Գյուղատնտեսական միկրոբիոլոգիա

Աե

|

եթա Աի

ԱՏ ն ՀՅՅՊ "

Հ. Կ. ՓԱՆՈՍՅԱՆ

ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ԲԻԿԲՈԲԻՈԼՈԳԻՆ

ն միչՄինիստշճների Սովետի բաշճրագույն ռույլատոված Է ՀՍՍՌ ճակաշգ մասճագիտական կոթության կոմիտեի կողմից ուպես Լ ձեռնարկ գյուղատնտեսական ուսումնական բուհեւի

տեխնիկումճԵշի

ԷՍԵՕ1ՔՈ

հս-Մար

71.2

ՄԱՅՆ Հրգա

թՈԱԱԹԱՆԱՒ

ԷԱ 1օՒ Խզը

ԵՐԵՎԱՆէԵՂԸՑՈթՄԵԳ/Ո

6"

հտ:

Ըս)

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

Միկրոբները կամ սովորական աչքով անտեսանելի միաբջիջ օրբնության մեջ չափազանց շատ են տարածված:նրանք`

յանիզմները դոնվում են

Ճողլում, ջրում, օդում է ռլլուր: ամենուրեք՝ Լ կենդանիների մարմինները Բուլանրիչ մարդկանց

ծաժկված են բաղմապիաի բազմաթիվ միկրոբներով: ձենդանիների մարսողական մլդ միտբջիչ ուլրակաում նուլնպեսկան անթիվ-անճամար միկրոբներ: կենդանի էակները, դատնվելով տարբեր կազմություն ունեցող միջավալբերում, «նվելով այդպիսի պայմաններում դտնվող մի շարք աննդանլուխերով, խորն փոփոխության են ենթարկում դրանց: Ալչ «իոխոլխություններն իրենց ճերթին մեծ ազդեցություն են գործում մարդու վրա ն ովարումնրան` լավ ծանոթանալու շրջապատում: տեղի ունեցող փոփոմիկրոբների մի մասը, զարգանալով որ խություններին, քանի արդու մեջ ն նրա շրջապատում, վնասակարազդեցություն է թողնում, իո մի մասն էլ, ընդճակառակն՝ օգտակար: է, Ինչպես ճարտնի բնության մեջտեղի ունեցող բազմապիսի կան, Ալդ դիտությանծվոլթներն ուսումնասիրող դիտությոններ ռերից մեկն էլ միկրոօրդանիցմներիկլանքն կենաաղործուննհությունն կաւ սուննասիրող դիությունն է, որը կոչվում Է մտանըէ աբանություն Միկրոբիոլողիա: ու

ձրե-

ջատ ու

"

յ/ն Ճ.

է.

ԱՃԱՎՕՇՑՋՈ

ՃՐքՕԽՕԽԱԻՎՇԸԵՃՎ

ոլաքօ62010Ր88 (ոռ ճքաոի

ւմ

8356)

ՃքԱՖՎՈՇԱՐԵԱՅ

Էթօոճն -1962

գիտություններից բնական

ամենանհրիոասարդ Մեկրոբիոլողիան

դն Է:

Մինչն

կենդանիօրդանիզնների ճքնասիրություան սաճմանավոսկվաւժ էր միալն սովորական աչքով տեսանելի օրդաՀչ ՄԼ

դարը

ուսու

Խիզննրու: է

մանրամաան ուսուննասիրուլթյունն օրդանիզնների սկսում կենդանի Է միկրոսկոպը Այդ ճարտնադործվում (Ժանբադիտակը):

ժավալլվել, երբ

ռալանաղործումիցճետո

լալն բացվեցին վերը ճիշված բազմապիսի միկմասին

որոնց աշխաարճի դոները»միկրոօրդանիզններ, բոօրդանիզմների մուր դկուլթյունը մինչ արչ ոչ մի դաղափարչուներ:

Միկբ»րեոլողլալիուսում նասիրության օբլեկտները բավական չատ էւ ենք կենդանական որովնհոն միկրորներ անվան տակ ճասկանում՝ միաբջիջ բազմաթիվ բաղզմապիոի խոսականաշիխոոճինպատկանող

են, որ իբենց կենսական սզրոցեսներում բարդ նբկրիդրա: Մեկրբոբներն

Լ1

ու

կենդանի օրդանիզններ.դրանց չարքում կան

նան

բազմաբջիջ էակներ,

է: ոլանց Թիվը ուսճմանասխակ

շաքարառըն/Իիկբորիոլողվան.ուսուցնառիրում է բակտերիաները, Բացի ջրիմուռները: ատորին նախակենդանիները, կերըչ բորբոսասնկերը, նան է վերջերս» Ճալանարբերդրսոնից միկբոբիոլոգիանուսումնասիրում ված, այսպես կոչված, ուլտրամիկրոբները: Չնալած միկրոբիոլոդիան երիտասարդ գիտություն է, բայց կարճ. ժամանակամիվջոցումալնքան է պարդացել,որ բնական շատ դիտունա այնքան է ընդարԹլուններեցբավական առաջ է անցել. ավելին, է մի ինքնուրույն շարք ձակել իր սաճմանները, որ ալժմ բռղդրկում բակտերիոլոզիա,տեխնիկական միկրոբիոլոգեա» բԺԸՀդետություններ՝ կական միկրորիոլոդիաչ դլողատնանաականմիկրորխոլողիա, պլբատողզոոլողիան այլն:

) դիտուչինելով բիոլողդիական Միկբոբիոլոդիանչ (կենսաբանական ,

(ւ բուսաբանուլթյոչն կալված կննդանաբանության Թլուն,անրտորեն նան ֆիէ քիմվական գործել ճետ: Բալց միկրոբիոլոգիանմուտք գիտությունների մեջ: զիոլոգիական(բնախոսական) կապվածէ ճանառողջապաճության անրտորեն Միկրորիոլողիան ճետ, ինչպես ն ճողի, ջրիչ օդի միկրոբների ճանաչման, ատերիլիգացՏեւո։ սիոն» մեթոդների ուսուննասիխրության ախտաճանման դիսցիպլինների ճիմնական. բժշկական մի շարք Միկրոբիոլոգիան նա է կարնոր ինֆեկցիոն (վարակիչ) կիքն է կազմում, առանձնապես ե դեմ պալքարելու ղոբծումի: դրանց ճանաչելու Տիվանդությունները Մ իկրորիոլոզեանմիաժամանակ ակրտորենկապվաժ է դորժնականաղկարնոր պրոցեսների մի շարք բոնոմիալի, ինչպես ն տեխնոլոգիական է

ու

Ճիսո։

բացատրվում ՏողադիտուՄեկբոբներիկնճատդործունեությամբ են

Թրոն

Լ

երնեուլթներ: ժամանակ, խաղումճողաղոլացման

երկրաբանությանկապված մի Տնտ

են

շարք

ղեր Մեկրոբները ունեն մալը առլարներիճողննաճարման Խրանք գործոն մասնակցություն են մի շարք նրուճանքային միաժամանակ մասնակցում ովրոցեսում, այն քարածխի, աղերի, ն օրինակ՝ ծծմբալին սելիաբաների վաժքների, մեծ

գոլացմանը: մեծ է միկրոբներիԿշանակությունը բնության ընդճանուր: Ջավաղանց լ անընդրատ էներգիայի շրջանառությունը Նլութերի էկոնումիկալում: եթե միկրոբների առանց կենսադործունեության. երբեք ճնարավոր չէ չլինեին միկրոբները, կարճ ժամանակից

ճետո

կլանքը կանգ կառներ

վեր են ածում պարզ անօրգանականմիաորզանականմիացությունները ն ու նլութեբուլսերի աննդառությանն դրանով նորասոում՝ ությունների բի անբնդճատ շրջանառությանը: Արլ զորժողությամբ նրանք կապ են ուսնղծում օրգանականե անօրգանականաշխարբներիմիջեն: են կաԱյդ բոլոր կարնոր պրոցեսները միկրոբները կարողանում արել շնորճիվ ալն բանի, որ նախ՝ բնության մեջ նրանք չավխազանջ նն տարածված ն շաա երկրորդ՝ նրանց բնակության վայրերը խիստ լուզմաղան Են: Ջրի, աննդանլութերիՏեւո |ւ ջնչառության ժամանակ օդի միջոցով բազմատեսակ մարդն իր օբգանիղմի մեջ է ընդունում բազմաթիվ միկրոբներ։ որոնց շարքում քիչ չեն ճիվանդաբեր տեսակները: Վերեն մի շարք ճիվանդուջիններս օրդանիսրում ճաճավխ տռւաջացնումը որոնցից ւի բնուլթ են քանիսը Թլուններ» երբեննճամտաճարակալին ն կրում մարդկալինճակալականզոճեր խլում: Բժշկականմիկրորիոլողիալի ճիննականխնդիրն է՝ ճանաչել ինֆեկցիոն ճիվանդություն առաջացնողմիկրոբները ն լավազուլն կերպով կազմակերպել պայքարն ալդ անտեսանելիթշնամիների դեմ: ու

Մեկբոբներիդերը

է դլուղատնտեսության մեջ, ճատկապես ճողի բերրիությունը բարձրացնելու գորժում։ Միկրոբներիշնորճիվ մնոած է, որ ճողի մեջ տարհցտարիկուտակված օրգանական նյութերթ են ն դառնում ճամար մատչելի Փալքաւլլվում բուլսերի աննդառության շատ

մեծ

անօրգանականնյութեր:

:

՛

մեժ Միկրոբները դեր են խաղում ճողի ճումուսի,

ալլ

բարդ

օրզա-

Տլիորնական նլութի սինթեզման դործում: Հողի կենսականպրոցեսների նական կրողները միկրոբներն են: Հողում բնակվող որոշ տեսակի միկկապբոբների կենսականպրոցեսների ժամանակ օդի դաղալին ազոտը միծանում է է ճողի դառնում վում, չորով օրգանական լոանի աղզուռ, ազոտային միացությունների լաշարը: Որոշ բակտերիաներէլ, Տողում՝ դտնվող ամիխակը վեր են ածում նիորիտների ն նիտրբատօքոխդացնելով՝ որոնք մեծ նշանակություն ների։ այսին քն՝ ալնպիսիխ միացությունների, ումեն բուլսերի աղուռալին սննդառության Ճառմար: Առանց վերոճիշլալ միկրոբիոլողիական պրոցեսների ճողը չէր կաբող բուլսերի ճամար սննդատու միջավայրըլինել: դերը շատ Միկրոբների

ղլուղատնտեսականարդլունաբերության մեջ: Մէ շարք լուրաճատուկ միկրոբների կենաագործունեության վրա են ճիմնված գինու, գարեջրի ն քացախաթթվի արդլոնաբեսպատրասբուլթլունըջ "Րեջ՝Թթու կաթնամթերքներ կաթնատնոեսության մ ելը պանրադործության եջ՝ պանիրների ճասունացումը, թելատու ըլանրից թել ստանալը, կաշվի դարբաղումը, ծխախոտի, սուրճի, կամեծ

է նան

Ճովոար նլութերի (աուրան կալի, Թեւի հ մր շալթ պրոցեսները: մեժ ունի ճասուկ առանալու ճամար թ նշանակություն բոսկ տատուն ընթացքը: միկլորննըի կննոսկան պրոցեսների ճՃաջող

տեխնոլոդիական չատ ւզրոցեսներուսի օդտադորժվում՝ Նելրկոոլումս մխկրոբների առանձին տնսակների մաքուր կուլտուրաներ. ալս դեսլցված ոլբողուկոր լինում է շատ բում վելի բարձրորակ: բ եր բարձրացման ճամար Սոցիալիստական դաշտերի թատվության Է ռովնտականմիկրոբիոլոդիան տվել առանձին տեսակի միկրոբների մո քուր պատրաստված Ճոառոուկ բակտերիալոլարարՀչ կուլտուրաներից ացնող ոլբեպարատներ աղոնիտրադին, (պալարաբակտոերիաներից՝ բակտերիաների ֆոսֆորալին ց՝ ազուռոբակոնրին, տորակոնըներիը՝ Լ27 մոորոնբ լայն ներկայումս օգտագորժվումր ֆոսֆորաբակտերին), նն

ոո

սերով:

կան նան Սակալն

Թլանը ճակալականվնառ

այնպիսի միկրոբներ, որոնք

ճասցնում:

շյ""Կհ

դլուղատնտեռու-

ԳԼՈՒԽ ԱՌԱՋԻՆ

ՊԱՏՄԱԿԱՆ

ԱկՆԱՐկ շատ Միկրոբիոլոդիական պրոցեռներմարդանց վաղուց հն ճայտնի. տարիներ շարունակ շփվելով միկրոբիոլոդիականալա կատ ալն պրոցեսի աչ Ճեյո, կասիաչակամ արտաքուստ ուսումնասիրելով» օրինկ, ողի տային խմորման տարբեր բնուլթի փուխոխությունները դաչ (չինեղործություն, բնջբի ատացում, ճացալթխում, Թթու կաթնամթերքների արտադրություն ն այլն), մարդիկ կարողացել են դրանք օդտադորժել իրենց կարիքների ճին ճիշատակարաններումե առանձին ձեռաղդիր աշ ճամար:Բազմաթիվ են մի շարք ճիվանչ ճեղինակներնկարադրել խատություններում շատ մշ ղությունների առաջացման չլատճառները, վարոսկումը՝ բուժումը:

Բալց մինչե ՃՄԱ դարինալդ եբնուլթներիբունԴության տասին մարդիկ ոչ մի դաղավփարչեն ունեցել:

Աֆանասիկերխերին(1601--1680) Առաջին ճաջողվեցպաւոՀ սան գաուր րաստել իրերն զգալի չափերով մեժացնող խոշորացուլցներն դրանց միջոցով ճոտող մսի, քացախի,կաթի, պանրի ն ճիվանդ կինդանիների արլան մեջ դիտել մանրագուլն «դաղանիկներ»-ին: Նա ենթադրում Էր» որ ալդ առաջ են դալիս մեռաժ օրգանականնլութերի փոխսկեր«դաղանիկներն

Ճանապլարճով: փռքնաժնության ւլուններից՝

մասին ավելի բնակիչների

Անտեսանելի կենդանականալդ աշխարճի

ճոլանդացի բնախույզԱնտոն մեենճուկի (1632--1723) անխոնջաշխատանքների շնորճի|: Երկար տարիներ զբաղվելով ապակիների տղկման դորժով, նա կարողացավ Կզատրաստելալնպիսի մանրբադիտակ՝ «միկրոսկուլ» (նկ. 1), որը իրերին սոալիո էր 100-ից ինչն 160 անդամի դժայինւեժացում: ենք ճաւտակ տեղեկություններ

ստանում

10 քնճուկն իր

գիտունների արդլունքմիկրոսկողով պատրաստաժ -Անաոն ներն ամփխուխնց ճարանարերած բնության զաղտնիքէնենչուկի շատ կրող ները» խորագիրը տարոնիլքում, որը րապարակվեց 1695

ե միկբոօրգանիզնների ձեերի նկա-Հալանադործման Միկրոսկոպի է ճամար 1նենձուկըճամարվում միկրողրաֆիալի ճայրը: Ր ագրության մնժ |նննչուկը խոշոր ճեղաշրջում ճալտնադորժումով Իր ալլ առա-

բնադիտության. ճատկապես կենդանաբանության, բուսաբանուջացբնց ե

թյան ճարավիցբիոլողլիականգիտություններիմեչ'

«կապումէ մի կողմից' միկրոսկոպի կատարելա գործումը:ւրյուս կողմից՝մխիկրոբներիԻաշխարճխավելի մանրոմտսն են նոր ձեռների ավելի սիոքը՝ ճետաղուությունը:Հալտնարբերվում մեծանում է Ճալտնաբերվաժ միկրոբների միկրոբներ»ճխողճետե նն անանսանելի աշխարճի դոները: Նրատեռակների Թիվը:Բացվում ն "Մեծանում է, նովճետաքրքրվող գիտնականների Թեվը ամենուրնբ Տնտզոետնճտնրանցից լուրա քան չլուլրն իր ուսումնասիրություններով բբատացնումէ միկրոօրգանիզններին վերաբերող գիտությունը: Սակայն մերարերում էին սոսկ միկրոբների րնրանց ճայլտնագործությունները -տաբին ձներին, այսինքն՝ միկրոբ որոնովներն̀ իրենց ւսշխատան քնն բում ճանի ան փակվումէին բացառապես միկրոբների ձների նկաբարությամբ: (եննճուկից

Ճետռ

ու

Նկ.

Անտոն

1.

Վ.

բուսաբան կարլ-Լինելը բնագեւո(1702-1778), որն Հայունի

Լնենճուկի«միկրոսկռպը»:

չին անդամ կարողացավ ճաչողությամբ մշակել բուլսերի կարգաբանման ձիմունքները ն դրանով իսկ առաջարկել բուլսերը ճանաչելու բանալին,

Թականին։ ցուլ էբ ուալիս, որ ջրճորի ջրի, պանրի, անձրնեաջրի: կաթի, ատամի կեղտի ն չատ ալլ նլրւթերի մեջ ապրում են բազմաթիվ փոբրիկէակներ՝ ինֆուղումննրը (1Ոէստա--ալատեղից էլ սկիզբ Նա

է

ցանկացավ ալդ մեթոդով կարգաբանել նան միկրոօրգանիզմները:Սամիկրոօրգանիզնները,նկատեց լայն. երբ նա սկսեց միկրո«կոռով որ ալդ խոքրիկ էակները ընթաց քում արագությ շարժման նույնիսկ ում նն իրնց արտաքին ձները ն կալուն ձներ չունեն, Ըստ արլ հինելիչ միկրոբների արտաքին ձների մեջ գոյություն ունի խաոնամար էլ Սա օրդանիզնների դրա ալդ խումբը անվանաշվոլթություն,

դիտոլ

նաչ առնում ինջուզորիա ճասկացողուլթլունը՝ տանը«գազանիկներ»):

բնորն ալն է,

Լեննձուկնիր

Բոր "լ"

տնսաժ

օղազանիկների» ձննրը ն շարդրի էր ամենայն ճշտությամբ: Նրա նկարաժ ձներբ ժումները դեռմինչն օրո էլ դասադր բերում: ճիշատակվումեն նույնությամբ (նկ. 2) որ

առնում

ՃՀ»

9:

ՈՎ

2275-4. 5

Ծ

ան

ՄՏ

օ/

Ժ-' Է

Ը.-ՅԱ ՛

6/2

0.---

--

Նկ.

Լնենճուկի 1683 թ.

«Ի

Է--7

նն ց

կարգարանելչո. գործում էական նշանակուՄիկբոօրգանիզններին ճնտազոտունչանավոր դիտնական Տերելովսկու Նա 1775 Թականին ճամալսարանիններկա թյունները: Ստրասբուրգի 1.» ացրած իր «16 ԸՇիճօտատօլռ դիսերտացիոն աշլյատության

Հ

-Ր--թա

նկարածատամի կեղտիմիկրոբներիձներր:

«բառս»:

թյուն ունեցան

"3

.-ծ-»

-

-)8 բ-«Հաաաաա---՞ ---- -ՀՀՀ» Հոր 2.

Հ

"`

առյա-

:

ռուս

միկրոօրգանիզմներիծազուն ու նրանց բնույթը: Փերեժամանակ օդգտադորխովոկին առաջին անգամեր ծնտաղզոտությունների ծելով ուսոննասիրման փորձառական մեթոդը, կարողացավմշակել դր«նորում

է

Հակա

մաման թան

Յ

օրգանիզքներ բմնիկներըկենդանի են» վեկին ջերմության, էլեկտրական առանձին լիցքերի, բիմիական տարբեր բնուլթի նլութերի (թթուներ,ճիմջեր, աղեր). ազդեցությու տտուզելուփորձեր դրեց: նա առաջին անգամ իր արչ փորձերի միջոցով Ցույց տվեց, որ միկրբոօրգանիղնների կյանքի ճամար անճրաժեշտ է օդ

Ն

ւմ

երնացող

.

