիչը Շհօժօոտլռ օյքոու ինֆուզորիան տերնանման է, երկարությունը33-77 մկմ է: Մանրադիւոակի տակ կենդանիմակաբույծինդիտելիս նրանում կարելի է տարբերակել ձվաձե կորիզը ն երկու վակուոլները: Մարմնի առաջնամասում գտնվում է կլորավուն ցիտոստոմը: Կենսակերպը:Մակաբույծներըբազմանում են հասարկ կիսման ճանապարհով: 20"Շ բարձր ջերմությունը կործանարար ազդեցություն է թողնում ինֆուզորիաներիվրա«ՍՊնբարնպաստ պայմաններումմակաբույծները ցիստավորվում են: Ձկները վարակվում են անմիջական շփան հետնանքու|մաշկի վրա հարուցիչի ցիստերի անցնելու դեպքում: Խիլոդենելյոզով վարակվում են լճակային տնտեսություններում բուծվող բոլոր տեսակի ձկները, հատկապես նրանց մատղաշները: Մեծահասակձկներըլինում են վարակակիր: Ախտանիշները:Հիվանդ ձկները վտառներուլ հայտնվում են ջրամբարի մակերեսին կամ էլ ջրից դուրս են թռչում, բերանով կատարելովօդի կլման շարժումներ: Ձկների մաշկի վրա առաջանում է սպիտակա-

Աւ

աաաորում՝ նշրատոորն աոաարոան

ապտավուն

գույնի

փառ,

խռիկնե

որձապատվում

են: Մահ

նա)

ա

Ախտորոշումեն կլինիկական նշանների ն մաշկից, խռիկներից կամ հետազոտության լողակներիցվերցված քերուկների մանրադիտակային տվյալների հիմանվրա: Հիվանդ ձկներինտեղակայումեն. 5 րոպե: Կերակրիաղի 596 լուծույթով ավազանի Մալախիտե կանաչ ներկը 0,5-1գ դեղաչափով ավելացնում են ավազանի ջրի 103:Մշակման տնողությունը 4-5 ժամ: Ձմեռման ջրավազաններըմշակում են կալիումի պերմանգանատիե ֆորմալդեհիդիլուծույթներով: Կանխարգելումը: Ձկներին մինչե ձմեռման ավազանները տեղափոխելը, նախօրոքմշակում են աղաջրի ավազաններում: Ապրանքայինտեսքը չկորցրած ձկներին սննդի մեջ առանց սահմանափակմանօգտագործումեն: Նմանատիպկլինիկականնշաններով է արտահայտվում 7ոհօմոճ

Բուժումը:

մեջ

ոլ

ԳՕոոօոցսծ: ինֆուգորիայի կողմից հարուցվող տրիխոդինոզհիվան-

դությունը:

ն

Բուժումը կանխարգելումը

նման են

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

խիլոդենելյոզին

ԱՊԻՋՈՍՈԶ

առաջանում են սպիտակգույնի բշտիկներ: Ձկները կուրանում են, որի հետնանքով անկանոն դիպչում են ջրամբարի ափերին կամ էլ հատակին: Մաշկի ախտահարվածհատվածները կտորներով պոկվում են, խռիկները լինում են անգույն նե մեռուկացած: Ձկները կերից հրաժարվումն սատկում են:

է մաշկի, Հիվանդությունը զետածածանների մոտ բնութագրվում ն խռիկների լողակներիախտահարման նշանները: են 110240 մկ Հարուցչի ծեաբանությունը: Հիվանդությունըհարուցում չափսեր ունեցող ՃքյօՏօոոո ք(506018ն Ճ. ոոլոսԹ ինֆուզորիաները: առավել զգաՀամաճարակաբանությունը: Հիվանդության նկատմամբ ն են գետածածաններիմանրաձկները մինչնմեկ տարեկաները: յունակ Վարակումըտեղի է ուենում անմիջականշփման ճանապարհով: են բաց Ախտանիշները: Հիվանդ ձկների մաշկը Ա խռիկները պատվում է երկնագույն լորձանման փառով: Փառի տակ մաշկը լինում կարմրած, որոշ դեպքերումէլ արյունազեղված: մաշկից անջատԱյստորոշումեն մանրադիտակիտակ հետազոտելով ված փառիցպատրաստվածքսուկները:

ԻԽԹԻՈՖՏԻՐԻՈԶ

Հիվանդությունը հարուցում են ձկների մաշկի ենքաէպիթելային |շիէհյօքհքհլոսՏ շերտում, լողակների ն խռիկներիվրա մակաբուծվող Ոս եքլստ թարքիչավորները: ձկները: Այս հիվանդությամբվարակվումեն նան ակվարիումային Հարուցչի ծնաբանությունը Հարուցիչը. հավասար քթարթիչներով է: ինֆուզորիա պատված, կլորավուն, 0,5-1,0մ1մ երկարությունունեցող եր լտակ Է մամրադիտանի լավ Ա աանման՝ բազմաթիվվակուոլները: Կենսակերպը- ասուն մակաբույծներըպատոելուլ ձկան մաշկը ընկնում են ջրի մեջ, որտեղ բազմանումեն բազմակի կիսմանճանապարհով, մինչե դուստր(երիտասարդ) ինֆուզորիաներուլ) լեցուն պարկերի

ժող ռերակվում

"

դուրս են ինֆուզորիաները

առաջացումը:Պարկերը պատռվելով դուստ գալիս ն ակտիվ ճանապարհով ներդրվում են ձկների մաշկում, խռիկներումն լողակներում: Վիվանդանում են բոլոր հասակային խմբերինպատկանողծկները, սակայն ավելի ծանր՝ մատղաշները: վրա այստանիշները:Ձկան մաշկի կամ էլ աչքի եղջրաթաղանթի

լՏինֆուզորիայի 30. օհհյօբհլուու Տրոֆոզոիտ,

Նկ.

էւ

ոսք

Բր:

րջնական տեր, 2. կիսումը, 4. Ցիստան, Ց.Ցիստանթող -

ԻՐ

`

կենսակերպը Մակաբույծի նե ն ինֆուզորիաները 3.

ախտորոշումեն կլինիկական նշանների ե մաշկից պատրաստված քերուկների մանրադիտակային հետազոտությանճանաւվարհով: Բուժումը: Հիվանդ ձկներին մշակում են աղի, մալախիտե կանաչի, մեթիլեն կապույտի լուծույթներով լեցուն ավազաններում: Ակվարիումային ձկներին տեղափոխումեն կարանտինայինակվարիումների մեջ, որի ջրի 1 լիտրին ավելացնում են 0,04մգ մալախիտե կանաչ: Մշակման3 ն 5 օրերին, ջուրը փոխելուց հետո, ավելացնում են նշված

