Երկրագործության սիստեմները Հայկական ՍՍՀ լեռնային գոտում

զ.

Ն. ՀԱԿՈԲՅԱՆ

ԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

ՍԻՍՏԵՄՆԵՐԸ

ՀԱՅԿԱԿԱՆՍՍչ ԼԵՌՆԱՅԻՆ

ԳՈՏՈՒԼ

«ՀԱՅԱՍՏԱՆ»

ՀՐԱՏԱԲԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ--

տարա րազմաիիվտարիներիճետազոտությունների հիման վբա հեղինակը լուսաՀՍՍՀ լեռնայինշոջաննեբի է պայմաններում ե ոկբագործության ճիշտ սիստեմների բանել հարցերը,հիմնավորելէ այդ սիստեմներիճիմճականօղակները՝ցանարմատավորման հողի մշակման, պաբաուտացման սիստեմներըն բույսերի խնամԲաշոջանարությունների, ի միչոլառումները,ելնելով տաբբեր գոտինեբիբնապատմական,հողակլիմայական տնտեսությանուղղությունից, ցանքերի կառուցվածքիցե մշակվող կովպայմաններից, փոհում

նաշվի առնելով ճայրենատուրաներիկենսաբանականառանձնաձատկություններից,

'

կան վիտությանբազմադարյանփորձը:

'

է կոլտնտեսություններումնե սովխոզներում աշխատող Դիրրընաիւլատեսված գյուինչպես նան բոմտերի,գյուղատնտեսական ղատնտեսների, միջնակարգմասնագիտական համար: սովոբող ուսանողներիՆ գիտաշխատողների ղպոոցներում

՛

:

-

՛

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ,

Միության գյուղատնտեսության` առջն դրված խնդիրՍովետական ների իրագործումն անհնար է առանց տարբեր հողակլիմայակա: գուռիու սովխովներում գիտականոներում զտնվող կոլտնտեսություններում րեն հիմնավորված երկրագործության սիտեմների ներդրման:

Մեր երկրի գյուղատնտեսության շեշտակի վերելքի մասին ՍՄԿԿ հետագա պլենումների ն 24-րդ համա22-րղ, 23-րդ համագումարների, զումարի որոշումներով առաջադրված խնդիրների հաջող իրականացման համար անհրաժեշտ է, որ յուրաքանչյուր կոլտնտեսությունում ն սովխովում իրացվեն երկրագործությանՃիշտ սիստեմ, ագրոտեխնիկական, մելիորատիվ ն կաղպմակերպչակաւ՛ միջոցառումների սիստեմներ, որոնք ապահովեն հողի բերրիության ն գյուղատնտեսական կուլտուրաների բերքատվության բարձրացումը: Երկրագործության մեջ ցանքաշրջանա-

ն երաշխավորման փորձերը, որոնք միառության սիստեմի մշակման է ընդունելի լինեին մեր երկրի տարբեր կերպ բնաէկոլոգիակա՛ս

պետք

ն դատապարտվեցին: պայմաններում, չարդարացվեցին

ՍՄԿԿ

Ճ6ՕՈՑԷ

ՈՏՔԿ

ԷԱԹոնճրոօրՒ

ԱՑ

3ԷՌՈՒՈՒՈ

ՇԱՇՊԲՈԵԼ

ՅՕՈԷ

Բ

ՃՏՈՂՎԱՇԽՕՏ-ՇՇՔ

83516) (Էտ ճքամցոշժՕխ

13ո4161Ե6180

Բքօոճի,

,ՃԱ86388՝

Կուսակցությանծրագրում, կուսակցականն կառավարական

վերադասօրգանների

ՐՕԲԵՕԶ

նշվում որոշումներում

է,

որ

յուրաքանչյուր

տնտե-

սություն, ելնելով տեղի բնական պայմաններից, պետք է արմատավորի '

երկրագործության ն անասնապահության գիտականորեն հիմնավորված հողի ավելի արդյունավետ օգտագործման միջոցառումների սիստեմներ՝

շահավետ ճյուղերի նպատակով, տնտեսապես

պուգորդմամբ,որպեսվի Ց

լ ազ: իլթրասցնի սովխով զորձնականաւմ կսլտնատեսություն իա ցանթոնըջա՛ ն կիրառի ռագիսնալ առաջավորւերայնն բ Ղոսկա

'

ն

Է

"9

բոտեխԿիկայի Վառությոյւն

«ուղա

ներ:

աուսությունը Հիոտ յո րելի

մե պեւտակաւ ռերի արմաւոավորումը

ձ

ե

սիստեմերկրագործության

ունեցող զործ կարնորություն

է՛

ԵԲԵԲԱԳՈՐԺՈՒԹՅԱՆ

ԾԻՍՏԵՄԻ

ՏԵՍԱԿԱՆ

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

երկրագորդության սատեր

դարվայման ոլասսքումյումը «կրո Ռուտռոսոսնում | տոայլի սգի) յունի: ժամոաոակույը կառղվուաիլիի դպարդոաղմանը զուդրելքույ: Ֆեռդալականոուլյու-

մել | "նաղույն հում

կայո, այա» սւախկային կուոույաները աիրոողդեոսխան 6 չլրուն որի երկըսողորգության սվոոնմի հորառուկի է հել «ոռի բնրբրավոան տոնցգձումր ն պասյադումլը 15-րդ դարի երկիորը կնովմ: կոլմագատվրոաւկ ան: սորուն ւտւվելուննելյր ահյնում նհ ոմրոյի տոմուլր ճող արաղը ելում, ոկոաի հն լւո(ոն խոտոուշբնեքը՝ ուրգաղի ուրուն ի: փուլե, որի մոնանքով ոկովուք է անաոհաւլրումուլի լան ակումը: ն դաշտային կոլաուրաների լիրրաԷ տաբանամ վորու ողովու րոնը խիւս խջհո։Ժ է: (լսուհգից էլ «ոյ հ տսողւթալ հուլել հերդ ուուրգուվ ոն ունու յուն իս|ո Հալաայչերուչա ողբ կինր ատյոծ երկրսոլորժու ււր վարչու ոիշո ռիսանհմխեղիհլ, հեյ:

չի

չակել:

մեդ մարելու

Մոմ ն

ոււնուշթնիդ

մինչը

Բել

երկաժցորրումյար ոլթոթննիրի

կողհլի Է բամախիլ

"ի

օրերր ռում:

դլուղսռոնունայով նը նհղար ալույրիիրը

ումլաղ վոուչելի։

Մինչոնֆումյան (156է)

ազրոնում- է կոհոիխոունել: է,

ժամանակսթոջան:Ռառական

Ֆ.

Բոլուտւուվը,4, ամե հ.

ոկանոովոր

4. մ.

ենրչինը

ուրիշնելը դղալի ովոռուռսութ հե կասոարել հալկըի ելհլազորգուվնան հելային ախոանմըփովոռչրիիելու ուվելի կռոոյորնլադործվում, բհաննոխվ ոու սիայում նչու՝ լոռգմաոյտ խորու անու լուծ, ային ոլոռչադաովա թեմով: Հեռանֆորմյանչոջուն: Հոսշվր ոսնելով զաշտատյլինցանհըաշրջանուոոլթյան մեջ կերային ն տնինիկակուն կուլոռւթ անիվ մուտթըը մ. 4, Ո. երմոլավը հբկլագործոալան սիստեմը ո 1, բնուքա1լուղդողովանին ն՛ հն դրում ուկուն տնոաալլի միջոցաուում. ոլոցնա ոդրունխնի լական" հ չոկաղրություի երախը, 3. Ա, Մոնրուոր ելմլլոռյործում յան սիստեմը դիուում | ոյոլնս օյելնրի ժիասնուվլոն» կամ «ղաշտային կուլթուրաների սիստիժ,, հ

քոմ ան աղրորոք բուրմութ յք

-ս

երան Ճճաշորդող եսնում վյան ատկ ի սիսահժի Հասկագողո ծավա երկը իտուրը ի շո 'ոմմի կողլոր: տ ն հրում / իբ ի Է 20-ող դաշի սկզբի աղրոնոմ-Դողուղեան ԷՑ-Ը" 1 պարիվեւ չի ձեոկակուն Ղ եխ որսլիս սոլլոտ ելնի ր անաանիրկիտում որգոավոլա որոնք նպատակնէ վնրականց միջոցառումներ,

Սղվարրու'

ի,,

Ս.

Ծ

.

Բիո

տ

դոր

Հոր»

"

Է

ք

ի

չար

ը

|

ւ

ու Մկոմոպլերո

Մ

թրրո բոանել սրեր

ւ

-

,

անն,

բարձրացնելհողի

ն

բնըբիությոյը

|

էկոես-

աղզրսանխթերկական (երկլագործումյան Հի: բեւնրի ովոդլաղաահանռությահ ժաայել) Հիժջ բննարկումը երու դիտումյանկարդացմանը: Նե կնոի դուրի առաջին իրենց նախորդների 9-րդ ի Հաղայրումն մ. զ, Մ. մա. էինովսկին, Գ 7. Պավլովը: ֆ յինք ։ իոտենը աղլլորո կալվածատիրուՎո նեյ դանում որ ՈւսովըԷԸ / ե Մ. Մ. այա ՕրիորըեՎԻն որ զլխավոր վարդազման է նում գլրուղատնոնսության ադի դնմոկՀեղավախական

ո

Հաա

ամի) |/48

ավ

Հ

ն

լ

7/ մաին

:

"ել

71111

ր

ՈՒ-Ւ:

'

.

ա

ԻՐԻ

:

|

'

:

781Մ4

2/ՄՅՈ

Աո ժեալուծ չէր: ոլոռոկանում Սլ թրախուսում Լին դապիտայիսոական րիր սակայն ՈՐ

ուսկի

ուի չաի

ւ

'

ոՆ

:

-

մես, ռրողիս շամնմատաար ոլուդաանանսության Սուղ

'

Ույ որ

մո

արողրեռիվ

:

-

նրանք

աաժաի :

'

'

դարի

ող

,

`

ա

`

րու

լոն

ՈՒՐ

չվ

աին

Է

յո

)

Միր

:

Տր

յու

Լ

Ւր

"|

-

ս

բության :

արալան

(ոդ

կաիուալլորթա երլ ուղում ոլ դոտ նական դրոժ ացումւմ դաո կոսդվոալիղմի թ: եդարձավ տիա ուշադրությունդարձնել զլուղաան խնդիր դրեց պատու ենրի ն աերիտորիալԸայխման րո" սավան մասնուքաայման (սիսանմհելրի)զիշթՀլուղաոմոոնսուլվյունըմարելու եղանակների Բուռառաոսծում

|

-

"

ա

/

առաջ

մեջ

կան «իինագոոժան ն.

Վ. Սուվեռովը

ն

Ա.

յրչանի բուրժուական դոնըին, րի ռով

լով

,

Մ.-ի,

Ի.

Մ,

նն մակողմահիոլ

ծ

Խնլոլլյում

1նժ

էնդելգարդը։ ինչես

ր,

Գ

182588

ԴեոԼ

ոարանում

անության

ուղոռոան դլուղ

ոոՄ Լ

ն

իակ

Ռո

սրոշում

լհ

.

աԱ ցադթաշրչանաթովիյուն արաածագոթիյանն գ

-

Հ

մին բար

Ա

Է.

Ս, .Պ.

աը

վ

.

)

Յ

ե

"

բ

:

՛

)

գ

ոո

Իո: ոատիկն

Լ),

անաբ ւժ ոկան (անտորումբոձ ական մ /նյոլն երը), ահխհի կոն հու: դոյտութոոայիր (Տ րնրագոլ ձկան

ոն

Բ: ոյ

հները,որահք տնհլոճիկուկաթի մշակման Հի ոռոաի համ հլու ԴԷոյ առնոոն ուս ,

՝

էյույո-

երժո-

բւղՍանեբյոոր

սիսկլուղասղոանսալյան

չնրք-

հեվհոհո ի

նհ

աի

,

չրանկերում, հիաունոր ութեր աթիում ք Հւսոչին սերնին Էնոհու Խլոզես օրինաչուի ուվրրում, որ աԱ Ե ո այդ ան նելով, ւռ մի ուի, ռլ /ռեղի մող ագի ութ նան կ)րոյ «

ի

.

ուհ

ի

'

ի

)

,

՛

մա

.

.

Ո

չ

,

րԻ

-

,

-

.

.

ւ

Որո

նրոդուվ, (իր ոմլուլ 277/

առամ

Քար

թր

ահղուժ /

Մանու:

ան 2

որու

Ա

1 ամին ածու

/

ուկ /

աւո

ա

Հալ / մոլոր:

«եռհոլոլները կլուղոունուն սու լուն քի ույննում: ասխորոււկանն կռուի տայի. ե չոշվոայլոււդլումԽլու մառնուցիոուսումբ հ

խր

փող

:

աիտռնետր ըհոլուշիլի ս նլուկիու դոր իում ողո դուման ներհոս կան տեղաշարժը, ուստր արլ ուներ առաջաղիժական ըբնուլլի Սակայն, աոուշ«ս դրու ուատաչում Լր ժերանղ այղ ե երկու արմասոռբնույ Ժոռա ակումյամը, ունել "ոակոչւլասոխական կու | նրությու օխ Լ' ա) ալու Սուռառաանիեվրուգուկան մասի «ամար առաջարկում էր ւ

'

աղրոնամ-լումավարիչերը հան Հնռոնֆարմյան

պրոֆեսոր աղրոնամ-Լկոնոմբոաներ

ՍԱորհրութը, բուր,

որդու: ԱԼ(մորցոը

ունեն

լ".

.

ր

«հարիւր

.

,

:

«

յբ

-

"

:

ժղ

Հ

ունատնսաղիատական սլայմահների "հու ու ով բոլորի "իման վլոս ուաղիս անութ որոն ուն սրոուեվ "իմնատկան դոդ ենըը Ռոսւասուաի ում: Փոռ ոանան սովո որդունոի առոկացողույաւ աակ Ի, ի 1. Մ. հ Սուերուսոո հլու մամահակակիցնել: երմոլվբ եմ.Ի. Սղվղասվր "ասկանում էին երա. ելմեր լոռդկացույիչ Ժառերչր ա) սղանսումյան "իմնայվար: ամոոնսական ուղղությունը, Բ) նրկրազոլծության սխռսահմը, որի "տամապատասխանում 1 տնոնուիի ըսի տղղովիրոնը ն բընոկահ դարակների, ին ը, ոլորիդ ոլոլետ «րինաչաշխոնրուն է գանոնի ահահոսվյան, ուզգուիյոնը. այ տիա. Է հրկրւդործան յոթ մամոսղումը ռնդիաահոռի 29«իսոաւեժի Հիմնական օդայը: հլուղաահունշուք): սիոթնեմի դլխավոր ցուտիիշը Ի. Մ. Մելրւն նրան տոսվոգուղիեր "ումալոում էրո տանտիռուվիլոր ողկոիրունը: ոի ա սվուսոեւիը2 յուսիյ Խրոսհբ ուրի յում նին շակայական արում իու: ոով: ով ուա վում է ոլիիավոր հկչոմույոլը ի, 1. Մոհբուտը օդոավելոի ոն թուրն սոմ եմ ը որո: ոսաաուոունը դրուղոոոնխ ոդոսյիւի մնքութ:. ոտ հում Է (ուժ հրհր դոր դախ ւնուն ոիոնիննրի՝ ո) դորա ուր Բսոյայւմաւիմյուչին շուկույր իմն զոհ տորոոսդրուվն աոա

ատտ»ին նեսի ագրոնոմ-էկոնոմիսթները Սահաի "ն տակումարուագրուվիո մին կարոս ատեղծել գլուղառանուն Կոխնոծեցբի3 - Հեմ ագո ժության երկը չեանանթ էր ամոոլական Համտուն ռիտոնէ, ոռր տնուն սավան սիստ եմր հրու բ դվուղա/ երա /՛չ ոիշյո մռանադիոագման: ոլ Հտմարուտք Էին ԱԱ կո սիստեմի Հես ուժա իլ 1,1 իր ն մ հրդրթգոր" կին ի շիք բոնրաղորգությաւն իկրաղ»/ Ընդճահխուր ասմամբ յու մովուժլը ՝

ՒՎԱԾՈՒՒՆԸ

8 հչրխոութ Մշակ ա ւ կուլտուրական տր դիաում լ. էին / ոխատերը խրոս | դիո Հ Է ) լիրԻ ուլու իջԱեՍ շա սույ Ս. երկրորդ կեռին, փիոլովել 19-րդ դարի Դրո Աոռհր ոլո ուղե եղանակը ոու

տետների »իմնական արքհրը, նրսնց փոխադարձ կապը ն նեերդկորժու Մունը: Ծա այդ սի րոնների կար դուոդոդում, 1 բնապատմական ն

էկոնո -՛

մուն

զլուղաա

յոոււվիրւն

լ

|

բուրժուական

դեռումյույը

ախաանմ,

րր

հլհում

էր

կառղպիաալիուակ

ողոռադրության ննդ շրջանակներից: ը) դրողուոնան տության սիոտեմենըը ռանմամուախակումէր երկու '

տարիհրով՝ տնտեսությանուղղությամը ն երկրագործությանսիստեմով նրանք թույլ էին տալիս սլալ:. Հաշվի տնտեսության պոցիալաառնելով կան ձեր հ գյուղատնտեսականդործիքների ղարդացման. աստիճանը, հլակետ չէին ընդունում երկրի արտադրողական ե նան Հարաբներություններիաստիճանը:

Ա. Ս. ի. Սանբուտի, Ա.Երմոլովի, Սկվորցովի |

"ի

ճակաղրումնԻ.

Ա.

ն մյուս ադրոնուների ուսմունքի, որի բուրժուական էկոնոմիստների Հիմքումընկած էին Հակապատժական Հայացքները,դյուղատնատեսուու

է սիսանմների լննինյան բնորոշման ուժերիարտադրա-քյահ Հիմքում ընկած պատմակ մատերիալիզմը:: ի. Վ. ուներ Լենինը օգտագործելով բուրժուական դիտնականների ուսժունկարեորագուլն նչանակություն :

Այդ պատմականԽնդիրը, որը գյուղատնտեսության սիստեմների ղարգացման գործում, լուծվեց Վ. հ. |ենինի կողմից: նատարվածՃճարուսոփաստացի նյութի անալիզի հ. գտնում ճետոնհֆորժյան դյուղատնտեէր՝ որ Հիման վրաՎ. Լենինը

կայանում աությանէվոլյուցիան

որ այն աստիճանաբար ընդգրկում է դյուլատնտեսության

է նրանում,

է առնետրական ընդունում բնույթ,որը

-

ալրոոադրությանտարբեր ճյուղերը, անջատվումէին կապիտալիստական դյուղատնտեսության շրջաններ ն առաջանում «տարբեր դյուղատնտե-

սիստեմներ»: տնտեսությունների սության`

բնապատմա

արտաղրության

ՍՍՀՄ-ի գյուղլատնանսական ղարզայման գործում երկրագործության սիստեմի էությունը ն նրադերբ իրենց աշխատուՎ. վ. քյուններում լուսաբանել են նահ ոուս դիտնականներ Դոկուչանը,

«գյուղատնտեսու-

ենք, Վ. հ. Լենինը գործածում է ւթյանտնանսությունների սիստեմներ» տերմինը ե ոչ թե ռոնտեսության ինչպես Ա. ն. էնգելգարդը, Ի. Ա. Ստեբուտըե բուրժուաժլուս ագրոնոմ-Լկոնոմիստները:Ենդ որում` նա ընդգծում է, որ

Ինչպես տեսնում

առաջավոր ն ճիմնեվելով պատմական մատերիալիզմի ղրույթների վրա, դյուղատնտեսության սիսանմներիմասին եղած ուսմունքը, ճասցրել է մի նոր ն բարձր աստիճանի: Այսպիսով, լենինյան դրույթները 4իմք են Հանղիսանում գյուղատնտեսության արաւադրության ոիստեմները զարգացնելու նե մշակելու դյուղատնտեսությունը վարելու ռացիոնալ միջոցառումներ տարբեր ճողակլիմայական ն կան պայմաններում: քում եղած

աիստհմներ»,

Պ. Մ.

1բ. Գ, վ, ԲՌ. կոստիչնը, Վիլյամոը,

ուրիշները:

կան

դեպքումխոսքըոչ թե գյուղատնտեսականարտադրությունը վարետվյալ վարելու մասին է, այլ գյուղատնունսությունը վու տարբերհլանակների ն

կրոլալելր Հիշմակին, Ֆ.

Ս.

ն

ԵՐԿՐԱԳՈԲԾՈՒԹՅԱՆ

ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ

ՍՍՀ ձնեիի մասին, որոնը միմՀԱՑԿԱԿԱՆ տարբելվաումեն գլխավորապեսապրանքային արտադրությամբ անցից Հայկական ճանրասլետությունումերկրագործությունը ունի Հնա. լրոցեսներով: ԴրանվուղրնթացչՎ. հ. Լենինը գյու'ն տեխնոլոզիական դույն սլատմություն։ Ա. Լ. Պարվիցկու, Ղ. Ալիշանի,ի. Շոպենի, ն. մեկ սիստեժը մլուսից տարբերում է առաչին «երթին, պարզվում է, որ երկրադոր-՝ տվյալ արսադրական պայմաննե. Հարաբերություններով, ն ուրիշների տվյալներից արտադրական ն ծության Հիմնական խոսւլանային, խամային, ցելային, սիստեմները՝ "թիչրջանակներում՝գլխավոր չուկալական մբերջներով ն է են նան դոյություն գործիքներով սլտղափոխային խոտաղաշտային, ւության տեխնիկայով.(արտադրության Հայաս-

տարբեր աստիճանների "կապիտալիստական

«ղատնտեսության

դյուղտնտն-

երկրադործուաանում: ա. Համեմատաբար լավ լ եգյուղատնտե Գրականության Այսպիսով, արտադրության սիստեմների սության ճետ

սիստեժներով): Հթյան նորոշումն դինյան

է Հնտելալ ընդգրկում

փոխադարձաբար գոնվող տարրերը. տիպի նն նրան բնորոշ ա) արտադրական ճարաբերությունների բանվորական ուժի որակավորման աստիճանը, հ

իր մեչ

`

ն կապված մեջ ներգործության փոխադարձ

|

՛

Է) դ)

տնտեսության է էկոնոմիկական

ուղղությունըն

մանները,

դ) ինչես

երկրագործությանսիստեմը,

թյանը

հ

դյուղատնտեսական

գործադրվող

են

ուննցել

,

-:

խոչ. պարդաբանված

տացանության կապված ճարցըերը,որպես պողավոխային սիստեմի տարրերից մեկը։ Այդ ճեղինակներըցույց են` տալիս, որ Հայաստանը նոլաստել է մի շարք կերային խոտաբույսերի,առաջին ճերթին առվույտի ն կորնզանի մշակությանհը,որոնբ այխոնղ մշակվել են Հնագույն ժամանակներից:կարմիր երեքնուկը ն բազմամյա Ճճացաղդիներին պատկանողխոտնեըըՀամեձմատարար: ավելի ուշ են մշակվել: Փարվիցկու դտնում ենք այն նշումը, որ աշխատությունններում է սիստեմը կիրառվել միայն նորադուղ,Ղշլաղ (այժմ Արծվաքար). ն նադեժդինո(այժմ Շորժա) դյուղերում, մյուս դյուղերում ն խամային սիստեմները: կիրառվել են հրկդաշտյան ձանբերըՀիմնաւ են կանումկազմված հղել Ճճացաճատիկներից, որոնցիը երկու երրորդը

ռլայ-: Համապատասխան Գոզակլիմայավան հռադաչտյան

աչ |

գործիքների, մեբնհնաների է տնտեսության ուղղուտարելադործումը, որը Համապատասխանում նան

ն

-

ՐՀ

"

Տնր-Մակարովի

սիստանմին: երկրագործության

-

`

Կ

|

զբաղեցրել է դարնանացան ցորենը, իսկ

պատմու-

փաստնիի,

է

' :

:

ճիման վրա

Վ. Ս: Ստոլետովան։Բացի այդ,

ալս

'

ռ |

ու

Արտաշամնացած Մասիսի,Շաճումյանի, Ճճողատարաժությունը էջմիածնի, (այժմյան Հոկանմբերյանի, շրջանների տերիտորիան)ն մասամբ նախալեռնային ն՝Արարատի

ն զբաղեցրել գարին: են աշորան գարնանացան մեր երկրի երկրագործության Հենվելով բաղմադարյան

թյան

ճետաղուղությունների, ճնչաբանական տվյալների,

սովետաժամանակակիցների վկայությունների վրա,կարելիէ ասել,լոր մշակման երկիրըճանդիսանում է մի շարք կերային խոտաբույսերի կան ճայրենիքը, Հերթին, առվույտի ն կորնգանի,որոնք ինչպես առաջին մշակվել են ճնադույն. ժամաՀայաստանում

Ռուսաստանում, այնպես

նակներից:

Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեժ ճեղափոխությունը, նախքան Ռուսաստանի կալվածատիրությունըգյուղատնտեսական գրականության մեջ Հիմնականում կողմնորոշվում էր դեպի Արնմուտք: Այս պատճառով բազմամյա խուտաբույսերը մշակման մեջ մտցնելու վերաբերյալ տվյալներն էլ վերցվում էին արտասաճմանյան դրականությունից:

Միանգամայն իրավացի է Ս. Ս. Շաբնը, տրըգրում է.-- «Այն. որ փորձը կատարվել է գյուղացիների ճանդամանքը, կողժից,այն էլ ճաճախ ցարական Ռուսաստանիմիանգամայն Հեռավոր ն խուլ շրջան ններում, դոյություն է զւնեցել արճամարճանքըՃայրենական խոտացաւ նության սլրակտիկայի նկատմամբ, որ ֆնոդալա-կալվածատիքանի է հղել ճակադրել րական Ռուսաստանի պայմաններում անճանդուրժելի արտասաճմանին՝«ռուս տգետ մուժիկին կամ Միչին Ասիայի ն Անդրկովկասի գյուղացուն»:

Գրականության վյալներից, ինչպես նան նյլուցական մշակույթի երնում է, որ առվույտը «նագույն բազմամյա խուտաՀուշարձաններից բույսերից է: Ծանոքանալով առվույտի օղտաղզործմանը վերաբերող ղրականության մեջ հղածնյութերի ճայրենական ն արտասաճմանյան ճետ է, որ այն մշակվել է ճլուսիսպարզվում առաջին հրանի անգամ արնմոյան մասում, Միջին ն Փոքր Ասիայիերկրներում, ինչպես նան

Հայաստանում:

տվյալների Պատմժական

Վ.

կուղնեցովընշում

է,

որ

ՏՅԱՆՑ) ՀայրենիքիՀանդիսանում են կապույտ առվույտի (Բ1ք166890 Միջին Ասիան ն Հայկականբարձրավանդակը: նույն կարծիքին է նան կական գրականության տվյալները

փաստը Հաստատում

են

Հին Հայ-

Առվույտի մշակության

Ղ. Ալիշանի

նշումներ գտնում ենք նան

մասին :

ԱմիրԴովլա«ՀայԲուսակ»-ում,

թի, ՄխիքարԳոշի(12-րդ դար) ն ուրիշների աշխատություններում: ո77 այնպես էլ այժմ Հայաստանում ինչպես Հեռավոր անցյալում, ան `

'

առ-

ճարքավայրնէ վույլտիմշակման ճիմնական դուռին Արարատյան

տի

Աշտարակի,Ազիզբեկովի, գուտու (Աբովյանի, ջրովիՃճողերը): շրջանների

Թալինի

ն

Ապարանի,

՝

ւ

նուլնպես Ճա սոմոռում տվյալները Գատմական

-

են, որ անցյալ

դարի

լնոնային շրջանմշակվել է Հայաստանի կեսին առվույտը առաջին քվականից։ ներում, այդ թվում Սնանի ավաղանի շրջաններում ՌԴիարբեդն արեմայան: (Հին Բալյազեսոյ Հայաստանից Սերմերը բերվել շրջանի Ս արուխան, շրջանի Վարդենիկ, կաժոյի. Քիր, Մոշ): Մարտունու ւպ ատում ճնաբնակները դյուղերի շրջանի կարճ-Աղբյուր Վարդենիսի: են,

որ

իրենց ընքացքում Թուրքիայից Հայրենիք վերաբնակվելու

«ետ

ն այն մշակել Սնանի ավազանի ներքին բերել են առվույտի սերմը ավելացնենք նան Հաոռոգվող գոտում եթե այս տեղեկություններին տվյալների, ըստ ուսումնասիրող դիտնականների են

ֆլորան յաստանի

րոնց Արարատյան Հարթավայրիցմինչն բարձրլեռնային գոռիները են բաղմամշակովին վայրի առվույոների վաղուց ի վեր տարածված

քիվ սորտեր

ն

պոպուլյացիաներ,ապա

պարզ

որ Հայաստանը կդառնա,

է առվույտի մշակման ճնագույն օջախներից մեկը: ճանդիսանում Տարբեր տեսակետներ:կան նան կորնգանիմշակության մասին: մշակն մի շարք գտնումեն, որ կորնդանը Հեղինակներ Դե-կանդոլը Անգլիայում՝ ման ճւարավում, է Ֆրանսիայի մտել 19-րգ դարում մեջ 18-րդդարում: 12-րդ դարում, իսկ Գերմանիայում ն իտալիայում՝ իրավացիէ Ս, Ս. Շաինը, Մենքնս դտնումենք, որ միանգամայն պատմությունից» աշխատուխուտացանության որի իր «Հայրենական կորնգանիճայտնաբերումը թյան մեջ գրում . է. «Անդրկովկասում Դե-կանդոլի լեգենդային վերջ է դնում»: Սիսիանի(ՀայկականՍՍՀ) ՍՍՀ) ՍՍՀ) ն Ջավախետու (Վրացական (Ադրբեջանական նախիջնանի Ֆշում են երկու ճանգամիաճամուռ ճեւոաղզոտողները կորնգանների

մանք. առաջինը,

Անդրկովկասուժ կորնգանը մշակվում

որ

ն երկրորդ, ժամանակաշրջանից

Ա.

Ա.

է անճիշելի

ւլոսորտերը՝ տեղական կորնգանի

որ

են ճայտնի պովյացիաները տարբերվում

ցիաներից»:

սորտերից

բոլոր

ն

պոպուլյա`

՝

,

ա

Մաթնոսյանը իր «Հայաստանիկորնդանները» դոկտորական

դիսերտացիայի մեջ նշում է, որ Հայաստանումկորնգանը մշակվում է ավելի վաղ ժամանակներից, քան նվրոպայում: (որոնք իրենց մորֆոլողիաՎայրի: կորնգանի մի քանի կուլտուրական Բորոուր ի՛ր քի են տարբերվում Քոմ ոմ կան առանձնաճատկություններով րու ճանդիպում են կամոյի ) այժմ էլ մեծ ղանդվածներով կորնդաններից «նաղզեյիդոշեր», Սարուխանի շրջանի Մուխան գյուղի «Գոլ:ւլոչո», |

տեսակներ

|

"

սմ

են կուլտուրական ՍՍՀՄ-ուժ տիմոֆենկայից։ շրջանի Արծվանիստ գյուղի Կոարբեր Սյաբ «անդիպում

ներկայումսմեծ քանակուսառնաներում, ծովի մակերնույթից 2250 մ բարձրության վրա ն Համե. տիմոֆենկաներ: գարնանացան Ս. Ս. Շաինը գրում է.-մատաբար ոչ մեծ ղզանդվածներով՝ «Պաիղվածէ, որ կուլտուրական տիմոմյուս գյուղերի դաշտերում: Ֆենկայի իսկական ՃայրենիքըՃանդիսանում է Առվույտին վուգաճեււ նաճանգի կորնգանի մշակվել Է Արարատյան ՃարթքաՎոլովդայի ն րա ոյի նոխոնի վայրի քեքն ավազային ճողերում,ինչպես նան խաղողի այղդիների «Տերտերիչաիրներ», Մարտունու

են

-

վայրի ձնով աճող

Հարիր րատյուգինովի գավառը,

ն է Վ. վայրու յոպիսով, ազատ իրավացի շրջակայքի միջնակներում Հողերում, այլն:Զգալիքանակովմիավոր «ես է ունեմ ա

:

Գոոորի

Վիլյամսր,մմվ

Ռ.

ի նկատի տիմոֆենկանիր կարճ (1-3. էվջիլար, Հախվերիս, ոլ Ն ճասկանման Վոլոգդայի նա է հանիմոտր) Ճուրանով:տվել է տալիս է կանաչ բերք, երկար,

կորնգան մշակվել է նախկին Սուրմալուի գավառի Թմջրլու ե այլ գյուղերում, ուր այն չորս Հարի գեպքում միջին տվել 140--150 ցյհ չոր խոտի բերք։ -

ն

գվածի - ազմղուկնե

ուղիղ (ճարը) ն տիտիմոֆեն

առատ

յունը Հն

ն

ն...

Վոլոգդյա

տերններով, առանց

փայի յանջի

Երեքնուկի մշակման Հարցի լուսաբանումը տրված է Լիսիցիոֆ տնողու նի «Կարմիր երհջնուկի կենսաբանական ճարցերը»աշխատության մեջ. շրջանի Մուխան ն Սարուխան հա գանում է, որ էրեթնուկը ակսել են մչակել 14-րդ գարում հտալիայի գյուղերի կոլտնտեսությունկամոյի լ րում մ ծովի Մազերնույթից բարձրության վրա մենք ճյուսիսային մասում ն նիդերլանգիայում։Մշակովիերեքնուկը տարած: մեծ զանգվածներ: Հայտնաբերել ենք գարնանացանտիմոֆենկայի ճույվել է շատ դանդաղ: Երէջնուկի մշակության մասին առաջին տեղեկուէ 1550 թ. է մշակվել,Ֆրան- ռերի թյունները վկայում են, որ այն իտալիայում բարձրությունը տատանվում 4--6-ի սմ,թիակալումը 120--160 Միջն, ունեն կերային չավ սիայում՝ 1563 թ. ն Անդյիայում՝ 1645 թ.. Ռուսաստանում կուլտուրաչ Ցուցանիշներ: թ. սկսած Վալիյսկու կան երեքնուկի մշակության ժամանակաշրջանի Մասին կան տարբեր կարմփորձակայանում (Անդրվոլդա) պրոֆե«որ Վ. Ս: Քոդդանը սկսեց փորձարկելվայրի տափաստանայինժիտնյածիքներ: Այսպես, օրինակ,Պ. Ի. կիսիցինըվերը նշված աշխատություխում դրում է, սր կարմիր երեքնուկը Ռուսաստանում սկսել են մշակել կը' Փորձարկումը Ցույց տվեց, որ ժխտնյակնունի կերային դերաղզանը ն որակ: ան թ. եվրուլաւյից նրա սերմերի ներմուծման կլիմայավարժեցումից ա Հետո: ն. Գ. Բորրովըն Մի շարք ճեսավոտողներ են, ռր: ՍՍՀ-ում տիմոֆենկան Հայկական ճաստատում ն է բիչ կուլտուրական երեքնուկն առաջացել տեղական Ռուսաստանում քանակությամբմշակվում են Ստեփանավանի ն վայրի Կալինինոլի ների 1946 թ. էրեքնուկից՝ անձճատականինտրության միջոցով: Հայկական կոլտնտեսություններում: սկսած ավաղանիտար. Սնանի բեր շիջաններում ողի բերրիության բարձրացման մշակում հն՝ խոնավ լնռնաչ-տավխաստանային գուռում ն այն ' երեքնուկը Ֆոլատտակով փորձարկել ծն բազմամյա ն միամյա էլ բոլորովին ոչ վաղ ժամանակներից,ըստ 6. Մ. Աղաբաբյանիկարծիխոտաբույսերը, Փորձարկվելեն կերային բաղմաւյա Թիքեոնաժաղկավորներից՝ Քի՝ 1920 թ., Սնանի ավազանի: շրջաններում երեքնուկ չնն մշակում: երեքնուկը, կորնդանը, Մեր, ինչպես նան այլ ճնետազոտողների՝ ուսումնասիրությունների տվյալ- խիաղմամյաճացաղգիներից՝ բարձր ոայգրասը,, բաղզմաչար շրաղախոտ ՝"մարդագետնայինը, ները ցույց են տալիս, որ կարմիր երեքնուկի որոշ սորտեր ն պոպովյաախմոֆենկան, անթիստցորնուկը, են ն՛ Սնանի ավազանի ենթալպյան ննքազոտու ցիաներ Հեռանկարային ժիտնյակը նշված.թերեռնածաղկավորու ողնախոտ-Ճավաքականը, :

՝

Պ.

ի.

հ.

-

2200-2400

լ

:

:

-

,

մարգագետնային շյուղախոտ շրջան.

ՍՍՀ-ում

առվույտը, ռայգրասը,:

մշակելու ցանըաշրջանառություններում

ճամար:

նջ

մտցնելու

ժամանակա-. Հչացաղգիխոտաբույսերը մշակության մեջ շրջանից վեճ է գնում Անգլիայի, Ամերիկայի ն Գերմանիայի մասնաԷ գետների միջե. մասնադնտներից յուրաքանչյուրը ձգտում թյունը վերազրել իր երկրին: 9. Պապինրը ձգտում է ապացույել, որլ

ճացազդի խոտաբույսերի տարբեր խառնուրդների ցանքերի: Միամյա խոտաբույսերից ուսումնասիրվելեն՝ վիկը, շաբդարը ն այլն։ Միաժամանակ,

Սնանիավազանի տարբեր ձերագոտիներում. ոումնասիրվել

սիստեմի առաջնու- նրկրադործության են

Հիմնական տարրերը, ն դաշտային կնրային ցանքաշրջանառությունները, Հողի մշակման, պարարտացման «սիստեմներըն այլն. Ուսումնասիրվելնն նան մարգագետին ների ն արոտավայրերիարմատականնկ մակերեսայինլավացման մի-

սկսել են մշակել Հյուսիս-Ամերիկյան տիմոֆենկան առաջինը Միացյալ նաճանդներում: ներկայումս պարղվածէյ որ գարնանացանտիմոֆեն.̀ չի 4անդիպում, իսկ: կան Ամերիկայում վայրի վիճակումընդչանրապես ջոցառումները: անգլիականն լնրմանական վայրի տիմոֆենկաներըարտաքին տեսթով կ կենսաբանական առանձնաճատկություններովզղալիորեն տարբերվում

,

|

ՏՈՒ

Տ

:

:.

:

՛':1

՛

նվ

: ՆեԿԱԿԱՆՍՍՀ ԴՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԳՈՏԻՆԵՐԸ

Ն

ԻՐԱՑՎՈՂ. ՑԱՆՔԱՇՐՔՍ-.

ԱՒՈՒԹՅԱրեների

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆԸ

էական փոփոխություններ:1959 կոլտնահսություններում

ն

ճանրապետության 720 թ. վերջերին Ն

սովխովներում ներդրվեցին նոր ցանքաշրջա210: տնտեսությունում:

էին իրացված: նառություններ, որոնցից

տարբեր

Հանրապետության Աշխատանքիճիշտ կազմակերպման, Սակայն ճետագայում, սուբյեկտիվիղմի ն- զյուղլատնտեսության ամբողջությամբ պայմանները էկոնոմիկական ճողակլիմալական, պլանավորման Հեոնանքով (1961--1964 թթ.) հղած ցանքաշրջան կոնկրեւուսցնելու ոխոաղլ աղրոտելսնիկականմիջոցառումները րնդդրկելու 1964--1965 ն" հառութնյունները խախովեցին։ թթ. կառավարության որոշԱ. Ս. ի. Ղրիմյանը, Ս. Քոչարյանը Գ, խ. Մղաջանյանը, նպատակով ն վերականգնելու մամբ 9: միջոցառումներ ձեռնարկվեցին վերանայելու Ա, Բ. Ռաղղասուրյանը բաժանելեն գյուղատնտեսական Հայաստանը հղած որի Հետնանքով «անրաղզետությու-` Շիրակի» Սնանի ավացանքաշրջանառությունները, Լոռի-Փամբակի, դուռիների՝ Հյուսիս-արնելյան, ք. դրությամբ 49322 տնտեսություններում վերանայված ն Դալալագյակենտրոնական, Ապարան-Հրազդանի, ղանի,Զոանղեղուրիչ Ա ն Արարատյանդաշտավայրի: խայՀաշվի առնելովյուրաքանչյուր գուռու բնականպայմանների

յում ճշտված

:

`

որոնցից իրացված ցանքաշրջանառուցյունները, նտեսություններում:

:

են

են

ստ դգյուղատնտեսության մինիստրության տվյալների (Վ. Ս. տարվետությունըն արտադրության ՄասնագիտացմանտարբերուՄկրոչյան), կիրառվող ցանքաշրջանառություններիընդճանրացումը ե թյունները, չպետք է շաբլոն ձնով խոր"ուրդ տալ ցանքաշրջանառության է տալիս կատարել Հետնյալ ընդճանուր ճամար Ճիշտ անալիզըՀնարավորություն կ նրա տարբիրենթագուռիների սխեմաներ ամբողջ դուռու եզրակացությունների։ Կիրառվող ցանքաշրջանառությունները ճնշող ճողում «ումուսի կուոլետք է ապաճովեն ցանբաշրջանառությունները են. մեծամասնությամբ (94,8 գեց)խուտադաշտային Որոշ քիմիական ն կենսաբանականՃուոկու'

:

շեղումներ ֆիղիկական, բնական պայմանների պատճառով նկատվում են Դարալադյաղում ընթացիրացման Ցանքաշրջանառությունների քյունների լավացումը: ն Արարատյան ճարքա-. պլանի կատարմանըղուգըն- (81,440), նախալեռնային գոտում (85,300) զարգացման ում, գլուղատնտեսության օգտադորտնտեսություններում: (86,6) ռացիոնալ վայրի աոնել բոլոր ճողատեսքերի սլետք է Ճասշվի ո

ակումը,

բա,

ճողի

՛

|

Առանց բաղմամյա խոտերի ցանքաշրջանառությունննր կան նան

Միաժամանակ պետք է պայմաններ ստեղծել տրակտորեքրի

06. մինչե 4,7 գ, առաջավոր լուս գոտիներում, որոնք կաղմում են վարելաճողի օգտադործման, ն ճիվանեն մերձֆերժային, բայց որպես կանոն, դրանք տեղավորված վնասատուների ժոլախուռերի, կիրառման, աղզրոտեխնիկայի հնրձ ոչ մեծ տարածություն գրավող, ճիմնականում չրովի լավագույն պայքարելու ճամար: դեմ դությունների ճողերում, որոնք բացառապես զբաղեցվում են տեխսնիկական, բանջացանքաշրջանառուկոլոոնտեսություններում Հանրապետության խունոցային, կերային ն այլ շարաճերկ կուլտուրաների մշակությամբ: ՀՍՍՀ-ի գյուղթյուններն ունեն ավելի բան. քառորդ դարի ւղատմություն: Ուստի դրանք դասվում են դաշտային, կերային ն Հատուկ ցանքաշրջա. բաժնի տվյալներով (Վ. մ. ցանքաշրջանառությունների մինիստրության կառությունների թվին: ներդըըթթ. ցանքաշրջանառությունները Մկրոչյան), մինչն 1934--35 ւսւանձնաիրացված ցանքաշրջանառությունների Ճճաջորդբնորոշ վում ն իրացվում էին պարղ ձնով, առանց բավարար աղդրուռեխնիկական

ծումը:

լավագույն մեքենաների դյուղատնտհսական

դրուդա:

.

էկոնոմիկական նպատակաճարմարության: ղուդրնքաց ղարդացմանը՝ Փորձի կուոակման ե խուտռացանության ե 1959 աշխատանքներիորակը թմռկանի ասհիճանաբարբարձրացավ տեղադրվել էին: մեծամասնությունում վերջումկոլտնտեսությունների իրացված արդեն մասը վգալի որոնց ցանջաշրչանառություններ,

անալիղի

ն

էր:

բուսաբուծության է՛ խոշորացման, կոլտնոնսությունների Սակայն, մասնակի փոփոխման կապավ-. առաջադրանքների անասնապաճության են տնտեսության ուղղության ն մասնադիտացորոշիչ լուցյամբ (որոնր բնույքի խնդրում) մինչե Հետկարար ն ցանքաշրջանառության ճարկ եղավ մտցնել տո թ. ներդրվածցանբաշրչանառություններում

յան, լր: «-

:

ճատկությունն այն է, որ այլ ցանքաշրջանառունյան սխեմաները, որոնցում հախատեսված են շարաճերկ կուլտուրաներ, ինչպես ըստ կոլոընտեսությունների թվի, այնպես էլ վարհլաճողի տարածության ղբաղեցկում

են

միայն

0:

կոլոնտեսություններում Հանրաղզետոության իրացվածցանքաշրչջա8040 չկանյ որի սխեմաներում կուլտուրահնր շարաճերկ հառությունների ՆՇարաճերկկուլտուրաներով պատճառը բնական պայմաններն են. յոտրածված են վրաղեցված ցանքաշրջանառություններն առավելապեռ

ԱրարատյանՀարթավայրի տնտեսություններում(83,4 0): Լոռոի-Փամ. բակում (72,5 ն), Հլուսիս-արնելյանզատում (16,841), այն դեպքում, ն Դարալագյազիգոտիներում այն հրբ կենտրոնական,Նախալեռնային

ինչ դես 191.,։ մյա դուիների ոանեսութոււնների, ցանըաշրջանառուե ԱԽխասիոաւյի շիջաննելրի հան Սեխի, Դոաւկաւսյանի չեն նշահակություն պոորժյոսկուն կուլտուրաները եր ատրուռ թյուններում յուաաւանվում:է 0,1-ի

կալուդունեն

ուխոլին եշ,

վելի ) ուուրյաների

բունրը Հետհլուլն է. ու) որոլես կորն,

ուսիս խոտերիոժուուիյ

երկո

մաքուր

կուլաուլյաների դաշուլաները,

խոտեր, չերուվնց լրաղդոռիցիա

սիո

ուվելի։

աան

բ) սողում

խոսերի

յա

որուն

ոռլված ցելերիդ,

.

ասանձեուցվում Է արժերավոր Հինուկյսնում ոշնյոնացանցորենի

կաղլաուրաների: Հատիրաւյին

յ:

.

ճա

Դու-

չրջաննեայլ Սխալի ուվաղանի Դուր, իկ Շիրոկի բուլձիլնոնաւյին, կորորնորք ա Բուվ ալոուր խախաովուլի յոր: են րոսԲ դուն ունյացուն ցորենի Մեն տեղարտշիվում ելի ոտի աաա չա բաղմոո յոեսուլութնելյում Հտունադժան կում կանուչ դանդ-

յ)

ն

կազնամուժույին եզիւղուտցորեն'

ճն

վածի ամուր: ուոանձնուդվում որոյես չուվ հախորդ։ հուլղես լ) շրջված ոմա, ն շրջաննեչոում՝ անեիխորոշ ռռախկայինկուլուուր ա երի» իկ է նշված «ոո յուռ ան կլեաւեց չի ոու ողովու ընդեղեննեկուլուտրաների

նիկուկան րի

ն

մոթուր յելի

ղ) բողմ

աի

հունացան որո

յոեղաբաշխումի:

կամ հն դարնանացան ոարուվները ցանվում խորու րայր ոկ: երի Փուժկոցի Հոսոիկալին կուրոութան

չո:

աշոււո-

Զանդեզուրի, ոռի. ոոոչի ն, Դարոլաղ) ուղի, նեեբախ Հաւրքավուբի,նավխոուլե հ դուռիներիհրուչ ուլի նռ ույլմա յր ծրոսիս-արհելյան փոռբրոկի, ոորբելյակը: է վերջին բում հերաշիսսվորվու

բավար

ի

լ

մեժ "ւմ" խորությունների՝ 1,5-- 2 մ վրա ոխովճն բու: «ողբ չորահում է լափանցում է տաղով ժինոլորաային տեղումների այն բթահակը,որբ այղ Հողի Ւնչ, լինում ( պակաս, քան պառանջվում ,

լ

ինչչդետ հան րբաղմեյ Հառկավոր կուրուրուննըը Հաջորդում

ն դի

ձնիեռում

»

ր

՝

լ

Հետելալ դաղմով։ հրկու-ելոնր Ռւբուր կոմ: դրդված յել: Այս Հուդա ուռի կ ն մեկչերկու դաշա յլուշո: սկրղՀաջորդականույոն որոոուո։ (էլունյ ելքում կուլոուրանելի ւռ տոնյոշքջ ղաշ

նն

ի

-

չրոնունսական ժլւցառուժնել|ը /տռանց շարանբկ կուլցանթաջրջանառուվոններից

Հոռյուսյին

վատ են

Հետնախքով

կամ լրիվ սրիչահու)։ խոնավությամբ ժի շարը կուլտուրաների ժշակուվլյան ընլքաւ ապաչովվոժ շրջաններում

սրանում

հո

մասամբ

առահդ

լ,

չեն պոոցնում Թիակաղլել,որի

ծլում,

գ

կուլտուրա ն

|

ոո

նուի

«Մարում

Հ

ճողը չորանում է համ շոծլման ն հ լեզ խորուվքլուն վրա` հդվիողաւացո Ի» զղդալի բոլ լե մշա կում րոնիդ։ հատի, շողա շերկ կուլաո հեն Հառխկի "ամար մշակելուց «հաս: Պաիաուք:

Օլ :

"

Որ

րոնհ սաշմանում:

:

.-

Ե

,

ճմուն չում րաղմամյա խոոաւերի ինելովկայուն բները, ինդճանրոաւսյե ներ ե Հացար ե, "ումը տազարատիկակինկուլուուների անկայուն հ հրաշոի տարիներին աշնանուան շա ի " չավ ննելոի «ամար դառնում են առռկողի խսիչթրդենը Հենոն էլ յո ոլեո, աղ ոլնութ է սառմանել չրջաննեսի ցոբուչրաւնառում րունելո րի այխվիսի կաղմ ն «յոջորդակուոուիի յու, ովոդնաղիսյու չրի աաշվեկշիոր ն վելսսկանդեվի բերողուսը շողի ալոհասարնւսյը շտերոար: 1. ոչն սոլնլաւյնե ա | 1 ( Մ մ ջլոռվի ցոաթուշրջանառլետաը 8ւ լնտեղ, որտեղ շկարավոր նհ

յամ

ռ

ւա ր

,

տո շրջանոորում

ոնաւվուի

Ս

ի

,

:

չ՛չ

փութւթան, աք լունեեա

ել,

|

Ա

աշրջան

,

/

Ո,

ոնբուվալոաղ:խոանտավուլէլուն ունեցող չրրանների ահջրգի որում: չմչրովի դառ այրս յուններում պետք է դելուկ ե1 /

'

ւն

յ

նր

չ

:

,

նարոտ

եե

ողին

սյ

|

'

նի

րք

6.

,

Է

'

խոդաատիկները, իոկ

աալ ա աեգրամ շունն

դե

՛, խտռիրին "ատհույնել երկու դով լուն ինքն իլ ացվուժ եկ Հնս ավելիոՍյոպիսի ցանլթոշլխունո կերոլ. երն տվյալ տարվա ամոանը հ աշոսհը "սղում կա "

ր,

ըյողտնոմյա

։

/

Ա

'

«/ղ

ոմն,

.

ւ

:

-

է

՛

Ժ

:

ի հուվուվլուծը ւորա հրից Հեռ կուրոույյուն

մ

շտ ոռձերի ո

վուն ուստի եր, իսկ րի Ոժնոլոլոսուխեղում ների դերում` ոաջորդ չտալոիո դարտունը ցանում են արնուն րոր: աշիվ է ն դէ լել իյէլ դացան «ոյա» տոխկ։ հշնանացանները լ եո ան ր ն ռ վրա: Այո դեոլթու շքջած մոա շք ուիոոռերի մուսուլ ցա առոիկների «ասմութաաան 9 սորաաղդրանքը ԻՐ ո

ոասնրի րո կազմում ոմ

|

'

ոճում

'

Ի

քհե

ուռ)

ոնն

աշնան

յիր

Ա

,

Լե

`

արթուն

Մ

|

՛

ան

բարասնսու:

որվում

»

՛

Ի է

ն

լ

՝

.

"

եելոսշաի

հունա

ի

՛-

սնթով ի

ա.

ման ոսեսում ունները /

՛

կորուտյու

Հացառասիկները դեր դայլմաններում Աա Հա րո ն է, որ աշնանացան Խու ի ռո բերը: բուն ռարնանատյանհներըը է լրացնել մալոլագետնու-արո պաչանջի սպակասը եք սումուղլառովում են Համեմատաբար բարձր ն սգրուկոիկ դորձերով ի ժին, ոմ կերային Հիմնարկների ի ցանթաշլդունաւծւիլուններ կիլութեչու ւ արան ական ինն ՄՍոկուլն:դիտաչնուաղուտ - աշխան Հատկաղես այմոուն "յ Է են 4--» խոտերին Համոն ցնում թանի որ Սալա առվիկենլն ույս: դաո, առլացուքվածէ, որ հրսշոի յոարիներին, ր դ ԻԻ «ղ այադիսի նախորդների ն) բերբը» են ոլողե »աժարվում հդես աղեկցող կուլաուբանելը Հացաճոատիկների շրջունումաշնսդությյուն հ րաղյոռտճառով) իր հշակմոն հս են լատ ցելի մաթուր շեւոոչ հարժիբով, դոտվիակահութթան որոշման չհուաւղնս շիոաւան բ իլի ճիբ չ:) ր աան Հ" զրուդատնունաականաոաչդրություն մոսնադիչինում է տվելի ոլոկոառ» բոն սինանացաննեհոթ անԷ քոք մաժյու խոոնբի ճուոբ» Հն Այս հրհույեխ նույն նախորդներից տաց ույ է, ԿՈնքւո»դ մրոբաշխման կաստոր իրա դորՅ Մո: ուպդութամբ: ինը, ոլչոմւբանդաղա շիովում խոնավուշնլուում որ չողի արմունկ է նրանով, իր բացատրվում աշնանը Համա լառի չեկաշնանացանների թյան պակասիՀճիտհահըքով /

'

'

,

ոի

եհ

լ

Է

րի

աւոու

դե

ի

ր

զ

.

:

Լ

ՍԵՎԱՆԻԱՎԱԶԱՆԻ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ

ԲՆԱԿԱՆ

ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ

Սաժրադիր Հովիոներըկազմում են դուուն: րադիր արաժության Համեմատւսբւարոչ մճժ ժասըս Վարհլաձողերը Հիմնականում կենարոնացած նն յաժրադիր առկայն որոշ վայրերում բարձրանում նն յում նն ենթալպյան մր, դելի ալպյան փարթամ բուռաղանունյամչը ծաժյված ո

Սնանի ավաղանը ինդդրկող չորս շրջանները (մնտնի, նամոյի ՄարՎարդենիսի) տարածված նն չայկական բարձրավանդակիՃյուՄնանի ավազանի տարածությունը (անրիոոռիսչարնելլան մասում, 321333 ն, Շատ շրջանների,Հողատեսքերը է կազմում րիան) բաշխված նն ճետնյալ կերպ. (աղյուսակ Լ):

Կրի) (եկ Ան

Սեաճիավազանի

դեն

մտար

բոտ

-

ննե շոչանների

ւան

Այդ թ

"

ՍՊԱՆԵ: դ Լի

ւմ

որից`

ո"

Տ

10680

ո.

կու,

-

գ

-՛

) պայմանական ջրովի

ԻՈ

օծեց

43418

754»գ

17809

33486

ընջամենը

12107

ամառային

Արոտներ, բուներ,

ը

Բռական քոռճարբներ

)

55,

--

տաճվճննր Այլ Հողատհարեր

11401

Բեզամենը39765 | .

11270

15309

|

20819

ՄՄ

30388

|

10956

11762

|

27051 101529

|

115073

(642 074992

84068

44864

|

ուր

բիշնելննրի

Մակարուվի, Ֆիգուրովա-

ամվլալները, փալհերը

'

Մթնոլոբտի ջնբմաստիճանը: Սվաղզանի ամենատաքժասը է,

որը

Քացոորվում է

Լի

կ

331332

կազմում Ռսղիսով, Սնանի ավազանի շրջաններում վոարելաշտողերը 44,4 շրջանում՝ ծե, վում. Մնանի այդ ընդճանուր սոարածության . 21,690, կամոյի շրջանում` 24,4 "1, Մարյոունու շրջանում՝ 16,020, 29,1 ց. շրջանում' Վարդենիսի |

|

Ավաղանիոռոգելի տարածությունըկողմում է 33986 հ կամ ընդչանուր վարնլաճողի 38,2 նը. Մեկ կոլանտեսությանմիջին Հողային տա-

րածությունը կաղզժում է 1190 ի, որից 395 «ճելյոարի կազմում, է վարհլաճողը, իսկ մնացածի բնական խուտճարքիեր, արուսավայրեր նե ոչ ղիժեծ մասն աւսնի «ողատեսքեր են: Մյս ապարածուրյան ենկնումէ բարձ-

առավ.

ա

ավաղան փոխանցում Հիողդան դետի Ճովուով: Ամազտնիարավ արնելլան շրջանը՝ այսինքն Մաղրալի Հարքավայրի երեր

89670

նն

Թ

են

ջերմաստիճանի ոչվելի պածր Լ, Շրջանի Պյուսիս-արնմուտքթո են ջերհատոիճանային պայմանների մրա աղդում քամիները, որոնբ նն

յ:

ա

-

ն

լորտի

:

5Է27

Տ.

|

Գ, Ներսխսրանի րսիոյ

-

28831

ԵԴԶ7

գՈ4։

ւՈՕՕ՝

04968

Մեծ

Հարավային կողմնադրության նյո լանչերի առկայունյամը, ղերիշխող Ճարավչ-արեելյան տաժիննրով, ոնն այնո Հլուսիա4 ենվոււ այըեմ ւռ/ լաւն հ Հարավչառիի / ան ր մասերում մքնո/ Լ(

ւ

Գ042

263602 ,

մ.

ժամն

:

ա) կանոնավոր ֆրովի

որից`

՝

-

լտլոօ19092

նն

մ

մշակելիս դեր լխաղում կլի սւյական պայմանները, Սնանրամաղանի շրջանների օդերնուքարական արսլմաննկերը բնուքագրելիս օդատւռոդորժել ենք Ճիդրոմելո ժոուայությայ բ ուրոյի տվյալները |լ կաո ւր. դոլոոռնռոություններում ված ժեր դիտումները,ինչոլես նախ ն. Մ. Ր, վ.

«

`

-

:Ի

"

Հ

։

Ի

ամո հարելառողեր

՛

սիս

՛

`

-

ու

Սղրոմիչոցառուժների որոշակի

:

Ր

նր ողատեսակները

ա, Մարզագնտիններին,

ՍԵՎԱՆԻ ԱՎԱԶԱՆԻ ՀՈՂԱՊԼԻՄԱՑԱԿԱՆ

ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ

Աղյուսակ 1 ի

րան

ԳԻ

տունու,

`

"

կողմերով

'

,

ոարբնրով, ունի ներս ընկած ոհլինֆ, որի ալատճառով ջնիմառոիճանի գիշերները հն ոքուսն շրջանում խիստ իջնում է Մքնոշրջապատված է

լ

.

որի ջերմաստիճանի (որաի ջել հճանի «ակու:

բազալ բազմաժյա

իչինըի յի բնիվում միջինները բերվ

են

Փարհանային վերջինցրտաճարությունները դիտվում

չաւաջին կեսին կում աոլրիլի վերջին ջին

նն

չողլյու-

մայիսի

ուս. Մշնաուսյին տասնօրյակում, են ւ

նկատվում ցրթարարումյունները

սնպանմբերհ վերջին կամ ճոկանմբերի աոաջին կեսին (առանձին մոսիիներին ձոկանմբերի վերջին),Վեգետացիայի շրջանը անում է 5--5,5 ամիս: ԱՍյոտեղ կան Բոլոր պայմաններըՀացաճատիկների, կարոոֆիլի, բանջարեղենի,ծխավխոուի, տրնաժազկի, կերույին միաժա հ բաղզժամիլա խոտերի, կոտվատի,

մշակման Հատոր: նո որասնաավկների Մարտունու ԹՔԻ»Ի ուարությունները, շրջարի աի ամոյիմատում ի րամի ոին ցր դիուվու: երկու ուշացում է

աշե

որ

«ամեմատա

շրջու-

Բո չորար յոլ Սնանի Մր դիտումների, ր Բագ ազոամյա լորոոի ջերմաստիճանի անու թն է անցնում գույն ապարձակ առավելա,

չ

.

-ից։

պ

ՋՃԺՃՎՎ՝`ՓԺ

՞

Վ

Հ5

-

Վ 1 ՝

զ Վ Վ ը

ԶԸ

ԱՆԵՐ

Տ

ՏՏՀ

Փ.-ՅՀԺ».

ՁԱ «Տ ՐԲ Ը- լ ւ5 եշ

| ,

ՅՅ

-

Կ)

-

-

Ց

էՀ

-

"Ոշ

8.

աի

--

Փ

ք

-

»

2 աժ

5.

-«

-Ի

-

ՔԵ

5. Տ

ԱԱ

`

Փ.

ՃԲ

Ի

ՊՀ

Բ

ԾԲ

Տ

տ

աննշան

21-11.

Վ

Հ

Լ

ԱԻ Հ

Բերված ավյալենըիդ հիմում Լ, որ աւճ կուվանյուն ատրիներին ւշհոնացանների փչոդոսը Միանյոաւիույնբնակար 1. ուսաի ցորենիցրտամիժացկուի սոլոոնլի սուազումլ ինսգեռ Սեանիավազանի, այլիպես էլ լուս լեռնային չրջանհերի ամար սիլեկդիուերների տոռջ. Հայասատանի աչերը խնդիրը պեաբ է լինի:

Թ

Հ

Էէ է

' Լ

Լ

6. թ: -- - շ- Հ Լ

(Ւ

Ւ

Տ

ունի,

|

:-Հ

Էջ ՀՀՀ Հ ՞

Ց :

տղյուժակոսի

ունդուժներ լինում ԵՆ սողբիլ, հայիս, տունիս, ամիտենրին՝ (Հի չուսխաային ն Հրասվա-արեժոյան առինրում, Հաւիո մառայբ օցոռտոոին ն սեդտնժբերի)՝ Մարաանու ն Տանհխի չրջակույբուժ, հոչսլեռ հան Պարուվ-արնելյան, Հարավային,արնելլան հ տյլուսիսարեելլուն ովերուժ աըի լ, Մայիս հ չունիս ամիսներին: Ամենաքիչ Դինո յաային անդու նելը: լինում եր ձնային ամիսներին. աշնանանհ հն մազ դարխանաոյին ամիսները լահում միջին անղը:

ԼԶ

Հ Յ Ձ Յ- Տ 5 Տ

.

արձանը անղդումենըը("ացարբուսերիխողովակակոլումիցն մոլախոտերի բուռն Ճասկակալումըսուհղծում եհ Ճարշաճատիկնեերի առա

)

'

`,

Հ

Հ Հ

Տ

հլ

Մնալորտային առաւ

-

Հ

Մբեռլռոտային տելրսմճերը:Ռյս չրջանխելում մեժ նշանակուվքյուն ժրոոլոլնուային տնգումթերը: Ժարվա տնելումներն րոյո կայաննն-

հի ընըվամ

ւ»

|ՅՏ8

կառյված է գարնանային. ինաննսիվ ամղրոպալին աեձրեների շրջա-

ասխ

Հ

ԱՆ

ու

«Խու մթժնոլորխիջնրմասակխճանի Դրանիը Հետո Հովի չերմասոիճանը նորիը բարձրանամ (Լ ն օդոստոռի ոկպբին «ատնում ոուղվո աւավիլաղութին: ՏասնօրլակայինՄիջին առավելագույն ջերմ րուեր պիովում 1 չոզիաի վերջին, օդռոտոսի ոկլբին ն կազմում Լ 54,2", իոկ նվաղաղույնը"8.6, ոքբ գիովում Լ Հունվարի վերջին,

ՁՅ

Ա

Ժ.:

նում

Փ

Վ.

Զա

Է.