«ն,

որ

ճա

ամենակարնորն

կարե

. բազմանոթը ջոցով է,

իր Տերեխովակին

արչ

ա

օրդանիզննե

որո"

Մ"

մամ

անուս "ղոց

աճն

ճալանագործություններով իրավամբ Ճճամարգիտության ականավորներկալացուցիչ-

Է ռուսական բիոլողիական

Կիւմ

ներից մեկր, աակալն, դժբախտարաւրչ նլուսալդ կարնոր աշխատաունքներն փր ժամանակին լալն բնդճանրացում չտան, ն դրա ճամար էլ միկբոօրդանիզոներինկարաղրականբնույթի ճետաղոտությունները չարունակվեց|ին այնպես, ինչպես մինչ ալդ կատարվում էին: Մբալն՝ Օտտո Մլուլերը թվականին ճրապարակաժիր դրքում փորձ է անում կարզաբանել մինչ այչ ճայանիմիկրոօրգանիզքները, սակայննրա կարդաբանման մեջ ն Խուլնպես խառնաշխոլթւթյուն է տիրում: Օրինավ՝մոնաս վիբրիո Ոծօոճտ, տեղօ) ցեղերի մեջ նա ընդգրկամ է ոչ մբալն բականրիաներին, այլն ինֆուղորխիաներինն ալ նախակենդանիների:Միկրբոօրգա-

վերարերլալ ճամեմատարարավելի ամրակների տարրնր Ֆիղմերի տեղեկություններ ենք ՝րենբուրգի աշխատությունից: ստանում

ատակ

Ֆա

18538

Թոլկանին

լուլա

բընժալաժ որպես «Ինֆուզորիանելը

կատու-

փելագորժվաժօրգանիզմներ»իր գրքում թվարկում է ինֆուզորբաների 39 ընտանիք. որոնցից 3-ր պատկանում նն բակտերիաներին, Առաջին անցա նրա աշխատության մեջ ենք ճանդիպում սպիրիլում, սպիրովեն բականրիում (ՏքլԱսու ՏքլՕՇեճշրճ ն Թճշճղաղ)անվաճումներին, որոնբ ներկայումսարդեն ընդճանրացաժճասկացողություններ են: Բացի դրանից, նույնպես Էրենրուրգիաշխատության մեջ ենք ճանդի«յում միկրոբների հրկիմաստ անվանումներին, ինչպես: օրիՋակ՝ քացիլում տուբտխլուս. ապիրիլում վոլուտանա (ԹՇ ԱսՏ Տսեելոտ, Տքուխո սօսաոճ) ն այլն: Էրենբուրդն առաջիննուսուննասիրեցն նկամագրեց բակտերիում պրոդիգիոզումը(84 6ոստ ձողիկներ» կամ նշխարթիբակտերիաները): ն Փերդբնանա կոնը (1850-1898) Կարլ Նեգելին 1891) «քազմակողմանիորննւաումնասիրելով միկրոօրգանիզմները,գրանց դասեցին բուսական օրգանիզմների կարգին, ելնելով ալն ճատկանչից, չոր նման են մինբոօրգանիզմներն իրենց անվելու պրոցեաներովշատ Ինը զոնը ն բակտերիաներին ստորին ջրիմուռներին մի խմբբ մեջ մնդդրկեչով, անվանեցալն Շիղզոֆիտա (ՏՇենօբիջէ6): ԻակՆեղելին, Ընդճակառակն, բակտերիաներըբաժանեց ջրբմուռներից, ճիմք ընդունեվով, որ բակտերիաները նա քլորոֆիլից զուրկ են: բակտերիաներին սսռանձին թմբիմեջ ընդգրկելով, անվանեց ալն Շիզոմիցետես(ՏՇհլշ0166165), Ալս անվանումըմինչե օրա էլ ունի լալն ընդունելուլթյուն: կոա

քթԼ001910ՏԱ1Ո-«ճրաշքի

(1517-

լբուլսնլ

Միկրոբների ձներն ուսումնասիրող երկար ժամադիտնականները: զակ վիճում էին ալն մասին, թն բակտերիաներն, արդլոք. կայուն ձներ, "ունե՞ն,Թե ոչ: `

դոն բակտերիաների ձենրը մանրամասն ճետազոտելով, պնդում դրանք ունեն կայուն ձներ։ Լատ նրա, կոկերը, բակտերիաները ֆրչ բնորոշ ն անվավոլս ճատվանիշներունեն: մ առիրելումներըձենի Մեկրոբիոլողիալումնրան բնորոշումը մոնոմորֆիզմի՝ միաձնուԹոր տեսություն Ճամարվեց: նեգելին. ճաղառակ կոնի, պնդում էր, որ միկրոօրգանիղմներիարոտքին ձները մնալուն չեն, դրանք խաբուսիկ են եհ մշտապես ենթակո փոխոխմ սան.ալ պատճառով էլ բակտերիաներըերբեք կալուն ձե ուննՖայլ չեն կարող: կոռնի՝ կոկեր:բակտնրիաներե սպիրիլուփներ ճասկացոչ լընդճակառակըայչ նեգելիի, իրական չեն, այլ, ղութլունները,ըստ ձնենրը որոշակի պայմանների աղդեցոթյան տակ կարող են արագորեն ենթարկվել: Գոկերը որոչ փուխոխության պայմաններումկարող են վեն րածվել բակտերիաների ոպիրիլումների, իսկ բակտերիաներնէլ կոկերի առիրիլուճների, ն ճակառակը: Ներելին պնդամ՝ էր, որ բակտնբիաները բաղմաձնություն ունեն: Ալս ուղղությունն էլ միկրոբիոլոգիալոմ անվանվում է պլեոմորֆիզմի՝ բաղմաձնության անսություն: որ

ու

միկրբորիխոլողիալում տեսությունը Հետագայում ավելի Է խորանում: հա նորանոր ուսումնասիրություններով կարծես ավելի է ճիմնավորվում: Արլ ուղղությամբ չատ նն աշխատել Խելլելը

պլեոմորֆիզմի

..

կլոնիսը: Խեդլելն իր երկարամյա աշխատանքներովապացուցեց,

դացման ընթացքում բակտերիաների

խության

նն

ննլարկվում, դիքոցվում

որ

զար-

օրինաչաւխորենձեափոբջիջները

են:

կլոնիանէլ ցանկանում էր ապացուցել,որ բակտերիաներն իրենց զարգացմանընթացքումտալիո են բազմազան բարդ ձներ ն անցնում են

ցիկլ, դրա ճամար էլ նա բակտերիաները երբեք պարզ օրգանիդմներ չէր ճամարում։ Լատ էլոնիսի՝ բականրիաներն հբենց բազմացման ընթացքում ընդունում են մի շարք ձեհր, որոնք են լուրաճատուկ օրգանիզմի զարգացման ռարբեր ստադիաներին։ Նա ջուլց էր տալիս նույնիսկ, որ բակտերիաներն ունեն լուրաճառոուկ«սեռական» ճանապարճով բազմացման ձեեր՝ սիմպլազա» կոնլուկցիա: Մոնոմորֆիզմին պլեոմորֆիղմի տեսությունները ճետագալում բազմազան

բարդ

խիսա քննադատվեցին »ր բակտերիաները ե

տվլալներով ճիմնավորվեց, միկրոօրգանիզմները որոունեն անպայման լուրաճատ սննդամիջավալրում ուկ ձն, որն ըստ շոկի միջավալրիբնուլթի կարող է փոփոխության ենթարկվել: մեժ գիտնական Լուր Պաստլորի Մբնչն (1822-1895 ) ուսումնա-չ «իրութլունները,միկրոբների ուսումնասիրությունը սաճմանավակվում էր ձների նկարագրությամբ: բոլորովին չէին միալնդրանց Փիտնականները միկրոբների բիոլոդիական առանձնաճատկություններո ճեւտաքրքրվում նե

որագուլն

6 առճառարակ,

իմո րումն նրա ճարուցիչները, ուսումնասիրեց ն, ն ջերաւշի վերջապես, գինու դարեջրի«ճիվանդությունները» ազա ժմամանակաալդ Նրա ճայլտնագործությունները որդեճիվանդությունը: լո զարդացման Տանդիսացան: միկրոբիոլոգիալի դից հիմնաքարը ճիման վրա էլ ճետացալում զարգացավ տեխնիկական աշխատանքների Փյաստլորը սկզբում

դարի Անցլալ

30--60-ական

միկրոբիոյոգիալիղարԹվականներին

Գաստլորնիր կլասիկաշխասություննեգացումընոր փուլ թԹնակոխեց: բացեց միկրոբների ճետազոտությանբնագզադարագլուխ նոր մի րով վառում: ուի

աշխատություններով Գառոլորի

տիկրոբիոլոգիայի

ակավումէ

զարգացմանֆիզիոլոգիական ժամանակաշրջանը: ապացուցեց» առաջինանգամ իր աշխատություններով Գառոալորն

աաա

խ

աեր աԱրաաաարրարնի միկրոօրգանիզմներ Աաաա ներով, թեակների ի տարրեր նա

կության ճամեմատական ուռուննասիրություններիմիջոցով

դրսնորել (ուրա բանչլուր տեսակի դերը կերպման

գործում:

ալս

կարողացավ

փոխա

կամ ,սլն նյութի

Ֆիզիոլոգիական միկրորվոլոզիայիզարգացումը սերտորենկառրված էր գլուղատնանոականմթերքների վերամշակման, ճատկապեւ գինե-

Դործության:

գարեջրի, շերամապաճուլյյան հ արտադրության ալլ -

ճլու-

ճիմբում ընկաժ բիոլոգիականգործոններին անծանոթ լինելը թուլ չէր ննլարկել: արտադրությունը Արտադրուռացիոնայիզացիալի ւի շարք քրաճանջներ թյու ը գիտությանը ւաւուջադրեց: ՛

ալիս

էին ճիմնաուի Դաստլորի աոաջինաշխատությունները կապված ճետ արուադրությանալդ սվաճանջների կանում ճռննց բավարարման Սոլիրն նրա անորաճասթուցիչների ւռալինխմորումը գարեջրի ճալտնաբերումը:

կության, գինիների թթվելո,

ճիվանդություններիսլատկազմում էին նրա ճետաճառներիբացատրությունը ալս բոլորը --«անա ղոտությունների «իմ քր: նմորման պրոցեսի ուսուննասիրությամբ Պասլորը կարողադավ պարզաբանելտարբեր տեսակիխմորիչ շաջքարասընՊասկերի ֆիզիոլոգիական առանձնաճատկութլունները, Եթե մինչե ալորի ճեւտաղուռությունները պինեղործությունըմեժ վնասներ էր կրում պատճառով, ապա գինիների,այլսպվեսկոչված, «ճռիվանդությունների»ջ Գաստլորիաշխատություններիշնորձիվ ճնարավորդարձավ պալքարել գինեգործությունը: «ճիվանդությունների»դեմ, ն արբպիսով, շերամի որդի

գինիների օգուտներ ստացավ:

արան աստլորի ուսումնասիրություններից պարզվեց,

վանդությունները» ւռաջանումեն

աւոուկ

որ

դինիների «"ի-

կենսամիկրոօրգանիզմների

գործունեության ճետնանքով: Այդ ճիվանդածինմիկրոօրգանիզմները, խմորիչ շաքարասնկերի ճետ զարգանալով խաղողառլութումն ապա

աա

մամ

8 կրնոագործուն ր" միչացնար ար միկրոբներից վտանգավոր կությամբ են

ի ԴՐ րմշակեցպայքարիջերմայինեղանակը, լորը

այժմ էլ գինեգործությանՄեջ լայնորեն ում» անունով: «պաստլորիզաց

պաճելու

զերծ

լդ

:

մինչն ճայտնի ք

որը

օգտ

է ն աղործվում

ու

`

վարդլունաբերական ) միկրորիոլոջիան:

կենդանիների ուսումնասիրել բացի դրանից, ականհց Դառոլորթ,

մարդկանցմի որ

ալդ

ու

ճիվանդություններ ն ճանգեց ալն եզրակացության,

շարք

են: Նա բակտերիաներն ճարուցիչները ճիվանդությունների

արար միջոցներ, որոնք

Հորը

արնոտ

աո

ոմամշակեցաար

առաչ

րորԲութ" զաՀոգուն մո«ի Կի Պար կարովարժու Գն փորա վոնդա իէմեջ բակտեէո» ՐՒց լե ներն ճաոռաջոանում՝ կանց ճիվանդությու արոր տանական արրաթցումմ Բանի սկզբու ՎաՐՏաքու ԿԻՑ Պաստլորիառաջավոր պատճառով էին մի արանրՊրոԲԲկենդանիների մեջ տնաբերվեորք

Բոլ

"ր

Հարոնրը

են

ենդանինե

ոչ

մ

"

ԱՐ

արլա

ան

մադրության:

ուժե

ան

ցին

որոնք ճատուկ մարքնիկներ,

աաա ւն եր զլափանի բիա բակտ ն

սենց

Դ

ռալացբները

էլ

(դ ււ

Ր

ՄՆե

անվա վեցին բակտերիդիաներ: իալ

ւո

Ճ

Ք

ճա

Բնի ո.ՎԴ բակտերիաները ճ

"

ը ար"ոցիչ

Ճճ

ճալտնաբերելու

մի շար բ, փորձեր. վերգրեցուռերիլ ճամար Գաստլորը կատարեց ն անասունի մեկ կանրա մեջ կաթեցրեց ճիվանը մատջրովմի անոթ Ֆա նկատեց մսաջրի ո"լղտորվածուչ Թեւ արլուն:Ռրոշժամանակ անց նա նկատեց թյուն. ալդ պղտորվածմաաջուրը միկրոսկոպով դիտելիս մճապղաորված ալդ բազմաթիվ միանման բակտերիաներ:Պատաոլորն ն այլապես չրից մեկ կաթիլ լցրեց մի ալլ ստերիլ մռաջրուվ անոթի մեջ նա վերցրեց ցանք. վերջին 40-րգ անոթից չարունակելով՝կատարեց մի կաթիլ ն ալն ներարկեց առողջ կենդանումաշկի տակ. ենդանին նա

սիբիրախաովճիվանդանալով՝կարճժամանակիցճետո մաճացավ: Ալոռլիսու ԳՓաստլորն առաջին անգամ ցուլց տվեց, որ սիբիրախտի ճարուցիչնա կատաները բակտերիաներնեն: նման բնուլթի ճնտազոտություններ բեց նան ճավերի Ժանտախտի վերաբերլալ: Պառտլորըոչ միալն կարոռիբիրախտինե խավերիժանտախտի ճռարուցիչնեղացավ հայտնաբերել բին, սալլնդրանց րբիոլովիական առանձնանա կությունների սոււՐնաու

կուլտուրաներով կարողացավ նրանց (Թուլացրած կենդանիներինպատվաստելու միջոցով պալբարել այդ ճիվանդություն-

սիրությանշնորճիիվ

երի գեմ:

ն անասնարումուԳաստլորի ալո աշխատությունները բժշկության

Թլան ճամար ճակալական նշանակություն ունեցան ե Լ. մ. Ցենկուլսկին, Հալտնիբուսաբան Գառոլորի միկրոբիոլոգ ։

ծանոթանալու աշխատանքներին

թվականին Ռ,ուՓարիզ, սակայն իրագործել իր նպատակընրան չի սաստանից գնում /ուսառսոապ՝ինքնու/Թ՛վականին վերադառնալով ճաջողվում ն 1584 է աիրիրաիոոի դեմ մշակում պատվասոման միջոցով Բույն կերպով նա փորձ է դնում 40 ոչպայքարելու իր մեխոդը։ 1881 վականին է, իսկ 10-ին թովնում խարխերիվրա՝ նրանցից 20.ին սպլատվատոում մաանում են, իսկ պատվաստված20 ոչ9-ր ոռուղելու,վերջիններից անում, ճա 18896թվականին մեկը չի ճխվաւնդ մ ոչ Ցենկովակուն խոսրների է օգաակար լո րարստանալ, "ՐԸջլիցերինի ջողվում ն Հ, այս ճակալական Ցենկով»կու յշվլոատությունները շունուկուչպանվում զարգացմանճամար: միկրոբիոլողիուլի (Թլունունեցան անասնաբուժական նպատակով,

-տանրածայաֆաղոցիույինուղեւու Թլունը: Նա Նրան է սպասկանում՝ ջինն առաջարկեցվաղաժամ ծերության դետ սլայքարելու եղանակը Լ ողտադործելկաթնաթթվալինԴրա ճամար Մեչնինովը առաջարկում ատա

է

ավելի

շիճուկ

գիական

ա Անի,

է

ջանո

կոխի մշշսկաժ ոլո

եղանակը մեժ

հեւոաղդա ղարդացմուն ճամար:

ն միկրբոբիոլոդիան, որն դլուղատնտեսուկս

ճամար ճյուղիզարգացման

Մ.

Ս.

Ս.

ն.

աները.

«նկերը ն ալ: միկորիզալին պալարաբակտերի ՒՄճողում ճում սի դոլացմաֆ. որոնք մասնակցում

միկրոօրգանիզմները,

պրոցեսին:

։ :

։

ժիկբոբիոլոգիալի

ժամանակակից տիկրոբիոլոդիալի զարգացմանդորժումճակալական Ի. Ի. Մեչնիկովի ճնտաղոտությունները:

ունեցան նոասն նշանակություն

դալիս

ալի

ոբիոլոդի

է ճողում օրգանականն

նասիրում էին

առա-

խաղաց

է

է մ

Ճկալական նշանա Վինողբադսկու, Վ. 1 Վոբոնինի, կութլուն ունեցան Պ. կոսախչեի, ն. ն. ԽուդլակովիՕմելլանսվո, Վ. Ս. Բուտկեիչի, Ս. ն նրանք ուսում Սկզբնական ուրիշների աշխթատությունները: շրջանում

՛

դեր

առաջ

Միկրորիոլողիալի ալո

ի տարածվել: արմ ԻԴ : շրությամբ Աթա ոգրգա ա արի, չլարողանան ջոավալրու աան: բակտերիալ որն գաղութ, ւտացվում իդ ո կհրափայրում ակի բակտերի լե Բջջի բազմացումի ց ւյ

7Պի:

սկսվում

թվուկաննե

ուսումնասիրում տանքայիննյութերի դոլացման` որի ճիմմթերքների վերամշակումը, պրոցեսները, դլուղատնտնսական քում ընկած է տարբեր կենսադործունեությունը:: փիկրոօրգանիզիների

որ"շ

/

ճ0-ական

դա

դիալի կողքին

նի

կենդանու

արանարա այծըԽԱ,

-

է

կն

Անլալ

Պո"

ւ

Այդ նեխման բակտերիաներիցշատերը զարգանալով մարդու նն իրենը կննսագորժուննհության աղաջացնում ընթացքում են ճենը օրգանիզմը. Թունավորում ալնպիսի ռլութեր. որոնք էլ Մեչնիկովի կարծի քով,ճանդիարդ մշտական ինքնալթունավորումն ճմնա-սանում է վաղաժամ ժերության պատճառը: Մեչնիկովի այդ »իմ'ք ծառայեցին միկրբոօրդանիզններիցաիրութլունները ծետաղալում ոռանալու գորժը կազմակերպելուճամար: անտիրիուիկ նլութեր իս,

ուսու

-

ճիվաճ դությունների ճարուցիչները ճանդիսանում են լուրաճատուկ բակտոեճիվան ե Ր խաներ: կոխը բ: Հոխը ոչ միալն միալ ճ աստատեղ ե իվանդաւթյուննե բի բակաւնրիալ բնույթը, ալլն առաջարկեցայչ "ճիվանդալթյուններիտարածումը ' ճխելու Բատ կանխելու ճամար ճատուկ միջոցներ: ժոխին ճաջողվեցմշակել մաքուր մե ման մեթոդիկան: Ճ կուլտուրաների տուրաների մեկուսացման մեթոդիկան:ԱԱյն նպատակիճամար լչ ռամար առացարկեը օ ննդամ ե մ ն դա Իր ժեն Լ որվ

նկատմամբ անտադոորոնք նեխման բակտերիաների բակտերիաներ,

աղիքներում,

թ»

՛

ոչ

.

մեջ

մնունամուլս եղավ կատաղություն Պատոլորըալնունեւու ճիվանչուՍկզբումնրան ճաջողվեց ոլ ճասատսատել, ալդ Թլան ուուննասիխրությանը: (ենտրոնական ճամակարդումկենտրոնացնլարդային ճիվանդությունը նա գյռավ, ոլ/ ելե ճիվանդ կենդանու ված: Այնուճեաւն ուղեղային ճլուս23255ՀԸ-ում վածքի սոոանձին մասերը չորացվեն, ապա վարակի ոժը' " աա ֆիղիոլո Իրրոբ լուժու լյժումԴ մասերից ն ք ճիվանդ լենդանու օրգանիզմի ենք էմուլսիա ներարկեն մեջ, ազո» չի պատճառի: Ալապիսով:Ֆա վարակը կենդանուն մաճ բացաճայանհց կատաղությանդեմ կատարվածնախնական պատվաստի նշանակութրոնը, Գատոլորի դորալս ճանճարեղ աշխատան շնորձիվ ճնարավոր քների ձավ ոչ միալն կանխել կատաղություն ՝իվանդությունը, այն բուժել մսրդուլն՝նր հարուցիչի լթուլացրոաժկոլոուրալի Ժիջոցով:Այսպիսով, կությունը ոտացավատմ մտեկի՝լաենավտանդավոր ճիվանդություններից տաղության դեմ պալքարելու նղանակը: Պատլորիցճեւոո կարնոր նշանակությունունեցանԽան Ռոբերտկոն ուրիշ ն. փփամալելի Ն գիտնականներիաշխատություն բր» որոնցով ապացուցվեց, որ թոքախտի, խոլերայի ն ալլ վարակիչ

գթուլանչ,,

Է

Առաջին անդամ պալախաբակոնհրիաներ վերաբերլալ ուսուճնա-Մ. Ս. է կատարում թվականին լուլս բնՎորոնինը: ռերուլթլուն նա է տալիս որ առվուլտի արժալաժ մի աշխատությանմեջ ցույց

մատների րի վրա վրա Վե ղաձն

եղած եղ

ե

պալարթիկներում կան պալարիկներ

մանին մարմնիկներ,որոնքՏ

ճ ընդունակ

մլդ մարձեիկների կողքին տարելու

խիտ

ճե րում

փքուն քուն

նկատեց ոչ

նա

բջիջներ: Ալապիսով, նաոչ ճե ի : . Զե բջիջներ,Ալապիսով,ճա

ՀԺ բակտերիաներ, ալո

փքուն

անսաճմանավիակ / թվով

ննե ինքնուրույն

Ն

են

ռչ

յնե

միալն

բջիջների

5.

ժումնե շարժումներ

ձո-

կա ն

միայն ձողաձն, ալլե.

ճալտնարերեց հայտնաբերեց

պալար պալար-

ք

երկարությունը կաո այե

Մ. Ս. Վորոնինի ալս ճալտնագործությունը պալարի դոլացման ճետ. ողի ժիկրոբիոլոգիալի ճակայականնշանակա լուն ունեցավ ղարգացմանճամար. նա ղրանով միկրոբիոլողիականդիաութլան աոջն ճետազոտմաննոր պրոբլեմ էր դնում, Այդ աշխատանքներնինքնին միկրոօրգանիզմհարցն էին առաջ Փաջում: ՞Շուների ն բուլսնրի խոխճարաբերուլթյան տով ապացուցվեց, սր այգպիսի աիմբիոզը միկրոօրգանիզմների ն բուր Ֆ. Մ. սերի միջն եզակի չէ: կամենակինսիմբիող: Թվուկանին

մբկորիզալին անկերի բուլանրի մեջ:Ու սուննասիրելով

Հարոնաքերեց

տ

որոշ տեսակիբարձրակարդ

բույսերի արմատների անատոմիա» լ5-

աղուտորականըները: Ալա բականբիաների կենսագորժունեուէլ բացատրվում է ճողում աղստի միխացությաններիմշտական թյամբ շերահրով, միցելիոլե քավականին ԿԱ որը դգլողատնանաները վաղուց նկատել էին, բայց չէին գոլությունը, ճամար: նշանակությունունի բուլանրի աննդառության բացատրել 'ինոգրադողու աշխատանքների ճիխման վրա մասն մեժ կարողանում սկսեց ճետո դիտնականների Ալաճալոնադորժությունից խորը Ճողում ակահցին ավելի ճետազոտել ազոտային դիտնականներն հւսուննասիրել բույսերի ն միկորիզալին անկելի փոխճարաբերության սինթեզման պրոցեսները: միացությունների քալքայման ռրգանական

նա կան կառուցվածքը:

ցուլը

տվեց,

վերին արմատների

որ

ճառա.

մասը

ժածկ-

կապող

բացառիկ

որը

՛

Քնուլթը: Բացի

չու

անկերից Գ. տրկոբիզալին

Ա.