`

պատրաստուկի լրացուցիչ քանակություն: Մշակումից 7 օր անց ձկներին փոխադրում են իրենց ակվարիումները: Այդ ընթացքում ջրազուրկ ակվարիումներում հարուցիչները ոչնչանում են: Ակվարիումային ձկներին կարելի է նան բուժել նրանց 20-30 վարկյան տեղակայելով 0,296 ամիակ, իսկ 10-15 րոպե, 15մգ/լ բիոմիցին, 5մգ/լ պենիցիլին, 1մգ/լ տրիպաֆլավին պարունակող լոգնոցներում8-10 օր: Ներկայումս այս հիվանդությանծնկատմամբ լայն կիրառությունէ գտել ՏՅ Շօտո...Ոո6մ արտադրության Գերմանական պատրաստուկը,որի 6 են կաթիլը ավելացնում ակվարիումի կամ այլ ջրավազանի10լ ջրին: Մշակումըկրկնում են Յ օրից: Կանխարգելումը։՝` գՃՋրամբարներըպարբերաբար ջրազրկում ն ախտահանումեն: Ապրանքայինտեսք ունեցող ձկներին սննդի մեջ բաց են թողնում առանց սահմանափակման:

տարում են օդի կլման շարժում: ախտորոշումեն ձկների վրա հայտնաբերելով սպիտակ կամ երկնազույն գունավորում ունեցոդ փառը, իսկ մաշկից կամ էլ խռիկներից վերցվածքերուկը ենթարկում են մանրադիտակային հետազոտության: են 3,596 Հիվանդ Բուժումը: կամ էլ ֆորմալինի ձկներին մշակում ադի 1:5000 լուծույթներով լեցուն ջրավազաններում: Կանխարգելումը 5Անապահով ջրամբարներ, ախտահանում են քլորակրի կամ չհանգած կրի հայտնի լուծույթներով: Արտադրողներին ձվադղրումից առաջ 5 րոպե տնողությամբ ընկղմում են աղի 596 լուծույթներով լեցուն ջրավազաններում: Հիվանդ ձուկը սննդի մեջ օգտագործում են առանց սահմանափակման:

ՕԿՏՈՄԻՏՈԶ

ԻԽՏԻՈԲՈԴՈՁ(ԿՈՍՏԻՈՁ)

Իխտիոբոդոզ հիվանդությունը հարուցում են Խոոտեցօքհօռ տիպին, մտրակաընտանիքին պատկանող |օհլի/օծօժօ ոճն վորները, որոնք հիմնականում մակաբուծվում են ձկների մաշկի ն խռիկներիվրա: Չարուցչի ծնաբանությունը: Հարուցիչը մանր, 8-15մկմ երկարություն ունեցող, տանձաձն մակաբույծ է, որի առջնի մասում գտնվում են երկու մտրակները:Անբարենպաստպայմաններումհարուցիչները պատիճավորվում են: Բազմացումըտեղի է ունենում կիսման ճանապարհով: յՉյամաճարակաբանությունը Իխտիոբոդոզով վարակվում են գետածածանի, իշխանի ն երբեմն էլ ակվարիումայինձկների մատղաշները: Ջրի ջերմաստիճանինվազեցման ն այլ անբարենպաստպայմանների դեպքում հարուցիչներըցիստավորվումեն: Ախտածնությունըն ախտանիշներ ` Մակաբույծծը տեդակայվելով մաշկի ն խռիկների վրա, քայքայելով նրանց բջիջներին առաջացնում է առատ լորձարտադրությունն գազափոխանակությանխանգարում: Ծօժօումճ6

անալ կար ԿութԱ Ականոլ ոոոթ աարի կնե ի նավոր: փառե երկնագույն Վիվան ամեր ա

ր

ալով լ

Գ

առաջացնու

Ն րությամբ

ա

ա

ի-

,

գորշա

դ

ա

քայքայվում է լողակների մաշկը, խռիկները սակավարյունությանհեգունավորում: Հիվանդմանրաձկները տնաօք նանքով ստանում են սպիտակ վ վտառներուվբարձրանալով ջրամբարի մակերեսին բերանուլ կա84

Հիվանդությունը ակվարիումային ն թաղցրահամ ջրամբարներում բուծվող սաղմոնաձկների մոտ հարուցում են լեղապարկում ն աղիքներում մակաբուծվող 10-12մկմ երկարություն ունեցող, Օօլօուատ Ասատ տանձաձն մտրակավորները: Վարակումը տեղի է ունենում հիվանդ ձկների արտաթորանքներիկլանման, ինչպես նան անապահով ջրամբարներիցներկրված հիվանդծկների, կերի ն ջրի միջոցով: ախտանիշները:Ղիվանդձկները նիհարում ն սատկում են, նրանց մուտ նկատվում է հետանցքի բորբոթում, երբեմն էլ ուղիղ աղիքի արտաընկում: Ախտորոշումեն : Հերձման ճանապարհովստացված, աղիքների կամ պարունակյաալը մանրադիտակային Ճանապարհով լեղապարկ հետազոտման միջոցով: Բուժումը: Չորս օր շարունակ հիվանդ ձկներին կերակրում 250գ չոր կերին խառնելով 0,5գ կալոմելել: Խիստ հյուծված ձկներին որսում ն ոչնչացնում

են:

ԿՐԻՊՏՈԲԻՈԶ

Հիվանդությունը հարուցում են լճակային տնտեսություններում բուծվող` գետածածան, ծածան, լճածածան ն ակվարիումայինձկների արյան մեջ ու խռիկային ապարատում մակաբուծվող Ըոքաեյտ սեռին ն Շ. 8ոոշխոն: պատկանող Շ. օթոու մտրակավորները: նշված հարուցիչների երկարությունը 10-30, իսկ լայնությունը 1-տմկմ է: -

լ

'

:

Հարուցիչը ջրում ակտիվլողում է: ախտանիշները: Հիվանդ ձկները լողում են ջրամբարի մակերեսին, կերից հրաժարվում են ն կատարում են օդի կլման շարժումներ: խռիկներըանգույնանում են, մաշկի վրա հայտնաբերվում են 0,3-0,5սմ տրամագծով, վարդագույն հեղուկով լցված բշտեր: Հերձելիս բոլոր ներքին օրգանները լինում են գունատ, լեղապարկը ծավալով մեծացած, բորբոքված: Ախտորոշում են պատրաստում են քսուկներ խռիկներից ն արյունից, ներկում ըստ Ռոմանովսկու ն դիտում մանրադիտակիիմերսիոն խոշորացման տակ: Կորիզը ներկվում է բաց երնագույն, իսկ ցիտոպլազմանմուգ մանուշակագույնգույնի: Բուժումը:Մ Մշակված չէ: "

ՄԻԱՅՆ

ԱԿՎԱՐԻՈՒՄԱՅԻՆ ՁԿՆԵՐԻ

ՄՈՏ ՀԱՆԴԻՊՈՂ

ՊՐՈՏՈԶՈՈԶՆԵՐ

ՄԻՔՍՈՍՊՈՐՈԶ

Միքսոսպորիդիաներըբազմաբջիջ ներբջջային մակաբույծներ են, որոնք հաճախ հանդիպում են ձկների մաշկում ն ներքին օրգաններում: Ախտանիշները:Այս հարուցիչների որոշ տեսակները ձկների մաշկի, 3 մմ մեծություն լողակների ն խռիկների վրա առաջացնում են 0,5 ունեցող, կլոր, երբեմն ձվաձե հանգույցներ: Որոշ հարուցիչներ էլ նմանատիպ հանգույցներ առաջացնում են ներքին օրգաններում: Հետագայում հանգույցների տեղերում գոյանում են խոցեր կամ էլ առաջանում է շարակցահյուսվածքային աճ: Խանգարվում է ախտահարվածհյուսվածքների ֆունկցիան: են գայտուն կլինիկականնշաններիհիման վրա: եյխոոորոշում Բուժումը մշակված չէ, սակայն հիվանդության սկզբնական շրջանում նշտարի օգնությամբ կարելի է հեռացնել մաշկի վրա առաջացած