Հողի ջեբմաստինանը: Հողի մակնրեսի չնրմատաիճանըձառւանը տասն աուլի ումնիր Տարվա Միչիեր Հասնում է մինչն ճ,Ց" Ց-յռ Հողի Մակերեսի ջնրմասաիխոոնի բարձրույումը դարնանխը շաթունակվուժ է մինչն մայիոր կնսել, ն Հաջորդ մոսսնօրյակում չասնում Իրնչն 3,4" 2-ի: Մայիսի վերջիննկատվում է ժամանակավոր իջնցում,

ԾԴ

որբ

Զ

1 1 - - .-է

|

Գ

ԱԱ

ՀԶ

ԳՋ Վ

արար

Զ

Ջ

ԱՋ

«Դ

Հ

Դ

ՋԶՋ:ՀՅԺՀ

աի

Մ"

Ջ

ՏՃԲ

ՀՈԹ

Հ

ո

ՇԿ

|ա

(ՃԲ Հ

Դ

ԲՏՑՅՀ5Հ

|ը

--

Ը

-- 5 Է -- -- ՞ ԳԾ

սսկուլն ամբողջ ավաղանում ամոանք: Հատկապես օզուտոսին առավել բարձր ջերմաստիճանի դիտվում լ Ըչի Փյոննի արննլլան առին: ֆվաղագույնջնքմասաիոոաւմ չար ձա»նացրված է կոխոլի շլջանում՝ 34,3", որը հ Մարությանի ննհաշրջանում վնասուկողրտղղեքություն է Թողնում աշնանացանների դրու Բոլոր շրջուն ելում 11 դնկունիլյեր, ձունվարի, փոորվար ն ժայսո ամիսները ուսռհնամանիթալինեն,

Հ

` Տ

Հ

ԾՉՀ

ԴԻ.

-

--Զ-Չ

գույնըդիավում է մարդենիսիշրխանում,

Տ

ւՅ. ՀՅ 8, ս5 Վ

--

5 5

»

-

Տ

Բ

Հետո ղայժահներ: Հասկակալումիբը Հառանացումբ լարնան ոհլավի ջրնրը, դետակննրի ճոսքերը Համարյա Խմբողջությամբ չորանում նն, մթնալորաային յոնզգումների ք:նակը խիսո իջեոսք 1, իսկ ամառային սակավ անձրններիկրում են սե-

առի

է

ինչը

կարդաց

ման

լավաղույն

Ը» Վ

ՀՎ -

օթ «՞

-

-Ծ

Վ

ՀԻ

«Վ

՞

-Օ

Է Հ. ՇՎ ՇՎ .-

ՀԻ

«՞

Պ«

ԹՎ

Վ «Ի

Ծ

Ճ

«

Զ

ՁՋ

2.

Հ'

թ

«Ի Վ պգՎ

ւ2

Ւճ՞

«Ի Զ

Շ.

ՇԵ

ՀԻ

ՇԸ»

-Կ

ս«

.-« «5 Է6Օ ՇՎ ՇՎ Է

Հ

«Օ

Թ

ՉՀ Ը»

ՀՎ ««

բեույթ ն լավային հ

ՉՀ

ՇՉ

Շ Թռ

օօ

էՀ «.

ԷՀ

ՀՇ

2.

-ծ

Ձ

է|

Հ. Տ

«Վ Փ

«5 ԻՊ

Թ

..

Թ

Ճ

-Վ

. Զ

Փ «ՕՁ.

-՞

Պ

«Ի

ի

«Վ -« ՒՀ

-

«-ծ-

"յ մ:

Խրո

Թ

«Վ

մեի սն տիզ

պիոողւ "

-

ճ5 Հ

«ի

ատ.

տ

Դ

ԷՀ»

»

ՕՓ

Ջ

Հ

Ջ

«Կ

Ճ

խա

`

ւ

Հ

«Հ

Կ

Հ-

ԹՀ

Փ

Պ«

Ձ

«-

ՇՎ ԹՀ.

"2

ապ.

օ՞

«Ի

Ը

-ՉՀ

|

Յ

ԹՎ |

«Ի

Փ

:Վ

Թ

4»

Հ«

ՀՎ.

Վ

տ ՇՀ

ՓՔ

ԺԹ.

ԿԳ

տ

Փ

Թռ

Պ ՀՕ. Հ Դ.

ԺՓ

ՇԵ

ա

ծ

օԾ

ւ

Վ

ՁԸ

ՊՀ

»։:«Վ

.Ձ«

ՋՁ

Թ --

Ն

-

Գ

Յ

Շ

-Կ

Հէ

Կ

Ջ

բ ւռ

պ

Թ

ծՇ

ՋՔ էոմ Ց

«Ի

ւռ

:

Ց

ւ.

»

Ջ

«Ի

0.

ապ

լ

տ. Կ

«ծ

Հ

ՀԺՀ

պց

Ք

6՞

Հ

Հ

Յ

--

«Ի «ի

ՀՎԿ

Պ«

-՞

ԺԹ Պ

տ

6՞

ԷՎ

Հ.

.5. ` -

զ

մ

--

Տ

8ՏՃ

Հ

ԵԵ

Տ

»

ՀԿ

աՆ

5:

իք

Հ

ա

Հ

Է

.

Ց

«Հ Ց

Ե

ՀՏՀ Է,

««

Հ

»՞

Պ

Հ

«

յ

ԽՃ Ջ

Տ

ՀՀ

վ

Հ

--

Հ

Ե ՏՀՏ

Է

ՊՀ

ն ոչ

մեժ

Դրանից բարձր, ալոլյան լչուսականության զոտում (3000 մ) ռնլինֆր խիստ ալիքավոր է, ուսաի Ճալթի ջրերը ճամարյա չեն Ճոսում ստորին են րերում լճակներ, դոտիներըչ մնում են ցածրավայրերում ն առաջ

Հ

ԷՇԷ ՀՁ

Հաճախ առաջա-

է նրաշյո

ճալվող ձյունը: դանդաղ

Ճ.

ռ.ԹԶ2.

ՕԾ

Թ

ռօ ԺԾ

ՀՇ

4Փ23`Թ»

ԹՎ

.-ծ

Ց

ՕԹ

.

-"

մղլիոնցյ|յվ825 ի

վ Զ

ԱՏՏՏՏՏՏՑՁՅՅՑՅ

Ա Կ Ց Ց

-ուն

ՕՓ

-ռ

-«

Քոտդեղի .

ո

"Վ.

թ

Գ

ԵՇ --

ՀՏՀ

տ. ՀԻ

Թ

Ձ

Հ

ԺՀ

Է

ՕԹ

«2.

Թ

ԺԹ

Ջ

Ք

Զ ՀՃ

Թթ.

2,2 Թ.

Հ

«ի

.բ

`

2ՁՃ«

նն տալիս որողմանը, ուստի

են ձյունածաժկի տակ տուժում Սրտից: մ րբարձրուԱռանի ավազանում, ծովի մակերնույթից 2300--2600 քյան վրա մթնոլոլոոային յեղումների մենծ մասը ներժծվում է Ճողի մնջ, Դրաբուռն վարգացող բուսականությամբ: որի մասին կարելի է դառսնլ մենծ դեր է խաղում գարնանը եիդ րացի:ուժեղ ոմաւզատված տեղերում

վիտ

Թ

ջուր

Հոմ ւր Հայաճատիկներիօքամքաշ»: Աշնանացանների պայմաններ են ստնվժվում աշնանը ցանքից «ետու անբատղթննոյաստ Շատ ատրիներինՃողումանձչրաժեշտ չլինելու Հետնհանխոնավություն նն ծլում ուշ աշնանը, ձյան տակ լինում են թույլ, քող աշնանացանները

կում

Ը

բիչ

որոնք ամռանը չեն չորանում ն ղետնրի ճոսքնրի ոնման Համտր մեծ դեր են խաղում: Սնանի ավաղանում զարնանային վարարումների վրա որո ձյան ջրի նքլնոային պաշարները: շիչ ազդեցություն են ունենում վ բարձրուլմյան վրա: ուր կնհչորոՍովի մակերնույմից 1900--2000 նացած են ղարնանացաննելը, ձյոմաժաժկոցը վերանում է ապրիլի երկէ հորդ կեսից: 1մի Ճճյուսիսչչարնելրանափերին ձյան ծածկոցյր մնում մուս որ ուժել րաաճայտաբար երկար ժամանակ, փանի ուլտոհղ Հում վայփում է արեմայան սպոր բամիների աղդեցուէյունը: 1ոափին ոտ թելում, որան ղզղացվուք է լճի աղզդելյությունը: ձյունածաժկոցն անկա"նոսւ Է եյ վայրերում նկատվում է ձյունածաժկոցի ճղորության ու Համաչավի աս

յան լանջերից ձյունը«մարյա առրավչ-արնմա լեռնաշղթայի Սնանի ծովի մակերնույքից Հ000-վերին դոտիննրիը միշտ քշվում է ն հոտում 21400 մ բարձրության վրա Ամենաչկոր ձյունաժածկոցը դիսովում է Գեւ ղամա հ ձարավ-փոզչյանլեոնաշղլաների լանջնրին, այսինքն ավազանի ամենաբարձր տեղամասերում, իսկ ամենասակավը' Սնանի սարերի

Ֆորադուշրջանում (Սամոլում, ավազանիկննտրոնական են Գեղամալեռնա շատ պաշարներառաջանում Ջրի ): Շոքժալում շղթայի լանչերի ձլունածաժկոցից: Շայո Համախ ամառային ն դարնանալին աշնանային անցողիկ ամիսներինավաղանի շրջանների լեոներում առաջանում է կարկտի կամ ձննձավարիծաժկույթ: երբեմն այոռդիսի ժաժկույքն իջնում է ժինչն Հացաճատիկայինցանքնրի դոյոու սաճմանը ե մնում է մի քանի օր: դարծում բամիները լբսցառիկ դեր Քամիները:կլիմայաղդոլացման են կատարում,ճՃճատկաապնս այնպիսի լնոնային շրջաններում, ինչոլիսին 1 Սեանի դերիշՀունվարինկայանենրիմեծամապսնությունում ավազանը: շրջանում,

առլա

դում,

ու

հ Ճարավային քամիները:Ավտղանի Պյուսիսխում են արխխոյան Զանգու գեավ «ովտում լուժում է սառը օղի արն արեմփոյլանմասում, է ամբողջ ձմռան Հուսնրը: Այո ճոսանըը Հաճախ նկատվում Մրայաւն Գեղամա ն ձարավ-Հոգչյան ՁմռանըՍելիմի լեռնանցքով, ենքացքում: Սրան են ճասնում Ճողրալեոնաշզիաներիճատման շրջանից դեղի Մեծ

նեն Հասնում

վային քամիները: որոնը Ադիաման-չայզեաի ճովտով լճին Մարտունի գյուղի շրջանում ն կայունանում են որպես Հարավ-արեմասում գնրիշխում են մլտյան ըամիներ: Ավաղանի ճարավ-արնելյան արնելլան քամիները: Հողերը:Մնանի ավալանի ճողերի մասին առաջինճաղորդումը ե տվել են Վ. Վ. Դոկուչանը հրա տշխատակիցեներնաբոխինը կարչեւ 2. 0. ՍնեաեվինսոնչԱեսաինգը իոկ նրանից առաջ վրսկին:Դոկուչանը, ու

նի շրջապատի ճողերը Ճամարել

են

Հրաբվույին սնաչողեր:

են Սնանի ավաղահի Հողերը վերջին տարիներին ուսումնասիրել խ. Պ. Ա.Ս. Զավալաշինը, պրոֆ. Վ. Սա. Գալսայանը: Ս. Ֆ. Չիտչյահը, նան Դոնյան էրսպեզիղիալի անդամները: Ստորն Միրիմանյանը,ինչոլես Խ. Պ. է Սնանհիավաղանի տողերի սխեմատիկ քարանգն ըստ բերվում

-

Միրիմանյանիս

Սնանի ավազանի այլ քողնում ճողառաջաղյման ենքազոտիներն իրենց Հետն բարձրադիր են Հողածաժկույիի ըազմերանդուն վլոս սդրոցեսների ոլայմանավոլրում Սնոհ Ճոեռոկասդես այտ շրջանում: թյունր ավաղունի ուարըհր դասերում Փոմ վրա Մլմաղանի լիոնաշղիտյի ձարքությունենրում նից 400--500 ձումուսի ոչ բարձր պոարուղերը Հիշեցնում նն Հարավային սնաճողերի, ն ունեն ատորուկտուրաւ լավ օո) Պաաոիկանման նակությամբ (2,8--Ց)5 բարձրլեռնային դիրբը ՍնանիՉԻջանի

ն

հեն

Դոդի ճյուսիռ, ճարավտյին լանչերին Հողերը մոխրագույն հն, նն հ ռչ խճոտ, ոչ Ժնծ «ղորությամբ (25--80 սմ), բավական փուխր բուսականությամբ: Հյուծածկվածուտվաստանային ոտրուկտուրաւյին, ն Ցողերը Ճամեմատաբար (Հովիաներում) սիսային լունջերին կիրճերում Հլոր

են

հ

ւհժ

պարունակում են

լանչերի Բարձրադիր

Ճուվուս: ֆանակությամբ

:

լ

ի

'

ն Ս ել ն խոշիանալով կորցրել է իր հախնակւաքն որուկտուրան: ճողածածկույքն իրենից ներկայացնում է չետհյալ սլատկերը, Մնա ավանի հ ճափ դյուղերի միջե, մերձավփնլա նեղ գոտում գլաքարակավային Հողեր են։ Այս գոտուց բարձր ընկնում են գորշ շազանակագույն թույլ ճգորության ավաղակավայինսնաճողեր, որոնք

հիշ»

Աա

բլուրների դաղաթներին:

Տածրաղիր վայրերիմասերը որոշ

դրաղնցնումեն տորֆա-քաշճային Հողերը: ածողլիի Գորշ եի

շագանակադույն ավա Ւարեմտուաը ՛ յ" թույլ պեմենտացաժ, ազիացա Է բեկնում աճոյեր '

են

սանում

ւ.

իկ շագանակագույն Հողերի ա

են

տիպիկ սնաճողերի ն դորշ Այս ճողերով ծածկված ըն Հարթ ձն: ժասերը, որոնք ձնավորվել են անդեղիտոբազալոների

յ

լանջերը, բլութների, աժնա

Հողմածա /

Հետնանթով՝ կարբոնատային կեղնի վրա։ (ճավիղ ժինչն Մուղան սսկավ են Ճանդիլում «արք տեդամառեր, ոլսոնղ ձնավորված հն ճմակալած, լվացված սնաճողեր, իսկ Հաղուվային լանջերը ծածկված են ոչ լրիվ ձնավորված ավազակավային դառիլոռխ տողերումԱյստեղ, բացի այղ Հողերից Հանդիպում են նան տիպիկ սն ն դորշ շադանակագույնՀողեր: Մոռատվնյա զուտուց բարձր՝ ժեդաժա լեռնաշղթայի լանջերին ընկած են լնոնամարդաղնանույլին սնաչողանման "ոդեր, իսկ ուվելի բարձրճ լնոնամարդագնանայինդարչնագույն նե բաց դարչնհադույիճոռերո կամոյիշրջանի ճողատարածությունը բաժանվում է երկու մասի. ռառրին առավնլա նհ բարձրադիր լեսմային գոտիներ: Սառրին ղոտում, նորաշեն ն Մուղան գյուղերի միչն ճանդիղում են սնագդույնն զորչ շաղդանակագույն սնաչողեր: Մուղան դլուղում լանջերի: բլուրների նհ բար ձունքների ուռսրուտներում դերիշլխում են սակավաչումուս սնաչտողերը: Հարք տարածություններում ձնավորվում են ա 1 սնատողելո Հարավարեք լուն ուվղունյաժբ դեւի Փեղամա ընկնում նկ բալեռնաշղքան վական ճղոր։ ճմակալված, ըվաղված սնաճողեր: միճթիը ճարավ ուլ՛ն. մութ, վիոսորակներում վերիշխում են դորշ շաղանակադույն սնաճողեա որոնը լանջերի վրա/ վերածվում նն ավազակավային, բաց ղդունուվոն չ արք սումով ոլակառ ճղորության Հողերի: Ճողերը տարածությունների եժ մ մասամբ կավային են: Այրիվանբից յցաժ (մինչն կամո) Հողերը ոնշող քնծամասնությամբ սհաճողեր նն: կամոլից սկսած ժինչն Քյավաո-չայ դետի ակունքները ճովոում ահ աիխպիկ դետային ավաղասողմային բնրվածըրներ,որոնցից ձնավոր-

|

վերին մասերը ն բարձը ռարաճարթերը ծածկ ի ոնաված են ինաննսիվիւնավացում ունեղող լնոնաչմարզադետնայի ն մշաՀողանման 7ճողերով:Հրսոլգանդետի Հովտում ոչ ճիշտ ոռոդումը կությունը խիստ աղդնլ նն Հողերի վրա: Վարհչաճողերի վերին չերտոր լ

են

Հասնում

լոում

նկՆ խո

հւ հավւ մարդազնահային

ճոզեր։ Արծվաքար գյուղից մինչն գետի ղզետարերանհը տարածվում է նորադուռ դէ ի Պարթուաան յուն փունը, որը կալմվաժ է խար շնրտավոր ավաղակոռվային, է ուվիալ « Հովիուր նն շագանաՄանիչարի չարի Մ զբաղեցնումանում նի Հղոր գորշ շագ Մանիչարիը դեպի Հարավ, Աղմաղանըլեոնաշղթասմաճողերը: Ժ։ լանջերով տարածվում են անհաճողանման,ուժեղ ճմակալած, կոււԴելի Հյուսիս Հողերը տիպիկ սնաճողեր են: տճողերը: չիր ենթագոտում, մոտավորապես մինչե 2100 մ վրա ընկած ծեն սնա հողեր՝ալոաճայոիչ կարբոնատայինչճորիղոնով, հրոնը ձնավորվել են ավ մավառչչայ

՛

հրվածներից, կագույն '

փագոր '

'

`

«

,

ա

ու

Բարձրա

կարրոնատային հյութերի վրայ իշկ կարբոնատային Հճողմաճարության ռնաչողերից վեր ընկնում են լվացված սկաճողերի: գոտում Հիմնականումչոր սնաճողհեր Այսպիսով, շրջանի պուպփելա նեն, որոնց մայրակաէ, տեսակները Հանդիսացելծն կարբոնատային 20-ապարատեսակենրը։ Այս Հողերի Հղորությունը տատանվում է --80 սմ, Հումուսի քանակը՝ մինչն 6--Ցկ, ստրուկտուրանլավ է արտաճա լտ նվազում է: քանակը վայժ:Դելի չիճբ Հծուժուսի ը մ բարձրության վրա նեղ շերտով Ծովի մակերնույքից 2250--2450 է լվացված սնաճող՝ ձգվումէ ճղոր ճողաշերոր, որն իրենից եերկայացնում բուսաժաժկույթուվ: Հողերն լեռնային ւռարչախուտա-չփենտրախոտույին ունեն իսկ որոշ բավական ճղզորՀումուսային ճորիլոն (ժիջին 3օ--20, տեղերում` 70-80 սմ): Հումուսի քանակը Հասնում է մինչն 9--12 նե, դգդալիմասը Տեղումների Հողերի ստրուկտուրան լավ է չրաա ծա տ վվուծ: են ռլայժանները պածպանվում է ճողում, որին հպաստում կլիմայական հ տեղանքիոնլինթլո Շրջանի Հարավային մասում, լեռնային ենքալոլյան մարդաղզետինմ բարձրության վրա բնկաժ են լավ ղարզացած, ներից ցած, 2480--2800 դարչնհաղույնլնոնա-մարդգասակայն բավական չոր, ստրուկտուրային տարախոտա-չննգետնային Հողեր, իսկ շրչանի ճլուսիսային մասում, են լնոնաղարդացաժ տակ մ արգագետինների սնաճողանման թալալյան են Հանդիպում ճողերիը' կիրճհրիՀյուսիսային չանջերին մարդազնատնային «ողներ: արյան ենթազուտու դարչնադույն լնռնամարդագնետնալին Մարտունու «ողային Հարավային ոիի ավազանի այսինքն շոջանի, ն լնոէ՝ լնոնապաղխաստանային ձաժկոցը Ճճիմեականումերկու տիպի ռաշմանում, որոշակի պայՄյս երկու տիպերի նամարվագետնային: են նան այլ մաններում ձնավորվում Հողատիսղեր: րոնաչշտավփաստանային Հողի ձիմնական տիր ռկաճողն է, որե բնկած է կարբոնատայինմայրատեսակներիկամ դելյուվյալ կավային բերվածջների վրա: Սնոճողն իր ճերթին կարելի է բաժանել երկու խմբի փետրաշյուղախուային տախաստանին լվացված սնաչող՝ սնաճող՝ .

:

|

տափաստանի: փետրախոտային

Հատկապես ժանխի ե Սելիմի լեռնանցքի շրջանում էւ Հուժուսային ճերիզոնը ճողերի ստրուկտուրան լավ արտաճայտվաժ սմ 38--85 սլարունակությունը Հումուսի սաշճմաններում: է տատանվում գրավում են ճողի0--15 սմ-ում տատանվում է 5--7 նն: Այս Հողերի հն ամբողջ ճարավաընդարձակ տարածություն ն լայն շերուով ձգվում մ Ցանխի ե Սե. Միայն վրա բարձրության մինչն վին ափով՝

Ռրոշտեղերում,

բարձրավանդակում լիմի լեռնանցքի շրջանում, ինչպես Ազրիջայի մ են ծովի մակերնույլթից ժինչն 2240 բարձրության տարածվում դրանք շերտում «ողի կճավփնյա մինչեմայրատեսակները մակերեսից վրառ նահ

Հոււուսային ճորիզոնի փիոխարենզոյացել է փոշիանման, դարչնամոխտափաստաններիլվոցրագույնւյորֆային ղանզվածժ:Փինտրախոառային սհաճողերը շրջանում Համատարած դուռի չեն զբաղեցնում ն բնկած լած եժ աւարածություններովԲախւոակ-չայ նախ ակունքների, Մադինան Վ. Ալիչալուխ շրչանում, Խարուլուղի Դանխի, Այս «ողերն իրենց սի, են նախորդ Հողատիպից: Ունեն ճամեմատաբար բնույթով աարըերվում Ճումուսըավե լավ, բավականխոշոր կեձկանման ստրուկաուրթյուԴրանց է, քան տափաստանների վինտրաշյուղախուալին սեաճողերինըշատ լի Հասնում սմ 0...20 է 1040. ն րա մինչն շերտում քանակը Հողեբիմուգ անում են: Բաո բարձրության «Հումուսի է, դարունակությունն դուլհի իսկ ալոլյան մարդաղեաիններիենքագոտում դարձյալ նվաղում է: չուսմ, իսկ տափաստանայ ուսային ճորիզոն տատանվում է 95--60 մասի վնրին ցուսում` լնոնայրն մարզաղետինեերի սածմանումՊւասնում սմ. Փետրաշյլուղախոտային աավուստաննիրի սնպճողերից է 80--90 մ բարձրուված վլու սկովում է լնռնամարդազիտնա2280--2350 վերն ին Հողերի զոտին:։ 60 սմ «ղօրությամը Հումուսային ճորիղենը նստում է կավի վրւս: ձողերը Մուղ մոխրաղույն են, Մույլ գարչնադուլի երան է վով, ստրուկտուրանխոշորակոձկային Սնաճովանման լեռնամարդադետնալին Օ «ողերն րնպղզրկում նն ամենաբարձր դոարն (2800 մն բարձլ:)ն լայն շերտով ձգվում են ձարաԲոախատկչայդեաի ակունքներից մինչն փային ժերնեսվնելաասու: կարճ-Աղբյուրիակունքների: Դրանք ընդգռաստվումեն միայն Ադիամանչոլ գետի ավազանում, ուր փոլվում են լեռնային Հացաղզի մարզազնտդետաճովիոների դեգրահային զալդնադույն չողերով, ինչալես նան դազված աղուտներուվ: Հորիղոնը ունի 50 սմ Հզորություն ն կնձկային ստրուկՀուժուսաւյին տուրա: Հողի ցուլնը մուլ մոխրադույն է, զարչնագույն երանդուի Հուժուսույին ճորիզոնք տակ ընկաժ է խիտ կավ Սկաչողանման լնոնատամարգազնանային «ճողերիցվերն, չումուսային օոքիդենիղարչնադույի նրանցը գառնոււ է ավելի պարկ, տտրուկտուրա-չ ցին ազրեղատները ։իոբրոսնում նն ե Հոգերը դառնում են դարչնագույն, ռրոնը արդեն լեռնամարդադետնալին Հողեր նն. ձագերն ամենարարձր դուռիներում էնոնամարղազեանային ածնղ-ճոեղ ձեռբ նն բերում վարղագույն երանգ: Այս ոչ ատրուկաուրային Հողերը շատ բիչ են տարածված, դրանը Հումուսային չորիղոնի ճղորությունը չի անցնում) 10 սմ-բց:

Բոլորչնոնաչմարզաղետնալին չողերն

րուսա:

են

Հումուսով:

ունեն

թքու ռեակցիա հ

«Հա-

Սոտփնլադռտում, րայնարձակ աատարածության վրա Մարտունի, ն Աստղաձոր, Ջոլաբար Վաղաշեն, Ծովինար գյուղերի միջն, ինչոլես

եան

նն

հշիում

գյուղերի Սակչճար

Ճողատարածություններումգերարգացած ալյուվիալ-գելյուվիալ նստվածքների վրա թույ

Վ. Ապիտմանն

Ճողերը:

Սդրիջույի մարգագետիններիշրջանում ընկած նն խոր, սյունանման աղզուաներ,որոնք ժաժկում են լավային բարձրավանդակը,դրան ճետո՝ ալիացաժ ն սնաճողային Հողերը, ռաշճացման նշաններով: ցից Այսպիսի Ճողեր Հանդիւլում են նան Վարդենիկգետի ժիջին Հոսանքում: նկարադրվածբոլոր Ճողերը, բացառությամբ խոր ճաճճային, ինչպես հան աղիացաժ ն լնոնատավփաստանային գոտուն սաճմանակից աղուոների աննշան տարածությունների, բերրի են ն խելացի օզոաղդորժելու դնոլբում տալիս են բարձր բերը Վարդենիսի շոջանը: Զրադնցնումէ ընդարձակ տարածություն՝ լճի արնելլան ն Ճյուսիս-արենլյան ժապա: Այս ճողաՃարավչարհելյան, տարածության վրա ձնեավորվելնն միմյանցիը խիստ ոպրբերվող ճողու: յին ախւլեր: Արնելյանառափնյահողեր: Ամրողչ արնելյան տուսկինյա(մնրձլճաին պոուի) տարածությունները ծածկված են ճարքավայրողինչոր Ճողեէ, բուռն նռում է թթվից լ ունի հով, որոնը շորիդոնը բսվական մեծ վատ արոտաձայտվածստլուկոուրաւ: Այս ճաղերի Ճումուսային Հորիղոնն հ աննկատ վեր է ածվում թարաբեկորային առտիձտնատբար դելլուվիալ Բերվածթներվոհանչերով դողի վեր ճողջրը պակաս «ղոր հն, ավելի կմախքային, փխոշիանմանատրուկտուրալով: Հարավայինլանջերի Հողերն ավելի լոռոտ են ն կոպիտ, որոնց կարելի է անվանել մոխրադույն կարբոնատային: Այնտել։, որտեղ «ողերն առաջանում են այլ ապարների ծողմաարան նլութերից, ավնլի մուգ գույն են ստանում: Հումուսի բանակն լյ բսկ կարբոնատներինըպակասուժ է, ավելանում է մինչե 4--։ (դնոլի տրնելը) շրջտնում հեղ շնրառվ ձրգՓողլսուրն Քնսոասմանի վում են մուղ մոխրադույն, դորշադույն Հողեր, ան Ճողերն ունեն վատ ն է Հումուսի ոլարունակությունը ցածր սրուոութու չնայած ողի մուզ ղույլնին, այն չի բարձրանում 2 Ս-ից, կարբոնատների քանակն աննշան մ. Այս ճաղերըպետք է Համարել մուգ մոխրագույն, րաք դժվարութ ւմը են մշակվում: Դեպի «պրավ, Մազբայի արքավայրի Ճողեիր վեր ձե աժվում բաց մոխրադույն, փոշիաայս մոաակայքում նման Հողերի: են լնոնաշղլաի ստորին մասերում, որոնք ատված Հազդաղի դիճու անտառուտով, Հանդիոլում են մոխրագույն խճարարային, Հաճախ ուժել կարբոնատայինճողելր: էյ Հողերից բարձր ընկած են մուլ մոխրադույն, անստրուկաուր Ճողեր, որոնց մեջ Պումուար չէ անցնում '

2.5 Գկ-իք:

.

ԱժելիԲւրձր (անտառային գոտու)Հողերը լատկանում ռային ժոխրաղույն ճողերիտիսլին:

են

անատ.,

Մազոայիհարթավայբն իրենից նեբկայացնումէ ընդարձակն ճարի որը կազմված է ձղոր ալյուվիալ-դելյուվիալ յոսրածություն, բներվածքհ երեք կողմերից շրջապատված է վնոներով: Այս ներից ճարքավայրում նն Ճավաքվում լեռնաշղթաներից Հոսող չրերը: Հյուսիոխց չրի մի մասը չի ճառսնում լճին ն կորչում է Ճողում: Հարավայինմառում կան Միայն բավականջրառատ դնտեր՝ Մաղրանե կարճ-Աղբյուրը: բատ Ա. մ.

հ ե. Ա, Զավալիշինի Աֆանասեվայի, ՃարխքաՄազրայի

վայրի սաճմաններումդոյություն ունեն 4 դարավանդներ,ոսրոնըմեկր մյուսից բաժանվում են ոչ մեծ հլուստներով:

ԱյստեղՀողերը մոխրագույն նն, կարբոնատային, բաց

շագանակ

գույներանդով, շատ տեղերում ունեն աղակալման բույլ նշաններ: Այս ճողերի մի մասը, ըաւո Հողպառացացման ոլրոցեսի տիպի, մուենոմ է սնաձճողին.սրանք ոռոգելի են,

Շաղդաղի լանջերին լեռնաշղթայի

քո,ր

Մոր Հորի՛

փնրա-շլուղախոյուաչուուխանոոփաս Հողերը ղառնում են մ վարդան մեզ բոարրարույ, չոր տիպի: Հումուսային ճորիղոնը վերնից ունի դարչնաղույն սկաճողերի հրանդւԱյս Ճողերիվերին Հորիղոնը (մինչե 15 սմ) անստրուկոուրային է, իսկ ներքին «որիղոնն ունի ճատիկա-րնկուղանիան սարուկատութա: Այն ուսրաժությունն երում, որոնղշյուղախոււը գերիշխում է, ճողի վե իին ճորիզոնն ուժեղ փոշիացած է, Փնետրախուային տավա աննքըի ձողերը, որոնք ընկած նն մինչն 2400 մ բարձրության վրւս, բռոխոկան շղոր են, լվացված, ավելի մուդ ն կեձկային: Հումուսային Ճորիղոնի

անային

Լ

ճգորությունը «ասնում

է մինչն Ճ0--60

չ

սմ:

բարձրավանդակի չրջանում, Սուբբաքանի

դեղի

դետի սառրին Հոսանքում ընկած արնելք,

ժրավում յարճ-Աղբյուր, են

ընդարձակ

կարճ-Ազբյուր ղեւտից նն

տարաժություն:

սնաճողեր,որոնք

Այս տիպին

հն

պատկանում

նիդիլ-Բու. ճաղալու, ժարմփիպլու, Լճավան, Թուսկուլու, Սուբբաթան, Դաշքենդ, մարիյաղուբ, մասամբ Ղոշաբուլախ, Լի են ղյուղերի Այս վ ուա Պողերը: ղարդացած, Ճողերը սակավաՀախրլու «ղոր են ն

որոջ տեղերում, ղլխավորսպես ցածրաւ Սակայն ձնավորվել են սնաճողեր: Ծովի մ մակերնույթից րտարձրության վրւսդարդացել է լվացված սնաճող, որը դրավում է հեղ 26րու, դետից այս ճողերը ոչ մեժ տեղամասերով առանձնաԿիղիլ-չայ նն դում լեռնային Ճացազդի մարգաղետնային ն չողմաչաորֆաչրա2կիրճով դեպի ցած, մինչն Դաշքենդ (ն ավելի ցաժ) ռային Ճողերից:

քարքարու:

Հայրերում,

ինկնում քաժ

են

մարդաղետնային, կեղեվակալած, կարբոնատային, աղիյւ-

ճողեր: նլացվածսնաճողերիցբարձր, ընդարձակ շերտով ձղվում

նն

նհ դարչնագույն լեռնամարդալեռնամարդագետնային սնաշողանման

դետնալին ճողեր:

:

երկայացուցիչներից բացի, չւսրբեր ողերի բավարար խոնավացման ճողերը ճիշսո աղդրոտեխնիկայի

Լնռնաճաճճային Ա

շրջանի բոլոր դեւպբում աչթի

)

են

հ

բնկնում բարձր ըբերրիութրոմբո

ՍԵՎԱՆԻ ԱՎԱԶԱՆԻ ԲՌԻՍԱԾԱԾԿՈՑԸ

ուշաԲուսաժածկոցի ուսումնասիրությունը կատարելիս Հիմնական ն դւսշ է մշակովի դարձվել մոլախուռաւյին ուսւսկանուդրությունը քյան վրաւ Հաշվի է առնված նան ՐԲ. Յա. Գալստյանի Ա. փլասկոյի, Հ. Խ. ՍղաԱ. Ա. Գրոսդելմի, Ա. Ս. Ձաղվալաշինի,Ս. ն. Մաղաքյանի, սովրալները: չանյանի,մ. Տեր-Մակարովին ուրիշների հ կամոյի շրջանների միջն Մնանի շբջան (ժինչն Մուղան): Սնանի կա բարձրաքուի բազմամյա մոլախոտային տիոլ։ Այնտեղ, որանղ բաեն, այս ժուղկող բուսականությունն ան ճետայրարեկորները մեծանում հումք է հ «Հանդես են դալիս ոչ սյտղաբեր, քարքարուտ մակերեսով ծածկրված քարաքոսեր: Գեղամա լեռնաշղթայի արեմտյան լանչերի միջին լեռնային բուսականությունն աննկառ կերով հբոանուլվումէ ենքալոյյան մաիդազեբուսականությունը շրջանի սյա մասում Մարդագնետնային տիններին: ընդգրկում է ավելի բարձր դոռիներ հ կողմում է ենթալպյան ժարգադետինննրի ճիմբի: 1ճից դեղի արնմուռբ, բրարբարուտ տելամասերում տա

է: աղրբատ բուսական ֆորմացիան տեսակներով դամ հուս ենքալպյան բուսականությունը աչքի է ընկնում ըռնրոֆիտությամբ: Գեղամա լնոնաշզիայի Հլուսիս-արեմտյան ժարդազնախեներումգերիշխում է բավական ուժեղ ղարդացած տժմայինՀացաղզի բուսածածկը: ն չնձվող տեղամասերում Ճացաղդիներնիշխում են բուսածաժկում :

.

մարգագետնային փարքամ են վարզանում: Այստեղ կան տեղեր, ուր է։ բուսականությունն ամբողջությամբ ոչնչանում ԽուոճաթքնեՍույլ են աճում: Ալոյան մարգագետինները բավական ն արուռավայրերի բուսաժաժկոցում, որոնբ առաջացել են նախկիբի նում մշակվող, իսկալժմ չմշակվող տեղամասերում, Ձիրեոնաժաղկավոր բույսերն աչբի են ընկնում առատությամբ: Այսոլիոի "ամակեցուրյուն ճիմնականում ճանդիպում է Գեղասքա լեռնաշղթայիմիջլնոնոյին ն ենքալոլյան դուսիներում, մշակովի ճողերի գուոում: Այս ճողատարաւ ձությունների դյուղաանտեսուկանարժեբը Հակայականէ: բահի որ յու բարձր որակի րաքանչյուր ճեկտարից ստացվում է 3-ից 3,9 տոննա

խոտ:

Գեղամալեռնաշղթայի արնմայանլանչերի քուպածածկի մեջ ճատուկ ուշադրության է արժանի կորնգանը, որբ փաղկավորների ժանը տերհներով, լավ տնրհակալվողբույս է, աչքի է ընկբարձրաաճ,

քիքեռնա

հում

է ցրտաղիմացկունությամժբ է քսերոֆիտությամբ: Հանդիպում

ամենուր

խառնուրդի ձնով:

խամաճողամասերում բուսականությունն ունի բոլորովին այլ կազժություն: Այստեղ դերիշրխում է բազմա-մքոլախուսաչ-ճացաղգիխոտայինբուսականությունը՝ առվույար ե երեքնուկը: Թիքեոնածաղկա է նշել նան իշառվույլտը, վորներից կարելի ոբը վյալ շրջանում:ՒՈ 2 է մապիվում ժոլախուտ. լինում է ինչպես տավփառւտանային, այնպես էլ նիսատավխաստանային բուսականության կաղում, ունի խուտճարքային ն արուռային նշանակություն: ԿամոյիշԻջանումՍհանա (ճիաբնմտյան ափին կարելի է Հանդիշիմնական երեր դոտինեիի' սլել բուսականության ա) տափաստանային, որբ տարածվում է լճի ափից ժինչն 2350 մ բարձրությունը, Բ) ենքալայյան՝ մինչն 2550 մ բարձրություն ն դ) ալալյան՝ Չ550-ից մինչն 3000 մ հ բարձր: Այս զուիներն իրենը ճերքին բաժանվում են ենթազուիների, որոնբ տեղճոտեղկորտվում են: ՝

Տափաստանային լավ է արտա«ճայտվածԳետա-չ բուսականությունը

լավային արտածոսբի (չեգոլ-

շննչայ դետիը մինչե լճի արհմոյան ափի ներ) ատրաժությանվրա: Այն տեղ-տեղ մոտենում Ամենամեծ

դրավում տարածությունը

է

է առափնյա գծին:

փնտրաշյուղախո

ճառոկապեսԳեղամա լեռան Հրաբթային տավիաատանի, կոնի Ցափաստաններն արհժայան ափով ձգվում են մինչն կաո,

շրջանում:

Դրանք նորադուղիամբողջ «իվանդանը, նախալեռները, ճյուսիս-արհմուտքն նեղ շնրտով ճասնուժ են կամոյից Սլեքսանդրովկա դլուղը: ԱրածեցմանՀետհանքովայս չավիաստաններն

դրաղեցնում են որոնք ընկած քն

նակ

ուժեղ ձնադվխոխվում են, փետրախուտն իր տեղը ղիջում է շյուղախուին: ճետո տախառտաններից Փետրա-շլուղախուային Հաջորդ շերտը վբրազեցնում է լեռնային տարախուռա-փետրախոտային բուսռականո թյունը: Այս շերտը չատ նեղ է ն կտրտված, դտնվում է ծովի մակերնուլ2200մինչն 3400 մ բարձրության վրտ: Այն իսով է արտաճայաված ամո քաղաբի շրջակայքում: Տեղ-տեղ այս տափտատաններն ամբողջու մին վարված են, որտեղ բուսական ճիմնական ֆոնը ճացաղդիներն են, ֆոնըսոնղժում է փետիախուի: դուտում կա բուսականության Հիմնական երկու տիլ. ենթքալայան ձնթալպյան մարգագետիններե ենքալպյան տախատոասններ, նեթալպյան զբաղեցնում են լայն դոտի, որը մարգագետինները

բից

ե Մարչոունու շրջանում Հասնում սարաճարքից է էդրիչայի տարածվում մարդա

ավանին. (բառ որում` շրջանի. ճարավայինմասի ճացաղդետիններումիշխում հն Հազաղդիները (լհոնային ենքալոյլան Հարավում դի մարդազեռիններ ): կնոնալին ճացաղզդիմարդաղզնաինները ն թն մինչն կամո ուղլաձիղուզղունյամբ լուհդ-«ոնղճամարյա Այս մասում անմիջառլնս անցնում են ալպյան մարդաղետիններիս են խոր յան Ռարգազնաիններըմիայն վրաղեքնում տաբախուտա-ալդ լանջերը: էեռնային Հացաղգի ննքալպյան մարկիրճերի Հյուսիսային որոնց ճիմնական ֆոնը խիստ բաերոֆիտացած նն, դագեավխնները Սեան, Սամոյի շրջա նն մինչն կաոյից ճացավդիներնեն, տարածվում հ լանջերը: շրջանի բարձրավանդակները ճում ղբաղնցնում են Հաղ են մարդո՛Այս «ատվուժենրով: դասում միալն ճանդիռլում Հարավային

է միեչն մնան

ձղվում

զետինեերը

սիարբքամաճում

ֆոնը ծաժկոցներով,

նն

կաղմում

եհ

ն

Հողը

խոշոր»

ծածկում

ՊՃամատարաձ խիտ

բույսերը լայնուսթերն

հն տարա-

իշխում ն լուսհույսերի որոնք առեղծո Համեմատությամբ, խոտը, ոն

ֆոնը: թափատոանի

|

Լչին Հարող ենղ շերտում բուսականության տիպը չի փոխվում, սակայն գերիշխում է չյուղախոտը, փետրախոտըսակավ է Հանդիպում: Փիորաչլուղախուտոյին վերին սաճմանում փոխեն լնոնային փետրախոտային տափաստանների, որոնբ բարձրավում մ բարձրության վրաւ Փեւռրաքում հն ծովի մակերնույթից ինչն

տափաստանները

ըատայինտափաստանիվերին սաճմանում,

բուսականության կազմում ենքալպյան մարգագետնիներկայացուցիչներ: մ բարձրությունից սկսվում է 2250-2500 ենթալպյան մարգագեոխնների գոտին: Այսանղ առանձնացվում է երկու էնքագոտի, ա) լեոն հային Հացազգի մարդաղնտիններ՝ենթալպյան տավփիաստան բ) լյոլսոտա-ենքալպյանմարդազետին: Տարախոտա-ննթալպյան մարգա.

չանդիպում

են

հան

տա-

են տարածվում դետինները Հյուսիսային գլխավորապես լանջերի

ինչպես նան խոր ձորերի ն կնաատակների ընդերկալնականմասերում: Այն են ննքալոյան ճասցաույգի լանչերի վրա, ուր անասուններ քիլ արածեցնում, իշխում ծեն խոշոր ն իտու ծաղկող բույրը: մարգաղետիններիցբարձր, ոռւանձին «ճատվածներով,Համատարաժ Մարտունուշրջանում զբաղեցնում է Ալպյանբուսականությունը շերտ են առաջացնուն է ամենաբարձր լանջերը, սկսած ծովի մակերնույթից լնոնաշղիանեխիի շրշանում տարածվում ամբողջ ԳեյլաԱլդյան բուսականությունը Համեժամ: Շրջանում 2400-ից մինչե մւորգազնախնննրը ալպյան մարզագետինները աիսլամո ալոլբան շրջանում Սլո լեռնաչդքալով։ ն ատբար քիչ տարածություն են զրավում: Այստեղբուսականությունը շատ կան են, որին հալատտումեն տեղանթի տելինջիը կլիմայական դայէ: իտ Շրջանում, բացի եկարաղըաժ դովիների բուսականությունից, մանները, հ լավայի ալոոարոսիը. քարակույՀաիթավայրի բուսականությունը Մադրայի Վարդենիսի ջբջանի՝ կան նան բւսը Համակեցություննոր է: աապիաստանային Ամբողջ տիպի Հարթավայրը վարված է ն զբաղեցտերի՝ չնղլննրի բուսականություն: վում է ցանբերով: Մինչն օրս էլ Ճարթավայրիորոշ տեղերում պաճպանինչոլես Ճլուսիսոայինմասի արեմոյան լանջերին, այլես էլ ֆեղավել նն փետրաչյուղախոտային տափաստանները,որոն- Սնանի ա-'բ" մա լնսնհաշզքայիմնադաժ մասնրումն Հիմնականումմիջին լեռնային ունեն բավտկանլայն տարածում: Այս շրջանում ուշգրւստո-ւ:բ: գոռումխոտճուրքների ն տրոտավայրերիխոտակացքումգանում հնքալդլյրոն էն նն ննրը տարածվում լճի ափերից մինչն ժովի մակեինույթից 2250 մ ընկնում առատությամբ:Այսպիսի թիքեռնածողլկավորբուլսերն աչրի բարձրության վրա: ՄազրայիՀարթավայրի ներքին մասերում այդ տաՀանզիխղումնն նան լքված բոչատեղերում: Համավկնցություններ ն փասատաննեերը փվետրաշչյուղախուռայլինհնչ նաղդաղի լեռնաշղթայի Մ՛աճտունու շոջանըդբողեցնում է լճի ճարավալին ասիր ունի չրջանում վինտրաջյուղախատայինտափաստանները լանջերով բարձրահեքալդյան էրեր ճիմնականախպ. աառիաատանալին, Բուսականության հում են վեր ն Հանդիպումեն փոբրըտեղամասերով: Ա. Ա. .ավալաշինի կողմից ն հ ալդյան, Համաղատասխանում որը բարձր ընկած են փետՓետրաչլուղախոտային սաճմանած տափաստաններից ձՃողալին«իմնական նրեջ դոտիներին: ա Հիմնականդու յոնդ-տեղ իսռ որոնք լավ պաճպանվածեն Քան. բախոաայինաափաստանները, որոնբ ճերթին ունեն ենքադգուռիներ։ դյուղի շրջանում, Վոդ գյուղից գեպի արնելք ն Կոնդուր-Ալիգեզլեռնաչին սաճմանադառվում: շզիայի ճյուղավորություններում ու Սուբբարանի Հարավային մասեդոաինտարածվում է ժովի մակեԱյս չրջանում տավփաստանննիի բում, մ բարձրության վրա, բոտ որում՝. վնրին սա՞բնուլքից 2200--2250 տասիատոանների ոնլինֆը սոարբերվում է փետրամանն Փետռրախոտային անցնում է մուտռավորուղն ո 3--4 կմ ավելի րբորձր»քան Մաղինա են առնում Այստեղ չկան բլուրներ, ոնլիեֆից։ շ(ուլաթուտային տավաստանների ն Վ. Ալաչալու գյուղերի միացման ղիծն է: Անմիջառլեսլճին ն ն չկան այն թանակությաժբ խիճ, որը նկատվում է նախորդ գոբարեր Շլուղախոոը փեյրաչոր տոասիաստանենրը: փետրա-ջյուլախոտային

խոտերը: ընկած ենթալպյանսափաստաններն

.

են

|

|

իրենց թիներն

Ախմեղ

աաա

մ9

լանջերի ռաճմանագատումները մեղմ են արտածայտվում, բուումկանությունը դարդանում է մարքամ, Ճողի ճմակալումը Ճամարյա Ճա. ժառսորաժ Լս Որոշ լանջերին, Պւոտկասկես Դչուսիսայինն ոու,

փն հավխասաանների վերին

սաշճմանում

փենարախուտա-

է հնթալպյան ղդարդանում

տվխղպի բուսականություն, ենքալոլյան ընկնում հարդազնատիններն ժովիժոակնրնույքիղ 2200-2500 մ բարձրումյան վրա:

են

:

ՀԼ" ` Հ,1 11/3

Հ -ե

՛

:

Կո"

Հ

Գ

ՑՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ

ՎԻՃԱԿԸՍԽՎԱՆԻ ԱՎԱԶԱՆԻ

է

ՇԲԻՋԱՆՆԵՐՈՒՄ

խ

ՃեղավոթությունըՄնանիավաղանի շրջանները

ամնեաճնատատն ուց ն յոենախուլ շրջաններո բուանոաուն ամենացածր մակարդակի

եղել

են

Բնակչությունը դբաղվել

է

որի դյուղատնոնսությամբ, Հետխանքով ռովնե ալոտեղ հղել է սովորական հրնույին Սեւանի ավազանի շրջաններում Հիմնական եղել են գարնանացանդակուլտուրաները ը

հին, պարնանացուն ցորենը

(ճի առոոինյա,ոչ

ինծ

ն

ղրանց խառնուրդը օք արդի գան», ղանղվածներուսի ` պանվել է Աշ որու: Բոլորովին

աննշան չրուվի յոարաժություններում պանվել է կարտոֆիլ՝ տեղական ուն 4:ա ժար, ոու

Գյուղառնահսությունը վարհլու Հետաինուց հղանակների ն Պողի մշակման րի միաիվ գործիքների (արոր մ այն) պատճառով Սնանի ավազանի ճարուուո սնատողերը հոշիացել են,

դլուղատնտեսական կուլտուրաների բորքատվությունըմ անառունների մթերաովությունն

-.

`.

Հ Հ ։

5 8

պով

մսից մ

Նքո՛

լզրոնղմ

ծ

-

-

Դ Հ

Վ

ո

ՓԵ

--Վ ՇՎ

-զ

օօ

-

Հ

» ՞

Թ

դռնանի սբամա առժղունմղզրոնդմ տ

ժոտնցս Խժղտջ /ղՀարքի սցաժմոտ

տ

է5

-

օ

-

ՇՎ «Վ

-

ՇՎ

-

ՀԻ -

ԿՎ

օօ ո

-

«շ

«2 օօ ւ

Գ

ղդղման ղՂաքողողման ողն դլոոնյող

ՀՁ

Փ

ա 12 անն

|

մլւռ

աէրոթետոմ

դզեզմածդում

Տ

Ր ինչն

)դծմոաժոոր

ֆամ

-՝

'

ՇՎ Հ

«՞ Թ

-

"5 ռ

՛

Հ

ՀԺ -

Ւ-ծ

"

օօ

Վ'

-

-

--

լմ

«՞ ւթ

իջնելեն:

Սովեսական իշխանության ճաստատումից Հեյոռ, ճաոկագես

նյուկանդնման

նի ն

ան կոլեկախիվացմ շրջանից սկսած ղզարզանում է Սե. ավազանի գյուղատնահսությունըյ փոխվում է ցանքերի կառուցվածքը

նրա

ն

մատեղ Հազտգմոի

Փ

ջ

-

.Փ

«2 բ ւշ

բաղան Հղորանում ուհխնիկակական՝ է,

Մեքենատրակառրային Հետո կայանների կաղմակեխրդումից սկռեւ օղտաղորժվել դյլուղատնանսական նորադույն մեքենաներն ցործիքներ, կենդանի քաշող ուժը Հիմնականում փոխարինվեց մեխաւանիկական ցին

ՔԲարելավվեց աշնանացանկ գարնանացանտացաճատիկների կազմը, ընդարձակվեցին կարտոֆիլի ն բանջարեղենի ցանքերը, արմփատավորվեց ծխախոտի,կերի արմատա տուղների, ախլոռային կուլտուխաներին բաղմափյա խուռերի մշակությունը: Սկսեցինմշակել միչուհինյան լտղաստու նոր սոլոոնը, Մհժ չոարածությունների վրա կասարվեցին ռսողժան աշխատանքներ: Հգալիոլեն բարձրացավ դյուդատետնսականկուլտուրան ելի բերքատվությունը: ուժուր

84.

Հ.

Եռ) -

Է :

Հ

Է

-

Տ ժ5

ի

Սնանիավազանի կոլանանսայինարտադրու ՌԴաշտավառությունը

մեկն է, որը բնակչությանն ապղաճովում վերամշակող իսկ արդյունաչերությանը՝ գյուղասննդամբերբներով, նանսական Ճումբովմ: Հանդիսանալովկերերի ճիմնական մատակարադաշտավարությունընշանակալից չատիովորոշում է անասնապարոդը, Հական ճյուղերի զարդացման մակարղակը:Հետնառղես,դաշտավարուՍյան զարգացումը միաժամանակ անասնաբուժական մթերքների աս տություն ստհնղծելուկարնոր պայմանն է: թյան է

ճյուղերից կարհորադգույն

կոսի

ոմրոոբիոով

թ

-

Հ,

ԷԷ

.

նապես ցաժր է Սանի շրջանում, որը բացատրվուք է նրկրադործության վարման ցածր կուլտուրայով: Հետնաղես,այդ անտեսությունների «իմՅծ

2»

ՇՉ

Փ

--

«2

Հ«

1՛

Յ

«Զ

Ջ

Գ

-Գ

օօ

ՇՎ Հ

Օ-

տ

Փ

ՀԲ

Հ

Գ

|

Հ

-

-ղ

վ

36: «Հա՝ջ

3`

ե

|

Հ

Լամ

ռ

Պ

"-

՛"-Վ«

-

«Էւ

Ժ.

Փ

Ց--

`

Թթ: -

ՊՀ

ՓՕՓ

՞

5.

ԺԾՇՀ ԹՀ Հ -

-

Է

Ք

2...

«ՀՎ

Ե

-

ր

բ

Թ

է-

ռ

ա

Գ

Է

.տ

Վ

ռք

Ց

տ

Հ.

-Հ.

252Հ

ւթ

.-

ԺԳ

ԹԾՕԳ

-

--

-Կ-

Հեզ ԷՀ.Յ Ց, ՏՅ

Է

.ՓՃ'

.

Է

Ք

««

Փ

Վ

Թ

ԹՀ

տ

«Հ

Հյ

Տ»

Տ

ՀԱ

ըեղենի, ժիոռլոտի ն կերի կուլտուրաների անհսակարար կշիոր: Ընդ որում` կերի կուրոուրաների կառուցվածքում ալեւ է ավելացնելեւու կապն Հլումալի կերերի ե բտղզմամիյա խոտերի ցանքաւոարուժուվէյուն. ների: 5-րդ ապյուսակի տվյալներից հրնում 1, որ բացառությամբ Սնանի շրջանի: մյուս շրջաններում էական տարըերություններ չկան բնրքայորվության մակարդակի միջն: Բնրքասովության մակարդտկն առահձ-

ռ

2-7...

Վ.Տ

.

Սուլաուրական եիկրագորժությունվարելու շաճերը ոլաճանջում են ատտիճանաբաիր բարելավելցանքատարածությունների կառուցվածքը, ավելացնելով աուսվել արժեքավոր կուլտուրաների՝ կարտոֆիլի, բիսնջա-

-

է

բնրված Աղլուսակում

են, ոի տվյալները միաժոասնանակ վկայու: այդ շրջանների կոլտնտեսություններում էական տարբերություններ չկան մշակվող կուլտուրաների պանքատարծությունների կաոուցվածջում: Այդ շրջանհերի ցանքատարծություններիմեչ անձճամեքասռ ավելի միժ ապհղեն դրավում կերային կուլաոուրաների(այդ քվում դարին), ոռղա աշնանացանցորենը: ձամեմատաբարփոք տեսակարար կշիռ ունեն ծխախոտը, կարաոֆիլըե տոահձնառյեա բոնջարեղենը:

տ

Հ

Տ

Գ

աղյուսակում րերված ավյալնեիից երնում է, որ Անանի սվաղանի վարելաճողերի 88,6 (06-ր ղբաղեցված է դաշաային՝ կուլոուբաներով, իսկ 16,4 1Ս-ը՝ մաքուր ցելերով: Ընդ որում, ավաղանի շրջանէ վարհլաճողերի զբաղվածությանաստիճաններում խիստ անճամաչավփ նր: Այտղես, եթե Անտոնի շիջանում մաքուր ցելերը: կաղմում են ամբողջ վարհլաճողերի միայն 10-ը, աղա նամոյի շրջանում դրանք կաղմուժ են 6,6, 15, Վարդենի Մարտունիում՝ սում՝21. Այդ չի կարելի նորմալ Համարել դրեքն ժիանման բնակլիմայական պայմաններ ուննքող շիրն Մարտունու ջաններք Համար: ձատկտադես շրջանների կոլՎարդենիսի տնտեսությունները պլետք է «ամապատառիոան պայմաններ ստեղծելուց Ճեւոր աստիճանաբար ան տական չյուրացված «ողեիր գնեն դլուղաւոն կուլոուրաւների ցանքատարածություններիակ.

Փ

«Ի

Դոգնղմոմդտամ

224845

ԺԾ

Տ

Է)

-

մ

ՀՀ Ձ

Հ Է

ս

ԶՁ

Հ

ավ

Ճ

ա

"25

Ձ

Տ Տ

Տ»

Է

»

Տ

-

`

Ն

Տ

ա

Հ

Հ

ՎՊ 8 ա պտ ա

ապ

Տ

3ՅՀՀ ՊտՎՊ«

Ը"

բնութագրվում Հետնյալցուցանիշներով (աղլուսակ2), Ամբողջ: խնդիրը պետք ւինի վարման քազան բարձրացնել քրկրագործույյան ստացված դրամական միջոցճշվով, մակարդակը: ավազանի

են

է

:

ինչպես ճայտնի է, երկրագործության ճամար 1նծ դեր ունի Հիմնական մեբենայաաշխատատարպրոցեսների ցումը: Փյուղլատնտեսության մեքենայացման մակարդակը ներկայումս ղգալիորեն աճել է: Տրակտորայինաշխատանքների ընդճանուր ծավալը սիափուկ վարի ճեկտարներովարտաճայտված 1969 թ. կազմել է 240 Հաղար ճեկտար, որը յուրաքանչյուր ճեկտար վարելաճողիճաշվով կազմում է 5 հչ Վարի տակ են ընդգրկվածբոլոր տրակտորաճարմար ճողենե լանջը, մշակությունը րը, իսկ ցելերի կուլտիվացիան, գյուղատնտեեն սական կուլտուրանեիիբերքաճավաքը Ճողերի ոչ ավելի 20--90 «ե, արտադրության հիկրորդ կարնոր ճյուղի Գյուղատնանհսական է, որն օրգանապես կապված է երկրագործության անասնապաճությունն Հետ: տեղական պայմաններիցկախված, զարգա-. ԱնասնապաՀությունը, նում է տարբեր ուղղություններով: Անասնապաճության սիստեմի բոլոր`

են

տասխանաբար՝38,

:

Խխոզերը՝

բերությունը

ն

`

ՍԱԱՐՈԲ

:

:

..

Ազլուսակ6.

ՋՈՆՆ

Անասուննեի մթեբատվությունը Սեանի ավազանի չբջաննեբի

(1969 թ.) կոլտնտեսություններում

էաք.Բար (կգ)

Մե,

Շրջանները

՛

ռ

ե 1:

ՈՆ

Հայի որոավու

ւ

(կգ)

Թ"Պր

|

:-

թյունը

ի

:

ի

2,3

:

ր

ՅԼ...

3,1

(ճառ)

ա

|

Մարտունու

քոչուն- Դարգնիոի

|

`

:

2,7

'

.

.-

60: ա :

|

դյուղատնտեսականՃողատեսքերին,ապա

խտությունը պակաս էւ. անասունների

այդ

շրչաննքրում '

թ. անասուններիապածովվածությունըկերերով եղել է ան-. բավարար. չնայած դրան, նախորդ տարիների լիորեն բարելավվել են կերերի որակի ն կազմը. կոպիտ, ճլութալի. ե. կերերի կուտակումըզգալիորեն ավելացել է: Խոտի տեսակա. խտացրած րար կշիորկուպիտկերերի մեջ դարձյալ բարձրացել է

Համեմատությաժբ զգա-`

Հակառակսլատկեր է. դիտվում անասնապաճությանդրամական միջոցներիկառուցվածքում. 5840 ժիչին տեսակարար: կշոի դեպքում, Սնանի չրջանում անասնապաճությունից ստացվաժ դրամական միջոցեն 9200, Կամոյի 62, Մարտունու է. Վարդենիսի ները կազմել շրջանում՝ ձ0 ն ճ540: ռատացված դրավական Անասնապաճությունից շրջաններում միջոցների վերլուծությունից միաժամանակերկում է, որ Սնանիավազամեջ մեծ տեսակարար կշիո` նի բոլոր շրջաններում անասնապաճության ունեն տավարաբուծությունը, ապա ոչխարաբուծությունը: Այս տեսակնտից- էլ ավելի է մեժանում երկրագործությանդերը՝կերի կայուն՝ ստենղծման՝գործում,քանի: որ տավարաբուծության ինտենսիվ բազայի է դաշտային զարգացաժ անչնարին `

Անասնագլխա-

խոշոր, Ճաշվով (Վերածածարուտավայրի է գլու հղջերավորանասունների)միջինը կազմել Սեզոնոսք, յուրա1,02 որը քանչյուրճեկտար արոտավայրի բերքին ընկնում է գլուխ, կա-.

Քանակի խտությունը 100

միայն

՛

Ղազար, փոխճարա-. անասնագլխաքանակի

"պար.

55-00,

ն

է

'

Չամոյի

անասունների

մանր եղջերավորները՝ գլուխ, Տ: Ֆերը՝ 41,8 Ճաղզարգլուխ: երբ Համեմատում ենք Սակայն

:

:

Մնանիավազանի կոլտոնտեսություններում անասնապաճությունի

ճյուղը: առաջատար Համարվում է գյուատնտեսականարտադրության Սո 1-ը ճունվարի 1969 թ. տվյալների (աղ. 6), ն Ճա: է. 33,4 խոշոր եղջերավորները՝ գլխաքանակըկազմել թռչունների

կազմել

Վարդենիսում, Համապա-

Մարտունիումն շրջանում,

ւ

ն ուղղված մեկ նպատակի՝ որօղակները պետք է շաղկապված լինեն` հ դյուղատնտեսական օգտագործելի քան ճնարավոր է ավելացնել 100 Ճողատարածությանճաշվով ստացվող մսի, կաի, բրդի ն այլ մթերքների Կարմտադրություն՝աշխատանքին Միջոցների նվազագույն ձախսումնե.

"

Սնանում

Դրամականմիջոցների վերլուժությունը ցույց է տալիս, որ բուսաամենամեծ բուծության մեջ տնսակարարկշիռ ունեցելէ ծխախոտագործությունը, որը տալիս է ավաղանի դրամական միջոցների ընդճանուր 4040, կամ բուսաբուծության 84 ը այն դեպքում,երբ մյուս բոլոր կուլ-. տուրաներից. սաացված դրամական միջոցները,կազմել են ընդշճանուր միջոցների միայն 7 0-ը, իսկ բուսաբուծությանը՝16 :Կյ-ը,

որակաորաճարմար դազմում

|

ւ

բուսաբուծությունից

ները կազմել 42 00 այն դեպքում, երբ բարձրացման կաղաուրալի 80, իսկ Կամոյի

|

հ

:

րելիէ Համարել նորմալ:

միջոցները ավազանի վոլոնանաություննրի դրամական Սնանի Է

`

լարգացումն.

թայթման:

Վ առանց

18րճաբ

վիճակի պաղատնանառթյա (րլածութ ավագանի,

Սնանի

շրջաններում գյուղատնտեսությանվարդացման ուղղությունը ակնասնապաճություննէ: Հիմնական է տալիս,

ցուց

որ

այդ

Սոանըդ հրկրագործությտնդարգայման

Է») հ ՞

ռ

«ի

«2` Թ

տ Է. ՕՎ ՒԹԻ ԾԹ ւթ

տ

ւտ. «Հ :Զ

Տ.ՔՔԾԶՅՏ

`

.Ջ6:

-

ՕԹ.06ՇՎ

Հ

Տ

Հնարավորչէ նախատեսել

սիստեմները: Այտվպես, օրինակ՝ ենթագոտու դգյուլատնաեսության չրովի ներքին շրջանի վարդիհիսի ն չինական ուղղությունը պետք է լինի աղպրանբային այաճատիկի, թւուաջինճերթին աշնանացան ցորենի արտադրությունը: ԵրկրադործուՌլունը այս ենթաղոտումպեսք է ծառույի մեկ նպատակի՝ապրանքային արտադրությանըն սրան ճամազատաս-չ առավելագույն Հայանոտիկի մյուս ճյուղերի վարդահոսն սլետք է պլանավորել գյուղատնահսության ի

հրկրուդործության իրականացնել

դում:

ճյուղի պետք առաջատար Մյուս շրջաններում դյուղատնանմության հ ոչխարաբուծությունը է լինի անասնասյատությունը,առաջին Հերթին

-

-«

ոլետք է երկրադործությունը ժռա-կարնային ոասվարաբուծությունի,

»Շ-Ջ «Կ.ՇՎ

Թ

ա

Թթ..ՀՊՀ«

«

հոլուաոի

ն ղգալիորեն դույն ղարդացմանը ւածությունառուվելա անոասնոս

հերարկվինրան:

:

ելս շրջանենըի կոլտնտեսություններում, իստ միջին տվյալների, է 1104 կգ կար, 1269 թ. յուրաքանչյուր ֆուրաժային կովից ստացվել ն յուրաքանչյուրասծան 4Ճավից ուրբաքանչյուր ոչխարից Հ,6 կգ բուրդ Ճո: 6-ի տվյալները ցույց են տալիս, որ դեոնս ցածր է Աղյուսակ ուսն Հիմնականում որի ոլաոճաոռր որուծությունմթերատվությունը, նան դյուղատբն-Հէ Լ: Ցածր չլինելն առպածտովված րազույով կերի կայուն "

Հ Գ

օծ օօ

Փ Զ

Տ».ՅՅ Հ»՞Հ«

օօ

Օօ «ՕՕ.

«Վ 62

Հ

Ը

ո

ՕԾՕ

»

օծ ե".