ունեցան Բուսկնեիչի լուն նշանակու Տխուսզուռությունավեց, որ ամոնիֆիկացիալի պրոցնաի ժամանակ է խակի կուուակում միջավայրում ը մեծ չասխովսլալմանավորված դտնըեթե միջավայրում ածխաջրատները վող ածխաջրատներիքանակու:

Հական Նա

կուտիչեի(1832-1885)կող-

ները:

բազմաթիվ ճողալին անկեր, որոնք մասնակցում մից ուսումնասիրվեցին

մեծ

ցույց

ա-

եզրակացությունն Նրա ճիճնկա՛ն ճումուսալին նլութերի առաջացմանը: պրոքայքայման կամ նեխման «ոլն էր, որ քու ռական ճնացորդների ասչաւ ինտննսիվ կերպով բազակալում12 միկրոօրգանիզները օղսոաէ ընթանում: ցնար տարբեր ախպի ճողերում տարբեր արագությամբ ն են սպիտակուցային որոդնսշնչառության ն լութնրը, դործում նլութերչ կենոաանկերի է ճողալին Հողում ճումուսըճիխականումառաջանում է ատինոթթուների ազոտային ձճնացորդներից կուտակվում ոքթիդացնող ճետնան բով: "դործունհության կոսշատ առա կան սպիտւակուԵն միջավայրում ածխաջրաւոննրչ ամտխակ: պրոցեսի ուսուննասիխրությունից Բացիճում ուսաուաջացման են չեն ալլ որոլնսսղզուտի 6գաղբլուր նլութերը օքսիդանում, դային կոււտակԼ 2:24 ճողում սպիխոատկուցալին նլութերի սոխչեն ուսուննասիրեց է կամ չատ թիչ ամիակ որի ճետնանքով կուտակվում, նունպես ման թագործվում, պրոցեսը ե նկավ ալն հզրակացության,որ վերջինս րամ բոլորովին չի կուտակվում: կենսադորժուննուչ է տեսակի միկրոօրգանիզնների րոշ կապված օրլանակասմիացությունների քալբայման այպիսի Հողի աղուտի Թյս Ճեւո: ճամարմնծ նշանակություն օրինաչավությունները դլուղատնտեսույթյան ք ընդունելով՝ ճնտաղայում ճիմ' "Այս բոլոր ճալտնագործուլթյունները Ս. Ն. կատարելագործելով,ոննն:Դրանովմենթ կանիորոշում նենքբուլսերի բնրքուովութունը: ճողի միկրոբիոլոգիան ավելի Վբնոգրադակին, երկաթարակտնԱզոտայինօրգանականնլութերի փոխակերպմանկողքին մեծ ճետաքըիալն մինոր աստիճանիճասցրեց: Մմբարականրիաների, ճնտաղոքորությունէ ններկարացնումնան ալն անազու: օրգանականնլութերի վերարերչալնրա բականրիաների բխաներին նիտրիֆիկացիալի ԱՆ: որոնքճողի Մեջ կուտակվող բուսական իոխթակերպումը: ճնացորդների ճաջողվեց Վինոդրադակուն ճարտնաբերեցին: Հո Թլունները նոր երեուլթներ ատաեն կազմում: Արլ նլութերից ճատկապեսմեժ տոկոսն ճետաբրքրություն մաքուր կուլտուրաներ բակոնրիաների ոչ միալն նիտրիֆիկացիայի է ներկայացնում թաղանթանյութը ճատկաորը բուսական ծլուսվածբի կեսից ֆիզիոլոգիական լուրաճատուկ. նալ, այլե ցուլց տալ, որ Դրանք փոլւակերպումը նշանակություն են ճողում եղած այլ բակտերիաավելին է կազմում, Նրա նի Ը կերաումը կարնոր կարնոր նշանակությ ունի" նիշներբ ունեն, որով խիատ տարբերվում նա է «ննդաղուրկ թանի որ չատ ամուր չարքին պատկանում: նյութերի են միալն օրգանական նլութերից ներից: նրանք զարգանում

|

ռինթեզել միջավայրումն ածխաթթվի ածխաժնի ճաշվին կարողանում տարալն (իլն կանաչ ինչսլես բույսերը, օրդանականմխացություններ, էներգիան բերությամբ, որ դրանք ալղ պրոցեսի ճամար

տալ,

պարճով աինթեղումը ստացավ թեմոսինթել զիալում իրավամբճամարվեցչատ կարնոր ճարոնագորգութցյուն, ճողում մեկն էլ ճանդիսացավ

անահրոբ ՀետազալումԱ. Ա. Իմշենեցկին,1. Վ. Դերվոզվանակին լարքաններում թաղանթանյութիքայքայման առանձնաճատկությունների պարզաբանվիանդործում շատ նորություններ ճարոնազգորժեցին:

են

աավ

շն

անճրաժեշտ նյութերի բռ շքաիդացումի ց:Օրգանական ամիակի միկրորիոլոանունը, ճանա-

որը

Թլրոն ունեն: ,

բերեց

"անան անահրոբ նա նկարագրեց Այդ բակտերիաներից .

դարդացող,

ազոտն

,

Տ

ասիմիլ Վ

նող

պալաաննե

ԳՓաստլորիանումը կյոստրիդիում |

ալդ

7 տարի ճաջողվում անց Բալերինգին պլաւրաւկումից զարդացող, ե նկարադրելնան անրոբ պայմաններում մեկուսացնել

խմոր«դ երի այլմտտեռակ լթաղանթանլութը բակտերիանելո

«25.

ազոտ

ի

Լ"

կոաբեր ճողերից մեկուսացդիանական Վ. 0. Փասւաոնը ապեցիֆիկ բակտերիաներ,Ջուլց տվեց: որ դրանք երենց շարք

կենս»«Զորո"ԽԻ

ճրաաշխատությունների ատնմիաւ Ա ինոգրազավկու ՑԸ թռասոնոսողթ է ճողի միկրոֆլորայից փ

որ

զալբքալող

աշխատանքներից Ռուս Ճալանագործումը, բակտերիաների

կարնոր Հինոդրադակու ազոտն առիմիլացնող ապրող,

ազատ

ու

դիտնականներ1. Գոպովինն Վ. Օմելլանակուն ցույց ճաջողվեց ճողում անանրոբ պալմաններումդոլութլուն ունեն ցելլուլոզբ բազմապիսի բակտերիաներ:Օմելլանսկին առաջինըճայլտնա-չ

Ռուս

լ

տիպի

շատ

ժում:

.

հն. ճեշտուլթամբ ածխաջրածինները ընթացքում ության նան Թվում Բիչ չեն Դրանց

միկբոօրգանիզմներիվրու

ԳԱԱ

ծիաաջրաժինները

որոնք ալնպիսիները, ացոեղոը

ր

ԻՒ

այլ

աաա Ը5 Ա աջի,

նավոր

ց

ւն

Ք

ԽՏ

Դոր

Բրո

ւ

րը» ԱՀխաջբածնալին՝

տարբերպարաֆիրոո

ավթը, բենզինը,կերոսինը, արագ քոալքալում ածխաջրածիններ: ոի ոլը ն յլ բնչպես նան բննոլը: մար ածխածնի բակտերիաների ոոնաակի շատ ենն

ա

միացությունները

վոխակերպողբակտերի»բակտեարլ գազերը օդտադորժել

Ածրաջրածինները սաղբլուր ճանդիաթնում: տվեցին, որ ցույց չնասիրությունները ն ների ճետադա

ուսու

աք աան եր: կարելի բիոլոգիական որոլես ինդիլաոոր ճամար է

բիաներիցմի քանիսը

ճետախուզման Ս.

կուտռիչնի, "ի.

բազմակող Փեոդորովեի բականըննրի մշակվեց Մ-

Օմելլանակու, վրա

,

ճիման ուսաւքնասիրությունների ազոտի ֆիջամանանորո: Տ

ազոտ

նող

ր

ռ

-

միայն թյուններըչեն թաճմանակիակվում նոստիչեի ուսումնասիրու ֆի քոացիլե ջիմիզաղուսի կողմից մթնոլորտային առլացուցմիաժամանակ Այգ են մբ դրանորելով: կատարում շա լավում է, որ որոշ ճողերում աղոտորականըները մբացություններով: ողը ազոտային ճարատացնելով բնոլ' ֆունկցիա՝ կուտիչնն առնելով, արք Ճատկանիշը Ճաշվի Ազոտորակաերների Նրա պարբարութնյութեր: բակտեբիալ որպես օդտագործել նրոոնց արջարկեց վխոլրձերի Ս.

աղոտոլրակատնըների

ուսումնասիրություններով

առա-

1» սռարվա դաշտային կաղզմակերայված ղեկավարությամբ "ՐՀ "ր ն Միննիկով) պարզեցին»

են

Գ.

Բ.

մի

ադրոնոմ իու լի լում գործնական

նշանակություն

ամար

նորը: էկոլոգիական առանձնաճասգություն Միկրոօրգանիզմների նն մատուցել /ո4 ժառայություններ ուղղությամբ ն պարպարանելու

Քալանթար-

թվականից սկսաժ ծավալուն աշիատանքլանի ղեկավարությամբ փատարվեցին զրա ղատնանաավան միկրոբիոլողիալիկազմակերոլման եր ն ի կուլտուրաների եր ճողի բերրիության դլուղատնատնսական ճետ անմիջականորենկապված նե կարնոր բարձրացման լուժման ուղղությամբ: Ալդ առումով էլ անճ "ռ ունեցող Խնդիրների էր առաջին ճերթին Ճանաչել Հալսստանի ուարբնր մանձնրում դտեխվող խարոաբղեւտկազմություն ունեցով ճողային ն ապա մշակել կողը ադրուտեխնիկական, մասնավորապես, ւան այնպիսիմիջոցառումներ» որոնքկարճ ժամանակամիջոցում կարոաստիճանը: բերրիության Եւղանային բարձրացնել Հալաստանի Տողերի ելով սրանից, թվականից սկասժ բաղմակողմանի Ճետաղոտման ենթարկվեցինՀալաստանի ճողերի ֆիզիկոքիմիական ն բվոլոգիական ան առանձնանատվությունները,ճշտվեցին ճողալին տխոլնրը, ն նան բափվաժությանը, ինչպես պարարտացմանլալն Հաղատվալերումբալերի աննդառութ միջոցով որոշվեցին Համար անճրաժեշտ սննդատարրերի պաճանջնու նրանցում ցող բիոլոգիական պրոցեսների ինտենսիվությունը:

քատվութ մառագութ ամե

մ. կլիմայական ազ արարտա

ծողային դլունքները ( Շելոամովա դրողատնանաական: բականրիալ պլարալրաանլուլմը կաայդ պայմաններում դորժում բարձրացման բերքաաղության Բ ւտաղո կուլտուրաների շարք կատտիջնիայչ նախաձքոնությանը աւնիչ Ջջանակաւթյուն ունն ն ցավ մեծ

տըն-

մտցրել եկրոբիոլոդիայի զարգացման գործում իրենց ավանդն Մ. Հալաստախի միկրոբիոլողները: ՍովետականՀալաստանում միկբո19354

-

մթնոլորտային

մից

առաջացն

Խմորում ցնւոոնաէթիլային,ացետոնաբուտիլային ն լուն, Ը ժ ողովրդակ խմորումների նշանակությունը մ ալլ բակտնրիաները տեսությոն մեջ: ձան

ղարդացման առաջինէ ուսսլում, րոֆ. բեոլոգիայի

ր

րր՛

կաթից տարբեր տնակի կաթնամթերքներ ստանալու ճամար: Վ. Շապոչնիկովի ուսումնասիրութրոնների շնորճիվ ճարոնի դար

ոմ Ճասնո չափերի "1 ունե տեղի

փորձերի

: ո տարինե Հայաստանի միկրորիոլոզները

| լեն

4 դողն Լ. Իսաչենկոն, ձողի բերրիության աստիճանը Հնականում դրան» ճեւոաղուտուլթյուններ կարո եՆ. կրառիլնիկովը ՄՏ կրաինակին դիական պրոցնաներիուսումնասիրությամբ: Ալդ աշեատաւն ԱԱ» առանձնաճատկուլթլունբեոլոգիական ճառաղալթասնկնրի Բո արել աանոն, Խրամ: բակի ման երեքի բել ճողալին ողղորլար ոա երը: բացաճալոն» անռակալյինկազմությունը, լեացաճարտվել ճողերի երրիությա եոլոգիավու միկրաօրգանիդմներ, ոնսակի. մար խ մբե կարնոր նշանակությունունեցող ֆիզիոլոգիական Հողային տարբեր նշանակություն նորելու դորժ արիրԲԻ"չողիական Մառնավորապես առւանձնանատկությունները առանձնածատկությունները: Իսակովալի Բերլոզովալի» Խուղլակովի, րոնորի պարզվել է, Իմշինիցկու, տարբեր ըլիմալ Հայաստանի ցան ռլարզվեց» շնորձիվ Թլուններից ուսումնասիրու նրանց ո պայմաններում դանվող զանազան բնույթի ճողատիպերը միալն ճնաազուությունները: ճողի բիոլողիաԵ.

Բ.

Ն.

Միշուսավնլ

Ն.

ուրիշներ:

Լաղարնը

Մ.

են

-

Է

են

Ս.

որ

շատ

ն

Ա.

ե.

Ն.

այլոց

ունե-

մեժ

ում

դիո

որ

խաղում ոլորտում բուլանրիարմատների մասնավորապես,

սիեծ դեր միկրոօրգանիզմները ճողալին

ո

նս

ե, կան պրոցնաներում կարգավորել"գործում: նրանց աննդառութլունը

ոչ

յան

տարբեր ֆիզիկո-քիմբականկազմություն, ալլն բոօշրգանիղքներից կազմված միկրոֆլորա ունեի,

լուրաճատուկմիկ

չատ

'

Այս բոլորից պարզ է, թե միկրոբիոլոգիական գիտությունը վերչին բիոլոգիական առանձնաձառկու60 լի բակտերիաների է ճասել: Միկրոբիոտարիների Ս. ինչպիաի ընթացքում զարգացման կաթնաթթվային ունեցան մեծ նշանակություն Ֆ ես գ սրժում Մեծ չոդիսլի ղարդացումը ճ ատկասես Հոկտեմբերյան Սոցիալիստական թյունները պարզաբանելու յոհսակի տարբեր տեգ, " նները. լ Ըը: Բիւոազուությու ոնոլլուցիա "19 լոջիայից նռը թաղի սսռացավ: Գիտական միտքը սկանցաշխաԼոլակնիչի Տարին "Թ: ուն ունեն Բո" լարորաթում Ֆ: լաթնաթթվալինրականրիաները

/

Ի

ւ

՛

2"

յ

:

»

որ

ե

Հետո

:

բարե-

տել տարբեր ուղղություններով, բանի որ ստեղզժվաժէին բոլոլ, դիտականճետաղոտու յունների ճամար" նոաստ պայմանների

նՏոգո ՐՐ»ն. դրանովխակ ենթադրում,էր միկրոբիսլողիալիԱաաա մարաթոն ճնարոաականդակը փամանակակեց բուլանանմ

օգտադորժել միկրոօրգանիզմներ վորություն ճամար: բարձրացնելու բե բերքատվությունը ն բարձրակարգ բուլսերի միկրոօրգանիզմների Հողումբնակվող մեզ ճնարավորուուսումնասիրութլունները ճարցի փոխճարաբերության դլուղատնտնաական ինչպես կուլտուրա թյուննն սոալիս ըարգավորելու ալնպես էլ կասակազմությունը, միկրոֆլորալի ների ոիզոսզերային է տալիս Մի շարք

ճամար կիրառբելագործելուբուլանրի բնրքատվությանբարձրացման դող

միջոցառումները:

ն

ինճնածճությաւն տեսությունը.--

զառգացումը Միկշոբիոլոզթայի պատմության րնթացքում բավականին զարգացման Միկրոբիոլոգիալի դաղաերկար ժամոսնակ վեճի առարկա էր դարձել ինքնածնության

Գ

փարը:

ժամ անակաշրչանից-ջ մինչե 17-րդ դարե տիրում էր այն սկսած Անտիկ ճանաէ թե Երկրիվրա կլանքն առաջացել ինբնածֆնության կարժիքը» ամեն օր կարող է տեղի ունենալ: Ալդ ժամանակնեպարճով,ն. ալն

նրնան գալը, ողմի մեջ դորտի չերեվխուկների բում մսի որդնուռելը, էին ինլքնածնության ճամարում առաջանալը ճողում անձրնաորգերի

երնույլթնել»

փորձերի Ժի-

Բժիշկ Ռեղին 17-րգ դարի կեսերինկատարածպարզ ժխտեց:Ֆա ողա բի առաջացմաննփան ճասկացողությունը ջոցով կլբան ճետնանբ է,» ճանճի ձվերի ղդարգացման ցուցեց, որ մռի որդնուրելը միս, որոնցից մեկր Ռեդին փորձի ճամար վերցրեց երկու կտոր ժամանակից ճետո նս ժածկեց կտավով, իսկ մլուսը թողեց բաց: Որոշ ոչ: Ռեդին ալ նկատեց, որ չծածկված միսը որդնել էր, իսկ ժածկվածը՝ դաղափարա սլարզ ւիորձովւՐեծ ճարվաժ ռասդրեցինքնածնուլթլյան

փատարամ, նա նկատում

քր

ո

մեջ Տո մաաջրի

որ

դոլագել, առանց մտածելու, թե անի բնրբանը բաց Թողնելու ճնտնանքով,

իզ

ն

Ն ն, հոացնելու մաաջուրը ար կարը երա մեջ դից են .

միկրոբներ ղարդանալ: Այս մառին 8 նիա ԱՆՆ Ժլուլեն դե ամարտին արածի աորրիալիատ Նիլթճնժին դիտո աթ օդի մեջ կան ալն էլ ասելով, ւոր աան բավականին ջատ: թ' թակ ՔԱ բասավան ժազում ունեցող աաղմեր սերմնո 5 Տեոո» կաայր Բոր աՓԵուՑանկասկած, ճետագալում Բ վճռականորենհանդես դալիս թվականին Նեթամի, բնագետ կարիքից ստիպված լազ Նան" ուլնալնս մեաղունը: Աա դմուհը ցարին» այն բերանը կարող ընկնել մոաջրի մեջ, ո 427 մաաջուրըչէր աան

ի ՄԻԼՐ"Բ

ջաեիթ առ ամանակ սոորվում. դրանով իսկ մսաջրում իխնքնաժնության ճանասլարճով օրդանիղմնի «են կարող: ւի օրգաՀՆիզ/ եր գալիս էր արոր Բ-ում չէին ճամարումբնրա փորՍզլալանցանիի ճիշ ն

9:

է

որ

ու

"

են

բս

Ն

է

Դժ

մեծ

ն

Եւ

եւ,

Պո

ւբ

որ

ո

նա

պրղ-

ապու

պուցուցեյ,

բ

է

առաջ

առաջ

որ

«Սմեն

դալ

ր

նա:

ԱՐ մր ձերը» պատճառարանելով, Քի Համար չափազանցկարնոր Է : միջից Թթզաժինն ամբողջովին է, ո առնի 7 մ" Տնուցվում փակվում է բերանը : ե - -- ոոԴրաամանի «գից նրա մուտքն Համար էլ,--առում՝ էին Թավածինը. մոաջուրը

նոտ

ա Երթչեմի կումզակիչՈՐՈ ար

գալիս: Ալո

ճո

Ժինչ. ի Հ

ամ

Սս

տարի

Մ1

Հրգանիարնր

առաջ

չին

որալես սաւարկաչ ՆԸ միկրոբները կինքնաժնուԻ ԿՏԱՔ թյան մանն վերցրեց դարձյալ մռաջուր, լցինց առանձին սողմիմեջ շերեփուկների խորր» | հեռացրեց, դգալո ապացուցվեց այնուճեւոն. անոթի բերանը են բարձր մի ուլն ԱԻ դարգացման ձվերի բկարացրեց ժոնց, յռալով նրան սլարուղորտի ջացումը բակի ձն, է բերանը բ. ճիմտնավոիրենց Հտնսությունը օդն մուսոք էր կողմնակիցներն Ինքնաձնության ժոււիԺռաջրի ա-ն ճալտնաբերմ Մենի միկրոսկոի գլուտից ալն էր, օդից երբ միկրոբները անցած րելու» ճամար ճող գտան, ՝ ժովտժ իոողովակից ի թա ատն միկրոբները: Բտաջրիմեջ անելի աշխարճիբնակչությունըի վեց դի. լենում էր միկբոբներից Աաաա աան Կառք մաարուրը:Ռրկար կատարելով թվականին, Ֆիթճեմբ Անգլիացի Ճոգնորական ամանակ, ինչպես Սպալանցանիի աաա ակ, փո չէր պղտորվում, Ֆրա, քալքալվող ապացուցել, օրգանական եջ փորձեր, ուզում էր մի մի կննդանի օրղանիղմ «է Ն զ : ռլ օրզանիղմներ նաված լաւժուլթում կենդոոնի Ճանապարճով նլաթիցինքնաժնության կյանքիճամախ անճրաժեշտ մր Քրոբ : մեջ լավ հոռացնում ամանի Թթվաշին էր լինում, մռսաջուրը ճամար փորձերի դալիս:Իր իբ սաղմերը ոչընՓաստլորն փխիորձով ճարվածճասցրեցՆիթենմի նլութե մեջ եղած միկրոբների էր, որպեսզի ո մեջ ԻՆ մստջրի անց յերն կողմնակիցներին, ժամանակ ճնտո, բջնապանապես ժլխատնցհնբքնաժնության երբ չանան:եռացնելուց մար ա

վեճի

ես

որ

ապակլա անա

առաչ

|

որ

Ի

մու

՞

Ր

նան,

լ

Մնաց

առտյորը

ա

ե

ի

որ

մեջ,

ճետո

ազատ

գոր-

որ

ն

ուտես

մոսծ

որ

շարք

են

առաջ

ոչ

ո

որ

նա

բոլոր

ալգ

որոշ

ար,

ալդ

թյունը:

պա

մնծ

տեսուչ

ժամանակակից դրությունն են:արգպես է, արա է Երկրի վրա: նլանքի յոուաջագումը ոլե՞ս բացատրում Մարքոիստականրբխոլոգիականդիտությւնը Երկրիվր կրոնքի

Եթե

դա

ռերտորեն կապում է նլութերի փոխակերպման ն աուաջացումը ճեոչ դարգազման ալատմության /ոոտիճանական

Երկրի

Երկիրներ պատմական ղարդացման ընթացքում անցելէ երեք գլխավոր շրջաններ, Առաջինչրջանը բնորոշ է նրանով, որ ԵրկիրըՀրաճեղուկ մի զանգվաժ էր։ Ալչ ժամանակ բոլոր նլութերը դտնվում էին ալո շրջանում օրգանականբարդ վիճակումի. միացությունների գազային մասին խոոռք չէր կարող լինել, մանավանդ որ անօրգանականնլութնբն անդամ խիտ դիսոցացված էին: Երկրորդշրջանը բնորոշ է նրանով, որ Երկրի մակերեսը Ճնազճնոն է զալիս նրա կեղենը. սառելու ճետնանքով կամացչկամաց առաջ նն ապա միանալով սկզբում: տալիս տարրերը պարղ, դաղալին մխհլանց, են աոաջ դալիս օրգանական ռոիի բարգ միաբարդ միացություններ.