ԽԻԼՈԴՈՆԵԼՅՈԶ

Հիվանդությունը հարուցում են ձկների մաշկի վրա մակաբուծվող սրտաձնինֆուզորիաները: յարուցչի ձեաբանությունը- Այս, ՇհլօժօոճիՅ օշքոում ինֆուզորիաները ունեն 50-60մկմ երկարություն, օվալաձն են, անգույն ն թափանցիկեն: Բազմանումեն հասարակկիսմանճանապարհով:Մակաբուծվում են 5105 աստիճան ջերմություն ունեցոդ ջրերում պահվող ակվւսրիումային ձկների վրա: ե րին կամ էլ բուսակա աստանիշները: Հիվանդ ձկները քսվում են Քար նությանը, լողակները սեղմում են մարմին: Մաշկը ընդունում է կապտասպիտակավուն,պղտոր գունավորում: Խռիկների ախտահարման դեպքումձկները շնչահեղձությունիցսատկում են: Ախտորոշումեն կլինիկականնշանների հիման վրա ն հետազոտելով մանրադիտակիտակ մաշկից վերցվածքերուկները: Բուօում են հիվանդ ձկներին տեղափոխելով մալախիտե կանաչի 0,04գ/լ( դոզայով պատրաստված ջրով լեցուն կարանտինային ակվարիումները:Բուժման տնողությունը կազմում է 2 օր: Կանխարգելումը: Նոր բերված ծկները Յ շաբաթ տնողությամբ պահվում են կարանտինում: .

-

ձեռք

--

հանգույցները:

Հիվանդությունը կանխարգելելու նպատակով խորհուրդ է տրվում հաճախակիփոխել ակվարիումի ջուրը:

ԿՐՈՒՍՏԱՑԵՈԶՆԵՐ

Վիվանդություններըհարուցում են ՇրատթօՔձ դասին պատկանող, 60 ավելի տեսակիթիավոտանիխեցգետնիկները:

ԼԵՌՆԵՈԶ Լոտ. սեռին պատկանող ԼճՁ6Յ Լեռնեոզը հարուցում են Լ. |ԹցոոՏջ տեսակների թիավոտանի խեցգետնիկների Շքոճօ6ճ ն են քաղգրահամ ջրերի իգական անհատները, ն ձկների մաշկում մկաններում: 22 մմ է, որի գլխային ծայրում Սեռահասուն էգի երկարությունը 9 առկա են ներդրմանօրգանները՝երկու ճյուդանմանելուստները: Յամաճարակաբանությունը: Լեռնեոզը հիմնականում տարածված է լճերում: Առավելապես ձկնաբուծական տնտեսություններում ն վարակվում են ձկների մատղաշները: Հիվանդությունը ընթանում է տեղաճարակներիձնու| ն հաճախ ավարտվում է ձկների անկումներով:

որոնք մակաբուծվում -

Յիվանդությունըարձանագրվումէ ամռան ամիսներին: ախտանիշները:Մակաբույծի տիրոջ մաշկի վրա ներդրմանվայրերում առաջանում են բորբոքային երնույթներ, խոցեր, աբցեսներ ն այլ ախտաբանական փոփոխություններ: Մակաբույծի կողմից տիրոջ օրգանիզմը ներմուծված թույները նպաստումեն մակավարյունության առաջագմանը: Այստորոշում են համաճարակաբանական տվյալներով, կլինիկական նշանների հիման վրա ն ձկների մաշկի վրա խեցգետնիկներին հայտնաբերելուճանապարհով: Բուժում են հիվանդ ձկներին ընկղմելով թլորոֆոսի 195 լուծույթով լեցուն ավազանները, մշակման տնողությունը կազմում է 1 ժամ: Քլորոֆոսը կարելի է անմիջապես ավելացնել ջրամբարներիջրին, 0,5մգ, 1 լ ջրին դեղաչափով, երկնվագ, այնուհետն մշակումը երկու շաբաթից կրկնում են: Կանխարգելիչ նպատակով օգտագործում են կալիումի պեմանգանատի1:50000 լուծույթը, մշակման տնողությունը 1,5-2 ժամ:

Հիվանդ ձկները եթե չեն կորցրել իրենց ապրանքային տեսքը սննդի մեջ բաց են թողնում առանց սահմանափակման:

ի ր ՄԱՆ է, -Պ

:

Թ)

ԱԱ

ո

եշ

) Նրոգ ին

՝

Կ

Նկ. 32. Արզուլյոաներ Կենսակերպը: Արգուլյուսների էգերը 285-235 հատ Ժապավենաձն դասավորված ձվերը ձվադրում են ջրամբարների հատակի առարկաններիվրա, որոնցից դուրս եկած թրթուրները հարձակվելով ձկների վրա ն 2-3 շաբաթից դառնում են սեռահասուն: հիմնականում Համաճարակաբանությունը: Վիվանդաճում են ծածանազգի ձկների մատղաշները:Առավելագույն վարակվածությունը նկատվում է ամռանը ն աշնանը: Ախտանիշները:Խեգգետնիկները կպչելով ձկների մաշկին, ծակելով այն սնվում են արյամբ, առաջացնելովվերքեր ն այտուցներ: Նրանգ ամրացմանտեղերում մաշկը մեռուկանալով անջատվում է, որի տակ երնում են մկանները: Նրանց թունավոր գեղձի արտադրանքըձկների թունավորմանպատճառ է հանդիսանում: են համաճարակաբանական այստորոշում տվյալներով ն կչինիկական Օշաններիհիման վրա: Բռւժումը նման է լեռնեոզի բուժմանը:

ՊՅԱՍՑԻԿՈԼՅՈԶ

Նկ. 31. Լեռնեոզով հիվանդձուկը

ԱՐԳՈՒԼՅՈԶ

Հիվանդությունըհարուցում են Ճոցսխտսեռին պատկանողՃ. 10ԱՅ6Շ6սՏ Ճ. օ01օցօու տեսակի, 6-7մմ երկարություն ունեցող, օվալաձն, գորշականաչավուն,ոջլանման խռիկապոչավոր խեցգետնիկները: ն

Գիվանդությունըհարուցում են ձկների մաշկի, խռիկներիվրա, երբեմն

է բերանիխոռոչումմակաբուծվողտզրուկները:

Ձնաբանությունը:Լճակային տնտեսություններումբուծվող ձկների վրա հաճախ մակաբուծվում է գլանաձն, 30-40մմ երկարություն ն 3-4մմ ցՔօտծեռ տզրուկը Մարմնի լայնություն ունեցող ՔաաՇօգ առաջնամասումզտնվում են բերանայինանցքով սկսվող օծանը ն զույգ