-

Ծ-

ՀՔ.ԾՀ-

ուեռակուն կուլտուրաների բերքատվությունը: ն նկենակոմիվերջին տարիների ՍՄԿԿ ճամադումարի 23-րդ Չիայած Հետո Սնանի ավազանի կոլորնոյլենումների որոշումների ընդունումից են Հասել, ալնուսմենայնիվ, խեսություններում որոշ ճաջողզությունների

դեռես ցածր է դաշտային կուլտուրաներիբերքատվությունը

ն

անասնա

ճետ Գ յուղատնտծեսության մնալու ճիմբուծումյան մթերատվությունը: նական պոսոճառներնէն՝ է դգալի ժասը դեռնս կատարվում Խո) աշխատատար պրոցեսների ուժով ն ձեռբի աշխատանքով:Այս բացատրվում է աշխատանբի բաշող ոչ «իշտ կաղմակերպումովն մեքենաների ցածր արտադրողականութերակաչղլանույինառաջադրանքները քլաժբ: ճաճախ նախատեսված «Ճետեորի տեղալը, է ձյան հնչ մինչն ռարվում Ցրտաձերկրձգձգվում դդալի մառը պահվում է դարնան գարնանացան կուլտուրաների վանքով մարի վրա։ Աշխատատարպրոցեսների մեքենայացման ցածր մակարպետք է բացաւ դակով ն աշխատանքիանբավարար կազմակերպումով ՝

Է Է

Հ

Տ»

«ՀՎ Շ1

ՏՀա

Ն

ԷԾ

ՊՏ թ .օՎ «` .Տ»« -Հ

ՀԿ

Հ

թ

"Էս

ճ

Է -

Ե. Հ

ՏԱՀ: Կ

Է Է

Հ

Հ

"յ

Տ

Տ

Տ --տ. է

Ե ՀՊՎ

Է

ա

-

"Ի -9. -՞

Հ «Կ

-ծ. Տ էլ

Վ

Հ

«Զ-

ՊՀ

.

է

Հ.

Տ» ՅԾ

տրրել

նան

է մինչն

այն, որ Հաճախ աշնանացան կուլաուրաներիցանքը ձգձգվում մինչե նոյեմբերի դեսլքերում՝ Ճճոկտեմբերի վերջը, որոշ

ցանքըմինչնմայիվ կուլտուրաների դարնանացան Հ

սկզբները, իսկ վերջը,

`

.

բոստան--րանջարանոցային, եգիպտացորեն, Հատիկաընդեղեն եալ

խոտերից մշակում են կորնդան: Հիմնադրում կուլոուրաներ: Բազմամյա են պտղատու այգիներ, մշակում են խնձորենի, տանձենի, սալորենի ե այլն: Հողի մակերեսը Համեմատաբար Հարթէ ն Հարմար է մեքենայաց-

Հի է միջին ցելը, որը բ) կիրառվողցելերից դհոնս գերիշխում երկրորդ կեսից մայիսի է է) (բարձրացվում նականում վարվում ման ճամար: ն Հունիսի առաչին կեսը: Մեծ մասամբ կմլտնտեսություններում նե կիսաջբովի է ծովի Անջոդի գտնվում, դեռես չեն իրացվել ցանքաշրջանառությունները, խողներում 2200. մ, մինչն 2000-ից մինչն 2300 մ բարձխնամքի սրակը տեղֆարձրանալով տեղդ) ճողի Պախացանքային մշակության, ցանքերի ն բության վրա, տարածվելով ստորինչրովի ենթալպյան ենթագուտիպածրէ, չեն կիրառվում ցանքի նոր ձները, ն Ենթադոտու ների միջն: Հողերը միջին ավազակավային, կավային, կուլտուրաների դ) Հացաճատիկային են: կարբոնատային սնաճողեր Վերին Հորիզոնը ունի թույ 2--42,5 կնձկաճաամիս, վաջը Հաճախ ձգձգվում է ն ոիկանման ստրուկտուրա, միջին Հորիզոնը՝ լավ արտաճայտվածկնձկաչեն կերի ասպաճովված ե) անասունները բաղայով ճատիկանմանպտրուկտուրաչ 4ճումուսիքանակը կազմում է 3,5--4 եւ խնամք չի տարվում, նկատմամբ անչրաժեշտ նան Հետ մնալու պատճառ է Տարվա վեգետացիայիշրջանի չերմաստիճաններիգումարը 20006 այն, որ չեն լ) գյուլատնտեսության սաճմանում է: Մթնոլորտային տեղումներ լինում են ենթագոտու սիստեմները: հրկրագործության Հիմնավորված կիրառվումգիտականորեն 450-ն սովխովներումտեղ է են ծայրամասերում ծանխ),. (Մարտունուց մինչն դտել Սնանիավազանի կոլտնտեսություններում 500 մմ սաճմանում, իսկ վեգետացիայիշրջանում` մինչն 281 մմ: աշվի Այս միջոցառումների շաբլոն կիրառություն, ագրոտեխնիկական ն մշակվող է ենթադոտին կազմում Սնանի ավազանի Հողատարածության չուրջ բնատնտեսական պայմանները չառնելով տեղի 50 00-ը, Դարերիընքացքում մշակել են գարնանացան: գարի, այստեղ Փերի առանձնաճատկությունները: կ կտավատ գարնանացան աշորա Սկսած ցորեն, թ. զարգացման աշնանացան Սնանի ավազանի դյուղատնտեսության հնթագոտու մասերում է այս ներքին իր տեղը զիջել աշնանաաշորան կարնոր պայմաններից մեկը ագրոտեխնիկականմիջոցառումների ճետ: ելնելով, մեր ցան ցորենին, 1948 թ. այս ձնով պայմանների բնական կապված կոնկրետացումնէ, ն մշակել կարտոֆիլ: ավելի քան երեսուն տարվա ուսումնասիրություններից .դիտումներից, են ծովի ժակերենեալպյան Ենթալպյան բնական գտնվում ենթադգոտիները (ճողակլիմայական) յուրաճատուկ ինչպես նան Հաշվի առնելով մ բարձրության վրա: վույլքից 2200--3500 ՀիմնակաԱյստեղ Հողերը առաջարկում ենք Սնանի ավազանիշրջանների պայմանները, նում լեռնամարգագետնային են, դարչնագույն, կնձկաճշատիկանվան ենթագոտիների: ճետնյալ. ե՛3. ենաւտուրկրուրայով,տեղ-տեղ՝ սնաչողանման,ճաշճամարգագետնային: 1. Ստորին (ներջին) ջրովի, 2. Միջին է կիսաչրովի Առաչին Հորիզոնում Հումուսը կազմում է շուրջ 8--8,5 գն, վարելաչորին թալպյան ալպյան: սմ պոնը սակավաճզոր վարելաշերտիտատանվում է 12--35 1925մ ակերնույթիցը՝ է: դանվում ՆերքինչոովիՖնթագոտին բարձրանալով մինչն ներում: մինչե 2000 մ բարձրության-վրա,որոշ տեղերում տատանվում է 3,274 սաճմանում, 0գի տարվա կիրառվել է անչիշելի ժամամ. Այստեղ արճեստական ոռոգումը, վեգետացիայիշրջանի(մալիս-սեպտեմբեր) գումաջերմաստիճանների նակներից, որը թողել է իր ազդեցությունըենթագոտու Ճճողայինպայ18504: են, է րի կազմում վերին Այս սնաճողեր ենթագոտում վեգետացիայի Հզոր Ճճողերը շրջանը10--15 մանների վրա: Այդ ենթադգուտու ՃորիՀաս»՞րովպակասէ, քան անջրդի ն 19--Չ20 օրով պակաս, ջան ստորին չրու ստրուկտուրայով,ճումուսի քանակը գոնում թույլ արտաճայտված, սմ: 35--40 0դ| վի ենքագոտիներում: "ում է մինչե 35 ծե-ի,վարելաշերտի խորությունը՝ `

մինչը տով»

ենթագոտին

բերքածախոտաբուլանրի կայուն րանց

մակերնույթ

-

աղամ

տատանվում

վովտութա:

Հետագա

ւ

:

անողի,

բաժանել չից

ծովի

`

4,8 է (Սարուխան) տարվամիջինջերմաստիճանը են

հ

6,27

(Շորժա) 92, ՅՅ 2

մմ-ից մինչն

մմ

ն մա աշնանացան փսկ վերջին տարիներին սամբդարնանացան ցորեն, նակ ծխախոտ,

«3

մմ.

'

. |

մշակում

են

քաճման-

է,

միջին ջերմաստիճանը

տատանվում է 31,3-ից մինչն ջերմաստիճանը Առավելագույն --8, մթնոլորտայինտե: չհրմասիտճանը՝ 35 8. ենթադոտու ցվազագույն Հասնում.

ղումները ըստ միջին տվյալների որից վեգետացիայիշրջանում՝ 200

փնթագոտում մասաայական «կանցի

ո

են 350-- 500 մմ տեղումները տատանվում Մթնոլորտային մմ։ ներում,վեգետացիայի շրջանում՝

ՀՍՍՀ-ի բարձրլեռնային, ինչպես

նան

սաճման-

ավազանի" շրջաննե

Սնանի

միջոցառումների կոնկրետացումնըստ ենթագոտիներիՀնարավորությունկտա ավելի արդյունավետ լուծելու դլուղատնտեսականարտադրության զարգացման խնդիրները:

րում ագրոտեխնիկական ն

այլ

-

ցույը տվեցին,ռր կորնդանը լավագույն Հետազուությունները է մոլախուռհրի դեմ մզայքարհլու գործում: Բուտ մեկն նախորդներից

ՆԱԽՈՐԴՆԵՐԻ

ԴԵՐԸ

«ՅՅ» Ն

աջ

Սնանի ավաղզմնի շրջանների ճոդային տարբեր պայմաններում ուսումնասիրել ենք նախորդներիազդեցությունը Ճճողիբերրիության ն դաշպային կուլաուրաների բնրքըոսովունյան բարձրացման վրա՛ Հետազոտությունները կատարվել հն կամոյի, Վարդնեիռի, Մարն Սնանի տունու շրջանների մի շարը կոլոնտեսություններում: Փորձերիցը է դրվել ժեկրբ Կամոյի չրջանի Սարուխանգլուղի կոլտոնանսուժյունում՝ ռիխոլիկսնաչովերի վրա, որոնք ծովի մակերնույթից սարուկառուրային, դանվում են 2100 մ բարձրության վրա: Ռրոլես նախորդներ վերցվել են կորնդանը ն առվույտը, սրոնց տնտեսական օգտագործումըանել 1 հրեք տարի, կորնգանի օգտագործմանառաջին տարում սատցվել Լ 29, երկրորդ Դատարում՝ 37 ննրբորդ տարում՝ 42 գն խու Առվույտի լուի ըերբլ' ն է 29,983 մադատասխանաքբարկաղժել վ/րչ ճմուտի կորնդանին առվուրոի վարից ճետո ուսումնասիրել են աղդեցությունը ն ճեւտազդեցությունը գարնանացան «ացատճատիկների (դարի ն ցորեն ) բերթատվուքյանվբա: Բազմամյա խոտերից բացի, որվես նախորդներ, ուսումնասիրվել են վիկը, կատվատը ն անընդմեջ ցանքի պայմաններու ճացաճատիկները: Փորձամարգերիմեժությունը

ի վրա ճացաճատիկայինկուրոուր աներիցանքեշրջաժ ճմուտի ճամեմատությամբ (լսո բույսերի "ի աղբովածությունը, ն մոլախոտերիջաշի), եղել է 3--9 անդամ պակաս: Բացի այդ, թուհակի Ճեւոո գարնանացանների ցանքերում մենժ մասամբ լինում կորհդանից մ իժ են տրավիսի մոլախոտեր, որոնք գարհանացան ձճացաճատիկներին են Ճացաճատիկ, այդ վնաս չեն ճասցնում, իսկ երբ անընդմեջ մշակում 1նժ է է վնաս ճասցնում: ղնրիչաում խոռփուկը։որը ցահքերին դեպքում Առվույաի՝ որպես նախորդի ուսումնասիրությունը կատարվել է անընդմեջ ցանքի Համե. հուլ տեղամասում ն դարձյուլ Հճացաճատիկի ի տտությամբ: Ցրտաճերկը, նախացանքայինմշակությունը, դարհանային խնամբըն բերբաճավաքր կատարվել են ճիշտ այնպես,ինչպոանքերի ոլես կորնդանի աատրբերակինրում: ճու որու՝ կորնգանի

առվույտի Փորձի արդյունքներից պարղվել է, որ դղարնանհացանները ճմուտի վրա ցաննլու գեպղքում, կորնդանի «ամեմատությամը, ավելի ոյակաս ազդեցություն է թողնում ցանքերի աղրուսվածությանհվազեցժան վրա: Գարնանացանցորենի բերբն առվույտի ճմուտի վրա եղել ն 10,5 ց/8, իսկ կոբնդանի ճմուտի վրա` 20,5 գ/հ,

նուլն գյուղում տիսղլիկկիաջրովի, Հղոր վարելաչելոո ունեցող սնաՀոդերի վրա դրվել է մեկ այլ փորձ: Դաշտը պսոնվելէ ծովի մակնրնույեղել է 1000 1մ, փորձը դրվելէ հրեբ կրկնողությամժբ: բարձրության Սիգ 2200 մ հարձրությ որդղդեսնախորդներ վերցվրաւ Մյս Կիորձում Ռրց Բոլոր դաշանրում կասարվել են ճետնլալ տաղրոմիջոցառումները, ն նն կարտոֆիլ: որից «ետո ցանվել են զարնաւ վել կորնդան: առվույտ սմ խռրուցյամբ ցրաաճերկ աշնանը կատարվել է 20--25 սմ /խորուժյամժր ն դաշտերը ՀԺ--Չ9 նախագութա-հացան ցորեն դարի: Աշնանը նիկավոր գուքաններով, վաղ վարնանը՝ փոցխում, ցանքից առաջ կույ. վարել են, Վաղ գարնանըկատարվել է մնկ ճեխոքփոցխում, աոռլրիլի տիվացիա՝ փոցիելու ճետ մեկաեղ: Ցանքը կատարվել է շարքացանով, հոկ ապրիլի 15-ին ն 16-ին 10-ից 11-ը կատարվել է կոլտիվացիա, Մայիսի 5-ին: ցորենի ցանքի նորման վերց'լել է 180 կգհ, րանք շարքացանով: Գարնանացան ցորենի պանբի նորման եղել է ոՏ ջրվել է Չ--Ց ան շրջանում ցուաքրը կգ/հ.վնդզետազիայի կատարվել կգ/8,Ցանքիը Հետո հարոթանբույսնրի լխողովակոկալելը դաս" սնհլավայինջրերով: է չրերով: մեկ Է ջուր` սելավային հրկու քաղճան: Հուլիոի 16-ին արվել Լւ կորնդանիճմոսոի ազդեցությունը բուլածրի աճի ն դարդացմահ, Ընրբաճավաքըկատարվել է անպանժընրի5-ին: ն «րագի Վր պարվե կարս տանո իո ոշել ենը բույսի ն ԵՐԱՄ աար Փորձի արդյունքներից դարվվել է, որ կորնղանիճմուտի վրա ցանբացարձակ ճառոիկի կչիոք Քորձրությունը, քիավալումը, է մյու է պերաղանցել հ րկու մմ համ Դ են չ ք Լ ժ գ էր վու: դար նս յարա ն Մդր եի 1՛ "Բբ ոն Մ ննե ծ ը Խյուններով վարակվածության սաիճոան լ աչ ըա գարնա վրա նույխոլես շրջած ճախոտի հախորդննըիբերքին: կորնդանի է նն ավել, որ գարհանացանցորտնի ն Փորձերիարգլունքեքըը ցուց արձր բեր մոլո ենի ն կարտոֆիլի է, բան պովուլաի շրջած բարձր բերքը Ռորտուքիլի ցորենի դարու բերքը կորնգանի ճմուտի վրա ավելի քան 49 անդամ բարձր է, «ժուաի վրաւ քան այդ կուլաուոսններիբերքն անընդմեջցանքի դեպքում: ԳարհանաՓորձերըշարունակվել են Սանի ավաղանի չորս շրջանն բի տտրցան ցորենի ղերբը շրջված ճմուտի վրա մեկ ն կես անգամ ցածր է ն բեր շողակլիմայական դայմանննրում (աղ. ձ): նամոյի շրջանում յիոր ստացվել, բան մմուտի վրա. ըսա հրնույքին, այս պետք է բացատրել ն տեղականԿարմիրձերը դրվել են Արծվարար Սարութան դյուղերում՝ ցանքերի աղրուռվածությաւծըը: Սակայն շուռ «վա ժ ճմուռումի պանված :

Դարնահացան

դարիինը '

րոլոր

|

ամի

ա

ազն

ա

:

ԷԼ

-

ո ր "Նրի

՛

իմանգու-

է

մԱ

,՛

մ

՛

աք

ն

.

,

,

է,

:

`

՛

:

եղ

ա.

'

-

`

գարնանացանցորենի բերքը ցանքի դեպքում:

'

ջուրջ

հրեք անգամմեժ

է, քան

անընդմեջ

Գումդիկգարնանացանլորենի րաւ

ոդ 9/1 մեղաե

մգ

մանոնօ

Ք

ՀՎ դ Հղաաոիուս

:

Հ

Խ| 25.Է

ՉՏՀԹՑՅՀՅ

Է` "2 Հ

. Թ»

ԷՀ

ՅՅ

Վ

ՅՅ»

»Հ«

ԵՇ

"զ

ԹԳ

Փ

ռ

տ

ՁԳ

«

Փորձարկվածնախորդներից է վող առաջնությունը պատկանում ցելին, որը ապաճովում է գարնանացանՋորննի 24,7 զյն բերք:

-

ԺԳ

`

ԷՇ

Ց Ց

ՀՁ

էա

ՀՑ.

ՀՏՃՀ|ՀՀՁԹՅՅՅ

ան -

Եկ «Մսվմն

ֆաշմանամ

վկվոոու0061 .

մր ումով ուից)

Կո|

յո

-«

-

Զ Շ՞

Զ

-

Վ

ց

Փ

-Փ.

«Վ. `.

-«

«ի Է-

Դ Հ

Ց

«հ

ա

ԾՇ Վ

ՊՀ

Զ.

Փ

-

-

Ձ

Գ Հ ԾՓՃ օօ

«ծ

Փ ա

տ

ռ.

Շ

Դ-

|2ռո822355

ՀԱՅԵ

Հ

՞

ԷՍ

(35 «Վ «Վ

Տ

Ն

«3

12,9

յո

գ/ճբերք:

է, որ կորեդանի ճմուոը ն շուռ փորձր նուլողես ճաստատում վա ոժուսռը մյուս նախորդների ճամեմատությամբ բարձր բերը են աոլյոդովում:

շրջանի փորձերում կարտոֆիլից «ետո դարնանացան ջորենը ավել ցն բերք, վաղ ցելի վրա՝ 21,3 զ/ն, աշնանացանից Հետո 15,8 ն տեղական ցելի վրա՝ 11,8 ց/ն, իսկ խողանի վրա բերքը կաղմժել է 7,0 գ/հ, Ուսումնասիրված նախորդներիցՄարտունու շրջանի չամար ամենաբարձր արդյունք են տվել կարտոֆիլը, խոզանը ն վաղ է 24,6

--

Ճ|Ե

Հետո՝

միլի

Մարճունու

Վ

ԺՓ

Հաջորդ փորձի արդյունքներից պարզվում է, որ կորնդանիճմուտում 28,9 է զ/ն դարնանացանցորենի բերք ն 26,՞ ց/ն զարնանաւ առացվել բերը, իսկ շուռ տված ճժուտում՝ 24,1 ց/հ դարու ցան դարուճառոխկի ճմուտում Առվույտի շուռ տված 18,4 է ստացվել գն, իսկ կարտոբերի:

Ցելր:

Հառբդենիսի չոջանումփորձերը դրվել են Վարդենիս ն Մ. Մազրա դլուղնրի տարբեր պայմաններում: նախորդների աղդնցության ուսում-

--

-

ՀԶ՞ՏՀՎՃԿՀՊ

Հզաքքիւսմթմոմ » վմղոնսոյ

է

Ծ

երկրորդ տեղը գրավում է կարառոֆիլը, որը աղլաԴովում է 20,1 ց/հ, ն 18,8 աշնանացան տեղը՝ ցորենը՝ ցյհ չորրորդ տեղը' ուշ ցելը, երրորդ Ի:ւճ գ/հ, որից ճետո յուռ նախորդները:

Է

`

Փ

Օռ

«.

Գ

ԾԺՀ«Վ

նասիրությունը ցույց տվեց, որ Վարդենիսի շրջանում առաջին տեղը դղրավում է կորնղանը: կորնգանիմմուի վրա ցանած գարնանացան ցորենը ավել է երկու անգամ ավելի բերք, քան երբ նախորղըեղել է վարին: կարտոֆիլիցճետո ն խողանի վրա կորնդանի ու ճմուտի Համե. մատությամր բերբը 1,2 գ/ն-ով, իսկ աշնանացան ցորենից «ետո՝ Ժ,Հ գ/Ո-ով պակաս է եղել, ՝

:

փորձերիարդյունքները ցույց Սեանի շոջանի

ի

բարձրբերքը ստացվում է խամից ճետոյ

դդզբոնդմ |

«Ր

ՀԻ Հ

՛«

եելը,

մլուս

նախորդները:

նկատմամբ նախորդների

ՀԻ

Հ

ուա

«

աալիս, որ աժենաւ հրկրորդ ղբաղնեցնում է են

անը

գարնանացանցորենի սորտերի

վերարեր-

ժունբքը ոլարզելու հնղատակովՄարտունուշրջանիԳետաճովիսո (Ղարան-

«Վ

Է ՀԽ

` ՞

6.

Է,

Դ: Է| 5

Հե.

.- -

լ

` Հ

"Վ

Տ

"2

Տ

Տ»

-3'

Ի, Լա

2Ն1:: --

ԳՊ

է

2:52

`

Վ

`

ս5

:: Ի

Հ

Հ

ւ

յուղ) գյուղի սղայմանեերում փորձարկվել են ճետնյալ նախորդները՝ շրջած ճՃմուոր, շարաճերկ ն բանջարանոցային կուլտուրանեւ կորնգանի ՐԲ: ա նախորդներիցՃետո, տեղական սորոնրիճետ Ճամեմատելու փորձարկվել են Սնանի ավազանիՀամար նոր, կարծր ցոողատակով, Ըհնի սորտերը: Փորձերից ոլարղվել է, որ դարնանացան ճացաճատիկհների ամենաբարձր ըերք ստացվում է Գետաճովիտ դյուղի ստորին ենքադոտուի

Փորձարկված միջինցուցանիշները սորտերի Ա վկայում

աին,

այե մա-

բազմամյա խոտերի ճմուոի վրա բերք տասցվում ամենաբարձր է գարնանացան ցորենի Հորդեիֆորմե սորտից (24,0 ցգ/ն),երկրորդտեղը դրվում է Ցերուլեսցենար (21 9/8), որից «ոռ՝ Գալղալոսը, Դալի-Բուղդան ն Սարմիր-կունդիկը: որ

ԲացիՀատիկի րարձրբերքից,

կարծ ցորեններ Հոր-. դարնանացոան Ցերուլեսցենսն ունեցել են նան այլ առավելություններ: Այսպես,րոտ երեք փորձատեղամասերի տվյալների,Ցերուլեսցենո ն Հորդեիֆոլրն ցորենների 1000 ճատիկիկշիոռբտարբեր նախորդներից

դերֆորմեն

|

Հեւոռ ցանելուդեպքումեղել է. շրջած ճմուտի վրա' 42,8--46,6

ճմուտի վրա՝ 46,2--48,1 կորնգանի Գ

ՑերուլեռցենսիՃատիկի կշիոր եղել է 36,9 զ, մյուս ըինըտատանվել է 28-ից 38,6 գ սաճմաններում: ն Հորդեիֆորմե Ցերուլնսցենո ռորտերի բուլսերը Հետո

զ.

Բանջարանոցային կուրոուրաննրից աչքի

նան

ցորենեեեն

ընկել

ցողունների բարձրությամբ (55--110 սմ), ուժեղ Թիակալումով, ` Հիվանդությունների նկատմաժբ ըարձր ն ընդՀանուր իժունությամբ բարձի բերբով։ Այսպիսով, ճմուտիվրա ն բարձր բերքատու բանջտրանոցային կուլճետո տուրաներից պանեԼո ղեպքում առավելությունը պետք է որվի, | Ցերուլեսցենո Հորդնիֆորմե գարնանացան կարծր Ջորեններին: Շրջած ճմուտի ն ճամեմատաբար Ցածր բերրի Ճողերի վրա ոյնոք է ցանել Կար| ժիր-կունդիկ Գայդալու սորտներըո Մարտունու չիորձաղաշտի պայմաններում գարնանացան ցորենի

առանձնաճատկություններով, ինչես նրանով,որ :

կարտոֆիլըՀամեմատարարպաճանչկոտէ լոր վարի նկատմամբ, քան մյուս կուլտու-

բաները

ղեոը հողի բերրիության կռբնզանի բարձրացման զուծում:

:

Սնանի

բերրիություն բարձրացման ղործում կորնգանի դերը. սլարդելու Խպատակովմեր կողմից 1939 Թ. դրվել են փորձերկամոյի շրջանի Սարուխանդյուղի ներքին ջրովի զուտու պայմաններում: Այս ենքադուռու Դողնըն առաջացել են ալյուվիտլ ինլ

վրա,

ունեն

ոչ

ճն, քարքարոտ

Ժենծ ե

ճզորումյուն (30--35 սմ),

մեծ

մածջների

մասամբ ոշիացած

ոչ ստրուկտուրային: շիջանում ոռոզՎեդնտացիալի վում անլավայինջրնրով, 2--3 անգամ:` Վերջին ոռոգումը կատարվում է Ճունիսիվերջին, Հուլիսի առաջին չուսսնօրյակում: քողնում են տնտեսական դորնդանը

նն

48.

օղտագործման Ճաժար՝հրեք

-

խորությամբ, զարնակ նախացանքայինաշխատանքներիցն փոցխելուց ճետո ցանվել է զարնանցտն ցորեն, գարնանացան ղարի, կտաԿիտ, կարտոֆիլ, իսկ աշնանը ցանվել է աշհանացան ցորեն ն աշորա: Աղյուսակ Չ-ում բերվում են փորձերից առւսցված միչին տվյալները: որոնքցույց են տալիս կորնդանի ավդեցումյունը ն Ճետազդեցությունը վերլուժուՀոզիբերիիության վրա: Աղյուսակում բերված տվյալների մից կարելի է ճանգել Հետնյալ եղրակացությունենրին: 1, Զղալիէ կորնգանի ազդեցությունը ճոզի վրա: տռրուկտուտվյալներից երնում է, որ ճմուտում ձետաղոտությունների ըւոյին մասնիկները 13 0. բարձր են, քան ճնաճերկում: կորնգանըՃանդիսանումէ լավագույն հախոխզնեերիցմեկը, որը է սննդատարըերով. ըստ որում` ֆոսֆորի ւ հիտծոդր ճՃարստացնում հատններիքանակի տարբերությունը, բոլոր դեղբերում, խիտ արտասմ շերտում, որն ունի արտադրականմենծ Հայտվում է 0--Չ0 հշանակություն, սմ

ատրուկտութայ

կորնգանի ցանքը ճանդիսանում է բույսերին ջրով առլաճովելու կարնոր միջոցառում, քանի որ լավացհելով ոռրուկոուր ուն, կորնդանը Խղաստում է Ճողի ջրային, օդային ն սննդային ռեժիմների կարգավոր:

'

'

ավազանում 2ողի

ոա

մանը:

բերք ստացվել է, երի նախորդը եղել է ամենաբարձր կարտոֆիլ (16,3 9/8): երկրորդ տեղը, որպես նախորդ,դբաղծցնում է էզիսլտացու իննը (12,2 ց/ն)ն վերջին ոեգը՝ (8,3 ց/ն): Բոռ ներնույարնածաղիկը Ձին, այո րացատրվում է մշակվող կուլտուրաների կննսարանական նակ

կորեգանիցայս գոտում ստացվում է միջինը 40 ցհիխոտի տարի, բերքաճավաքից «եառ աշնանը կատարվել է ցրատտճերկ .կորնդանի

Աղյուսակց. ե Կորնգանի ազդեցությունը

ճողի ննտազդեցությունը սննդատարինԻի դինամիկայիվոա Շրջածժճմու

Հ

Հ

Հ -

Վ

ՀՀ

Տ

ԷՋ Օ

0--90

լուժվող 0.0: | Ջրում (1 կգ ճոզուէ) :

-

մզ|

մգ(1 կզ նիտիատները, բացարձակ չոր

|20--40/40--60| 0--20|204ո|40-60 0,92

93,7

ճողում|)

|

Հ.

Ջրում լուծվող Շ,0Օ, մգ Ա կզ ճողու մէ)

ԻՉ: ՇՀ

մգ անկզ 465,84 Նիտրատների, բացարձակ չոր ճողուսի)

»

ցորեն)

սմ խարությունթ,

`

Հ

ցան-

բենի տակ (1ժուտի վրտ սշնանացան

սան

Սռնեդատարիերը

տում

ովածդարնտնացան

կորնդանիճմուտի

-

Լ

| 0,55|

66,1 | 24,0

--

93,293| 68,7

0,81 0,430 38,9

| 0,585:

Լա

0,74

0,42 54,1

0,135

38,43434.08 36,431 36,850 .

Աղլուսակ

կազմըկուճզանիճմուտում Հողի ագշեզատային

.

Մ նոռրնգան

".- ճ

0-20

կորնգան հրիր»

«մար|

գործման

բՆանի դ» ամ

եանի

ն

ավելիՅ--2 |

ուտի

0--20

2,3

20-40

պան ցորեն

նույնը:

սշնանա-

ցան ցորեն

աման

Նույնը

ն

հարը

դա

20-40

40--60

-

աչորա

20--40

40--60

|

0--20 20--40 40--60

0.--20

Նայն"

փարոռցիլ

Նույֆը՝տավա

|2-9 | 40--60 0--20 2Ս---40

2---1

Յ58'

3,4

8,9

9,6

|

.

3,3

|

|

22,4

12,9

|

|

459ո

38,4 '

42,5

80,4

24,4

34,9

21,8

45 0

2,1

-

|

| Գումարը

1--0,25

Յո

86,7

`

|

22,4

4,6

26,2

4,2

5»8

26,0 ,

45,9 ՛

81,5լ

7,7

7,6

16,3

17,3

78,9

6,6

7»4

20,4

33,4

07,7

3.6

4,77

14.7|

48,4 ՊԻ

70,0,

5,

5,0

14,0

46,6

70,7

6,3

7,7

21,0

մ9չ5

74.8

1,8

4,7

06.8

8,8

24,0

49,6

1,4

96,4

09,5

1,9

24չ4

94,7

68,7.

3,2

-

0--20

՛

նույնը:

|

0--20: ո

3,3

| 14,5

տառի | 40-60 |

-

40--60

20-40

մասֆիկների մեծությունը,մմ -

սոռուրանե բաներ

րվա

Հոդի

`Հ Հ ::Ժ

ճաջորդող (ուլ-

Ի

-

Աա

:

.

են աշժեր կողմից ուսումնասիրվել խանի կոլտնտեսությունում ճետու նախորդներից ցորենի տարբեր սորտեր» ատարբեր կյանացան նան կոինդանի ենբ տարբեր ցելեր։ ինչես Ռրօլի» նախորդներվերցրել ն Աշնանացանպորեններիցցնել շր ջած մուտը: հ տոլուրոի Բժոսոր Արմյանկունհն տեղաան, Հուստիանումը, Սենյակ ենր /ւկրաինկան, արարոացվել են նախորդները կան աշորան: Քացի ճմոսոիխը,բոլոր

Մորու աղ

է

Շ

Ցանքաշըը-

՛

ճաչոողողկուլտուբանեոի տակ

ե նրան

վբա: ցոշենի աշնանացան ազդեցությունը նախոողների նպատակով Ճուրցը ոլարղաբանելու կառուցվածբի չյա ըառությունների

10,7

42,7

76.7

դո

աղբով՝

1,8

58,2

2,8

| 12,21.| -

4,9 7,4

15,9

20,5

|

49,0 տ

44,4

73,1 |

ոտ

10,0 19,6

47,3

65,6

44,0

76,2

Ծ-՞՞

արը

տ/ն

Ճաշվով:

կորեն, բերքաէ դարնանացան Այն դեքում, երր նախորդը եղել սպա է տեղական ճետո ոլարարտոացվել զաշտը Հավաթիցանմիջապես սմ խորությադըվար որից ճետո կառուր վեչ է 22-25 բարտունյութերով: Ճետո կատարվել է 15--20 օր ե նկ ճՃխոքփոցխում. ճիմնականվարի9 նա կանք:Ցելերի դեքում դաշտերը պա-

փլխբնցումշնանացանցորենի

են նախքան Հիմնական վարը: րարտացվել

մայի ոին ն ուշը՝ ճունիսի Վաղ ցելը կատարվել է ապրիլին, միջինը` են ՀՍՍՀ- ում նան ներկաընդունված ույս ժամկետները երկրորդ կեսին. սմ խորությամը կուլոիվացիոն 2.8 է կաո արվել յումու ճանքիցառաջ. Հետո. կուռաւրվել ք ն փոցխում: Բազմամյա խոտերի բերքաճավոբից ն անմժիջասգես փոցխվել է, իսկ սմ խորությամբ 22-25 դոշ: ոի վարը՝ ն ցանք: փխրեցում,փողզիխում օր Հետո' վարից 15--20 ինչ մշակման նույն սիստեմը, Շրջած ճմուռի վրա կիրառվել է շողի 2ետու աշնանացաննեՀոցաճատիկներից Գարնանը՝ որ ղարնանացան ն տարվել է ժեկ ճետք փոցխում մեկ-երկու րի քիակալմանշրջանումկա ոռողվել է սելավային Մինչե Ճուլիսի 5-ը երկուանպա գամ քաղճան: րերով: է ճան1938 ն 1989 բթ.) տվյալներիցկարելի երեք աարվո (1987, դել Ճեյոնյչալ 7.

5,4

եզրակացության:

ո

որի վրա շրջած ճմուռը, իջին զելը՝ 22 ց/ն, երրորդը՝կոր նդանի ցելը: ուշ բերբ հ ալս 21,9 գր Հատիկի լբ,

որն տպածովելք բերբ

է

Համեմասոաբոաւրբարձր ՞. Աշնանացանցորենի սորտերից է Հոստիանուժը /28,9 գ/8), երկրորդ անհդը ղրավում ա Ուկրաիխնկան չուս սորահբը: ապս (23,6 գ/ն),երրորդ տեղը՝Արչլանկան (211 գ/ն), 3.

Տիղիկ

բերքը ամենաբարձր սեաճողերում

ւռ

ագվում է

վաղ

տեղական ղարարոտանյութ ցելից ճետոյ երր յն պարարտացվում 20 տ Ճաշվով։ բով, Հեկտարին ա

Ճ0

նախորդնէ վաղ ցե-՝

Հում աւրլավադույն ցորենների Աշնանացան չ երկրորդ եդը ղբսղեցնում 23:9 բերք, ց|հ տռացվել է

է

աաա |

|

5.

՝

ռ

Հ

Ջ

էջ

ւգրուզմ Ջ

-

՞

»

(ե)շոյնծ

տ

թ

-

--

`

առե

Հ

ՀՍՏՏՏՍՏՍՏՍՏՍ

մ.

շ

(ե) մով

ռ

վլոռչ

-

ա

4Մգյոտ:

՞

-

Հ Հ րսամագուվեչ) ՛(բո) մղաքքոա: վմզոոսց

մմղղեմա ոո

Լ

ծ Հ

-

Հ

|

Դ

»

Յ -

Հ

Հ

--

Տ

Ձ

Ջ

-

-

Տ

-

Տ

՞

-

«Վ

-

թվ

-

ծ

-

-:

ռ ո

Տ

--

`

-

տ

Հ

Հ

մ

տ.

.

--

:

:

-

-

-

»

-

ջ

-

-

Ջ

-

Ց

տ

Տ

Ջ

՞

Գ

Վ

«Ի

Ջ -

|

բերում

փոփոխտ աշնանացան ցանված չոհսակետիպբացառիկնպասիի

ուռ

այնքանդածր

կոտուրադերի աշնանացան .Պնձել խոտի Հումուր: ձե բերքն

տովովված լինում ցորքնը

|

լինում,

որ

ի. նորից ուսումնասիրՈւկրաինկասորաշհանացան վեղ տարբեր նախորդներիազդեցությունը չրովի բնթաղոտումմշակվող Պիմտի բերքի վրա: Այս սորոոը ներթին ո՞ր կախրորդնէ ն ձր ոլչսրվել, Շ եւսխաոնավում հական կուլթուրան ձետաղոտուքյան արդյունքները ննքադոոում Հեւանկարայինը: ալո Սնանի ովաղանի երեք

-

`

-

հեղուկայինպայմանների գարնանաւոռալիս ուավոր տարիներին աշնանացանկուլտուրաները Հավասար բերք: Որոշ դեղպպանհերինՀավասար կամ մյուսռավորառլես

կյսն էս Միայն

-

»

Դժոսոի վրա

ջ

մ

Յ

|

Ձ -

դանբից: Հաղաչատիկների դարհակացան քորենի բերքը

Ի

ւԾ

բակ մշակություն

`

Գ

-

|

ճրնում

Տ

`

Յ

է:

Յ

Յ ծ

թիռ շետո դայտը դլանվել տարվա է: որ ուշ աշնանը րիորդ Փորձի արդլունքհերից բարձրոոմուտը վարելու հ նախադանքային կորնդանի ռոռադորժմահ է ստացվում բերբ կատարելուդեպքում ավելի բյսրձր

»

՝

Ա

օգտադորժման նն Սարուխան կատարվել գյուղիկոլտնտնա Հետաղոտությունները սմ է 22--2ժ կատարվել բոլոր փորձաճողամասերում Աշնանը, թյունում: կատարվելէ յիոցխում,իսկ Վաղ պրտաճերկ: գարնանը ճյանսմ խորությամբ խրույաժբկապարվել փխրեցում: է 7--Ց կանթինախօրհիին Փորձի հախորդը եղել է

Հ

տ

--

: Հ

Տ ՞

|

Ց

ռ

Բ

Ջ

ջ

։

Հ

Համատարած ցանքերի ն մլուններ ուսումնասիրություններ: երրորդ յռարվա կորնդանը.

-

Ջ

"Է

-

-

|4

Յ

Է

Ջ

Հ

Տ

Տ

Հ» Ց Ր"

ԱԱ" -

Է

ջ

Փ

փեփոուչօ001|

-ջմոմ

-

ռ

-

Աի

Տ

Է: կփտոու

կորնդաոնի:նախորգիչ

'

Հ

-

|1|1|9|5.|1|

փողաապոնըբո

ծ ւ

-շ

աա

աաա...

| |

ւտուգելույ 1946--89 թթ. մեր կողմից կատարածաշթատանքները ունհքաժ ազդեցուվրտ Հաքաճատիկների որպես կորնգանի դտանբ ճամար նպատակաճարմար բլուեը պարգաբանելու «ետաղոտու1946--.1951 կատարել թք. վրա`

:

|58|

Հ

|

-

շրջաններում1940

բերվոսէ են 611 աղյուսակում: ենքադուու չրովի ղայՊարզվել է, որ Սնանի ավաղանի ներքին նախորդ է ճամար լավագույն հաններում աշնանայանկուլտուրաների տսլաճովումէ աշնանացանցորենի սե քելր, որն ըստ մեր տվյալների, է սորտի 31 զ/8 ծառիկի բնրբ: երկրորդ նդի պբաղեցնում Ուկրաինկա

տ

դիջում է: մաղ ցելը, իսկ կորեդանըվդալիորեն

:

-

|

-

ԵԲԿԲԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆՍԻՍՏԵՄՆԵՐԸ ՍԵՎԱՆԻ ԱՎԱԶԱՆԻ

-

ՏԱՐԲՆՐ

ՆՆԹԱԴՈՏԻՆԵՐՈՒՄ

Հաստատվածէ, որ ճիշտ կանքաՏեսակահորենե ղործնականորեն է ճումուս ն շրջանառություններիներդրումով Հողում կուտակվում ճերկի կուլտուրական ստեղծվում է մանը կնձկային ստրուկտուրա: Ճողիքայքայված է վեղետացիայի ընթացքում շնորճիվ վերականգնվում

-

`

-

--

'

սթրուկտուրան հ ոչնչանում

դությունների

հ մոլախուսնիը, վնասատուները Հիվան-

են

Պարարտանյութերը

ճարմարէ մեջենայացված մշակման ճամար, բացաւ ն մասամր Մարտունու ռությամբ Վարդենիսի որոշ հառճատեարֆային Հողերի: Վերջինտարիներին այս «ողերը պլանավորված կարդով չորացչ նն, վում ն վուրացվում ձարք է

տարար

հ

Հարուցիչները, Բուլսերի զարգացման ժամանակաշրջանումդրանը ապաճովում կարգա են ձողի ե Հողի ռնհակցիան մեկիոօրգանիղմներին ապաճովում ն աննդանյութերով, Դաշաագաշագան կուլտուրաների անտառատնկումները ՑանՐաշոջանաոռությունները: Փյուղատնանսական են երաշտի, թորշակի ե այլ անբարենապյաուռ ոլ այմանների բարձրացման «տմար կարեոր նշանակություն ունի բերբատվության ճաղզիաձճարՎ մախ ճգոր, գ Ժիջոց: | հիշո ցանքաշրջանառությունեերիներդրումը: ՑանքաշրջանառություննեՀաշվիառնելով վետր է ճամապատասխանենտնտեսության մասնագիտացմանը հ ն բառմարքիվ իլ տվյալները Հետազոտությունների երկարամյաուսումնասիրությունները, երկրուգործությունոիստեժին, ապաճովեն ճողում Հումուսի կուտակուչ հրկրազործության ճիշա սիոն մ-Վ ցանրաշրջանառություննել,, ճողզի մշակման, պարարտացման ն. մր, Հողի ֆիզիկական, բիմիական հ դենսարանական Հաոկությունների բույսերի խնամբի կոնկրետ միջոցառումներ ցանքաշրջչանառությունների լավացումը՝` իրացման ընքացբում, գլուղա-չ կննոագորժելու նպատակով Մնանիավազանը բաժանելեն, 4 ննեքաղոոխների, ոնատնսությահվարդացմոանպլանի կատարմանը վուգընքաց, պեաք է այն Է ա) ենրթին՝ ջրովի, բ) միջին կիսաջրովի անջրդի, գ) ՏՈՄ բոլոր արդյունավետ օդտադորժումը հ հախթատեսվի ձնթարղյյանե ալպյան: Հողատեսրերի 100 հ Հողից դյուղատնանսական միերբների ստացումը: Միաժամանակ սդեսոքէ սահղծվեն անձճրիաժեշու սպզարհաններ տրակտորների ն դյուղմեԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆՄԻՍՏԵՄՆԵՐԸ քննաների օգտավոծման ն, մոլոխոտերի, վնասատուների ու ճիվան. ՆԵՐՔԻՆ

ՋՐՈՎԻ ՆՆԹԱԳՈՏՈՒՄ

դությունների ղեմ ոլայբարելու ճամար:

աննդանյուքերով,

փորում

՛

Հանդիսանում

,

ւ

«

,

ի

-

'

՛

`

մեր

ներ՝

ու

-

ի

լ

Քնական պայմանների բնութագիրը: ներթին ենքագոտու ջրովի Հոձն ղերը գտնվում ծովի մակերնույթից1925-ից մինչե 8000 մ նղ ահգ՝ մինչն 2100 մ բարձրության վրա: Այս ենքաղոթու ողերը բիչ քանակու խյամը ակաճողերեն, վերին ճորիղոնում թույլ. տռրուկտուրոայով: քանակի ճասնում Հումուսի է ազոտի պարունակությունը0,2100, շարժուն ֆոսֆորաթքուն՝ 100 գ Պողում 18,5 մգ, կալիումը՝ 8,4--11,65 ոմ մզ: ,

Ճումուս պարունակող արտաճատված 8,5: Էնգճանութ կան

ժինչե

(Սարուխան), դաղմում Մ ա 78: չնրմասախնանը: 31,9-ից աան միաՑԱիմ իրթաաիոանը մթնոլորտայինանղզումնելրն է 48

բջ

մինչե 32,3:

է,

Թադոտում ժո մմ է, որից քստ բազմամյա միչինի 550--400 վեղետացիայիշրջանում` 41433 ջրովի ճողերըկաղում նն մուռավորապես ,

Հկոոմմ.ննքագոտում ո ման ր Հավան աըբյուրնեն -

տաշեն, Բ, իղ Ծակ-բար, Վալի-Աղալու

չ. /

ու

Ե նք 2

է ո ռու

են

Ժե. «յավառ-չալ,

Լ

/

է

մշ

մ

յ

ցորեն, ժխախու, իո

են ԼԱ 7 նանաց չս ն

ն

-՞

մասսա ր մ

գարնանացան

վերջին ոարիներին'եզիաացորնն,բոստանեայ են կորնդանը: մշակում Հողառարածություն

բանջարանոցային, ճատիկվարնդեղնն կուլտուրաներ, Բազմա

փոզտուրաներից .

.

Մ

կուլտուրաներիճաջորդականությունսաճմանելին անճրաժեշտ է Հաշվի առնել կուլտուրական բույլանրի կենսաբանականառանձնաճատհությունը, երանը փոխաղդեցության լկույքթը, պայմաններ սանղծել

բարձր ընրթասու կուլաւուրանների ցանթատարածություններիընդարձակչժան Համար: ը `

|

Մեր ուսումնասիրությունները

տալիս, որ ներքին ջրովի մշակվող կուլոուրաների բերքի վրա քեժ աղդեցումյուն են քողնում բազմամյա ն միամյա խոտերը, Ճատիկարնդեղննները,Հողի մշակումը, ինչոլնս հան ցանքաշրջանառությունում կուլտուրաների ոիչտ Հաջորդականությունը:

ենքագոտում չոզիինըբիության

հն

ցույց

ն

Սնանի ավավանի նենրջին չրովի ենքավոտու

:

որնանին: պետեր ջրանցքներըգործում Աղիամանի թլավանիջ կու

ե Ալի-Ցաղու, կարճչԱղբյութ ալ

Մազրայի

ա.

ւ

,

Ցահրքաշրջանառությունոչ միայն ազիոտեխնիկականմիջոցառում կազմակերսչականչ-ունանսականնշանակությու:

ք, այլե ունի

Համեժա-

իում նախորդներիդերի

Միրպյողի

Իո

կամոլի շրջանի ուսումնեասիրությունները,

կոլանանաությոնում լուրացված իննդաչայա`

կար.

ցանբաշր

Խառուխյանարգլունթննրը»ինչպես հան գոյություն ուննցող ցանքաչրջատվյալների անալիվը Ճիմք են ծառությունների ե ճետաղուտողների տա-

լիս ներբին

ջրող

|ի

ն

քԽ/ դ ուռում

'

բաշրջանաություններ, որոնք բեբվում

/

են

/

/

/

«Մնեանի ավազանի երկրադոր|

ժության զարգացման բաժնում: ճեռանկարները»

`

ՆԵՐՔԻՆ

ՋՐՈՎԻ ԵՆԹԱԳՈՏՈՒ

ՑԱՆՔԱՇՔՋ ԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

ՄԵՋ ՄՏՆՈՂ ԴԱՇՏԱՑԻՆ ԿՈՒԼՏՈՒՐԱՆԵՐԻ

ԲԵՐՔԸ.

ԿԱԶՄԻ

Հ

է

Աշնանացան հացպնատիկային կուլտուրաներ: Աշհանացանների " սորտերը ցանվել են փող նհ սն պելերից Ճեւտո, Հետենլալ Ուկրաինկա, Արմյանկա,կարմիր-Սլֆաճուո, կ նարմիր-կունդին աշնանացան գարու ։ նախիջեան-դանի սորտր: 42 12 աղյուսակում բերվում են աշնանացանների բնրքատվության տվյալներն րոտ առանձին նախորդների:Փորձուրկյված տարբերակներից է

ամճնաբարձիբերքը ատացվել է սե.ցելի վրա պանքի դեպքում: ծանքաշրջանառություններում այնահացան ցորենի ամենալավագույնհախորդը դարձյալ է Հափարնլ սն գելը: չկեութ Դիտումների արդյունքներից ելնելով դանում նեք, որ մի շարք

«Հ

-

Ե

Է

Հ

է

Էյ

՛

կոլտետեսությունների երկրորդ ն Հետո ցանջաշրջանառությունների գա ն շիջապտույաներում, նվավման մոլախուների կովերկրագործության տուրայի բարձրուցմուն շնորճիվ ներով զրաղեցրաժ ելին, որը

սն

ելն

իր տեղր ւնք

է

Ւ

Հնարավորություն կտասբարձրացնելու

ծացաշատիկներիտակոսույին կասմը տանբաւշրջանառությունննրում: աոած փորձնիի Հիմանչվրա ռաճմանված է, որ աշնանացաննեին ցանջի լավագույն ժամկետը օդոստողի վերջիը մինչե սնղտետբերի հրրորդ տասնօրյակեէ։ Մն ցելի վրա ցանքը ղետթ է կատարել նշված ժամանակաշրջանում,Համեմատաբարվաղ: այլսինրն օցոստոսի վերջին, իսկ ընդեղեններից ե շարաձելրկ կուլտուրաներից ճետո՝ անհպանմբերի

1/ ցելի վրւս

տարբեր սորանր| բերջը կազմել է. աշնհանացանների 26,925ց/հ, նրմըսնկոաւինը՝ Կարմիր-նԿունդինընը՝ 27.46 զյն, կարժիրՉ5--93 ց/ր, Ուկրաինկալինը՝ ՍլֆաՀծատինը՝ 28,69 գ/հ, իսկ նախիջնանդանի դարին ձմուսւնը ցրոաճարվելու պատճառով տվել է ցածրիբերք: Աշնանըպանված գարու մյուս Սուցանիշները՝ բույսերիբարձրությունը, Ռիակալման էներգիան, 1000 ձւաատիկի կշիոր դարձյալ եղել նե ցածր: Ուստիգտնում ենը, որ ոլո ենքագոտում պետք է մշակել կարմիր-Սլֆու Հարո կ Արմյանկասորտերը: անձճրաժեշտէ րջորեն Միաժամանուկ, ղբաղվելկարմիր-կունդիկ սոլոր աշնանացուն դարձնելուն սերմնաբուԵւ ծության Հարցերով: 1946--1950 թթ. ժամանակաշրջանում մերկողժիցգրվել են-փոր. ձեր Սնանի շրջանների բարձր լնոնային զուտում՝ աշնանացան ավաղանի ցորենենրի ազրուեխնիկայի ժի քանիՀարցեր լուսաբանելուճամար: ԱյստեղՀիմնականում մշակվում ճե դարնանացոան զարի էլ ժապամբ

Փ

ՀԲ

ա

«թ Վ

բ

ԺՋՁՓՃՀՓ Հ

Ջ

ՀՅ

88888տ.

--

Ֆ

.

Գ

ԳՋ »

Պ

Գ

ՓԺ

Ծ.

«Վ

Պ

«ՎՅՀՊՋԳՊԳ

|ԹԵ

ռտ -

ջ.Տ Տ

թվ

`

-

Յ՝Ջ

Է-

«Ծ

ԹՀ ր

2Ջ

ԱՃ

Ծ

ՅՅԹՋՑՎՉՀ

-

--

Գ

«Ի

Է-

Ծ

,

ՇՓ

ՇՎ ւՀ

-

:

Կ

-,

-Հ

-

յ

.

-.

«ոի

Ց» ԷՖ

«

«Հ -

Է

»՞

-5 1 «Հ

-

:Հ

ՕԾ

պ

-.

ի

երկրորդ տասնօրյակում: կարմիր-նունդիկը աշնունը պետք է ցանել հավխքան .Պրուաճարուչ Մյուններն ընկնելը ձժմնռնաժոսոին (դոնդուրմու):

օօ

՝ՉՃՀՊԾՅԳՀՊ

-

ՇԴ

`

՞

ո -

«բ «

զիջի ըբնդեղեն-

ՀՅ

Վ

ԳՋ

Պ --

-

ԾԿ

»

Է

ՊՈ...

՞

-

`

իչ

-

ՑՏՑՊԳՅՀՏՋՊՏ

՞" «Դ Ք (Ց Յ 2 ՅՁ

|ՅՀ՝Հ

6՞

-

ՏՑ

Է

ԷՏ

Թ

ւ.

ՋՖՓ -

-

-

Հ

ԶՑ

Ժ

«Չշ

ԺԾՓ

տ

տ

ռ

Ց

Ջ

՞

ց

Տ.

Ջ

։

օՋ

.-

-`

ՁԳ ՞

ծ

:

-

"Է Ք "8

՛

սՎ

3:

ապ

Ե

:

ՏՏ Ճ

Է Հ

աջ

Է

.

Հ

զպ Ե

Ց

Հ

»-

Տ

Տ

--

Հ.

. ՀՇ.

Է

Է, Է

Էլ

Հ.

տ

ՀՁ

ԵՑ

31 Հ»

ծ.

ԵԽ տտ

Ց

-

ԵՓ

Տպ ՏՀՁ.

-Վ «1

առ

Հ

«

«-

Տ

«5 էլ Փ

«Հ Հ

5: Հ »..-ՓՓ

Հ

Էյ

Հ

Է

"

Ց լ

ա

ԿՀ Կ

Տ

-

-5Տ Հ

Տ

է

Հ

-

Ց

ՀՅ

Հ ՅՀ

-

ԵՎ

Տ

Հ

ԾՅ

`

յ

Հ

:.

տա"«

5.

Հ.

Ծ։Յ

ՎԵ8 «Հն Էշ 42. Յ ՎԿ8 Հ» 2ՃՅ Եպ

ձ

Հ.

Յ

`

Հ.

ՊՀՊ -:

Հ

Վ

Հ

Ջ

'

ՊՐ

-՝

Ե

Տ

Ց

ԷԶ Ջթ«

Վո

Ք

Տ «

ջր

աթ

5:

Հ

էդ .

: ռս

է

|

Հունիսի ժամկետինը' ցանբերը՝ Հունիսի. 25-ին: հ

հն ցորեն: կատարածճնտավոտությունները ցուլց գարնանացան տվին, որվ 70-ին, երորդ ՄՍարութան գյուղի պարմհաններումճիշտ ագրութնեխնիկա: շրջանի րկու ւ

յամուի

նա

20զիթաթի մերՑթ

Լ նպատակն

Ի՞րք'

Ուկրաինկասորտից ցորննի |

մ էրն Մճր ր Հայտհարերնլ բարձր լեռնային գոտում պահվող աշնանացան ցորենի լավաղույն սորտերը ն մշակել ժիջոցաբնբք ստա ռումների կոժպլերս՝ աշնանացաններիցբարձր Ր ե կայուն / , դրվել էն կամս /իի շրջանի Համար:Փորձերը ուխա 'յրիվանք, Սա ր Վ Ի տիկյան, Վարդենիսիշրջանի կարո-Աղրյուր ն Մարտունու նան

|

1. մ

,

ուրան

,

ի թան ա-

,

Դճտաճովիտ շրջանի

դլուղերի

ԱԱ

եյ կոլոնանսություններուժ, փորձարկվել

սորա:

հհ

Փոք ցանրիժամկետ կետի,

ան ցանքի

,

ընդ

ր

որում`

ճարցեր։ ազդեցության թթ. Կամոյի շրջանի է այլ

Սարուխանն Բատիկյան դյուղերում դրվել ցանհի ժամկետիուսումեասիրության խորձեր: Ցանքը կատարվել է շինդ ժամկետում, օգոսասոի սկզբից մինչն Հոկանմբերի 10-ը, 15 օրվա ընդմիջումով: Ցանթինորմաները վերցվելեն 200 կգ/հ, Հոկտնժբերիառաջին տասնօրյակում առաջին երկու ժամկետների (օգու աոսի 8-ի ն 22-ի) ցանքերում բույսեիր եղել են իխիակալմանկ փու1946--1948

են

լում

կ

լավ լարդացել

են:

նրրորդ ժամկետի պանրի բույսերըեղել են Մեխակալմանսկղբնական շրջանում հե րատ բարձրության ղիջել են առաջին հ երկրորդ ժամկնտների ցանրերի բույսերին: Չորիորդժամկետի (22/9) ցանքերում դիտվել են ճատուննտ ծիլեր, իսկ Հինդերորդ ժամկետի(10110) դանքերում ծիլեր չեն եղել

Մի յարը

ցույց տվեցին, որ առաջին ն երկտարիների դիտումննրըը րորդ ժամկետի ցանքերում լրիվ Թերակալում նկատվում է երրորդ ք ապրիլի 18--20-ի ժամանակաչրչանում: Վաղ ժամկնտնե ցանբերի Հ բուլսերի իչացման ԼԶ սբ գլու արություից մեծ չէ, բացառությամբ տոկոս ։ դեպքում աշնանը կակալումաի վերջին նիկու չւ ժամկետների, որոն դիսվել: Վերջին ժամկետների ցանքերի բուսածածկը կոսի է ստացվում,. 1 11 վրտ բույտ լինում է ընդամենը 150--160 ու

.

-

ն

ռ

յհտենրի

'

,

.

Մաալիսիառաջին

.

ան ին Հելոա բարաւացում րոն առաջին ագատ ՓանՀետագա կաումնն թ. Հեչվ իմու երկրորդժամկետինը՝Պունիսի ունիսի 15-ին, խողովակակա Քերը ,

:

Է.

աասնօ

ն

)

չ

մ

ժամկետի վերջին -

Է յս ն ժամանակ գ օզոտտոսի 10-ին սկսվել մամային « Հառունացումը են Հասունացման կաթնային երրորդ ժամկետի ցանըիրույսերըդտնվել 8--6 օրով ճետ էին ցանքերը ժամկետների երկու սրջանում,իսկ վերջին 7--8 օրով ետ եր վիուլերի լնճթացքում լոլոր սորտի ժեում:

ժեյում

Ուկրաինկա կարժիր-Սլֆաչատսորոիը:

.

ժամկետը պետր է Համարել Այսոչլիսով, ցանքի ամենալակվաույն սորոիԱԼԻԱՒօռզոսոուի 10-ի դ սեղպահմբերի10-ը: կարտիր-Մլֆաճ լիիվ Հասունացումը ջին, երկրորդ ն ներբորդժամկետների ցանքերի ռեսլտեմբերի սորտինը՝ է սեպանմբերի 15--16-ր, Ռւկրաինկա սկսվել 2--8 ուշողումու: ճի ռոլունրինը՝ 20--25-ր։ իսկ մեացած օղոնցությոն ժամհնաների 6 18 տղյլուսակում բերված են աքի են ցույց տվյալները ուսումնասիլոոքյաներկու սորտի ովլալները: Այդ ցոնբի վերին հնթաղատիներում տալիս։ ոի Սնանի ավազանի շրջանների տասնօրյաըռվագույն ժամկետը սլետք է Համարել օղուտոսի երկրորդ ժամկետի ուշ ավելի սնղունմբերի երկրորդ աասեօրյակը. կի ատո

արուռին

ուսումնասիրվել նորմայի, հաթորդների, արարտանյութիմ

էն

52-ին, իսկ

Աոաջին,նրկրորդ երրորդ ժամկետի ցանրերի բույսերիՀասկա ժամկնտկալում,յոեղի է ունեցելՀունիսի 1-ից հ5-ը: իսկ վերջին երկու 7 անբերի Առաջին երկրորդ ժամկետների ռի ուշացումով: նե ինը՝ 4--Փ.

անի Պարմիր, քաիթո գարնհանափ ինս ր 7 իր

" ավար ակին սառնամանիքներն ընկնելու

ցան ցորենի կամչատկա

.

տրվլ 1 է սուպպլերֆուփատով ռյա

մինչն բերքն իջնում է: դանթերի

|

կսոռարվել է նույն կոլանտեՑանքինորմայի ուսումնասիբությունը

կանքինորմաները՝ սությունններու: Փորձարլվել են շիյոնյչալ ն 8-ին: հ 200 կգ/ճ։ Ցանըը կատարվելէ օդոստոսի 7-ին հ Ուկրաինկասորտերի Ուսումնասիրվել են կարժիր-Ալքատաու են չովել:, որ կարցովց դիաումները դանջթինորմաներըը Ֆենոլողիական ծիլելը երնտցել եհ օդոստուի 12-ին: սորտի կանբթերում Դիր- Սլվաչատ. Ճունի. սկսվել է մեղանմբերի 22-ին, խողովակակալումը՝ 168,

իիակալումը

ր,

" 1 ի 2 Ֆաշատից ոքի ու հ ա ր աիեկա ն 25-ին, ուժեղ ն

«առունադումի՝ ո

սնորոնմբեր է մնացել 8--10

է

մոմ

29-ին,

սի

որ`ր

Հոտ

օրով

10-ին

օգոռաոսի

մո

իի

ն

լրի

բորի

ասուն

ա-

օէ

Այս տարբերությունը Հատկապես |

փուլեՀաա սկակալման քվոակալման,խողովակակարիան՝ Ն

-

է

եկատվել 1 4-քրե ք ժամանակ տարբ ի րությունը չի անցել րում, իսկ լիիվ Հասունացման ժամանակ ժանդով Համեմատա սորտի կարմիր-ՄՍլֆատատ օրից: քոր ուժեղ է վարուկվել: ի

Մփաժամանավ, ,

-

հ Մարուան գլուվերի կոլանտնաուկտմոյի շրջանի Բատիկյան են սալիա, ոբ աշնանացանցորենի իրունների փորձերի տվյալների ցույց մեկն բտիձրացմանճամար որոշիչ միջոցառումներից բերքատվության է ցանքի լավադույն նորմայի սաճմանումը: Բոլոր դեպքերում բարձր սորտը բերը ստացվել է 200 կգ/հ նորմայից, ընդ որում՝ Ովպրաինկա |

-

.

59:

կգ/հ հռրմայի Համեմատությամբ տալիս է բերքի աճ 1,86 ց/հ,իսկ կարմիր-Մլֆաշճատ սորտի՝ ց/ն. ցանքի նորման ավելացնելիսճնշվում են մոլախուտերըն նվաղում է երանց սերմատվությունը:

"Հետագոտությունների ընդղրկժան ժավալի մեծացնելու նսլատակով

1948--1959

ջանի Ժետաճովիտ

շրջանի Վարդենիսի

Կկարճ-Աղբյուրդլուղերում

դրվելեն մասսայականփորձեր, Սնանի ավազանի շրջանների կորոնտեսությունների ամենաբարձր ննթադուիներում դատարա Հետաղոտությունների հ աշնանացան ճա-չ՝ ցառճատիկների մասսայականպանքծրիվիա կառարաժծ դիտումենրիարչ դլունբների բերվում

են

աղյուսակ

14-ում:

աղվլալներիըերնում Մղլուսակի

ւբ

»

շ

`

3) բարձր լեռնային դուսում տշնանը ն կարնունը պանքերըսուսեր ֆոսֆատով պրորարտացնելիս բնրբատվությունի բարձրանում է, Այսչես, 250 կգ/ն տուղնրֆոսֆատով աշնանը կ 100 կգ/6-ով գարնանը պարարտացնելու դեպքում ստացվել Հ գ/հ. Հատիկի Ճավելում Բացի այչ պարարտացրած փորձաճողամասերում առու ճաքաճատիկների նացումը, չվարարտացրաժ փորձաճողամասերի ճամեմատությամբ7-8 օր շուտ է տեղի ունեցել: Այս լեռնային շրջաններում Հանգամանքը չափաղանց կարնոր նշանակություն ունի, 4) ուշադրությանԷ արժանի նան այն Հանգամանքը, որ բարձր լռ:

Հ

Վ

Թ»

օօ Է-

ւ5

ա

-.

Շ5

(-

ՏՅ

ԷԼ

Ւ

«`

"բ

ւռ.

-

-

Վ

«Դ

Հ.

ռտ

Հ 5 ՀՎ

ժովշկ վզվտ

մով

փրոֆ միմո/

-ոջ

վմզղիվտ վկոոֆ

բո ժղ վարթ ումոկ

-մզ փկոոչ

մով վմզո -«Բոամ Փոեց մ

"բո

մգոսքք «Կամջժոմ մզում

բո

:

-

-

«Ը

են

տալիս, որ մաբուր ցելերից անճրաժեշտ է անցնել զբաղված ցելերին (Քավոտ վել, ոլոռչ շաբղար, կարտոֆիլի վազաճաս սռրտեր), ովը

է

Գ

Տ

։

են

նախորդների ուսումնասիրության փորձերի

ՇՎ

Կ

--

«ո.