ցուլթյուններ:

Երկրիմսսկերեսի առանձին խոռոչներում

զանգվածներ:

սառաջ են

գալիս

ջրալին

Օրգանական նլութերի գոլացման ժամանակ մեժ դեր ե լաղացել ե արնգակի ճառազալթները մթնոլորտային բարձր ճնշումը, որոնց ազ-

դեցության տակ ածխաթթու գազը, ցիանային միացությունները ն ջրսլին գոլորշիները միանալովտվել նն սոարզ օրգանական մխացություններ, որոնք ճնտադալում ճետզճետենբարդացել են: ծրկրի զարգացմանալս չրջանի վերջում նլութերի միացման վեես ոլն առոխճան, Երկրիմակե որ բոճիշլալո"լրոցեսները բարդանում ն եղաժ բոլոր չեն նում բնսին ճւաախլո "արզ օլարզ միացություններ են ածվում բարդ վեր միացությունները Ժիոացությունների: պակաս դեր չեն լսաղաալդ պրոցեսներում փիազպիան Անդքտակած» ցել անօրգանականկատալիզատորները:նյութերի նման սինթեզի վերջին /խուլում անօրգանականկատալիզատորների կողքին սկածլ են գոր-

ծել պրիմիտիվ օրգանական կատալիզատորները,որոնք «ինթեզմանը են նան ճեղ բման,մրա» բարդ միացությունների կատարում զուգընիաց

նատման«արոհմիան կամ

Նլութերի Կիա

ոնակցիաներ: ստարրաբաշխոիան էլ սկիզբ է ոհակցիաներից

մասնատման

առնում

Երկրի զարգացմաներրորդ չրջանը:

Երրորդշրջանը բնորոշ է նրանով, որ բարդ միացությունները, շնորճիվ Քալ-՛ ճամապատասխան դորժունեությոան կատալիզատորների ն քալվելով, վեր են ածվում ավելի արզ նոր որակի ձնի նլութերի: Արշ նլուլթերիշարքում առաջ են գալիս նան չատ պարզ սպլազմայանման նյութեր, որոնք ն ճանդիսանում են կլան միակ կրողները Երկրի

ճում ուրդ շիջանումի: է պարդացման «Սլանբրը,-Էնգելար»--ապիտա է, որի քական Վվումենոն է ճանդիոաալին մարմինների դորահղանակն ում նյութերի մշտական փոխանակությունը նրանցշրջապատող արսշխարճի ձետ, բնդ որում նլութերն ալդ փոխանակութ տաքին

կլանբն դադարելու

քի

ն

են ֆերտննտները,որոն ք դործուն մասնակցություն ունեցելու միալն նյութերի մաոնասուիան ոլն նոր անռակինյութեր սինոնակցիաներին, Թուրն: ընչելարԵրկրիվրա կլանքի առաջացման մասին ճալոնելու ալն միտքր. ր ներկայիս օրանիզններբ, մեզ շրջասխոտող ներաոկալ Կան մարդ» սկզբնական Քիչ թվով ռաղմերի զարգացման միաբջիջ հրվոլ:պրոցեսների արդլրուն ք են, հն արբ ռաղմերնէլ իրենց ճերթին կազմվել են պրոտուլազմալից ն սպիտակուցից,գրում է, «Որկլանքը ողջ ճետնանքն է, բնավ էլ չի ճակատումուլն ճանցոսման բնության քին, որ կանքի բացառիկ ընքնուրուլն կրողը ճանդիսացող սպիտակուցի գոլանում է բնության ողջ (կապակցությամբառաջացող որոչ սպալմաննեզոլանում է ձննց հորն մի որոշ քիմիական

Ծրա: ամար Արծ ակ Իմ շրջանում ՄՐՑ Ն

ԱԱ

էբ տարածված Արորնուոգենրի րարը: Ա Պան նան

ողոն ո.

ամ ներկայիսբակտերխաներն նիտրիֆիկացիալի

այն կարժիքը, որ

ԱԱ եղել. մի կարծեք, որը ախալ է: միանդգասրալն ին

ճամար չիճնավորեյու

ոչ

մի փամտ չկա,

հ

ր նրտրիքիկացիալի բակտերիաների կննսականպրոցեսների Ճոսմար կարնոր դեր են չափազանց աղում՝"արզ անօրգանականմիացություն-

Խերը հ

թթվածնի ներկալու թյունը, մի բան, որ սկզբնական պլազմայի (ազժակերպմանշրջանում նման ձնով դրանք բսցակալում Հին, լւ առանձնապես Թլթյլածինն ալ շրջանում մթնոլոլրտոււմի մւ ազա» վիճակում շատ Քիչ էր: առատ

երբն ք Ժաններում

չէին կարող դոլություն ունննալ:

Ռբոշելսկզբնական օրդանիզճների ձները, ալդ

Դափայությանմեջ ընկնել. Երկիրնալդ շրջանից մեզ /

փ.

ու

էլ է դադարում,

է դայիսողիաակուցի առաջ քալ--Հ. (ԸնդզժումներնԷնընլոինն են Փ.)։ Պլազմաղանման կամ ապիտակուցանմանմարմինների առաջացման ջործում վճռական դեր են խաղացել օրգանական կատալիղատորները՝

քայում 1:

՞

Ֆ.

նշանակում է հրեոչ մի ճիշատակչի

Էնգելս--Բեության դիալեկտիկա-

թ.,

ճայերենճրատարակո

Էնզելս--Բեության դիալեկտիկա-1950

թ.,

այերեն

էջ

340:

ճրատարավություն,

բուն կարելիէ ասել, ոբ ակզբնական օրդանիզմնելրթ Ճեռու շաւռ ո մեղ շրջա ռայող պետք է կանդնաժ լինեին ճերկալում նմ ուն վելուց: Ֆերկալիշ միկրոօրդանիզմնել:| օրգանիզմներին միաբջիջ ձնա վիովնումեժ ձներին ճասնելը շառ մինչե աղլժմյուն նախաճայրերը

Թողել:բալցժի

թլունների

2շ

ենթոորկվել:

կնիքն է Թոդելօրդգունի ւինելի վը` նրանց նրեայլու առաջինիսկ օրից- ալդ կովի պալմաններում միկրոօրձեռսիոխոսԹլոն շատերը ոչնչացելեն, շատերն էլ ոի դանիզմներից են ենթարկվել: Պարզէ, որ նրարիֆիկացիալիըբականրիաները Խուլնւղն » չէին կարող զերծ մնալ ալդ աղղդեցությունից: ես, յոլն Ըստ բիոլոդիալի օրեն քի, որքան օրգանիղժները ռոլ Լ17 արագ կարողանում էլ ձեռք բերել լող քան փոփոխվելով, նրանք, ն. ալլ նոր ճատկանիշնելր միան ալու» աճելու,անվելու բակտերիաները ալդ միաբջիջ օրգանիզմներըչուլրուՆերկալիս Հ5--30 րոպեում կիսվելով, մեկ բջիջից սոալիս են երկու նոլ: քանչլուր էլ լետ ք է նեզըսկացնել: Թե ճոշվոն ինքնուրույնօրգանիզմ: Սրանից ինչպիսի մՄեժ փոփոլությաւսների պետբ է էրկան ւ իկրոօրգանիղմներն մինչի լինեին ներկա կատարելադործվածվիճակին ճանելը: (թարկված (խոսքերով մենք կարուլհնք ասել. որ Խուդյակովի «Մլզբնամլան Լ12 Երկրի վբա հ Ճենոր առաջացաժօրգանիզնները "/ի անդամ երնեացել անճհտացել: տեղի տալովնոր դիմ ուցկունանտակներիզարգացմանը,

Փոլությանկոխվն եր լորը

-

-

ա -

տո

որոնք րոնք

ըմարվել

արմանններին Ը ճարմարվելով

տվյալ «յալ տվյ

բաղմանալ»:

կարոդացզել րողացել

դարդգանալ են ղարդանալ են

ն

էնգելոր, մեջբերում անելով Լիբիխից, արչ առթիվ գրել է. «1բթիվ կարձեքը. որ Խա իր կլանքի վերջին տարիներին (1808 թվակա«Բավականէ միոյն հնթադրել:Թե. նին) արտաճալտելԷ մաղներին, ճին է, նույնքան ճավիտեննական, որքան ինքը ռմՒս:կլանքը նուլնքան ե տնրիան, կլանբի ժագման վերարերլալ ամրողջ վեճը ճենց ալդ ճաել երոք» ինչո՞ւչի սարակ հնդաղբությամբենձ Լանա է լուժվաժ: որ օրգանական կրոնքը նուլնղես նախասկզբնա կարելի ոլտառկերացնել կան է, ինչես որ ածխածինը հ նրա միացությունները (|) կամ ճարակ, ինչոլնա ամբողջ տանոտեղզժ անեղժանելի մատերիան ն ին:կապված նն տիեղերական ղնա ալն ուժերը: որոնք ճՃավիտենասյես բժություն մնջ նլութի շարժման ճե): «Իննադատական դիաողություններ»:«Հավիտենականկլանքի» ն ելո սաղմերը դրոխը մուժվելուվերարերլուլ ճիսլոթեղըհ1վերոճիշլուլ Սռգրում է` առ-

ու

մոա-

Ա

՞.

Սալի ռուկույյիՏավիաննամլունուլթյում, ձե երի ռրոնցից կարող Է ճՃավիաննամունուլթյույ,

աա Մաո

զար-

օրդանայանը: Թե մեկը ն թե լուսը անխթուլլաորելիեն»: լինելով ուի ւսկուցալին նլութերի գոլամեերի կյանքը, դաւավաժ ճետ, անկասկաժչսկիզբ Է առել ոլոչ շրջանում Է ղարդացմանորոշ շրջանում էլ կտրող է տնչլայմանանջետանալ, ալնպեսոր ալոտեղ (շոռբ: անդա չե կարոզ լինել կյանքի ճավիուննականուլթյան մասին:Սլո է տեզ ապացուցում ընոությանօրենքների դիուլենոխկան:

դանուլ

ոզջ

կլանքի ծաղման մասին կոան ճակառականսավեոչ որբինԷնդելոշ,

ժամանակ սառիչ ճՃակաճարված ճասցրեց: ե նրա կողմնակիցներ Փոմաոնը Աբենիուսը: Լեբիլը, Հելմտոլցը միջմոլորակալին էին, է եկիլ ի Եր Ր ա ա կլանքն առաջ ջո ոլոր ոռ ախի կ չ 7 տաթ)սղում բածուլյուններից սաղմերիեղավիոխման ճանացպլարճով: Արենիուռը։ նկատվիունենալով բականրիանելի Օբինավ՝ ուղորների ն. դիմացկունությունը» Թեթնույթյունը կարծում էր, ոլ: նրանք (արողեն Ճեշաւությամբ բարձրանալ էլ մթնոլորտի վերին շերտերը ն ոդ անդից եր

ա

էլեկտրականլիցբերի (ամ տիեզերական փոշու ճնտ արեգակի ճառապալքներիազդեցության տավ վփոլտաղրվել մի տեղից մի ուրիշ տեղ, կամ մ Րի մոլորակիցւի ուրիշ ռլորակ:

Արենիուսի կողմնակիցներ Լիբիիը. Հելմճոլցը. 'ագները ն սրիչնրա միտքը:այնդումմ էին, որ անօրգանականբնուները: զարգացնելով

Թլունիցերբե՛քօթգանիզմ՝ ուռացվելչի «կլանքը

ըստ

նեն

ճավիտենակոնէ»

տ

ինչես

կարող: երանք այոււի էին. ճավիտննական է

ժառին, որոնք նրանց,խոռք կարող է ինել սաղմերի ուրիշ մոլորակներից:

աշիւարճը:

ընկուժ

կլի'

ատ"

ՄԱ ԱՂԱԼՔ

Ը օկուզան պատկերում ֆոկալճարթություրարի

Լ նում, ոթտեղ ճնարավոր չինում ղետել առարկայի

մնֆացրած

տատկերը:

սույն սխեՄխկրասկոպի մայում ապարատիկենտրոնական մասի պատկերը տվող ճառադայթների ըն-

ԵՐԿԲՈՐԴ ԴԼՈՒԽ

ՄիկՐՈ0ՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐի

ՄՈՐՖՈԼՈԳԻՍԱԱՆ

ՀԱՏԱԱՆԻՇՆԵՐԸ

Քայքի

եսկ կետագծով,

Լ 24 քո փիկրոբներանվան «ուսակ Մեկրբոօրդանիմներ "Ճասկացվում Լւ կենդանական բուսական աշլխարձին սովորական աչքով անտեսոնելի, արատվանող աղնբոլոր օրգանի իները»որոնքդիտվում1 ուսուննասխիի-

միկրոսկոպըճիմնական միկրոսկոպիմիջոցով Ալա տեսակնախց է մեկն միկրոբիոլոգիականաշխատանքներում (նկ. Ժ)։ որժիքներից

վում

են

տրված

է

ցույց

միկրո։ս-

կշպի տեսադաշտը

սաձ-

Ճաղադայթմանասիակող

միապա-

ների ընթացք գծով: դաղ

՛

"Միկրոսկուլիչիմնական մասերն են՝ պատվանդաաը Ախ միկբոմեջենայտառարկան արկղիկը (Հ, տութուսի բռնիչ (4), կեռ (3). աաճիջենրի

տուբուսը:

Նկ- 3. Միկրոսկսպներ տա)ժամանակակից բիոլոգիական

(միկբոթնուլ-

Քիոլողիական միկրոսկողը »իժԷ եթ(ու հաբայլկացած ա) լուսավորող որն սիրը՝ սիստեմից, ունի ճայելի (18) ն կռնդենսոր (8) իշ ծալքավոր դիաֆրաղմով (19), Բ) միկրոսկոպի տուբուռից, որն ինդգրկում է օբյեկտիվը (9), Վրիզման (20) ճ օկուլյարբ (10յ: Բնականկամ արձեստականլույաի ճառագայթները, ընկնելով ճայե118) մբա, անդրադառնում են չու դեպի ժալթավոր դիաֆրագմը (14), դեպի կոնդննսորից|8) ղիտվոզ ապա օբյեկտը ն վերջինշ լուսավորելով, նականում

անցնում

են

օբյեկտիվի մեջ:

նոն-

դիաֆրազմի դենսորը, ծալքավոր շգնեությամը, կանոնավորում է օթյեկտի լուսավորությունը: (6) ճետնի մառում տեղավորված է պրիզման (26), որբ փոլբում Օրյեկտիմի բ ճառագայթների՝ ընթացքի ուղղությունը, փնջի առանցիը 48՝ անկյան տակ ուղդեպի ուղղաձիզը: Առանցքի այդոյիսի դասավորությունն ասղածովում է մինվ աշխատողի հարմար Դիրբը: '

զելով

Բոսփոո ՉԵ

վբա՝ ատրճանակը(6),

կոնդենսորի կր"նչտեյնը 17), զոնգենաորը (8), «բչեզտիվբ (9) ն »կուլյարը (10): Միկրոսկուլը զործում Է վրա, պատվանդանի

բլու-

կողմերում հրկու ավբացված մակրո (14) ն ատամնավոր մկբ» (1

եիչի

օղնուպտուտակների

թյամբ Տուրուսի

թոնիչն իր ունի փոբվերին մասում ատրբբիկ ելուստ (16), ճանակն ամթացնելու ճամարչ

Միզրոակոգի վրա վա՝ ա) երկու պտուտակ Ատ,

ի

ոջ

տնաողական դաշտը

ու

ձախ

են

հտ

ու

շարժելուճամար:

առաց

բ) էլեկտրոնային միկրոթկուլ:

մեժ Բնությանմեջ միկրոբների թիվը չառսխիազանց

մինչն ալժ/ Քիչ Թե շատ ուսուճնասիրված միկրոբների տեսակների թիվն արգեն ճասնում է մի քանիճազարի, սակայն դեռ կան ալնպիսի միկրոբներ, ն յեսնել ուսումնասիրել որոնց ճնարավորչէ այժմյան ատենա նույնիսկ են, օրինակ, կատարելագործվածմիկրսակոպե միջոցու, Արդպիտիներից ուրլորամիկրոբները:

Կ

է.

Ռւլորափիկրոբներըբնության մեջ չափազանց շատ նն տար ածված. ծանր ճիվանդություննե նրանցից շատերը, առաջացնելով մի շարբ ն առճասարակկենդանական մեծ վնաս են պատճառում մարդկանց ն կոչված»,վիբուսական աշիխաիծին:կենդանիների բույսերի,ալապես հն աւրորամիկրբուսալինճիվանդություններնօրգանիզմում առաջանում եռբների զարգացման ճնտնան քով: Նման վիրուսային ճիվանդությունու

ՈՒԼՏՐԱՄԻԿՐՈԲՆԵՐ

Ուլտրամիկրորներըաա

ենափոթըօրգանիզմներն 22

շարքում բոլոր Ժիկրբոօրդանիզմների

սովորական միկրբոսկողներով դիտելիս նրանք չեն երմում, նրանց կարելի է նոն ել միայնվերջերս Բայտնադորժվուժ էլեկտրոնային մեկրոսկուների միջոցով: ուլտրամիկրոբները շատ փոքր մեժություն ուն Ե՛ս: ԵԹե բակտերիաների մեծությունը չափվում է միկրոններով(Ժիկրոնըկողմում է մեկ միլիմետրի մեկ դաղզարեբորդական ժասբ), ոլա չասիվում է միուլտթամիկրոբներիմեծությունը լիմիկրոններով (միլիմիկրոնըկաղմում Է մեկ միկրոնի մեկ Ճազարերորդական մասը): ամ

Ուլտրամիկրոբների իջին ճաշվով, ճավասարէ Հ0-- 20 չԲեժությունը,

միլիժիկըոնի, դրա ճամար էլ ալին

բն՝

նրանք կոչվում նն ուլորամիկրոբներ, վխոջրիկմիկրոօրգանիզմներ (ոկ. 4) առավելադույն

տա)Ցայցի ֆիլե

Ֆկ.

Յ.

Բակտերիալֆիլտրներ գ) Շամբերլանի ֆիլար:

բ) Բիշկֆել»ի ֆիլ"ր։

ներից Են՝ մարդկանց ծաղիկը,կարմրուկը» բծավորոիֆը, կատաղուչ ժանԹյունը,գրիպը հ այլն, խոշոր նղջերավոլ: անասունների դարաղը, տախտը։թոքերի տարափոխիկ բորբոքումը: ձիերի վարակիչ սակավար(աների ո), ծրախուռի մոզախկը, զանազան տնսակի բուլյունությունը սերի մի. շարք Թառամումներ ն. այլն: Անցրալ դարի վերջերին, երբ պարզվեցին բազմաթիվ ճիվանդուԹյունների առաջա րաս ճառները, մանրամասն ճետաղզուվեցին նան ցմյան վերը նշված ճիվանդությունները, ասսկայննրանց առաջացման պատճառ

Նկ. այհրիպի վիր"ւ«ը

25000

4.

Ուլտրամիկլրոբներ

Բ) կաթնաթթվային ռատրհողաոկովերի մեծացրած» ֆազերը158000Հ մեծացրած1ք Հ

՛

ները վերագրվեցին կուսւակված ինչ-որ «վիրուս»-ների օրգանիզմներում կասի Ա դ Թուլների: ճիմ բ ժառալեց ենթադրությանի ալն,որ երբ ճիվանդ արլունը ճատուկ բականրիխալ շրզանիզմի ֆիլորներից (նկ. 5) անց էին կացնում ե Փֆիլտրատիցվերցրած մի փոբր քանակ առողջ կենդանու արլան մեջ ներարկում, նա ճիվասդանում էր Սույն՝ ճիվանդությամբ Այդ ժամանակներում ն կարծում էին նան, թե միալն բակտերիաները մասամբ էչ այլ նն միկրոբներնեն, ոի ճիվանդություններ ջացնում. իակ բակտերիաներիցն միկրորներից «իվանդացածօրզաիզմի առտ-

միջոցովֆիլորելուն ֆիլուր ատով առողջ արլունը բակտերիալ Փիլուրնելրի օրգանիզմներըվարակելու դեպքում ինֆեկցիա չի առաջանում, Աճա թե ուն, դաբաղ, բժավոր տիֆ ճիվանդուլթյունինչու,երբ ժաղիկ։ կայռաղուլթ ներով տառապող օրգանիզմներիալան ֆիլտորատից վերցնում էին փոք ն վարակում ամողջ օրգանիզմները ն վերջիններս քանակությամբ նույն ճիվանդությամբճիվանդանում էին, դա արդեն չէր վերագրվում ինչ որ միկրոբների կեննտաղորժուննությանը,ալլ տվլալ օրգանիզմում աննորմալ ֆիզիոլողիակուն պրոցնաների ժամանակ կուտակվաժ ատուկ 7, խիսա ), Թույների ((իրուսների որոնք Թունավոր խերգորժություն ունենում կենդանի օրգանխլմի վրա, չնայած առողջ օրգանիղքները վարակելու դեպքում ճիվանդության էթիխոլողիան՝արտաքին նշանները, ինչ որ նույն կերպ էին արտաձարովում, բակտերիաներիցառաջացող

ճիվանդություննել:ի մամանակ: վիրուսների կենդանի էակներ լինելն ուռուջին անդաւմ՝ ՓՖիլորվող ժ/լխավխուռի ճինեավորեց դիունականԻվանովանին: Ուսումնասիրելով վիրուսը, նա ցուլց տվեց, որալդ նչ, վիրուսի ուռի սմողաիկճիվանդության նորից մ ասնիկ ընդունակ «Րլ, բրորեղային ծլխաիխուոխ մեջ, ներարկվելով Է բազմանալ Է տարածվել բուլսխ բոլոր մասերի հեջ, իշկ բաղմանալու բուլոխ կննդանինրութը, խորը փուխոխուլթյուն ըն|ժաց քուի` քալբալել սովետական միկրորիոլոդնջ: քների բ ույսի ճյուսված ջացնել Հեւոգալում

Ստա թե ինչու նրանք տանում են. կոչվում 57 բականրիոամեն է. մի տեսակը որ ֆաղեր (բականրիա խժոռողներ)/:Պարզվում երնուլթն ռաջին անբակոնրի ունի իր ֆադը: Բակտերիոֆագիոյի ն ռովետականգիտնականներնեն սգարկաբանել: Ան: դա/ զուլննս են ն անդնաճաանլի աշխատան ը կատարել ուղղությամբ Փառսբալելը աշխատակիցները: ճրա