`

աչքերը, իսկ հետնամասում, չափսերով համեմատաբարփոքր` մյուս ծծանը: Մեջքային մասում ողջ մարմնի երկարությամբ ձգվում է է, սպիտակ գույնի զոլավորությունը: Տզրուկներիգույնը փոփոխական սովորաբարնրանք ընդունում են տիրոջ գունավորումը: կենսակերպը: Տզրուկներ հերձմաֆրոդտ են, նրանք իրենց կոկոններում կուտակված ձվերը կարմրա-գորշավուն գույնի ամրացնում են հատակմերձ առարկաներինկամ բույսերին:Ձվից դուրս եկած երիտասարդթրթուրները անմիջապեսհարձակվում ն ամրանում են ձկներին: Ամռանըձվերը ավելի արագ են զարգանում, քան աշնանը կամձմռանը: Համաճարակաբանությնը:Տզրուկները բավական տարածված են ինչպես բնական, այնպես էլ արհեստական ջրամբարներում:Նրանք առանց բացառության մակաբուծվում են բոլոր տեսակիձկների վրա: Ախտանիշները:Տզրուկներով վարակվածձկները անհանգստանումեն, նիհարում են, մարմինը քսում են տարբեր առարկաներին:Մաշկի վրա, տզրուկների ամրացման տեղերում առաջանում են արյունահոսող

խոցեր:

ՁԿՆԵՐԻ ՈՉ ՎԱՐԱԿԻՉ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ՁԿՆԵՐԻ

ՄՐՍԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

Հիվանդությունը արտահայտվում է ձկների մաշկի փայլի անհետացմաննշաններով: Պատճառները: Ջրիջերմաստիճանիտատանումներըգրգռում են մաշկի ռեցեպտորները, առաջացնելով տարբեր 0օրգան-համակարզերի ֆունկցիոնալ խանգարումներ:Ջերմաստիճանի կտրուկ անկումները կարող են պատճառ հանդիսանալ մաշկի առանձին հատվածների մեռուկացման, իսկ հետագայում նան այդ հատվածներից մաշկի մոտ ջրի ջերմաստիճանի12-155 անջատմանհամար: Գետածածանների պայմաններում առաջանում է շոկ, իսկ որոշ ժամանակ անց շոկը անցնում է, սակայն մաշկի գույնը մգանում է ն կորցնում է իր բնական փայլը: Ձկներին տարվա տաք եղանակներինտրանսպորտով Կանխարգելումը: տեղափոխելիս, արգելվում է ջրին սառույց ավելացնել: Հիվանդ ձկներին, սառը ջրից տեղափոխում են առավել տաք ջրով ջրամբարները:

ԼՈՂԱՓԱՄՓՈՒՇՏԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ(ԱԷՐՈՑԻՍՏԻՏՆԵՐ)

արձանագրվում է Հիվանդությունը

մոտ:

կ 33. Նկ.

ձու ձուկը յասցիկոլյոզով հիվանդ հիվանդ

Պյասցիկոլյոզով

Պայքարը: Ձկներին տզրուկներից ազատելու նպատակով նրանց մեկ ժամ տնողությամբ տեղադրում են 2,596 աղի լուծույթով լեցուն լոգնոցների մեջ: Ձկներին մեծ քանակներով մշակում են 15 րուպե տնողությաճբ երկքլորային պղնձի 0,0059» լուծույթում: Ձմռանը ջրամբարներըցամաքեցնում ն մշակում են չհանգած կամ քլորակրով:

մեկ տարեկան գետածածանների

են Լողափամփուշտի հիվանդություններըձկների մոտ հանդիպում երկու ձնով՝ Լողափամփուշտի հետին հատվածի ծավալի փոքրացում, որը հաճախ հանդիպումէ ձմռան ամսիներին Լողափամփուշտի առաջնային կամ հետին հատվածի ծավալի է ամռան վերջերին: մեծացում, որը արձանագրվում ախտանիշները: Ձկները դառնում են դժվարաշարժ,դժվարությամբեն մոտենում դանդաղում է աճն ու զարգացումը, նրանք բարձ-. կերին, ջրամբարիմակերեսին,կատարելով օդի կլման շարժումներ:

րանում

են

կարող է դառնալ մասայական անկումների Այս հիզանդությունին պատճառ:

Ախտորոշումեն կլինիկականնշանների հիման վրա ն հերձման արղյունքներով: Կանխարգելումը: Կարգավորում են ձմռան ն ամռան

ամիսներին

9լ

ԻՇԽԱՆՆԵՐԻ

ջրամբարներիջրի գազերով հագեցումը:Մեթիլենկապույտիկիրառումը թուլացնում է հիվանդության զարգացման բուռն ընթացքը: Այն 3գ դեղաչափովավելացնում են կգ կերին, 13-15 օր տնողությամբ:

Սաղմոնաձկների սաղմի կամ մանրաձկների պոչային ծայում առաջանում է սպիտակ պուտ, որից ձկները արագ սատկում են: Հիվանդության առաջացման պատճառ հանդիսանում է ձկների մոտ նյութափոխանակությանխանգարումները:

ՁԿՆԵՐԻ ԽՊԻՊ

Ձկների մոտ վահանաձն գեղձը ներկայացված է բազմաթիվ կլոր, իրարից անջատ բլթակների ձնով: Արտաքինիցվահանաճն գեղծը չի նկատվում, նրան կարելի է հայտնաբերել միայն հյուսվածքաբանական կտրվածքներ կատարելու ճանապարհով: Անհայտ պատճառներից գեղձը ներաճում է շարակցական հյուսվածքով, որի հետնանքով նա ճնշում է ըմպանին ն կոկորդին: Այս հիվանդությունը առավել հաճախ հանդիպումէ իշխաններիմոտ: Ակվարիումային ձկների մոտ այս հիվանդությունը արձանագրելիս, միացնում են ջրի ֆիլտրման անմիջապես փոխում են ջուրը, նումեն առ ծ փառըն այլ ան: հաոմ նքը, յու մակերեսին առաջացած Ար արաքը, հե նոց ջրի մակերեսին

`

|

ն

Բնական ջրամբարներում ձկները վնասվածքների հազվագյուտ են ենթարկվում: Վնասվածքներ հանդիպում են արհեստականջրամբարներում ն ակվարիումներում բուծվող ձկների մուտ: Վնասվածքներ միջատների կարող են նան հարուցել գիշատիչ ձկները, որոշ թրթուրները,տզրուկները ն այլն: Ձկների մոտ վնասվածքներ կարող են առաջանալ նրանց որսի ն տեղափոխումներիԺամանակ: Ձկների մոտ վերքեր ն խոցեր հայտնաբերելիս նրանց որսում ն տեղափոխումեն կարանտինայինջրամբարներըկամ ակվարիումները: Պատճառները վերացնելուց հետո նրանց մոտ վնասվածքներըարագ առողջանում են: Վնասվածքներով ակվարիումային ձկներին ջրից հանում են, վնասված հատվածը բամբակե խծուծով չորացնում են ն մշակում են յողի 3-576 սպիրտային, բրիլիանտ կանաչի կամ մեթիլեն կապույտի 1:1000 ջրային լուծույթներով:

ԿԱԶՄԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

Լյարդի ճարպայինկազմափոխությունըառաջանում է ձկների մոտ խանգարմանհետնանքով: նյութափոխանակության Պատճառները: Հիվանդությունը առաջանում է ձկների կերաբաժնում բնական կերերի պակասության,ինչպես նան նրանց անորակ կերերով՝ ալյուրով կերակրմանհետնանքով: ձկնալյուրով, մսա-ոսկրային ախտանիշները: Հիվանդությունըհիմնականումհանդիպում է իշխանմոտ ու ունենում է սուր ն խրոնիկական ների ն գետածածանների ընթացք: Սուր ընթածքին բնորոշ նշաններն են. ձկների մաշկը մգանում է, նրանք դադարում են սնվել, նիհարում են, նկատվում է խռիկների անգույնություն: Առավել զգայնունակ են ծիածանափայլիշխանի խոշոր անհատները: Խրոնիկական ընթացքինշաններն են. ձկների մաշկի գույնը ն վարքը մնում են անփոփոխ,սակայն նկատվումէ ախորժակի որոշակիանկում ն խռիկներիգունատություն: Մասայականանկումները հանդիպում են սակավ: Ախտաբանաանատոմիական փուհոխությունները: Հերձելիս ձկների ներքին օրգանների վրա նկատվում են ճարպային կուտակումներ: Լյարդը ծավալով մեծացած, գույնը վառ դեղին, երբեմն պատված սպիտակ պտերով: Աղիքները թարախային բորբոքման վիճակում, մարմնիխոռոչում տրանսուդատիառկայություն: ախտորոշում են կերերի լաբորատոր հետազոտման, ինչպես ախտաբանաանատոմիական հետագոտությանճանապարհներով: Պայթարը: Կերակրմաննպատակովօգտագործում են միայն բարորակ կերեր: Կերաբաժինը հարստացնում են տավարի թարմ փայծաղով, թարմ ձկով: Հիվանդությանծանր ընթացքիդեպքում սահմանում են 1015 օր տնողությամբքաղցած դիետա:

ՊՏԱՎՈՐ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՆԱՍՎԱԾՔՆԵՐ

ԼՅԱՐԴԻ ՃԱՐՊԱՅԻՆ

ԱՍՖԻՔՍԻԱ(ՇՆՉԱՀԵՂՁՈՒԹՅՈՒՆ)

|

|

Այս հիվանդությունը ձկների մոտ առաջանում է ջրում լուծված թթվածնի պակասությանհետնանքով: Տարբեր տեսակի ձկների մոտ թթվածնի նկատմամբ պահանջը տարբեր է: Այսպես իշխանի մոտ ասֆիքսիա առաջանում է ջրի մեկ լիտրում թթվածնի քանակը 3մլ պակասելու դեպքում, որից ավելի նվագելու դեպքում ձկները սատկում են: Ծածանները կարող են դիմանալ ջրում թթվածնի 0,5մլ/լ քանա93

դեպքում: Շնչահեղձությունը առավելապես առաջանում է ձմռան ամիսներին,ջրամբարի սառցի շերտով պատվելու հետնանքով, իսկ ամռանը` ջրամբարի ջրում միաբջիջ ն թելանման ջրիմուռների բուռն ածի հետեանքով: Ախտանիշները:Ձկները կուտակվում են ջրամբարը սնող ջրագծերի մոտ, իսկ ձմռանը լողում են ջրամբարի մակերեսին: Ասֆիքսիայով տառապող ձկները լինում են դանդաղաշարժ,կերից հրաժարվում են, բերանը լինում է բաց, խռիկներըանգույն: Այսպիսի ձկները շատ արագ սատկում են: նպատակով ջրամբարիվրա ուղղուում են ջրի շիթեր, Կան/ինարգելման են ոչնչացնում ջրիմուռներին, իսկ ձմռանը ջրամբարը որոշ հատվածներումազատում են սառցից: կության

|

վտառներով

`

ԳԱԶԱՅԻՆ

էՄԲՈԼԻԱ

Հիվանղությունը հանդիպում է ակվարիումային ձկների մոտ, ակվարիումի հին ջրի, ջրմուղի ջրով փոխելուց անմիջապեսհետո: Ջրմուղի ջրում լուծված մեծաքանակգազերը անցնելովձկների օրզանիզմը նրա հեղուկներում, միկրոսկոպիկգազային պղպջակներիձնով, առաջացնում են ազատ գազեր: ախտանիշները: Ակվարիումում մեծաքանակզազերը հայտնաբերվում են, ջուրը փոխելուց հետո ակվարիումիպատերին,բույսերի ն ձկների վրա առաջացած բազմաթիվ պղպջակների առկայությամբ: Ձկները անհանգստանումեն, թաքնվում են, մաշկի գույնը մզանում է, նկատվում է լողակների դող, մաշկի տակ առաջանում են օդապարկեր, նվազում է շնչառական շարժումներիքանակը նայլն: Պայթարի միջոցառումները Ձկներին արագ տեղափոխում են այլ ակվարիումները: Ջրմուղի ջուրը զազերից ազատվելու նպատակովմի քանի օր թողնում են, նոր միայն լցնում են ակվարիումներիմեջ:

ջրամբարի ողջ խեցգետիններըոչնչանում են: Ախտանիշները: Օրվա գանկացած ժամին ջրաճբարի հատակին հայտնաբերումեն վխտացող, քարացածվերջավորություններով կամ էլ են մեջքի վրա շրջված խեցգետիններին:Աչքերը լինում փառակալած,

Աոաման

ննոնխնամքի 19րոպ առար նյանն կարերը:

Ան

ե

|

0, տնողությամբախտահանում են ծծմբաթթվայինպղնձի 396 լուծույթով: Ճրամբարիվրա 5 տարի տնողությամբդնում են կարանտին: `

ԺԱՆԳԱՊՏԱՅԻՆ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

մոտ հաճախ հանդիպող Ջրամբարներում բուծվող խեցգետինների ն հիվանղություն է, որը հարուցում են մակաբույծ(ԹՅոսոոտ մտաց Օաստ Յտածյսնկերը: Հիվան եցգետիննե ծածկու ա կույթի վր

Անուն կանն խո ի ԿԱՐ առաջանում Բուժումը մշակվածչէ: Կանխարգելման նպատակովառաջարկվումէ որսալ ջրամբարի բոլոր խեցգետիններին:

ն

ոչնչացնել տվյալ

ՎՏԱՆԳԱՎՈՐ ՋՐԻՄՈՒՌՆԵՐ

Մակաբույծներից ն մանրէներից բացի, ձկներին կարող են ախտահարել թունավոր ջրիմուռները: Ջրիմուռները ջրամբարներներթափանցում են սնուցող ջրերի միջոցով: Ջրամբարի ջրի «ծաղկմանը» նպաստում է ջրի հանքային նյութերով հագեցումը: Ջրի «ծաղկումը» է հետնանք ոսկեգույն թունավոր են ձկների համար: Ոսկեգույն ջրիմուռներից ամենավտանգավորը պրիմենզիումնէ, որը ջրամբարի ջրում արազ աճում է ջրիտ ջերմաստիճանի4-56 ն հանքային նյութերի 4-6մգ/լ քանակների են նան ամռան ավելացման դեպքում: Այս ջրիմուռները աճում ամիսներին:Նշված ջրիմուռներիաճի հետնանքով ջրամբարներիջուրը պղտորվում է ն ձկները արազորենսատկումեն: Ոսկեգույն ջրիմուռների նկատմամբ պայքարելու նպատակով ջրամբարներիմեկ լիտր ջրին ավելացնում են 0,5մգ պղնձի ամիակատ պատրաստուկը: Անհրաժեշտության դեպքում մշակումը 2-Յանգամ կրկնում են:

թ մաս ոի գեր աճման, ոնց

որն

'

:

ԽԵՑԳԵՏԻՆՆԵՐԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԺԱՆՏԱԽՏ

Հիվանդությունըհարուցում են սապրոլեզնիայինսնկերը: Այս սունկը քայքայում է խեցգետնի ողջ խիտինային ծածկույթը, իսկ այնուհետն ներվային համակարգի բջիջները, որի հետեանքով ախտահարված

ՁԿՆԵՐԻ

ՎՆԱՍԱՏՈՒՆԵՐԸ

Բնական ն արհեստական ջրամբարներումբուծվող ձկներին մեծ վնաս են պատճառում վնասատուները,որնք սնվում են ձկներով,նրանց կերերով ն, որ ամենակարնորնեն հանդիսանում են ձկներիվերը նշված մի շարք ինվազիոնհիվանդություններիհարուցիչներիփոխանցողները: Ձկների վնասատուներըբաժանվում են մի շարք խմբերի.