։աղաջըՀարդան տսվիս պաժր բերբ, Համեմատաբար 2) այղ հեքազոտըների ն Համարվաղն տելերըաշնանացուն ճացաչատիկների րովադույն հախորդննընեն. իստ որում' առավելությունը ոլետը է տալ սն ցեյին։ Սն տնլի ճիշտ մշակումը ժաճացայատիկների մանակին ծլերո, առի ն դռրդացման Համար նպաստավոր պայմաններ հկ ստեզժում ե.բույսերը ուժե (հիակալում ու լավ ձմեռում են. ավ է ընժանում բույլռերի Հոնռադաատր ն ղդարդացումի, բույսերը Հասնում հն սմ փրորձրության, Այս բոլորի շչնորչիվ մոլախոտերը խիստ ճնշվում ձն ն տալիս են աննշան զանզված: ն

6՞

«-

Լ.

1) փորձարկվաժաշնանացան ցորենի ինը սորտերից իստ իջին Ձուցանիշների ոլետք է տալ առավելությունը Մրժյանկա,կարմիրՍլֆա»րատ, /ւկրաինկան հրանի-կարմիրպորեն սոլոռնրին, Ըոտ երկարբրամյամիջին տվյալների, կամչատկատ սորտի ձմեոնամուռային ցաներն աածովում են Համեմատաբարավելի բարձր բերը: բոան նույն որտի դարնհանային Մնացածսորտնհքըռելեկցիոն գիծ 7 ծ, ցանըենրը:

60.

ե

թթ. կաժոլի շրջանի Մուխան ն Այրիվանք,Մարտունու չրը. ն

22, յթի

«Հ.

Տ

Տ

ւռ

ռ՞ ՀպՎ

ԷՀ

-

Յ

Հ Թ

օծ

ՇԸ

ւթ

Ձ.

ԷԶ

Վ

-

ւ5

6. Ջջ

Հ

Ջ

-

-

«ծ

Հ.

-

-

Վ

ՇՎ

Գ

Ձ --

Վ«

ՇՎ

.«

շ

։.

Է

-

Վ «փ

Հ

Թ

-

ՀԻ

ԹՌ

ՀԺ

ԸՎ

ՇՎ

Ջ

եո

Ջ

՛--Չ9ջ

մտեր ոբ

Է զ

զ

:

.

`

։

-

ւբ

Ե

ւ

՞

Հ

՝

-

Հ

-

Տ

-

Հ)

`

՞

ո

՞

վժգը

:

Հ. -.

Յ Տ

«4

--Ֆ

Տ, Հ

`:

Տ

Տ

-Հ

`:

էո

Տ

Հ

-«

Հ2

61:

|

հա ին ի

ի

.

"ՈՀ: զոաիննբո ցանված աշնանացանցորենիսորտերի ար"րտաքին ո ն 4 մոր մ յունները ոփոխութ չիո ավորուսքը, ք Հասկիգույնը, նծությունը հն այլն) ի Հայա ավելի ուժեղ, բան նե ցանքերում: Բատ որում, այս տա րություններն շղ հնկատվելհն սնպտեմբերի 20- չից ճետ ատարված կանբքնրում, անե բի դանը 5) բարձր լեռնա (ին գոաիներում աշնանմազա ժամկետն է օղո սոռսի է իկրորդ մինչն րի երկյ

ւմ

լ

ի

մ

-".մ

մ

ո

րորդ

ր ո ամենից

ո.

Լ

աման 6) ցանքի լավաղույն ընկած

տ

ի ոբ

է

նշել,

'

մճր

որ

եի

.

ՈՂ

նորմ ւյ

Տատարվում

իէ

աշխաապանքներիչ

«եկտարին200լ

որոն ան

մասայական Ցանքը ղրաղեցնում ցանթերը զղալի '

է

սկռաժ

տարամություն,

ոչ/

որում՝ ճյա

բոռ

Աո բանք

71947--19

ն

կու շարաչերկ

ն են

բազմ աիյա` խուռնա

ճուտի,

աա ցորեննհրի ցանքի նորման եղել 1. Փեւռու

ո

Գարնան աւցան

«ա Սպիտակ-կունգիկ,

ու

ճմուտի

շրջած

ն

արմիր-Կունդիկ,

սորանրինը՝ 120-իչ կզ/ն, իսկ Ցերուչլեսցենս ն Զարդա րինը՝ 190--200 կգ/հ, արնանացան ճացաճաաիկների բերքի տվյալները բերվում են 4414 զլուսակում:

Մ Ի» ո "

լոս

լ.

ա

Հետազոտում յան տավրոլները ցույց

րոնը ճ ցանվել սորտերի,

են

ռ

նն

որ

ցորն ի ցորննի

Հո: ցանբաշրջանա ռությունննրի սիստեդում ատիկարնղեղե Հատիկ բեթ լեղեն կուլտուրաներ:նրեր

իր

է

Բ

բու

:

ժշակվելլ

են ե

խոառերի զմաժյա

շրջած 4

ցան ցորենից Հետու

ենքադուինն գոտիներում նն

ցորհնից Հը րնանացոան ճմուռի կամ վրա

դարն մ

ցելի

է1

Յ

ք.

|

|

ւ

մ"

սռրւդ ր

,

/

"

մոլ

ՋՏԾՓԺ

ԹԵՅ

ՀՅՅՅՏ

`

ԻԷ

Է

ՀԱԱ

ԱԱԱաը րո

`

:.

ԷԷՀ պ

թՏ

3"

«2

ե

ՅԾ

6` ՀԹ

ւ

Հ:

:58

"2

Հց «Ե

թ

եղ

ԷԻ ՒՌ ԻՑ

ՏԱՅ" ՒԷ ՐՅԼԺ

Հ"3 Թ

ՅՏ62 ՀՓ

՝

ՆԱՏՎ

ՀԺՅՅՏՈՎՆ

Ւ

Է

Յ8Ջ

22462

թաբԷԳ

ՀՆԱ-ԻՑ 4 ՅՅ»

-.

5.

3:

ՓԱ

»

ՅՅՑԾԲ

-

62.6

ՀԹ

«2

Տտ» ՀԴԳՅԳ

«ԿՀ.

Ճբ

-|

ՀՀՏՏՅՏ

ա

-

ՏԾԸՑ ՏՅՅՑՏՏ "Ն

լ

14128

Ջ

Ե

՞

ր.

-

-.

--

:

:

'

`

Վ

Է

պ -

`

-

Վ.

-. Հ

զ

`

.

Գ

`

:

Գ

Է

`

ա

ԱՀՆ

ՆՐ

տ

տարվել է

ԱԱՆԱԱՏ

:535Հ

աշնանա-

ո

.

ծ"

Հատիցանվել

տումն ամիր ոճն ՑանքիԲրայի ոշ կուլլոուրաների ոափորձարկում:

Մլսսքքի Չ

Հ«Բ.

Հատիկարնդեղեն զու ուրաներիյիորձերումր էլ չ ն ցանքի նորմայի, ցանքի ամկեոնելրի ձների Քոլղ կությունը նրան7 Լ2 աճի ն ղարդացման ցուցանիշների ու ' բն ձր: Միաժափանա

ՀԳԵՀՏա ՇԱՏ

րոէ

-

" անվ վո

ԱԺ

Թ

րիմ ԳՏԴաՅԾ ՏՏՀՋԵՑ շի-- Հաա ՀՐՑԶՆՇ Խորա յ

։

լ

ՀՓԱՈՓՅՑ

ԱԿԱՆՆ ՏԶԾ ՇԸ

ՀԷԸ

Չ

"Դո

9-Յ-

Փորձերիարդյուն, իդյունքնեիը ցույցեն տվել, որ այս ենք աղոտում խտաւ րած դերեր ստանալուն պատակով զարին ն Համարը է մշակե ակել պետք .

Ա

2.Խ

Ն

.

ՅՅ

գ

||վո ոռ

|

րա

Ր

ա.

5.8

բոլո

բ

Բ

Հ

ԲՐ

հապա|

բ

Տ

:

Էլ

տն

բոլոր

ԱԴ ԸՎ

ճո

ՅՅ

Ն

Հ Հ `

ք" ԷՌ-

«2

Բմատի բաղմամյա խոտերի վրա, տվե լ են 20,1 մինչն 30,7 ց/ճ Հ ոոոիկի բերք. բոլոր նախորդների դեպբում լքում էլ ամեբե նալավ բերքը տվել են Ցերուլն լեսոցննսը, Զարգան ե կուրմ ար հր- կունդիկը:

ԱԵՍ կարնդն

Հ

ո

տաղի

՞

Տ

ՅՅ

-

Ք

Ի

ՀՅՅԹԹ

ՀԱԱՂՈՏ

ւ

զ

ք

:

2Տ

թթ.

ժամանակա ճո ջանառություններում դարետնացուն շրջանումցանթաշրջոմ

աոխկները ցանվելլ ցած

Է-

«|

նՐ

Էշի

ԶԱ

ո

չ

՛Ք5

էրիզ

կողտուբաներ: ճացանատիկային

) աձ

`

են աշն կ արմիր-Սլֆաճատն Ռւ լես տարածվել 2 անաոցւոն ցորենի կա սորուն ի ոկ վերչին տարինե փոխարինվել են եռնաւկին-22 ն հղոստայա-1 սորանը

Գ արնանա

Տ

ո

ռ

Է-

ՓառԿՔՋ `" 36Վ

ռ

Հանի

Սնանիավազանհ բարձր դոսիներում սկ է աշնանացան ցորենի րեն Այժմ նշված շրջ աններումաշնանացան ցորենի

Բե

Է

-

թասոծր/ամիք, (աշրջանըը, ԱԶ

լա

Կ

Հ

Հ

" Կ -

-

Տ Վ

Հ

4. -

:. Հ .

-

ազդեցությունը ուսումնասիրելու լոբին բնքացքում 0,984, 0,24,

0,4,

0,20,

0,18,

0,16

ն

չ Հեկտարին' ցանվել

0,142 Ժիլ. ճատիկի

ժանցբ|

Ճաշվով,:

կատարվելէ շարքերով, մայիսի 10-ից 15-ը: Ռլոռըցանվել է մայիսի 1-ից 15-ր նույն հորմայով, ճարք

բու,

են այնպիսի շարք գործոններից, Փորձարկվել որոնց դեպնորմաներ, քում րույսերթ ճամար ստեղծվում են աճի զսսրդացման բարննոպյաուռ պայմաններ:Այս փորձերի տվյալներըբերվում բն 7 15 աղյուսակում:

'

մարգե-՝

'

Աղյուսակ

բնային եղանակով: Սիսնոըցանվել է մայիսի 1-ից 15-ը՝ 0,6, 0,5, 0,4, 0,3, 0.24, 0,28, | միլ. ձճատիկ ճեկտարին նորմայով, ճուրք մարդերու, շարքերով: ի Ո«պըցանվել է 2,5 ,3,0, 1,8, 1,4, 1,0, 0,6 միլիոն ՀատիկՀեկտաւ՝

0,2 ն րին

այնպես, ինչես ինչոլն այնպես,

սիսծոր:

Ցանքի ձնեերը ուսումնասիրելու լոբին, փորձերում

Ջանվել

ու

կուլտուրան, աորաը, բոր

չ ր» ր ձե

մ

'

ցանվել են՝ 1014, 2014, 5/5, 155 ն ջ015. Այս փորձերումլորին ցանվել է 0,14 ել.հլ. - Հատիկի ն նոոմ է Ժ եորմալով, ակոսներում ապավենաձե ե ' բնային 0.84 մեթոդով, ոլոոր՝ միլ. Ճատիկ, ճարը մարցերով, սիխոնոր՝ 0,4 միլ. ճատիկՃճեկտար, ի դարձյալՊար մարզերում` ուպը՝ ՆՑ միլ: ճատիկ Ճեկտար նորմայով:Բոլոր դեպքերում վուրաթանչյուր բնում քողնվել է 2-ական բույս, ոնրմնանյութը է կոնդիչ Համապատառխանել

տարի

:

լ

ցիային, .

ներքին ենքադոտում

Հատիկարնդեղենների սորտափորձարկման

Հայկականկարմիր, Ցանավա, ժակ, կոմսոժոլկա, Ձինական Տրիումֆ, Սակսա.Դիբրիդներից՝ Ցակա, Ցանավա, 1չկաձորի, Շամշադինի-սպի-

տակ, Շամշադինի-դեղին, կիրովականի-21, Չորնայա Վալենտինա,

ե. Աոնն վ պրացական, Առինջի:

լ: ն Ռլոռի սորտերից ցանվել նն սպոպուլյացիաներից Հիբրիդ 64-130136,Ամերիկյանճիրրիդը» ն տեղական Չուդոն ոլո ղուլյլացիան, սիսե-

ռի սորտերից

ողլուլլացիաներից' լննինականի լիան,

ե

ԷԵ.

«Հը ճիթրիգը| թԻԴը

2-44Է Տ։`Տ«

Սուբլյու-

տեսցենո-318-ը, Կուբանի-սնը, Մեղրու-սերն այլ սնղանի սորտեր, ոսպի սորտերից ն սլուլուլլացիաներից՝ 1ննինականի, Պոլինակի, Աքսնաձե-ը ն խոշորաճատիկ մանրաճատիկբակլան, Միջին անջրդի ննքագուում ցանվել են ոլոռի, սիսեռի ն ուպի այն բոլոր սորտերի նհ ճնբրիդները, որոնք վնրցվել են ներբին ճամար, խսկ լոբու հնքագուտու ռորոհրից ե ցանվել է Հայկական-կարմիրը Չինակոանը։ Վերին ենքադոտում մփոր-

0,4

Լոբի

են

միայն ոլոռի

ն

ոսոլի նշված սորտերը ն Հիբրիդները: Ցանքի եոբմայի ազդեցությունը: Ցանքի նորման կախված է մի `

`

0:24

0,12

0.2 0,12

0,31 0,24 0,18

ի ուղ»

6`

0,6

.

Սիսեռ հիա

0:

0:24

-

0:22 ԽՏ ՛

Ռսռլ

էենինականի

`

1,0

ց,6..

125,2

20,7

42,6

80,5

96,8 44,4 98,2

99,6

26,0

92,1

(0-8

21,6

196,6

40,0

180,

59,4

47,1

91,9

,

92,9

19,3 48,7

11,8. 150,6

225,4

350,2

159,1

125,4

368,2

118,8 192,2 246,4 219,7 164,6

179,9

108,3

379,0 837,9

279,0 -

--

-:

.-

0,5

ՅԲ,9 28,9 .

215"8 14"

Յ19,8

0,16

48,9

45,9

149,6

327,2

0,4

Ոլոռ

160,9

131,9

73,2 59,5.

81,7

267,3

41,1

109,9

109,4

94,2 119,9

82,7

181,8 134.6

127,6

Յ02,6 378,8

172,3

163,8

262,1 316,0

144,4

0,4 0,34

բընղամենըճատիկ

145.5

265.4

0,2

Հոմանում

128,0

182,8 14574

0,34

ու

ձարկվել

Չն 298,0

04.

Ատ

109,4

266:2

0,12

Ռլոռ ճիրրբիդ

272,8

0,2

0:16

Յակա

ունդեր

423 2

0,18

Լոբի,

Ընադմենը

0,484 0:24

Ցանավա

Բերջբ ճառունայման

կանաչ զանգվածի րերբը

| առՑ.

ոլոռը,

Ճարթքմարգերում՝ բնային ն ե է 15- 15-ը: կատարվել է մ մայիսի 10- 10-ից Ռոպը ցանվել է ցանքը ն այիսի -ին՝ ճարը մարգերում, շարքերով շաղացան ձնոլր , Ցանթիփամկետներիուսումնասիրությանփորձերում լոբին ցանվել՝ է' 10/4, 20/4, 25/4, 5/5, 1015, 15/5, 205 .ն 50/5, ոլոռը, սիսեռը ն ուպը ո

ձանրինորմայիազդեցությունըհատիկա-րեղեղեննեբի կանաչ չոր զանղվածի, ողերի հ ճառիղիթեքի վրա (1952-1904 թթ. միջինը)

ոխսնոր: ձնով: Այս բնաժասպավենույին

են

ու

--

-

-

՝

500,0 100,0 209:0 028 :

՛

--

-

-

--

Ն

ա

-

-

-

187,0

190,0

56,6

56,4

54,4 60,2

10,6

67,9 46,8

100:0

91.

83,7

|

Յ0"0

39,8

ՆՀ

83,5

12,2

71,8 ի

Յի 16,7

,

45,1

ՆԻ

58,7 4,8

Յո»0 54,9

44,8

10,5

՛

20,1 18,8 18.3 14,4

9,5

Այս փորձերիարդյունքները են տալիս, ցույց որ ցուն ընդեզեններ պաճանջում են Քոքի տարբեր արբեր նորմաներ նորմաներ Խ Խիտ

մաներես, ննես,

եթե ցանբերում

տարբեր ճատիկա-

Է

ն սնման ն

բույսերի ցողունները բարձի են լինում, միկ բույսի վրա ճիչ քանակությամբ ունդեր են լիչ հում, բան նոսր ցանքերում:

հերտկոլումըցածր

ն

Աղյուսակիցնան

հրնում է,

որ

Ռոբը ը

միլիոն

ամենա ,նաշատ

ն բերքը

ալիս

տանքիձեի ազղեցությունը ճատիկարնդեղենների թեքի վբա (1952-1954

Մ

Հառիխիկ Հեկտարին տարբերակներում:

բերքը

|

|

:

ՀՐ

-.

Տ

|

Ցարի ձեն բնորելիսձղռել ենը, որոլեսղի սնման մակերեսները ' ճամառլոսդասխանեն սորտի, ճիբրիղի առանձնաճատկություններին ն «որտաբքին միջավայրի պայմաններին, Փորձարկել ենք Հատիկարնղեւ դենհնիերի ժի ամբողջ շարը ռորտերի ցանքի ձները. բերուի ենք միայն -Հ Սնանի ավազանի շրջանների երե րի Համար ր Հեռանկարային ճեռանկարային երեր սորանրի ն " ի բրիդենրի փորձարկումների արգյունքները(աղ. 16): որին շամեմատարբար շուր է ծաղկում, ունդերըշուտ են առաջանում հ Պասունանում, երբ ույն ցանվում է ակոսներուք՝ Հ Րնդճաբ նացանով: Դ կառակը, «ա / "ք մարդերու ՀՏ Է իղերում շարքերով են Համ ցանելիսբույսնբն ուշ ծաղկում ՀՅու Հասունանում, քան հույն Հարք - ՞ Ժարդգերում` բնացանի դեպքում, ֆ ակոսներում բնացան ատրբերակի ՅՔ դեպքումժյումից մինչն սերս ասունացումը նում է 84 օր, այն դեղ շոլրում, ք, ներբ շարքերով կան. Քի այն Հասնում է մինչե 1170օրվա: չարք մարգերում շարքն բով ցանքի ն րմ ծ դեպքում վեղետացիայիշրջանը ճամաղատաս` անարար կաղմում Լ 109'ն 111 օր: : ,

/

ւ

րո Բոքում բնացանի

|

:

ր

ռ

ոյ

,

,

,

ն հնոսուլին հ ակուտ- ժո, րավենաձն բնային ցանքի ձներն ունեն մի շռրք Այս դնալբում Հարքմարդերու պոռավելություններ։ Հու շարքերով բներով ցանքի Համեմատությամբբույսերի բարձրուիյուն ը 8-ի 8 սմ-ով, ունդե ունդերիքիվը 1 1-74 ատով ն դրանց կշիոր շ--9 զ-ով

՞

'

հլոսի »ամար ցանքի չավաղույնձնր «անդիսանոմ է բներով, լ: արք մարգերում ցանքը, սիսեռինը՝շարքերով ն բներով, հույն մարդե՛

"յ

բուժ:

նռ

,

.

:

220,4

շարբերով 188,2

08,7

ր"

րզն

աարի

12710

19:

րե

է.

6ե,8 80,4

19,0

Յ2,6

201 (33 198 ո» ա 24:6 18

172,8 247.3 40,0

68,0 81,7

: 34չ5

173,2

Վ

"

Ջ :

)8, մ/ ՀՏ" 1983101:7 4371 Է ոերով երո

|

132,0

84,7

39,7

121,0

96,9 74,3

29,2 44,6

164,6

| 1224 2լ"6 Հարոն Վ

փարգե-ԸԴ

յ

57,0

'

`

| 109 | 101 ա ջ5:0

շարքերով 29815 325,9 Արոսներումբնեթով

ԿԱ ա

1109 149:8

-

|

Հ-ն

5,8 9,9

60,

:

բներով 261,6 ժապավենաւձն "4 Մարդի առ Հար ԹՂ

ԱղոսներումԲԱ ո

31,հ 30,6 67,3 Յ0,8

Արոսթերում

մ

Հեթում 17ին105-0 1 արջերով

Հ

Յ

ծ

/

է / | երով շարբեր»

3ն

:

,

310,3

153,4 ,

214,4

489 95

:

30,9 ,՝

115,3 ,-

103,393

|,

53,8

`

նեն 2"4 Արոսներում ի

116,6

Դ:

բներո

127,3

,

ժջ

,

20,2

6`

Հ

՛

-

,

1 լինող,

239:0121:3 121,8 40,8 84 Տան 184751105 815 Տ

Հ' ՄԱԿԱ ԱԼԲա"Լ

`

|

ավելի

|

`

:

Ազոշներում

Ազուներում | շարքերով | | ժասավենաձն | սներով

,

Հ

|

`

քառակուսի-բնային ցանքի

|

Հ

չարք մարգե-| շարքերով բներով ուր

է)

մինչն 1,8

-ծ

Հ

:. Է

Գ

'

՞Վ

նացման րանում

Հ

Ցանքի ձեր

Թ: Տ :

պայմաներում կիրառվում են սովորական շարքերով, ժապավենալայնաշարք, ձն, խասիերուկաչշախմ Մնրուկա- շավ ատային,ինային, լ): Աա

միջինը) Է

ա

:-

Գանհի ձեիազղեցությունը: ներկայումս արտադրական '

կանաչ զանդվածի |Բերբըլրիվ ճառու-|ՀՏ

:

:8

|

:

կ

.

Հատիկարնդեղենների ճամար (բա-

է ճնկտարին Հ,0-ից

թթ.

-

ա-

ռաղի), ցանքի նորմայի 0,4 միլ./յՀատ. ճեկատտրբերքը ցառությամբ Համեմատաբար բարձր է, իոն 0,15-ինը՝ ցածր: Այդ յլատճառով բոլոր ո" տորբնրակերրում տեզի է ունեցել բերբի կտրուկ իջեցում: Ամննաշատ բնրբը ստտցվում է շեկատարին 0,31-ից 0,24 միլ. եվի Հատ իո նորմ նորմայիդեպ

թում:

սՊո

տարբեր

Հ

-

ե

էլ ՀՏ

ո"

ձարթ մարզե-| շարբերով բուք

բներով

աարբերո

'

Ազոսներումերով Ակոսներում շարբերով ժասլավենա ձե բներով

25,9. 90,0 .

-

-

ՒՂ

--

--

--

--

74,4 70,2 70,8

87,1

14,8

1.

0,8 օ,6

4.2 8,5

Հ

՛

ձարթ

«

մարզե- չարքերով

.-

|

ծ

ծ

|

ծ

|

59,1

շ

|

են կանաչ վանզվածի սորտերը ն Հիբրիդննրըտալիս են, ն բարձրբերք լավ անասնակեր սորտերը ճամեմատաբար ավելի ուշաճաս Բակլայի խոշորաճատիկ ունդերի են սպիտակուցով Հարուստ կանաչ զանգվածի, են ն տալիս կարելի է օգտադործել առատ բերք: Բակլայի Հատիկները

Այս Բ3--130/36-ը:

|

20,3

ու

հան

ատիկի որպեսսննդամթերք: Հայտբոտ Ոսպի դսորտհրիցն պողուլլացիաներից իսկ րոտ կապեսաչքի է ընկելՊոլինսկի, ճամեւ պոպուլյացրաներից սորտերից Սբանռի ե Պոլինսկի սորունըը: ասպա ն Սուբլլուտնացենոս-313-ը, մատաբար վաղաճաս են Սեղանին էլիտան հ Մեղրու-Սեր: ենինականի անջրդի նեքա-՝ 102 12 աղլուսակի տվյալներից նրնում է, որ իջին ն ջերմաստիունի անրբավաչրի վոտում լոբու սորտերը ն 4իբրիդնենրը

վաղաճասությա

շարինրով Ռոլլիճամար ճարը մարզերում

բան րննրով,

բերջատվուքյան (րիթավա ու

ավելի լավ է,

ցանքն

'

աղյուսակի տվյալներից նրնում է, որ լոբու ամեաբարձր բերք ստացվում Լ ակասայինկ ակոսա-ժապավենայինցանքի ձների տարբնրակննրում, ոլեոինը՝ ճարը մարգերում բնային ցանքի, սիսեռինը՝ ն տալիս են. են ատում ղարգանում րարությանՀենտնանքովվատ շարք մարգերում շարային ե րնային դանջի ե ոսպինը՝ շարք մարդեւ ն կիսաջրովի պայմաննեչնչին բերք: Սիսհոր նշված գուտիներիանջրդի բում բնային ցանքի տարբերակներում: Լ 26,1 գ/հ, ավել իննինականիէլիտան է Հատիկարնդեղեն Ցանքի ազղեցությունը: կուրոուրաների: բում տալիս լավ բերք: Այուղլես, բնրբ: ժամկետի 20,4 գ/8 Հատիկի Սուբլլութեսցենոր՝ բնրբատվության բարձրացման չամար մեժ նշանակություն ունի ցանցի պածրը ջերճիշտ ժամկետի ընտրությունը: մեբին ենքազոտումՀողակլիմայականպայմանների, սիսեռը վատ է աճում վեղետացիայիՀեւտնանրով է ամեննա-: Փորձի արդյունքներից պարզվում է, որ լորին տալիս մաստիճանի ե կարճ" ու ամում են կարգանում ոլոռի ն զարգանում:ան ննքավոթումչավ բարձր բերք, հրը ցանվում է մայիսի 5--10-ին, ոլոոր՝ 5 ն 15/5, ինչպես հ 242 գ/հ Հանն 190 ճան 20/4, սիսեոր ն ոսպը՝ Չ0/11 ն 5/5: 90/36 ն Չուդո սորտը, որոնք տալիս բբրբդ-63-ն նան ոսպի սորտերը են աճում պոպուլ Սոշտափորձարկման առդյունրները:Մյս փորձի նպատակն է եղել տիկի բերք: նշված զուսումլավ ռ"լարգել Սնանի ավազանիտարրեր ճողակլիմայական պայմաններում են Ձ,2--),7 գ/8 Հատիկի բերքն սդիաակուցլացիաները, որոնք տալիս Լոճատիկաբնդեդեն կուլտուրաների մշակման ճնարավորությունները, հնրով ճորուս ըողգւնայինդանդվածն րնեբին "իմնականում ցանվել է ակոսային եհ ակոսա-մաղավենային բով, բիակլան՝ ակոսային բներով, սիսեոր ե ոլոռը «արք մարգերում, Աղյուսակ 17 շարքերով ն բներով,ոսպը՝ չարք մարգերում,շարքերով: Ցանքը կաբերքը, ց|ճ բատիկարնղդեղենների տարվել է սաճմանված օպտիմալ ժամկետներում: ՄիչինՆ վերինինքթագոտինեւում միչինը) բբ. (1950-1955 Փորձերիցպարդվել է, որ լորու սորտհրից, «իբրիդներից ն սլոպուլեն մացիահերից ներքին ենքաղոտում վաղզտասուցյամըաչբի ընկնում Րէ Իր ժակոտ,Տրիումֆ հ ակա սորտերը: Միջաճտասներից1ճկաղորի, կոմ1

|

ու

ռ

տ

`

Շամշադինիսոլլրոակ սոոլկյա, Հայկական,Վրացական,

ն

Շամշադինի-

Ամննաուշադեղին սորտերը: Մյուսները Ճամեմատարար աշաճաս են Վ ալնենաինան է, որը բոլորովին չի չովել Ճասունացած շասը Սղ ճատիկի բերք. քԼստ բերքատվության «ատկապես աչքի են ընկել. Ցանավա, 8ակա, Հայկական, Տրիումֆ ե Սակսա սորտերը: Ռլոռի սորունրից ն Ճիրրիգներիցըատ վադաճասության աչքի է ընկել Ջուդոն, իսկ`

ՍՈՐՏԸ

դուլտուրան

:

բոռ

Ճիբրիդ63--130136-ր, Չուդոն ն կոլխոզնիցան:, ըերքատվության՝'

Քստ չճավին ունդերի մսալիության ճատկապեսաչքի է

ընկել

Հիբրիդ:

ընդամենը ճատիկ

`

՛

|

Միջինենբազուռի

հոբի

այկական

Ջինական

Վելնաացիայէ

ՏՐ

|

8,4

17,4

«

,

շրջանը օրերով

|

ճ

Ր

դղյումաղ , արը

-

-

:

բերքը,դ/հ

ն բանջաբանոցային կուլտուրաների ԱԻմատապատուղնեոի

ծ

`

-

22,3

Հիբիիդ--09-.13Դ/90 81,1 `

Մորի ԴԵդո

նան եիիրիդ

քլլոռ

կաւ

հանդ

,

"ո

է լիս

Սուրբլյուտեսցենս

ՄոԱՄՄԻԱՒ

ր

«եո

26,4

24,3

15.6 ,

Ար

ւնի---

՛

«

18,2

"Էերիծենթազոտի Հիրրիղ- 03--190:30

Աժմերիկյունճիրբիդ

:

ն

14,5

28.6

9.2

35,4

9,7

բանջարանո բանջար

չ

որ

լրա"

Ցանքըկատարվել է

են

ո ԻՑ

'

Ճետնյալ նորմաներով» շաբարիչ կերի ճակնդեղները «եկտարին40 կգ Հաշվով, գազարը՝ 14 կգ վարունգը մարունդր կգ: 18 աղյուսակում բերված են բուդ տարիներիբանջարանոցային տորանրիցստացված բերքի տվյալնեբը: Միադուրս են բերվել մի շարբ տարիների միջին տվյալները: է Ամենաբարձրբերբը տվել շաբարի ճակնդեղը(88484ցն): Լուվ բերք է ստացվել ցվել նան լանցարանոցայինկուլտուրաներից (գազար, սոխ ն վարունգ). առով ելուն ոնրում բանջարանոցային կուլտուէ ը աշնանացան Հացաճատիկներից Հետու ղարաշխել սլեւոք սեղանի

ուտի

ն

Կին

Կ

նան

Կն

Քարան տ

ն պարարտացման ռիսանմներ: կիրառելով պրաաձճերկի

53123454

Թ3|2

»

:3 ԷՏ

| 201,3| 391,0/ 105,0| 295,0| 187,7| 338»5 183,5| 288,5 | 159,01319,0| | 423,0| :

|

ոճ

185,91 235

82,3

-

--

100,օ: | 152,ց| 2825 145,5| Չ93,0| 109,1| 294,4 | 139,0| 209,2 105,3| ԳԾ:

.

275չն| | --

Ջ296,|

209,

-

--

-

"

|

մասամբ ճմուտի վրո ռորանրի յոարբերուսնրժերիբացարձակկշիռները, ն

Հաշվի առնելով

սերճավասար քանակությամբ Հետոլուը: 65 կգ ն Ցնղականը Մարտունու-148

Ղուլա

Ա

ոլ

կգ յանի-12՝ 50 կգ, Արթիկի-7՝ 20 կգ: Գբ Կարձչճղբյուր» նտաճովիտ ե տարվա ավյալ նե րից (ազ. 19 19)ն կաոմ-Ա ֆ ըեք պանքերիարդլունքներից կարմիր պյուղերի ժմասսայական Սարուխան, տալիս ե Մարտունու 19542-ը, Հենում է, որ Հատիկի ամենաբարձրբերք

աան ե պոպովյացիաների բերքը, /ձ տարրերսոբտանբի կտավատի,

։

ո

(48

ՀՀ.ՐՎ

Հելոս Հացաճատիկեերից

,

,

Հ

Հ

Հ

`

եղում եորման նպատակով ցանջի

.

ոմ

Սեղանի

:

մեր ապաճովելու

Շաջշտ քարի:

ւ ն ցանքա շրջանառություն երրորդ ն ութնրորդ դաշտերում, երրորդ դաշծ տում դրանք անղաբաշխվել են աշնանացան ժ ժ ցորեն իսկ երկրորդ գարնանացան ցորենից Հետո ռրբ ցանվել է բազմամյա խոդաշտում՝

ձրի

ՅՅ

`.

վրա տարածության թյունենըը,միավոր.

կուլտուրաները ցանվել

դային

ցակ

9,7 ,

ն

.

՝

ո

կերի ճակնդեղները

:

Քանջաբանոցային կուլտուրաներն շաքարի նակնղեղ: Տ

Հ

տ

աՀ

են Ղուկասու կատարվել կտավատ: Ուսումնառիրությունները ռռրունըի վրա: Սյռացած արդյունքն ննի-12, Արքիկիշ Մարտունու-154 է նան կտավատի նենրըճամեմասնլու խղատակովփորձարկվելցանվել է ղարնանակտավատը ղական սոռլուլլացիան:Հիմնականում

:

ն

16.5 22:0

Լենինականը մե

կերի

»

վարունդ տեղական

`

Լ

"

ռարարի ճակնդեղ

Փաղզաք

՝

Է

:

Մբվն շե"ը

-

25.01

,

|4Հ|Հ

աթ

:

|

Լ

.

66,2

Արուն փախո

'

|

Լաշա

-

զուգ» յոլխողնիցա

45.1

18,5

59,8 64,8

|

13,7

.

Թ:

,-

|

Է

ե

տաիթներ

ըոտ

Ց

`

ը

Տայ

`.

|

(8

:

Ք

յ".

1ենրնականի

Լ

կուլտուրան ծրը

42,5

ս.

-:

:

լ

.

5.

Բերքը

19,9 14,4

20,4

ո

աո"լ

Ոսպ

Չ0,3

74,8

Ս:

12:18 Բշ

Փո

ո լռու

68,1

'

աաա Մերանի

ուի

ե

54,6

՛

62,4

կոլիունիցա

Լենինականի

59,0

ԻՐՔ»

լ

:

նախորդ :

Սորտերը

Մարտունուչ-184 Արթենե--7 Բանջարանոցային Ղուկասյանի--17

կուլտուրաներ -

՝

Տեղական

:

13,0

ԱաոԲի

Բոր

| 1948 | 1940 | Միֆինը |

11,0 |

14,7 14,2 14չ5

9,0 |

--

| 5,1 | 14,7

13,9

9,0

ն եիկրորդ տեզը գրավում է Մրթիկի-2-ը,երրորգը՝Ղուկասյանիչ12-ը վերջին ահղը՝ Տեզականը: Բացի բարձր բերքից, Մարտունու-152 հ Արթիկի-7 սորտնըն աչբի են ընկնում նան սերմերի խոշորությամբ, վաղաճասությամբ նե բարձր

վուղալիությամբո

ՀԱՍՀ-ու, Եգիպտացորեն:

Սվում նան Սնանի ավազանում է մշակությունը վերջերս արմատավորվել: Սնանի ավանղիպատցարենի վանում եղիպատացորենը մշակվում է 1958 թ.: էստ կենսաբանական պիտությունների դոկտոր Ա. ե. Մինասյանի փխորձակայան), նդիոլաացորենի Քսկովին(Մարտունու ավյալների յան-8 ճիբսիդի սիլոսային զանգվածի իջին բերբը 1959--1962 թթ. է 46, կազմն, Մ/1,ալդ Թվում. կոզրերինը՝ Հիրրիդի Ուսպելխ բերքը Համասլատասթանաբար 981 ցյն ն 500» Վիր-442-ինը՝358 ց/ն հ 2200 է. ե. են Մինասյանի փորձերի արդյունքները ցույց կողրնրը: տայիս, որ Սնանի ավազանը: շրջաններում սորուերի Հերըիդների ճիշտ ընարուրյան ն բարձր ադրուռեանիկայի պայմաններում կարելիէ եղի աուսյորենի սիլոսոյին դանգվաժի մինչե 400 ց/ոբերը ստանալ: Մ. մինչն սոյժմ Վարդենիոիչլդանի Վարդենիսի կոլտնոծեսուՍյունու կատարվում են նդիոլաասցորենի սորատնրիիփորձարկումե նեն տալիս, որ ինարություն: Մդ խորձերի արղդյլունբներըցույց եգիոլ. տացհորենի սիլոսային վանգչվածիբարձր բնրը տալիս է Ուսռլեխճեբրիդը, որը մյուս սորտերի ն ճիբրիդների ճ"ամեժատությամբ 38 ց ավելի բերք է աղպաճոմում,երկրորդ տնվը գրավում է Դնեոլրուղետրովսկի-86՝ մինչն 24 լ/հ, ասլա ժինչե 6 գ/ճ, որը մժյուսների«աԲուկովինյան-3-ը՝ մեմատպումյամբ«ավելյլոլ ըենրբէ ուալիս: ԿաքնաժոմայինՀասունացման շրջանոսէ հոզրերի ամենաբարձր Բերբը աալիս է Բուկովինյան-3 Հիբրիդը, որն առղաճովում է բերջի Հավելում մինչե 123 գզհ, աղա Դնեպրովլան-76-ը՝ 24 ցհ, Ուապեխը՝ 54 գ/հ. Մյուս սորտերը հ ճիբրիդնքըը 89 վ/ կ Շամշադինիանհղականը՝ տալիս նկ Համեմատաբար ցաժր բերը: շրջանի Վարդենիկի կոլտնտեսության պայմաններում Մարտունու են տալիս, արդյլունրները գպուլց որ ռորաաոխիորձարկման սիլոսային զանգվածի բարձր բերք տալիս նն Դնեպրովլան-56Հիրրիդը՝ 811ց/հ, ն 493, Բուկովինյան-3-ը՝ Վիր.42-ը՝ ց/ն, մյուս սորՈւսելխը՝ են «Համեմատաբար ցածը բերք: ահրը ն ճիբրիդները առաղիս Թաց կողրերի բերքի Ճաշվով ուռավելությունը Բուկովինյան-3-ինն է, որն ապաճովում է 132 գ/ն, աղա Ռւղեխ Հիբրիդինը՝ 124,8 ց/Է, են ն չամեմատաբար ցածր բնրբ: Պիբրիդեերըտալիս մյուս սորանհրըը Էսա կերային միավորների, Ուսպեխ ճիբրիղը բոնում է առաջին տեղը, աալիս է 160.4 ց/ն կերամիավոր: րը այդ

ու

|

-

ՏՐ

ն

ելնելով վփարդենիկգյուղի կոլոնտեսության ռորտավփորձարկմ

տեղամասիցստացված բերջի տվյալների վերլուծությունից, առաջչնուն քանի հոր յունը ալետք է տալ Բուկովինյան-9ՌասղեխՀիրրիդներին, մոմային ն կաքնա-մոմայինՀասունության շրջանում ասլաճովում դրանք ց/հ՝ են մինչն 500 գ/նկանաչ դանդվածիբերք, որից՝ 127-ից ժինչն

կողբերիբերք:

-

մեջ պանքաջրջանառության

ն

Քարձր բերբ ստանալու ճամար թն' ղնտը է ցանել լավագույն նախորդից Թե՛ նրանիցդուրս, եգիպտացորենը դնպբում Հոկտեմբերի Հնարավորության Հեաո, կատարել ցրտատճներկը սկվրիՐ 27--90 սմ խորությամբ: անոլետբ է ավելացնելերկու-հրեք նորմաները Փարարտացման աուն ձ.Հաշվառնելով ավյալ սորտի, «իբրիդի կենսաբանական հաշատկությունննըը, սնուցում ոլնաոբէ տալ երկու անդամ. առաջինը '

դամ:

վուլգ

չորս

.

կողրերիառաջացմ առաջացմանն երկրորդը՝ անրնեների

է տալ Սռաչին սնուցմանժամանակ անճրաժեշո ժամանակաշրջանում: սելիրորա,իկ երկրորդի ժաանակ՝ ամոնիակային ամոնիակային

ն | բարձրդողաներ: սուպերֆուֆատի սելիտրայի մեքենայացման է, կոժպլեքսային Այնտեղ, որտեղ ունլինֆը Հարմար որով հատակով պետբ է անցնել ցանթի քառակուսիբնային ձենին, են ստեղծվում երկկողմանի մշակության ճամար: Հատուկ պայմաններ կուլուշաղրություն սլետք է ղարձենեգիլատցորենի հ.այլ շարաձերկ մեջենայացմահը: նպատռակատուրաների աշլատատար պրոցնաների եվիսլտտցորենի Հարմար ենք դանում այս շրջաններումվերականգնել ի

ճլութալի կերով ուպատչովելուՀամար: ժխախուոր Սնանիավազանի ներքին ջրովի ենթադուտում Սխախոտ: կովլտնթսնիկական է .ն այստեղ Համարվում միակ մշակում են 1932 ք 18,9 է գն, ուրան, Ալս շրջաններումԳխախոտիմիջին բնրրը կաղմում նն մինչն 25-27 տռանում ցի, առաջավորտնտեսությունները բայց 1953 թ. սկսած մինչե այժմ Մարտունու շրջանի Վարդենիկ դյուղի 10 տարԳ եւոշանձնաժողովի փորձաղաշտումկատարվումէ ժխախոտի ւվլալների, 1969 մինչե Ըստ փորձադայտի փորձարկում: բեր սոիտների է. Սամսոն -938՝ ըք. ծխախոտի սորտերի միջին բերքը կավմնլ ն Տրապե7,4 ցն 29,3 ցն, Պերնմոժեց-842̀ 30,1 ց/ն. Սամսոն-3073՝ տվել են Համեմատաբար ցածր բերք, սորտերը գ/հ, մյուս ղոնդ-8՝ տատանվում է 76-ից Ցառունացումը տնրնեների

անասուններին ժշակությունը՝

սորտերի Տարբեր

օրվա սաՀշմաններուժ: ծխախոտի սածիլների նկումը

կատարվելէ մայիսի վերչին կամ 60516--18 սմ: Տնկմանըզուդին սխեմայով: Հունիսիակզբին,ճնտեյլալ շրջանում կատարվել է Վեզնեաացիայի ջրվել են։ րաց «սածիլները ն եկ անդամ չրում:Սնուցում տարվել է չորս

չորս

վխրեցում-

բուկլից,

'

-

երկու անդամ. առաջինը՝ ճունիսի սկպրին, երկրորդը` ճունիսի. վերջին, «եկտարին երկու ցեհաներ ամոնիակային սհլիյորալի Ճաշվով Փոմաղբը ն սուղերֆութառտի մի մասը պետք է տալ ցիտաչտերկի ժամանակ: ծիմնականվարի ժամոնակ տրվող պարարտանյութերի դո ղաները սլետը է ավելացնել երկուչերեթ անդամ:

նխախուշիսածիլման Համար ցրտաճերկը պետք է կատարել27-խորությամբ: ստեղծել բոլոր անչրաժեշա սլայմանները կոմպլեք-

սմ

ուսին մերենալացման ճամար:

լավագույն նտխորդնեերն Հոտցածատիկների դարնանացան հե բերբատվությունի, այլն աղզղում են ոչ միայն բարձրացնում

Դրանք Հատիկի որակականցուցանիշներիվրա: ԳարնանացանՀացաճատիկներիՀամար ամենալավ` նախորդը բազմամյա խոտերիճմուտն է, ոմուտի վրա ուռացվել բերը: արնանացան կարծր ցորենի 24,37 գ:1 բերբի է բարձր ն որակյալ 25, մո1000 Ճառիկը կշռել է 29, ՊԽ ապակենմանությունը՝ դեպքում թիրը՝ 203 4։ Մբիկուլ վոլակվածություն չի նկտավել: երկրորդ տեղը ն իր բոլոր ցուցանիշներով գրավել է կարմիր-նունդիկը հրրորդ տեղը են:

չանրային պարարաանլութերը զգալբորեն բարձրացնում նն ծխա(աղ. 20): Փալդգալոռր խոտի բերքը: կով արդյունբներ են ստացվում ազոտական պարար ելնելով վերը շարողրաժից, առաջարկում ենք բազմամլս խուռհրի կարձը ցորեններից չորդեիֆորմե, հյուքերի կիրառման մամանակ: Արուլես,օրինակ, եե Շ 60 Խ60 ֆոնի ոմոսոի վրա ցանել գարնանացան վրա տրվել է աղոտ 80 կզ Հաշվով, ապա չպարարտացրած տարբերակի ձերուլեսցենս սորոելրը: Համեփապությամբ ծխախոտի բերբի բարձրացել է 214/9-ով, 60 կգ Շրջածճմուտի վրա նույլեղես որակական ցուցանիշներով առաջին աղոտ տալու դեսքում՝ 34,4 0-ով ն 90 կգ-ր դեպքում՝ 42 40-ով: եղըՐ տեղը դրավել նն՛ զարնահացան կարծը ցռրենհները, երկրորդ նտն է Վավ արդլունք ստացվում կալիումական պարարտանյութերի կողուրը-Կունդիկը:: տ

օղոապղործումից,Հատկապես 930 բարձր դովլանհերի Ի

Ք60

|Լ60

ն

թ60

Աղյուսակ 20

աարբերակներում:

ե գաբնանագան աչշնանալյան զանքաշբջանաոությունում ինըղաշայա տաբեր նախորդներիցհետո ո՞տկականցուվանիշների՝ մոբեննեւի

ձնտնաբարայս

սլայմաններում պռտջին նվազաղույնում (մժինին կալիումը: են գտնվում աղոտը ժում) ծնախուռք վոնալ կայլտնի փորձերի Այսդիսով,նլնելով կուտայբի պ այմաններում Հանրային ոռպարարոաՄարտունու արդյունքներից, թ60 Է60, է նյութերի լավադույն դողան սպնոք ՃամարեհլԱ 60--90 Միաժամանակպարլված է, որ ծխախուտիլավազույն հախորդն է բավ մայա խոտերիշրջած ճմուալո

2ճակադրությունսրա, Ա Ժ0 Խ60 ֆոնի վր ֆոսֆորի բարձր դոզան բացառաբար է ազդում ծխախոտի. բերքի վրա, 20 կզն ֆուֆոխ չուսլուդեպքումատացվում է 14,8 զ/8, 120 կգր դեպքում`12,314ց/հ կամ 2,5 ց/ն ոլակաս բերը: ի

'

2-.Հ

բազմամյա խոտերի կ դանքաշրջչանառունյանսրստնմում արբեր նան դրանց խառնուրդների, ինչպես այլ նախորդների աղդեցությունը կշիու Հատիկի որակական (բացարձակ առղպակենմանությունմոխիր, ն այլն) ցուցանիշների վրոո խոնավություն, մրիկով վարակվածություն աղյուսակում բերվում են մեր փորձերի անալիղների միջին

տվյալները:

6: -

Բազմամյա խոտեր

Բաղմամյլախոտիա շրջած

Քւույո

|8

Հ

Էյ

կարմիրԳարնանացան ցորեն 19,5 ունդին կարձր ցոինն ՑեԳարնանացան 23,27 բուլեսցենս

||57,94

Գարնանացանկարծի ցորեն րուլեսցենո

|

ցորեն Գալյզալոս Գարնանացան Հատիկարնհդեղեննիր |

ժարնաճացան

ունզիկ

ցորեն

կարժիր-

Գարնանացանկարծր ցորեն Ցեբուլեսցենո

ԻԵ

89,7

Հ

34,9

20,8

5,1

||33,6

Է

Հ

Տ

|

2,02

2,03 ,

Է9 7

22,9

-`-Է Ծյ

(ՀԶՀՎ

|ՏՀԹԿ0Հ|

Հ

ցորննկարմիրԳարնանացան կԿունդիկ մե-

ԳՅ

ՏՆ Ն ՀՏ|

Է

|

նախորդների աղղեդության ուսումնասիրույյան տվյալները դարՄն ցել նանացոն ն աշնանացան ցորենների մի քանք ճատկանիշների վրա նն տալիս, որ ճմուռը, շրջած ոմուարբ հ ցույց Հատիկարնդեղենները «4

Է

-

Է| ի

ի

ազդեցությունըճացաճատիկիոբակի փուփոխությունՆախոոդենբի նպատակն է եղել պարզել նեբի վբա: Մեր ուսումնասիրությունների

Հացորդող կուլտու բան

Նախորբվը

|Հ

2.

Ը

տ5 ՝

-

2,0 Զ ,94 ւ

|

1,88 1,66

1755)

27,1|

23,0

52,9

1,99

1,68

թշ

1,89

|

27 4 51,77 Աշնանացան ցորնն Արժյանկա կարժիրԱշնանացանցորեն 32,0 | 64,6 Սլֆաչատ

|

.

ն

չատիկաընդեղեններից Հետոցանված գարնանացան ցորենի բնրքի

Կանա բից

ցորեն Ժալգալոսըն երբորդի՝ Կարժիր-մունդիկը,Հչատիկաւ Հշեառ այուղիռի արդյունքներ ստանալը բացատրվում է նրանով, որ պանրաշրջանառության մեջ այս նախորդների դնում են բաղ արՒլա խոսերի շրջած ճմուտի վրայ ուստի ճաչորդ կուլտուրայի Համար ստեղծվում է ճՃողիբարձր բերրիոմյան ֆոն: են տալիս, որ Սեվ ցելից ստացվածտվյալները ցույց աշնանտքանն ռրակլալ բերը սլաճովում կերից ամենաբարձր է տը,

ասպա

Խոտերի արդյունավետությունը: Ցանքաշրջանառությունները սիսնն բազմամյա փորձարկվել Սիքնոնաժաղկավորներից՝ կորնդա-

"Կոնմում

նր, առվույոր

գ

»

ոլաքոտեր

| | 118": | Յո, ողբը5,0

կլոր,

աոկուր «ր.

գ

ուաշբ "

-

այա

կորեան

1.5

մանա

2.

նրեբնուկ,

օ..«...

12,6

71,0

1,6

12,0

71,0

98,61

1,0

«թալիս,ոի 0--30 մաքուրքանքիցամենաշատ ժաղկավորների Այս տվյալները ցույցը

Սարժիր-էլֆածաՀողում բոդնում "

կչեռր

վորներ

գ

Լ

ՄՍրմյանկան։

Բնճանուրթ

Խշտերը

էստ ընդճահուր ցուցանիշների, երկրորդ տեղը զբաղեցնում է գար-

ինդեղ

|

Թինկոնաձաղվա-

վարակվել:

«0

Սզտագոոծման Ֆոկոոոդտաովավեբչինբազմամյախոտեւի տակ կուտակվածօոգանական (վաշելաչեբտում) մճացոշգնեբի քանակը

ցուցանիչները ցույց են տալիս, որ դրանցից Հետո ձլ առավելություն պատկանում է Ցերուլեոցենսկարծր ցորենին: Այսպես, այս ցորենից: ստացվել են Հետնլրալ ցուցանիշները. բերքը՝ 23 ց/8,1000 Հատիկի կշի-: որ՝ 52,989 գ, ապակենժանությունը՝8800, մոխիրը՝ 19900, մրիկովձի. .

դլուսակ

սմ

են

|

շերաւում թիքնոնա-

արմ ս տային մնացորդներ

է առվուլոր:

հողում հումուսի, ագոտին խ Քազմամյա խոտերի ազդեգությունը ֆոսֆորի կուտակման վրա:Ալս Հարցի ուսումնասիրությամբ ղզրաղվել

ն են բազմամյա Հացազդիներից՝ հրեքնուկը, գիտաճետաղոտական բարձր ն բազ. սփորձակայաններ բաղմաթիվ Հիմնարկներ։ են մա՞ար սայգրասը: հաղմալու խոտերը ցանվել առանձին Հետազոտողներ: ՀացաՀատիկների ծածկոցի տակ ն աանց ծածկոցի: Վերցրել ենը պանբի առավելագույն տակ տարբեր սնեղատարրերի ն Ճումուսի Խոտերի ազդեցության կորմաները։ Շռտ որումի՝Հաշվիենը առել ն կուտակման ղինամժիկանորարդելուճամար Հետազոտվող դաշտից տաՍնանի ավավանիՀողային Հաւկապես կլիմայական անբարենպաստպայմանները, ինչես նակ հին մեկ անդամ, աշնանը վերցրել ենբ Ճոզային նմուշներ, որոնց մեջ Շաինի այլն միշտ դրույքը, որ խոտախառհուրդի դանբի նեորման 7100-ի որոշվել է Ճումուսի, ազոտի կ ֆոսֆորի բանակը: ց մինչն 150 նը բարձրացնելիս, բոլոր դեւվբերում, բերքը բարձրանում էւ Աղյուսակ22 Ցանքի կրկնակի նորման լավ արդյունք, չի սոսլիս՝խոտախառնուրգում ն ճումուսի սննդատաորեոի վբա վարերսշետի Բազմամյախստեոիազդեցությունը գոյությունունեցող միջտեսուկային չվզայքարիճնտկանքով: ազդեցության ուսումնասիրությունը ճողի ՓիզիկուքիմիաԽոառերի Ադնգանյութերի բանակը կանՀատկություններիլավացման ն ցանքաշրջանաությունում կուլՕզտադործման ԽՈՏԵՐ տարին տուրաների բերբի վրա ցույց տվին, որ տիղի հն ունենում ճումուս չական փոռվիո. օ/ ՔչՕ» մգ-Վ ազոտ

ություններ,

ն

0/

Աբմատտյին

մնացողներիկուտակումը տարբերխոտերիտակ:Հո-

դի ֆիզիկուրիմիականՀատկանիշներըսիո ոփեխվում են բաղմումա խու տերի կողմից զգալի քանակությամբ արմատային մնացորդների կուտակման Ճեսնանքով:

կովույտ.

ն ԳիաաՀնտաղոտական Հիմնարկների առանձին Հետավուռողների :

տվյալների ճեւո Համեմատելու նպատակով մեր փորձերում նույննա որոշել ենք օրգանական ժնացորդներիկուտակման բանակը տողի0-30 սմ շերաուք: ր

:

:

«Վ.Կ

Քացի վարհլաշերտում կուտակված օրգանական է տրված նան ժոլախոտնըիքանակը (աղյուսակ21)

.

զանգվածից,

3».

կորան

տարի

շանն

Տ»

տարի

»

լը

-

|

ցույց

Ի

/0

երեքնուկ

«2...

Տ

3,40

0,23

Ց,90

0,24

4.00

3,95

0,924

3չ65

Հ,Տ0 --

,

,»

0,24

Յ,20

3,65

0,285 -

0,22 0,23

200 զ

ճողում

ան.

20,0 17,5

20,0

22,5"

15,0

20,0

որոշվել Հումուսը

դալի

ն

է

Տյուրինիծավալայինեթոդով, եէլաղզոտը՝

ֆոսֆորը' Կիրսանովիմեթողով:

նախքան փորձերը ճողամասում Հումուսի պարունակությունը կազզկ. նշանակում է օդաագործմանառաջին տարում բեսղմել է 3,2--3:7 մամյա խուսերը չեն փոխել ճումուսի երկրորդ ն

'

ոլարունակությունը:

երրորդ տարիներին րաղմամյա խոտերի տղդեցուքյան տակ տեղի է ունենում 4Հումուսի ոլարունակությանճնլուսգա մեծացում: Բատ Ճուժուսի Հատկասլեռսաչբի է ընկնում առվույոր: Հողի սկզբնական կուտակման, աղուռի պարունակուքյան Համեմատությամբ մի րանի անղամ ավելանում է ազուռի քանակը: |

Սննդատա»ոէոի ղ

Բում յա

Րանալ լը

ազմամայ բազ

խուռեբի

վեոգետյա զետել

այնպես էլ ցիուժ) քանակըբույսի ինչես վերգետնյա,

օրգաններում:

Քիմիական անալիզի Համար խուճնձից

խերը չորացրել ենք մինչն օդային չորության, ճեռացրել ենք խառնուրդննրը ն կշռել: Քագժայա խուռերի արմատներըն վերդետնյա օրդաննեենք ձեռքով, Հետո` աղզտցելհ անց կացրել 1 մմ րը ոկզրում մանրացրել

մաղերով ունեցող

տրոմագիծ

'

աղոտ:

Մ

'

Այսպես,Ֆ.

նադլարնու աշխատությունննրում նշվում է, որ ժիանյակի ե ողնախոտի լխառնուրդումֆոսֆորի ոլարունակություննըստ ճետեկյալնէ. աւարիների Առջի

ն

ն.

երդետնյա՞մառերուս՝ 0,31 մի

ռարում

երկրորդ արում

Ռ.Դ...

ըռյու զ1

ցեվը

արմատային ճմնացորգներում՝088

Մյուս Հետազոտողները (ՌԴ.մ.

0/օ

Լաս

Մննդատարրերիքանակը բացարձակ բույսի մեջ, տոկոսով Բոր րու

Խոտհրը այո

կորնգան.

որ

-

|

Է

|

ւ«1

.

2,21

նրեջնուն 2,28

է, որ բազմամյա թիթեռնածաղկավոր ԳրականությունիցՀայատանի մեկն այն է, որ Ճողի խոտերիՀիմնական տառանձեատաճատակություններից խոր շերտերից կլանում ն վեր են բարձրացնում կալցիումը:Արմատա.

մնում է Ճողի շերտում՝ աժին սիստեմի քայբայումից Հետո կալցիուքը ն ազոտական թթվի աղերի ձնով: չաստատված խաթքվի, ժծմրաթիվի ձ, որ կալցիումը «Հսկայական դեր է խաղում Հողի կայուն, մանրակնձիկ է նան, որ երբ Ճուառաջացման վործում: Սառժանվուժ ոտրուկաուրայի մուռր Հաղենում է կալցիումով, աղա ձնոք է բերում չրում չլուծվելու ե Հատկություն ձողային կնձիկներին տալիս է ամրություն Մենք ուսումնասիրել ենք սննդատարրերի (աղոտ, ֆոսֆոր հ կալ-

|

Տօ

|

«60

:

ՓՋ

մ

0,581

0,98

1,28 Ազյչուսակ

Քազմամյախռտերիաբմատներում

իրֆֆեն,մ. երոֆենը,մ. կազան-

ուրիշները) նշում են, որ բաղմամյա քիքեռնաժաղկավոր խոտերը վեդետացիայիշրջանում օգտագործում են զդալի բանակությամբ ֆոսֆորական թթու, որի պատճառովՃողի շարժուն ֆոսֆորականթթվի պարունակությունը նվազում է ն երրորդ տարում պակասում է կրկնակիչոռիով: ն

բազմամյախոտեոի քանակը վերգետնյամասեբում սննղատաոբեռի

'

մնացորդներումՐ0,417 3/0 արմատային

վերգետնյամասերում0̀,7 ԱՈՂ

(աղ. 23, 21),

մասե-

նշվում է նան բաղզմամյտ խոտերի արմատնեէ հոռրոաւն ջի Ժե Հ ատկաղպես ր «ֆոսֆորական ժրվի ղավերդնանյա օրգաններում բու նվազման ր նակության մասին / քանակությամբ

վերցրել ենբ նմուշ-

առաջ

հեր, խոտտնձիցՃճետռ վերցրել ենք Հողային մոնոլիտներ 30 սմ խթռրույամ, 20»«20 սմ մակերեսով: Մազերիվրա (ունալուց ճնետո արմատ-

ձռնռազուություններիցոլարվվել է, որ րաղմամ- . առմատնեբում: թիթեռնաժաղկավորխուռերի արմատննրում կուաակվում է զգալի ն

սաորոգնա

սննղատարբոբերի քանակը

բանակը Սեռնդատարրերի

Խոտերը Աովույա՞-.

չոր

Ի

2.78

կորնչան..

2,53

երեթնուը

ցույց արդյունքները Անալիզի

բազար

ձաւ

արմատներում, տոկոսով

|

ՔչՕչ

0,10 0,29

|

ՇոՕ

0.56 Օ,60

ւուալիս,որ բաղմայա խունհրի արմատներում կուտակվում են ղղալի քտնակությամը սննդատարրեր, ոթը գործնականմեժ նշանակություն ունի ճողի բերրիության ե գյուղանն

բարձրացման դորժում: ոնանսական կուլտուրաների բներբաստվումյան աղզոտր, ֆոսֆորը ե կալցիումը մասերում եղած վերդեոնյա Բույսերի են անասունների կերաբաժինը, Հատկապես դդալիորեն ճարատացնում եպիտակուցներով: `

-

Մ. Քազմամյա խոտաբույսեբից ստացածխոտի բերքի.տվյալները: ճողի. մտբուկտուբագոյացման` Քազմամյախոտեւի ազդեցությունը Ուսումնասիրվողենթագոտումատացվում է բաղմամյա խոտի երկու բաղմամյա վբա:Հողի:կնձկային առրուկտուրայի առաջացման գործում

խոտաբույսերիդերը ճաստատվածէ բաղմաթիվ ճետաղոտողների կողվրա բաղմաժյա. խուռերի՝ազդեցությունը մից: Հողի ստրուկտուրայի սմ 0--830 վերցրել որոշելու ճամար խորությունից ենք ֆեր. են տարբեր Հետո Հողի ուի բերվում Աղյուսակ խոտաբույսերից

նմուշ-. Հողային

Չջ.

կաղմի տվյալները: ագրեգատային

`

Տարրեր

"

Դ

Օգտագործման

ԲՐուռ

տարին

ն

3-2

|

2.7

ասվելի

:

ւ

մեծու

|

ս

փովույտ՝ "|

Լին ջ-րդ

տարվա տարվա

:

գորեան

4,5 2,665

|

Յ,98

տարվա տարվա :

|

-

.

"Ր

|

32,

| |

| 270 | 1446 | 22,80 | 144.| 856853150 |

Քազմամյա թիթեռնածաղկավորբ խոտաբույսերի բերքը, ց/8

' '

1948--1956

:

42,06

15482

-|

41,84

նույսերը՝

խոտարույսերը

:

երկրորդ տարում Ճողի մանակ, բազմամյա խոտերի օգտագործման է քան առաջինտարում: կազմն ավելի լավանում, րբնեղատային

ազ-

տացիայիշրջանում:

.ԱԿԱՂ

Վորնգախ

2.

երեբնուկ

2.

..ս

ԿԼ

արիաորք

Հ

ԲՅԸՔԸ

108,8

64,9

19,3

տարվա

դումարային

67,3

2,2.

երե Զորք

|

67,5

26,8

37,9

`

15857

-

4. -

:

|

բազմամյա դաշտային ցանքաշոջանառություննեոում ինրդաշտյա աճի խոտերի արդյունքները: ուսումնասիրության Բ աղմամյա խոտեբի կատարվել է սվայմանների զարգացման Պաշվառումը

Առվույտ. Ի

ի

2 44

`

ըստ օդգտադործ// ա՛ն տարիների

ոտակ «ագ

թթ.,թթ., միջինը) միջինը)

Խոտի բերքն

Բերվածտվյալներըցույց են տալիս, որ խոտերի մշակմանշնորճիվ ճՀողում ավելանում: է ստրուկտուրային մասնիկների քանակը: Մբիոաժա-

ու

-

ւ,

դումարը

-

1-ին շր

ռ

Հ-0,36

0,95|

: -

"|

3,22

|

՛

-

՝ ՝

'

1`

ուն Թյունը

բազմամյա խոտաբույս

:

-

նաե, Հողի մախ ինների

որվ-

ւ

՛

--

.