բում

անձն

ա

ոուս

ֆաղերը նուլնպես չատ փոքր մեծություն ունեն ե անցնում նեն բականրիալֆիլտրներից, նրանց մեծությունն էլ չափվում է միլիհն ն Ֆադերընուլնալնս բնության մեջշա (միկրոններուլ: ւռարաժված մնժ են մարդու ճամար ճնտաքրթրություն ներկալացնում: Դժրախտաբար նրանց մորֆոլողիականն ֆիղիոլողիականառանձնածնասկություննեԻբ ղեռ լրիվ չեն ուսումնասիրված, ուստի նրանցմասին մենք շատ քիչ ունեն ք, լայն ճնոաղուավան տեղեկություններ քՆնրկագում աշթհատան ո

նել են կաւոարում

ալլ

ռուս

ուա

ներբ բաղմաթիվ խառունրով

են, թե ֆիլորվող վիրուսները, Ոմանքկարծում որոն» կենդանի է ակնել նն ավելի լսոշոր միկրոօրգանիղնների սվիողխիովխվելու կարող առաջ դալ

իոյի Օն: «ք"բոշաար Գարգացաան ըոացքում Ժամանակ ն

օրինակ, է նրա սնման վրալ միջավայրիբնույթն ասաիճանարար փոփոխվում չե աջա ղարդանալ ալդ բակտերիուն նորմալ կարողանում, սկարտաններում նա ն Էէ սկաուի ճետղնետնկ իր նորմալ ձները իափոլրնել առաջացնել նոր ձներ, որոնք կարողանում են աճել ղարդանալ ալդ այնպիսի փխովխոխվող պայմաններում: Մակտերիաներիփոփոխվող ձների մեջ նան Քիչ չեն բակտերիալ ֆիլարներից անցնող, վիրուսային կառուջկարող վածբ ունեցողները: նպաստավոր ւպղայհաններում փերջիննելո նե են դ որժել լուրաճատուկ ո ւթյան ենթարկել իովոլխ ւովլույ ինքնուրույն միջավայրը: ու

որպեսինքնուրույնկենդանի ն ն մանրամասն ուսումնասիրվում են նրանց մորֆոլոդխական էակներ ֆիզիոլոդիական ասանձնաճատկություննելը: Ներկայումսվիրուսները դիտվում

են

Ռւլտրամիկրորներիշարքին են դատվումնան, այսպես կոբված, ֆադերը: Վերջիններսբնորոշ են նրանով, որ զարգանում են բականբակտերիալ գարիաների գաղութներում: երբ ֆաղդերը ճայանվումեն ճետո ժամանակից ղութներում, ապա վերչիններո կարճ միջավաչՅՍ

«նալ

ն/

ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐ

-

-

Իվանովոկու դլոււլթները ճիմնավորեցին

ուղղությամբ:

Միկբոօրգանիզնեերի ընտանի բումբակտերիաները բնությա մեջ

ամենատարածված, ոյարղ,ամենավոքը

նիզմներ նն, ցող

ե

անքլորոֆիլ միաբջիջ օրգա-

թեպետ նրանց մեջ կան բաղմաբջիջ օրդոանիղմոնե տեսակներ(թելոշձե ): բակտերիաներ նան

Իրենցուրույն արաաւքինձեերի

Թլունների

ներքին ֆիղիոլողիականճատկուբակտերիաները կազմում են մի առանձին առշոր

չնորճիվ

խումբո

ն

Բամոհրիաներներենց ժի շարք կենդանական իոկ մի շարք աշխարճին, կանդնած բուսական

են մուոննում ճատկություններով փուռ նն շատ ճատկություններով Աճա աշխարձին պատկանող միկրոօրգանիղմներին:

ՒԶ2 ինչու նրանք բուսական ն Միջն ւի շղակ են կաղմում: )

կննդանական աշխարծի

օրգանիզմ

Բակտեշիաճերբի ձնեԵոը: Միաբջիջ բակտերիաներն բոա բջջի

տաքին ձեի

ճիճչնականում բաժանվում

ԵԽ 3

սր

-

լոիբի՝

ա) դնդաձն բակտերիաներ (ճոկացե--ՇՕՇՇՅԸԸՑՇ).

բ) ձողաձն կամ

1ՇՈՅՇ6ՑԲ).

ցուպիկաձն բակտերիաներ (ՐակտհրիացեՅԱՇ-

Դ) պտուտակավոր կամ պարորաձն բակտերիաներ (Սպիրիլացե--

Տքոոոշճոծ):

պարզ Սրանցիցճամեմիատարար

ունեցողները

ձն

Են. դնգաձներն

ես ձխն կոկի Վլ. ունեցողձները՝ուանը սբանց մուտ ճանդիպում ճեւոնչալ

միացաժ--գիզլու"-

(/16106066ԿՏ), Արկկոկեր՝ Խնբմիկրոկոկեր իրար միացած, շղթոո կազմած-գնդիկներ՝ մի իրար

կեր

(Վ1ք10«06օստ),շարք

կոկեր՝իրար միացաժ--տեարակոչորս

(ՏԱՇքԼՕՇՇՇԱՏ),

ատրնեպտոկոկեր մ իացուժ --սառցինաներ ճականան կոկեր՝իլը

ներ ՈԲԱՅԸՕՇՇԱՏ),

(նկ. ն այլնխ (ճկ Հ527Ըլոճ) Հ

)

6),

ձն Լ1 բազմապիսի տարածված ունեցողները Վերջիններիս եջ կան հրկար բարկ, Ճողաձե. Շատ ձողի ձն ունեցողներ,կան նան բարակ կարճ ձենր: կարճ ն. ունեն մի տուր տեսակներ քանիան էլ՝ բութ, կլորավուն ծայրեր, Որոշ ալն: Միալն արտաքին ձեերով լրոլորովին ճնարավու չէ նրանց խմրելի բաժանել: նրանց զանազանելու ժամանակ գլխավորառպեսճիմ.ք են բնզունումսպոր առաջացնելու ճատկությունը: Սոր չառաջացնող Լ12 բակտնրիումներ (ԵՇ Բոսա), հոկ ռպոր կոչվում բակտերիաները

Համեմատաբար

չատ

են: բակտնրիաներն

Ե

ու

ու

(եժ աւաջացնօզննրըբաղիլուսներ '

Նկ.

7.

|

իաջ)

(նկ. 7)

Զողաձնբակտերիաներ

ի բացիլուսներ--կենտրոխում ապորներ 1000 ա.)իակտներիումներ,

`՛

մեծազրաժ:

-

Ալս բակտերիաներիշարքում ճանդիպում են ալնպիսիները, որոնք

Հանդկահն գալիս որպես իրար կպած երկու ձողիկներ: այդպիսի ձե ունեցողներըկոչվում են կամ դիպլորակտերիումներ(մլք)օԵՅԸ:6ուս ու) կամ գիպլոբացիլուսներ (Ա1ք|ԹԻոօկիտ)ո հոկ եթե աբ միացումը շողԹաներէ կազմում, ազա դրանք կոչվում են ռարեպտոբրականրիում ներ (Տ1ճք0ԵՏԸԼ6ոատ)կամ ատրեպտոբացիլուսներ(ՏԱՇքԼՕԵՇԱԱՏ)Ը Ավելի շատ վարիացիաներեն տալիս պատստակաձնբակտերիաենրբուՍրանցմեջ կան տեսակներ, որոնց մարմինն ունի թուլլ պտուլտսրանք կոչվում են կան այնպիսինները, որոնբ վիրրիոններ (/1Եղօ). ունեն ուժեղ ե լրիվ պտալո կամ մի քանի պտուլտներ՝օպիրիլունննր թոտնսո) ն ապիրոննտներ (տքմօօհճծ) (նկ. 8): տարածվածեն մեջ ալո երեք խմբերից ավելի չատ ն ձն շոգի ձողի բակտերիաների կողքին ունեցող բնության մեջբավականին ջոր են նան Թելի ձն ունեցով տեսակները: Դրանցմարմինը լբազմարչիջ է, կակ իրենք երբենն կազմում են զա-

Գ

-

:

նկ. ա)

6.

Դնղաձեբակտերիաներ

դ) ե) ստրեպաոկոկեր, միկրոկոկեր:

օառցինաներ,դ) տեարակոկել

24 մդգացրաժ

(Բնության

անսակննրը»ՖՀիչլան

՝

Յջ

Միկրորիոլոդի»

Բակահրիաներիցկառ այնպիսիները: որոնց մեծությունը:ճիշլալ է, շատ բակտերիաների ճՃամեմատությամբ, Օրինավ՝ծծմբային

|

Բեղիատոտս միրաբիլիսի (8ճքքաօ8 ոոելտ) բակտերիաներից մարմնի. Ճասնում է նույնիսկ 1 թելիկների բաղմարջիջ հրկարությունը ոանտխմտետ ջեի, իռլ լալնությունը՝ մինչն 50 միկբոնի (նկ.Ջ ախ Լավ ւեսողուլթյուն ունեցողը աովորականաչքով կարող Է տեանել ալս

ա` ՀԵԳԿԱՐ

բակտերիաներ Գարուրաձե. մտրակներ ---1000 Հ ւա) վերրիոնննր--Փայրերում Հ մեծացրած» բ) ոպիրիլումներ--800 մեժացըաժ) 1000 5Հ մեծացրած: օ) ուղիրոխետներ-Նկ.

արո ։

օրդանիզմը:

8.

Ժ-

ղութներ, երբեք, էլ ճեղուկի մեջ լողում են: Ալս խմբի մեջ (սկ. 9): բակտերիաներիցշատերը ծծմբային հրկաթալին

են

ւ տնում

ու

ունեն չնչին շատ Բակտոնհրիաներն մեծություն, որը» ինչես վերնում ասվեց: չասխվումէ միկրոնննրով: (գնդաձնբակտերիաների երկարությունը բակտերիաների Միաբջիջ է 0,5--4 մեծ միկրոՃավասար մասամբ միջին Ճաշվով: չորոսմադիծը), ճակազմելու մասին պարղ դաղափար նի։ Բակտերիաների մճծության սանտիմետր տարածության է ասել, որ մեկ քառակուսի սար բոռվական է ագիծունեցող(գնդաձն տեղավորել մեկ միկրոն սռրամ վրո"կարելի

Բակտներիանեռւի մեծությումճը:

) 100 միլիոն, իսկ մեկ խորանարդռանտիմետըՓավաբակտերիաներից Խիտ փոքրը Թել բակոռնրիաները բակտերիա: լում՝ 1,000,000,000,000 է: են,

բալց

նրանց տարբեր տեսակների

խոտ մեծությունը

տարբեր

Նկ. 9. Թելաձե բակաերիաներ բակտերիաներ,ա) Բնգիառոռամիբաբիլի» տճմբային շ« մեծացրած, ի) Թիոթ-

ԱՆԱ Ց բ-

ա

- Հաաա

'1հօ1

-

7 է աին

տարձիի1000 բիաներ, գ) Կլոգոթբիք» Քիշ. ե) Խլ«միգոթրիթ» (Ըլոօփու),

ոԹՀՆա

ոո» (Ըոժօու),

գօԼհրլւ):

(Շոլուո»-

Գ

`

Տ:

(իկրոսկոպի միջոցով դրողս ճնարավորչէ ճիշտ զաղափար կազմել բակտնրիալի բջջի կազմության մասին, Միկրոսկոպով զիտելի«' բյջի պան է երնում միապաղաղ բունակությունը միալն որոշ դեպքերում` որպես ճատիկավոր մի զանգված: Բակաեհրիալի բջջի պարունակությունըկամ նրա կազմությունը ճետազոտելուճամար անճրաժեշտ է լինում ճատուկ բջջաբանական(ցիտոլոդիաւկան մասնագիտական | նուբբ ուսուքնասիրուպարզվում է, որ բակտերիաների աաա Բջիջը բաղկացածէ թաղանթից, պրոտոպլազմալին պարունակությունից

հապաուլները ճաճախ

(ՑՇբքլ1101)/ «ամո

ւագորժու

դրանից, ճատուկ

ներկերով առանձին քիմիական նլութերով Բացի բջիջների թաղանթը նուլնպես լավ է երեում: ազդելիս բակտնրիաների ն

:

նթը, շրջապատելովեչջի ներքին պարունակությունը, նրան նա կարնոր դեր է է, մակերպվածձն ն, Ճավանական վ ազան ա ն րանա», յում: Բա ն մ յ ԳԱԱ » է Քոը Աո Մրրրւրվու ական բջիջների թաղ Բ

յլա

ս

,

այա

ո

ր

»

-

ա

Նան

աթի

լա

-

ունակու

,

,

թնեւ հա»ար ր ի.տր

նն մ ականում կազմվաժ վածէ Եթե բուսական բջիջների Թաղանթը ճիճիննականում

ազմության

է ցե-

մեչ են մբտճում Ազոտալին նլութերից բակտերիաների միսցություններ: ազոտային են տոնում մեջ խիտինը(ճրիտասարդբջիջթաղանթի կազմության ն անդամ ներինը) նլութեր:Անազուռմիացություննեապիտակուցալին Բեմիցելլուլո մոտիկ պոլիսախարիզներըն սպեկտինլան օսլալին օսլալ բից՝ ճեմիցելլուչլոզըչ ("ոգին

առա

բազտհրբալ բջչի (աղանթի

'

նլութերը: Մի

է

լորձթաղանթը շրջապատվում բանի տնսակ բակտերիաների նման է առաջ զային ճատկաթաղանթ նային մի շնրտով, լորձնալին զարգանումհն շաքարով Ճապեր ալն ժամանակ, երբ բակտերիաները ն ապիտակուցալին աննդատու միջավալրում, նլոլերով աղքատ բուստ աճում, շերտթ ճնետզնետե ժաժկումէ թաղանքը ն վերածժԱյ լորձնալին

"

8ն

մեծ

բաին

(ով.

լավ նկատվումեն:

Կառսույլների առաջացման հնտենսիվու-

բակտերիաների տնակներից

Թլունը կապված է

դասու դեպքերում կապաուլների զոլացման

ն

միջավալրի պայմաններից,

րոշ

եի այլը

ՆԱՐշերտն Լինշերայնքան լորձնային

շուրջն այդ

բակտնրիալի Թազան-

միալնմեկ

ժամանակոչ

ռ

ջանում,

ուա

է աճում,

ԼԸ

Նկ.

10.

Բակտերիաների

փազրո

է ժի (ումբ Ընդգրկում բակտերիաներ: Ա "դեպքում | զոտոխակտ. խրոոկոկումի անվանում Են կապսուլներն | զ

-

:

առաջացման պրոցեսում:

ճանում

չափերի ն մի ջանի անդաբ խոշոր են լինում բջջի թաղանթից 10), Եր տա եայ կամ սովորական սն տուշով դրանց նծրկում են, միկրոսկուով գիտելիս

նան

բջջի կորիզայինզանդվածըս թաղանթը: Ճջջի Բակտերիաներիբջջի թաղանթը շատ բարակ. է ն ժամանակ՝'աննկատելի: անգուլն, միկրոսկոպիականճետաղզոտության ԵՆ կազմում ւի քանի ոնսակի բացառու թյուն Այդւոնսակետից բազմաԲիչ բակտերիաներ,որոնց թաղանթը միկբոսկոպովդիտելիս լավերեԲեզիատոանձրը Դրաճամար էլ, թաղանքն վում: է, օրինակ' ամեն են ս, միանգամդ̀իմում ճւսուկ արձնհստական ուսուննասիրելի «Բ ւս են ճամար կապես օղ դորժամ նատրիո «սլգ նպատակի ջոցների1--2 բջջր տոկոս լուժուլթքը, որբ մեջ առաջացնելով պլազլորի , նական ունեէ է անջատում նուլնն թաղանթն տեղի պրոտոպլազմայից: մոլիզչ նան քում ճին կուլտուրաներիավտոլիզի ժամանակ,

միակողմանի

Քարների (ջայակտանի, դեքսարինի) ն մուցինների (գլուկոպրոտծիդնե ճիդրոլիզից պարզ սպիտակուցների նշաքարների

պրոտուլաղմալին սպրարունակության մեջ, անկասկած, բջջարլութից:

կարնոր տեղ է գրավում

է

ու

փորձերից հաղմաթիվ կատարել:

ե

կոչված,

ւ, տալիս

վելով մաժծուցիկ կպչունզանգվածի, ալապես կապու Պապսուլը դոլանում բջջի ներքին սյարունակության կողմից կատարվող ճարատն արտաթորուլթյան ճետնեանբով, կամ բարգ շա-

ԲակտեւիայիԲջջի կազմությունը: Այժմյան կատարեհլազորժվաժ

ոռ-

գեներ, ԱյդպիսիզոողլեներՐ առաջոածույի չ

չատ

ւե

շո

ե

ի

Կե կադաովներ

ե ավելի

թ

,

ուժու

Հերա)

յոսգօՀատ բնով եերկելիս--1900 «Հ մեֆաց-

ՃռԹեու չապսուլները

շաքարի դործարանների չմաքրված չաքարային լուժուլթներում, որձ Հոորձիվ շաքարային արչ լուծուլթը վերածվում է

ՐԻ (դեջքատրինի)/, Շաքարայինլուծուլթում "

(Առանոա

բաժ: անչամ

զանգվածի ւ

ճառկապես զարգանում

են

Սարնպատովովուռ 1ելլոնմեզենտեիիոդեսննրը

ՆՇնԸօո Ո6(ՏԱՐԲքՒՕԸՕՇԸԿՏ

որոնց թաղանթը պատաժ է բավական միֆ

ՏՇՈ/ԼՇՈօմ65),

կապսուլով, մոտ աստեղ :

կապսուլները

Չ0

անդա

մեժ

եխ

բակտնրիալից:

յրգլունաբերությանտեխնոլոգիական Շաքարի վատ պրոցեսները

փաղմակերպելու դեպքում, ճիշրալ բակտերիաներիկենսադորժունեու-չ

քրան պատճառով,դեռ չբլուրեղացած ամբողջ շաքարալոաւժուլթը երբենն ւնչետք է դառնում րլուրեղացաժ շաքար ստանալու ճամար:

Որոշբանտերիանե

Ր4 նացումն ր բանին Կոտ, ա Թ Պորառակի աաանրի ՄՄու ժժմբալին բակտերիաների ո իո ոո"" շերտ (թեռթՐի.քո12) լորձնային առաջանույի ,

ւո

օրինակ,

/

ջանում

է

ո

Է

,

Օլ

օրգանիզմի ժալրի բջիջների մբա, որի շնորճիվ նրանք

սովյալօննդաթու միջավալրում կոչչում22 "Րիճննարանի: Ալառեղլորձ-

Խանլութիառաջացումը կարնորդեր Է խաղում միջավալրին ճարմար8 փոլու տմսակնտից, զա մորֆոլողիական ճատուկձե է, րոշ հրկամոտ Թարականրիաների ալդ կապառլալին շերտի պատլանի է վերաժաակ յին. (ՂՏ «րգանիզմբ պաշտպանվումէ արչպիաիբնդճանուր «րատլանուվիո :Գ՝

կոջիզը Կ ւյր ՇԽԵշճինճ պառուճակսությունԲջջի պոոտուլլագման, մասը պրոճիմնական ճոթ: Բակտերիալբջջի ներքին պարունակության նա ժամանակ հբնում է ճնտաղոտության տոպլազման է, մեկբոսկուղիկ կամ որպես ճատիկավոր, կամ որպես թախանցիկզանգված: Գրոտուլաղման,նարաժբջջի ճառակին, կարող է խիստ փովփոխ-

վել, երիտատարդբջիջների մեջ ճանդեաէ դալիս որպես բավականկան լուն, միասնո լավ ներկվող զանգված, իսկ նույն բջիջներում մի քոեն գալիս վակու՞ոլներ, նի ժամանակից ճետո պրոտողլազմալումառաջ են խոռոչավոր: դառնում նրանք ճնւոնանքով որի մի կոլոիդ զանգվածէ, որն ունի մակրո-ն միկԳՓրոտուլաղման

|

են, ոբ բակտերիայի բջջի ներոմանք Փիտնականներիը է ճիշտ՝ (ավելի պրոտոպլազմալից կազմված քին պարունակությունը ն ալլուլաստիկ նլութերից- վերջիններիսմեջ Ընդդորկբջջապլազմալից) վում են մտրակները, բջջալին թաղանթը, վակուռղլները՝բջջաճլութով ն պաճեստի նլութեր: (զանազանպարունակությամբ) ե լուլսը է թուլլ բեկող. ներկվում է թուլլ Բջջաղլազմանանդուլն ն ռիմքերի մեջ ճեշտությլամբ լուծվում է Ն, ներկերով մեթիլենալին թաղանթի ճետշըիկազմություն. անմիջականորեն բարդ ունի բավական մեծ մասն ունակուման ունի ներժծելու մեջ լինելով, նրա արտաքին ճս կենսական պրոցեսների ճիմնական թԹլուն:Դրա ամաբ էլ կրողն է'

վենրամջակման Փրոտուլաղման Բջջի մեջ անցաժ սննդանլութերիք է մեջ Պրոտուլազմալի ստրուկտուրան: իր նորոգում անընդճատ միջոցով են բջջի բիոհզ մի շարք մասնակցում որոնք Փերմենաներ, գտնվում քիմիականոնակցիաներին: միաԲջջապլաղմալիճիճնական բաղագրիչ մասը են կամ ռրանց մոտիկ միացություններ: ցություններ նտո բջջի բատ ժամանակակիցբջջաբանության,բջջապլաղմալից է օրգանիզճամարվում ներքին պարունակությանմեջ կորիզը նուլնպես կորիզն ակմի անճրաժեշտ մասը:Մէ շարք կենսականպրոցեսներում նա մեծ է խաղում գեր է օրինակ, ցուցաբերում, մասնակցություն տեվ բազմացման ն ալլ պրոցեսներում: նլութերի փոխանակության, կոբիզի գտնվում է լուրաճաԲակտերիալբջջի պրոտուլաղզմալում ն միկրոսկոպով երբեք չի երեում:Դրա ճամար էլ կորիզի սոուկ ձնով Հետազոտողներից դոլությոոնմաին կան մի շարք ենթադրություններ: կորիզ չու նիԷ Շամ բողջ» ոմանց կարծիքով,բակտնրիաների Բջիջը ւ պեր բաղկացած է պրոտոպլաղմալից. Ուրիշներն էլ, ընդճակառակն, հ նրա ոլարունակարծում են, որ բջիջը պրոտոպլաղմաչունի, ներքին

վաժ բջիջները, բջջապլազմալում ունեն կորիզ, բայց բականրիաների դասավորությունը խիստ տարբերվում են կենդաԲջջի կորիզի ձեն նական:ն բուսական կորիզի ե՛ ձնից, ն՛ դառավորութլունից, Բականրիալի Բջջի կորիզը պլաղզոալումխիստ ճատիկավորված ցրվաժ է (գտնվում է դիֆուզիոնվիճակում): Ալչ է պատճառը, որ պրոտոպլազման ճախձնով է ճանդես զալիս, ն կորիզը, այլապեսկոչված, կավոր սիստեմի վիճակում է դովում: Եթե բջջապլաղզմալումդտնվում են դլլւավորապես գլոբուլինի տիպի ըլիտակուցալին միացություններ, ապա կորիզը կազմված է լինումխլի նուկլեոպրոտելխնի ց (ճիստոնների նուկլեինլան սպիտակուցներ, Թթվի միացություններ): ե խիտտ գորիղնիր փիզիկո-բիմիական: ներկվելու ճատվություններով տարբերվում է բջջապլազմալից: Բակտերիաների բջիջը ճատուկներկերով ներկելու դեպքումնրա սլաբունակությանմեջ առանձին սփոբրիկճատիխկներ կետերի ձնով են ներկվում. բակտերիաների բջջի լդ կետերի ներկվելու ճաւտկությունըջատ մոտ է բարձր կարգի բջիջների կորիզի ներկվելու Ճատկությանը: Բակտերիաներիըջջապլաղմալում. բացի կորիզից, գանվում են ղանաղան յ դարյանակություններ՝ գրանուլողզ,գլիկոգեն, ճարպ, վոլուտին, ժծումբ ն ալլն: Դրանցից դրանուլողը ե գլիկոգենը(անազոտ ածխաժԽալիննլութեր են) ճիգրոլիղի ժամանակ տալիս են --գլուկողներ: մու են ր ըն շատ րավականչատ տեսակի Դրանք բակտերիաների կազմության մեջ: Վոլուտինը ազուտալինմիացություն է ե գտնվումէ շատ բակտեբիաների բջիջներում, նա բջջի մեջ պաճեստի աղոտալիննյութ է, որը (9ջի զարգացման որոշ ստագիալում կարող է մերթ ներնալն մերթ ու

շոլաղին գանվում՝

սզիտագուցալին.