ԿԱԹՆԱՍՈՒՆՆԵՐ

մշկամուկը, ջրասամույրը, ջրային առնետը ն այլ են կրծողները բնակվելով ջրամբարների ափերին սնվում մանրաձկներով, անգամ հարձակվում են խոշոր ձկների վրա: Նշված կրծողները հատկապես մեծ վտանգ են ներկայացնում ձմեռման ջրամբարներումգտնվող ձկների համար:

ԹՌՉՈՒՆՆԵՐ

Մեր հանրապետության պայմաններումձկնաբուծության մեծ վնաս են պատճառում ճայեկները, սուզահավերը, որորները, ճայերը, վայրի բադերը, գետային արծիվները ն այլ թռչունները: նշված են թռչունները ոչ միայն սնվում միայն ձկներով, այլն հանդիսանումեն դիպլոստոմոզ,լիգուլյոզ ն այլ ճիճվային հիվանդությունների հարուցիչների վերջնական տերերը: Բադերը կատարելով ջրամբարների սանիտարի դեր, երբեմն սնվում են մանրաձկներով,այսպիսով վնաս պատճառելով ձկնաբուծությանը: Երբեմն ձկներով սնվում են նան ագռավներըն կաչաղակները: --

.

-

Վիղրա,

Նկ. 34. ՁԿՆԵՐԻ ՎՆԱՍԱՏՈՒՆԵՐԸ

4. Տուրբելարիա, 5. 1. Փոքր տգրուկ, 2. Մազավոր, 3. Գորշ Պլանարիա, 6. Սն բազմաաչքիկ, 7.Լիմնոխարիստիզ, 8.Փոքր ջրասերի թրթուր, 9.Դոլոմեդես սարդը, 10.Ջրային վազող, 17. Տինիկա բզեզի թրթուրը, 12.ճպոաի թրթուրը, 13.էյլաս տիգը, 14.Արենարոատիզը, 15. Գլոխիդիա

ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ

ՁԿՆԱԲՈՒԾՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ ՀԱՆԴԻՊՈՂ ՏԵՐՄԻՆՆԵՐԻ

ՌՈՒՍ-ՀԱՅԵՐԵՆ ՀԱՄԱՌՈՏ

ԲԱՌԱՌԱՆ

խնկեղեգ ձկնկուլ

Քոտոււ

-.

-

-

Էճրճքու սուզահավ

ճայեկ Րօրտյւ-- լերկամորք ձկնիկ չէտքօյ.ձիաձուկ ՀՀմտճոճ -- տափակաձուկ -

--

Հոմո

Հ որոօծ

Խոքո թ

-

եղեգ

լճածածան

--

զետնածածաներ

-

-

իճու

երկայնաձուկ

մանրահարինգ կողակ -օՐՅ Է օքլռայհտ- բալքիականսաղմոն է 5-ո/ո կուտում ղ-ուբրամ ոոօուտ բաց մանուշակագույն Խ1ոլճո2 սԱնկասմարմին Խ1օ75135 -- մոծակի թրբուր Հ ղոեւո

-

--

-

-

-

--

ԷԼՈՐՄԴԵԼԵԼՇ

բտման

-

ավազաններ --

1լօքօօր--ձվաղրում ՒԼԸքՇՇՆ08516

-

ավազաններ

ձվադրման

ԷԼօքոո ջիաքիս Օյուռ պերկես օմուլ Օու Օշօրքօոււծ-- բառափաձկներ --

--

-

ԹոՈՄՉՀԱԵԼՈ Փօքտոն ՇոՅոո

.-

--

սալակա մեկ չդաձած ձկնիկն ՇՇղն,Ե -- հարինգ սիգ ՇաՐ-ԸԱրուա ճիլ թյունիկ Ըճջառթւ

ՇոոաՅ

ԸՅՐօոծոււ

-

7.

-

լոքո

Ըօթաթա բատու

ձկներ

ԸՇօրւճ

-

ոչ

8.

պիտանի

կեղտաջրեր ԸՇՖոոի շիղաձուկ ՂԾՈՇԴՕՈՇԻԼՒ -- պնդաճակատ Դքճշեռ փրփրուկ քօօրու:-- ջրեղեգ

10.

11.

որոր

ԼՈ7ո2 գայլաձուկ

թոճոճ.

Օ6ՂԵ 8 ԱՑԻ

ոթօոժււ

6Ի0

ԹԱ

-

մքոճոծ

ԷԼԸԵՕԼՕքԵլՇՕԸՕԾՇԼԵԽՕՇՐՔՂՇՎՇՈՏ

ԷԼ, Փուօքօորն Է. Ճ., 1975.

ԸՇՇրտքօ-38ՈՅոՇ.ԹՇՇՇՕ1Թ3. ՇՕՏՇԼԱՅԱՈՇ "Խ1ԵՐՕԵԼ

ՈՇՎՇԼՈՄՆ ՍԱՓՇԽԱԱԾԻՍԽԵՇ:

60163861 թելծ"(763.10::1.). Օ. 1977. ԷԼ, Քոշօք Քոճշոբօօնքութմած Ոտթոյտտօտ Մ 60ՌՇՅՈՇԼ 80ւԵռւ

-

ումն

550616Շ1651

ԲՈՒՆԸ:

էճ

ոտ.

ԽՇքօոթոչ

ՏՇՇՈՇԱԵԱՇ

ԷՕՏԵՌՐ:

-

ՇԱոլՈ0321Լ

Ոօ

7-9. (163.Ղ0էԷղ.),

Եռյօք Օ. ԷԼ, 1977. ԽԼԹ-օոււ 6օքեծել Շ ԾՕօՅԵՑԻ: թուն 321 քնճՇշ-ՕԽ. "Օ ՈՕՏԵՌ: էԼ ՇԸ ՇՏԵԱԱՀք Ոօքծոօոծլմ ԽՇԼՕոոՃ 6օքեծել ԾՕՈՇՅԵՏԽԱԼ քուճ 8 «03886 քեւԸՕ80ՈՒԵ հԽաաքելծԾ«օ3 ՇՇԸՔ (1ոոօու). ւ

11581Ի2,6-17.