Հա-

խոտաբույսերի աճըշարունակ-

չալները

կազմը, 0ը ագրեգատային ջեբտի

սմ

սերմիՀամար,

Բազմամյա խոտաբույսերի մի շարք. տարիների բերքատվության բերվում նն 16 26 աղյուսակում: Բերված տվյալները ցույց են տալիս, որ բերքն րոտ տարիների ավելանում է մինչն օգտագործման երկրորդ սռարվաերկրորդճարը: ՋՈ

:

ճողի 0--30

են

են Չ0--Չ5 սմ վումէ, բույսերը ճասնում բարձրության, սակույնչեն` են չնձվում, այլ օգտագործվում արածեցման ամար: անասունների

Աղյուսակ85

խոտեբիցճետո

լրիվ բերթ: Այն դեպքում, երը բույսերը թողնում վաքվում է խուռիմեկ բերք: բերքից Ճճետո բաղմառիլ երկրորդ

ամբողչ վեգե-

ենքագոտուցանքաշրջանառություններիմնջ բաղմամյա խոտերի օգտագործման տնողությունը պեւոք է սաշճմանելերկու տարուց ոչ պակաս, իսկ այն տեղերում, ուր պայմանները նպաստավոր ենն այդ օգտակարէ, սլետք է թողնելերեք տարի:

ստացված խտության ն բարձրության տնտեսապես ալաղեերը Քաղմամյա թիրնոնածաղկավոր խուռաբույսերիցամենաբարձր բեր.՝ խոտերի տալիսէ առվույտը: Ընդ որում Մոտավորապես ,5 անգամբարձր, ն 2,3 անդամ բարձր, քան երեքնուկը:Հետնասլես, կորնգանըներօգտագործման` գրանց քանակըքան կորնդանը պետք է փոխարինել առվույտով:՝ Փին ջրովի ենթաագուռում բեղ Փորձերիարդյունքներից, կոլտնտեսությունների դաշտերում կա2) Թիթեոնածաղկավորներից բարձրության առաջին մասսայական վարզվել է, ուսումնասիրություններից դրավում է կորնդանը (152--165 սմ), երկրորդը՝ սմ) տարած (85 առվույտը է 25 ցն) բ արձր երեքնուկը(23--24 սմ): ըրերք ստացվում խԽուռի հրրորդը՝ կարմիր ենքագոտում շաբդարից (81, նորման խոտերի բազմամյա ( մինչն գ/ն): թիթեոնածաղկավոր ճս թավոտ ցանքի Ե) վիկից միամյա խոտերը |. սաշչմանելու Հետագա լավ խնամքի գեպքում ցանքերում Ցանքաշրչանառություններում մոլախոտեր նան է ովետք ցանել ղբաղված ցելում: ները Համատեղ ճնշվում նվազագույնի: Ըստ բույսերի են

տալիս. բույսերի քանակըերկու 1) ցանքի տարում բազմամյա առաչին տարում անգամ ավելի է լինում. է 25--Յ0Ն/0-ով: : պակասում ցույց

:

ւ

:

`

Քը

:

|

ըստ

"

`

ն

`

որ:

այա

`

նան

ն

հաղկարա

ն

են

ն անո

ւմ

-

:

ւ

|

|

ւ

|

տվյալները Աղյուսակի

ՀՈՂԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ՍԻՍՏԵՄԸ

Հողի բերրիության

ԿԱի

ցորենի դարնանուցան

որ

է

տարբերակում,ուր կատարվել

ամենաբարձր բերքը առացվել է այն

կուրոուրաների բերքաչ դլուղատնահուսկան

ն

են չոալիս։

ցույց

նախադութանիկունեցող ղութանով: երեսվար ն ցրտաճերկ՝ խողանի

բարձրացման աղբուսեխնիկականմիջոցառումների սիստենական օղակներից ժեկն է Ճողի մշակմանճիշտ ռիստեմը: Առդրոնում դրոն կական դիտության ականավորդորժիչներ Դ. Ս, կուոիչնր, |

Ր

ու

գարհանացաւն ազղեգությունը Հողիճիմնականվարիմամկետնեոի վրա ջոջան, (Մարտունու րեոքի սորտի կառմիո-Կունդիկ1290 զոբենի

ո

Մանհրուտը, ի «իրր» աճատելշողի մշակման դերը: Հոզի մշակման

Մ. Մ. հղմա րձի

ի, Ա.

մ, Ռ. Վիլլամոբ

ուրիշները

ե

ա մ Հրգանական

,

ճեառ Հացաճատիկներից հացահատիկնեոից, Կաումը որի րկի մշակման ախատնմումառտջին միջոցառումը խոզանի ՝

:

ք

հետո:

հպատակի ճողի խոնավուէլան պաճդպա-չ ավարն ար ար.՛ որք նարիը մաքրելը: Խողանիերեսոխ //8 վնառատուներից

ե

է

1"

արթ

: ողը

ր

մոլա

ի

ճեւտո

կատարել

Կար նախազութանիկավոր, լ

"ք

Մ,

Ֆո լատակը ն

ե խողանի հրեսվարի ե ցրտաներկի Համեմատուղուգակցման արդյունավետություն խոր վարի թյամբ. միաժամանակ դրանց կատարման տարբեր ժամկետնեւ բղելն ր, նախադ ոթ գուքանով վարի տոռսվելությունը (ղյու/

Լ եղել արվել

աան ր

անիկավ յ

.

ակ 2)

.

:

ն ՝

.

տնեն

մամ-

ն

մշակումը

Նանեն

ՇԱ ց

Բա ր մոա 1948. Խոզան

ւ

.

հրեա,

-

/օ

Ցրտաճերկ ՀԱ--1942

ի.

Ցրտաչերկ 2019-1949

թ.

173,5

16,9 13,9

147,3

124,5 100,0

11,7

թ. 24|4-1950

9,4

Գարնանավար

ցորենի մենա. զարնանացուն ինչսլես հրնում է Ք 28 աղյուսակից» հրեսվարի հ ցրտաճերկիղուբարձր բերք (16,8) ռաուցվում է խողահի բերրբ ցրտաճերկի Վրա: գորդման ժամանակ: Գարնանացանցորենի է ն այն նվաղում է ցրատառանց խոզանի նրեսվարի զգալիորենցածր վրա սառտացղուդրնիաց: Գարնանավարի Հերկի ժամկետը Հեւուսձղելուն (5,4գ/Ճ) րերբը: վել է ամենացածր մեկն էլ դարնանավարից Այդպիսի ցածը բերբի պատճառներից է (աղ. 29): մոլախուսվածությունն |

«

2եւոոդաշտիբարձր

,

|

/ն

-

Ն

ու

հ

ղի

:

բերքաճավաքից անմիջապես ճետո: Ռւշաղնելիս ժ է. Խուղանիերե չորանում է աշխատողը նը դժվարահում կատարվում է ցրոտաճերկ՝ րով: ւ

ւ. Բյուոթ

ո

Հ,

թ:) Բերեք

Վառդինիկ,

գյո

հոլատակն է կենսունակություն ղրկել փժուտը չնակությունից, դաշատնրըմաթրել մոլախոտերից, ւ չ անրբային ոլարարտանյութերը ճիշտ վարատժածկել, սերւերը Ճողով լավ ձաժկել հ այլն:

'

-

Աղյուսակ 27

մ

Խողանիհբեսվաբիե տաբրերվարի ղուղոբղուտմների ազդեցությունը ղարնատնացոան ցորենիկառմի»-կունղիկ սորտիբնոքի վբա Համոյի գյուղի փորձեբում(1939--1910թթ.) ջոջսւնիՍարուխան

Հն

ման

Աաիտան Հողի շիմնական ձե

մշակն

ձե '

"

Բանակըճողը տարրեր

եւի մոլտխոս ցանքերում Գաբնանացան ցորենի Նոբակնուռ,1939շոջան, (Վարդենիսի ղեպքում ձեով մջակելու Մեկ

Լ. Թանն... առան

՛

զեա

դարարտ

աշ

բարտաջման|

-

Հողի մջակմանձեերը `

|

Հողի ճիմնական Մուսկման

ժամ.

կետը

ռզանի հրեսվար :

|

Խողահիերհսվար ,

Խողանի ծրեավար

վաշ

գութանով,

առանց

հախագուքանինի

վար

նախագութանիկավոր

դութանով

վար Ճախաղութանիկալոր ղուքանով -Ի հրհավար

18,8

թբ-)

| Լարային

Ս

ձակ

-Ը

Փժյարմատավորնի

:

բացար-

ձակ

Մ

ը

| 51,0 '

:

,

2Ն3

մեռ

25,2

'

19,9

|»Ս

բանակի քմ-ումմոլախոտերի Ը". 10/4)

իացար-

.

.

ղլուսակ

նո,

Խողաւն

հովա Է Սանեն

պրտա-

Չ5,9

Ցրտաճերկ

6,6

Վարնանավար (ատուգիչ)

ՀԻՆ

խողան

քրեսվար

Վ-գար-

5/9 27/9 :

»

ա

60,4

|

81,1 7ած

100,0

|

65.

||

66,7

հերվածտվյալներից երեումէ,

ժոլախոտծրի ամենաքիչ Քանակը

որ

եղել է նախնականխոզանի հրեսվարով ցրտածնրկի գեպքում, որում` ժլարմատավորները խողանիվրա երեսվարաժդաշտում լ չասխովպակաս են եղել,քան գարնանավարի դեպքում,

կնակի

Խոզանի

ծրեավարի գարնանավարի զուղորդուժով տարբերակը միայն դարնանավարիտարբերակի ճամեմատուցյամբնունպես առան

վելությունունի.նույնիսկ առանց խողանի էրեսվարի ցրտածերկի Հա-

մեժատությամբայղ առավելությունընկատելի է Հնտնամղես, մոլախոտային բուսականությանգեմ սյայքարի գործում խողանի հրեսվարը՝ Հճետագա խոր վարի դուգորգումով ավելի արդյունավետ է, քան խոր վարն առանը խողանի ճրեռվարք (աղյուսակ29): `

Ադլուտակ

մանրիմոլախոտեոովաղբոտվածուբյունի, Մարտունու Չոջան, Գետահովիտ (1951 Ի-)

Փռրձի տարբերակները

ՍՈԳդու թյուն

|

վարնախագուքանիկավոր

ԲաոՎբախագաա վաո իզավորՏ ուքանի Ս

Չ5

Չլ

գր

ձետազոտությունները Ցույց

են

դեղ բում, ճատկառդեռ խորմշակման

ավել նան, ժամանակ կ

բային մասնիկներ տոլանում, չե

|

5:

ծրքր

Գրկնո իչինը

32.0 կուլտուրական վարի

ռր

ռտրուկտու

,

հետո, Մարտոչնու

մշակման ձեր Հողի

շրջան, Գետաճովիտ

բանակը մել Բույսերի

"15

|

Վար նախադութանիկունե-

4 ԼաջոթաՑ մարն ո

Վ

ն

չքան

խավոր

՛

գուքանի չ

Պուլտուրական վարը պայմաններ

լերի ստացման ճամար(աղ. 31):

բո

Ո»

ՉՎ

շ

Աղյլուսան ո Ր 387

է ստեղծում

կոբնզանինմուտը փսբելուժամկետների գաբնանացան ազղեցությունը տարբեր կուվտուրանեբի բեորի վբա, Կամոյիշբչան, Քատիկյան զյուղ

երկնությունների | քր

.

.

ւ

նան

Ր: .

290,3

լ

25,0

յ

"/0

լ

25:8

19,2

|

119,25

ց"

|

14644

|

|

/0

Փարնանացան գարի

ց/հ Վ

12910

|

23,

|

|

20,8 | 129,19 | 1582 | 139950 | 20,8 | - 25/9 20--25/10 17,2 108728| 13172 115,972),4

"/6 139,77

:

ծիՃճավառաի `

:

:

9/ճ

աան

-

20--

' հարտոֆի

Փարնանացան

ՅԻ

:

8գ

Սնանի ավաղանի շրջաններում մեր կողմից կատարած ճետաղու տություններըցույց են տվել, որ բաղմամյա խոտաբուլսերի ձմուտի վրա են խոտերի օղտագործմակ տշնանացաններըբարձր բերը ապաճովում ն եենկրորդ «ատկասգեսերրորդ տարուց «ետու Ըստ որում, աշնանացան հ ջրովի ցորենի կայուն ն բարձր բերը ստացվում է խոնավ տարիներին սլայմանննրում: երն աշունը չորային է, ն ատակաւարմար է բազմամյա խոտաբուլսերի ճմուտի վրա ցանել դարնահացան ցորեն, բանի որ այսոլիսի պայմաններում աշնակացանինըն աշնանը չեն ծլում ն փիակալում, կանթերը լինում են նոսը, ոչ լիարժեք ն սատյվում է ցաժբ րծրք: Սանը

Աղյուսակ31

բ»)

քմ-ու (7

:

՝

-

(1951

Ի

(

ռակավառակավոր գովիաններովկամ

գործիքներով: Սլարմատավորն կոճղարմատավոր այլ մոլախոտերով կամ խոզանի ուժեղ աղբոտվածության դաշտերի երեսվարն ուշացնելու դեպքում, պետք է կիրառել քնավոր երեսվարիչսմ ներ (լուշչիլնիկներ), երնսվարիխորությունը այս դեպքում 8--12 պակաս չպետք է լին Խողանըբարձի որակով նրեսվարելու ճամար ճացաճատիկների սմ բարձրությամբ: երնավարից պետք է կատարել 5--2 բերքաճավաքը Հ--Ց շաբար անց, մոլախոտերի մասսայական ծլելուց ճետո գաշուր ե է ունեցող ցրտահնախադուքանիկ կատարել վարել կունահով ոպլետք ա Հերկ: Ռ. Վիլլամսը բազմիցս նշել Խոտաբույսեբի նմուտիմշակումը:Վ. հ, որ բազմամյա խոտաբույսերի ճմուտի վարը նտթ է կատարել «նաէ տալիս, որ երբավորին չսսի ուշ ժամկետներում, Բայց փորձի ցույց կար ն տաք աշուն ունեցող շրջաններում բավլմամյա խոտաբույսերի վաղ վարված ճմուտի վրա աշնանացաններն ապաճովում են ավելի բարձր բերք:

թյան

Աշնանացան ցորենիզանի խտությունը ը ձիլե ձիլերը 1րիղԵեբեալու "ց '

բս

94,7

ումե ավլի շո:

ճամապատասխանայլ

է կատարել

լ

ւ

Մոլախոտերիբանակը մեկ ըմ.-ում ենրի, ճատով

երհավարըպետք

Փարնան վար

(ոտուգիչ)

148,06

118,23

`

16,1

113,4

18,1

մեխանիկական կազմ ունեցող ճողերում

փոր-

են Մարտունու շրջանի Վարդենիկ գյուղում մեր կողմից դրվել ձեր, որոնց նպատակն է եղել ուսումնասիրել կորնգանի շրջաժ ճմուտի

խուաբրւյսերի

բազմամյա

մեխանիկական կազմ ունեցող Ճողերոսր՝ ավելի ուշ ժամկետներում զ դրան Ճամապատասխանցանել աշնանացանկամ դարնանացան ՀացաՀ Հ ժամկետների վերաբերյալ մեր մ ան փլալներըբերվում են 22 741 32 ն 33 աղյուսակներում ե որնգանի ճմուտը տարբեր ժամկետներում վարելը տարբեր ձնով բերքը ազդում դարնանացանկուլտուլոսների բերքի վրաւ Ամենաբարձր է ժամանակ, երկրորդ տեղը գրավում, ատացվել սհսլտեմբերին վարելու է օգոստոսյան վարը: ալա Ցրտաճերկից Հոկտիմբերինը: տվյալների ճետ ահսնում ենք,: տվյալները Համեմատելով դարնանավուրի ն բոլոր դեպքերում ցրտաճերկն ապաճովում:

կարձիր-1

«իմնական մշակման տարբեր խորության ազդեցությունը ն կարտոֆիլի վրա: դիկ գարնանացանցորննի տարբեր է վարը Հաժեմատվել չիզելման Հետ, Հճեոզը կուլտուրական բերված արդյունքները խորությամբ մշակելու դեպքում:ձչետաղոաման

Կաումնամիրու-

փարուո րք Դճուտր

չ

տ

լ:

Է

ստացված

աաա Տարր Էր ում Ե

բարձր

:

: Աղզյուսան 33:

,

բերք:

|

|

լ'

ղաբնտնացանգոբենի բերին օզտաղռոծման կաբմիո-կունղիկ ժամկետներում, երկրոողտարվակորնգանինեմուտիվաբի տարբեր" Վառղենիսիշբջան, նոջբակեոտ զյուղ մռա. արգաւի ժամկետներ"

Օգոռտոո

վա

Լ

Հոկտեմբեր

|

թ.

ԵՏ" | Թ |

թ.

Ւ.

12,1

11,2

2...

աք, իջինը

Սգ-ու

17,5

144,602

24,2

17048.

18,9 12,1

13,0 յ

Բ

ի ազյուսակում:

Ստացվածտվյալները

139,66

Մշակմանձեր

20.

հ

ԽԱ

Գ

եւ

սն

Այսպիսով,

մեկն է.-

-

Մի մշակություն: նախացանքային

-

նախացանքային հ 36-րդ աղյուսակնեՀ տվյալներըբերված են 35 ների բերբուտվության են կամոյի ն Մալոռունու շրջանների երկու կոլբում: Փորձերը դրվել տնտեսություններում:

կարտոֆիլի կուլառ

ւրական վար:

Ը ցիլխոմ Տ

ԵՅԿՈԴՈԿ

:

112,0

|

22,4

87,0

131,0 92,0

|

|

158,9

կտավատի

կարմիր ըրջանի

Բերքը զի ա

|

| 728,2

23,1

|

172,0

119,2

մշակմանտարրեր ձնեբի ազգեզությունը նախացանքային զյողի փոճձում

բերքթբ

,

Հողի

նախացԼէ

28,2 20,1

Աղյուսակ

:

սոբտի բերքի վբա, կամոյի Աոռթիկի--7 ր կ

ը

17,2

ՌՈՅԻՀ:

շարք

տարիների ինքացքում

դարնանացան կուրոուրաներիՀոզի նախացանքա քարշչակում,կուլմշակման տարբեր ուսումնասիրություններ՝փոցխում, հ այլն: կրկնավար տիվացիա, մշակման տարլեր ձներից սաացվածկուլլոուրա-

:

լ ցորենի

19,6

կուլտուրականվարչ: Հիմ Բ

'

ու

տոխիլի

սմ

Ո»

Ձ5

Համեմատությամբ չիզելման Կթալիս

գարնանացան կարտոֆիլի վարի ուոավելությունները կուլտուրական Ամենա զորենիՀամտր Հճողիխոր մշակմուն արդյունավետությունը: սմ խորուրյամը վարի դեքում: բարձր բերըը ստացվել է 30 ն 35 ցորենի հ կար(որ վարը դաբնանացան կուլտուրական բնրքատվումյան իարձրայման շիմնակուն միջոցառումներից

« Աղլուռակ

Հողի նիմնականմշակմանտարբերձների ե խռոությանազդեցությունը կարմիո-Կունդիկ գուրնանադան ցոբենիե կաշտոֆիլի բեբքի վբա, Մառտունու շոջանի Վարվենիկվյուղի փոոձեբում (1938--1940 թթ.) Մչարման Խորությունը,

են

ցույց

կատարել ենք

18,9

10,1

17,2

14,4

ՀՏԿ

ՎարնանավարՐ

Չ1,6

17,1

ՈՑ"

ա,

1950թ.

15,2 18,4

ԴՅ:

Աեպոեմբեքը

որթի

Ընբըն

/948

տարիների, ց:հ

ըստ

:

էն

:

ձեր հ

մշակության նքալին ւմ

4--8 Տոփանում-Լ. կողտիվացիա՝ խորությամբ

որո

ունի արու, խորությունը

սմ

30,4

.ԱՎՂԿԱԿԱԿԿԿԱԿԴՏ»40,

Ա

ԱԱԿԿԴՈՈԵՅԻՈՅԸ

սերմ (ճատիկ)

10,5

:

2--8 Փոցխում .երկու Հրաք Վ կուլտիվացիա՝

խորությամբ

Գղոտ

սմ

Չ7,1

9,2

ԱՆՈՐ

Աղյոտակ

Հողի նախացանքային մշակմանտարբեր բեր

ձեե

'

ցոբենի Ն

'

գարու

թերի վբա,

"ի

Մաբտունու

ե ազղեցությունը

շոջան, Գետանովիտ

յորննի Գաինախացան

աւան |

ցն

ԿԱ

Փոցնում

ւ

լ

ի

խորությամբ

22,2

2...

Ֆր(նավար 46-18

սմ

17.1

խորությաը

ՍԱՈՅԸ

166,13

ա

9.60

Հ

.

ը. ճ/

|

յ/հ Օ«

.

129,92

Չ5,1

120,67

20,8

,

4--Ց

սմ

տ

Ճեւոմեկտեղ կուլոիվացիայի խորությամբ

տողմանումը

լավ է ազդել կտավատիբնրքատվության վրա»Փարնանացան պորենը ն

սմ խռրությամբ դարին չատ բերք են ավել 6--9 կովտիվացիայի դեսլ` քում, ինդ որում` նրկու ճետթ փոցանլու «ամեմասությամբ այդ ւարբնրությունը ղալհանացան ցորենի «ամար Հասնում է 22 -Խ դարնհա սմ խորության կրկնավարի Հակացան զարունը՝ 19 0-ի, իսկ 16--10 մեմատույամբ այն ճամապատասխանաբտար կաղժում է` 29 ն 2049, 6 42 աղյուսակում բերվում է տոսիբեր Հողի նախացանքաւ ձմեերով յին մշակման աղդեցությունը մսլախուերի սերմերով աղբոտվուծության վրա, րստ շներանրի: -

Աղչուսուկ

վաբելաշեբտումմոլախոտերիսհոմեւի բաշխվածությունը, կախվածհոդի նախազանքսյինմշակման ձեերիգ, համոլի շոջանի Սարուխան Ն Վաբդենիսի շոջանիՆոբակեոտզյուղերի փորձեբում,

Մոլախոտերիսերմերի քանակն րոտ խորությունների (1000 ճատերով) որք աոնը

ձեր Հողիմշակման

0,5 սմ

նախքան ցիտաճերկը

Փոցխումից

ճնտռ

.|

5-10

ոմ

|. 203 8,4 7,1

աք 1 կոզոիմացիայից 10,2 աան Հեւռո չո Դեո

՛

Մոլախոտերիսերմերի պաշարն

գարնանացան ցորենի`

ները Ցույց

են

,

ըստ

աո |

ոմ 5-

19,8 10,8

8,9

|,

12,3 Զ,

7,8 10,9 13,4

15,2

-

Դիտումները ցույցեն

որոնք նուտվել նան, որ այն դաշտերում, ավելի ուշ ցանվող կուլտուրաների (հզիպտացորեն, ծիւավխուսն այլն) ճամար, պետք է կուլտուրաներ, բանջարանոցային կիկնվող կուլոիվացիա,որոլեազի փշրել առաջացածՃողի կատարել կեղեր ն ոչնչացնել նոր տոռաջայածծիլերը Սոաչջինկուրոբվացիայի նե նստաորոշվում է գարնանը ցրտաճերկիվիճակով ճողի խորցւթյունը խորությունը ճնարաժության առտիճանով:կրկնվող կուլոխվացիաների վորության չափ պետը է մոռնցնել սնըմերի ցանքի խորությանը Մար-

խատեսվում են

ինստիհրկրավործությանդիտաչնտաղոտական փունու փորձաղաշտում տուաղի ագրուսեխնիկայի բաժեր փորձերի արդյունքննրը կույնվես են այն, սր գարնան կր»ոչտիվացր Հաստատում ուն փոցիումով ե ելեռհ բերքը բարձրանումէ 42... ՄՏՅ0-ով կարասի վարով փոխարինելիս եղիպտացորննինը՝21-ից մինչն 2500. Այղ ինստիտուտումկատարաժ են յրայլիս նան, որ քրատ"ճերկիդարնանացույց Հետազատությունները

ավելանում ինքացբում մին կուլտիվացիայի ն դարհոյույին վփոցիսհան ն մոլախոտային բուսականուէմ բանակը է մեկ վրա եղած բուլսնրի թյունը մեկ քռուորդովնվաղում է,

Այսւլիսով, Սնանի ավաղանի շրջանների պայմաններում, ծանր ինչոլես նան սյն Հողամառեմեխանիկականկաղմ ունեցող Ճողերում, ցանբի ճամար րում, որոնբ նախաանսվումեն ծլախոտի, կարտոիիլի ավելի խոնավ դարնանը), առավելությունը ոլնոք է տալ (հոռւոկումլես խոր սմ) (15--20 կիրառել կում խոր (10--12 սմ) կուլախվոաւցիային նան չիզեէ կարելի դեալքերում էյսռղիսի անն դուքաւններով: փխրեցոււԲ ն կոճղարմափոցինլով: միաժամանակ լուժ կատարել, Սլարմատավոր դեսլքում խոր սավոր մոլախոտերով դաշուերի աղբուտվածություն փոխարեն ոլետք է կիրառել դարնան կրկնավարչսակույն փխրեցման Տրաաճերկի 6-.8 սմ խորությամբ :վակաս, քուն վարվել է ցրտաճերկը: է այն դեքում, կատարել դկարնանվարն ամբողջ խորությամբ պետը գոմաղբ: է կիսաքայքայված մտցվում երբ Հողն :

դ

20սմ

արյու

յ

բերքը

մր

պակաս րկու յակը ետվեւտչ :

Գարնանացան դարու

|

Մշակման ձները

ճըգարնանացան

մեկն տային բուսականության դեմ պայքարի կարնոր միջոցառումներից ն ս երմերի է. փոցխելու կուլտիվացիույի տարբերակներում մոլախուտերի հ երկն ն եւ չ ե Սուն ՈԳՈՒ 141 չ պակաս ոկ ավարը եղն Ք

-

՝

բեգամհնը, Քն

77.1 37,2

48,2 48,8

տարբերակների որոշվել

ի '

է

Պետու մմ 46 աղյուսակի տվյալւ բերբաճավաբից տալիս,որ Հողինախացանքային մոլախոմշակությունը ՝

| |

Ցելեբի մշակությունը:Մնանի ավավանի կոլոնանսություններում

բաղկացուցելերի Հանդիսանումեն ճիշտ ցանբաշրջանաոությունների ցիչ մասը: Ցելերի շնորճիվ ճաղը մաբրվուէ է մոլախոտերից: պաճլանՀամ ար վում է.խոնավությունըն կուտակվում են բույսերի մատչելի մշակվող դյլուղասիստեմում Ցանքաշրջանառության սննդատարրեր: Հոլ ն մառնավորաալես Հացաճատիկների կուլտուրաների ՛

:

անտեսական

մար ստեղծվում մաններ:

բերթատվությանբարձրացմանրբարննպաստպայ

են

Մի շարը տարիներիժեր փորձերի միջին տվյալենրով, աշնանացա ցորենի արբեր սորանրի բերքը սն ցելի վրա կազմել է 23-ից մինչ 30 գ/հ, վաղ ցելի վրա՝ 19-ից Չ3 ց/Ո, Մե տելիմշակությունը ակովում է նախորդող կուլտռւրույի բերքա Հավաքից Ճնտո ու շարունակվում է մինչն ճաջորդող կուլաուրայի՝ աշ նանացան յորենի ցանբը։ Մշակությունը սկսվում է խողանի երեսվա րով, սրին Հաջորդում է ցրտաչներկը ն ցելի լարնանչամառային մշա

կությունը:

շնանացանները սություններում առաջին շրջապտույտի ժամանակ մ ուբուր ցելերը սն ն ճետագալում ցելերի վրա, իսկ է վաղ պետք մշակել ոլեաք է փոխարինելպբաղվածցելերի ձել զբաղեցնելու Համար ճանձնուրարվում է ցանել Վին-ղարույ ն խառնուրդ, վաղա,աս կարտոֆիլ, Հճատիկարնդեղեննե վիկ-վոարսակի այլ կուլաուրաննը: ԳլանմանՆ փոցխմանազլելությունը: Ժանջնթի խնամթի միչոցա1939--49 Մթ. ումների շարքին են ղատկանում զլաւնուը նե փոցխումը: է գլան ուսումնասիրվել դեր կողմից հղոոիկյանի կոլչոնաւնսությունուժ ման աղզդգեցութունը կարմիր-հումղիկ սորա բնրքի վրա, իսկ Սարուրատղղդեցումյոնը կալոսռոխիլիբերքի փխոլվաման նր կոլաոնունսությունու՝ են ծովի մակեվրա: Գարնանայան ցորենի վերաբերալ փորձերը դրվել

Մինչն վերջին տարիները ԺՄիոփյան«Համարյա բոլոր գոտիներու ցնլի գարնանային մշտկությունը ոկսում էին փոցխումու: Ֆրիչե աաղզա կորուստները կանխելու, մոլախոտերի ծիլերը ոչնչացնելու նոլա բնույլիից 2150 մ բարձրությանվրոբ ա աակով կատարում են մի բանի կուրոխվացիա, 2--Ց սմ կամ 10--12 հն՝ դլանմոն), գլոտռուղիչ Ոռռանց Փորձի արքնրակները եղել խորությամբ նրեսվար՝ միաժամանուկ փոցլնլով: Ամալի ցանքիը ՀԵՀ հ Հեռ" հ փոցխուՀեյ, առաջ ցառրիը նում ոլում ցանքից տոասջ 10 օր Առաջ ոհ ե Հանքային են չկ ոք տելըլարարտացնում դոմաղբով են "ի Ա աղյումո:կում: մով Փորձի արդյունքները բերվում րարտանյուցերով, որից Հետո լոնավ գոտիներում կատարումեն նուլ Սղյուսուկ խորությամբ վար, ինչ որ աշնամավուրը: իսկ չորային դոտիներում երե Կարմիո-կունղիկսորտի բեսվար: Գլանմանազղեցությունը սն Ռատիկյանզյուղի շրջանի կամոյի վոտ է բերքի Առաջավորկոլանանոսությունների փորձր ցույց աալիս, որ ցե Իր») փորձերում (1939-1910 չներիմշակությունը ոլետը է կատոսրել, ելնելովտեղի Հողակլիմայակա կոնկրետ պայմաններից: Ուժեղ լորալին շրջաններում առաջնություն տարվա ռն

ա

րր,

ե

ԱԱ

ի

:

ցհլին, որի ընրացքում աշնան ցրտաճերկը սլարարտացհում նն դոմաղրով: դոմազբ ալու դեսլրում ցրտաձերկը պետվ Աշնանը սմ խորույաժբ: է կատարել 28--30 նպլատակաչարմար է այնանի, ցրտա' փելի խոնավ դոաոոխներում Հերկից մեկ աժիս Հետոցելադաշտում կատարել 10--12 սմ թորությամլ առանց փոցխելու: Գարնանը ար հրնսվտրբ՝ բաղմավխոի դումաններով, Հ0--5 սմ խորությամբ վար` նախադու դաշահրում ոլհաւք է կատարել քանիկ ունեցող գույանհնրսվ, ժիաժամանակ փոցխելով, Ըստ վարից առաջ պետը է տալ ղոմաղլո է կա. ին շրչչրջանում, անձրաժե Ր շո Ձելադաշտերում,դարմոոնչտմառային քնավոր դուքանննրով կամ շերաչույին մշակությում՝ կուլոխվոաւ աւալոլ սմ խթորուքյաժը առաջինը 8--142 սմ, էրկրորղը 10--12 ատորներով. ` դրան վուղլլնքաց կամ սնմիջառլնս փոցլհլուր մրաղված ցել: Չնայած մաքուր ցելերի աղրոատնինիկականմել պետք է

ուալ

սն

որում

,

,

|

շրջանենրում դրանք տնահսան ոլհս թիչ արդյունավետ Մաքուրցելերը ճատկապես շաճշավետ ավաղանի ներքին չրովի ն խոնավ ենքազոաիննրում: Ուստվ Սնռանի դակում ննք։ որ այս ենքադոտու Համար առաջարկվող

այնուամենայնիվ, շատ նշանակությանը, են,

ց0

չե

թ.

10939

Փորձի տարբերակները Ս

Ստուգիչ

(առանց

գլան-

ման) Գլանումցանջից ՛

առաջ

զլանում ցանբթից.Հետո ժլանում

ճետավա

յանրից

առաջ՝

փոցխումոմվ

|

տ|

Դը

|

|

լ

ց'ր

| | 100,052 19,3 124,7| 16,2

երկու միջինը

թ.

|

ը

100,0

17,8

125,4

11078

19,2

18070

20,8

143,0

100,0

| 16,9 |

127,0

|

|

թոլ

21,3 "22.8 22,

|

14,2

1,1

19,0.

| ց"ն |

|

ցորենի Ուսումնասիրությունները ցուլը են տալիս, որ դարնանոււցան ուաւրչերակում, կատարվածդլանման բերքի Հուվելումը հախքան ցանցը Հետո կատարոտուգիչլի Համեմատությամբ: կաղմել է 25,1 Ս, ցանքից ն ցանքից ված դլանման տարբերակում՝ 35,3 60, իակ նախքան ցանքը Հետ աարբերակոսի՝ ճետո վլանման միասին կատարված վոցինլու 48,1 0: Մեր կարծիբով,հավխքանցահքը զլանելու դեպքում բերքի ոճը ճամաՀիմնականումբացատրվումէ նրանով, եր սնրմերը թորության չոռի ճողածածկվումեն ն մաղզականությանշնորճիվ ներքին շնրչոից բարձրանում է վեր: Քանքից «Պետո Ճողի վերին շնիտի խոնավությունը

ցանքաշրջանաի

չնորճիվ դնի գլանման

մից

ժլող սերմերը ջրի ճոսեն ավելանում է: Գլանույ փոյխելի նվաղեցնում է ծովից տեղի ունեցող դոլորշիա-

ճետո

Տումըո

Մյսպիսով, միջին անջրղի ննքաղուու պայմաններում գլանումը ե ճողի «նտցահրային մշակության ըներքուտվուքյանբարձրացման չա մար միջոցառում է, : Ճոդերը տիսլիկ սնաճողեր ենչ 40-փ չի փորձածողամառի 48 սմ վարհլաշնրտի գաոնվոմ հն ճղորությամբ, ժուվրմաւկնրնույլթից մ բարձրություն վրտ: մեճությունը վերցվել է Փորձամալոլնրի 1մ, տասհերկու կիկնողությամբ: Դիտումներըցույց տվեցին ճետնլուլըԼ մաաում Ճունիսի 29- -ին ծլել փոցլիված ոչաւլարների՝ 65-.701 ն, իսկ ամյուղիչուԻ մՄիսչն 89--40 05-ի: Չ. Փոցլվված Հողամասի բույսերն ավելի «ղոր էին, բոան չփոցլվա-

ն ծլագոլացման շրջանում փոցխումը նսլաստում է թանծլագոլացումը ավելի արադ աճին, արգելակում է կեղեադոլացումը ն նվակարտոֆիլի դեցնումէ մոլախուռերիքանակը

Կարտոֆիլի փոցխած դաշտի բերքը տտոուգիչի(չվոցիված) 09: ժուտությամբ բարձրացել է 25--40

ն

'

|

էին

Դավ

ժինը:

Փոցյխվաժմասում խոափուկըն մյուս մոլախոտերնավելի բիչ են: մասում: նեղել, բան չխոցիված 4. Բացի ալդ, փոցիված դաշի Հողի եղելէ փուխը, իսկ չփոցիված Ժ.

Հողի մակերեսին առաջացել է կեղե:

մասում

կարտոֆիլի ընրթատվության տվյալենիի բնրվաժ

են

ոակում,

ալլու-

Աղյուսակ39 կառտոֆիլիբերքի վոա ազզեցությունը Փոցխման Փորձի աարինրակները.

ոնիգրը

մատն, փոցխելու

Են

Դոջխում

կեղեադելաց-

բան

,

դթյացումը

Փոցխում ծլման ջրչանում

ոկիզիը

ոմ

3/7

|

|

/ԻԵՎ :

6,8

99,4

112,9

23:6

28/6

29/7

1/8

Չ2:6

21:6

Լ/8

111,2

110,8

Ն

աա»

|ու,

Ծաղկումը Ծիլերիաճամացումը՝

29:6

լ

26/6

25/7

Փորոոի Հ Գարրանացան ՀարոԻՐԺիլ

՛

ւ

:

Է

:

-

։

ՊԱՐԱՐՏԱՑՄԱՆ

ՍԻՍՏԵՄԸ

/ուրրերից. սիսանժի ճիմմաւկան հրկրագործության ԴՊարարտացումը ճամար հլայմանների Հողակլիմայական արբեր Հանրառետության

ե օղ/նձրաժեշտ է մշակել օրգանական Հանքային պարարաանյութերի Այս բարձրացման միջոցառումներ: արդյունավետության ատսգործման Հիմեարկննրը ծահպ աոուկովՀանրառլետությանդիտաճնտազոտական բաղմաթիվ վալել են Հետաղուսականտշիաաանջներ: Դարարտացման նայն Հողակլիմույանան են ինչոլես ավաղանում, Սնանի դրվել փորձեր պայմաններ ունեցող մյուս շրջաններում: կան ճամանման պարաբտացումը:Հայկական Հազաճատիկայինկուլտուբանեոի ՍԱՀ-ուսք Հացաճաւտիկային կուլտուրաների պարարտացման փորձեր տարվել եխ տարրեր Ճողալին յոր երի վրա: Այս փորձերի արդլունքները ճիշտ կտրեր են ցանքաշրջանառություններումսղպլարարաանյուները

դլահավորելու ն բաշխելու Չումար: Հացաճատիկային կուլտուրաների սար արաց իան ոշթատանքներիը, ելնելով, Չ. Շ. Սալանյանը ղարկել է, որ փոսփորաեն ողվրտ ավելի ուժեղ կան պարարտանյութերը Հաքաճատիկների մեկում, որը դում, քան ազոտական պարարտանյութերը. փորձնրիդ ռուպերֆուփատով սլարարտոացնելիս դրվել է Վարդենիսի մ, է կամ ջ2,2 գն յ/ն աղուտական բերքի չավելումը կազմել 36,5 ճամտտհզ ՓԵ Կ-ով կամ ոլարարտացնելի դարարատանյուններով 14,4 Հ. վ/հ կամ դարարաոցնելու դեպքում ճավելումը կաղմել է 15,5 կգ, Մեկ կիլողրամ ֆոսֆորուկան քիվի Հատուցումը կաղժել է

Հետազոտակա

րիան:

յ

Ֆո37

ս

՛:

Հեացանքային գլանումը։ ինչպես նան գլաՀողի նախացանբային» նումի Հեոագա փոցիոսմով զգալի չափով(25--43 00-ով) բարձրացնում -ն հն բերքը Մեր կարծիքով, բերքի բացատրվում ղլանմուն դեպքում բարձրացումը է չողի վերին չերտում խոնավության ավելացումով կ դեպի սերմերըջրի ճոսքով։ նախ-

ԲՈՒՅՍԵՐԻ

«ան-

ազոտինը՝6,5 կգ «ատիկ:

:

շրջանի Մ, Մաղկավային կարբոնոսուսյին բաց չշաղանակաղույն, րայի կոլոնտնսության 9 զի Հատիկ, իսկ ճեկատտաստացվել Դողում առանց պարարտացման Բոտ Գ. Մ.

Վարդենիսի տվլրալնեբի, Դավրյանի

ե1

60 ք00 տարբներակոսի՝ կգ ազոտ տարբերակում՝19,2 ց/ն, Վ 4,9 գ/, կաղժել՝Լ ՀԵԼ ց/8, Սուպերֆուֆատից Պուոիկի նույն Փոնի վրա կալիում Քլորիդից (60) տատիկի«ավելումը կաղմել

թին

/ 0,8

գ/հ,

Հավելումբ

աուպքնըայալժաններում, ճաղերի

դարզվել է, որ Սեանի ավազանի ն նույնիսկ Մ / Հավասարվում նավետուքյամբԴա է սֆատնն իր արդյունավետունյամբ

դերադեր

9՝

`

է ազոտական պարարտանյութերին, զանցում Այդերնույքըրակատբիի- Ս,6-ից մինչե 1,8 գ/հ է, կալիումական 0,51-ից պարարտանլութերից՝ են

վումէ նրանով,

Սնանի

Գո-

որ ֆոսֆորով: ճողերն աղքատ ավազանի մաղբով պարարտացումըլրիվ չափով չի կոմպենսացնում (լրացնում) փոսֆորի ռպակոասըո կալիումական պարալողանյութերի արդլունավեաության ավյալների քննարկումը ցույց է տալիս, որ կորնդանի ոմուտի վրա կալիումը գարնանացան ցորենի բերքը բարձրացնում է 1,5 գ/հ, Ըս Գ. Շ. Ասլանյանի տվրալենրի, կալիումի դրուկան աղդեցությունն ավելի երեում Էէ ազոռչ-ֆոսֆոր ֆոնի վրոռ ոււմՍոնի ավոռչլանիպայմաններում, ճատկաղես սակսովաձյուն տուժում հն յրտերից, իոկ րիներին, աշնանացան ճաղածատիկենրըը է, է կալիումը մի րանը անդում բարձրացնում բուլսերի ինչպնս ձարոնի պրտադիմացկունությունը են ձմնռաղիմացկունությունը: Մարտունու փորձաղաշատումդարհանուցուն ցորենի Քքրուլեսցենս ավեցին, որ կարծր սորտի վրա կատարվածճեաավոտություննենըըցույց ցորենը 30 կգ աղուռով սլարարտուցնելու դնոլթում ճառիկի ըերըր րարձ-` րանում է 1778 գ/1,իսկ թի ֆոնի փրա՝ 30 գ/հ, 1951 ք. փորձերում, ուր 114 ֆոնի վրա կորնեդանի ճւուտին սրվել է չմ վուռ 80 կգ, Ճայոիկի բեր4իոււմում գարնակացան ցորհեի բր բարձրացել է 4,1 գ/ն, կորնեդանի դրական ավդեցության ի ույ. բերրի վրա ազոտական դարարտանյութերի

մինչե 1,8 ց/հ։ Բերքիամենաբարձր շճավելումը՝ 2-ից չահատեղտարլերակից:

Ալուսակ

Պարարտացմանձեր,

մեր Հետաղոտությունները ցույց կատարած

պա-

Է,

Հ

ՀՈՎԸ ծղոտ

,

Տ ՀԵԼ - ա 333 լատին ՅՋ ՀՅԹ

Թվում

այդ

Թ:

չ

՝

Հիմնական վարի

ակ

5. կԳ|125 4,9) 58,0 38,66 ուպերֆուֆամը Ռւկրաինկա| Անուցում ուպերֆոսֆա՛120) 3,9 60,71| 40,77| առվ

կգյն

Առանց պարարտացման -

կարմիր-

3,1| 53,1

109:

տ տան Հիմնական արի «ոպերֆոսֆատ յ

կվ

նճու աֆա Ալֆաճասռ Հով150 ար ում

"

|

Առան ռանց

ԵԼՆ: ն

ռ

|

34,9

|

17,638,6|

3,1|51,9|

30,8,

|

15,8 ,

ՏՄ

,

,

36,07| 17,03|5.1 18,3 ,

,

95| 3,0) 52,5 ցՉ|

19,9435,6|

| 3722 |

55,5

4,0)

-

ման

պարարտաց

|

ՅԸ,5Թույլ

19,34

39,7՛

.

| միջին »

| 48,6|

».

՝

Աղյուսակ 41

աչնանացան Ուկոաինկա Պաբաբտազման ազդեցությունը զոբհնիբեոքի վբա, ԿամոյիշոջանիՍարուխանգյուղի փորձերում(1946--1950 թթ.) ՛

աւ:

ւար Վ

Յ

-: ԷԴ էլ

ձեր Գարարտացման պարարտանյութի տեսակը ն

:

Է

Հ ՆԹ

-

մոանց պարարտացման տակ աոնիանբկեավարի

Բար

կզ/ճ

անիարա

Սնուցման ձնով ամոնիա-

ԷԻՐ ՎԻ

է

|

8,1

բ

Բերքը, զ)ն

ՅԷ

ժչ9 | 49,7

դային սհչիտրա՝700 կզ/1 125 Դոմաղբ'26 տոննա/ճ

աղոտական

տվեցին, որ դարնանացան կիրառելիս ճացաշատիկների բերբն պարալրսոանյութեր : 2,1 ց/1, ֆոսֆորական ավելացել է 11-ից ժինչն

`

նա

Բերջբաճավաթըգն|

Կ

ԷԲ ս 4 բարտանյուքի մանակը, ԷԵ կգ/ր Հ՝ 8 Հ՝ Հ Հ

՛

ո

աշնանուՎարի մամ ոնուկ Չ5 տոննա զումաղբով սպարարատացնելիս 55-78 ցն (ազյուռակ 41): ցան ցորենի բերըն ավելացել է բերքի փվրոո Գարնանացան ճՃազաճոասոիկների դարաբտա-չ՝ տանքային Կամոյի վերաբերյալ շրջանի կարմիր նյութերի աղղեցություն գյուղու,

`-

|

Սորտը

ոին նշվում է նան կենինակոանի դայման. սնատողերի բարձրավանդակի հ ձմռադիմացկունությունըը ցրտադիմացկունությունը թի. կամոլի շրչանի Սարուխանիկոլոնահաությունում 1946--1950

ցել է 8յ4--4,0 ց/հ-ով:

:

:

-

է

Սուպեբֆոսֆատի ազղեցությունըաշնանացան ցոբենիմիջին բեոքլիվբա, Կամոյի Սաբշովխան գյուղի տճոձում (1940-1950 բթ.) շոբջանի

արտաճոյաիչ

Ուկրաինկա իորձեր դրվեցին աշնանացան մեր կողմից դարարտացմոաւն «աստատում ն Կարմիր-Սլֆաչճատ նե, հդ իորձերբը ցորենների վր: ն 250--900 կգ/ն ճի նական վարի կգ օր տռաջ որ ցտնրից 20-25 տարբերա-. որսլես սնուցում տրված տարբերակներում, չս լարադյոացրած կի 4ադնմատությումբ, ճատիկի բերբը ավելանում է Չ ց/հ-ով ն բույսերի 2--Ց օրով (աղյուսակ 40), շրջանըկրճաովում է վեղետտցիայի Այդ նուլն տնտեսությունում մյուս փորձու կրկնավարի ժամանակ Հողն է փուցվել 200 կգ ամոնիակույին սելիտրա ն 100 կգ տրվել է սնուց-, ման ձնով. չոլարարաագրուծիՀամեմատությամբ ցորենի բերըն ավելա-

գ/հ,տռացվել

31 Վարակված ՀՀ Քյուրը Փոլո-

-

Հ 34,9

ՅՀՏ

16,2 38,2

՞

Ր

-

Թույլ

| 62,0 | 40,1 | 21,9| 36,3

,

ւ

5,2 |

60,9

չ0

ՅԾ ,9

68,8 | 44,1 | 25,2 | 26,9

՛ » |

վրա ՀետաղդեցուՀացածասոիկների Հանքային պարարտանյութերը Ք72 տարբերակումՃատիյուն են թողնում Այսպես, օրինակ։ պարարտանյութերից' Գ

կի բերքի. չավելումը եղելէ

ց/հայն դելթում,երը ԽԱ50 բշ» 50: տարբնրակում րերթի Հավելումը է 5,1 ց/8վամ Վլազմել 281զ. (աղյու: սակ 0,1

42):

բում

բեբքիվբա, կամոյի շոջանի ազդեցությունը Պաբաշտացման կառտոֆիլի ։

՝

կարտոֆիլի պարարտացման առաջինփորձերը

:

շրջանն ի..

՝

մեր:

«21 Աղյուսակ

|

պար

ա Հանքային այի

ճյուբէ պարաոտածյուբ

Իի

Կզդեցությունը թր.)

(դյուղ Մաբտուի,

Աա30

ԽԵօՇ0

բ

Վ

ՏԵ

է

11,501

զն

ց)ն ճամնյումը

-ծ-

-

12,84|

-

.-

|

|

|

|

պք

ա

ՊՔԵ

թի

5,1

14,03:

19744 0,605) 1Խ24| 343: 8»8 11,0 23,24:

11.851

|

|

Խոտախառնուրգի

12,63/

-Ը

|

17,40 15,57| 13.70, 16,251 16,25| 15,90| 21,95 4,79| 2,9ե| 8,05: Յ.60| 4,60| 3,"25 9.40 23,1 24,1 28.4 28,4 25,6 Յ16 73.05

|

|

|

Ջ

թ 60

Բ 60

|

|

|

միջին ենթադոտում: Այս փորձերի արդյունքներըբերվում Լ22 մշ 44 աղյուսակում, Քերվաժտվալները ցույց են տալիս, որ 60 կգճ ազոտով պարար-. տացնելիս կարտոֆիլի ընբրի Հավելումր կաղմում է 6.55 գ/հ, 60 թ 60'. 60 թ60 1225 ց/ն, իսկ Խ60' 12,6 գ/ն, Հեկտարին25 տոննա գոմաղբ ` տալու դնոլթում ըերբի Հավելումը կաղմումէ 23,9 ց/ն, Այուղիսով, ճան-: հ

օրգանական սլաբրարուանյութերի ղուղակցումը

Տվ

շրջանում:

Հալ

103,4

103,8 110,4 121,4 127,7

109,0

123,0 28,0

՝

ր

14,9 119,8

|

127,3

աղուտը

է ազոտի դողան Բնային պարարտացմանդեքում անձճրաժեշսո է տալ կրկնավարի կամ կուլմասը ոլետբ նրա Ճիմնական փոքրացնել.պարարտանյութերի տիվացիայի ժամանակ: Անջրդի լայհաններում արդյունավետությունըրարձր է լինում, երբ դրանք տրվում են նախ-

քան կարտոֆիլիտնկումը:

են աղոտով, ազոՄարտունուպայմանննրում, ուր Հողերը տղքատ բերթի Հավելումը կազմում է 22-տով պարարտացնելիսկարտոֆիլի են տալիս, որ ց/հ: Անալիզի արդյունքները միաժամանակ ցույց ազոտով աղբուտ ճողերում աճեցրած կռրտոֆիլիչդարբեր սորտերի հույնը չէ: Այն դեպքում, պալարներիմեջ ազոտի պարունակությունը երլ| են աղութով, տարբեր պալարներիմեջ աղզուռի հորիանրի պարարտացնում կարճավասարվում է: Մարտունու ոլարունակությունը պայմաններում ղիչջում է (որխ սորոին: տոֆիլի Սհան սորտը օսլայի պարունակությամբ

ո

| օգտագործել |

ՍՏԵՐ

են:

կարտոֆիլի մ

բերքատվության բարձրացման լավաղույլն ժիջոցն Է Սանի ավազանիշրջաններում, Հատկասլեռ Վարդենիսի մեժ ճնարավորություններկան յոորֆը օղաաղործելու կարտոֆիլի ն իան ցաճատիկային կուլտուրաների սպարարուսց ձամար: ն. Մ. Մովսիսյանի են ավել,: ցույց (1944)Հետազուությունները Վարդենիսիտորֆը որպես լավ ղարարտանյութ կարելի է

Ճեւռու կոմպոստացումից

`

բրո

բարձրացնում են կարտու ֆիլի բորիճի' Սակայնբարձր դողաներով ազոտական լարարտատնյութերը մեջ իջեցնում են օսլայի սլարունակության տոկոսլը սլալարների Ֆոսֆորական սպարարաանյչուիերըսղալարների մեջ ավելացնում են ծոլայի քանակը, Ճատկասլնս դրականեն աղղզում, երբ տրվում են ըներով կամ ակոսում տնկման ժամանակ: կալիումակտնպարարտանյութերը ԱՔ ֆոնի վրա ավելացնում ենն կարտոֆիլի սդալարներիբերքը, բայց նվազեցնում են օռլայի պարունադեքում կությունը, Միայն կալիումական պարարտանյումնր տալու է է: կալիումական պարարտաԱվելի լավ բերքը նվազում կարտոֆիլի նյութե շարային, բ բնւրոն Հարային, "Քորը մում1 88 աաճեր4/ ժամանակն, ՛ Պարարտոադմտան լին եղանակները կարտոֆիլի րբերբիթոնակի ն որակի րարձրտյման արգյունավետ միջոցառումներ

քային

104,2 111,7 117,3

Ք 60

Չշ

ա

պ

ճմուտ

Ցորնի բնրքը, ցն Քերբի Ճավելումբ, գյն Հավելումը, 0ի

-

-

Ը«տ կրկնությունների բերբը, գյն

Հատկապես Պատրարաանյութերը),

12.72|12,90| 18,5

«ւ (որը Ոթա :

60:

չ

կգ

1,701 1,641 1,52|

ԽՏ

Պարթ

Գոմաղբր95 տ/ճ

կորնգանի ճմուռ Ցորենի էրը, Բերբի Հաղվելումը, ե

Ւ

1981-1952

Ք30

"

ԸՐԱ

Առանը պարարտացման

կարծբ ցորենի բերքի վԻա

Հ

»

գյուղի՝

չրանի

՝

:

գրվել են Տ.Ս. Տեր-Սաճակյանիկողմից (նամոյի շրջանում, Սնանի ավազանոմ փորձերը դրվել են 1932--1939 թր. նամոյի Սարուխան ,

թը.) (1357-1938

Սառուխան գյուղի միջինենթագոտում

:

պաբաբտացման Կարտոֆիլի փորձեոը:Սնանի ավազանի

Աղյուսակ44

:

Սնն կարաոֆիլի ազոտականպարարտացումը Միակողմանի

սորՀ97

ղղալիորեն գոմաղբի Ճաստկառյես օդտաղործումը բարտանյութերի, է, ձառտոււտված բերքի խուի բարձրացմանը: է առվուրոխ

է, որի կալիտինեց խղաստում տի մեջ օսլայի ոլարունակությունը բարձրացրել աղդեցությունըշաշրջաններումսուսլերֆոսֆաաիխ ռորտերինը, ընդճակառակը՝ նվաղեցրել է՛ Ուսաի, ազոտի նույն դողան թր Սանի վաղանի է սննդի ավելցուկ, իսկ Սեան սորտի Ճլոորխ սորտի Համար սանդժել րունակվում է նան Հետադա տարիներին: մար այն եղել է անբավարարչափով: ե

'

:

առղյունքնեՔազմամյախոտաբույսեբի պաբաբտացման փոոձեբւի

ավազանի շրջաններում բաղմամյա խոտաբույսերիը Բր: Մկանի

շով...

են Ա. ՄՍ, Մարնոսյաչ վում է կորնդանը: ինչնա ցոյց Մակայն, տայիս 3. նի, Գալատյանի, 6 .Աղաբարյանիուսումնասիրունյուններբ ն մեր ու անչ փորձերը դիտումները, ներքին չրովի "ողերի գոտում կորնդունն

ճրաժեշա է փոխարինել առվույտով: կորնգանիխոար միջինը պարունակում է Չ--300 աղու, մոտավո 4--6 ա ժոխրանյութեր, 0,680 Ք,Օ., Ն0 ձ. ԽՕ, բոպես 2,2 նը ճարոլ, 1,863 0 ԸՇոՕ, 0,46 վյ ԵՕ ն այլն

--

բազմամյախուռարայսերի ազղեցությունը Հանքայինպարբաշտանյուրերի փոբձաղաշտում (1954-1808Իր») րեբքիվբա, կամոյի շոջանիկառմիրգյուղի

կուլտուրաները :

:

Բատ Գ.

ն.

Դրյանիշնիկովի ն

Ի

Վ.

Այյոան

:

լույ

ՆՐ

ր

Իո

մակուշկինիավլալների,

ՔԱԿ

ԱՈՈՅՄՄ

ՀԵՂ

Առանց

թին -

բոր 67,3

64ց

37.8

|

բ 00

78,1 Չ5.2

|

91,9

71,7

89,2

79,1

81,5 22,6 ՛

Խ00

թ:0

Է 60

`

5,0 "

կորնդանն ն վիճակի է լուրացնելու ճողի դմվարողլոյլծ ֆոսֆատների: ս Ո՛ են տալիս: որ տվյալները ցույց Սնանիավխաանիշաղանակաղույն Ճաղերում 1918 թ. դրված փոր-: Աղյուսակի է 91, կաղժում առվույտի բերթի ճավելումը պարարոացնելիս ձերում կորեղանը ռուղերֆոսֆատով (Ք 60) ոյարարտացնելի: բերքը երկուսի Հաժուտեղ 4,4 այդ իսկ գ/հ, (1:60) ն Արբիկի սպայմանլիումովւպարարտացնելիս՝ բարձրացել է 8,3 գն կամ 18,1 10-ով: Հրազդանի րերջի ճաւվե24,0 կորնգանի գ/հ, Խ60)՝ ղործադրմանժամանակ (6 ններում ռուղնրֆոսխատր դարձյալ բարձրացրել է կորնդանի բերքը: հ 244 գ/հ հրերնուկինը՝ 4,2-ից մինչն լումը վադմել է 10,3-ից մինչե նույնպիսի արդյունթներ ատւադվելեն հուն կեննինականի սելեկցիոն կոաւճետ 13,1 ց/ու րանի սնհաճողերիպայմաններում: Սուոլերֆոռֆուռի կալիումական. բնատնանհսակ ձաշվի առնելով Սեանի ավազանիշրջունների պլարարտանյումերօղաաղորժելիս կորեզահի ռերմի ըերթի ճավելումը: ինչես հ ճլոիք ընդունելով մեր փորձերը, դիտումները, ոլայրմանները կազմել է 15,9--28,8 իռրարդյունքները, ուսումնասիրությունների նույն տարվա փորձերում, որոնք դրվել են Մարտունիում, կորնգանի: Խան այլ Հետաղոտողենրի մշակել ն չոալ ցանբաշրջանառու ձել ենբ քատ ենքաղդոտիների սերմի բնրքի «ավելումը 9 60-ից կաղմել է 18,4 7, ԲԱ-ից՝ 70,5 9 ն: ռիսանմները: 90,0 ը: Ստուղիչից ոտացվել է 4,684 ց/նռերմխ րերբ: կուժ պարարտացման մոխբրից՝ Ինըներքին ջոովի ենբագոտում: 1951 ք. Մարտունուվորձակայանում ուսումնառիրվել է ճանցային՝ սիստեմնեոր Պաշաշտագզման է տալ ձետնյլալ Հանձնարարվում վարարտանյութերիաղզղեցությունըկորնդանի հ բաղզմածար ռալյդգրասի: դաշտյա ցանքաշրջանառությունում հն Հանքային պարարտանյութեր. ոն ցելի նն օրգանական բերքի վրւու Փորձերըցույց ավել, որ խոտավխառնուրդի բանակությամբ դոմազբկամ կուալուտ՝15--20 տ, ցորենին ոլարարտանյուքերը ավնլացրել են խուսախառոնուրդի բերքն առաչին ե վրա ցսնված աշնանացան Ի| 60 Հետո ցանվող շարաճերկերին՝ Ք ճ0 ՎՅՍ0, Աշնանացան ցորհնից մասամր օղասդործմաներկրորդ տարում: Միաժաժանաոկ մլարղվեց, որ: ցորենին,որի տւսկ դարնանացան ք 45 Է 30ն կալիումական պարարտանյութերըխիտախաոնուրդգի բերթբի վրա դրա Ցոսֆորաբակտերին, Ք60, խ30, 60 ն նիտրագին են բաղա յո խուտաբույսեր՝ պանվում կան ազդեցություն չեն թողնում: ք 7տ, երկրորդ օղտագործմանառաչին տարուի պարարտացման Հարցերը մեր կողմից: Քաղմայյա խոտաբույսերի խոտարբուլսնրին 215: կամոյի շրջանի կարմիր գյուղի, ք. ուսումնասիրվել եհ 1994--1956 բուի թ» կամ դարնաճմուռի վրա աշնանացան դայմաններում: Փորձերը դրվել են կորնդանի, առվույտի ն երեբնուկի Բազմամյա խոտաբույսերի խուոաՔազլմարո Ք45.ն Խ30, Ֆոսֆորարակտերին: վրւս, Այդ փորձերի արդյունքներըբերվում են մՄ 44 աղյուսուկում: ցորենին՝ կացան Է 60 18 տ, Ա30, դոմաղբ են Ֆոսշարաճնրկերին՝ վրւս, ճմուտի ապովույլոըսպլարարտացնում Արաադրականպայմաններում շրջաժ բույսերի կ մոխիր՝ Հ00 կզ/ն, է, ֆորով հ կալիումով: Աղոտբ օղտաղործումը նույլնոլես բարձրացնում Մ. 1953), Օրգանական սլավ խուի բերքը (Է. Թովմասյան, առվույտի

ֆոսֆորով 60) 10,8 չա-

՛

:

|

ֆոսֆորական -:

տա-

շրջապտույտիընքացքումմեկ Այսպիսով, ցանքաշրչանառության

տյ կամ կուրպոստ՝33--38 տալ. գոմաղբ Ի 180, Բ320, Բ 115--120 ն մոխիր՝ 200 կգ: ը ղրաղված ցելին աշնանա: Հինգդաշտյա գանքաջոչանառությունում. Բ60 ԱՅ0ն տ, ցորենի տակ պետք է տալ դոմաղը՝ 10--15 ֆոս18 տ, Վ 50 թ 60 ֆորաբականրին: Սխախոտին՝ զոմազբ կամ կոմպոսա՝ Խ 50, կարտոֆիլին կամ բանջարանոցային կուլլտուրաներին՝ Վ 10, 1 40 ձոր Ժ1

ճեկտարին նախատեսվում է

՝

'

ցան

:

հգիպտացորենին ն ծթախոտիիդոմաղբ կամ կոմոռտ, 10տ ԿՎն0 Ի 40 ն մոխիր՝ 500 կգ, առաջարկվում Այսպիսով,մեկ չեջապաույոի ժամանակաշրջանում տ, Վ180, Բ 200, է Ժեկ ճեկտարին ատլ յոմաղը կամ կոժողոստ35--Վ0 :

'

ն

մոխիր

կգ:

|

Գարնանացան«ացաւատիկների Համար նախատեսված գոմաղբի է հորման, ինչայես նան փոսպարարտանյութերի կալիումաւվան ամրողջ 70--25 0-ը ոլեաբ է տալ ցրաաճերկի ֆորական սլարարաանյութերի ժամանակ: Գարարտանյութերի 00-ը պետք 1 մնացած քանակը՝ 30--ՉՏ տալ սերմերի չեյռ հ ռրալնս սնուցում: թփակալման շրջանում Բազմամյախոտարույլոնրիսնուցումն անձրաժեչոտէ կատարել երկու անգաւՐվաղ գարնանը հ առաչին Հարից«ետո' ՊՃարբաոտացման սիստեմներըմիջինանչողի ենթազոտում:Այս ննՍազոտում կիրառվող ումդաշալատցանքաշրջանաոությունների ոխոտեմում, ան ցելի վրա մշակվող աշնանացանցորենքն ոլնաք է տալ 20 տ կգ ֆոսֆոր: երն տաշնաւ գոմաղբ(ցանջիըդՀԱ--Չ5 օր առաչ) ե 40-15 նացան ցորենը ցանվում Լ վաղ ցելի վրա, առա պարարտանյութերի է եշված բանակը ետք ուլ դարնանը՝ ճիմնական վարի ժամանակ: լրիակալման չրջանում աշնանացան ցորենննրին Բացի այգ, զարնահը": պետք է տալ սնուցում 40 կգ Ճաշվով: Ըստ որում՝ տղզոսոսկանսպլարտրճետ տանյուքերի ւլետքէ

Գարնանացան ր

տմ:

նահ ֆոսֆոբաբակտեբին:

Հացաճատիկների

զ յեր բրավմամյա

:

խուռարբույսն բույմոր

հնքա-

երրորդ դաշտը, պետք զբաղեցնում է ցանքաշրջանառության Ճաջորդականությամբ. ցրտաձճերկի ժամա է պարարոուցնել Ճճետելալ ն 40, ՁԳ բազմամյա թիթեոնածազկավորխոտաբույսերի ցւսննակ բի ժամանակ հիտրադին հ վեղնտացիայի շրջանում` Ւ| 50 սնուցման

ցանքը:

որը

ձեուն

:

ե Հինդերորդ չորրորդ ձանքաշրջանառության դաշտերի բազմամյա են. խոտաբույսերիպարարտացման լսոխսդույն հորմաներն օդտադործ-

ման

առաջինտարում: թ30,

երկրորգ տարում` ք

.

80,

Երկու ղել»

,

նախատեսված նորմաները պետք է տաղ քում էլ պարարտանյութերի խոտաբույսերիվերաճի սկվբնական շրջանում, մեկ-երկու

գարնանը՝

Ճետք փոցխումով:

ւ

խուտաբույսերի ճմուտի վրա զարնանացան կամ աշնասզմամյա է

նպատակաճարմար մշակելիս

Հիմնական վարի ժամաԳարնանը ֆոսֆորաբակտերին: նակ սուլ ք 60, իսկ ցանքի ընքացքում՝ Ւ| 20, «ետավա դաշտի է սնուցոսՐ՝ չվուլում ւեսոբ տալ. իիակալման ՀիմնականվաՇրջաժ ճմուտի վրա մշակվող շարածերկերը փոդխումով: ն մոխիր՝ կգն։ Վեզետացիայի ' ի ժամանակ պարարաացնել՝ Հաշվով: շվով շրջանումսլետք է տալ սնուցում են աշնանացան Այն դեսքում, երբ չրջաժ ճմուտի վրա ցանում քանակը ժամանակ տրվող ռլարարտանյութերի որեն, Հիմնական վարի են դարն ցանում Վ20 վրա Կ20։ ճմուտի երե շրջած նաքէ կաղմի 30: ապա ցրտաչերկի ժամանակ պետք է տալ Իբ ն Է30, հանացան

հացան ցորեն

:

'

'

ցորեն,

:

թփակալմանշրջանում 30, սիստեմներըալպյանՆ նեթալպյանենթագոտիՊաբաբշտագման արդյունըենշոււՄ բազմամյա աշխատանքների Գիտածնտազոտական փորձը ցույցնն հերը ն կոլանտեսայինարտագրությանառաջավորնների ենքադոսիներիւղայալալյանհ ենթալալյան Սնանիավազանի որ տայիս, ալեաքէ մաններում, ըստ կուլտուրաների կ տարիների,ավելի ընդունելի ն նրանց փոխճարաՀնտեյալ դողաները ռլարարոանյութերի Համարել

ն

45): բերությունները(աղ.