-

առ

խրոմիտիա

ու

դանում

ում

ու

մակերեսալին լարբավական խիստ արտաճալտված բոստլրուկտուրա

վածություն:

ԻՏարկե, Թե՛ աջինկությունն բողջ ոուես կորիզից է բաղկացած: իրակաերի ն թե՛ նրկրորդների կարծիքները:չեն ճամապատասխանում Բակտերիալի բջիջն էլ, ինչպես առճասարակրոլոր կազմակերպցությանը:

անճեւտանալ: `

ճարպը բջջի մեջ նույնպես բավական չատ է. որոշ դեպքերում այն կարող է բարձր տոկոս կազմել: Վոլուտինի,ն ճարպի ներկալությունը Ճնշտությամբ 12 որոշում ներկելու միջոցով, Վոլուտինը ճնշտությամբ ներկվում է մաթիլեն կասուդան 11-ով, սուրտով, իսկ ճարպը՝ ճանախ զանվում են Մժմբալին բակտերիաների ե ժգմբի կաթիլներ (կ. 9ա) Թրթնչկաթթվե միացությունների ամորֆ ճատիկներ։ Վերջիններսկոչվում են նան շքռալիդներ (Թիոճիղա (Ղհլօքեջտք) բակտերիաների բջջապլաղմայում |: Ծժմբի կաթիլները ոննդի որաճկստի նյութեր 227 էսկ կենսական պրոցնաների արտաթորանքներ: Բակտեւիանեւի շառժումը: միջավալրում Բ

-

բջջապլազմալում

Հողուկ

«Քոալիդ բականըի

տակ գիտելի, նկասովում է, միկբոսկուղի ոլա արագ

ու

որ

նրանք

ալն կողմ են շարժվում: Դրանցիցմի քանի նի ատաբար շարժվում: իսկ մի քանիսը ճառի

են

լինելով, ղանաղան ՔԻմիական ֆիզիոլոգիական ներդործություններից` կորցնում են երննց: շարժման ունակությունը: ԵրբետնԹթեթն մեխախիկականճարվածը կարոդ: ( բակտերիաներից ոլոկել: Օբինակ՝բարձր կամ ցածրջերմորակներ // ությունը ոչ է մտրակների շարժումը»ալե դանդաղեցնում մվոալն բոշատ մտտրակները, Բականրիաների

աշխուլժ կերպով տեսակներն ավելի

-

ու

դանդաղ

շատ

նուրբ

կոտ Թե կաւ/ բոլորովին չեն շյարժվումը, շարժվում են ճեղուկի շարժման Վերջին սոլեկուլի շնորճիվ: շարժումըռովորականշարժման Բիւո կապ չունի ն կոչվում է ոլասաիվկա Բրոունյանշարժումի: ւսկտիխվ շարժումը կատարվում է որոշ օրդանների Բակտոնրիաների

են լորովին կասեցնում ալն: Նույն ազդեցությունն Թուլները ն. դործում բջջի արտաթորած նյութերը,Վերջինների» բակտերիաներկալությամբ ների Ժտրակները կորցնում նն շարժվելու ունակությունը:

ժաօդնությամբ, որոնք մխկրոսկուլի տակ առվորական զիխտողության եխ մանակ չեն երեում. շարժման այլ օրգանները կոչվում մտորակներ: կան ակտիվ շարժվող բակտերիաներ: որոնք մտրակներ չունեն (օրինակ՝

ե է, որ ալա բականրիաներըշարժուններ Հավանական ոպիրուետաները): կատարում իրենց մարմնի ոլտուլտների ոխժմիկւռատանուններիշնորճիդվմիկբոսկոցյով ճնարավորէ տնսնել միալն ալն ժամանակ, նբբ Մմորակները բակտերիալբջիջը ճատուկ նլութերով մշակված է: Ալդ նպատակի ճամար նախ բականհրիալի կալտուրալից ֆիքսած պրեպարատ են պատրաստում, ե ազա արծաթի ծանը մետաղների աղերով մշակում ալլ Կերկուի: Եթե սրեղարատն արծաթի աղերով է մշակված, այն ժամանակ արծաթը ֆորմալդեճիդով վերականգնում են մինչի նրա մետաղական վիճաեն, սն դույն հնխ կը: Նման մշակման դեսլբում մարակները մեծանում Նկ. 11. Բակտերիաներիմտարակները ն ուտռանում միկրոսկուի տակ լով էն հբեն ում: ա) միամարակավարներ, ը) փնջամարակավորներ, գ) չրֆամտրակավորներ: Մոբակը սպրուտուպլաղմա լականերկար Թեւիկ է, ռրը գուրս է գալի» ջարժման ւիստ տարբերարագու Ջարրերբակտերիանել, բջջի թաղանթից:Մորբակների ներքին ոտրուկտուրուն մինչե ալժմ դեո. լունունեն: Նրանցիցշատերըեկ վալրկլանումի, չէ, Միայն կարելի է ասել, որ մտրակի ւռարբնըմասերն բջջի բոն ած ւոարածուլթյան սլարղդված փոտ են Կեն ճեւո ճամ խիատած, տարբեր ճՃամոություն անդամավելի ւտարաժություն անցնումի: (0-- 0,2--0,05 միկրոն): Բակտեւիանհւի բազմացումբ: Բնության մեջ բակտերիաներիդեՓարբերբակտերիաներ մտրակների տարբեր երկարություն ունեն. բը ն տարածվածությունն ուսուկնառիրելիս ամենից ավելի որոշ զարմանք է բակտերիաների մարակների երկարությանը բջջի երկարությունից է չի առցնում, իսկ որոշ բակտերիաներիննէլ՝ ըբնդճակառակն, պատճառումնրանց թիվը: Բավական առել, որ լավ մշակված գոմոտավորամաղրով| լավ բլարարտացրած պարտեղի մեկ ղրամ ճողի մեջ մի քանի ոլես 50 անգամ մեծ է (օրինակ Վինողրաղակու մեկուսացրած նիտրողոմոնաս լավանենզիոաը--ԻՍԱՕՏՕՈՕՈՅՏ միլեարդ։ մի գրամ գոմաղբի մեչ՝ տասնլակմիլիարդ, մեկ լորանարդ |ոնՑՈ6ՈՏՏ): ռանտիմետրկաթի մեջ՝ ճարլուրավոր միլիոն բակտերիաներ են զանըՏարբեր տնաակի բակտերիաների մտրակների դասավորությունը: են է. վում, Բակտերիաներըարգպիսի մեժ թիվ են կաղմում գլխավորառղեա տարբեր կան բակտերիաներ, որոնց մարակները դտնվում միալն են ի ռր նրանք չափազանց ումիչ կան ւտեռակներ արաղ բննռալյին այնոլատճառով, բաղմանում: էլ, որոնց մորակները դուրս գալիս մարմճի ամբողջ շրջապատից (նկ. 11): Բակոնրիաների բազմացումը կատարվում է շատ պարզ եղանաեն մորակներ առաջացնելու կիսվելով:Բակտերիաների: կով՝ նբանք ընդճանրապես զսսղմանում Բակտերիաների կախվածէ Ճաւտկությունը բազմացման ժամանակ բջջի պարունակությունը կիսվելով բաժանվում գլխավորապեսսննդատու միջավայրից կամ կուլտուրալի զարգացման է երկուճավառար մասերի» որոնք ներսում մի առանձին Թաղանթժու՝ Հաճախ ին կուլտուրաների մուտ մորակավոր սպալրհաններից: բջիջների փեժ ԵՍ անջատվումե: Բակտերիաների ալդ ձնը ւոեղիէ կողքին մտրակներ չունեցող կիսվելովբաղմանալու Թվով բջիջներ (ենում: ունենում նախ բջիջը քիչ նրկաոչ միանգամից, ալլ Բակտերիաների շարժման ձները կախված հն ուղղակի մտրակների աստիճանաբար՝ ն ռտանում է 58-ի առա երկու մասի բաժանված տեսք ուղիղ դեր Օրինակ՝ բելով, դասավորման քից: իրենց շարժումթ միամորբակավորներն կտրվելով կամ բոլորովին անջատվում են կամ կատարում են ուղիղ՝ մի բենոի ուղղությոմբ,իսկ շրբջամտտրակավորները՝ բջիջները միմյանցից քնում են իրար (ված (տես բաժանման սխեման, նկ. բոլոր ուղղություններով. նրանց շարժումը խավալդլոր է: 14): ու

ու-

ու

`

աս

4:

բարոնրբաների փաղմացմանայս նն ունի րավականլուբաչՓարբեր Տատուկկողմեր, ալսպես որինակ, եթե դգնդաձների բաժանումը կատարվում Հ մի ճարթությամբ ն բաժանմտն թազանթը մի կողմով կողաէ մնում, իսկ որոշ տեսակների մտացվում22 երկկոկեր, ձնով բաժանումը, նույն նթե անընդոատէ կատարվում,ստացվում են չղլիալաձն կոկեր(ստրեպսռոկոկեր)։Եթե բաժանումի կատարվումէ երկու իրար ՃաջորդողՃարԹություններով, ստացվում են Ճակաձեկոկել (սառցինաներ), իսկ եթե տաժանումը կատարվում է երեք ճարթությամբ, բայց անկանոն ճաջորդականությամբ, ապա ստացվում են ողկուղալին կոկեր (տռաիլակոկեր)) Քամ անմանալս ձները ղնդաձեն բակտերիաների ոոնսակները որոշելու Ճամար կարնոր ցուցանիշեր են ն մեժ նշանակությունունեն, ան

ր

ՀՈՅ:

լ «ռակը

ԸԶԼ

|

Ր

«Յ«աՅ

դուլժլուբբազմանալու դեպքումկարող

- Տ ոագոթրիանորի ԳԱՑ իրանում Թիմ, Ար լբ մի ատեն ր ո Անի ա ից Ք" Ք": "որ աու» Ը 7 կլե ի ո" թ որ» ՀՐԱՆԴմ» «78: -" գուն» Բով» ՐԻ Թաց ՛ առի ԻԸ ""Ղ ր «189 արքնով ԱՀ» բ կլցվ օվկիանոս շ7րկրի մրա ին :: երը: ամլողջ ոն երկրի մակերեսը կա աժկվեր մեկ որ հոսքով բատ այի Րր "Ի ությա առ ի ԲՐ արկե, րով լաթյուն չունի չի կարող ունենալ: իմենից ԻՐ բակտերիան ոո Ն

Ք

Բ"

ք

մեկ չարթությոժբ

բ) հր»ր ճացորդող դեսլբում, 18ոգիլոԸ Դիղթոար:

Բակ-

տո

«

քում,

րը,

բոլոր

Դրո

«զդ

Դ

9»

եմալ գ

Ն

բազմ մմացու

ն

քա

Բ

առաջ

ղո-

ալդ-

պիսի բաղմացման ճամար ճամ առլատասխան քանակությամբ աննդանյութ չի կարող դտնել,։ Ճերմության աստիճանը նուլնպեսխխսո ազդում : բազմացման յսրադուլթլա՛ն վր», օրինակ,եթե մեկ բակոնրիան ղզարգնում է՝

Հարքություններով

Ջողաձե բակոնբիաներըբաժանման այդպիսի ձն չունեն, նրանք փաժանվումեն ուղղակի մեջունղիցկիսվելու եզանակով:Ալստեղբջիջները ճետո առճառարականմիջապես իրարիցբաժանվում Են, բալց «կիովելուց են երիտասարդ դնպբեր, նրբ բակտերիաներիբջիջները «պատաճում ներկայացնելովձողաձն բակ Հիսվելուց ճետո իրար կպաժ են մնում, տերխիաճերիերկար շլթաներ (ստրեպտորակտնրիաներ ի Քակոնրիաներիկիսվելով բազմացման արագությունը կախված է աննզատու միջավայրի պոտենցիալ ճնարավորություններից: եթե բակտերիաներըտվլայ սննդատու միջավայրում բավարար քանակությամբ են դտնում, ապա ոնակնգիան, (խոնավությունը, ջերմություոնեդանլութ նըն այլն նպաստավորեն դարգացման ճամար. բակտերիայի բջիջն այդ րոպնում կիսվելով կարոլ է տալ երկու պայմաններումամեն Չծ -30 Ֆոր օրգանիզմ, Ալդպիսիարագությամբ բազմանալու դեպքում 1 երիալից 1 ժամվա ընթացքում կստացվի 4 բակտերիա, Չ ժամ ճետո ճետո ժամ ճնտո՝ 286 բակտերիա,իսկ 10 ժամ 16 բակտերիա, 4 ալդ 1 բակտհրխալի ժառանդների Թիվը կճասնի միլիարդի' Այչթիր: ինքաքն, ճիշա է, առճոնլիէ, սակալն իրականում ալդ ամբողջ զանգվածը ճազիվ 1 մմ' ծավալ Է բոնում, մի բան, որ մեզ թվում է չափազանց Անչին մի մասնիկ, բայց միննույն ծավալի բակտերիաները նուլն արա-

ամա

բոլոր

բաժանմանսխեման Բակտերիաների

դիսվել"ւ

պ ի

ամար

բ

ՀԸ-ում, տալիս է

՞Ը

»

Ը

»

:

այ

,

:

,

2--10

12.

-

մ

չ

-

Նկ.

Թվերի ճասնխել: անասելի

նն

«Ը»

օԸ

«Ը»

24--266ՇԸ

Բ

չալրի

ա

7ի ո լուրից

բակ.

ջ

»

100-ավոր րոպեների Հ00

»

,

»

ռ

)

»

»

»

»

».

»

»

»

»

»

730-327

Ֆ

`

»

,

58-325Ը»

29--40 6Ը

»

բոսլեի

բում ըբնթոոց »

»

»

»

»

»

»

,

60--20

դանդաղում է։ բազմացումը ր

աղի

Արո արագության ԼՐ"Բիո»

Է

ոննդատու

Մր» աստիճանը: ացի» Հխրքայնուլցյու ԽՈլոնլ» ճննց բակտերիաների նլութավոխանակո

իը,

ը

ազդու

ն

րն

ան

արտախորանքները, որոնք լթուլն օրգանիզմի խամ Թուները դանդաղեցնում (երբ դեռ ա աաա Տորդացումը անց բոյորովին աար արագա րվու): ա բակոնրիաներին: աորցողուլնլուն ոչնչացնու Վերջապես Բակտնրիաները իրենց կողքին գանիզնների կողմից: "չնչանում Օրինակ՝ նախակենդանիներից են

դ

են

որոշ

ժա

, | փասնեցնում

նխ նան

ապրող

ալլ

օր-

ինջուզորիանե ամկորաները(արմատոտանի)ն այլն, մեծ մառամըսնվում Հողաթավ), ա բակտերիաներով,Չրալաժվերը ճիշվաժբոլորճանդաման բներին,

Կլաոամենալնիվ,բակտերիաներիարագ բազմացումըփաստ է: Նրանց բաղմանալու ճնտնանքովէ, որ նլութերը կարճ ժամանակվա ըճժացքում քալքալվում են մի ենթարկվում շարք ն թարմ կաթր 12 ժամվա ընթացքամ թթվում «րինակ, մակարդվում է, Հիսը ճոտում-նեխվում է, օապիրտր քացախի է վերածվում ն ալն, արագ

փոխոխություն երի, ու

էին, թե բակտերիաների կարժոււի Մինչեվերջին ժամանակներս

Սարաանանթան Գա հազացուրը տվեցին, բակոնրիաները բարդ

ան

Ր

պրոցես

չու

աց

՛

ո՛

աղդ

-

որ մաթիվուսումնասիրությունները ունին 9ուլց Օրինակ (Շհւօոճմսդ տիպի բազմացում: Խրուատիում օկենիի նան այլ ք 2 առաջանում, որե շնորճիվ օԼճՈլլ) բջիջների վրա Ճատուկ ճավելված

երկու բջիջներ իրար միանում

են

(նկ. 13)

դրա

ճետնանքով կարող

Սորրրթաղրու (11գ"գորն րին Աա

որ առաջանան ալասոաճել,

,

ա

,

արո

է

ԱԱ

«ՊՐԿԻՐ

Նկ.

13.

ըջիջԲակտերիաների

քումւ

ւ

որ ՀՐ- 1 խրոմատիումմիա-վերածյ|ու

ցումբ

ների միացումը օկենիի :

(Ըհլօոճնատ

օշճոն):

"

ճետնանքը լինում են գալի» առաջ

ման

նթ

՞

է

ալն,

որ

արժուն շար

ա

«Մացը

։

`

բջջի ներկոն /"նիդիա -

չո ՄԱ "Ղղամի զոռուղորների:

կասի

այնքան փոքր

ԱԱ

(ՎԱպիԻ

ջոցով

Մեր

կ

են,

մ

ոնիդիաներն

են,

որ

կարող

են

| :

անցնել

ատուկ բակտերիալ ֆիլ»րերից (ըռվորաԿԽման չեն անցնոււի կան բակտերիաները Փիլորերից): Ալողիսով բակժամանակ Փիլորվողձներ են տալիս: բաղմացման սնրիուները կոնիզիաները նրբեմն սնում եխ բջջիմեջ ն որոշ ժատոնուկից նն գալիս (բոզճնտո բջջի թաղանթից առանձին րողբոջի ձնով դուրս

բոջմամբ բաղմացում) Երբնքնն էլ բջջի մեջ մեծ քանակությամբ կոնիեն ն դիաներ առաջ գալիս ամբողջ բջիջը լցվում է դրանցով: Բականրիաեն դառնում է վե բջիջն ալո դեպքում խիստ ձենափոխվումէ, մեժանում մարմնի կոնիգիանգի կոնիդիանդիաներում կակոնիդիաները «պտղալին են ծլել ն տալ բող նոր վեղետատիվօրգաններ: չնալաժ Ինչպես տեսնում ենք,Ք նրանց պարղ կազ-. Բ բակտերիաները Ր ՐԸ Հ2"4 ունեն ձներ: Բակտերիաների̀' բաղզմայմանբավական բարղ մությանը, բաղմացման ժամանակ բջիջներիքանակն ավելանալու ընթացքումբոռ ԼԸ դել քերում առաջ Լ12 գալիոիրարից անջատանծա օրգանիղմներ» ե, կուտարան , : տալիս իր բջջային շատերն րանցից իրար կողքի ճավաքվելով, են կուններ,որոնք ուրդեն սովորական աչքով նկատելի Օրինուլ՝դինու .

ա:

՝

տ

:

։

ւ

բջիջների կատակտանճետնանքով առաջ է գալիս սիառ, որը լուծույթթ ամբողջ մակերեսը ծածկամ կ. Զանազան ձճեղուկ սննդանլույթերի վրա տարբեր տեսակի բակտերիաներ զարգանալով, նույնպես առա-

փառ,կան ն կնճռավոր խառ, տարբեր դույնի փառ ն կախ բակտերիաներԷլ, որոնց մուտ »ազնոզներ այլն: ճՃաստ

են

առա-

այղ

լորձնալին, փափուկ, կնճոավոր բջջալին կուտակումները լինում ւր ան փառ Են մեժ " արո մսուր թ Թթվածսռաջացնուտւմ ռ

սննդատու միջավալրում որոշ տնսակի բակտերիաներ ղարգանալով, յուժուլքի մեջ առաջացնում են բջջալին կուտակումներ, որոնք երնում՝ ծն փաթիլների ձնով. որոշ բակտերիաներ րավականինխոշոր փաթիլենբ ունեն, որոչ բակտերիաների խակ փխաթիլներնէլ ճաղիվ են նկատվում, երբեք էլ բոլորովինչեն երեում Լ միալն ճեղուկն են

րրաառարդԲրա

ղդոավի

ւաւացաղ-

բ

2.