ԵռաօթՕ. ՒԼ,

1980.

|ոԼԹբտքծօլիՇ ոծլանօոտիքտմտտհո ձ քՅղՏԱՇ ՕՒ հՏհ. օք էհտ 3. Էսոօքճռո ԽԽ/1:Շօիօզաստ Ք/ՕՇ66մյոցՏ Շօոոոսուէ/ ՃԵՏԱՅՇԵՏ օՒ օ/ քճքճրտ ՃՇ/ԽՇՈ6Ժ ձէ Շօկօզսո ճոմ ԲՅ/ոՏ/օժօց)).

ՏՔՈՎՈՅԻՏ.

Եք

Օ.

էԼ,

լ

Տ

|

-

ՇՕղօետոօ84 8.

22. Ք/ՕԷ520օ0/օց»),

12. Եճ)օքՕ.

ՒԼ,

8օքօու 8.

Օ/ՏԾՅՁՏՇՏ ՕՒ ՇՍ|Խո64 հՏիծՏ.

.,

ՏՏ

Յոժ ՈՂօղքիօէ691681 8/0/091.Շ8է

1981.

1., -

Օս

Օ.

11, 1989.

13.

Ի|6:

ԽՈ«օՏքօ:68

13էհ ՇՕՈ/ԹՈԾՈՇՑ օՒ ՄՊ/ԽՃՄՔ (Քոօցո8ո

ՃԵՏե՛.), 57. 1992. Օ.

ԾՇՇՈՕՅՑՕԽԺՎԵԼՆԸ հա:

.«Օ3ՅՎ688 ՀԹօուեՇ ՒԼ, հռ տ օրա Ոճրօոօրւտ հՇոօցծոճճ. ոթժոօգոա6ոօմ Եքգօօճ 11տթո3աւայ 5 օւ ԽՕքՇքՀՐ: ՕքՐՅԱԵՅԵՕՑ (163.10101.). 0385ի,7-9. է0սՈԺԲ: օՒ էհճ ԱՅՏՏ Ետ7օքՕ.ԷԼ, Ճ.8. ԸՄՇ68,1997. 8օՈՏ 87 էհօտՏտէ) Լիտ 3-ժ |ոլԹոոննօոմէ Տ/ոքօտսո օո ի/օոօցծոծճ. ԽօՇոօցծոծո. Քրօցոճո 8ոմժ ՃԵՏԱՅՇԵՏ. 8ոօ, Շ26Շհ ԼՇքսեհՇ, ք.35. Յ.

--

-

"Յետ էւ ոքօծոծխւծ

ոքաղբոճ

Բ

ՅՈՐ

-

--

Լողւճ-

Օ.

ոօ

3-7.

ՁԱՇՈՁԱԾՈՏ օՒ քՅրռտեՇՔոօօ208 օէ Բճտի տող հտիճտ ԱոՄԾր 16ղոտ| 6ՈխԽխօոտ. Քրօցո6ՏՏ ։ո Քոօլ02601Ծց7 (ՃԵՏո, հ ոէ Շօոցոօտտ

շղարշաձկնիկ

տառեղ ՖՇՅՎ - բեղածուկ Ֆոօք»-- օձաձուկ Փօքօոն իշխան Աճող

Եոօք

Բատ Ց Օ0օ11

քօր

ՄՂօՈՒ

-

-

--

(163.710),

քոն

9.

ԸՂՕՎՈԵԼՇ 0ՕՂԵԼ--

Ոթղետճ

ՀՇՇՈՇՈՕՑՅՒԸ

1974.

Է. 1,

ՕքՈՅՒՒԻԼԹՑ ոքի ՅԵՈՒՎՈՆՈՅՅԼԱԹՕԱԻԵՏ

ճայ

-

ոքօծոծուտոմ (163.0101.),55-59. Քոչօք Օ. ՒԼ, ԲօոջօորՇ Ի. Շ., մոք

ԽքճՇէԹԴ«Ւ քՅքոօտ

-

-

ՇՕո

Շ.

6.

ԾՇՇՇՕ1031լ. ՇՕ86ա11116

տարեկան

6.

1963,295

ՅՅՈՂՎՄ

ծածան

--

քԵԾ.հմ. ««ՕոօՇ»,1983,208

4. Ք. ՔՅյօք. ԾՕո6ՅԵՈնՁԵՅՅքա/ԿԽԻԵՇ:քելծ.ԽԼ «ՃՅճքսյխ», 2001, 1766. 5. Եոշք Օ. ԷԼ, 7 աաա Ճ. ԽԼ., 1973. ԱՇոնոաատտ ՈԱԱՅՒՌԱՑ

ՎԱՇՈՇԻԼԹՇՈՒ

ԼՇդեԽՏԱՄ0Ք.

ՇՕթօւ Մ աի տՇոօ ոքոուՕդ011ՎՇՇԵԼ

ծիածանափայլիշխան ՔՏո Ուճ-- մանրածուկ

-

ում շերեփաձուկ

Ւլո

/ՋԽՅԻ.

-

-

Լուռ

ԹՅՇԱՃԵԽՕՑ| ՇռԵԽԱԽՈՅԵԼ

-

Փօ6րօ3 որձախոտ

Թջռ»2օՈ-- մշկամուկ

1. ԼՑ.

2. Յ.ԱԼ

ԾՕր6ՅԻն քելծ.ԽԼ«Շ6ռե»«0303ոո», Յ. ՔԵ/ԾՕ8ՕՂՇողտօ. ԽԼ «ԹՇԿ6»,2001,176 6.

սեզ Օշօեյւ-ոճն -- պելամիդ Թօտոո- վոբլա ԼՏծղթյղաւՅ -- կարմրախայտ 11դ0782-- ձանրածածան Ցուոքո-- ջրասամույր առհոսող ջրեր 6 օո» ԸթլքօօրոււՀ աճեցման,բուծման 11քոոօՎԻՆ

Ճոք

-

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ

ՑԱՆԿ

-

--

-

ՊՈՄՖՈՐԻՆԽՈԶ

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ԶԿՆԱՏԵՍԱԿՆԵՐԸ

ԳԵՏԻ ԽԵՑԳԵՏԻՆՆԵՐ

լ

ԲՈՒԾՎՈԴ ՀԻՄՆԱԿԱՆ

ԵՎ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ

ԲՆԱԿԱՆ

ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ

ՋՐԱՄԲԱՐՆԵՐՈՒՄ

ՁԿՆԱՏԵՍԱԿՆԵՐԸ

ԱԿՎԱՐԻՈՒՄԱՅԻՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ

ՁԿՆԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ

-

ՍԽՏՄԲԱՆԱԿԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ

ԶԿՆԵՐԻ ԿԱՐԳԸ

ՁԿՆԵՐԻ ԻՆՖԵԿՑԻՈՆ(ՏԱՐԱՓՈԽԻԿ)

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

.