հղյոսակ

դոզաները պարարտանյութերի Ցոթզաչայազանքաշբջանառությունում ե նբանգ փոխճառշաբերություններն ըստ կուլտուրաների -

ովաուրաննիի

ճաջորդա-

կանությունը.

| Գոաղը

բաղմումարնանացանննր Աա խոտերինեքադան-

տով

հաղմամյա

«-Ֆ--Ֆ--

խոտարույսեր

--

.«յյ--

--

--

աա

-

Հարի "

կուլտուրաներ

սք 7: «Հ եկտարին այու

:

ԲՈՂԾԲ ԼԱ |

ում/

Միչինը վեկ տարում ճեկ-

սարին

-

Յ0

աօ

լ

3.

Ծ

գի

խտրա

լտ

ն

ո

45-|-ֆՓոսֆոր բակտերին

Դ0

Դ0

Հ5

լ5

ճը

ՅՈ

մատապրոուղներ՝ - րտա

թ,Ծ,

հ

-

կզ'Ո

Ր

-

՞ -

-

լլոռալին

Աղղող նյութը:

4,9

42,8

ֆոսֆորարակ-

տերին

։

32.8 '

. |

Տ

ո

Աղյուսակ4

ԸՈՑՈԵՐՒՅ

՞Ինրդաշտյա: ցանքաշբջանառությունում պաբաբտանչութերի դոզանեշրՆ

նբանցփոխնաբաբեբությունն ըսա կովտուբանեոի

Գարի բաղմաժլա

--

աաիմ,5թ».

-3-`

-

Ֆարնանացանզարի

Արմատապտուղներ 20

Սիլոսալին կուլտուրաներ

լտ

Միամյա խուաբույսեր

Յ0

Հիլտարին

ա.

Ն

Ն

15,3

'

3,9

դիավում

ֆաշնորա-

60.-

նիարաղին ՝

40.0,

-

շր

ոա ոթնաարատային

Վուքյունները ո

՝

Պետք է նշել,

ցանբաշրջանասայուններում առաջարկվող ոլա

որ

րարաացման սիաոհմննըը

"«ահցիսանումեն

կողմնորոշող

ե

տնաեսու կարոս

թյան կոնկրետ պայմաններից Հենարավորությունննրից ելնելով են կախված Հողի բերրիությունիը, դրողատնանսականկուլ. փոիճխվել՝ չուրաների ըբնրքատվությունից,մշակվող դոլտուրաների կննսաբանա: կան առանձնաճաակությունների յ ն ույ պլայմաննելրից: ու

մայիս

սթիլ։

ն

Հունիս

ումիսներին,

ետո Այստեղ աշհանուցաններիՀոռմար որոշ արիներին ցանքից լայմաններ:Զյունածածկոցըվերանում առեզծվում են անբարենպաստ տեղումների տատանվում ին Մթնոլորտային կեսին: է ապրիլի երկրորդ 150--500 մմ, որից վեգետացիայիշրջանում` 280 մմ ռաճմահում: ո

հնա ոուին դրավում Լք Սնանի ավաղանի Հողայինուարաւժուչ Այստեղ ղարերի ընքացրում մշակվել է գարնանացան քյան չուրջ 500, 1980 Մ. ոկսաժ այս գու ցորեն, դարի, կսավաու ն ոշհանացան աշորա: աշորատն նանացան մոտ ելում ր ղը ղիչել դիֆու է Ուկրաիր ք տեղը տու Ս

ԱԶԱԶԱՌԵԱԽԹ24

դ" ) րադիր ժեժ այստեղ հինկաաշնանացանցորենին, իոկ վերջին տակխիներին

,

կերային, ցպանքաշրջանառու ք րմ ար պարարուաամյան սիխիսանհմ մշակելիս պետք է հլնհ նշված սկղբունըներիը, ճաշվի առնելով տեղի կոնկրիա սղայմանների նախորդներըն մշակվող կուլտուրայի կենսաբանականառանձնանա '

են

ԲՅՈ փոսֆորարակԱյս տերին

'

Ն

ն

--

-

Միջին, մեկ տարում Հեկոարին

-

ժանոնակաշրչանում Արջագաովտի ի

--

--

՛՞

նիտրադին

-

-

60 Վ

--

-

Շ-

Հ»-

ն

թ

Բազմամյախոտաբույսեր

ճ0

Բ:

Ի

՞

իատարուլանրի |

ննքացանքով

ա

կղ/հ

Ազդող նյութեր,

կուլտուիաների ձաջորդականուԳոմազը Քլունը

ենքագոտու ճողերն իրենցից ներկայացնում են կավային, ոչ կարմիջին Ճճումուսայինսնաճողելո ՎերինՃորիղոնը ունի Թույլ բոնատային արտաճայոված կեձկաճարիկանման ստրուկտուրա: Միջին որիզոնը սարուկաուչ կնձկաճատիկանման Թույլ /թաացոժ է, լավ տալուատ չաւվուծ մմ 0,25 աղրելլաուները Վերին Հորիզոնում բայով: լարձր ջրակայուն կաղմում են 31,44/1, ենի սվարհլառորիզինու" օ8,940, Հումուսի պաՀ կ, ընղճանութ աղոտբ՝ 0,19 օո, շարժուն ֆոռհունակությունը 8,5--4,1 ն ֆորական ժրուն՝ մգ շարժուն կալիումը 12,5 մգ՝ 100 գ Հողում, Հիզրոսկուլիկ խոնավությունը 5,93- 6,380: է 85-Այստել օղի աարվա միջին ջերմասախճանըաատտանվում մուտավորաչ 4,0, վեղետացիայի շրջունի ջերմաստիճաններիդումարը առատ տեղումները ոպես2Զ000"է, Այս ննլքաղոոում մինոլոլոռային

կեոնային-ՉՀ աարաժություններիվրա փշակում նն կարմրր-Ալիաձճասոյ հ Բեղլուտոաւյա-1 աշնանացան պորեններըոը մշակում են կորբնբազմամյա Սոտալրույսերիցը ենքադոտում "Այս նե նաե 1կալոսճֆիլ, ջի մշակում ք. սկ չ Մշակում դանւե, 1938. ւ

են

ակսած

նախ

թ. մինչն Ցանքաշբջանառություննեոք:

յ.

ենքադուու

յացվա հանան ոուին կոլանանդաթախա տվյալների ննքաղոտու ցանքա շիջանառություններումկոսլոուրուների Հաջորկականությունը անիրաւ տարբեր մառերում ժեր աչխատանքենիր բան անալիզը դիտաշոտաղոտա են ուսլիս, որ անջրգի սությունների փորձր ցույց

սատանի

-

ուռանձնաչտաակություն է Հաշվի ւսոհել ղդաշոխերի անձճրաժեշտ տնակները հ բույսերի փոխադարձկասը, մոլախոտերի կուլթուրական

մո

ե 100 ճեկատարից դլուղուանտեսա բանակը, մեքենայացմանաստրճանլ, արդյունավետ Հողայոնսքերի բոլոր «Համար աոացզման կան մթերքների են կամոլի շրջանի Հելտուվուություն ենըը կատուրվել օղգտագործոմքլը նտհսուուղե անի Կարճ-Աղբ լ վոլուոոաու Վարդն գյուղերի ար դբյուր ի չր" թորմիր ն զարգննիսի են ուքուսումնասիրվել պայմաններում դյուղի կուրմիր թյուններում: գյուղում լոթղաշոյա դաշտա, իսկկարճ-Աղբյուր .

ՍԻՍՏԵՄՆԵՐԸ ՄԻՋԻՆ

ԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

ԱՆՋՐԴԻ

ՆՆԹԱԳՈՏՈՒՄ

են Քնականպայմանների բնութագիրը:Սնանի ավաղանի անջրդի ոԴ ւմ ր Սազոսին ընդաժ ընկաժ Լ ծովի մակերն մինչն ՀՉ00 մ բուրձրու ,

000-ից ույիից մ է լ

ե

"Քան , վրա, իսկ ատեղ-անղՀասնում

ժինչն

բարձրության:

'

:

Հ:

է

(

ցանքաշրջան :

լ

Սյունները:Ռրպես ելանյութ օդտադորժվել է կարմիր. դյուղի կոլանտեւ 1960՛4 է ծովի մակերեույթից սության. որը դանվում փորձաճողամասը, վրայ ճողածաժկսցում Հումուսի մոտավորապեռ 3,5 ց, բարձրության

`

ՑԱՆՔԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ

ԸՆԴԳՐԿՎԱԾ

ԵՆԹԱԳՈՏՈՒ

ՄԻՋԻՆ

ԿՈՒԼՏՈՒՐԱՆԵՐԻ ԲԵՐՔԸ

ԴԱՇՏԱՅԻՆ

Ցոթդաշտյա ն ուքդաշտյա ցանբաշլտանասույուններիսիստեմում նա1945--1955 պարունակությամբ: թթ. ժեր կողմիկ կատարվելեն աշնանացան ցորենի ՏՈՅ աղդեցության ուսումնասիրություն: Մ. ամբողջ փորձաճողամասը եղել է վաղ ցելի տակ, 1947 ք.: խորդների փորձերը գրվել նեն Վարդննիսի Ցոթդաշտյացանքաշրջանառության ռդուտոսի Չ0-ին այն բաժանվել է փորձամտրդերի,լուրաքանչյուր փոր-՝ կարմիր կամոյիշրջանի ձամարդիմեծությունը Հավասարէ 820 Էմ: Փորձը դրվել է վեց կրկնոչ շրջանիկարճ-Աղբյուր ղյուդիչ ունդաշտյանըԻ ղությամբ, Աշնանացան դլուղի կոլոնուծսության ոլուրմանննրում: ցորենը ցանվել է աշնանը, մյուս կուլտուրաները" Աշնանացան բերքը: ե 1948 ք. գարնանը: ճացաճատիկնեոի Աշնանացան գաշնանացան ճԱլիբ-Աղաչ, ենն ցորենի Հետելալ սորտհրը՝ ցանքերում փորձարկվել Հողիխոնավության պարպանման ն մոլախոտերի ծիլերը ոչնչաց47 8, իսկ դարնանացաններից՝ կարմիրսնլեկցիոնդիծ իրանի-կարմիր, նելու նպատակով1938 թ. գարնանը կատարվել է մեկ ճետբ փոցխում, ն Ցերուլեսցենար: Հորդեիֆորժեն Գալպգալոսը: կունդիկը, է սուվերտոսֆատով' 80 ն կալիումական աղով": դաշտը պարարատացվել անջրդի պայմանները,ցանքի նորայս ննքաղզոոու առնելով Հաշվի : 100 կգ/նկ Հետո կատարվել է գարնանացաններիդանբ: 1950--1955 թթ. ման վերցվելէ 10--15 կգ պակաս, քան ներբին դգուսում: Հա-՝ է ցանքը կատարվել գարնանացան են 42-րդ աղչուսակում: Այդ տվյալինխոտաբույսնրի Քազմամյա բնրբի միջին ովյալները բերվում քաչճատիկներիենթացանքում: Սակալն, տարբեր ժամանակների ցան-՝ սիստեմումոյշնարիզ երեում է, որ ութդաշայա ցանքաշրջանառության ճամար բազմամյա խոտարույսերը բերի ճամնմատական ղզնաճատմժան Աղյուսակ 47 պանվել են նան աշնանացան ցորենի բուսածաժկի տակ ն առանց ծած. ցոոենիբերքի վբա աչնանացան ազդեցությունը Նախոողննբի կոցի՝ գարնանը ն աշնանը: ութղաշսւյա ցանհաչրջանառւությունում կոլտնտեսության Կարմիրի ճաղակլիմայական պայմանների առանձնաճառկուտվյալներ) Հ միջին ենթագուտու Մ (1950-1955 թյունները ե անչջրղիլինելը Հաշվի առնելով, բազմամյա խոտաբույսերի վա. Կ Հ5 Բերջը, ց/ն չանբի նորման վերյվել է. կորնդանի Սրսիանի սորտի ճամար՝ 100 կգ, ո ` 16 կգ ի Հ ւ Ւ ՀՇ Հ Ապարանի ռորաինլը առվույտի երնբիուկինը՝ կգ։ էջ ՍՈՐՏԵ. Բ) է թէ Հ -է ռովորականշարբացաններում ԲույսերիխնամՑանքըկատարվել Է Տ ՀՏՀ : :: ԷԷ: Ի 15| 2: քը կատարվելէ ըստ պաճոնջի: : ռլ ա մ ՀԵՏ` ՀԵՏ կարձ-Ազբյուրգլուղում փորձերը դրվել են 1949 թ., փորձաճողա| մասը Ը դտանվել մակերնույրից մ բարձրության վրտյ ճյուէ ծովի վ ուլի ց 74 108,0 3.29 6,925| 48,75| 92,75| 66,0 | 26,75 Ուկրաքնկա ակ « , 103,51 4,0 | 9,4 | 51.15|125,0 պլթի-նղաջչ մասում, | 90,0 5,0 «ի իս-արնելյան: միջին ննքադոտու ամենաբարձր | թնթությամբ՝ ։

թթ.

Լա

-

ՏՀ

՝

՛

.

՝

'

Տ

ՏՏ

»

ւ

'

մի:

ՀՀո"

"`

:

ա

.

են, ստրուկտուրային, քեթն մեխա-: փորձաճողամասիճովերը սնեապճողեր սմ նիկական կաղմով, 40--50 ճպորության Հումուսային չնրառվ: նաէն խորդենրը եղել ք.' կարտոֆիլ, 1948 թ." աշնանացան ցորնն: Ճեւլոռ կատարվել 2 աշնանը աշնանացան ցորենի բերբաշավաքից է զրոոաճերկ, Ճե որից Հետո բողեվել է սն ցելիուակ:

:

Տ Հ

աղան

125| ՀՆ Գո| ԵԾ 22: 02»27:27

ռ

3,2

ՑԿՊ

Արաիկ անա

2,706

ցուն

ագար

:

.

է

փել

է

1949թ. աշնանը փորձաղտյոալ:բաժտնվել է բոտ ցանբաշրջանառուդրվել են երեք կրկնողությամբ, չուրաբանչքյան դաշտերինՓորձերը 200 էմ, հ ցանքը կավուր փորձամարդիմեծությունը աշնանացանների ե 7. աշնանլո ք. պարնահըդելը փոցիվել է վիդչզադ տարվել է թ. կատարվե ուլփոցխով, ցանքի նախօրյակին2--8Ց սմ խորությամբ րությամբ կատարվել կուլ-

Հ

Տ ՞

տիվացիաան

բ

կուլտուրաներիցանքը: յուս գարնանացան լ

'

:

՛

է

|

ՀՅ"

ԲԱՎԱ

Ո(Գանա բարի որու աա Կարմի

Ի

Հ

Ո

60,4 ԿՏՒՑՑՍ

ՏՈՄ

Հո»

արաինկա

տեն

Հ.Հ

ԶԱԿ

Հ

ոՀ"

այս,//,Խ,,Խչթ:,Ւ,"

ույլնս

կարմիր-նունդին ..Վ..

՝

0.12

Կ

274 | 0,3

300 16

| 05,0

ՌՔ,0 Ն

|5,10 17,9

|

Չ,95

|

3:5 | 13,2 |

| 120,0 | գրրամարնն 135,0 ||2,9 | 12որդերֆորմե) արգա 4 15 Չ0 9 Հայդալոա

-

'

-

դ

Աթմրանկա

Արժլանկա

'

՛

ԼՈւկրարնկա

48,02|

Ժյ

,

շ

26.0 | 3215100,26|.74,25| | | | | |

06532348 |34

-

Լ

--

10,6

|

-

Ր

0,53 | 38,6 4,4 | 49,6 41,0

97,44|

|

38,8 | 30,0

20,5

|

10,3

19,67 Հ 1210 31:28 60,79| 33,70| 17,089 82,6 | 40,0 19,5 56,7 76,2

16,6 | | | |5,5 | 49,2 | 71,2 | 39,2 | 32,0 45 | 42,0 684 49,5 | 10,9 29 99 Յ8,նշ ձլ 1

3,9

,

|

,

58,195

լավադույն հախորդ է նացանցորեններիՀամար

ցելը:

Սն

ելի վրա ամենաբարձր բնրբը Ալքի-աղաչը (85 գ/ձ), հրանի կարչ միրբ (29 գ/ն) ն Արժյանկան(22,572գ/հ): Փորձարկվածնախորդներից երկրորդ տեհպըգրավում է ռոպը Ցանքաշրջանառությունների իրացման շչնորչիվ «ամարյա բոլոր ն սորտերի դեպքում տեղի է ունեցել արիներին բոլորնախորդների սե

48-րդ աղյուսակի շարունակությունը

առղաճովել են

բերքի բարձրացում: Մ իջին ք ք անչրդի զարնաենթազոտու ցանքոաշրջչանառություններում շ ն հրը ցանվել են Հճմուտի վրա, ինչպես կան աշնա. ն ն ազա ացան ն շարաճնրկ կոլտուրաներից ճնտո։ Այն դեպքում, երբ նախորդը նեղել է օղաադործման երկրորդ տարվա բաղմամյա խոտաբույսերի ճմու-:

-

Ցա

Հ-ռ

-

նախորդող

զարխասյլոււն

ւ7

գո

|ՀՏ

Կ

Լ ՀՀ արոր աոան ուր

«Ը.

:

-

կուլտուրան ոլուղուլյացիուն ՏՏ

- ռ

-

ՀՏՀ

`

ւա

ատի

րո»

մն

երկրորդ կնսին կատարվել է 24-սհպտնժբերի ն ձճոկտհմլփրի խորաքյամբ ցրտաճերկ' Շարաձերկերիցե աշնանացաններից Հետո ցրտաճերկը կատարվել լ: է ընրքառավաբիցՀետու Հիմնականվարից առաջ «եկտարին տրվել է 200--Չ250կգ սուղլերֆոսֆասր մփոնն վարնանը՝ ն իսկ "նարավորության դեսլՎաղ առաջին ղդ զար դաշտ մտնելու ։ քում կատարել են փոցխում մեկ Հետք, իսկ ցանրի նախօրյակին՝ կու էսմ Ր խորությամ փորբ: աիվացիա, 6-8 2 անքից ճնետռ կատարվել են խնամբի աշխատանքներ Քրի Բզու մեկերկու աղճան (Ւենչե քաղճան խովովակակալելը), սնուցում Ի 20--25 (մինչե կգ ն ը 90-85 կգ աղդոլ նյութի Հաշվով: նռն Փորձի արդյունքները մեմ ԲՐԲ ցին, որ դարնահացան ցորենի Բն բարձր բերը առացվել է ճմուտի վրա՝ Ցերուլեսցենս (24.42 Վ»Վ/ն),Կարչ Ի՞,. , ց Ժեո-կուն (424,11 գն) սորտերից (աղլուԴ4 իր- ունղիկ (24,86 գն), դարա սակ 18

:

ք Ցերուլիացենը

Բաղժաիյա անդին կարեր Հ

:

Խոտերի

սմ

| Ջարգա

'

`

Բաղժամյա խոտերի ջուոլ տված ճմուտ

|

ՆԵՄ

ԱԱԿ

Աաաա

Մր

որ,

Ջարդա

ՅՈՅՈ

ի

| 90:26|

ՀԿ-ն

Լա ՀՍ

ՍԱՐՅԱՆ: ոգու. ուլնսցենո

:

ց/ի

Հ

-

ծ

Ճ.

Է

Հ

ց99,65|2,860| 49,08| 89,59| 65,11| 24,47 5244| 78144| 54.58 2366 իո»12:8 88,936 Չ4,11 105,25) 2,08 | 46,271112.47| ո

ԱԱԿ

ՀՀՀ

Բերրավուք յունը

(88|181481|4

ԱԹ|Հ

«լա

)

ը

`.

մին

.

| "5 Հ "Լ" 019:ՆԱԼ20 «

բ

։

|42:31|

Զ,Յ

ն

46 ԳՆ | | | | ,

68,0

,

80,0

39,29| 19,28

58,0

13Ա

|

22,6

է

եղել:

:

դաշտ

Ք

ոզ

ց

48):

ողյուսավ՝ ՆՖախուրդնեոի աղդեցությունը գարնանացան ճագահատիկնեոի բերքի Ն մի ջաորորակականցուցանիչնեբիվբա (1997--1959թթ. միջին տվյալնեոը)

բերքը: Այս պոտում ճատիկարնդեկուլտուրաների Հատիկարեղեղեն

ՕՏ

բութան

ու

ՀՀ

: պողրուզյուցիաՀԱ զարու

ն

սորտը

Էյ

ՀԷԿ

ա `

Տ

Տ

ն

՛

Հ

ՀՆ:

բերքատվությունը, :

--

Ց)

ՏՏ

Հ

Տ

ց:8

:

լո

Հ

-

Ցերուլեացնենա

ՇարաճերկՓալպալու

կոոլտուրա-չ

Ֆեր

ՀԲ

"5

ւ"

ՅԴԿ

:

դուղին կարմիր Պունդին ՍԵՐ Սպիտակ Ց»:

ւտանս

ձամար

.ՅՎԿԿՂ:Կ

Հ

:

|10,0 |2,9 | 8,5

,

|

222 | 52,99| 77,4 | 54,4 | 23,0: 2,1 | 33,82 | 28,02| 54,91| 99,11| 15,8.

62,25 22:9` 11,2. Ար 28.8 | 19,58 |12.0 լ Ց» 33:29 65,0|3,9 | 66,5 | 31,2 | 28,98| 11,22. ճ0

իկնե

ո

Դոր

՝

ամենաբարձր / Հառիկի ք / բերքԲԲ սորտերը: ովել են ոլոռի Չուդո, Հիլվվղն ՀԱ0ՍՀ-իանլական առաջին շրջասոույտի Մեր կարծիքով, պանրաշրչանասությունների կարելի Օէ ոլոռը Հողերում աղբսոտ նլուքնրով օրգանական ընթացքում ցում: երկրորդ շրչասլտույաի օդտագործելհան որոնս կանաչ ոչալասողթն ն երբ Հողերը կիաքլոլեն մղախոռերիը կրարձրանո դրանց "1 Բերված տվլալներիը, ՓՐ ԱԻՑ:նրնում

է,

որ

'

:

ւ

ոլսոբնրրիությունը, սն ցել պետք է փոլարինել Հատիկարնդեղենով, Հատիկավոր ցելերով, որի շնոր"իվ հրարձրանա սիսնհռովղբաղզեյցված

/ |

6,

,

՛

տնսակարար կշխոլո կուլտուրաների բաղաղդբուհատիկի բիորիմիական ազղեցությունը նախոոդների «աննքազուտում անջրդի վբա: Միչին թյան որոշ փոփոխությունների

փովոլ՛ությունների վրա ճախորդներիազդնեն տալիս (աղյուսուկ 49). ցությունուսումնասիրություններըցույց ն նտխորդ է սն որը յելը լավազույն 1. Աշնանացանցորհնի "ամուր է Պատիկի աղլում այլն է բնրթատվությունը, ոչ միայն բարձրացնում որակական ցուցանիշներիվրաւ ցորննիՀամար լավ նախորգ հն նան ՃատիկարնդեղենԱշնանացան Հետո բերբատվումյամբ առաջին տեղը Հառիկարնդեղեններից

տիկի որակականմի

41:

.

"

իր

՛

52ա

ցորենի Փարահանայցրան

ղենները Հիմնականում ցանվել են ոլոլես ցել ղիաղեցնող կուրրուրաներ, Հ Հ ացաչճատիկներից ք ) լ նս եան հս շրչաժ ՊՆ ոմուտի վրա, լարհանացան

ընքացքում,

ռ

հավ

։

ի

|

.

։

Ի

ց/1-ավբարձր

ժարնանացան զարու բերքը ոռզից Հեսո թան խոտաբույսերի ոմուաիը "ետու

շարք

:

ները:

էյ

.

դրավում

են

անկլեկցիո-՝

Արմյանկան Ուկրաքնկա ռորանրը: Հետնաբար,

ներննրը ոլետբ է զբաղվենայդ սրտերի Մբջին։ ռներմնալլուծությամբ: անջրդի ենքագոտում ստացված արդյունքներըՃաստատում են, որ բազ-. մամյա խոտաբույսերի ճմուտը գարնանացան ցորենի ճամար (ավազույն՝ նախորդ է: Հատիկիբաղադրության րոլոր ցուցանիշներով առաջին: տեղը դրավում է գարնանացան նարմիր-նունդիկ ցորենը, իկ

օրգանական մակեւեսի) Լանակը(գ) մճացոոդների

-

Բնգամեն

ՊՈՒ

չ

Գալզա-.

Ցածր ծն: լոսիցուցանիշները

Է

` Խոտարբույանրը --Հ

:

Խոտաբույսեբի աբմատային մնացողներիկուտակումը:Հետաղո-`

տությունների ավլալները վկայում

:

|

."

կործան

Հ,

ՆԱԽՈՐԴՆԵՐԸ

րան .

կ

Սոր»

Է

սորտը

Յ

Հ» Սն .ւ.:

ԱԱ"

ԳՅ» ոմյանկա

24/

' Խութա առ

Հ

Քազմամյա խոտաբույսերի

խառ-

ճուր ՛

յա

«ա

որոն ավ

ԱՐԻԻ»

Բար

նանա

գատ

բեն կարմիրցունդիկ

|

ԷՅ

-՞

Հ

Հ

աթ

վել

ՏՏՎԱՇ

Է,

աՅ|

որ

օդաո

62,4

կչիշր

1,8

32,3

9,5

22,0

22,1

4.8

«ողի

սմ

0--40

շեր-

ո դու

`

ե

ւ.

ք

Քազմամյախոտաբույսերի ազգեցությունըԲոդի սենդատաոբերի ճումուսի Րանակիվբա (Վառդենիսի շոջանի կաբն-նդրլչութիփոոձեբում, 1952.

թթ.)

:

39402Խ3 ի

|

44,0

|

-

՞

13,221,74|

0,06

,

| 2,32 |

28,5

13,501, ւ

Ժ6,05| 24,07| 2,34 | 13,331,41| `

փուլաու րան, ւ

,

Խորություսչուլուլյացիան եր, սմ -

0,02

Գարնանացանցորեն

Օ--10

..

նարժիր-կունդիկ

32,85| 21,6

րալգալոո

| 2,64 |

15,051,94|

:

հա

նեցել

'

||17,9 ,

--

'

2,0 -

«Հ

-

| 3. :

արդյունբ-

-

ցորեն ժարնախացան Սարմիր-կունդիկ չբյաժ ճմուտի վրաւ...

--10 Օ--1

..

:

աան 0-30.

ան»

շշ

՛

Ավուր

10--20

20--40 Օօ 10

.ԶԿՀ

|

Երեքնուկ կարմիր

-.

Սննդատարրերը, 6/0 ՐՐ ՐԲ

փողի չերտի

սորա

|

31,8

129,0

26,5 26,5

րոր

"1

կչիոբ

Ս

աղյուսակում: մղյուսակի տվյալներիցՀետնում կորնդանը կյանքի երրորդ տարուց Պետո Հողում թոզնում է են

թղաչոր

կշիոր

44,1

նն

Է ՐՐ

լ

4040-ով ավելիարմատային քան հրնքնուկը: մնացորդներ,

`

Է

ոնա

արմատային մնացորդներիքանակը որոշումից, ժեր կողժրը որոշնան «Հումուսի, ազուռի ն ֆուֆորի սլարունակությունը,ինչալնս հանողի ալ Ճատկանիշները (աղյուսակ 51):

ի. ԷՐ

Գավ

Մոլախոտեթ

կանա. ՏԱՆ արիա, քշիոը

85,1

Ն

ոնուժաղկա-

ազդեցության պարղարանմանկընքացբում, բացի

ԻԻ 5 վ -- Հ 3` է Հ

24 Տ ՊՅԼԼԲ

ԼՎ ԱՀ, թ

Հ

ջ»որդանայան Ըն

-՛

ԵՀՀ

Հ

:.

տ

ո-

Հ ՛"

»

--

բէ

յոում

Հողում օրգանականնյութերի կուտակմանպրոցեսի վրա բազմամխոտաբույսերիաղդգեցությանմեր Հետազոտությունների

ները բերված է,

-.

`

,

Հատիկարբնդգեղեններ կորեն Աշնանացուն բու «երի տուրը

.-

Սշնանայան կորեն|

ցել

Բազմա ազմ ամյա

Հ.-

-

ձացորդողկուլտու:

Ռո

Հ `Հ Ւ,

րը Հաա

`

Հողումհումուսի, ազոտի ե ֆոսֆորիկուտակումը:Սնջրդի ենր. դուռումՃողիբերրիությանպայմանների վր բազմամյա խոտարբույոնրի

'՞

«

Թի

-

138,5

2...

րեքնուկերեքնուկ-կարմիր

Ազյոաակ1 Ութղաչտյացանքաչոջանաուիթյունում ե աշնանացան զաբնանացան ցոոենի Քատիկիորակականցուցանիշները հետո: տարբերնախորդներից

ւ

՝

-

`

իի արմատային մնացորդների կուտակման, բույսերի սննդառության՝ լավացմանն Հողում կնձկայինատրուկտուրայիստեղծման Ճամարդրանց` նշանակությանմասին: ԲազմամյախոտաբույոնրըՃողում թողնում են մեծ արմատային ն խողանալինմնացորդներ: քակակությաժբ

:՝ 8ՀԱՏ «Հ Տ 4 `

ՀՀ

'

Հողումբազմամյա խոռտաբույսհ-

են

հղլուսակ

0.30 սմ շեշտում(205220 սմ Հողի

|

10--20 20--30

Ս---30

ճումուս

8,0

`

թ:

ոզոտ

մգ գ

ճողուսր

0,438

15,0

07388 12,6 ւ

0,527

-

0,482

10.0

եյտ5

0,438 0,456

15,0 17չ5

9,45

0,542

17,5

8,55

0,545

9,55 ,

8,406

0,448

8,8

0,542

17,5

5,0

|

.109

նկարիր ն Կարճղյուղերիտվյալները ոնա Հաժեմաահլով Աղբյուր

|

ենք, որ Ճումուսի, ավոտի ն ֆոսֆորի ոլարունուկության Բեջ տար- | ։ բերություններ կան։ Այս բացատրվում յզ էրկուկորոնոաւնսություննեբի Ճողակլիմայական տարբեր սլալմունննրով։ կարմիրի կոլոդուոնսու: թյունը ղանվում է ենքաղզոռուցածլսդիր մասում, միջին Հումուսային, "ճողերի վրա, իոկ Կարճ-Ադբյուրը՝ վերին ժասում, ենքոլոլյոն ենքաղո-. նում

Լ

սանմանակիցոնաճողերիվրաւ

ուն

լիսչ որ բոլոր դեպքերում 10--Չ20 սմ խորության վրա տտրուկոուրային աղրձեգատների քանակը, վերին չերտի Ճամնմատությամբժնծ է: անալիզիարդյունքներից երնում է, որ բաղմամյա իոյաբույսնրի շնորչիվ ավելանում է Հողի ագրեդատային մասնիկների բանակը: Հետնասլես, բազմամյա խոարույսերի ցանբը ճողի րերրիուքյան բարձրացման կաբնոր միջոցառումներիցմեկն է:

Այագիսով,

բուսաբանականկազմըե բույսերի անը: Հաշվի արմատներում: Խոտարույսեբի Սննղատաոբերի քանակըբազմամյա խուտաբույսեբի ն վեբգետնյամասերում: առնելով ննքաղոթու կլիմայական անբարենպաոոպայմանները ն այն, Բաղմատլաաոոաբույսերի որմաաննրում որ անցյալում Սնանիավազանի անջրդի ննքադոտու պայմաններում վերզեանյա մասնրում սննդատարրերի բանակը արվելու նռղլատուկով՝

"|

աշնանը վերցրել հր ան Պրաժեշա քանակությումբ եմուշներ, որոնց Մեջ որոշել եեք աղոոռի, ֆոսֆորին կալիումի ոլարունակությունը (աղյուուսկ 62:

Խոտաբույսերը

րար

աաա

2,31 2.86

Վերդեսնյա մառսիքում Հմ

1,606

լ

ծ

|

Վ ա-

0,26 Սյ22

0,083 1,685

Ս,40

կորնդանի արմատներն սարումոսկում: Մրամումանակ սլետք է նն

տալիս,

որ

տենից շատ նշել, որ ներջին ջրովի հնթագուու ճամեժատություժբ սիջին անջրդի հնքաղոտում բուլսերի արմատներում ե վերղլետնրըսմառնրում սննդա. նեւ տարրերը ճամեմասպաբարսպլակաս եհ աննդատարըիեր

հողի ստոուկտուբագոԲազմամյախոտեւլբույսերի ազղեցությունիը յացմանվրա: Հողի ադրեգատ կաղմը որոշվել է բաղմամյա խուտաբույ-

ռերի ճմուաի վարից Ճելոո՝ կարմիրը սփորձաճողամասում1952, 1954 ն քք. ն կարճ-Աղբյուբում' 1954 ք.. արդյունքները ցույց նն տալիս, ռր 0,25 մմ-ից մեծ աղրնդատննրի քանակով սն ցելր զիջում է բաղզմաժյա խոտերին,կարճԱ դբյուրի ուրի կոնտնտեսության այմաններում կորհդանի տակ 0,25 մմ-ից մեծ աղ Ր հղատների քանակը 15,39 եր-ով եղել է բարձըր, քան սն ցելի սռակ ն 10,14 ն0-ով բարձր՝ զարհանացանցորհնի Ճամեմաոււթյամը: է աաՀողի ագրեղատ կազմի որոշումն ըսա: ճողաշնրտերի, ցույց

Անալիւլի

.

-

:

ու

ն

Վերգետնյամասերում Արմատննքում

տվլրոլննրը ցուլը Աղյուսակի

անկաաշ

Ի"

։

Առվույտ

ա

տացիայի շրջանում: Հնետաղայումորոշվել է խոտարույսերի աոկոոր ցանքի տարում, ինչպես նուի դրանց օդտադործժանտոտջին հ երկրորդ տարիներին: Հատուկ ուջադրություն է դարձվել Միակալմոանէներգիայի: բույսերի բարձրության, նոռրության որոշման ն բաղմափխԽոռաածածկի մա խոտաբույսանըի աճի դարդացման այլ ցուցանիչների վրա 1949 Մ, հ ճխտաղա տարիներին բազմամյա խոտաբույսնրըդանվել են ծաժկոցի

ր: Բույ"ի (ոոորառարրրք ա այամթ տակ առանց ծածկոցի

նժուշի

ՀՏ

կոբեղան

վիոգեանյա

ն

(համոլի չոչանի կաշմիը զլուղի փորձերում)

ԱԼ

:

Աղյուս դյուսակ 62

Սնեղտտաոբբերի քանակըբազմամյախոտաբուլսերիարմատներում մառհբում

ուռումնառիրություն չի կատարվել, մեր կողբազմամյա լխոտարույոնրի էից երանց աճիէ ղարդացմանՀաշվառում, տարվել չ ամբողջ վեգե-

ԱՐԱՐ»

ցուլը Դիտումները

նն

տվել,

սր

այստեղ կորեդանի /ւայռուչայկուն

ծլումը տեղի է ունեցել մայիսի 24--25-ին, Մնձրեներ չլինելու ճետնանթով մինչն «ճունիոի13-ը բուլոնրի աճը դանդաղել1: Հունիս ամսի 13-ի

անձրնհից«ետո բույսերը սկսել են նորմալ աճել ե այդ նույն ամսին կորնդանի իուլոն ունեցել ձ Մ յուհ։Հունիսի չ 2829-ին յորեդանի բույսերը ան են 6,2 սմ բարձրություն: ին կա են տվել, որ կորնգանիցանրերըբ,ենքուցանատրած դիտումեերը ցույց Քի սվայմաններում, ունեն իջին խտություն, Հուլիսի4-ից մինչն օդոստոսի 38-ը անձրեներ բոլորովին չեն նղել ն ոկավել է Սնանիավազանում ղեռնս չդխովաժ հրաշտ, որի «նտնախթով բույսերի աճբ ն դարդգացումընորից ղունդազել են: Օգոստոոի 8-ին ե Զ-ին կայտռարած դիտումները ցույց տվեցին, որ մաքուր ցակքում կորինդանի բույսերն ավելի բարձր են նեղել, թան ծաժկոցի յակ, ոստկայն հրվու դեպքում էլ հրաշախճետնանքովվերդնտնյա օրգանների ղպղալի Հետո մասը չորացել է: նույնիսկ հրաշտի ազդեցությունից էլ կորնգանի մաքուր ցանքերում բույսերը ավելի լավ էին, քան ծաժկոցի տակ, Միաժամանակ սպարդվելէ, որ կորնգանի րուլոնրը գարնանացան ցորենի լավ են զգում, բան աշնանացան ցորենի ժածկոցում անչամեմատ ծածկոցի տակ: կան, որ կանքիը «եռոռ Հողի մակերեսին կամ 0,5--1-2 Պարզվեց ն անգամ3 սմ խորությաբ Ճողածածկվաժռերմերը նրաշտի ալասոճառով չէին ծլել, օցոտտոսի 3--5-ին տեղացող անձրններիդ նառ դրանը սկսեցին ծլել ն մինչն օգոստոսի 19--15-ը տվեցին 2--4 տերն: -

:

։

մա երկրորդնե հազմամյա խոտաբույանրի առաջին, օղտաղործման

ջի տնտեսուվես անօզատակար լինելը Դեռ ավելին, այս դեպքում ուժեղ են մոլախոտերը, կտզմելով Հավաքած թատի աճում Յ5--40օօ.

վերաբերյալվ բոլոր

սամբ երրորդ տարվա բուսաբանական կազմի. ն աճք ստացվել են Հետնյալ արդյունքները, Բաղմամյա լմոտաբույանրի

մաբուր ցանբերում 1 1Էմ-ում բույսերք քանակըօղտազորժման առաչին: տարում եղել է ավելի բարձր, քան երկրորդ ն երրորդ տարիներին .: Անբարենպաստ պայմանների նկատմամբ դիմացկունության, աճի զարգացման տեմպի, բույսերի բարձրության ն այլ ն տեղը դրավում է կորհդանը, երկրորդը՝ առվույտը, առաջին : կարմիր երեքնուկը: խառնուրդում նրկու քիլնոնածաղկավորներ Խուտաբույսնրի դեպքում ընդճանուր արդյունքը լինում է բարձր, եքե ցանքի ճիշո պաճղանվում է, անճրաժեշտ՝լխոնավությունը աղպաճովվածէ լի-` ն նում բույսերի բնրբաճավարիըճետո անասուններչեն արաւ: ծածկող

(երջին

խոտի բերքը, Կառն-նղբյուր զյուղի Սազմամյախոտաբույսերի փաբձեբում, զ/ն (1940-1952...

`

կյաեբի առաֆիր

Խոտարույսերը ԲՈ

լ

|

որնդան

ավատ

.ւսա

Ը

մնաս

ս

,

երքջնով

դյանթի

կլանջի

"

"

ընՀՐ"ՈՑ, կյաերի աւմնեավ

1426:

ԳՈՐԻ

16,8

15,3 18,4

ՄՅՈՒ:

ժեցնում:

Ո.

79,8

26,2

0.8

25.8

45 3

27»4

33,0

76,4 :

84,8

|

-

խոտաբույսեբիխոտիբերքը: Այս Բազմամյա

ննքագոտում բաղմամյա խոտաբույսերը ծածկոցի տակ ցանքի տարում բերք չեն տալիս, առանց ծածկոցը ցանքի դեպբում ստացվում է խոտի մեկ ոչ լրիվ բերբ՝` Ճեկտարից 12--14 ցենտներ: Սգտադործմանառաջին, երկրորդ ն տարիներինստացվում է բարձր ն լիարժեք բերը: Առաջին ճարի կառսարում են ռղոստուի առաջին կեսին: Սդուտոսի հրկրորդ կեսիը մինչն ճոկահմբնըբը առաչին տասնօրյակը բույոնըն ն Հասնում ճում սմ բարձրության, եկ 18--Տ0 ճատկապեսերբ ցանքից ճետո անձրններ են տեղոսիւ նրբ խոտարույոնրըըթողնում են սերի ճամար, ապո բներբաճավաքը կատարում են օղուտոսի երկրորդ կեսից մինչն սնղոտեմբերի այւաջին Հասունանում Բու տասնորյաւկը: է կորնդունըչ մտ 16 94 որումա̀ռաջինը ն 54 են բերվում միջին անջրդի աղյուսակներում բազմամ-

Աղյուսակ

աարԱ խուտաբույոն

հրքատվության

Խար:

Խոտաբույսերըոչին ո"

հորնքան

ԱԿԱԴ

դովայտ

Տն

երեքնուկ

էսն

| Մոնթ"րմ | ւա | ոեր կյանթի

23,4

18,8

դ.ց՝

27.8

ՀՈՂԻ ՄՇԱԽՄԱՆ

ՍԻՍՏԵՄԸ

ե բառելու

ն

մ

անչճրաժե անչրաժեչտ

է

,

կիսիստեմ դարձն տնյալ

որոշակի լուն

ոձնել 1

«ե

վրոռ բնորոշ առանձնաճոաոկությունների է սկսվում, իսկ ուչ Այս ննքադուռումդտրունը մաւաջին 15--20 օրով շուտեն սկսվուք, քան ներբին ենքագրուռձարությունեերը

աշնանային

հրաշկուլտուրաները Ճաճախ են տուժում դողում: Գյուլտտնատհսական սաակավաճվորեն, դաշտերը տից: ննթադուռու ճողերը ճամեմառարբաի ումեղ աղբոտվածնն միամյա ն բաղմամյա մոլալոտերով (ճոկաոդետ '

խուիուկով):

Դաշտերի մեծամասնությունը, որռր բաժանված է բաղմաթիվ բլուրՊողադանղննբով ն միջնակներով,ցանվում է լանչերի վրոո Ռչ միծ են դլուղ ուտ վածները խոչինդոտում նաեսկան դործիբննրի ն մեքենա

Ո:

'

57,6

:

դեպքում

"

՝

89,7

.

ենթագուռում

կավոր խուռաբուվլսերիցըստ ինրքատվության առաջին տեղի զրուվլում է կորնդանը, երկրորդը՝ առվույտըն երբորդը՝ կարմիր երեքնուկը: կարճպայմաններում առաջին տեղը, դրաԱղբյուր գյուղի փորձաճողամասի երկրորդը՝ կորնդանը ն երրորդը` առվույոլ: վում է կարմիր երեքնուկը, է նան, որ օգտագործման երրորդ տարում, երկրորդ տարՊարզվել վա ճամեմատությամբ, բերքը նվաղումէ 9--12 գ/հ, Առանց ծաժկոցի ցանքի, հատկապես ամառային ցանքերի կյանքի առայցինտարում ստացվում է 12--14 ց/հ խու խոտաբույսերի ն եթե ճաշվի առնենք, որ ծածկող բույսերը (գարնանացան Սակայն, են 15--22 ՀՃացաճատիկները) տալիս ց/ձ ճՃատիկիբերբ, աշնանացան խուաբույմերի ուանը ծածկոցի ցանարդեն պարզ կղառնաբաղզմամչա տ

33,9

12.4

յարի

91,9

44,8

«20,9

բոռ

բեբոՔացբ""

"

16,2

նԿԱն

ար

Փոռ

անգի

անջրդի ենքադուռում Հողի մշակման հանր րազամյա քիքեոնածաղ-Մրջին ընացքում ուշաղրությո' ավյլալները:

խոտիբերը Կարմիրիկոլտնտեսության Ոազմամյա խոտարույսեբի փորձերում, ց/ն Ա950--1955 թթ.)

քրրորը

մ

ԲՐՐՓԸ՝ Հռ

լ

ցանելու:

ս

Բ

ն: ցուցանիշներով նորման,

Աղյուսակ

`

539--8

:

ՅՅ

բերք ստանալու «ճամար պետք է կիրառե ններիաշխատանքը:Բարձր Հետեյալ միջոցառումները: 1. Միջին հենրքադգոտու բոլոր կոլոնոնսությունննրում կատարե ձյունակուտակում հ այլ միջոցառումենը, որոնը ուղղված են ճողում խո.

դետնաւյին-շագանակագույն, քավակտն կուվային,

լսս| աիտաճարոված կնձկաճշատիկանման սատրուկտուրույով:Այո Հողերը քի միը չեն եռում,

:

տարածված ե սնաճողանման Տեղ-տեղ Հաժճամարդագեանային Հողնը: Ըստ մեխանիկականկազմի սրան ծանր կավային նն, որտեղ հ սղաշպանմանը: կավության կուտակմանը լավ արաաճտյտվածէ կնձկաչատիկանժանատրուկտուրան, իթվիը չեն Հւ անցումը մեջննաները ն դործիքները առավելագույնհռում: Փյուղատնտնսական նկատվում`են տսորբեր արամժադգերի բարալլեկորներ եչ հղասակով ը Հորիզոնը ունքնուի: կիրառել դաշանիլ 0,25 արդյունավետությամը օղամղործելու մմ-ից է անդի չարերից մաքրելու,ըմրերը ն ժիջնակներըվերացնելու է մինչի 58,9 00: Ը խորության, քանակը ճասնում ադրնեդատների ն մեժ դաշանը: ուր տեհղծելմեքենուՀյաթմ քանակը սլակասում է, Յշ ձորիպոնում Ճասնում ւաղրեդատների 3. ձողի մշակման ցրոաձերկոայինսիուտեմժի կիրասւման ժամամա| է ժինչե 39 կ. Ճասուկ ուշադրություն դարձնեն խոոլանի նրեսվարի վրոո Այն դաշտնե. ճաոսնում է մքո Հումաւաի Առաջին միամյա Ժոլովսոտերով, բում, որոնբ աղիոտվաժ են խովուկով ն այլ տավորապես 8-- 88 նը, ընդչանուր աղուոր 0:44 ծն, շարժուն ֆոսֆորտկատարել սկավառակավոր փլորեցուցիներով: կոճդարիատահրեսվարը կան թքուն' 2,5 մգ ե շարժուն կալիուը՝ 8- 15 մգ 100 գ կուդարմատնելրը վոր բաղժամյա դոլախուռերով ադրբուոված «ասնում է մինչն դաշտերում, հորը բին «ատուկ է բարձք 2Հիդրոսկուդիկությունը, ն ոչնչացնելու նպատակով երեսվարը կատարել 85--12 սմ տանրուցնելու 6,93 մ. '

Միջոցառումնել

կայուն

աստիճանարար

ամադր

Գորիղոնումարումակությունը

'

Հողում, Հոզե-

՝

:

խորուխյամբ: նրեսվարից2--Ց չարութ

|

կատարել խոր վար նալխւասդութանիկավոր դուքանով, իսկ սակավաշգոր Պողերում պարտադիր կարգով «դառսգործել ճողապխորոգուցիչներ, 4. Հատուկ ուշադրություն դարձնեն "ողի հալխացանքայինմշակուիոկ Հեատրավոարություն ժամանակ թյանը, Դատ դուրս դալու մտոռաջիի կատարել դարնանային փոցխում, քարջակում: երն շողը ամրացելե աղբոտվել է մոլավխուհրով, առար կախքան ցանբը, քանրի խորուցյաժը երով կաո ուրելկուլոի վացլու Այս ենքիադո: քաքիկավոր կուլաիվատորն Հետո

ցանքից "նտո ոլարտադիր կարդով կատոարհլգլանում: նախացանթայինմշակությունը ն ցանբը դասարել ովյալ կուլիուբալի ճամար նախատեսված ամենավաղ ժամկնանելրուժ: Դաշտ դուրս տում

Աթ

ցից

ԱՆՈԱ Ա ԱԱԳԱԹԱԱ

անմիջապես ճետու

առ

բազմամյա

Այո ենքադուում շարաճերկ կուլտուրաների, խոտերի ղբաղված պելերի, Հողի մշակման սիոսեմները ճմուոռի, սն, վաղ ու

նույնն

են, ինչ որ

հերի դումուրը կաղում է 1550", Սնանի տվադանիհնքաղոյոու բարձր լնոմս յին մասում (Տանում ) լինում հն ամենաշատ ռառնամանիրային օրերլոՈւտի տյո ենքադառում վեղնտտցիայի չրջանը 170--18 օրով ո 15 50 պակաս է, րոն միջին անջրդի ենքաղզոտում օրով պակաս, քան ներքին ջրովի հեագատում։ է 920--600 մմ, Մքնոլորտային անհլումների քանակը տոասուսնվում մմ, իսկ վեղետացիայի շրջանում այն կազմում է Ենթալւգյանենքամ բարձրույյոն դուռում` 23800--2500 վրա անդումների դղալի մասը հերձծվում է հե պտճվուժ ճողում: Մո. դներ են լսդում ձյան ձեսվ տեեն, ղուժենըըչ որոնք դարնանը դանդազ Պալվուժ Այո շնրտից վեր, սլոլյան բուսականության ենքադուում ռնլինթը խիսա: ալիթունման է. այղ պատճառով ձյան «ալքի ջրերը «ամարլա չեն Հոսում ներքին ենքաղուռի-

ննրը

ՍԻՍՏԵՄՆԵՐԸ ԱԼԿՅԱՆ ԵՎԵՆԹԱԼՈՅԱՆ եՆԹԱԳՈՏԻՆԵՐՈՒՄ

ԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

Բնականպայմաններիհամառոտ

բեութագիոր: Այս

ձննքաղուսին մ բարձրության վիա. Այսչ 2500--3500 է մակերնույքից դտնվում ծովի տեղ Հիմնականում ղերիշխում են «ողի ճեանյալ տիպերը՝ լնոնամարգաչ

հ

առաջացնում Հավաբվելով ցածրադիր ածզերում,

են

ռաճիճներ,

որոնք չեկ չորանում անդամ ամառվա ընքադքում,

ներբին ջրովի ենքագոտում:

|

Այս հնքաղդոտում օդի տտլոլա Ժիջին ջերմաստիճանը ձասնում է 3,2", մինչե վողետացիոյի շրջանի (մայիա-սե ահմբեր) ջերմաստիճան-

Այս ննթադուռու ներբին դարնակացանղարի

ն

բույսերից ժջակում

են

տու

մասում

ժշակում

բաղմահլա խոաա-

ենքազո-

կորնգան, չարաճերկերից՝ կարտոֆիլ

մարգազնախններովե

ծովի դահվում Բարդագետինները են ,

"

ղորնանացան ցորեն,

փասամժըբ աշնանացան աշորա.

վերին մասը ծածկված չ ՛

են

մակերնույքից

Լ

լ|չ

արոտավայրնրով:

մ

ն

ե ավելի

քոսրձի'

Ցանքաջոջանառություննեոը: Անասնապաճության զարգացման վէ.

՛ :

րաբերյալ ՍՄԿԿ 22-րդ ն 23-րդ Համաղումարների ` որոշումներում ջադրված խնդիրնհրիցն երկրադործություն արմատական պրոբլեմներից մեկը բաղմատեսակ է մեծաքանակ անասնակերերի ստեղծումն է: առա-

.

Տեղական պայմաններից ելնելով, է

տարբեր

այս

շրջաններում անասնապա-՝

ուղղություններով: երեքշրջաններում

(Սնանի, Կամոյի ն Մարտունու)անասնապաՀության Հիմնական

ուղղու-

թյունը ճանդիսանում է բրդա-մսային ն ոչխարաբուծությունը կաթնային.

իսկ Վարդենիսի շրջանում զարգացած է դաշտաանասնադպաճությունը, վարությունը ն կարնային անասնապաճությունը,Անասուններինկերի կայուն բազայով աղպաճովելուճամար պետք է ռացիոնալ օղտագործել ն ավազանում եղած մարգագետինները արոտավայրերը: Այդ նպատակով 1948 Մ. նամոյի շրջանի Սարուխանն. Մարտունու շրջանի Գետաճոչ վիտ գյուլերի կոլտնտնսուքյունների ենքալպյան դոտիննրում`դաումնա. սիրվել

տարիների ն

շարք

այլ

գիտաճնտազոտա-

ն «իմնարկների, առանձին գիտաշխատողների ճանրապեւյուչ. թյան տնտնսություննելում վերչին տարիներին ստացած արդյունքները, առաջարկումենք լայն մասշտաբներովկիրառել նան ցածր բերքատու մարգագետիններին արոտավայրերիմակերեսային ն արմատականբաընլավման մեքոդեերի Ալս հպլատակսվխորճուրդ է տրվում կատարել Միչնակենրիվերացում, օրլանական ն ճանրային սպաՓարձճավակ, օվատվործում, երկու-նընը «ետք սիոցխում: րարտահլուբերի Միամամահակ անձճրամեշսէ ձմռանը մարդադետիններումե արոտավայելում կուտակել (ավալոսը թանակությումբ ձյուն ե վեգետացիայի շրջանում կատարելսյաղամ, օվսաղորժելով լարնան ճալքի ջրերը:

կան

՝

ղարդանում Ճությունը

Հաշվի առնելով մեր մի

'

ԱԼՊՅԱՆ ՆՎ ԵՆԹԱՆՑԱՆ

ուքդաշտյա կերային ցանքաշրջանաոությունները՝ որտեղմեկ է բազմամյա խոտերին, մեկ. դաշտ ճատկացվել դարնանացան դաշտ ` դարուն հ կտավատին,մեկ դաշտ՝ միամյա լխոտին, մեկ դաշտ` արմատապրտուղներին (կարտոֆիլ) ն մեկ դաշտ սիլոսալին կուլտուրաներին նգիպտացորեն). կատարած (արհածաղիկ, հլնելով, կարելի է անել ճետեյալ առաչարկությունները: են

ԵՆԹԱԳՈՏՈՒ

ՄՇԱԿՎՈՂ ՊԱՇՏԱՑԻՆ

`

ՏԱՆՔԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ

ԿՈՒՏՈՒՐԴՆԵՐԻ

ՔԵՐԸ

ն գաբնանացան Մարկովլտուբաներ: ճացահատիկային Աշնանացան

շրջանի Գետաշճովիտն Կամոյի շրջանի Սարուխանգյուղերի կոլտնտեսություններիկերային ցանքաշրջանառություններումՃացաճատիկային կուլտուրաներից խտացրած կեր ստանալու նպատակով «ճիմնականում մշակում են դարնանացանդարի: Գարուց բացի, փորձարկվել են նան գարնանացանն աշնանացանցորենի մի քանի սորտեր: տունու

ուսումնասիրություններից

ծնքալպյաններքին տինների դուռու

ն

րավոր 1՝

մասում

պետք է կատարել

մարդադեչ-

արուսավայրերի բարելավում, իսկ ուր «նաչ մակերեսային արմատավորել արուսամարգաղետնային ցանքաշրջանառուչ

» ների ժա ացադատիդուրի

Աա Ջերոն խոտաբույսերը ն Հացաճատիկները: Մշակվող կուլտուրայի բերբաեն ֆոսֆորական ն կալիումաճավաջից ճետո դաշտերը պարարուացվել կան պարարտանյութերովն կատարվել է գարնանացան աշնանացան ճացաճատիկային կովաուրաների ցանքը: Ընդ որում` ցրատաճերկից առաջ տրվել է նախատեսված ֆոսֆորական պարարտանյութերի 25 ն ն կալիումականի 100 գ0. Ցրտաճերկը կատարվել է 23--25 սմ խորու. |ըլամբ։ Գարնանը ցրոաճերկըվխոցխվել է, ապա կատարվել 2--Յ սմ խորությամբ կովլտիվացիա,որից ճետո գարմ«նը կատարվել է բազմամյա կուլտուրաների ցանՀացաձճատիկային խոտաբույսերի քերում, նախքան թփակալելը, կատարվել է քաղճան երկու անգամ, իսկ ցանքերում Ճեռացվել են միայն խոշոր մոլա-

թյուններ,

յա

Գարնանացան ցանբիլավազույն ժամկետըպետք է կուլտուրաների ապրիլի վերչը (մինչն առաջին կեսը): եթե գարունը ճամարել մայիսի է ակավում,ապա ցանքը պետք է շուտ նշված ժամկետներից կատարել Հռո:

'

ու

"

.

Հաշվի՝ առնելովենքադուուանբարննպատոպայմանները, այստեղ բազմամյա խոտաբույսերի ցանքի նորման պետք է մեծացնել.կորնգանը՝մինչն150--130 12-18 կգ

կգ, Ապարանիառվույտը՝ 14--15

կովտուրաներիցբարձր Դարնանացան

բերք

էրոզիայիչենթարկվող դաշտնրում անճրաժեշտ

կգ,

պետք է փոցխել մեկ ճետք, որից

ստանալու

է կենսագործել

"ՈՐ

"

ճողի

«ետո

լ

խոտաբույսերի բազմամյա խոտերը:

ճամար

կուլտիվատորովփխրեցնել սեր» մի ցանքի խորությամբ, ապա կատարել ցանքը: ՝

ենքացանքը:

ձրեքնուկը՝

մշակման ցրտաճերկիսիստեմը,որն ընդդրկում է խողանի երեսվարը ն խոր վարը նախագունանիկավոր գուքաններով, Վաղ դարնանի դաշտը:

ե նաիը լ ելՍԱՆ

:

Հաշվիահնելով

այս ենթքադուտու կլիմայական անբարենպաստզայկերային ցանքաշրջանառություններում Հացաճատիկալրէն կուլոուրաների ցանքի նորման, ներին կնքադոտու ճամեմատութամբ, 10--15 կգ-ով ավելացրել ենք: Վեղետացիայիընըացքսւմ կատարվելեն 4ացաճատիկայինկուլտու-

մանները,

'

աճիհ զարգացմանճիմնական դիտումներ վուլերիվերաբերյալ բաների

: են ավել, տվյալներից երնում է, որ ալպյան հնքագոտու կերային ուսումնասիրություններ: Տվյալները Աղզլուսակի տույց որ ոսպի բերբի Համեմա չումբ դարու բերրի բառղլմ ցանրաշրջանառություններումկտավատը տալիս է Հատիկի բարձր ալա խոտաբույսերի ճմուտի վրա 215 0. տեժպի, էլ:ճրտերիգ, նեա աճի, բոովսերիդարդգայման բարձր է, Ըսա որում` Բազմումի բերը: Փորձարկյված լա խոտաբույսերիճմուտի վրա ք ն այլ "դուցանիշների առաջին տ եղը ցրավում ցանված գարրո Դիջի որոր: նու որակական ինչպես Ճաստխկի բնրբով տոկոսովգերաղանցել Մ արտունու է Գեղամի սորաին: մրքինի-2-ը, ասպա ծնղականը: Մարտունու-152-ր, բարձր էյ ուսաի կարելի է ւան ոլարունակումյունը մեջ լուղի Ուսումնասիրված սերմերի աշհանադ ռոլսոխ քորենի Համեմատաբար «որտնրից ճամար: բարձր ցուցանիշներ նն տվել Ալիի ազաջը՝ 16,0 յ/հ, Արմլանկաննե. ոլդնես լատդրած կեր ն ձեթ ռտոանկալու օդյոադորժել ցյանքաշրջանոասուկնրայլին Այս հնքայոտու 15-ական վն Հատիկիբերք: Աժենաբիչ Աբմատապտուլներ: Կարմիր-կունգիկը՝ Հատիկիբերեն կերի, ռնղանի ն շաքարի ճակնդեղ: քը դունվել տատվել | Ուկրաիհկաաշնանացան ցորենից՝ 14,5 ց/հ, Փարնհանաչ թլունննրում շետո կատարվել է խոզոքան ցորենի Փայդողոսոռլոոխր ձժնոնամուտայինդանբից սաատյվել է. նախորդ կաոլտուրահերիբնթբառավաբից սմ խորությամլ է 20--59 "ո կառտոորվու վար- սեսլան բերի փերչին ց/հ եր ներես ց կարմիր. մորուհր|ի փորձոաթկ իո: ցորենի 550--300 սուռլնրֆուֆա: կզն զիկը տվել չ 18,0 1 ն Դաղղաղոսը՝ 17,9 ց/հ բերը: միաժամանուկ արվել է ցլոոա :երկ, է, կատարվելէ երհիսվար՝ աղտ փոցխվել "նատք մել դաշտը սում, անասունենըին խտացրած Աէյսոլի վաղ վարնանը կերերով ասչառովելու Հավել է մեկ անգամ, սմ խորսվզյամբ։ նտ 12--16 պանը: մոնբը հռսրուս մար հելալպլան ենհքաղզու:ո, ցահրուշլբանաություններում պետթ է ուաւլոու հ անդամ միջշարբոալին մշակել շարնահայցյան դարի հն կոա/ուտ: Էլ է երկու բաղժան երեբ-չո Այն տոթեսություններուժ, կատուր որտեղ իչաայյլաժ ախասհակելերով ասլաճովված են, դաշտային ցանմշակսոք: ծություննեհըի բաշիջանաոութ կեբի նակեվեղիցանըը կատարվել 1 ապրիլիՀ0-ից մինչն մայիսի յում Ժրիցռուրս, բաղմամ ա խոտաբույսերի ոժուտի վրա առաջին կեսին: Ցունանչճրաժեշս:է մուլ վարնանացան ցորեն, Այս ենիագուու Տ.ր։ Մասռայաոան ժյումթ ուհդը Լ ուներել մայիսի երթին Մայիսի մասերում կարծի է ցանել նան աշհամացանցորենն: թի խտալյանը եղել 1 միջինից լողոկչ բթղռերի աբ" ուժն: եռ Ա ուհրեները: մուաջին զով կտավատ հատիկարնդեղեճներ: ննրբային ցանբաշրջչանասություն-վերչին բուլորը տմել ոնում (անձրնների բացակայության / Խոնավության լակասի «Հեատնահրով շահում ՀՒ ում Հատիկ է խոտոր ւժ կեր՝ խռավոաոոր ններում էն 7--8 երկրորդ երե, Հունիսի ուհնցել բուլսնրը բուս տռանուու «ամայո պատնառով) "ունիցին ն է, վարզացզումըդանղազել արը երկու փոլ" «ղթ ունքում քլ կո ումոատրնախորդը եղել են բաղմամ. կեռից մինչհ չոլիսի 1ո-ր բուսերի 700 զ թաշ 0. են արունրքող զե խոտարուզսո:թ: Սարո: իոաի փորձարնաշոում ռդոռոոսի երկրորդ կեսին ձեավորվել ժշակվել 1 կոտավաւոլ ու եղել տրմատապոուղները Խնռլաւն ի նչն 10-թ երկրորդ արս ժ երի ըժմ օղժուսղո Մոսոառտ՛ուղնել: բոռլմամյա (ռոտոուբույսերի ճմուոի 180 ց արմատաԷ չհեկուսրից եե ՍԽոաւցվել վրա, իսկ Գետով ոյուդի փորձաղաոու իջին մեծությունից ավելը օգաադորձման չորրորդ են կուսվատի շետելալ տարվա ոմոոոխ մբոո Օարձարհվել Տե. բերք: պտղի սորտերը՝ հ սնղանի ճակնդիոլննրի ովեցին, խորձարկումները ցույց դաման, Արիիդի-/ ն Շարարի Մարաունու-155: անչամեքաս: նեն ատալդ ցածր բերք, են Մտավատից որ այս կալտուրաներըտալիս փորձարկվել րացի,ցանքաշրջոմատություններում հ ոսոյի տառով ցրսնթ դեաւթ Է շակել ժիայն հենրբինենքաղոտու դաշտային ոլոռը: Հողի մշակման սիաոնքթ եղել է նույնը, ինչ ռր մյուս

ն

`

ու

-

ց

-

.