(դպեսի երեխանակում տեղի ունենալ: Է տեսակի բակտերիաշատ վուլթ նկատվում ների օրվա) (3-4 Բակտերիաների առանձին բջիջներ ներում: իրար ճետ միանում նն կամ ճատուկ ճավել-

յք

նմտախ

են

"-

"

են

առա-

ոշ

«ուտոբվի

'

ւ

փառեր, միալն այն ւարբերությամբ, ռր լուրաԷ տեսակի բակտերիա լուրբաճասուկփառալին ծածկոց քանչլուր Նրան այն որոն նօ ազնում: Բ խանե իսի սկտն Ր Ր Ը» "29 կայն (24 "ր""Ք ջոց աջը են րարակ, նում ուարթ փառ, կան ալնպիսիները, որոնք առաջացնում

ջացնում

պղտորում:

Բակտերբաներն կոերիաներն

աղին կուտակուններ կամ ավելի բնոբնորոշբջջալին ակուններ կամ գաղ"ւթ ավելի են Խեր 17 առաջացնում, Երբ ղարդանում ռլինդչ ոննդառւու միջավալ"ում, օրինակ՝ մսաջրալին պեղտոն ադարիխկամ ժելատինի վրա: Նուլնծակ մի քանի տեսակի բակտերիաննրալա սննդանյութերի վրա ալնպիսի գաղութներ են առաջացնում, որ միալն գաղութ-

շնորոշ

նրանց միջոցովճնարա

խմացվի Բաց. միկոխդեսի(ԹՅԸ. Ոո01464) զազութի ձեր, երկրորգ անզալ նրանայյ բակտերիաների շրջնում Ճեշաւութլամիբ կոագաղութների տելի է ճանաչել: Որոշբակտերիաներէլ, չնալաժ Բաց.սիկոիդեսի նման շատ բնորոշ գաղութներ չեն առաջացնում, բայց նրանյ գաղութի դուլնը « Ք22Լ աւո խիկ է, օրինակ՝ Բակտ. չլրոգիդիողումն ք/0419105սղ) (82Ըէ. Մ|Օառաջացնումէ կարմիր դուլնիգաղութ, Բակ. վիոլացեումը

Սառ գինա Փլավան (587618 Աճտո)՝ :3ԸԲՅՈ1)՝ դեղնա-չ մանուշակադուլն, կան զուլն ն այլ որոնց դաղութների մակերեսը ճարթ բակտերիաներ, է, շբջանաձն. ճարթ եզրերով,ուրիշների եղրերը են, բակաղոցաձե ու

տեսակինը'փնտրաձե, մի քանխախգաղութները լիլորձնալին, դուրա ցցված, մի քանիսինը՝ ճոսուն, աւրիշներիմա փալլուն, մի քանիսինը անփվալլ, Ա քանիսինը՝ պինգ կնճռավոր, Մի քանիսի դաղութներբ Են, փխորաթափանցուրիշներինը ավելիմակեմի տեսակի բակտերիալուրաճատուկ որ ամեն բեսալին ե ալլն: Այնոլես առաջացնում: է գաղութ Ղ ջաց տնրիաների մի

Ֆում ր

ալլ

են

:

.

`

ժելատինայինոննդանլութերի վրա ղարգանալիս:

Որոշբակտերիանե

աննդանյութերիվրա ասեղովվարակելիս, վարակմանուղղությամբ առաջացնումեն ձագարաձն լուժվածք, որոշբականրիաներ էլ ամբողջաայլ

`

Վ5

փետրաձնե այլն: Բականրիաներիցշատերը ժելատինն ամբողջովին շատերը չնն լուժում ն այլն, Ալս նույնպես շատ րճորոշ է լուժում են, տեսակիբակտերիաներիճամար: տոռանձին Վերոճիշլոլգաղութների ձեր կախվածէ ոչ միալն առանձին բականնդատու միջավալրի բնուլթից» ինչտնրիաների տեսակից, ալլն պես, օրինակ՝սննդանյութերի կաղզմությունից, նրա քէԼ-ից (միջավայրի ճիմջայնության ն թթվության ոնակցիալից ջերմությունից, անրացիալից ն. ալն: դաղսաթներիուսումնասիրությունը մեծ նշսոնսսկուԲակտերիաների կարգաբանման լժլուն ունի սնեսակների ճամար" Բակտե՞իանեւի սպու բականրիաների առաջացնելը, Մի չարք նրանցբջջի վեր է զարգացմանընթացքում աժվում դնդաձն կամ էլիվաաձն մարքնի՝ էնդոսպորի: Սպորառաջացման մամանակ սովորաբար ժախավում է բջջի ամբողջ ներքին ռլարունակությունը, բաց պատաճումէ նան, ռր բջջի պարունակության միայն մի

սերքին պարունակությունը

`

է

դեր ամակով ճիմքն կազմում: է

է

Լոռում

ն

ժլող վեգետատիվ քրի

Թ-

ծարբճր տնաակիապորավոր բակտերիաների

նը տարբերէ

սպորների մ՛եժությու-

(ինում:

ընդճանրառես վեդետատիվբջջից փոք նողորներն ծալածԹե սպորների

են:

առաջացման ժամանակ պրոտոպլացմաճ. բջջի որ մասումն է ակաում լստանալ,կամ սպորներն 11 անեն, բատ այնմ էլ մալր բջիչն ալգ պաճին ստանում ձ: է Խն որք չէ ռովորական բջջին:ծթն ձողաձն բակոնբիաների առաջանում է Բջջի կենտրոնում, ն մեծ

ինչ(ուքՆ

բնորո

),

:

մասն

՛ռ կանթի

մե քանիսբ՝ լուծ 12 առաջացնում, ուրիշները՝ եղեդնաձե, ալունաձն

կան

նրոո«բամագիծր

այն. ժամանակ տրամագծից, բակտերիանստանում աորներն

ապո

մայրԲջջի

է խլիի Ճե,

իոկ եթն տալն ժամանակ բոսկեն ձե (նկ. թմբկափալտիկի 14): Սպորառաջոոցմալր բջջի Թաղանթը ճեաղզճետն քալքալվում է, ն աո ՊՐ 2

առաջ են արրիաներնատանում

նելուց նտո ազատվում է

է

ու

գալիս բջջի ծալբի մառում,

նրանից,

:

օգտադորժվում:

առաջացմանար, Սալոր

պրոցեսը ղուդադիռում է դգլխավորապեիւ զարգացման այն մոմենտին,երբ (իջավալրում ոննդաբակտերիաների են կամ կուտակվում են զանազանթունավոր նլութերը խիստ պակասում սպրոցենլութեր, որոնք աււաջեն դալիս նոթերի փոխանակության սում, կամ ջերմատտոխճոանը լինում է աննպաստ)ն ալլ պայմաններիսպրատ-

ճառով: ջրա

է, որ ամեն մի բջջում առաջ է դալիս միալն մեկ սպոր, նկատված ճամար էլ սպորառաջացումը երբեք չի կարելի բաղմացման պրո-

ցես ճամարել:

ժամանակ Սոյորառաջացման

պրուտուլլաղման ճնտղճետն ոլնդանում մուր թաղանթով պլատվում: Սոլոբի չոթ Ճամխզեմատածժ»՝ բջջի չոր նյութերի ճեո նլութերը,նոլոհալ,վեդգեւոասոխվ Դա ճնետնանքէ ալն բանի, ռր պրոտոպլաղմալիխտացումըշաշատ Են, է այնքան քանի չէ, գործողությունըտնում է մի ամբողջ օր: Հատանում է,

բջջի

ն

բունակվում ժամանակ,դեո Ճառունացած աալորը ալս ի

տեսակարարկշիռը, Սոլոբի

կարար կշոի Բեւո,բավական

մեծ

ճամեմատած

վեգետատիվ բջչի

Քակտերիաների սպորավորումից ստացվաձձները

Գառտյորիանում (ՕօՏոգստ Ք35(ԸմղՅոսոո) ալորներով,եին ԿԱրոաոբեգքում ֆրանուլոքակաերպեկտինովորում(ՕգորլԾԵՅՇԼ6բ Ք6ՀԱոօմօլնու)

Ք)

մ 4 նչ ՔՈհափայոք վ

«-Ն.

ապորնեթով--

ո

է.

Ճաշվին, ապորի քաղանթը կազմակերպվում է պրոտողլազմալի ղիֆերբենցմանճետնանթով։Սպորն ունի երկու մասից բաղկացած Թաղաֆք՝ ն ն խնտին։ ն էկզին Ը ճիմնականում կանու նփանբն ույթն սյա ն խնտի Իկզինը -Ցիս է կատարում չար ներժժում,ինտինը ապորի ըլ ճամարա չի ն

Ա.

տեսա-

Սեորառաջացման պրոցեսում բջջի թաղանթը մասնակցություն չի է ունենում: Սալորը կապմակերապվում Բջչի ներքին սյարունակության

Աու Ի"

Նկ,

ո «ոռ» . "

2"

Սալորի մեջ կենաականպրոցեսներն ալն

ասաոխճան դանդաղ

քն

որ ընլժանում, նրանցառվորականմեթոդներով չի (փնում ճնարավոր

աաածնասիրել։ Սպորներն իրենց ծլունակությունը Քրբեճն սպաճպանում՝ են աարիներ: տառնրակ Մոորն «որների թաղանթի ամրության,լուլլ ն. ջրաթափանցելիության փոջը Քանակությամբ չուր պարունակծլու ՎՏ (մոտ տոկոս) շեածիվ ւ

,

ոռլոր վիճակում դառնումեն բավական դիմացկուն: բականհրիաները շատերը--190"ՇՀումն նույնիսկճեղուկ ջրածնի շնորձիվ ռտացՆրանցից են «փածժ--ՉՏՏՀԸ-ում կարողանում դիմանալ չկորցնելերենը ժլունա

Խուան մո

`

ու

Սպորներըբավական դիմացկուն են

ձն «լեռկոչված,«այլասերված» ( Ը

ենչ

( յ Երի: ( ն զա ՐԳ 12 ան Ս "ռրմ ( ձն է Ր փոխություններիժամանակնրանը ոչ Միլն երենց արու ա

թյուն: բունա,Քացախաթթվալին բ Բո ւոնռիանն Ս

ջերմության լարձր

ընթացքում տալիս

աս:

15) ոխճանի նկատմամբ,օրինակ Բաց. տուբտիլիսի (836. ՏԵՍԱ ոորՀ ժամ են եոման կարող աստիճանին, իսկ չոր ֆջերդիմանալ ջրի երը մության պալմաններում նրանթ դիմանում են մինչն 120-Ը ջերմությաչ ր: երանք դիմացկուն են նան Թունավոր նլութերի ներգործության նքո աի բ: Սպորներըկարողեն բավական երկար Ժամանակ դիմա-չ

են

ԼՔ Հողին

փոքրիկ, կարճ

Եռ

են

՛

նան

՛

առա

Ր

Ա

:

լիո

աթ 222

ա

15): Բաց.օուբտիլիսր (856-ՏսԵԱԼԱՏ)) էձճրի տասարդ 2ճասակումմ ունի ն ոազմաթիվ մտրակներ աշխույժշարժվումէ որոշ սննդամիջավալրում, ժամանակից ճեոո կորցնելով եը Փտրակները ոկսում է կի«վե վ /

Ր

(ոկ:

ւղա

,

տնկում են լավ սննդատու միջավալը,աղ ժամանակ ռպորն ուուչում, ճարատանում է ջրով ն չուլսր թույ բեկում: Հետո նրանից դուրս Է գանս ձիլը: ԾԺիլը մոմենտին շրջապսոովում է նուրբ թաղանչ դալու դուրս Թոփ Սալորիժլման բնթացքը վերջանում է մի քանի ժամում: Սպորի :

ժլման

պրոցեսում, անկասկած, մեժ նշազակություն ունի ոչ միալն ոննդ Պզլաստավոր ու Միջավայրը, ալլն նր, աոիոտիկ Ճնշումը: Երբ Է ընկնում ապորն նզլաստավոր ոպրայմ մեջ, առաջին ձերթին նրա անների է շծրտը փափկում է, որը օնարավորություն Թաղանթի արտաբին լիս ջուր ներժձել: Ներժֆվաժջուրը րջջի օսմոտիկ ճնշումբ մեծացնում է ն դրա ճնտնանբով թաղանթի արտաքին շերտը (էկզինբ)ոլատույ|ումմ է, պապաոլրոտուլազման ակոխվ դորժելով,պրատուվոծ Թաղանթից ն է զգալիո դուրս ռոորճանաբաւր դառնումկազմակերպված Բջիջ: ոու

տա-

Առանձինբակտնրիաների սոլորառաջացումը բավականբնորոշ է ն մշտական րնուլթ է կրում, բայց դա բացարձակ մնալուն ճասոկություն

չո

քինումեն դեպքեր:Երի

մի քանի սպորավոր

որոշ բակտերիաներ

Փոլունը կորցնում են: Դ. կարող է ատեզի ունենալ, երբ սպորավոր բոսկանրիան մշտտաղես բարննայաոտ պայմանների մեջ է զարգանում: Բակտերիաճերի

փոփոխականությունը

ն

17.

"

կաշգաբանությունը,--

Միկրորիոլոգները նբկար ժամանակ կարժում էին, թն բականրիաները լինելով շատ պարզ օրգանիզմներ, չուննն զարգացման ալնպիսի բարդ ձենը, ինչպես բարձր կարգի օրգանիզնննրը,ալլ նրանց զարգացումը է, իսկ եթե որոշ շատ սյարզ րակտերիաների զարգացման ընթքացքում նկատվում էլ էին ձնափվզոխթսված ձներ, ապա նրանք դա ճամա-չ բում էին ինվոլլուցիոն կատ ալլասերման ձներ: Վերջին Ընտարիների է, որ բակչՔ.շցքում տի շարք ուսումնասիրություններով չուլացուցվել պարզ չնալաժ արտաքուստ տերիաները, օրգանիզմներեն, բոլց Ներուսա կատարում ն ունեն բավականին բարդ զրոցեսներ են Պարգացման լուրածատուկ բարգ ձնելր»Հաստատվածէ, որ նրանց,ալաչ48

Բակտերիաների փոփոխականությունը Քաջարաթթվային այե Բի տասարդ Բյիջներ, բակտերիաներ իջներ, բ) բոբ Նկ.

ողո

ձեի ոֆլջենր:

Բվաժ

խազմանալն տալ հրար Տաջորդող բողբոջներ, որոնք անջատվելով՝Նոչ ԻնցԼ22 մտրակներ հայիս ն ռոլումԼ27

շարժվել:Արչփովոխու-

արագ

Թլունննրը մի քանի անդափկրկնվելուցճնտո Է գալիս

ծԷԶ

Ր Հրավերը է

"աԲո

ն

ն

ափկում

:

մեկռռոր,

մ

լ

դառնում

անճնտանում,

բջջի Մեջ լոշրաքանչլուր

նորից կորցնում նն ճնտնան քովԲջիջները անշարժ:Բջիջների թաղանթը Ճնտոզճնտ մնում

մենա բի թր չ «Գորան Ընկնում, օկռումեն

11 րոն բնույթի ր

որի ,

են

ազատ:

,

Երբսպորները

ժլել զարգանալ: փոփոխականությունը կախվաժէ մեժ մասամբ «ննգաբնուչթիփխովխոխում ից: Արճձես տական ոննդամիվջավալրի Ցազբ փոփոխելով, տեն կարող ենք բամլանրիալի "Րիձնից ոտանալ (ի ն

ջավայրի

Ը

ավելի ալլձն, Թելաձնբակտերիաները

լավ

ն խի" արտատալաված

անագծվաժճոջորդականղարդացմանլուրաճատկություններ օրինակ, Կլադոթրիր» դիխոտոման (ՇԱմօո Արչ բակտերիաներից ունի փոքրիկԲջիջ» սրոշ ժաւմտանաՀունեն

ռատ

մորակավոր կիսվելկ ոկոում է արագ մարակները» կից Տեւոո բջիջըկորցնելով Թելի: վերջինիս ւորին բջիջներից ալսոագրըլիս է բջիջների բարակ նա մի ճենարանի վրա մնում զլՇհօէօոճ) սկզբունք

տա-

Է

լորձնալին նյութ, «րի միջոցով են մի ընդշանուր պատյանով: կպաժ: Ալ Թելիկի բջիջները պատված ընգճանուր սլատլանի Թելիկիվերին բջիջներըՃնտղլձետե Հետաղալում են ածվում մտրակավոր կոնիդիաների:Ալդ կոծալրեց դուրս գալով՝ վեր 22 Թելիկնել: ՆույնձեԼՍ լապես շարունակ: նիդիաները նորից տալիս ճամ արչա բոլո Թելաձնբականրիաները: վով Լ12 ղարդանում ն ի՝ բոլոր միաբջիջրակտե-. որիշ բակտերիոլոդղնել Ըսաւէլոնիսի բջիջներ,ունեն զարգացզարդուցաժ ճանգիսանալով բավականին բիաները»

վում

է

`

յան

Խրո Ազոտորբակոեր ուսումնասիրելով Օրինակ կողմեր: լուրաճատուկ Է ցուց

(ԽՕ ԵՅԸԼԼՇհԼ00ՇՕ«ԸԱո)

ոկոկումի տալիս,

որ

նրա

3 --4

զարգացումը, Լլոնիսը են առանձին անչատ օրվա կուլտուրալում երնում են կամ 3 կողալինճատուկ ճավելվածներովմիանում

բջիջներ,որոնք 1 է կոնբաո էլոնիսի։կատարվում իրար ճեւու Այս միայման ժամանակ, առանձին բջիջներում առաջ բոկցիա: Դրա արդյունքը լինում է ալն, որ

վերաժվել շարժուն կոնիդիաներ։Վերջիններսկարող մարմիններիկա՛մ ճենց բջջի Խերտումկիսվելով, կամ բող-՝ բեդեներատիվ է, երնման դեպքերում ալլ բջիջը ձնափվոխվում բազմանալ: են Փասաճում դեսլքեր»երբ կոնիդիաներըչասիաբեմնէլ քալքալյվում: տրե ե ` լինում 3 փլորձու մՄ են: են լինում Մ ձատումֆիլորորից ոջր դանց են

են

դալիս 1-4

բոջելով

նն էկոնիդիաների ճետնան քով,երբեմն շատության բ ջիջները Մայր են էլոնիսն անվանումէ կոստանում խոշոր դնդի կամ տանձի ձն, որ

ենդալիս բավականինշատ դուրս նիգիանդիա: Ալդ կանիդիանգիալից "Արջի3/տոր կոնիդեաներ,որոնք վերն աժվում վեզնաատիվ բշիջնորի' ճյուղեր երբեմնկաղմում են ցիստեր (միկրոցիս)»որոնք ճնտադալում ՛

Ա

՛

կԱ

վեգետատիվմարմիններ: ժամանակից ճետո (3-4 բջիջները որոշ վեգետատիվ Առաջացած ) երր մոտ դալով՝իրենց ամբողջմարմինն շաքաթվա կուլտուրաներում արձակելով՝տալիս

են

Ն

|

են

անձն

ամո

Ըֆ

ցվ ե ' նց. ձուլում պարունակությամբ ձլր որոշ ժաալդ ախիմպլազմալին սիմողլազմա. բոտ մարմիններ, էլոնիսի՝ չ դործունը» մանակճԽալուցճնտո իր ներաում տալիս կազմակերպված նն արագ բազմա սկում անջատվելով՝ բջիջներ,որոնք,իրարից ձոռղաձն

եր

նալ, տալով նոր ձեի

են

միմլանց.

ստացվում

դնդաձն, ձողաձե, մտրակավոր ձենր. օրգանիղննել՝

Սոն են տալիս Թիթեոնածաղկավոր այլն:Զարգացմանբարդ ձներ Օբինակ՝ ն Խնետչենսոններեն Բլուլը բուլսերիպալարաբակտերիաները:են,

ե

ընթացքում նկատել ուսուննասիլրութլյունների ե ճեղուկ սննդանյութերիթե՛ թե՛ արճկեստական

օրգանիզնները պալարներիմեջ զար-

որ

է,

որ

ալդ

"

.

ԷՖ

աջորդաբար

ի ա"Բ:Րտ վարակման հատու մազարմատների Մ" Տո ւ արմատի ճլուսվածքներիմեջ թավանցում Թել 284 մեջ ղարգանում, առաջացնում են պալարներ, Ըատ Բ խմբերի բջջային (ոլո

Զ

.

ավ

ասլլրու

մ

տ

"Լ

Ք

փա

ր

Լ

կրկնվող շառ որոշակի ձներ: Հայտնի ճողում կարող եռ զարգանալ ասւանց պալարարակտերիաները Ա նրւս նք ւս կ ԸՃ»փոքրիկ, շարժուն նենշատ

. ալիս աալիո դատ

(

ս

Բոոլոի Ճ

ում

ծ

ո

նե

են

ւսաւի

տ

ոս

ն`

որոչ

ու

Խուլն ճնղինակների տվլալների, ալդ երիտասարդպալարներումպալարա4ոբակտերիաներնունեն դարձլալ շատ փոքը, շարժուն անապորավոլ մեծանում ձն: են, Երբ պալարները բուլսի արմատների վրա պաղիկի են էլ ճետղզճետե սկռում լարաբակտերի խԽոշորանսալ նրանցմեջ աներն են գալիս վակուոլներ, որի "ետնանջքով էլ գոտկավորառաջ բջիջները վում են, իսկ երբեմն էլ ճլուղավորվում:` Վերջինների»էլոնիսն անվա-Հնում է բակտերոխգներ.ալս ձները ճաճախ մենք կարող ենք ստնսնել, լինենք միկրոսկողով: Պալարհթե պալարների կտրվածքները դիտելու իրենց դոտկավորված կամ ճլուղաների մեջ պալարաբակտերիաներն վորված ձնեներիցառախճանաբար տալիս են փոքրիկ դգնդիկներ,որոնք ճետագալում տալիս են զարձլալ շարժվող ձողիկներ ն մազանման ճլուի շարունակ, մինչե նրանց ծերացուրն մաալգոլես դավորուլթյուններ նման ճը: Դալարաբակտերիաների բնուլթի ։փոխոլականությունը սերտորեն կախված է բույսի աճեցողության ընթացքում պալարայինբջիջռերի կազմության փոփոխությունից: ու

Նման

նկատվում է բնուլթի փոփոլսականություն

րիաների մեջ: Աեյլալ դարի

փորձեր թվականներին

նան

ոլլ

բակտոն-

կատարվել միլվերածելու սիստեմի, բ բորալին օրգանիզձներըկարգարբանելու՝ ոխոխությունաա ալդ սիւտեմատիզացիան «ետադալում ների: Դեռ բուսաբան կոնը, ճետազալում էլ Ռոբերտ Կոխը հան եզրակացության,որ բականրիաներնունեն կալուն արտաթին ձներ ե լուարդազման ւմ իր ձնե ձենրըփոփոխության րնթ ունռակը զարդացման ընթացքում բաքանչրոր չե ն Թռրկում: Դրանց Ճակառակ, Նեգելինի ճնտագալում էլ շատ Ճե, ՆԵՆը տաղզոտողներ Ր կարժում էին մ կայուն արառճասարակ բիշշ նան չունեն, ինչես Ք ին ալլ նկատվում է բարձրակարգ օրգանիզքների Ա ` Բետնաայնա ե Մեջե բակտերիաներին միալն արտաքին ձներով իրարից զատել--ամբավորել չի կարելի: 70-ական

են

վել" 2 ենթար

. 5 բա

որոշ

կ

ալն

Է

մոա

բակտ

Ն Նեջ:

ցուլց Վերջին տարիներիուսուննասիրությունները վեցին,

որ,

իրոք, բակտերիաներիարտաքին ձնեերը խիստ փոփոխականեն, արճետազոտությունների Ալժմ,մեր ձեռքի տակեղաժ բազմաթիվ է, որ լարզվում բակտերիաներն իրենց զարգացման ընդլունքներից ո"