ԾԱՂԻԿ

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԿԱՐՄՐԱԽՏ(ՎԱԷՐՈՄՈՆՈԶ,

ԱՐՅՈՒՆԱՀՈՍԱՅԻՆ

ԻՆՖԵԿՑԻՈՆ

ԼՅՈՒԲԼԻՆՅԱՆ

ՍԵՊՏԻՑԵՄԻԱ,

ՋՐԳՈՂՈՒԹՅՈՒՆ,

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ)

ՍԱՂՄՈՆՆԵՐԻ

ԱԷՐՈՄՈՆՈԶ(

ՖՈՒՐՈՒՆԿՈՒԼՅՈԶ)

ՖԼԵՔԱԻԲԱԿՏԵՐԻՈԶ

ԼՈՂԱԿՆԵՐԻ ՓՏՍԽՏ.--

ՄԻԿՈԲԱԿՏԵՐԻՈՋԶ(ՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՅՈՋ)

ԿԵՂԾ ՆԵՈՆԱՅԻՆ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

էՊԻԹԵԼԻՈՑԻՍՏՈԶ

ԲՐԱՆԽԻՈՄԻԿՈԶ

ԱԱՊՐՈԼԵԳՆԻՈԶ(ԴԵՐՄԱՏՈՄԻԿՈՋ)

ՁԿՆԿԻԹԻ

ՍԱՊՐՈԼԵԳՆՅՈԶ

ԿԱՄ ՍՆԿԱՅԻՆ

ՎՄՐԱԿ

ԴԱԿՏԻԼՈՀԻՐՈԶ

:

ՀԻՐՈԴԱԿՏԻԼՅՈԶՆԵՐ

ԴԻՍԿՈԿՈՏԻԼՅՈԶ

ՏԵՏՐԱՈՆԽՈԶ

ԴԻԳԵՆԵՏԻԿ ՏՐԵՄԱՏՈԴՈԶՆԵՐ

ԴԻՊԼՈԱՏՈՄՈԶ

'

ՊՈւՍՏԴԻՊԼՈՍՏՈՄՈԶ

ՍԱԽԳՎԻՆԻԿՈԼՅՈԶՆԵՐ

ՑԵՏՐԱԿՈՏԻԼՅՈԶ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԿՈԴՄԻՑ

ՀԱՐՈՒՑՎՈՂ

ՑԵՍՏՈԴՈԶՆԵՐ

ՏՈՒՐԲԵԼԱՐԻԱՆԵՐԻ

ԲՈՏՐԻՈՑԵՖԱԼՅՈԶ

ԵՎ ՋԱՎԻՈԶ

ԿԱՐԻՈՖԻԼՅՈԶ

ՁԿՆԵՐԻ

ԼԻԳՈՒԼԻԴՈԶՆԵՐ

ԱԿԱՆՏՈՑԵՖԱԼՅՈԶՆԵՐ

ՆԵՈՒԽԻՆՈՐԻՆԽՈԶ

Ը

աա

է

ՖԻԼՈՄԵՏՐՈՒԴՈԶ

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԿԱՄԱԼԼԱՍՆՈԶ

ՌԱՖԻԴԱԱԿԱՐԻԴՈԶ

ԱԿՎԱՐԻՈՒՄԱՅԻՆ ՁԿՆԵՐԻ

ՄՈՏ ԿԼՈՐ

ՀԵԼՍԻՆԹՈԶՆԵՐ

ՀԱԿԸ

ՕԿՏՈՍԻՏՈԶ

ԿՐԻՊՏՈԲԻՈՋ

ՁԿՆԵՐԻ ՄՈՏ

ԱԿՎԱՐԻՈՒՄԱՅԻՆ

ՄԻՔՍՈԱՊՈՐՈԶ

ՄԻԱՅՆ

ԼԵՌՆԵՈՋ

ԵՎ ՊՆԴԱՃԱԿԱՏՆԵՐԻ

ԷՅՄԵՐԻՈԶ

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԱՐՅԱՆ ԲՋԻՋՆԵՐՈՒՄ

ԷՅՄԵՐԻԱՆԵՐ

ՄԱԿԱԲՈՒԾՎՈՂ

ՍԻԳԵՐԻ

ՄԻՔՍՈԲՈԼԻՈՋ

ՅՈԶ

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԳՈՖԵՐԵԼ

ԽԻԼՈԴԵՆԵԼՅՈԶ

ԱՊԻԶՈՄՈԶ

ԳԵՏԱԾԱԾԱՆՆԵՐԻ

ԻԽԹԻՈՖՏԻՐԻՈՋ

ԻԽՏԻՈԲՈԴՈԶ(ԿՈՍՏԻՈՋ)

՛

ԱՄԻՈԲԻԱՁ

ԽԻԼՈԴՈՆԵԼՅՈԶ

ԿՐՈՒՍՏԱՑԵՈԶՆԵՐ

ՅՑ

ՊՐՈՏՈԶՈՈԶՆԵՐ

ՕՊԱԼԻՆԵՐ

ՇՏԱՖՖԻ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

ՆԵՖՐՈՄԻԿՈԶ

ՁԿՆԵՐԻ ԻՆՎԱԶԻՈՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԶԿՆԵՐԻ ՃԻճՎԱՅԻՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՄՈՆՈԳԵՆԵՏԻԿ

ՀԵԼՄԻՆԹՈՋՆԵՐ

ՆԵՄԱՏՈԴՈԶՆԵՐ

ՀԵԼՄԻՆԹՈԶՈՆՈԶՆԵՐ

ՆԱԽԱԲԱՆ

ԼԻՄՖՈՑԻՍՏՈԶ

ՄԵԹԵԽԻՆՈՐԻՆԽՈԶ

ՀԱՆԴԻՊՈՂ

ՊՐՈՏՈԶՈՈԶՆԵՐ

րշ

Բշ

ԱՐԳՈՒԼՅՈՋ

ՊՅԱՍՑԻԿՈԼՅՈԶ

էն

ՈՉ ՎԱՐԱԿԻՉ

ՁԿՆԵՐԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԲ

ՉԿՆԵՐԻ ՄՐՍՍԾՈՒԹՅՈՒՆ

ԼՈՂԱՓԱՄՓՈՒՇՏԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ(ԱԷՐՈՑԻՍՏԻՏՆԵՐ)91

ՊՏԱՎՈՐ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

ՁԿՆԵՐԻ

ԽՊԻՊ

ՎՆԱՍՎԱԾՔՆԵՐ

ԼՅԱՐԴԻ ՃԱՐՊԱՅԻՆ ԿԱԶՄԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

ԻՇԽԱՆՆԵՐԻ

ԱՍՖԻՔՍԻԱ(ՇՆՉԱՀԵԴԶՋՈՒԹՅՈՒՆ)

`

ԳԱԶԱՅԻՆ ԷՄԲՈԼԻԱ

ԽԵՑԳԵՏԻՆՆԵՐԻ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԺԱՆՏԱԽՏ

ԺԱՆԳԱՊՏԱՅԻՆ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՏԱՆԳՍՎՈՐ

ՋՐԻՄՈՒՌՆԵՐ

ՁԿՆԵՐԻ

ՎՆԱՍԱՏՈՒՆԵՐԸ

ՁԿՆԱԲՈՒԾՈՒԹՅԱՆ

ՏԵՐՄԻՆՆԵՐԻ ՌՈՒՍ-ՀԱՅԵՐԵՆ

ՎԱՄՍՌՈՏ

ՄԵՑՀԱՆԴԻՊՈՂ

-

ԲԱՌԱՌԱՆ

:-

ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ

ՑԱՆԿ

ԲՈՎԱՆԴՍԿՈՒԹՅՈՒՆ

ԳՂ զճ 95.

ՈՐԴԵՐԻ

ԿՈԴՄԻՑ ՀԱՐՈՒՑՎՈՂ