Ն»

անա ինճբ: դարնանացան Քորճարկրած

:

'

,

ի

թ

Հ

դարնանացան հուլաուրաներիճամար: Վեդետացիալի շրջանում կատարվել է 11 տաղան է չեուքում, իսկ ոսոյի ն ոլոռի ճամոաղը այս բոլորից բաջի, կատարվել է միջշարբային կուլտխվացիա: 4: 92 մողյուսակում բերվաժ են կաւավուոխի ճատիկի բնրքի միջին ավյալներըը Խլլութակ 58 արք

հախորոը

Բաղմամյա խոտաբույսերի մուտ

ԴՇ

|

Սորոը

| Միչջիդջընբբը

Հնդական

անու

8,3

ւ

յուններում: յանքաշքջանաոուփ ցածրբերի շրջաններում կարտոֆիլի կարտոֆիլ: Սրաի ավվաղան »0էին Հճիվանդույ/8), բացատրում յունը (Ւիջինլ մինչն թայտվույմ վնաՀասցրաժ մատա նեմատոադույի տարաձ հլունների վածությումը:. :

սով:

ավեքին, որ Մեր ուսումնասիլումյունները ն դխոսատներըցուց չ կարաոֆիլի դաժը բերբի Հիմնոաան օլատոոր ցածր աղզրուտեխնիկան Է մասամբ կարտոֆիլի մոնոկուլոութան: մ վրա շրջանի Ծովի մակերնույթից բարձրության հնըդղաշտյացանքաշրըուսումնասիրված կողմից մեր կարմիր դգլուղում

Կամոյի

ջանանության մեջ հարտոֆիլը մշակվել է բաղմամյա խոտաբույսերի շրջած ճմուտի վրսո հատկացրած դաշտում 1950 Ա. մինչն 1952 Թ. ցանկարտոֆիլին վուծ է եղել ռվույոո 195852 ճմուռի մը. ցանվել չ Ցնրուլնեսքենո դարնանացան ցորեն։ Ցորենի բերքաճավաքիը Հետս կատարվել է 25-90 սմ խորությամբ ցրատծերկ: 1951 ը. լարհանբ կատարվել է սիոցսմ խոռրոփյամընրնոխում, իսկ կարտոֆիլի անկումից աուղրջ՝19--18 մար: 1964 ը. մայիսի 3-ին կառարվչել է որբ սորտի ։սլալարնեների տարն կում` 70 սմ ժրջշարքային ե 85 սմ մրրրուսայբն տարածությամբ. պատնկման նորման՝ չարների տնկման ոսաթյունը նղել է 10--12 սմ, Հժ ց/8։ նախքան ժծիլորիսաաչջանաչի դիկ-վագ փացլանրովկատարվել է մեկ Հետք մոցխում, Հել աղաչում ժեկ տաղան, Ժեկ ժվորեցում, երկու բուկլից, վնդեռւսդիայի ընիիացբումզառշտթ ջրվել է նրեբ անդամ: Բեր. ք ռսնարոնմբերիՉԺ-ին: թաճավոարը կատարվել Մուրուունու շրջանի հետաչովվոո գյուղի փորձաղոշտում, ծովի մակերնույթիը 23726 մ բարձրումյան մրա ուբղաշայա ցանքաչրջանառության մեչ կարտոֆիյր տեկվել Լ բազմամրս խոատագույոնըի ճմուսի վրւս: 19580Ք. մինչն 1254 |. Հոդամասըեղել է ովույոի աակ: 1959 թ. Կմ խորությամբ կատարվել է ցրտարնրկ. գարնանը աշնանը 8-5 Մեն Մարք,անրում։,ը էոուռջ 14 սմ խորությամբ երնհսդաշտը փախի, վար է կատարն, պարարննըի անկել էն մայիսի 10-ին, Մրջշարբային ճոսրածությունը հռ 1 22:տր միչրուսույինը՝ 34 սմ, անկման խորություսմ, ոնիման նորման ր գ/ճ. նՆոաղվթբուն ծիլերի երեւալը:ողի նր՝ 10-12 ւ

'

|

կեղերոչնչացնեն

հողլատակով,կատարվել է մեկ «ետթ սիորխում գիգփոդիով, վոտեթարիոււի ինքւցթում կառ:արվել է երկու բաղձոանն վիխրնցում բուհլիը: Ընրբթա»չորիարը նայսարվել է թ. սնղանժբերի

զագ

54-ին, որի այոշուն բները բերվում

են

ադրուսակ 56-ում: Աղյուսակ օն

|

Փսրբձատողամաը թնըգաշտլա ցանրաշրչանա-

ռություն

Արո

ցանըտշրջանա-

րերբր, ցն

նարխորյր

ընդմաան

718,5

Շրջած ճմուա

խն

Խոա-

|

| որայար-

|

ռոր

497,5

"

|

աահ

4503 320.5

թր. ժամանակաշրջանում նկամոյի շրջանի Մորուխան Մուղան դյուղզերի, շրջանի Գետաչովիտ հ Վարդենիսի Մարտունու շրջանի կարճձ-Աղբյուրգյուղերի կոլանանսություններում կատարվել են 1996--19654

հ

կորս սորտի մշակութ ոն

մասսայականփորձեր. Այդ փորձերը

ցույց

ն /ոոարալ կարոտ իլի 150... 200 գ/1 բերք: Հնարավոր Բարձրբնրբ տտանալու 9ուշաղրություն է Հասուն շամար դեւբ դարձնելձնտեվլալազրոտեխնիկական միջսյառումների կատարման

տվեցին,

որ

|

վրա՝ ա) ցրտաճերկիժոմանակ ատը 350--Չ00 կզն արռաղնըֆոսֆատ, դ) կատարել պալարների ռալոանը: Իբ)ինարել Համեմատաբար: վուղարոատ Հնարավորին վաղ ժամկետ. արովիլացիա, վ) կալոսոիիլը անկել լոտ ն երում, ե) առղաձովելճնետյանըըսբույսերը խնամբի աշխատանքներ ժամանակին ն բարձրոլոոն Սատաղրումր: վերին Հյուրալի անառնակիրի պունարը լիսոյնելու ճամար ավաղանի դերի ճակնդեղին ղլուղանեո ենքաղոտու ցանբաշրչանասուվկուննելրում պետբթէ մշակել կնբի հուրուոթի:

խոԱշմատաչին մնագսովնեւի կուտակումըտաճբերբազմամյա տակ: կնրոււթն ցանբաշրջանախություններում"շողի բերտաբուլսերի բիության վնբականդերան վլուս բաղմատյա խոտաբույսերի ողդեցուորովճետն դրանք "ողի վրա լինում Մլունն ավելի լավ Լ աղլոռաշոաւլտվում, են

ավելի երկար ժամանակ, Մեր փորձերում սումնասիրվել

է Հոդի 0-30

սմ

շերաում

բազ-

մամյա ոտալոյսելրի ուուկ օրգանական հլութերի կուտակումը: Մրբաժամանակ պարդիլ ենը քիքնոնաժաղկավորնհրի ն մոլախոտերի այրմատային մնացորդենըի տոկոսային փում արացերությունը: բույսերը արմուտների ոնսակալոռը Թիթնոնաժաղզկավոր կշրոր ընդ«անուր ղանգվածր Պսմեժատությամբօղաչոր վիճակում կազմել է |' 2: -ից (երեքնուկ) մինչէ Եւան(լ ոոլան մոլախոոոուին բուսակահուփյան գեմ ռլայքարի դորԺոււի բազմամյա իջառարուչները մեժ նչանակություն ումն,

Հետնոբար,

ազղեցորյունը հողում Քումուռի, ազոտի Բազմամյա խուաբուսեռի ֆոսֆոբի կուտակմանվբա: Հողը վրա բազմամյա լոտաբուվանրի աղ-չ դեցությունը պարղելու «ամար սրոշել ենք Հողում կուտուկմած Ճումուսիյ փոսվարականքրի ն աղոտի բանանը: ՀետազոտմանՀամար Ճողային Ն

եհ աշխանը, ըբաւվմամյա հմուշները վերավել առի երկրորգ խոոտբույսելրի նրիորդ աարինիերին Մեր ուսումնառութ յունների տվյալներից երնում , որ վերին ննրալոլյան ենքադոտում Հողում Ճումուսը, Կ.ր ն ԲչՕ»-ր ամեմութաբալրավելի շորո նն, բան մյուս երկու ննքադոիներում: Այսպես, օրինակ, «Հումուսի ոլարունակությունը մեծ է ավելի թան Դա բայ աուրվում է նյնթ անդուէ, ավզուսյինը՝ անդոսխի հն երանով, որ այստեղ Հողերը ձնավորվել մարդաղետինների հ տրոտավայինրի աղդեցության տակ: նյութերի քանակն ավելանում էն առավելուձչողումօրգանական ն «ինդերորդ տարիներին: Հասնում դույնին է բույսերի հանքի չորրորդ ն

ժեկուկեսից-երկու

կերային Հետկաբոր,

տարիների որոջ Առունձին

ցանթաշրջանուռություններումբավմամյա խթոտա--

ըույսնըն օգատղործման ճամար կարելի է քողնել

տարբերակներ Հաշվի չեն աունվել: Այս անջրղի ննքագոու ողերի ճամնմատոթյաժը, բազմամյա խոտաբույսերի օղտագործմուն տարում, երկբորգ չոր վա Համեմատությամբ, չորբորդ 0,25 մմ մնժ աարուկտուրայինազրեգատննրիբանակը վզղալիորեն բարձը է եզել Բազմամյախոտաբույսերի ասկ ողի տռրուկտուրայնությունն իստ խոտերիտնողության աճում է, իսկ միամյա այլ կուլտուրաների տակ եվազում է, փ ճակաղրությունաոււվույուի ն կորնգանի, որոլես ընդՀանուր նե նրեույթ նրնքնուկի բուլոնըը շկսո նոռրանալ ն օղտոդործման երկրորդ տարուց Ճետո ոչնչանում նն, խո ադույսերիը Թիեքնոնածաղզկավոր կորնդանը ն առվուլտը մացանքերում Հողում կուտակել հն 0,35 մմ մեժ ադրեզատ բուր ներ, շուրջ 21--24Յը այն դեպքում, երբ հույն ժամանակ երեքնուկի տակ ճղել է միայն62 ն. սնածողերում, ենթաղզոթու

տարի ն ավելի

չորս

խոտաբույսերիազվեցությունը. ճողի ստոուկտուբրագոԲազմամյա վբա: Բարձրլնոնալին ենթադոոու ցանբաշրջանաոությունննլացման րում որոշվել է բազմամյա լխոտարույսերի աղղեցությունը ճողի սարուկ-՝ սմ նհ 20--30 տուրույի վրա: մյ նալատակով«ողի 0--10, 10--20,

խորությունեերից վերցվել

են

ճողի նմուշներ: բազմամյա խոտաբույսերիը օլտաղործման առաջին, երկրորդ ն չորրորդ

Փետաճովիաիկոլոնանսություն ուի

չողի նմուշները վերցվել են տարիներին, իսկ նարմիրի

ն

Վարդենիսի կոլանանսություններում՝

«դտադործման երկրորդ երրորդ տարիննրի դաշտերից: Աղյոսակ 57-ում բերվում են կարոիրի կոլանանսության անալիզի արդյունըննլըըո ն

.

մասնիկ-

Աղզյոտակ ռշ

չեբտում մգոեզատնեբիՒանակբտարբեր բազմամյա հետս ԿամոյիշոջանիԿաշմիրե Վառդեեիսի խոտերիցե ալլ նախո՞դնեբիդ Ծթ (1992--195Դ թր) շոջանիկաբն-Աղբյարգյուղերի փոոբձաղաչտերում Դաշաի 0--9

սմ

0-10 սմ շերի Բաղմաժյախոտաբույսերի աղղեցության շնեոր»իվ, 20--80 Համեմատությամբ,շողի ենբթին (10--20, սմ) շներանրըի ոտրուկ-

ուրան

Լ

խոտեր հ այլ խորզներ :

`

ԱԼԿ

«.Տ

նա-

Հ -5Տ ՒԱ

11859

«ԱԱ

«`

Ս-լը

|

Քյ"ւոր (17

| ՀԵՀՏ ավելի|

Տ :Խ-| ԵՉԷՌՈՂ

5Հ Առվույտ

Հոգի մասնիկներիմեժու-

ս

1Թ-20

20--30

3.»

Յ-Տ|Հ

|

|

|

-

»

ՏՍ

ԼԽք7 | 16,68 9:40 22,30| 37: 10,18 22,431 22,61|

|

|

18:02

Է

:0,20 :16,48

կրակին

րեան

նիա

»

0-10

10-50 20-39

.

-

11050128

Չ0--40

20-30

|

ցորե Փարնանացա՛ն

կարմիր-կունջիկ

..

2,731

|

ր

| | 18,05

-

-

«ՅՅ

| |

69,34 75,18

՛

|

80,272 «Ա ս0 Տ9,64

20.42 26,38

12,24 | 16,00| 20,40| 1,Ե0 :: 18,42լ 27,92| 12262. 2218| 13:68

28,24

ձն.

|7,24|

40,000

ՕԺ,08

|7,00|

38,94

|

|

|

|| :

0-30

|

|

լ

լ

4,24

|

0,60

| 1980

Ա

3,6Ս

|

Ա

07,4

-շ-.

83,40..

|

ԱՄ 48,34

:

՛

`

:

'

Հիճակի վրա:

Մւոաղաժտվյալներից երեում է, որ նրրորգ տարվա օգտագործման ուվույտի տակ 0,328 մմ մեժ արուկորսրային ազրեդատների բանակը լո րա քուլտութաների «ամեփատությամբ 10 Ցե բարձի է Ուշադրուչ

`

1..72139,4Ա| 15՝64 3044 22,04| 22,443

|15,18

/

68, 90 83,50

աշ

0-10

րակից

եպ

|

աալ

0-10. |`10. 20

Դ

ա

| | 2.70 | 4,4

՞

Լա

կարմիր յարմիբ երերբնուկ երեբնուկ

Հ30|

|

119,784 29.31 17,490 39,140 19,5

ՀՎ,10|870

| |

0-10

|գ99

1...

Է

Գումարը

ավելի է լավանում:

Սարութանի կոլոնունյ,ուվքյունփորձանոլամամում տացված են ույն դրույթը, հր տվյալները «Հիմնականում «Հաստատում բազմամյա մնեժ աղնցունյուն են լԽղնուսի Հողի Սարտաբույսնրը տատրուկտուրային

79,57

:

|

,

լող ՆՆ

լ

շագանակաղույն

միչին

արժանի /

4 սոն

է :

նան

շանցամանոը, Բի

այն

որ

Ր

օդաադորժման օգ յլ

երկրորդ հզր որդ

պարում հրերնունի ժարուր ցանթերում դոյանում նն վղալի բանակումլամբ շատ ջրակայուն աղինդատներ, բան առվույտի ն «ատկաղես կորնդոնի դամ շո երում:

արն կեբային ցանքաշբջանառություններում բազմամյա խոտաբույսեռբի աշխատան իների արղլուն ընտրության Բաղմամյախոտաբույսերի քները: ՆԹ

ք

:

Լուսաբանական կաղմի Հաշվառումը կատագվել է ամթովջ վեղլետա-չ տիայի շրչահում ե «նձի տուսջ վերցրած նմուշներում. իստ որում՝ բաշվի է առնվել ծիլերի բանակը, իիակալումը, ճետո որոշվնլ է Ժիթեսե հաժավղկավորների ժոլախուների տոկաոր: Բացի բուսածածնի հստությունից, որոշվել են նահ բուանրի բարձհարե լպքատ մար շաա: աա հանման ապական ձին կուլտուրաների առի հ ղարդացման վրա: Մեր փորձերում բուսածաժկի խառության, բույսնրի բարձրության, ն մոլախոտերի բանակի մասին ստացված տվյալներից երեն

:

Խա վում

է.

,

հաղմամյա խոտաբույ: կերային ցանջաշրջանառություննհրում սնրի ցանքերում «եկ քառակուսի մեսրում բույսերի փանակըՀամեմուԼ, քան նախորդ ենքագոտիննրի վգաշտայինցանբաշրչոատաբար չատ ննթալոլյան ենքադուում Դեկ ՒՄ-.ում զողունների նառություններում: ավելի է մուտավորառյես14 անդամ: ննքադուռիներում խոտաբույսերինոսրացումն րստ օդգնախորդ 7.

Բորայր

(7--5

Ռոզմամյտխոտարուլսերիխոտի ըեոքը, ց/ճ (1950--

Խոտարույոնրը աարիեերի՝ ԲԱ/ր ,

|

Առվույտ

գյուղ

Յ8,8 05,0 159,4

23,7 30,9

Սորնհդանանն 79,7 ԱԻՏն

Սոզուլա

զյուզ

հորնդան

18,7

235155,

| 30,7

27,7

Երեքնուկ ՀՅ | 3198

ՄԱՒԳԱԳԻՏԻՆՆԵՐԻ

14531

--

10.0 |

--

-

(

Ի "թ

96,3

82,9

108,8

եՎ ԱՐՈՏԱՎԱՏՐԵՐԻ ԲԱՐԵԼԱՎՈՒՄԸ

գդալի չւիով Ժասի կերային ճանրապեւտության «արլոիոայրային տարբնրվում Ցողաահաբերիբարնլավման միջոցառումներից: Ցառիլիոոի լանջերը: անրամարար ջրային ռնժիմը, «ողամամկոցի սակավաճդորությունը, Հաղմաարման պրոյկաները ն այլ պայմանները «նարավորումյուն չեն

քեռնայինմարդադետինների լավացման դելոյլները են

տալիս մարգագետինների խոտածածկը լավացնելու ն ըիրրատվությունը բարձրացնելու աշխատանքներ կատարել: Հնարավոր չէ կատարել վար, մարդադետինների արմատականբարելավում, խոտացանություն ն բնա-

աղբուտվածմարդադեսինների փոխարեն ստեղծել արչեստականմարգագետիններ: Թեքլանչերի վրա ամ րւսժեշտ է սնցկացնել Հակարողիոն միչոաճի համար նորմալ պայմաններ կիրասբույսերի ցառումներ, որպհաղի խուռձարբների Հարք վայրերի բնաՄարդզագետինների ռանղզծվեն: դուգրնլաց արմատականբարելավմանը կան կերային Հողատեսքերի ճավաքել բարելավում` է անձրաժեշտ կատարել դրանց մակերեսային ն կատարել փոցխել քարերը, մոլախոտերը ոչնչացնել, սմկավառակել, կան, ցաձրարերբ

ու

ու

սի 10-ը: է մինչն Պոկանմբերի Սոաջին ձորից ճիռ առը որունոաւկվում 12--15 ճասնում սմ, ռրոնք օզէ առաջին կեսր: Դրանց բարձրությունը նն որոյնս արոռո տագործում

ը"

Գումաչ

օդտագործմուն ՛

րառ

նրծքնուկ2,0 |

կամոյի չիֆան, Սարուխան

-

բերվում են բազմամյա խոտաբույսերի Աղյուսակ 58-ում բնրքաչ է Հնտարբրքիր այն ճանզամանջը, որ այս տրվության սովրալենր ննթա1-ին, Հ-րդ, 8-րդ կ 4-իդտարիներին երկու փորդուտում օղտադործիխան ձադաշտերում էլ ընդճանուր առմամբ տեղի է ունեցել բազմամյա խոտեւ միջին տվյալների, ավելի րի բնրբի բարձրացում. ընդ որում, ըստ

րերն Ր

Փորձի վայրը

ի

Դիջոյով: խուրձ-նեմուշհերի( (Մհուլրովկաների) ատացզվումԷէ խոտի կամ սեր մեկ Ուսումնասիրվող նենքակվուտում է "ուլիսի Հ5-ից մինչն օպոստո. լիարժեք բնրք: Խոութունձիկաատալովում :

թթ.)

--

Դեպաովիտ

օգտագործ-՝

Աղյուսակ58

նարտունու շրջան,

ատրում, մ. աե ննքազոտում բույթնթը շամեմոաւտաբուր բարձր հն, քան րուս ննքոդուինիրում, Սյաղնո, կորնգանի բույսերի բարձրությունը սմ, աովույաինը 50--85 սմ, կարմիր հրեբնուկինը՝ 96-եղել է 50--60 60 սմ: Իստ բուլանըի բարձրումլան, առաջին ահդր գրավում է կորնեգտհլս Համեմատականուվլալներիը երնում է, սր ալո ննքադուսու բաղ մամյա խոսոորույսնրիդ առավելությունը պետբ է տալ կորեգանին, Քազմամկախոտաբուսիրիխոտիբերէր: Բիրբի «աշվատումը կափխորձամարցի փաստարվել Լ ցանրբաշրջանառումյան լոլոսթանչրոր տացի օդաչոր բնրբր կշոնլով, սրը ստուգվել է նախօրոր վերցրամ չորբորդ

սռարիննրին։

ն չորբորդ

։

ու

երրորդ

ա, աոան

է Սլնանղ, օգտագործման տադորժման տարիների ն նրկրոլղ ճաոտկասլեսերրորդ ուորիներին բույսերի բանակը խիստ պակաթել է: Սյո նրնույիը ավլյալ ենքազուտում արաաճայավումէ թույ, որը բացատրվում է «ողտյին պայմանների ազդեցությամբ, շամնմատարբար բարձր խոնավուքյամը, տվելի «պոր ձյունաժաժկոցով հ բաղմամյա դարդացման այլ բարննոլասո: սրամանենրով խոտուռբույերի սոխ 4. ոնախկարար կշիոն րստ օգտագործման Թիքնոնածազկավորների օդտագործտարբեր է, Այսալնս, բուսածածկում առվուլտի տարիների ման երկրորղ տարում բույսերի քանակը լինում | տվելի ճամաջսոի: ցողունների աե կաղլատ օղտաղորձման երկրորգ արում երեձբնուկը Հ6 ժում տարում՝ միոյն 8-60, ժոիիոիդ է բուսածածկի իսկ հերրորդ70 6, 0) կորնգանիցողունների փանակը նվաղումէ ման

. օգտագործմա բարձրբերք ստացվումէ բազմամյա խոտաբույսերի

:

ցանը: խուոարույսնրի Հացաղդի

Հավաքածբարերը կարելի է օգտագործել դարավանդննրստնհղծելու. Համար, որի միաժամանակկծառայի որոլես Հողերի ըմացումն արդելա«արմարանք: փակող, իսկ մյուս կողմից՝ ձյօւնակութակմանըհոլասատուղ վերացումը «ղչերիռ թարակույտծերի՝ դայմաններում կեռնային լածանջում

է ղզուլջ

ունկնալ, թանի մոտեցում

պրոցեսները: ճողատարման ուժեղացնել

որ

կարելի դրամով

է

Քարակույտերից ազատված

ճու» ուռեղժելու տարածություննքրուք,.

ողոռուկով ոլետր է ցանել ար. ժեքավոր կերային խոտաբույսեր: Խուոացուրկ,լերկ մարդաղետիններում ) նույնպես պետք է ոժակալման աշխառոսնքներ կատարեր ձանրապետության լնոնային շրջանների ոլալմիաններում Ճաւկաէրոչ պիոն միջոցառումեերը կարնոր նշանակունյուն ունեն, էրողիալի դեմ պայքարի Հիմնական միջոցառումներից նն, արաց բուսապատելը, բաղ մամյա խուսաբույսերի ցանբքը՝ենքացանթի միջոցով, անտառապլուռ ումը հ դարավանդումի:Թնաք ք արգելել անասունների արածեցումը ն վարը: բազմամյա խոտաբույլթերի Հայր ուին կարրի ռո տեղական ռղարարտանյուքերով պարարուցնելու միջոյով դրանը արտդ բոաոսղատ ել: Հյուսիսային լանջերի վրա սպլեութէ օղաաղդորժելճետնլալ խոյոախառկարմիր երեքնուկբ'4 եզ, ժարդուգեսնային նհուրդները. տվոֆենկա՝ Ց ն կգ մարդադետենուլինշլուղավխոուը18 կզ կամ կարմիր նրեթմուկ՝ 3 կզ, վարդաղույն երեթնում՝ 3 կգ, տիմոֆենկա՝ 0 կգ, շլուղախոսր 0 կգ, անրիստ ցորնում՝ 4 կզ, դարդադնետնալինդաշտավենլ կո) կորիր հրեբհուկ՝ 12 կգ, մարցաղզնետնայինոխմոֆենկա' 6 կգ, անրբիսու ցորնուկ՝ ։

ու

,

կգ: ձարավուլինլանչերի վրա խորճուրդ ենր ուալի: օդոուղործել ետեւ րալ խռոսկպլխառոնուրդինըը. կորնդող 100 կզ, բարձրույողուն 9տայզբում՝ կղ, դամ կորնդան՝ կգ, բարձրացողուն ոայդրառ՝ 6 կգ, անքիոտ Փորհուկ՝ կզ կամ առվուզտ' 17 կզ, բաղմա՛շար ոալգվրառ՝ 0 կգ, ան.

քիա ցորնուկ՝

ն

կգ։

էրողիայի ենքարկված լանչերի

արաղ անտառաոլատմոն նպատա կով անչճրամեշաԼ ալդ միջոցառումը վուղակնցել ոռոգման «նռ, որի ամար կարհոր է նան օլտադգորժել ջրերը: Ռոուլման ջուր չլի-` ձոճաղբի նելու զեռղրում անչձչրաժեշո է անտառաանկումների կատարնլ աշնանի, ձմռանը բնական արոտներում կոււսռակհլ ձյուն: նիրեւին խոսսսծածկի ե խոտի 5Օ0-.. նեոնային մարդաղզետիններում են 2040 ղբաղեցնում կոշտ ցողունավոր, վնասակար ն թունավոր րուլսերը` մասուրը, տոշր, տոտրուայլի (դավ), գեղավերը, անդուղը, վարդակակաչը ն այլն, որոնբ դղայիորեն կր«ատում են կերուլին ծողատնաԱնձրաժեչտ է ռիառոնմատիկսլայքար քերի օգտակար աարածությունը: կաղմակերոլել ժոլախոռուային բուսականության դեմ` մեխանիկական ն եղանակներով: Մնորվադետինների Քիմիական հ աղդրուռեխանիկակուն նան է արուռավալրերի լավացման «ամալ սլես կիրառել ավելի արէ բազմամյա խոտարույսերի դյունավետ միջոցառումներ, որոնցի)

ցանքը:

'

'

Մեր փորձերը ցույց ուվվել, ոլր չով ճմակալու մարդադետիննեւ բում բաղմամյա խոտարույսերի հնքացանրի մեժոդը դրական արդյունք ն ձի տալիս, քանիոր`ժիլնրը խոտ խոտածածկվում ոնշվում եւ Բավ

են

մտամյախոտաբույսերի ցանքը պետք է կատարել նոսրացաժ խոտածածկ ունեցող տեղամասերում: ԸԲոտորում, պետք է ընտրել խոտախառեուրդի այնպիսի կազմ, որ մարդագետնի բերթատվության բարձրացման «ետ բարձրանա նան ուռացվող կերի սռղլիաասկուցի քանակը: Հայկական ՍՍՀ անասնապաճության ն անասնաբուժության գիտաՀխոսղոռական կխնստիտուստի մարգագետինների ն արոտավայրերի միջոցով մարդադխոիխնների բաժնի կողմից դրված խոտերի ցանքի լաւ վացման փորձերում աուսցվել է 14 գ/հ բերքի ճավելում, իսկ ։կրուռնինը

ավելացելէ 10--14 մ, Սոռեվխանավանի շրջունի կողնսի կոլոնտեսու.

Ռյունում բազմամյա խոտաբույանրի նենքացանքիշնորչճիվ խոտի բերբր է 18 ցենոների,իսկ հույն շրջանի Ցաղդանի րարձրացել կոլտնտեսու22--ՉԾ է բերքի կաղմել թյունում Հավելումը գ/հ: քանթի բավաղույն ժամկնաները ոլեյոք է ճամարել Հացազդգիինրի Ճամար՝ աշունը, իսկ քիքեոնաձաղկավոր խոռարույթերի

(ձյունը դարունը՝

ճամար վաղ

ճալվելուց Ճետո): Խուռաբույլսերիենքացանըը պնարբ է կատարել

սկավառակավոր ն 2ճողածաժէ ճմուտը շարքացանով, որը միաժամանակ փվլխորնեքնում կում է ոնըմերը։ էլն դեպքում, երբ ոհլինֆի սպլատոճառով շարբացանով նհ խաչաձն է տանք կատարել ճնարավոր չէ, ոլնաք կտար նլ շաղայան ու փոցխել: ննքացանքում կերային խոտաբույսերի աճի զարզացման լավ պայմաններ ստեղծելու ճամար լխորճուրդ է տրվում դրանց ցահբիգ 1--Չ «ետո արղելել անասունների արածեցումը, Միաժամանակ տատիով անձրամեշտ է արձեստականջրամբարներում ճավարել Հալբի չրերը ն վեգետացիայի բնքացրում կատարել մեկ-երկու ջրում: Վարարտացմանինքացքում մարդաղետինների խոտաժծածկը լուվակում են մղվում կոշտցողունավոր ն քունավոր ՀՍՍՀ է, դուրս հ տնասնապլաճության անասնաբուժության դիտուս հնաճետոսզուռակուն ախոռաթիկողմիցմարդադետինենրում հ արոտավայրերում կատարված վիորձերըցույց են ավել, որ վլոմաղբով սլարարտացումը ոչ մրայն իողրձբազնում է խոտի բերքը, այլն որակը: Ալոոլես, օրինակ, տոնը սլարարչ ատւսցպման բուսաբանական կաղմում եղել հկ ճացազդիներ՝ 38 նը, թիթհո58,901 ն մոլախունրը՝ հածաղկավորներ 6,2 կ, սռարրեր խուտալույսեր՝ «Հխոո ճացաղդիները կաղմել են 40,9 04, Հ. մո, իսկ դոմաղը տալուց 16,2 օը, րոշխերը՝ մինչն 1 00, տարբեր խոԹիքեոնաձաղզկավորները՝ ն մոլախուերը ժինչն 3,2 00, Ժինչն 28,840 մտաբույսերըը տվե. չետաղոտությունները ցուլը հնօտիտուռի աշաատակիայների

բուլանիը:

|

նին, որ աղուռական, ֆոսփորական ն կալիումական դարարտանյչութերն է Սողնում խոտի առանձին Հող մյսցնելը միակողմանի աղդեցոայուն ուվելի բարձրւրբերքի հ. որակի վրաւ:Համատեղ պարարտագդումով դյունքներ հ) ստացվում:Ալսոլես,օրինակ,Հեկտարին միանվագ Ւ 60

թ60 Բ

ռալու

դեքում մոարդագետնատավի անային դոոու բնա-

"

աստ

գն, ենթալպկան խոտճարքներում բերքի միչինը բարձրացել է 20--27 յան դոտում` 25--00 գ/հ ն ալլյան 35--40 ց/հ.. արոտավալրերում՝ ենթարդղյանմարղաղեախններում լուրաքանչլուր ոչաբի Ճաւատեղ ձան (Կ 60 բ60 Է. 60) որորալաւացնելիս սոարքային ոլարարտանյուներով է. վում է ավելի բյորձր արդյունք: Այլոտեղբներբըի«ավելումը կամել առաջին տարում` 14,ն, հրկրորդ չոարում՝ 24,1, երրորդ տարում` 25:0, 22,8 ն ճինգերորդ առրոում՝ 41:58 դ/8։ չորրորդ չումրում՝

ինչպես դոմաղբով,այնոլես էլ

Հուն

րյուինորարարուն լուլքնրով

Ճո-

մատեղ պարարտացումը աաջացհում է մարգոաղեաինների րոււական 15,2 Շն-ից ճասել են մինչե 55 0, կաղմի սփիոիոլոություոՀաղցաղվիները 4յտ մբնչե քիքնոնաժաղզկավորները 6,1 .-ր, չուրինի խոտաբույսերը իսկ մոլախոտերի 11-ից մինչն նվավել են 26,9 5-ից մինչե 31,5, 0,5 0-ի: հնչոլեռ երում է բերված ավյալներից, քիքնոնաժծաղկավորւ Այս բազաորվում է նրանով, որ միահերը աղվելացելեն միայն 1,6: դլալսոլաացնելիս աղուռական կողմահի «ախբույին սդաղոաումանչութնրով կասեցնում են քիրհեոնածաղկասղ ալալաաոնլումերը առաջին տարում ւող ուսն աբուբ նվավորների արը, թանիոր աղոսյի աղզեցույունն հ 1, 1։ փուփորինի կոլիումինը շարունակվում դում

Այապիսով, կարելի

կարդավորնլ րխուտածածկիբուսռոբանական սպարարաացնելով, կազմը. լուրաքանչլուր տւարի Վ 60 Թ 60 ԻՇ0-ով մորգաղետնի խուռաժաժկում կլերիշխեն չացաղդի բույսերը, է

Պարզվածէ, որ բնական կերային Հողատեսբերի մակերեսային լավացման գնսլբում ավելի բարձր բերբի կարելի է ճասնել, եքն դոմազրը հ անքույին պարարտանյութերի կրրաովեն Համատեղ: Այսոլես,օրինակ, դեպրում բերբը բարձրանում մեկ ճեկտարին 20 առննա գոմաղբ տալու է 24 ց/հ, ԻՎ 60 բ 60 ի 60 ճահքային լարարսոունյութնրի դնոլբում՝ 20,8 գ/ն, իսկ «եկտարին 20 տ դոմաղբ ն Ա 60 Ք60 Լ60-ի դեւբում է ազդեցության ն ճեբերքը բարձրանում 48,7 գ/հ,Պարարտանյումերի արժեքավոր յուսղդեցության շրջանում միաժամանակ ստեղովում են ն ն խոտարույսերի վարգացման Սիթեոնածազկավոր առի ճացազգի նորասոավորպայմաննելո

ՍԵՎԱՆԻ ԱՎԱԶԱՆԻ ՇՐՋԱՆՆԵՐՈՒՄ

ԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

ՍԱՐԴԱՏՄԱՆ ՀԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐԸ

հ առաջավոր Փյուղատնանոումյանղարցտացմանլառմությունը չոնչոնսություննների գիոանետաղոտական Հիմար կենիիփորձը ցույց են աալիու որ ճնարավոր չէ մշակել ն խորճուրդ տալ երկրագործության ու

սիստեմ, ունիվերուլ

ռական գուիներում,

որն

լինի ընդունելի

ժեր երկրի

տարբեր բնատետե-

ինչոլնս նահ այլ Հհետազուտությումւնրի Հետազոտությունները, աոտաջավոր բրիտվյալների կորոնանսությունների, վերլուծությունը,

Մեր

զադների հ անասնապաճական Է տալիս, որ ֆերմաների փորձր ցուք Սնանիտվազանի շրջաննիրում դաշտային կոլոսյրաներիբնրբսոռվության ն անասուններիմթերատվուքյան բարձրացումբ «նարավոր է միայն ըստ ենքադուռիներիկոնկրելո տղբւոնխնիկակուն Դիջողառում-

ներիկիրառումով:

Մերշետաղոտություններին էրբսոլեդիցիոնուսումնասիրություննենն, որ Սնանի ավոաղանիպայմաններում հի արդյունքները »առտտատում է կիրառել երկրազորժունյան առաջավոր սիստեմներ, սրոնթ ետք բերրիությունը, կարճ ժամկետում բարձրացնեն Հողի Հնարավորությո օանդծեն րարձր վարելաճողը, օղոագործելու մարզադետինները արուտտվայրերը ն ասլա"ովեն անասնաբուծությա ալաղզ լարդացումլը Պետք է Ճաշվի առնել նահ այն, որ ավազանի հրեք շրջանների (Մարտունու, կաժոյի, Սանի) կոլտնտեսությունների զւմբէ, իսկ Վարդենիսի դացման ուղղությունը անասնապդաճականն շրջանինը՝

արդյունավնաությամյ| ու

Հացաճատիկաչ-անասկապլածականըո Մեր կողմից առաջարկվող էրկրադործության սկատեժների ներն

հն.

օղակ-

ներքին ն միջին նհնքադգուտիներում Հիմնականում սլեւոք է ներդննլ դաշտային, իսկ վերին ենթազուռում՝ կերային ցանքաշրջանառու-չ քյոնենը: 1.

հրաշտի Միջին ենթքագոտու

ենքակա ասում այետբէ կիրառհլ վաղ ցելեր, Ներքին ջրովի ննքաղզոտումն միջին ենքադոտու ճամեմատաբար խոնավ մասերում դրանք պետք է սխոխարինվենղբաղված ցելերով: -.

ոն

ն

մ.

անճրաժեշտ է Բոլորհնքազոտիներում

կան, Հանքային

ն

օզդաղործել բակտերիա ոսրարտանյութեր:

օրգանա'

կաղմակերպելդաշտապաշտպան անտառաչերանը ն ցանքաշրըդաշտերի շուրջը անտառատնկարկենի «իմնել: ջանառություննների ծ. կարգի բնրել ոռողման ցանցը, կառուցել ջրամբարներ, լճակներ ն ձնճալի ջրերը օգտագործել" Փյուղայնտեսական մթերքների ավելացման ճամտր միջոցառում4.

մեժ է ցանքաշրջանառություններին հերիսիուռեւմում դերըսասոկանում

տալիս, որ րազմամյտ քիթեռնածաղցուցանիշներով (արմատային մնացոիգկավոր բերբ ն ների, Ճճումուսիկուտակում, մտրուկտուրագոյացում,խոտի

Բերվածտվրոլները ցույց խուտաբույսնրից բոլոր

են

այլե)

:

.

ձեոքին

ջոովի ԵԼ

գրավում տենդը

ն հրկրորդ

ւ

է

ւ

,

երեքնուկ ասում կորնկանը վդալիորեն : նթագոտուցածրուգի 11/1 ն չ այս ։ Հետնաբար ենք դոչ. հրե բնուկին, ղերազանքում ովուլաին էմ յռուի սեսը փշակել կորնգան որո

Անան» բա

ի

ւ

ապա

Ն

,

'

ւմ

՛

ե

"

`

/ ղամ լանի շրջանների աոնել Սնանի ավաս օդաաղործմ ղործման յե

անչ

Է զյլուղմերննանն արթ յաներիլավապում

է նան

ԱՐԸ ամար, Իա

,

.

ներբին

ան

-

չ

՛

:

«Հացամատիկն է երեք

ա,

,

,,

Կ աո

դաշ շտ

Ն

,

:

չ Հինզդաշտյա ցանքաշրջանառուխ ություն՝ եկ ի

:

'

աշնհս ւ շնանացան ցորեն

ա

:

ր

պաշտ

զբաղված

ՆՏրորորմ ճ

նացան

'

ցե ցել,

մեկ '

'

:

'

Աա ՛

մ դաշտ

երե երեր

մեկ

ռ

: կարն մ,ատի,

ազա

դաշտ

5 ոշ

դաշտ

ն ախ

ռեն լեո

՝

լվոժ), երեթ ղզոշտ «ւու / ն մեկ ւա պառաոիկ Աոաշ7 կ կարնդեղեն Հ նան էրոՎարքլա՞ողերի "իմննական ում ներում, ին դիայի ենթաբկված ցած ր բնր քոռու խոր» ուլն ' Ք տալիս կի| ՈւՆ՝ ճրհու տմ լա րառել ութքղա ԲՆ ան ոթ յուն` րկու դաշտա րաղ խո Ճացաճ մք չորս դաշտ պաճատիկ, մնկ դաշտ Հատիկ սիհզեղեն ն մեկ կամ կ դաշտ շտ մաբուր զլրսղված ցել, ինըղաշտյա՝ կ սթոշտ զբաղվ ղաժ 2` 3 ղաշ մնկ ցել, 2-3 դաշտ բազմամյա տեր, ացաճատիկ, պաշտ շաղլոսներկ բկ, Մեկ դաշտ Հ ավաքական: ն նխ ալան Միջին դոտու վերին, վե ենքադու: դուռու ներքին էրողիայի չենք արկ:ող մասերում ապուր: ջարկում են Ք վեց, յոր ն» սիդաշտրա կերացան ին, մ մերձֆերմսայինե մաորդադնտն / ա-տրուային ցանքաշրջանառույուն ներ: ցել

, դաշտ

-

(7 քորուր

է

հրոմ յ

լ

»

վրով

-

բածությունն ը

ր" Հողգրում րաջրջանատտ հ

արուած:

ՌՄ

:

չո

,

ԻՐ

"

թ

չ

իուիա

ամ

-

'

Է

ւ|:

,

'

ա

,

,

,

-

Վե ցդաշտյա

:

Ժ

չ,

ն

ղեն

են

:

ո

: Հավաքական: Վերդաջտյա՝

ւ

ո,

|

Քարի ուսկնղեղ,` դեղչ մասամբ կարո րոոֆիլ): Այն կոլտնանսություններում, որան լ ժխավո / ուս չի շ ուրդ ամ ենք մուլի լիս յոթղաշտլա ցանքաշրջանառույուն շա

/

'

է

ւ

-

ացա:

դաշտ

իդ

հրեք ՛ (ժիոսիոու կարչոոՖիլ, րանջյսրան: տային կուլսոուրունէ'ր լուի եղի ցորեն), Մեկ Ս դո շո կարնչի է առլնտն ժեկ զդաշյո ճատիխկարնդեղեն դեն, աշնաայն ցորեն, երեք ղւսշ շարաներկ ր յջարանոցային կուլոուրան| թնրչ դաշտ

ե

լալ ունք

ու

ատիվ, Հաալիկարնդեղ մեկ

երե բեք

շա

առե

մու-7

դ

ճե

՛

Հավա

:

քական,

ա

,

,

դո

,

շրջանառումունները. Յը մեկ դաշ ռթդաշտյա՝ Հ մ դբւաղվուծ ցել, ժեն դաշտ շարաերկ (կ (կարտոֆիլ), ժեն աշա դա գարնանացան լ12:ռ "ն եկ դաշտ վբա բաղվածժ ցել, Մեկ դաշտ շարաձերկ (կա րոտսֆիլ,ճակնղն ո)

ռո

"-

ո

-

:

'

զբա

:

ր,

Հինգղաշտ ԻԱ մնկ

շարաճերկ

դղաշա հթղաշայա՝ նր: բանջարա յոցային կուլտուր դիոլտացորնն, ժխալ ժխիախոտյ կուլտուրաներ (եզի ր մեկ դաշտ աշնանացան դեկ դա 27 ներ), Ժեկ դաշտա ղրաղված Ց է խուն դված ավաա չ" դեպքում ՞ավաքական, 54յալ Ժ"11/ալովլում ակա ի լրացեն716 հորա ակով: լ նրնթ դաշտ շարան Յոթղ լաշտյա՝ / րկու դա 2:27 հայանատիկնն ժեն Ժեկ ն «ւու դաշտ դարնհանացան կ "լ դաշտ կեր, եններ ոիկարհդեղեննք հեր,

.

ուրտութաներ

յանթաշրյա-

:

նառություն յունները.

շա

ոծ

Ա-

ու

նն

դաշտշարածերկ

յ

անքաշրջան ջ կալոս միջին վերին նեմազոաիխներում ցան ր: ենոր ռում ությունները, ընելու ընլիաղ Սագրում: , ննքադ ուններում, բ ջրովի Հողեր դոտու այն կոլանտ հսությունեն սա. ր սաշփանավփա ԿԻՈ կեն խորճուրդ են ք աալիս կիրաոն «ատ

չո

Միչ ին անջողիեն թագոտում խռրդ ենք տալի մայիս ռրձուրդ

է

ես ինոր

ւ

ա'

դաշտ զբա դված Ցել, կամ խոտեր, երկու դոշաշա 4 ճացաձճաւոիկ Է մեկ դաշտ զարնանացան՝ Հ ավա-

Մեկ

՛

:

քական:

յ

։

"

խոտաբույսեր, սոր» երկու դաշտ շոլ ո Ութղաշայա՝ նրկու դաշ բազմա բոլ հեր

:

է

ր

ԵԼ

|

րոինն Ը մսովու թագոտում առաջնություն

կերային ցա ։նքա:շոչան չասառուը

Կնա

«

ւ

երեք ղաշտ րաղմաժ իազմամդարբ ն ժեն"7 դաշտ արմա-

եռի ւաբույսն լներ, ոմ" ախ լուսային կո տապտուղներ կամ ըուլտուրաննբ:

խոր

ելո

ում

-

Հէյ-

Ութղաշտյա ցանքաշոջանս չորո դաշտ ՄԱՂՎ/ թյուն լրազմամյա ոություն՝ Խոտոա(|կարտո րաճերկ եգիպտացորեն ե ամա դարնանա պան բույահ "ր, երկո / զա ն րի կամ դորնան ոցան ցորեն աճուռոիկ: նրեք դաշա ւկոցայ մին կուլոու սո Վե ցղոշոյտ սի լոսալին Ժեկական դաշտ կուրոռ չրաներ ուն` անա միամյա լխ երու դաշտ ուց ջանառութ յուն՝ տիկ, Այն կո չսանսությունննրում նրուլտուրաբաասլաճոված մաբգագն ԴՈՐերեր դաշտ շարա խաճերկ (ն դիպտացո ցորնն, բան ՛ ք ւմհւռուէ նային վ, անչրաժեշտ ե ցնել նե ր, շաքարի ճ անդն4 ե: լոթղա, չոյա ցանքաշրջ տն Հավաքական մեկ դաշ դարհանա լ) է երկ Սյուն երե բաղմ դմամյա խուտաբու դաշտ վահր, բնք բկու դաշտ շթ զարնահաՖԻ Հիմնական 111 ներքին ջրովի ենա դուոում վարն ճ ե ցան դարի երկոդաշտ իլոուս թյուն Լ ների վրա կիրառել սնքաշրջանասությումԲ երկու ի Ց ծր բի արուռավայբերի Հոր "րե դաշտ բաղմամյ, խոտաբույռնր, չորս դաշա աշնանացան ն դարահա մայն է ն դա անճրաժնչտ խոնա բա / մեկ դաշտ դրաղդղվոծ ցան ճացաճատիկ ցնել 1, երկու Բոշ սուս յին, Հողաշարանրկ ն աջապան ի ըդաշտյա ր: չորս տնեսակաթա բ դաոշյո շ բաղ-ջ մշիոր բարձր:21ՍՈՒՐ րբջանառություննե Հացար չատիկային կուլտուրաների Բլ ցոնքաշ երն Ւ չդ ե ապաոռակով ճամար, իշք րմաշմո ժամյա խ բող իւուռի ուռաբույսեր՝ խոսա է կիրառել լրա քանբաշրջանառ կարե ություն՝ հ հ իկու ձո ոյ ր արածեցման դաշտ Դ արք ույսեր՝ւ ի նանացան կարի կում բու ր: շինգ դաշտ բազմ երկու դաշո ղ ալա ոիզային

ր ռիկարեղե

աան բանջար եբ

հրեք

դաշս

անեն

Է

Հանա

Մ

ա ինրվաշտյա : «

:

դ

ա

աաա աաութաննր

-

ան

հաաւն

ու

ջարանոցային

.

-

լո

,

ո

ոով

բաժու`

-

յ. Ե

մ սիո

՞

ե

Արար: Աաաա արո աեղամասեր, ը ,

ւ

ս

ու

"

արո

:

.

ո

լու

'

ար

ղա

ի

-

դա

աջ

ինըղաշայա՝չորս

րազմամյա խոտարբույսեր՝ լոտի ճամար» հրնք բազմամյա խոտարբուլյոնը՝ արածեցման Համար ն մեկական դայտ գարնահացանդարի կամ կտավատ: հ ճամեմատաբար խոնավ ճոզերում ետք է կիրառել՝ կիսաչրովի ցանքաշրջանասումյուններ.հրկու ղաշո րաղմաժյա Վեցդաշտյա խոտաբույսեր, մեկ դաշտ Հառոխիկա-տուրամային կուրոուրտ, ժնկ դայ ժխիամյախուռարույա, մեկ դաշտ աշորա ն դարնանացան դգարիս

գործակիցը բարձրացնել ոչ Միլն

դաշտ

Վեցդաշտյացանքաշրջանուռություն. երկու

ցանդը Համար: ժասամր կամոյի շրջանների ոռողմահ ցանցի Ռոռւժան ծամար օդաագործել Քլավառչուր Ադիաժման, Վարդենիկ,կարճ-Աղբրոր, Կըրրխ-րուլաղ, ին ն նոր Փիլի ղետերի ջրելբ, կառոադելոռողման նոր ցանց ն զրանց աակ եղաֆ

Հողերը դարձնել ցրովի։ Գետերիմիջին ե վորըն չոռանընելում

բթաղմամյախոտարույսնը, մեկ ղաշտ Ճատիկա-ֆուրսժային կուլտուրաներ կամ հինգդաշոյա դանքաշրջանառություն,պոանց բամամյա խոտտբույսերի, ժեկ դաշտ վիկվարսակի թառնուրլ, մեկ դաշտ ղարնանացան գարի, տեկ դաշտ չարաչերկ, մեկ դաշտ սիլոսային կուրոուրաներ ե մեկ դաշտ կտավասու

կառուցել ջրամբարներ ղրան, ղերը վերածել ֆլչոի "ողերի:

մ խորության վրա կան ինչնա խմե 2ողագրուխթնելում 50--140 լու (ն ուալմոն), տլեւդես էլ ճանքային բուժիչ ջրերի մեժ ս աշարենր, ոլանք բուժի: ատկաթյուններով չեն դիջում ՀՄՍՀ2-ում ճայլանի Արնի, Սնան, Հանքավան ե այլ տանբային րերին, Անճրաժեչո է Սնանա լճրը աղատվաժ Հողազրունատներումվորել տրտեղյան ջրձորնիլր հ ջուրն օգոողման, տազործել ինչես այհոես էլ լճի ջրային պաշարները ավելացնելու ամուլ

դատարձլը

Ֆշ

ն

Ցոր յեն,

Ճետո

ուր

հանագւան գարնանացան

«նարավոր է,

ոռոգել:

կատա: շանացանննրի ցանբից ն Էն անչձրամեջա Էէ աշնանաոցաններնանմիջաղեստ ն դարի

Մնա

ն

ննե

ն

ն ցանրթաշրջանառուՑանքաշրջունառությունների դաշտերը շուրջը է թյուններից դուրս մնացած անօղտազորժելի տարաժությունննըը ոլեւոք 1 անտառադատնլ, ճիմեել տնաառաջիելոոնի, որոնք կազմված լինեն ն տտնո ւոննի, դեկորատիվ (րբարդենի, կողնի) (Խնձորենի, պաղատու ձենի) ոհսակննրի ս Սրանի ավազանի կոլանտիսությունների ղզյուղատնանսություն Հե տագա ղարդացումը ն վերելքը մեծապես կախված են ջրովի տարածուընդարձակումից,կիսաջբովի 19 Ճաղարճեկտար ճողերը լրիվ Ի

Է

՛

/

թյունների

հան ջրով առաճովելուց: մարդագետինները չրովիդարձնելուց, ինչպես ջիովի ողների ճամար, ըստ զլլավոր ախեմայի, ավաղանի Սնանի

նախատեսվումէ 90 միլ. խմ. ջուր ն 50 ժիլ. խմ՝ անջրդի ն լճից աղատված Հողերի ոռողման ճամար: նչված ժիջոցառումննիըպաճանջում են: հռոգման ջուրը ռացիոնալ օգտագործել, գրանը օզտակար դորժողության :

Սս

ձորերում անչջրաժեշտ է ու կիսայրովի ճո-

ւ.

ու

ր

ու

ատկ ընեկաժանչրդի

ն

Փարաոաւքունն աշնանացան կուլտուրաների բարձր բերք առլաէ կիրառել ցրտաշնիկի շովելու "ամար բոլոր ենքաղառտիներումսես

յող ենքՍաղ 17 ջրովի ադուռում բաղդտմալա ւս ն ճէ ա բքին Բոզ խոտարույսերի ճժուսր անաբ է օղտագոծն|այնանացան ցորհենի "ամար, իսկ մյուս ենքաղոտիների ներքին ն միջին մասերում, ճԻուտում ետք է ցանն, զաւթնոաւնա-

»աշվեկշոխ Հաշվարկային

է վերակառույելՄորաւունու, Պետբ վարդենիսին

գաշտ

աիստեմը, ինչպես նակ ցածր բընրբատումարգագետինների արոտա վայրերի մակնրեսայիհ բարելավման մհերողները: նան Դրուկան արդլունքներ են ալիս նոսոոյած մարդաղգետինե ներում արուսավայրներումբազմամյա խոատարույլսերի անք ն զանից չեոոռհրկու- հրեք Հետք փոգիչումը:

ջրային

պայմաններն ասլաճովելու, այլն նոր ոռուման

դաշտ

ՍԻՍՏԵՄՆԵՐԸ

ԵՐԿԲԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

ԱՊԱՐԱԿՊ-ՀԲԱՑԴԱՆԳՈՏՈՒ

ԵՎ

՝

ՑԱՆՔԱՇՐՃԵՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Այս դոտին ընդղրկում | Ազարանի հ ողերը զանվում են ժովի մակերնեուլքիը

Հրաղղանի շրջանները: Փուտու

մինչն 21/00մ ն ավելի վրւս, որոնք «իժնեակահումբաղզկայյածեն չոր ատափաստաբարձրության ն նային լնոնադավփտատանույիբն Հողերի տարատեսակննըից:Հումուռա"առնում սմ, Օրգանականհյութի է 100--125 մին 2որիղոնը Պղլորուլքլունը (ճուժուսի) Քանակը վարելաշջել տատանվում է 4--Տ5 մը-ի սաշմահննրում, վարելաշերաը վոշիտցած է, անստրուկաւութնննքավարելատոդերը բավակա չսոի ամուր նն։ Արհոլորաային տեղումների ատտոանմմ միջի, դրանը իջին բանակը գարնանը ճասնում է վում են 450--280 298 մմ կամ կառչում է տարեկուն ւնդումների ժ8,5 Օօ-ո Մմենից Քիչ հ ամիսննրին: ՀողումՀիմտեղումներ լինում են օղոստոս տեղրոնմբեր է կուտակվում այնանչ-ձմնուային ն գարնանային անզում. նական չուրը ների Հաշվին: Քրային ոնժիմի անստկետիը ծանր ոլայլմաններ են ստեղծվում Հացարույսերի ճասկակալման նհ Հատիկալիցի շրջանում: 1955 թվականից ակսաժ Հայհականդլուղասնտնոասկան ինստիտուտի նրկրադորգություն ամբիոնն «բաղկանի շրջանի Ֆունուան դյուղի կոլտոնտնսությունումուսումնասիրել է տարբեր ցանքաշրջանառությունմիչջոցառումների սիստեմում առանձին դաշտերի աղրոանխնիկական ԳԱ իսկական ա 7 ՍՍՀ Աղաջանենրի ռոիստեմը: Հայկուկան

աու

ռ

Նր

-

»

անդամ

մանի զեկավարությաժբ այնտեզ ուսումնասիրվել է դաշտային ցանքտշրջանառությունը, ունենալով սլախզել հապսոուակ մշակության տարբեր սիստեմների ազդեցությունը ողի կարնոր չադրոանխինիկական Հաակուչ

թյունննրի,գլուղատնոհսանունկուլտուրաների աճման

ու

գարդացման,

դանբելիժոլախուվտժության0 դաշտային կովաուրաներիբնրքատվուեմ Բյան վրաւ Ուսումնասիրվել ցանըաշրջանաոռության Հեւոհյալ աիոլերը: |

-

' :

1-ին տիպ.

ութղաշտյա'

բազմամյա խոտերով

ւ:

Ցել («Է ն ղբաղված), Հ. Աշնանացանպորեն (/ւկրաինկա |, 1. 7.

1.

5.

6.

Գարնանացան ցորենն Սունդիկ--կորնեգան, Բազմամյավոոււ, Քազմամյախո, ցորեն Գարնանացան

(ն

աշնանացան),

Միա Տառի արնդեղեն (ուոլ.), .Ց. Աշնանացանցորեն (Ուկրաինկու): շ,

առանըյ 2-Բղտիպ.ռինգղաշտյա' վղաշտյ

բազմամյալ իճազ

|խոտեր ի

:

,

մորաքանցուր

ատափասաանային

տա

(եռն դոտու պայմաններում ամառվա վերջին աշնախ ոկզբին Հացաճատիկիցտավատվաժ դաշտերում Հողը ճառախ խիոտ չորացած է լինում, Ետնը մեխանիկական կաղմ ունենալու պատձառով ճողերն այգ ժամանակ ձեռը են բերում: մեծ կառլակցվածություն, ուսաի ն սկավոռռակավորգործիքով խողանի երեսվարր ցաժը արգյունը ՛

Այդ երնույլքն

երեսվարն ուշ խոզանի

-ուժեղ է առանձնառգես

է կատութվում:

արտաձֆարովում, հիբ

ե Մ. Մ. չջիմուն վրա Հ. Խ. Աղաջանյանը Ուսումնասիրումյունների նն Սիմոնյանըծանդում այն հղբակացության, որ ցնլերի լոռի մշակուՄյունննրը հոլառաոխւմ նեն մոլախուտելի ոշնչացմանհը, բայց մեծացնում են ֆան ջրի անարդյումավե: կորուստր տողից: Հետեարար, ավելինպա տակաճարմարք ցնլաղաոշյոնր որբը ում չայլնորեն կիրառել շերբիդիդներ,

կտասխոր Հնարա։վորություն

մշակությունը փոխարինել մակերեսային մշակությամբ, որոջ չոռիսվ կրճատնրո| ժշակությոմների իքիմը, ե կնպաստի ջրի պաշարի պաճպանմանը: ենրային յանքաշլըոռոռ վ ունների այդու վնաւո լունը ւվլարդելու նոլատակու 1956 ր. մեր կողմից փորձեր նհ դրվել հուլն զյուղի կելաւյին քողւրաշրջանաութչան փորձատողլամա կոլահանսությունում, սը ղտնվել է ժովի մակերնույմիը 18640 մ բարձրույան վրա Ճիմնուկահում ունեցել է Պղոր վարելաշիերսԻչլվուցված սնաճողերուի Վարհլաողը փոշիացած 1, անտորսկաուր: ենլավարնլաչողի բավակահաչասվի ամուր Է, Հողի քիմիական անալիվենրից սուացված միջին ավյալներով, նախքան ցանքաշրջչանառությունների «իմնումը, փորձաջողամասերբըպարու 100 զ Հազում փոսֆորը ճե «Հումուս, 0,254 Կ ուղու, նակել են 9յ2--Վ,0 հղել է 11,45 մղ, կալի ումը Վ3,11 մգ Հողի ագրնդատոաւյին անալիզի ավյլալներիը ոլարդվել է, որ "ողի վարհլաշելուր «ձիմնեականումկիոշիուաժ է, 079 մմ մՄոնժ ագրեղաոների բանակը կաղմում է 34,2 ճե. ցանքաՄենք ուսումնասիրել ենք ճնանյալ ուր աշույա շրջունաւուր յունները: րա խոուհրի խառնութղ, Հ) րբաղ1) զարնսուս ցուն դարի Վրբասվզմամ ոուռեր, 9) բաղմաւյա խոտեր, 4) բաղմահյու խուռհր, 5) բաղմասիլա կերի հուլաուրաներ, 2) կերի արմ մայա խոտեր, 6) (աղմամյա որոուլնել: ծ) միաժա խոուեր: աշնանից Մռաջին դանրաշրջանաոռությանը դուվա"նհո 122578. կերային ցպանբաշրջանաուսումնասիրվել է նահ երկրորվ՝ ութբղաշտյա 1) դարնու. երի շեանյալ Հաջորդուկահությումբ: ռությունը,կուլուուլան խոսո, 4) բազմամյա նացան վարի բազմամյա խոտ, 2) բաղմամյո խոտ, 1) լաղզմամյա խոտ, 5) ի տաղրաժ կերի կուտուրուներ, 6) կերի արմատախոուղնել, 7) սիլոսույլին կուրոուրաներ, 8) միամյա խոտեր:՝ մեջ ըաղայյա ՌՄիրնոնաժաղդ Առոջին ափիոլի ցանքաշրչանուռույան կավորներից մշակվել են կորնդան, ասվուլա ն կրեքնուկ՝ բարձր ռայգբասի խառնուրգով, երկրորդում՝ միայն կորնդառ: 2աւուՁանբաշրջանսոռության Փորձըդրվել է նրեբ կըննուվողո են «ետնհյալկուլտուրաները ն սորերը՝ պատասխանդաշանհրումցանվել էլունուտանս (գարնանացան գարի), Սիսիանի կորեգան, Ապարանի )

ճել, Չ. Գարնանացան տորեն (Կունցիվ), դարի (Դի), ժ. Փարնանացուն մ. Միամյա (ոսոլ), Հառրիկանրհդեռնն 5. Փարնանացան տորեն (նունղիկ)' ռաջին ցանրաշրջանառարյան դաշտերուն կիլաովել է ռովորաե վարը կան ագրուսեխնիկո կատարվել է Սնավոր դուքանհներով: Շրկ. հորդ ցանրաշրչանառությանդաշահլոււմՀոդը ժշակվել էէ 5. Մ. Մալցեի այոխնբն ընլադաշտում անքն դուքաններուվվար, իսկ մնանղլանակով՝ ցաոժ դաշանհրում մակերեսային մխ ե ցումն ելը սկավառակավոր երեհսփարիչներո Սգրտոնխ նիկական ոոալորեր Հարգերդարդելունպատակով Դամապատասվխան ցանբայրջանաոությունների դաշանրում ուսումնասիրվել են ճողի շիմնակակ ե նախոոցանքային մշակության տարբե,ակկերը: դաշտի մեծությունը վերցվել է 1000 Էմ, 4թ դլլել է երեք կրկնողությաժլո ք.

է տալիս:

(րային

ատա-

`

վույտյ, երկտարերեքնուկ, բարձր

24 մզ 100 գ Հողում: 42է Փոսֆորի՝16,96 մգ. կալիումը՝ երկրորդ անզ վրավում է կորնկանչՀքբարձրռայվղրասի, ուր Ճճամապաէ 4,506, տասխանաբարՀումուսը կազմում ազոտը 6, ֆոսֆորը՝ 17,61 մզ, կալիումժը՝ ղրավում է 44,521մզ 100 գ Հողում: երրորդ ւելը ն վիկ լոս երեքնուկ-Էբարձր ոացրասը, ցանքը առա կորնդանի փաոք իու խառնուրդը: Փորձարկվողլուս կուլառւրաները (կատվատյ, նդիղսյացորեն,

ազուռի՝ 0,410,

աշնանացան ն զարնանա), էկնենդորֆ դեղին (կերի ճակնդեղ), (նզիլուացորնն ափսնաձն ուլ, Արքիկի կտավատ սմ Փորձաճողամասերում Հիմնականվար կատարվել է 28--40 խորությամբ: Հինական. վարից առաջ դաշանրը ոլարարուաց վել են 400 կգ սուռլերֆուսֆատով ե 150 կզ քալիումական աղզով՝լուրաբանչյուր Հեկտարին: Վաղ դարնանըդլաշանրըը փոցխվել են մնկ «ետք, ցանբի սմ խորությամբ, նախօրյակին փոցիվել են 5--0 ասլա կատարվել է

ՎիՐ--12

ցան վիկ,

ցանքը: Ցանրիհորման

ռայդրաս,

իչեցնում են Հողի բերրիուճակնդեղ) բոլոր ցուղանիչննյի չոնսակենուիը հ քրան դալմաններըո: ներնրոլոլ ցանքաշրչանառությունն Այոջին է բաղմամյա (քոտավխատվյալների անալիղը հույնոլես Հաստատում

կալտուրաների եղել 1. ղարնանացան զարի՝

եառ

կգ, կորողան՝ 130 կգ, (ոավատ՝ 60 կզ, եղիորոացորնն՝50 կգ, կների ճակնղող՝ 60 կզ, վիկ՝ 120 կգ, առվույա՝ 20 կզ, երեքնուկ՝ 12 կզ, րարձր 840 դՂ ւայգրւսո՝ ուրաքանչլուրՀեկոարին: Հետադա ատրիներին ցանքլ

նուրդների առավելությունը բազմամյա խոասերիմաքուր ցանքի ճամեմատումյամբո Մեր տվկալներով, միամյա քիքնոնաժաղկավոր խոտերը, տվյալդնսլբում միկՀդարո: խառնութղը ցանքի մշակմանճիշ: միջոկառումների դգնսլքումնույնոյես լովացնում են շողի բերրիության ւլայու

կատարվել է չրջառտույտի

(ռոտացիայի) աղյուսակով հախատեսված Հողիժշակության, պանրի,բույլոնիիխնամքի ե Հաջորդականությամըն յուս աշխատանքննրըերկու ցանքաշրջանառություններում տարվել են հույն ձնով:

մանները: միա մակոալն,

վեղետացիայի ինթացքում ցանքաշրչանադության դաշտերը թաղ-

ձանվել

են

1--Չ

անդում, շարադերկ կուլուուրաների միլչշարբային ռոսժշակվել խաժությունեել:ը են կուլախվատորով՝Հ--3 անգամ: Շարաճերկ կուրոուրաներին ժեն ատնզամաւիվելէ ալուռական սնուցում ափոնիաչ

ճեկտարին կային սելիտրուսյով,

սնուցվել

նն

-ին

չարից

Ճետո՝

:

Բազմամյաե միամյա կովտուբանեոիազվեցությունըճոզի հումուսի, ազոտի, ֆոսֆոբին եսլիումիդինամիկայի վբա: կերային պանքա-

բազմամյա

վխոբըսլակաս:

'

չմ

նն

յ

կզ ճաշվով, բազմամյախոյոնըը կգ սուղերֆուֆատով:

շրչանաոությունեերի սիստմոիում տարբեր ղաշանրից վերցվելեն Հողի նմուշներ ե որոշվել նի ՞ումուսը, ազոտը, ֆոսֆորը, կալիումը, ողի ավրելատային հոռմը, շիգրոսկուիկ խոնավությունը: ձողի քիմիական անալիզների ավլալենրիցը ներնհումԼ, որ առաջին ն երկրորդ ցանքաշրջանառություննելում մշակվող բաղմաժյա ն միամյա կուլտուրաները տարբեր ազդեցություն նն քողել Հողի բերրիության սլայմանների՝ Հոսխուսի։ ութի, ֆոսֆորի, կալիումի գինամիլայի վրա: օրինաչոսիություն,բաղմումյախոտաբույսերի խառՌրոչլես ընդճանուր հ սննղանյուհուրդը Համեմատաբար ղրական է ալդել Հողում Հումուսի են ընրի կուտակման վրտ, երկրորդ տեղը բռնում միամյա Սիքնոնածաղկավոր բուվռելըը, ապա մյուս կովաուրաները (կերի ւակնղեղ, եղզիղտացիորեն,) կատվատ): հաս որու: Հողի բնրրիության պայմունների ն դրանց լավացմուն տեսակետիցբաղմամյա խատոռնրի խառնուրդների մեջ առաջնությունը պլատկանում է առվույտԳրարձր ռայգրաս խառնուրղին Այդ դաշտում: Հումուսըմիջին տվյալներով «ավասար է 490",

լա, իոոնըն իրենց Հետավդնցության տնսակետից խոտերին, 0րինավ՝ «ողի աղզըեվատայինկաղը թ, իսկ միամյա խութեբազմամյա խոտերից Հեաւո նեղել |. 1204--46,734 ծռտո՝ նման "ւ տարբերություն նկառվել է նան Հումուսի ն րից ազոտի դարունակության մեջ: տվրոլենըից երեում է, որ մտռրուկուուրային տարրերը Մատցվոաժ ն երանց իոսոնուրդների ավղնպուվյան տակ բավմամյա խոտաբույսերի են, մնժանում Բաղմամյա խոտաբույսերի հնրդորֆուղղալիչափով մմ Ժնծության աղզընլատներիքոնակը (նախքան փորձը թյամբ 0,5 մեծանում 20: օոտղորժման 4-րդ շուրջ դնելու Պամենմատությամբ) Է սւադրառլոտտխառեու լի դեպքում դրանից ժի տարում, ւտմւվլուզտ

լիջում

`

՞

լ

'

ք ունենում ուժեղզփայթայումը աեհղի Սդրեգառնելի Համեմ ասուարուլր Հասնում ն է 9,96 Տր, դաշոում, որի ճակնդեղի եզիոլաղոցորենի ն խառնուրվենրը նպաստում ղրանց բաղվմոամյա խոտերը Այսոլիսով, են Հողի սարուկաութաւյի ստեղծմանը: Էատի կերային ցանքայրջանաօլուադործումը կարնոր է ոչ միայն ռություններում բաղզմաժյա իոսսելրի անասնաբուժումյանը կնրու ապաճովելու, այլե Հողի բնրրիությունը բարձրացնելու Ճա ուլ: ձրազղանիշրջանի Ֆանտանի ն Համունժուն ւղայառաջնությունը ելում բավմոառլախոերից մաններ ունեցող ղուշխին ն որ է խոտախառնուրդին,քանի բարձը ռայզրասի տալ ասվույուխի ետք են մեժ չափով լավանում այս դեղբում Հողի բնրրիումյան պայմանենրը հ տորուկոուրան ավելի լով է վերականդելվում: Բազմամյախոտաբույսեբիցստացածբերքր: Առաջին յանքաշրջաբերը ավել են միայն միամյա կուլտունառության մեջ 1956 քվականին `

:

Վ37

րաննըը

բազմամյա խոտերի ծաժկոց գարնանացանգարին, իսկ ՀեՈ ք առացվել բոլոր դաշտերից կուլտուրաներից: Այս դոսում բավմաժյլա նոռանրից տոացվում է խոտի երկու բերք, իսկ երբ քողնում ննբ սերմ ստանալու նոլատակով, ասլա ստացվում է մեկ ենյ ստացվում է խոտի բերք: երն մթնոլորաային անզումենըը առո երկու լիարժեր բնրը: Բացի այղ լսլսերը մինչն աշնանային ցրտաճասվ, որը րությունննըըԻ Հոկանմբերի 15--420-ր, բարձրանում են 15--20 օգտաղործվում է որպնս արոտ: Բազմամյա խստնրի առաջին բնրրաչաաքը միջին չաշվով կատարվել է Հունիսի Հ0-ին, երկրորդը օգոստոսի ԻՋ մ ի ն եր25-ին, իսկ սնրմացու Թողած զաշտերի բերքաճավաբը՝ օղոստոսի վեր ն ջին: Կորնդանի բարձր ոայվրասի սերմերի ճՃասունացումրամարյա է անդի ուննհում: Միաժամանակ Դիտումներըցույց են ավել, ոի աւաջին ճարի ժամանակ խուտախաոնուրդներում գերակշռում են բազմամյա շացաղզգի խոուոբույսերը, իսկ ենրկրորգ արի խոտախառնուրղեն: ննրում դլաանք«Համարյաբացակայում Բոլոր խոտաբույսերը Հ-րդ ճարում ինչոլես քաց, այողես էլ չոր վիճակում տվել են Մեծ ղանդված: ն ամ թյուններում Սռաջին ն երկրորդ ցանքաշրջանառո բում յու բազմամյա խո ունրից ստացված բերքի տվյալների անալիլից նրնում է, որ ամենից բարձր բերք է ստացվել առվուլաֆ բարձր ռոայղրաս իխյոտավխառնուրդից: Ալսոլնռ, օրինակ, մլուս խոտախաոռնուրդենրի Համեմատոքւյամբ Էյչ 14,672 է բարձր ուտլրասից սատցվել վփուլա-Ւ ց/հ բերքի Ճավելում,իսկ կորնդանի մաքուր ցանրի չամեմատովյամըբ ճամարյա կրկնակի անուա

ե

ղդատարիներին բերը

'

,

,

բ

,

ցամբարձր

բրբ:

-

է, որ բացբխոտի բարձր մյուսների ճամնխոտոաւլխառնուրգը

Ուսումնառիլրումյուններիցպարզվել

բնրքիը,

բարձր առտվուրո-Լ

ոայդրոռ

ունի ժի շարբ այլ առավելություններ: կնրարժերիուհսակեուխըկարնոր ն այն, րն ժեկժիտլոր կանաչ զանդվածից ինչրան չար խուռ կոտուցվի։ Պարզվում է, սր առվույտը տալիս է խոտի ավելի մեծ ել։ Սյսոլես,օրինակ, 1922 Է. ավլալհերով առվույտ րարձր ույհ չոր իուշի ելը Դավասար է 435,900.դ, կորընգրասի կանաչ դանդվածի դանվՎրարձրռայդրառինի՝ 4154 ծե, նրեբնուկ--ռալդրասինը՝ 27,15 Մր. իսկ կորնդլանինլ` 27,05. ճը: կնրարմերբիանսակետիը մեծ նշանակություն ունի Խուարբույսերի աերեների ժոռլկալոււլլելի Հարաբնրությոջնը ցողունի նկասմամժր, որը մեժ է նրեբնուկի, փոթր՝ կորնդանի դեպբում։ Առվուրոր բոնում է միջին տեղը: ան անսակետից առվույտի կերարժեքը ավնլի բարձր էյ քան կորնվանինը, բանի սր անլւների հ ծաղկաբույլերը մեջ է րոնվուժ սպիտակուցույին ն դյուրամարս նյութերի մեծ մասը: կնրարժեքիտնսակետից մեծ նշանակություն ունի նան խուտի քիմիական կաղժը: Վերցրաժ մատությաժլ

՛

ու

Խոի

նմուշներում որոշվելէ խոնավության,մոխրի, կալցիումի, ազոտի, Հում լրուռեինի,ֆոսֆորի ոսկոր: ո

Էրոժե ետի Հնար Խռաախառնությեերի լիմիական կողմն չրի

վում է,

'

տվյալներից Աուոորից երե-

տնաղիղի ոմ "եւ

նրնեբնուկի մնջ գելակշոում է Ռոխրիրը,առվուլոխ 1նչ՝ կալցիուժը, իսկ կորնգանիժեջ՝ աղզատը, ճում դրոտեինը ե ֆոսֆորը: Ֆան որ

տանի դայմաններում ճառվուրարբոլոր տուցանիշներով պերաղանցում է ն նրեթնակին, ուսաի այն կորնեկանին լայնարնի սլնաբ է տարածել ՀիաղզդանինռՀամանման ուննդոզ դշշուսյին դպայմաններ կերային ցանըաշիջանառուվքրուններումն, ընդչանըաոլես, դաշտավորու յան մեջ:

Միամյա կովտուշանեբիցստացված բեորը: Միամյա :

.

կոոլտուրու-

ններիդաշանրում կիրառվել Լ Ջրտաճերկի մշակման ախիստեմը: Ընդ սմ որու" ցբոատճերկը կատարվել է 22--80 խորությամբ: նախքան

ցրատաճերկը գաշտնըը պարարուսդվել են գոմաղբով 20--Չ25 տ/հ նորմայով, տրվել է սուպերտութաո՝ 300 նգ: Վաղ գարնանը դաշտերը փոցխվել են ժնկ չեար. ցանքի նոռխօրյակինփվխրեյվել են կոլտիվա. տորներով, 2--Ց սմ խորությամբ: Փաթուհ կաավատիջանքըկատարվել է նեղշարը, իսկ շալաչերկ կուլաւուրաներինը՝ քառակուսի ընային եզլանա-չ կոլվ։վեղետացիայիընի ացքում միաժա կուրոււրաները ոարուրաացվել նն ամոնիակային սնլիլորայով, «եկտարին 150 կգ Հաշվով:

Միամյա կուրույրաններից ցվա բնրթի արգլունբներից նրեում ոուս

ք,

կերային ցանքաշրջոնառովնյունների սիսունմում ճողի մշակման, մուն, հավխացդանքային աշխատանքների,պյոհքի ու խնամրի ճիշ միջոցաւաուժներ է դարնանադան կիրոունլո: դեղբում Հնալսվոլ դարուց, վիկիլ, կոտվատվը, սողդից, եղզիլատտայորննիըն տակնդգեղից բալձր բերթ ստան ուլ: Դխոուժնելիդ չռալուվեյ ք, որ ջանթաշրջան թյան սիսանմում բոտ ուարվոելի (12250--1999 (/է.) տաքդղիէ ունեցել նան ընըիի «ավենլում, Ուշագրավէ բոլոր կուլոուրանելի այլի «Հանդամանքը որ ցարնակագան արու ֆանատնեիտեղական սորաից միջին / յեր ավյալներով ստացվել 16,71 գ/ն «գչառինի ԲԸ» իոն մաինանացա / ն ՎԱՍ 302 ց բերը, ալ կերպ առաժ դարու Սպիտակի ոելական ռոթովոչ որ

սպլարարոաց

ոուչ

ժ

'

:

զյհ-ով ոլակաս: Փո՞ացուցիչեն այղ օոլալմանհերում խոավառւիը(15,09 գ/հ), ոռոլից նե (19,55 ց/հ), նդիոյտազորնեից (28734 գն) կերի տակնղեղից զն) ուսալաժ տվյլաղինրը, են շ«աշվի առնննը, որ ալդ կուլաուչ (316,585 խաձրը մշակվել են 7վոՒլունց «աջորդելով: 1,5

շուրջ

Վիկի հ

խոտի բնրթի ուվլալներըդ ենրնում է, որ աշնանացան Հեկաարիը առացվել է 97,8 ց կանաչ չոր խոուխբերը, իսկ զարնանացուն վիկ-դարի դաշտից՝ 19,8 ց 25,6 գ չոր խոտ, այսինքն` աշնանացանվիկ-է դարի խառնհուրգարու

միկ--դարի դաշտի լուրարանչյուր ն 28,9

կանաչ

զ ն

դի բերքը 8 գ/հ բարձր է դի բերբլը:

12 քան դարնանացանվիկ

գ) Յոթղաչտյա

գարի խառնուր-

Հ) աշնանացան, բաղմամյա խոտեր, 4--Տ) նանացան ցորեն: 1)

աշնանացան

թվականին վիկ Էզարի խոտախառնուրդիբերքը, Համեմատխմ հվականի բերքի Հետ, ավելացել է 3,9 ցենտներով, իսկ դարնակացան վիկ-Էզարի խտաոնուրդում` 48,8 ցենտաներով: խառրնուրդների չոր խուռի ել նեղելէ 31-32 Յռ, Սլողպիսով,աշնանացան իկը, դարնանացան վիկի «տմեմատու-չ թյամբ վել 1 խուռի ն սերմի բարձր բերք: Բացի դրանից, աշնանացան աին ժի շորբ այլ առավելություններ ունի՝ բույսերի բարձրության, Թփակալրիոն, ջանբի լիարժերության, խոտի ռրակի տեսակետից: Աշնահացան ե ուրնանացան (եկի գարու խաոր ցանքերի կերային արժեիր դնաշճատհլուՀամար որոշվել Է ղրանց բիմիական կազմր: խառնուրդների քիմիական կազմի տվլալներից նրնեոսքէ, որ դար հանացան վիկի լոնավությունը ն մսխրի տոկոսը ավելի է, բան այշնաւ հացա վինինը. դա բրոցաւթ րվում է նրանով, որ գարնանացան վիկի ցու

դ)

նն

ե

'

հն

չորանում, պրուտնինի սլարունակոււ Թյամբ աշնանացան վիկե ավնլի ճարուստ է, ուստի դրա կերային արժեքը օսլայի Լկվիվուլենուող ավելի բարձր էւ Միաժամանակաշնահացան վիկից սոացվում է հուրբ նհ դզյուրամտրս խու բանի որ քաղանքանյութիառկոսն ավելի յածր է: Բարնա-չ այան վինն ավելի շատ Հանքային ալեր է դարունակում, քան աշե խոցան վինը։ Դարնանացան վիկբ պարունակում է 1,660 կալդիումյ իսկ աշնանացանը՝ 148": Ուսի Ֆանտանում ե նման որալմաններ ունեցող մյուս վայրերում առաջնությունը օլետը է տալ աշնանացան վե-

կեն , ր տ

ն ղրա //

ուշ

խառնուրդներին Սարան Հրազդանիզոռու ՛

Է

չ աշրչանուոսփ ՄՔանքընուա 284

ո)

Մ

Վ

յունները, ԹՄյունեն արին:

«ամար կարելի է ճանձնարարել«նտե-

հաշտայինվանքաշոջանաւաւթյուններ Ութղաշույա

1) դել

(սն

է

գրավված), 2) աշնանացան ցորեն, 3) դարնանացան ցորեն-Էբավմամյա խոստ, 1) բազմամյա խոռ, 5) բազմամյա խու, 6) զարնանացահ կամ աշնանացան որեն, 2) միատլա Պատիկարնդեւ լնն, 8) աշնանացան ցորեն,

բ)

ինըդաշջայա

կամ դբաղդվաժ ցել, 2) աշնանացան ցորեն, 3) շարաչճերկ կուլաուրորներ: 2) զարնանացան կաժ աշնանացան ցորեն բազմաժլյո խութեր, 5) բազմամյա խոտեր, 6) բավմամյա խոտեր, 2) աշնանացան կամ դարնանացանցորեն, 8) շարաճերկ կուրոուրաներ, 9) աշնանացան

1)

սն

կամ գարնանացան ցորննւ

Հինգզաջտյա

Կերային ցանքաշոջանհառություններ

`

շատ

5) դարնակայան|բազմամյա խոտեր, ն) աշնանացան, 7) դար-

1) զբաղված ցել, 2) աշնանացան ցորեն, Հ) ծխախո, 4) կարտո. ֆիլ կամ բանջարանոցային կուլտուրաներ, 5) ծխախոտ կամ այլ շարաՃերկ կուլտուրաներ:

ու

դուններն ավելի

կուլտուրան եր, շարաճեր

բ) Ութդաշտյա`

։

1) գարնանացան դարի բազմամյա խոււելի րոաոնուրդ, 5) բազմամլւ խոտեր,4) բաղմամյա խոտեր, 4) ըաղմամյա խոտեր, 5) րողմամյա խոտնը, 6) խտացրած կերի կուլտուրաներ (կավատ, դարի), 2) շարաչերկ կուլտուրաներ (կերի արմատասա՞ուղ), 8) մրամյա խոտեր: :

բ) Ութղաշտյա

1) գարնանացան ղարիՎբավզմժոաւքա խոտ, Հ) բաղմամրս խոտ, 4) բազմամյա իւոու, 4) բաղզմասիրը խոտ, 5) ւոացրած կերի կուրոուրաչ ներ (կտավատ, գարի), ն) շարաճերկ կուլտուրաղւնր (կերի արմատա-չ արտուղ),7) սիլուային կուլտուրաներ, 8) ժիամյա խոտեր: 4) Յոթղաջտյա՝ Մ Սուն 2) 1) զարնանացան յարի -Էբաղժամյա խո երբի խաոնուրգ ,4) րազ մամաս խոտ, Ց) բազմամյա խոտ, 4) բազմամյա խոտ, 5) դարնանացան Տր դարիկամ կտավառ, 6) արմատասլուլարաապատուղներ, 27) օիլոսասյին ե դուլտուրաներ: Փոքր սոարածություններունեցոզ կոլտնտնսունյուններում ն սովրավ-

:

ի

է

խողներում կարելիէ կիրառել վեցդաշտյացանքաշրջանառություն՝ հուլչոուրաների ՀետեյալՃաջորդականությամբ՝ լ) դարնանուցան դարիԴ-

խաղմասյա խոտերի խառնուրդ Հ) ըաղմոանյա լու, 3) րաղզմասյա խուռ 4) բազմամյա կխուոյ 5) դարեանացան արի կամ կառսսվատւյ ճ) արմատաղպալարապատուղներ կամ աիլոռային կուլոուրաներ, կամ՝

7) բազմամյա խոյ, Հ) բաղմամժյախուռ, 3) տջորա, 4) արմասոաղալարբրապտուղներ, Ճ) միամյա խոտեր, 6) Ճատիկաֆուրաժայինկուլտուրաւ հերվբազմամյա խոտախառնուրգներ: ն սովմիջին ե րարձր դոտու կոլտնատնսությունները Ձանդգեզուրի խողների իրենց բնապատմական, ողակլիմայական պայմաններով Հիմնականում նմանվում են Սնանի ավաղանին Ասպարանչ-Հրազդանի դոոաիխներին, ուսռի Զանգեզուրիղոտու առանձին նկարագրությունը չի

դրվում:

ՀՅՈՒՍԻՍ-ԱՐԵՎԵԼՑԱՆ

ԴՈՏՈՒ

ԵՐԿԲԻԱԴՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

Սյունը (աղյուսակ 59) Հանձնարարվում 1 հիլսռել քիլաշարաշհրկալին ն ներկրադործությանխուտադուշտայինսիտատեժինրը :ետերալ ախպրի պանքաշրջանառությունները:

ՍԻՍՏԵՐԼՆԵՐԸ ԵՎ ՏՄՆՔԱԵՐ»ԱւԽԱԻՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ու

Հյու սիո-արնելլոան դոռինբնդղրկուԴ 1 «ահրուոլի ոո ըոն լու ռիսեն տարնելյանժառը, Այս ցուտու մեչ տոնամ հջնանի, Էռոանյանի, մոտո այու ռհ եոլեմժբերյուվ,Շուիյտ դինի շրչտնհոնըի ուղերը»,որոնք նն մ 500-900 դոոնվոսմ ծովի մաւկերնույից բայորության վլոո: հլստեղ շաղանա"ողերը լեռնաշաղանխակադույր, բաց Հաոդոոակադում ն ցոր իեն, տարատեկաղզուլն վերին մասերում` լետնասնասոռուվը: Մի յսնը ռակննրով: մմ մ, օղի Ցարվա մթնոլորուային նղուժների լուժարը 500--ս70 :

յ

ի

է

ել

ռ

:

.

«

-

"

«Հ-

'

:

իէ

8Իւ

Դույլառւրաները

թ.

|

թ,

ո

Ր 12.3,

միոին թին

տարվա

ջերմաս ավուր ջելսմասուի

չի, «ոյքերում Փադրօ կազժում 10,6"Հ-ք,ն։: մալրքերում:

ցածյոաիո

յթ

բարձրացիր վայրերում կաղզժում7է 20", աոավենլաղույիը՝ ԺԷ: Մ

թ

Էէ է

10,9-10,9-

Հաաա

Էացյարձակ Էվողլաղույնը

։

,

,

միլ նորեխւուլալոնուր կալաացյանել: ոյոյմաննխենրումմշակու: նն աշոնացուն

էնի

Բոստանային ՈՑ

առյարոոթիկենը,

Դիշախաոո,արոմոտանպլութոյիել,Ժիորոս Ի աղոարիլտ լփթոտեր:ժոտում բո մշակվող կուրոուրաների ց ըալնր ն կաջուս բեր» սատախոլո Հեսխախ որութ կո, ելք կիր շերտով երը: ով չոր ուովինկաներաշրջանամույութն մոն արո) Բ չուն (կոաարոննրի րոնի ա «րողա «նվող «իշա թոր անեի խրոնենիը, ո 7ի դոն սուուն ձեւն հ /Ոլրունը ՛աշվի առխվեն մշակվող բուանըի կենաաբսԱսսկան Պետը 1 Հատուկ ուշուղրւ քուն պարձնել մոլովխուռեՃուուկութնյունները: բի դեմ սոարվուլ սլուլբուրին. ալո հոլաւտակոմ տկրլոսմեչա է կիրն, տրաաճերկի ոստանը (խոզանի նրեսվուր հ խայ վար), փող դարնատը փոցխում, կողլլտիվացիս հ սոյլի: կյսաաւրել Հաշվի առնելով մշակվող կուրաութաների Ոծիոսիաու, եղիլտացո-չ նձի աստկությունները, բեն, Ճացաճոատիկն ուլի) կննդաբանակրոն ընքացքում ոչեսութ1 կիլոսոնը ՀիՒցյոնքուշբջանուռու ոն շրջանի սնուղում: դողրուրաացում նակուն, հավան բային ն բաո ելիույ հն ստացվում, եսի օրդանաանքային ոարարԴբակոն արդլունքնեք են Հողին գ: Հանձնարարվումէ բազմումլա օղոադործույ տանհնյչութերը տացորին, բոահցարաբատումնային մրա դանել՝ եղի լոտերի ումի ի: ն աշնհուհ ւն աղյ Աշան աւուր ճադույաավխկիքըը ջորի կուլտուրաներ դետը է /ոնդավորհլ Խոն դրոդված դելերիը, եպիդացորելից ն փողա։

'

ի

ս

չ

՞

,

:

,

լր

մ/ւր

ոի

Դ

-

-

՞

`

՛

՝

.

'

'

,

բ

«

ոռոս

ու

|

ում ոհ ոոչթել ճակնղեղ: երից հետո: Շրջաժ ւէա Հատվկարնդեղենի ն կարտոփիլ այլ կոլաուրանելը նան սուվքունենրի Հիմնական ուղղուՀաշվիառնելով ալո վոտ

Ճայմ

մեկ

8,6

դաշ

'

տն

«7

'

ա

|

Ե

: |

18,

| | ց63 աա

մե

|

|

ԻԷ

ր

-

Մ

Օ,7

|

ՄՐ

շն

Լ

ք.1

դել, մեկ դաշոդրբաղված

եխ դւորնադագնոն

Հ

յ

Լ

7յջ ն)

Լր

1,3

շթ

|,0

լ,Ս ճ,:3

|

|

|,

օիկ2 -

լ

աշնանացան դու լանջալարոթաւաույին կոլրոուչ

րճ

ե» «ոիոբուկան,

հան,

ղաշա

րոսի / կում,

դաշ աշնանացան դսրեն, երկու դատշու ժիավոոու, լբանջաաաբուոահավին կույՀառոխկարնդեղենե մեկ աշտ .

Դ

՛

ի

՛

՝

`

ի /է

տուրեխնր

:

ոիղաշոյա

եո ՀՈՎ

:

հեկ մոռնախուոձր,

ում տջրարացան

Դո

յ

ջ ցոր նն,

հ ոքլ

նի հային բանջորարբուու Չո2»

աղ-

Փիախոաո,մեկ Լանա դալմւանացան Ճավարակահ: չ րի հու Ո չ/ահացան ն, ծրկու դաշտ բազմամաա: թղաշտյա. "Ր ոու աչ խառատբույսերչերկու դաշտ ժնսախուտ,մեկ դաշտ բանջարար ւ

Մամա

կուրոուրաներ ե մեկ ւ

փս

|

/

Ց:

դաշտ Ռեն պաշա Դլոաշիւռու, Ո":դաշտ

|

0,0

39,1

աաա

թարրորակեքթը աարրերակ 71:

ԽԷ4

ռ

|

ասիակեքԵՕծ-

ա:

ի

Վեցդաշույա,մեկ

ո

'

'

:

ն մեկ նել

/ ոսներնեն/

2Մ

1975թ.

՛՞

2,1)

աաա

ռեն, երկու

2.2

Ս,ծ

Լեւյղաշայա. մեկ

ին

ա

կերային կուլտուրաներ

են

:

.

հարաոֆիլ

կ

"

`

րում փշակում

բանջարային կուլտուրաներ

յ

ՃՍ

2...

մյո քվում` ծխախոտ

՝

«ԵՎ

Աո.

ա

ԱՅ

Տեխնիկական

Սլո դոատ տնանհաոմոոնիիըի թոչգոմկունի Հխտղխոուաղորգուէ, քունն իւադուղադորի ությո դո, ոլոբոբ ուծովիլունը. պաորուաժ 1 նահ Ր հ սետսնաոլառումնրոնը շիր ինո ւն ոմյունը: Որոշ ողն սում ունե. ,

ՊԵՐ

Ր '

ր

ուա

Կը.

կաղում

ակՎ 32

ներ էյուղատնոհսական ցանրաաոան ններ կուրոութաների ձու լուննե բի զոսսում կառույվածիրՀյուսիս-աԲենելյան ի

ը

մն

|

ի

գաջո

երկու

նային կուլոուրաներ

ն

մեկ

դ

շա

հգիտացործնը:

ոխոնը ծխախուի արշ /ոնանհսություննրում,

վոբը է կամ ծլտվլուո չի Ինըղաշտյա.եկ դոշ"

անսակարար

կշիոր

ոշակվում,Հանձնարարվում: է՝ դրաղված ցել: երնբ

դեկ դաշ բնն, հրկու դաշտ բաղմամյա խոհը, կուլուրաներ ն մեկ Մամա եղի ղտացորեն, կամ,

աջհանացան Սո Բոանհջոաոորոթյյանային

դո շո

ոոշնանմոա դրաղված ցել, Ժեկ դուս դարհանայ ուն ցորեն, րն, ելե դուշա բազմամյա խոտեր, ժեկ դաո նհ ցորեն նղիորու դաո դարնհանամեկ ժեկ դաշու ծրավխու, մեկ դտ ցար Ճովաբական:

Ինիդաչտյա.մեկ

դաշտ

ցո-

ցել: Որպես զբաղված

Այս գոտում Հիմնականում պետք է կիրառել

ցել զբաղեցնող կուլտուրաներ խորճուրդ ենք տալիս մշակել եդիտաՀչ ն միամյա խոտնեՃճիբրիղները,Հատիկարնդեղենները ցորենիվաղաձճաս

խոտերից «անձնարարվում Իր: Բազմամյա

է առվույտի)

կորնդանը, մարդագնտնայինոզնախոտը, Տիմոֆենի խուտը ն բազմաճար ռայգրասըո ցուլց Փորձերը

տալիս, որ այս գոտու մի շարք տնտեսությունէ ստանալ երկու ներում ոռոգման պայմաններում տարեկան կարելի բերք: Գարնանացանն աշնանացան գարուց, վաղաճաս Հատիկարնդեւ ղեններից, միամյա խոտերից Ճեւտո, որպես խողանացան կուլտուրաներ, կարելի է ցանել եգիպտացորենի վաղաճասճիբրիդները (սիլոսի ճամար) այկական կարմիր լոբին (կանաչունդերի ճամար), շաղգամը ն այլն: են

'

ուղղությունից ելնելովտնտեսությունների

նե դուռու

ների կոնկրետ պայմաններից, կարելի է կիրառել ցանքաշրջանառություններ:

նան

տնանսություն-

ճատուկ կերային

ԼՈՌԻ-ՓԱՄԲԱԿԻ ԳՈՏՈՒ ԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

ՍԻՍՏԵՄՆԵՐԸ ՆՎ ՑԱՆՔԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Գյուղատնտեսականկուլտուրաների մշակման Համար. 1ոռի-փամբակի դուռիկ Ճճանրասղղետությունում ծամարվում | ամենարարենպասչ ն Գուգարքի Այս դոտին ընդգրկում է կալինինոյի, Ստնվփանավանի տր: են ն Այստեղ առանձնացվում լեռնաանտառային լեռնատաշրջանները: փաստանային նենքադոտիները: 1եռնաանտառային ենքմադգուուճողերը մուգ են, Ճումուսով Ճճարուստ,կարբոնատային: նրկրորդ ենթագոտում են լեռնային .Ճումուսի պարունակուդերիշխում անաճողերը՝ թյամբ:.

եկածծովի

Փուու տարածություններն

տարբեր

մակերնույթից 1500 ն ավելի մեծ բարձրության վրա։ Մքնոլորտային տեղումների մմ, իսկ է Ֆ60--640 միջին գումարը ներքին ենքագոտում տատանվում երկրորդ

՛600--700 ենթքագուում՝

են

տարվա

ջերմաստիճանը

տատանվում է 5--2::

միամյախուտերըն այլն: ողզնախուռը: շյուղախոտը, կորնդանը: մշակվում են անչրդի, պայմանՀիմնականում Բոլոր կուլտուրաները

անտառազու ներում, սակայն որոշտարիներին Լոռվա տափաստանի «փոշետամասում ամառվա կեսին,առաջանում է երաշտի մի տեսակը ռախուղը»:: `

րավկազմացանքաշրջանառությունների Ագրոմիջոցառումների՝ Հեաչ կուլտուրաներից ն

կերպումով, այստեղմշակվողդյուղատնտեսական

րավոր է բարձրն կայուն բերք ստանալ:

ւդուտու կառուցվածքը ցանքատարածությունների առնելով Հաշվի: Հեռանկարա կուլտուրաների զարգացման թ.. դյուգատնատնսական խո(աղյուսակ60), կարելի է ճանձնարարել շարաձճերկային, պլանը. | հրկրագործության. խուոաղաշտայինսիստնժները՝ տաշարաձերկային

մինչե 32. սաճմանում: են մինչն մայիսի երկրորդ տասնօրյակը, աշնանային վաղ ցրտանում Հարությունները սեպտեմբերի երկրորդ տասնօրյակից մինչն ճոկտեմբոլոր շրջանում րերի երկրորդ տասնօրյակը: Հետնապես,

միզետացիայի

|

ցանքաշրջանառություններով:

բխող ֆրանցից

ճնետնյալ Վեզղաշտյա.երկու դաշտ

-

դաշտ.շարաճերկեր գարնանացանՀա-

Հացաճատիկչերեք

կարտոֆիլ, ճակնդեղ) (եգիպտացորեն,

մեկ

ն

մեկ դաշտ վաքական, կամ վեցդաշտյա՝ նանացան ցորեն կամ գարի, երեք դաշ

ղաշտ

ցել, մեկ զբաղված

դաշտ աշ-

(հգիպաացոր

շարաճերկ ն մեկ դաշտ կուլտուրաներ)

զարնան

կարտոֆիլի բանջարանոցային, ցան Ճ2ավաքական:

Աղյուսակ60:--

կուլտուրաների ցանքատառածությունների Գյուղատնտեսական`

-Փամբակի Լոռիգոտում կառուցվածքը

1080.

տարբերակնե տարբերակները

"1920

կուլտուրաները

Ր

35,6

Ա

Ընկ

|

ն

ՌԴ

40,6

կրայինգովտուրաներ "

`

«532--10.

'

|

92,0 18,6

41,3

| "|

30,4

| |

շ

ւ:

ւ|

Բացարձակ նվազա-

--3815, իսկ մռավելագույնը՝ լից րտաճարությունները վերջին Գարնանային

է --26 տատանվում դույն ջերմաստիճանը

գարնանացա

կ կոԳուտումլավ են աճում աշնանացան մասամբ եգիպտացորենը, կերի արմատապտուղները, րենը, գարին, կարտոֆիլը, է), ապաճովված (ուր խոնավությունը բաղմամյա խուհերից՝ երեքնուկը,

մմ:

Մեծ Անձրնների մասըտեղում է մայիս-օդոստոս ամիսներին, որը ն է աճին զարգացմանը: Օդի տարնպաստում մշակվող կուլտուրաների

վա միջին

նորմալ պուլտուրաների կան.գյուղատնտեսական Հնարավորությունները, ն ճամար: աճման`զարգացման: է, Տնտեսությունների, (ուղղությունը կաքնա-անասնապաճակա պտղաբուծությամբ: ղարդացած

30,4 16|

18.9

|

49,1 49,1

28,7

|

19,2

|

50,6

| |

28,7

19,2 50,9

ումր

բազմամյախոտ

նւ.

շարաճերկ կամ՝ չորս դաշտ ճացաճատիկ, երկու դաշտ բազմամյա խոտ Ցոթղաջշտյա. հ րիս մեկ դաշտ միամյա խոտ: նրեք դաշտ «Հացաճատիկ, ծհրկու դաշտ բազմամյա Ռւթղաշտյա. խոտ, հրեք դաշտ շարաճերկ կուլտուրաներ, կամ՝ ` Պւթղաշտյա. ներեքդաշտ ճացաճատիկ, երկու. դաշտ միամյախոտ ն հրեք դաշտ չարաճերկ կուլտուրաներ: ինրդաշտյա. խոչորս դաշտ ճացաճատիկ, երեք դաշտ բազմամյա ստերն երկու դաշտ միամյա խոտ: Ութդաշտյա.երկու դաշտ Հացաճատիկ, երկու դաշտ բազմամյա խոտ, հրկու դաշտ արմատապալարապաուղներ (կարտոֆիլ, ճակնդեզ), մեկ դաշտ հգիպտացորեն ն մեկ դաշտ ղզբադվածցել: կոլանտնեսություններումհ սովԱնասնաղաճությամբ զարգացած խողներում դաշտավարությունը պետք է ծառայի անասնապաճությանը: Այդ նպատակով պետք է ացկացնել կերային, մարդադետնատպրուռային ն ճակաէրովիոն ցանքաշրջանառություններ: Վեցդաշտյա.մեկ դաշտ գարնանացան կամ աշնանացան զարի կամ վարսակ, չորս դաշտ բազմամյա խոտերի խառնուրդ, մեկ դաշտ` դարի կամ վարսակ, մեկ դաշտ արմատապտուղներ կամ սիլոսային կուլտուչ մեկ

`

2 դաշտ չորս դաշւո Յոթդաշտյա. ճացաճատիկ,

պեոք է ճամար: րիլի երկրորդ կեսը ժամզետը. չավագույն (մինչն մայիսիառաջին կեար)։եթն գարունը սկսվումէ վաղ, ապա ցանքը սհտք է կատարել նշված շուտ,Աշնանացանն Ջանջը կատարել անպտեմբերի մասսայական երկրորդ

ցանքի

դաշտ

ժամկետներից տասնօրյակի բարձր բերք ստանալու Դարնանացաններից անչրաժեչտ. Համար, է իրականացնելՀողի մշակման

՝

»

-ն

:

"

'

րաներ:

մեկ դաշտ ղարի կամ վարսակ, երկու դաշտ բաղՎեցդաշտյա. մեկ դաշտ մեկ մամյա խոտ, կուլտուրաներ, դաշյոճատիկաֆուրաժային միամյա աշորա ն մեկ դաշտ վարսակ: երկու դաշտ բաղմամյա Վեցդաշտյա. խոտ,մեկ դաշտ աշորա, մեկ արմատապտուղ, մեկ դաշտ միամյա խոտեր, մեկ դաշտ ճատիկաչ դաշտ ֆուրաժային կուլտուրաներ (դարի, եգիպտացորեն,բակլա): Պւթղաշտյա.մեկ դաշտ դարի կամ վարսակ, չորս դաշտ բազմամդարնունացանգարի ն գարնանացան յա խոտերիխառնուրդ, մեկ դաշտ ցորեն, մեկ դաշտ սիլոսային կուլտուրաներ, մեկ դաշտ միամյա խոտեր: Հարք տեղամասերում ցածրարդյունավետ մարգագետինների ն վրա, որտեղ էրողզիայի՝վտանգ չկա, անրաժեշտ է ներարոտավայրերի '

`

դնել արոտախոտձճարքային ցանքաշրչանառություններ: մեկ դաշտ ղարի կամ վարսակ, ճինգ դաշտ բազմամյա Ինրդաշտյա. խոտախառնուրդխոտի ճամար, երեք դաշտ բաղմամյա խոտախաոնուրդ՝ արածեցման ճամար: Ինըդաշտյա.մեկ դաշտ գարի կամ վարոակ,չորս դաշտ բազմամյա ճամար, երկու դաշւտ խոտ՝ բազմամյա խոտ, նհրկու դաշտ արածեցման դարի կամ կտավատ: գարնանացան նան բազմամյա խուռհրի Գարնանացանկուլտուրաների, ինչես |

սիստեմը,Վեգետացիայի ն

կիրառել զբաղված ցել,իսկ

խիատ չորա-

մաքուր ցելիսիստեմ: մինպայմաններում՝ Հաշվի առնելով գիտաճնտազոտական Հիմնարկների փորձերի աարւ առաջավոր կոլտնտեսությունների սովխոզներիվերջին դյունքները, ու

փորձը,առաջարկվումէ գոտու ցածր արղյունավեւտտ. տարիների մարդահ արոտավայրերումլայն մասշտաբով կիրառել. գնտիններում ման ճետնյալ աշխատանքները:

բարձլավ

ն Մարգագետիններում արոտավայրերում կատարելբազմամյա ն ցանք տալ օրգանաճանքային խոտերի անուցումթ պարարտանյութերով ցանք կատարել նոսրացած, ծերացած Խոտերի մարգագետիններու ն :

7.

ակավառակներով նախորոք գոմաղբով, բարտացնէլ

արդյունքներ են Դրական ն

չա-,

ֆրեղերներովփխրեցնելուց ճետո,

պարարտանյութեր նան ստացվում կոտրայած ար ատւվութերուս

ինչպես նան Հանքային

Մարզագետիններում բազմամյախոտաբույսերիցանքըերկու երեր ճետք փ ոցխելու դեպքում: 2. չր» բերքատումարգագետիններում Համեմատաբար է, արուտավայրե բումխոիճուրդէ տրվումկատարել քարձավաք, վերացնելԺիջնակները, "ով փոցխե օրգանաճանքային պարարտացնել պարարտանյութերով Հետք: հրկու-երեք ն Մարգազեաիններոոք արոտավայրերումձմռանը կատարձլձյան ն ընթացքում չրել, օգտագործելով գարնան վեգետացիայի կուտակում ճալքիջչրեիր: ՛

`

(3.

`

ԲՐ

ԻԱ.

ՏՅ:

:

Վանջերիվրա կիրառել Հակակրովիոնմիջոցառումներ,

կ լվացված " ՈւժեղՀչողատարզած լանջերը լավացնել (սկավառակա ճմուտում)բազմամյախոտախառնուրդների 2-Տ: ցանքով: ոլ Լավն, թեքություն ունեցող տափատեղերի աեչերն արտեթու, Արա Եր» պան կերային ցանքաշրջանառությունների սախ. :

4.

՝

'

ցրտաչերկի

բարձրորակով: կատարել ժամանակին Մշնանացանների Համար

ընթացքում բույսնրիխնամքը

:

՛

ՇԻՐԱԿԻԳՈՑՈՒ ԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ ՍԻՍՏԵՄՆԵՐԸ

-

ՑԱՆՔԱՇՐԶԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

"Փիրակի գոտին ճանրապետության միչին

մի մասն "դոտու `

ԵՎ

է,

լեռնատափաստանային

է Այնընդգրկումէ 1ոռի-Փամբակի կենտրոնակախ

դստիներիժիջին ղիրքի: Ցածրաղիը ժասերում Ճողածաժկույթըկազմված ք լեռնային կարբոնատային սնաչողերիը, իսկ վերին ննթաղոտիննրում դերակշոում են լեռնային սնաոդերըո եխ՝ մեխի, Ռիչուր յանի, Ամասիայի, Դույս դոուու ժեջ ոնում ե կայանի, նլիտակի շրջանները Արթիկիշրջանի մի մաոր: տարածություններն ըրեկած են ծովի մանր նույից էյ դուռու մ բարձրության վրա, որոշ 1500--1800 տելեր բարձրանամ են մինչի 1900 ն ավելի մնտլւ Մրնոլորտային սոհցուտմների միջինը տատանվում 4մ5 մմ, է 0դի տոսրվա միջին ջնախատորունըներքին հնլամրեչնե Ննվաղադույն է, վերին հնքապոտինելրում 2,2--ծչն:: դոտասի62--24" է ոռսոոանվում ջերմաստիճանըձամնմատաբար ցածը ննքադուտում

դաշտ Հազաասոիկ, երկուդւսշտ բազմամյա խթոցել: «իղ աշա ԿՈւթղաշայա. «ացաչատիկ, երկու զայ բազմ աոիլախո"ո մենկ դաշ: ցեր դաշտ հրկու ուղ նյու դոշա7 «ացասասիկ, թղաշտյա. ոմ 1 մ ամ ա ե Էնկ պաշտ վարնանացան նրնեթ դաշտա շարաչերկէ հռվտուրաներ / / միա: (7/ Մ Հավաք

ն մեկ տեր

յ

"

ոդ

իսկ

Ց

ԷՍ

առավելագույնը 7-36միջն, 20»

էե

բարձր ենքաղոտոս) Ր

29--31 էիչն։ ամննեարարձրում՝ Ձյունածածկոցավօրերի քիվ տտտանվում

Փարնախայինվերջին ցլրոձարույունների ն երկրորդ տասնօորյլակներում:

ւաաջիի կս

ւ

բաղմալխ

լինուբ

:6--47, ՉԸ.

6.

ա

`

դիրաոել

«

,

կայուն դու

ըաղուրոթ

սիստեմնքրը ծության խատա«դաշատային

պանքաշրջանառությունները:

չ

Հաաատիկ

ՍՏ

թ.

նե

|

-

,

«ետնյալ ւ

Ա,|

ԽՏ

-

կույտուբանչարահսչոսյին

ԲԱԱՈԱՋԶՒ

բանձր

|

Դ43

:

թ.

:

Քո

թ.

ՀՈՆի

-

լ

ՆԷ

50,6

50,0 3:38

ԱԽՏ

Մ,

3,1

0,3 Խ0

Օ,Ց

ան

0,88.

30,0

:

Է

1.7

/

լ

Խծ

թ.

| տարբերակները տարբերակն

ՇԸ

|9

|

0,

։

ՉՑԻ,2 ' |

1,7

-

Է

| 12 |

աջ

15,0

Է

|

:

0,3

Ռ,/

|.

--

|

,8 0,5

Վռուը

1,6

Վ8.4

0,9ճ

1,6 50,9

|

ԵՎ ԴԱՐԱԼԱԳՅԱՑԻ ԳՈՏԻՆԵՐԻ

ՍԻՍՏԵՄԽԵՐԸ եՎ

-

լ

1,5 լ

ԸՐԻ»:

ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ

|

Ծչ.. Ր,

:

փոթաոֆի կերի կույտուրահեր

|

(Կ

.ւ

ոնառյա

դրանցից բխող

ռուծ

|

Տեխնիկական.ընդաժեեր Այո ըվոսր ծխախոտ ԵՐ Շարարի մանհդել

,

ելնելով դուռու ույմմյուն ցանբերի կառացվումբից հ դլուղլատնտեսության ղարդացման"եռանկարային սլլանից (աղլուտակ 61), Հոնձնա-չ շարաճերկային, եբկրաղոր. րարվում է կիլոսռել ցնլաչ-պադափոխային,

ՄՏՍ

ու

յ

՛

ո

ԱՂԱՄԱՆՈՎ

ուր

ՏՍ

դորտուրաննրին

լու

կերի մոր

իճուրանի:

նննր ւել: ի ցանտառաբածությունների հապատիտնատկածն: կր կառուցվոծէր Շիրակի զոսում ոուղնսաւաի

,

ոլ տուվաները

'

| առաովի աու

մելուշակ 81 '

.

:

յանը սլետը ՈՏՔ ԹյԽոտ

դաշ

`

,

«թրա.

ուշա

,

ր

դարնհանագան

ղաշ

-

,

անջրդի պայմաններում մեծ վնաս է «Հասցնում հրոշոի, հ տոսթ րամիների որն առաջանուս: 1 երկարտտպե սիչրլու ՛"եանանքով, միջոյառումների կաղմուկերոման Ընդշանրաես, տղքոաւնհխնիկական Է կտրդավորել իլոնըի դարդոաւցումը: մնքացքում սիք աճր ծրովի շճողնրում ոռոդելի ջրի մեծ կուրիը է զղայվում Այո Ֆողլատակով վեպնաացիայիընքուցբում լոոյսերին ջրով ուպայովելու «ամար ան. Դրամեշո Լ ձմուտն ձրոհակուռակում, ջբի կորուաոների կանլրոման միջոցառումնել: ն բարձր սղրբոտնխնիկո, Այս պոուում մշակվում են աշնանացան Հաոգրոոոռիկույին կովտուդային դրոաղնյնում «աււոհաներ, յայտատի կարած ցանըատարաժությունների 22 տոկոսը: Անչրդր այմաններում լավ է աճում կորնդանը: Ջրովի սայմաններում ժեժ տեղ է զրվում շաԲարի ճաննդեդը, ոն ունի արդլունարնրակախնշանակություն: կնրուլին կուլտուրաներ, էղիլԱյոոնը մշակում հն նան կարտոաիից, ն դոտում պարդանում է Վերջին տարիննրին այլն: այորեն, առվուրո հ մշակությունը: «Հատիկաւրնդելենկուլոռրոանենրի որողուբուժությունը Շիրակը դուում տմճոհոություններն ունեն դաշտավարական-ամւմՃուխյուր Կոկում ճառա բությու ի անյ յ. ուզղուիուխ /ւսուի դաշ ավոարություն

որոնք

երկու

ն

չ«այաատիկ, երկու դաշտհաղմամլա շ կաշա չարս չնրկ ժեն դաշտ գարնանացան Հավաքական: Անսածնաօլաչական ուղղզուփյում ունեցոլ տնտնսումյուններում կաբելիէ Հա ձնարարել: Վեցղատյա. հրեք դաշտ բազմամյա խոտ, երկու դայտ Հավաճատիկ ե մեե ժիաժրս թոտ: Վեցղաշոյա. նհրնը դաշտ բազմամյա խոտ, հրկու դաշտ Հացաա-

դատու

:

շարաչնրկ

պոռյո

ն

:տռկտեմբերի

ընքացքում կատաղել

խոտանը,երեր շայի,

օրերի միջե: նն

-

՛

|

1 4-98

փաշա

`

:

--28--ՑՑ",

չորս Յոթդաշտյա.

Պ

ԵՐԿՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ

ՑԱԽՔԱՇՐՋԱԽԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

|

Այո պոառիներիընադգոռոական ն Հողակլիմալական պայմանները ճիմնականում նման են, ուստի առաջարկված ցանքաշրջանառում յուն» ենըը կարելի է կիրառել երկու դոտիների Համտր։ Մյս ղոտիներըի բրնղ119

» -

գրրկում

են

կուլտուրաներ, Հատիկարնզեղեն

Թալինի, Աշտարակի,Արովյանի, եղեգնաձորիե Ազիղբեկո-

ցան ցորեն, լարի» բու խաղող, սլաղատու

վի շրջանները: Այստեղ կարելի է ընղզրկել նան Արարատի շրչանի/ ն էրարատյան ճարքավայրի լեռնային մասերի ճամաղատասխան են,աւ գոսիները: Այս շրջանների տարածությունները: յնղարաշխված են ժովի ակե-

ցորեն:

/

բնույրիյ մ.

Խ,

|

մ բարձրության վբտ։ 900--1800 ե ուրիշները Սղաչանյանը

յ

երեք վոսվին բաժանում ն ենքադոտիների: Մեր կարծիքով, այստեղ ճողակլիմայական յլայմանհիրը որոշվում նն ոչ ին բարձրությամբ, այլ առաջին ճնրքին |ոռողժան Ուստի պանթաշրջանառություններըն այլ ազ ուռնխնիսլայմաններով: կական միջոցառումները պետը է «ինավորհլ, ելնելով ոռողվան ղայ Գոու ուոորին մասում բնատնտեսական ղայ նները մաններից: նույնն են, ինչ որ վերին մասերում, ճետնաբար, վպլուլատնյւնսական կուլտուրաներից բարձր բերք ստանալը Հնարավոր չէ առանց |ոռողման, Փու ճողայինծժաժկույթըՀիմեականում շագանակագույն, վոր շադանակաղուլն սակավաշզոր սնաձճողերեն: Այս դոսիներում կլիման Հիմնականում դաժան է, խիս դամսրալին, մբնոլորտառին տեղումների տարվա ժիջինը ուսռանվովւմ է 300-425 մմ սաշմանում, տարվա միջին ջերմաստիճանը կավմում է 2:4-8,5-, բացարձակ նվաղագույնը կազմում է --ՀՋ, իսկ բացարձակ առա. վելագզույնլ 85": Բացի այդ, այլոտնդ աճախ լինում է հրավա, սրի ոլատճառը ԱլճտրատյանյՀարավայրիդ բիափանցողչոր ն սեք րադիչեն, ենըն Ուստի գյողատնանսական կույտուլուսներիըբարձլ| ե կայուն բերըստանալու ուա առաջին «երժին պեոք է ընդարձպկել չրովի տարածությունները: Վերջին տարիներին այս ուղղությամբ մեծ աշխաԽանքներ եր տարվում, սակայն ոլս դոտու տողերիղետ 75 ն անչրդի է, : Անչրաժեշտ է ձեոնաթկել ըեոհլուլ միջոդառումները: է. ՇարունակելՄնժ մասշտաբներով չրային ցանցի մնցկացումը, ղացիոնալ օղաավղործել«ողի խոնավությունը, դլուղատնտեսական դուլտուլոսները վեզնոացիայի բնթացթում առղաճուվելջրով: 2. Բարձր ադվունավետությամբ օզտագդործել «ողում ելած ջրի Այս նպատակով կատարել ձրան կուտակում, կիրառել խոր չդաշարնելր:: ցրտաձճնըկ, սն ն վաղ գելեր, ցլոթառերկի վաղ վարնանային փոցխում ն աշնանացանների փոցխում: մ. Բարձր որակով կատարել դլուղաոնտեսակոաւն կուլտուրաների ե բոլոր որոնը անայն միջոցառումները, յանըը, ցանքերի խնատմբը Հլոռժեշտ նկ երաշտի ննքակա շրջանների երկրագործության«ամար: ներկույումս ալս դուոու տնտ նսությունների ճիմնական ուղղությունը Հացածաւիկա- անասնապաճականնէ ն դարդացած ծխախուտաղզործուէլունը: Անչջիղիղպալմաններում մշակում նն աշնանացաննե ղարնանա.

այլս

չրովի պայմաննե բանջարանոցայինկուլտուրաներ, հղիոլտա-

հ

"

ելնելով վերը շարադրաժից ն գլուղատնտեսության դարդացման ց (աղյուսակ 64), ան Ճեռանկալրների դոինելում Հանձնարարվում ն երկրադորկիրառել ցելային, ցելաչշարաչերկային ե լխոասաղաշտային ն ժության սիսանմները ճնանյալ ցանքաշրչանառոաւթյունենքը: Աղյասակ 62

ցանքատարաձություննեՐի Գլուղասնտեսական կուլտուրաների գոտում կառուցվածիրկենուբոնուկան -

կովտուրանները

թ.

-

.

՞

:

,

ս

»

:

'

թ.

| սմոռարրերակնենրը | աարբնրակները

:

ՀացաՀատիկ

61,1

ԱՎԱ

ԱՂՈ

թաներ

մավի

ՀԱՈՅՐՈՎ կարտոֆիլ կերային կուլտուրաներ

ան

3,2

Յ,5

Ը

| Ս,1.: Խ3|

նշ

ար

|ՅԱ,7

0.6

--

2,3 3,5 24,9

2,3

3.6

43,7

|

|

։

էյն

:

0,0

2,4

3,1

ՎՅ.2

37,5

|

|

|

լ

39,1

ծ7

|

|

'

|

Գ9,8

0,7

0,7

-

|

Հ

50,3

56,4

1,0

-

-

։

1,9

Տրնինիկական, րբնդամնել մյո իվու՝ ծխախո հանչարանոյային կողոու-

7ցոօօթ. |

ո

`

'

|

|

թ.

93,1

|

Աղյուսակ64 կուլտուբանեջի զանհատաբածուխյուննեջի կառուցվածքը Գյուղատնտեսական

Դարալսգյազիզոտում ԼԸ

Ս

դուտուրուները:

«965

Մ. |

թ.

"

|

26.2

ԱՈ

Տեխնիկական, ննդաժներ Այռ թվոսԲ ծխախոտ

3,6 3.6

.

հանչարանոցալին կոլտու-

բաներ

,

ԵՑ.

ՏԵՆ

հոռտանալին կոպտուրանելր

0,8

կարտոֆիլ կերային կովասրաներ

0,5.

ՀՆ

ի

.

17,9:

|

| 58,0|545

65.7

|

3,0

|

|

Յ,Ս

0,2

1,8 ՍԴ .-

30,6

29,0 |

25.

2,5

|

լ

--

|

|

»

լ

| 3,1 3,1 |

թ.

'

շ

լ

Հացաչատիկ

ԸԱջա-

| տարրերակները աարրերակները

|

'

-

թ.

|

|

0,4

--

36,0

3,0

|

ու»

| 7, | 2.2

| : 1,8 | 1.8 | ժ,6 Մ,0 |

'

'

|

Ս,2

39,9

|

0,7

40,5

լ )

ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ

ԳՈՏՈՒ

ՈՌՈԳԵԼԻ ԵՆԹԱԳՈՏՈՒ

հկ դա/շյո մարուր տել, երկու դոտ Հինզղաշտյա. յւշնհանագցան, նե ժեկ դաշտ մեն ղաշտՀատիկաինդեղեն հնդիոլութացորեխ: Հինզղաշտյա.մեկ դաշտ ցել (1/2 ժաբուի ն 112 զբաղված), երկու դաշտ աշնանացան ցորեն, մեկ դաշտ "առոիկարնղելեն ն մեկ դաշ

ԴՍՆՔԱՇՐՑԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Այն տնանեսությոմ ներում,որոմ ձասվաւտի տենսակարար կշիոր բարձր քէ, Հանձնարարվում է վեցղաշտյա ցանջաշրջանառություն. մեկ ղաջո այնանայան ցյորննհ,երկու դաշտ ծխախո, մեկ զաշտ Պոտիկաչբանինդեղեն կուլոււթանել, մեկ դայշու եղիալտացորեն նե միկ դաշտ չարարբոստահալյինկուլտուրա նլո ան դուշ աշնանացան ցորնն,հրկուդաշտբազմամԳոթդատայա: րո խուրեր, եիկու աջա ծխախոտ, մեկ պաշա բանջարանոցային նուլաներ, տիկ դաշյո չուր դաղ ուն աւյյուն Հավաքական: ներկա պաշտ այհանացան ցորինն, երկու դաշտ բաղՈւթղա»շայա, խոտ, երկո: վաշու ձրախոտ, մեկ ղաշ մամյրբաս լանջարարուտանային կուլաուբաննը ն նկ դաշտ դարնանացան Հավաբակուն:

օորգո:

`

էյն կոլանանսությունենրում, որտեղ բավարաք թանակությաժբ խո-

կա, կարելիէ նավություն

,

ԿԵՆՏՐՌԿԱԿԱՆ

ՆԵՐՄ ԻՐ

Մինչե վելու

ՆՑՐԳԻ

ՊՈՏՈՒ

ՊԻ

ԵՆԻԱԳՈՏՈՒ

ՑԱԽՔԱՇՐՑԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԵԵՐԸ

`

'

ԿՈՒՐԾ

"

ԻՆ

է

հնմացգոտումդեռես ինլունված

աին

՝

ցել

՝

մա

Խշնակայան որին ն մեկ դաշտ տշորու: ՄԻՑդդոշ Հայկականլլուղաանունսակախ ինստիաունի ընդանուր հրկրագործության ամլբրոնի աշխատակիցները, ուսաումնասիրունյուններով ոլարլել նն, որ կենուրոնական գոտու անջրդի պայմաններում աղզրոտնխեիկական միջոցառումների (:ողի Հիմնական ժշակման, մաթուր ցելերի: ողի հավոոդանբային լավաղույն մշակության, ցանքի ճիշտ ժամկետի

տուր

-

յհ,

`

«

՛

յունների ընտրություն, յյանթերի լավազուվն նուժբի, պանքաշրչանոաոութ աԱ է Հեարավոր սւտնալ ոլոռի, կիր սինի) ոումումբ ճիշա սիսնոի, ոլ եյի հորդոյի: հղի երու կորնդարի լոսբձր Բելք ն հրկրաղործումյան ոնլային ախիսոեմ։ փոխարինել ցնլաշարաչերկային ե սրովավոխթային սիոտնմուր սական ինձտիտունի ըրնդՀաշվի ասնեչով Հայկական վլուղատնոււն ինչպես նան Հանուր երկրագործութան ամբիոնի աշխատակիների: ախո ետա անջրդի ենքաողւաչավոր յուունըի փորձերիարդյունքների: դառում լորչութղ ցանթաշրչանառություններ: ենը տալիս 4--2 դաշտյա Ս. Ըսդաշտյա. ցել, երկու մեկ դաշու կամ հու ն ոլո(ուի Ռեննդայա 4 ճատիկարնդեղեն կարղեղե դուս (սիսնո աշխատա նյո ուն հ ցորենեն նհ Մեկ աշորա (սիլոսի ճամար), ժիկ դայտ աշՎոբսղաշտյա.ժել յոշտ մեկ դաշտ ճոռթիկարնդեղեն (սիսեռ, ոլոռ) ն մեկ գայ ցորեն, նոքան կոռավա կամ գարնանացանՀացաճատիկ: `

լ.

՛

սորգո

փաքուր կբաղված '

դուշ:

,

ն հրաշլահղվողուտցյորեն

կուժ

վորված բերք ոտանա: Հինզղաշտյա.մեկ դաշու մաբուր վել։ երկու դաշտ աշհամագոանդոտշխոնո) հ Ժեկ դոշ րեն, մեկ դաշտ հղիլտացորեն ամա Պճասիոր որուհվ խոնավությունը բավարար պան դարի: Վերին հնքաղզստիներում, է, կորնեղանըսոալիս է լաս բնրք, կարելի է ՀահձնարուղրելՀէտիլալ ցանքաշրչանառությունները: հրկու դաշտ ըաղմուժյո հոտեր, եթկու վաշտ դարա. Ցոթղաշոյա, նացան զարի կամ կավատ, մեկ գաշու ռիլոռային կողաուրանել, մեկ ցորեն: Սուսնձին աոն դաո միամյա ոռոնը ե մեկ դաշմո աշնանոսցոան նն 9-1: սություններում տարբեր ժամանակաշչրջոնեննրում դիրոոել դաշայա յանջայրջանառություններ՝ երկու դաշտ բաղմոահրս խոտերով, Ճինգ-վնը դայտ ճաղզաճատիկային կուլաուրաներով հ էրկու աշտ (նամ մեկուկես) մուբուր ցելով: ոնում ենք, որ դլուլատնանսումյան պզոսրդացմանարդի փույում անչրաժեշտություն չէ նրկու զաշտ Սողնել մարուր դելի տակ, Այդ արն դաշուրո դանքոաշրջանառուտեսություններում պետը է քողահ,| 9--11 վիոխնլ դանքաշրջանառաթյունների կառուցվածքը: թյունները, բայց ելնելով մշակվող կուլտուրաների կննոաանակամ 3ատանձնաատկոկուրոուրաների թյուններից, պլանային առաչադրանքներիը ն սազծել Ջ

Ի

)

մամանակները այս

մաբուր էին եդադաչտյա յանըաջրչանառոմյունննրը՝ նկ դաշտ (սն կամ վաղ), երկու կաշո մեկ դաշտ աշնանացան կորեն, կամ առ

կանել

՝

ւ

դ

"Է

՛

-

ձիշյոճաջորդականություն: Հայ իու 2ոյսոժե ելնելով արուն աոանձնաճաավուիուն Դոաոը ել 12» ՀՈՄի" ժեշ» )

:ունն

յ

ութ

սիառիմր է աշնանացան Հացաշատիկենըը ճամար նկիլսսհլ ցելային «ամմսը՝ շողի (դրաղված է մ ուքուր Ջնլեր), իոկ դարնում ց ունն ելի մշակման ցրտաճերկի ոիախքր՝ խոզանի հրեռվաբով հ խոր վարու ե բամրոնըիալ ներդնել օրրան անւոյի ն պասնբաշրջանառություննելրում ն մշակ ի, սարարոացմտն սիստեմ, ճաշի տոնելով «ողի բերիիու յոք վող կողլառւրողերի կենոռբանակուն տուանձեաշոոռկություները: ր ոիների րի նէ նվով լ դ ուռի հսկ սդործոԹյան հերոինի բի չոռացջույ կ ն այլ աողիոմիջոցառումները կողմնորոշող են, որոնք կուրող սիատեմ նիրը/ են փուխոլւվել, ելնելով ավյալ տնտեսության կոնկրետ ւլայմաններից: '

ու

ի

կեսըի

«

ո

հ

նխի

ի

ւ

-

ակրու

՛

ոի

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ենրաձուվնյուն

.

.

-

`

.

,

.

.

երկիադոգությանարստեիմիտնսական «Հիմունբները

.

Հայկական ՄԱՀ քրկրագործությանպատմույմյունից Հայդական մշ կլուղատնանհսակաին պոտիները ն ռարյոնների վերլուգությունը Մնահր ավաղանի ջրթոանիերիբնական դյուրին երը Մեսնի աղվաղահի «Հոգակյլիմաւրոկանդայմանները Մնախի ավազանի բոյսսժաժրոցը

.

.

,

.

`

.

։

-

.

-

.

.

.

.

-

.

,

ի

-

-

-

.

.

Հ

սիռուեմեերը ավապանի առերհեքագոտինքրում կանի, -

սիտահաները ննրչնե ջրովի էնքապուում

.

-

Հազի աակման

ցիուտեմը

-

.

«լարախաացմտանսիսոսհժը

հրկրապործուկան

:

-

-

:

`

.

-

:

-

-

-

դաշտային -

:

:

.

.

-

-

րբերթր տարուսավայրելիբարելավումը: Ռոաիգաղէաիննքրի նանի ավազանի չրջաննիում էրկրաղդործությանվարդայման չնետսնկողունըը հն դահրաշրառեաոուԱխրորան: Հրազդան գարու էրկրադոթծոայան ռիտեքնէրը խլոնները արեան գսուու հիսանմոնեիը հ դանբաշքջանաոու կոլաութաների

.

-

հ

-

,

-

.

։

.

:

:

-

-

Աըկբաղաթձության Ռլաունեքը կոսի Փամբակի ցանրաշըջանադությունն երկրագործում երը յան աեստեմեեր -

.

.

:

յո.

,

հ ներարգյոս էրեր ոոդոր իության ոիոահմեքըը արյան հենվող ութին երում ե պլան Լերայպյան 1եժազոտու դանթասըջատնոություննքլում մրակվող

դաշտագին

ջ2

Էորազուոաւ յանբարոյանասուվիունանըում րսգղրկված

Հողի փշաղմամ սիտոքմբ

ծ2 :

սիսանմնիրը մինին տանչրվիհնմադուտում

կոջառլրանքիրի րբերբբ

մանող .

ֆիրբի» չրավի էնքակոսու վանքաշրյթողառուվլունների կազժի մէջ դաշսոսյին կուլաուրաների րքրբթ

հքե

-

,

երնրագորոթյանկ

Բույսհրի

.

ք

-

ի

շրջաննքքում .

Հրոզաանահաությանվիճակը Մհանի տվաղոաւնի

իրդյադորմության

ի

-

`

-

-

.

.

,

.

.

.

հախորդենրի վերր.

.

կացվող ցանաայիյանա-

.

ւ

-

.

-

,

11:

Հովո

Օ։20|060.

Կ,

ԱՐԱՆՐԱՆՐԱՆ

գոտու

րր

հ

Շդակի զուտու նրգրուպսըժութ ու սիոտետեհերըհ դանքայյթանաայանեքրը ն Դարալազյաղզի կեեարոնական դոթիների նրկրադորմության սիստամոինըը ն յանՔաշրջանառություննիրը

ցոտու կինարանական նմնարոնական պոտու

.

.

.

.

:

.

.

ցանքտ:թանադուկունների Էնքաղդոտուցանքայշըջանյասությունները

։

.

ոռոգելի Էնիոլոտու արվի

,

1ո2