Թոցքումփոփոխության

բով, ալն,

դրա

ճետ

են

ենթարկվում

մեկտեղ

նան

միալն իրենց արտաքին ձեեֆիզիոլոգիական ֆունկցիսնեոչ

4"

5լ

միշտ ղարգացմանպրոցեսներում բոսկտերիաները Իվ: Պատմական

(լուցիյալի

Հասոկու թյուններովհրարից խիոս, տարբերվում Եղ: Հատկապես «Տջ ձեր է տալիս: ակտիվությունցույց Ալ. «Տ» ն «Ջ» ձների կողբին նկարագրված է նան օՕ» ձենը, որն ունի ալդ ձների տիջանկլալ « Տ» Ճոոոկությունը, ալաինքն՝ ունի, Թե՛ ե Նա կարող է Թե՛ «Թթ»ձների գաղութների ճատկությունները: որոշ պալմաններում վերածվել «Տ» ն «է» ձների:Նկատված է, որ տիպիկ «Բ» զեը շոտ քիչ դեոլքերում կարող է «Տ»-ի ձե տալ:

էվո-

բիոբիմիական մեժ

փոփոխման նն ենթարկվում, ամեն տանզափ տալով նոր օժ տվաժ նոր Համ եխ ինչ մեջ անսակներ: Բնության ճառոկություններուվ առանձն աոէ, սսմեն ինչ ճոսում». օրգանական աշխարձումն, փուխոխվում ժամանակ, միշտ էլ ամենուրեք վես միկրբոօրգանղդմների էվոլլուցիալի նկատվում են նման վովոխուլլուններ: Ելթե կենդանիներիկամ բուլանրի մեջ նրանց ղզարգացման ընթացքում նոր անսակներիառւաջացմանճաչհն մար պաճանջվում տասնյակ տարիներ, ապա բականրիաների մի սոնհսակների ճատկությունների փոփոխությունները կարող են ի ջանի մի քանի շաղոոթվա կամ, ամենաուջը, ամիսների ընթաց քում: ճատ դալ Բակտերիաներիչատ տեսակներ,ինչպես փորձերն են ցույց տվել, բնառ: Ճկունեն, կարող են ճաճավխփոփոխության վականին ենթարկվել Քրարից խիստ տարբերվող ալլատեսակներ: դիտողություններիցնունպես սլարզվել է, որ բամանԲազմաթիվ առաջացաժ ձնենրիփոփոխություննե րիաների զարգացման ալլատեսակներըճաշվի առնոլը չափազանց դժվու Է ու

Ելնելով

բազմաթիվ զիտաճնտաղզոտական կաաշխատանքներից, րելի է առել, որ բակտերիաների փոփոլականության վրա մեժ աղդեցություն են դոլրժում չերմությունը, աննդանցութերը, բակտերիաների կենթական պրոցեսներում առաջացաժ արտաթորանքները, տարբեր տեսակի

բակտերիաների միմլանց նկատմամբ ունեցաժ վերաբերմուն բքիբնույթը» խոնավությունը, անկրացիան, միջավալրիոնակցիան, լուծուլթի Խտությունը ն այլն:

լուլաըչ

Ըորացքում որ Կոոդովող ար: ամյարչլա

ա

Ռրոշ ճեղինակներալդ բակտերիվաների ընթոացփոփոխականության են քում ատացվաժձները բաժանում երկու տիպի՝ մոդիֆիկացիոն ց ոտացվաժ ձներ, որոնբ ժառանգաբար չեն «ոիոլիփոփոխությունների ն մուտացիոն սոխի ատացվաժձենը, փոխանցվում փովոխություններից որոնք ժառանդարար փոխանցվում ենւ Բակտերիաների ձների նման ձնի դեմ դուրս եկան ղգալիԹՎոմ բաժանման,ճատկապեսմոււտռացիուլի ճետաղոտողներ,լատճառարանելով, որ մուտացիաները բուսական օրժամանակ բոլորովին այլ են. դանիզտներիձնափոլխմտան այստեղ երկու սեռերի միացումը չափազանց կարնոր նշանակություն ունի, մինչգեռ ձնադխոխման ժամանակ տարբեր անռերի դերն բակտերիաների ալյդոլիսի տարբեր քան էլ պարզված չէ, մանավանդ բակտերիաների նման աղն. են ճենըդմի տնսակի ձներ ուտացվում ղարդացման բնլթացբում: Կից

որն ժամանակ: Դրանց ուսումնասիրուդատրալինգաղութները ճետաղզոտելու է, ռր մայրական դաղութները միշտ ճարթ Թլան ընթացբում նկատվել են ունենում («Տ (ամ խորիսկ ժալքավոր (մակերես ձն), դաորալինը՝

չդուբորդ11:22 Ալո նրկու ձենը ձն

Թէ

մորֆոլոջիական ն թն ֆիզիոլոջիական .

«Տ»--անցլիական Տրօօլի--ճարթ

|

ժամանակ ամեԲակտերիաների ձնավուխուլթյունները Ճետաղուռնչու 177 ազսպես կոչվաժ,դիսոցիացիալի առաջ ճանդիպում երնուլթին, առաջինանդամ նկատել Են Նելսերը ն Մլուլերըմայրականն

«Ք»--

նելանրը՝Բակա.կոլին (Թո ՕԱ), Ռազերը՝ Բաց. միկոիդեաը Ը01465), Իզրալիլակին՝ Բակտ. ռադիցիկոլան (ԲՅԸԼ ԼՃԱԼԸԼԸ014) ուսումնասիրելով՝ դտելեն, որ «Տօն «թ» ձների ստացման զուգընԹաց բակտերիաներիֆիզիոլոգիականֆունկցիաները խիատ փոփոխու Թյան չեն ենթարկվում, իոկ ալլ ձները նրանք ստացել են ղանաղան գործոնների ռակ.մինչդեռ ալդ տարբեր ազդեցության ձեերը, ճաճալա Ռճուսկան ունեն, նշանակություն Ն

(886.

բառից:

բառից: քօսքի--Իորդուբորդ

չ

Օրինակ՝ է տալիս» որ Իզրալիլակին ցուլը Բակո.ռադիցիկոլայթ (Բ8ԸՇԵ ճարթ մակերես ունեցող ձեր («Տո) տալիս է բավա-չՒՅԱ161Ը0)23 կանին շատ բակտերիոիդներ, իկ «Ք» ձեր, բնդճակառակն, չի տալիս

ալդ բակտերիոիդներ. ճանդաման քը Մեծ

ունի ազոտի նշանակություն

առխնիչրացիալի ճամար: ժամանակ երբեմն առաց են Բակտերիաների փուխոխականության դալիս այնպիսի ձներ, որոնք անցանկալիեն: Այդ էլ բակտեսակետից տերիաների ձնափոլխությունների տեսական հ ուսումն ասխրությունը զորժնական«եժ նշանակություն ունի. Քիչչեն դեպքերը, երբտի ճայտնի

հազտնրիալիզարգացման ընթացքում ալս կամ ալն գործոնի ազգեցուԹլան ծետնան բով առաջանում է նոր տիպի օրգանիզմ, որն օփոված է

լինում բոլորովին

այլ

ճատկություններով, քան սկզբնական օրզանիզմը:

Զանազան ալատեսակների առաջացումը շատ է նկատվում ճատկապես /2 կուլտուրաներում, երբ նրանց վրա աղղդում է արտաքին որեէ դոր7 օրինավ՝ ռադիումի ճառագայթները: |

Են, դրա

Ինչաքս ամանում

ենք, բակտերիաներիձները լիստ փոփոխական Կան փոփոխական նրանց ֆիզիոլոգիական ճամսկությունները, Համար էլ շատ դժվար է դրանք կարդարանելը: Սելեն երբ ուղում: ենք րակահրիաները անդամի, անՀ Են

կարգարանել,

օ3

՝

է ՛՞ ճրաժեշտ լին

վորել նրանց ն

"եժ

ոն Ի ւ միալն

ճաշվի 4 Աա ֆիղիոլդիակ721 ճատկանիշները ում ւմ

յսուսեյ

6ա

"

՛

ո

չ

տապես

ուր

ուշա

ուռ

Ր

:

«Քի Մր ո» Ս

ն

ձներ

ատում

ուլժ ուն

ո

է

ռե-

լը

,

լ

"

Ի

դարձվում

վեբակտերիաների (ձճողաձն շմս նակությունէ տրվումմեծությանը

ունակունան ձողիկի ծալրերի բնուլթին),սպորուուսջացնելու բարերլալ դիմացկուունեցած նկատմամբ կողմից ջերմության ողորների թյանը:

ճությանը: պինդ աննդանլութերիվրա դաղ ութի աճի բնուլթին, ժելան մորակների առաջացման շարժունակությանը ն ե գեպի գրամի ներկն ունեցաժ վերաբերմունքին այլն, իոկ

տինի լուՓելիությանը, բնուլթին,

մաճնձոնեդառության շնչառուլթյուն ճատկանիշներիցը՝ ֆիզիոլոգիական ն, կոչված,բիոլոդիականոնակցիաներ յալապլես նաճատկություններին պրեցիպիառաջացնելու ունակությանը, օրինոկ՝ ադդլլուսվխնացիալին, լ

տացիալին ե ալն: Սննդառության

Թլոն

|

շնչառսւթյան՝ ժամանակ ճատկապեսուշագրու-

հ

առնվում՝ ամար դրա ունեցաժմնրաբերժունքը՝ դեպի թթվածինն Առոաջին՝ է

ոշ». բականրիաներըզարդացնում նն ճատուկ տեսակի սննդանյութի է մ եթն բակտերիանզարգանում է աննդանութի է շերար մակերեսին զարգանալով.ակսում դեպիստորին աերոբ է, իոկ է խալյն ֆանուլտատիվ Կալ անանրոր է» իսկ եթե Սո ղարգանում

թշանավում արոաին,

ելթն

րաի աառորին ա աոթիւ

երոլ' է: շաքարային մսաջրի ռննդանլուլժի տոտջացնելըԵրկրորղ՝ դաղ է, թե" ոչ կամ Թթյվություն առաջանո՞ւմ գազ մեչ զարգանալիս

՛

ո

շ

խիստ

անա

|

Շ

առաջացնումէ, Թե՞ ոչ: է երբորդ՝ կաթի մեջ զարդանալիս կալն ի՞նչ փովախության ննն ճետաղալում նա է թարկվում, կաթե կաղնին մակարդվում ի՞նչ են, Թե է ենթարկվում, դաղերն Թթուներառաջանո՞ւմ ի

փողվոխուլթյան

ոչ:

մեջ ճուսննդանլյուլթի ճՃոասոկուլժյունը: դենխորիֆիկացիոն Զորբորդ՝

ազոտային նյութերից ազուը մառլատասխան

է, Թե՞ ոչ: վերականդնո՞ւմ

բական ժամանակ լուրացումը. ոննդառության է, Թե ոչ: ենթարկում ասխմիլլացիայի քբ: որոշվում դեպի ջերմությունն ունեցա վերաբերմուն Վեցերորդ՝ է պոջերմաստիճան ինչպիսի ճամար ղարդացման է, Թե օրգանիզմի ն մաքախմումջերմատաիճանջվում, ալաինքն, մինիմում, օպտիմում տղոտի Հինգերորդ՝

բիան դաղալին

աղոտը

Ճանները:

զարդաբանելուամար զաենք, բակտերիաները ինչպես տնոնում ն աշխատան ճանջվում Է բավականիներկար ճամբերատար ք: դիտնաեն շաշ Բակտերիաներըկարդարանելուդորժով զբաղվել իը ձալեցողուկախեր, ն նրանցից լուրաքանչլուրը կարդաբայննլէ ըո ան է բակտոեթյան: Եղած կարգաբանությունների ճիմ վրա ճնարավոր

բաժանել բիաներն նրանց Ժուոիկմիկրոօրդանիղքները

ճեսոն լալ

ու

նիքների

ն

ցեղերի:

Ընտա-

Կոկացեներիկամ գնդաձների(ՇՕԸՀՅՇ6Յ6) բնատաքի մեջ են մնում բոլոր Այս ընւոանի դնդաւձե բակոանրիաները»

Առաջին՝

-

/

նիր. '

.-

ւ

:

բաղմացման ժամանակ ոլոոութ

բ"'վ-

խոներ

են

ճարթություննե-

կիսվել երեք

րաոիիրարից, քին պատկանող բջիջների կուտակվածություններ: բընատանի

կիսվելուց

ճետո

ն

կարող

երբեմն չեն

են

տալիս

թչերն առաջացնում,

քչերն են «պոր /խոլոսկներ:Ալո ընտանիքի մեջհն մւոնում բականհրիաներիցշատ |

ն

ճեւոնլալցեղերը.

Սարեպտոկոկուսների(ՏԱՇքԼՕՇՕՇՇսչ) ցեղ.-- Ալա ցեղի

1.

2ԸՂ-

Ալս

ունեն

բակ-

ի աունրը բազմացման ժամանակ կիովում են միայն 27 ճարլուԿոնը թլոմբ. կիսվելուց ճնտո բջիջներն իրարից չեն անջատվում ն տալիս են որոջ բակունրիաների ալդ շղթան բաղկացած է լինում շղթաներ: Երբեչի, եմ ունեցողներին անվանում ժիալն երկու դնդգիկներից. ալղպիսի ձե

Դիոլլոկոկուս (օ1ք10Շ06ՇՇմՏ)։ ջ. Սառցինաների (ՏՅԼԸԼոՃ)ցեղ.-- Այ»

:

ցեղի Ժեջ մտնող բակտեչըիսների բջջի բաժանումը կատարվումէ երեք իրար ճաջորդողճարթուչ ն կազ Թլուններով. բջիջները կիսվելուց ճետո իրարից չեն անջատվում մում նն ճակաձն մարմիններ: Յ. Միկրոկոկուսների(81ԸՕՇՕՇԸԱՏ)ցեղ.-- Այս ընղի մեջ մատնող. մուռ ոջջի բաղմացման ժամանակ կիսվելու պրո ցեսը բականհրիաների վուոււո ում է եր ՄԶԸ ճաջորդ ղ բոլոր Թ, ւններ վ կի ճարլթո անկանոն եւոո կան սրանցից որոշ նրանք իրարիցանջատվում բլց վելուց անսոկներ,որոնքիրարից չեն անջատվում, ոոլլկոլաժմնալով, տալիս "7 ոզկուղ աձեւ մա Ը միննե Ը աի" "Սրան

ՏէԼքեՆՕՇՕՇԸՇԱՏ

ելոկոկուսնե / Ը քո Ըշոնք ն ճՃաճավխ են կենդանի Հոռսո կենդանիների օրգանխզմներում թԹարավխաՀ են առաջացնում: լին Տիվանդուլթյուններ

ի թ.

Ն

՛

է

Ս

Լ

ո

ող

-

/

(Թ8Ըէ6Ր12Ը626) Բակտերիացիների ընտանիք.

ԵՐկոորղվ

Ալո.

ղանաղան երկարություն ունեցող դլանաձեչ քին են պատկանում լրոռանիխ ձողաձն բակտնրխաները:Սրանց բջջի լայնությունը տատանվում է 0.5-16 ս, իակ երկարությունը, Բուին ի աուսծ բալնության Բեյո, մուռ: 1--5՝ մեծ է: Ինաոսպոր չեն ճուաջ ացնում, բալց (լուս ալնպիսիները, անդամ որոնք մտրակներ ունենչ ն այնպիսիները, որոնք մտրակներ չունեն: Ալ. Ընի քն ունի ոլն (Թ8ԸԷ6ոԼստ)ցեղը: մեկ ցեղ՝ բականրիում Այ, ցեղին պատկանող բակտերիաներըդեպի գրամի ներկը բացառական

վելոբելր մունք

ե

ցուլց ուսլիո:

Եոբորգ՝ (Թօտուցեոլ6ո18Ը686) ընտաԴեաքոբակտերիացեների հիք.-- (թելաձն բակտերիանել.).-- Ալս ընտանիքին պատկանող բակոնբիաները մեծ մառամբ բաղզմաբջիջներեն ն ունեն երկար թելիկներ:: Թելիկը ճաճախ պատվածէ լինում մի ընդճանուր ատլանով: Օրինոակ ոլաւոլանը, որ կաղմված է երկութօքօիդի ճիդերկոլթաքակտերիաների անի փուտներից: Ալ ընտ քին նն ։պասկանում ժժծմտրալին բականրիաների ՛

տարբեր տնկսակները:Սծմբալինբակտերիաներից մի քանիսի մի ծալրբթ դիֆերենցված է ն նման է լորձնալին բարձի, որի միջոցով օրդանիղմթ Թելաձե կպչելով որնէ մարմնի, կանդնածէ մնում: աննդամիջավալրում զակտերիաներըբազմանում են կոնիդիաներով, սրանք օվալաձն մարչ ժիններ են ն դուրս են դալիս Թելեկի ժալրից:կԿոնիդիաները եր» բեմն շարժուն են Սրանք ունեն մի փունջ մտրակներ)որոնց օգնությամբ կիսվելու նրանք բավականինարադ շարժվում են ե ճետաղալում պարզ միջոցով նորից են թելիկներ տալիս: Ալս ընտանիքին են ւզատկանում՝ .

(86ջք12108)ցեղը.-- Սրանք երկարթելիկներ Բեգիատոաների ճեղուկի մեջ աղատ լողումեն: Սրանց ընդճանուր պատյանի, են ծծմբի ճամարլա հիշո էլ դտնվումի բջիջներում կաթիլներ:Այս բոսկա.

հնչ

առանց

տերիաները ԷՍՏ-ը օքախղացնելով՝ էիչՏՕլ

են

առաջացնում:

(ԼՇքլօհոյւ) ցեղ.-- Այացեղի բակտերիաԼեպտոթրիքսների ների թԹելիկըճամարյլաառանց կեղժ-դիխոտոմիկ ճլուղավորությունների բ.

բավականին լավ կազմակերպվածընդճանուր պատլան: Բազմանում են կոնիդիաների միջոցով. ամեն մի կոնիդիա կորցնելով իբ Է դալիս ընդճանուր պատլանից:Ալո դարա կապերը բջիջների ճետ, խմբի բակտերիաները, առանց բացառության, օքախդացնելովերկաթթ հնթօքաիդը առաջացնում են երկաթի օքսիզ, որի շնորճիվ էլ բջիջների են ճիդրատներ, կուտակում շրջակայքում երկաթօքաիխդի որոնքն կազմում են հսկ ալդ բակտերիաները դեր Ճակալական ճիւՐ քը: Դրանով սատլանի է,

ունի

բալց

որեէ ճննարանի: նրանք ամրացման ճամար այգ Փալրի մասից ն բալյում նն լորձուն ք, որը մի կղլյուն որի վրա ամրացված է Սրանք նոալնպեոբազմանում են շարժուն կոնիդիաներիմիջոկովի Հոնիդիաներնառաջանում են թելիկի Փալբի բջիջներից: Այս ցեղի: ն խակոնրիաները ենճոսող ջրերում ալգտեղ կարող: են օրախդացման միջոցով Է1չ5-ը ԷչջՕ4-ի վերածել: Ջո:-բոբշդ՝ Սպիրիլացիների (Տքճո 11862686) ընտանիք.--Ալս Ըն-սանի քին են պատկանում ալն ձողաձն բակտերիաները»որոնց մարմինը: ժովաժքներ ն սյարուլբներ է տալիս. սրանց մոտ շղթաներ շատ քիչ են զալց իրար միացաժ ղուլդ-ղուլդբջիջներ ճաճախ նն ատացառոաւջանում, հն. վում: Այդ բնսոանիբխ բակտերիաներից շատ քչերն ԵՆ, ռր առլորներ տաղի: Ալո ընտանի քի բոս կտերիաներնրատ մարնի ծովածբի կատ պաալաներիթվի բաժանվում են ցեղերի: առա-

հաճախ հանդիպում

Վիբրիոների(Մ1Եղօ) ցեղ.-- կլա ցելին պատկանողբակտե-բիոններիմարձնի պտուլոները չատ աննշան են. պտուլտը ճավասարԷ մեկ քառորգ չրջանի ն ճամարլա ստորակետի ձն ունի: Ալս բակտեբիաներն ունեն մեկ մտրակ. որը դուրա է դալիս րջջի մի ծայրից: Սրանք խավականինչարժուն բակտերիաներ են: ա.

|

Գրենոթրիքսների(ՕՇոօւու հն

դ.

ու.

մոտավորապեսլատինական Տ սառխ ձմ ունիս ԲակտերիաներձԻ փնջաձն մտրակներ, որոնք դուրսա նն գալիս մեկ բենոից:

մ

ոննն

Հ)

Կլադոթրիքսների(Շ/ոմօհո»)

ցեղ.-Այս ցեղի մեջ մտնող որոնց ճաստությունը ճավառար Է

բակտերիաները երկար (ժելիկներ են, 1-5 ս-խ Սբանց Թելինը սոալիս է կեղժչ-դեխուտումային ճլյուղավորուԹլուններ:Այս բակտնրիաները բազմանում են կոնիդիաներով, դրանք շարժուն են ն դուրս են դալիս թելիկի ծալբի մառից, երի պատյանը մասում է, Դուրս Խկաժ կոնիդիաները ալդ սրիաոՀլալնանումե բացվում Քու են ժամանակ ճեղուկում՝ (լողալով՝ որնէ ճննարանի (ջրե կոչում ե կիռվելու միջոցով նորից թելիկե վերածվում: կում) ե. Թիոթրիքսների (Ղհլօհոշչ) ցեղ.--Այս ցեղին պատկանող բակտնրիաների թելիկներն իրենց մի ծայրով կպած են (ճեղուկի Ճատակին -

ԵՇ

հ

ջանի

ցեհղ.--- Սրանք մեժ մասամբ տարտարածված հրկաթաճանքալին ջրերում ն Լեպտոթրիքաներից են նրանով, որ սրանց կոնիդիաները գնդաձն են ն առաջա բերվում նում են թելիկի լալնացած մասում, ոիր դտնվում է թելիկի ծալրի մառում Սրանց մուտ թելիկը Աս ժալրով միացած է լինում ճենարանի Ճիչ խմբի բակտերիաները նուլնպես օքաիդացնելով երկաթի ենթօքԱլս են քիգները՝ առաջացնում երկալթոքաիդի միացուլցլուններս գ.

Սպիրիլումների (Տքումսո)ցեղ.-- Ալա ցեղի բակտերիաները, ունե տարբերություն վիբբիոնների» որոշակի, աստ բավականին բ-

'

ժում:

)

բարձիկ է

խոհ"

Հինգերորդ Սպիրոխետացեների

(Տքօճհճճե1Ը626) ըճտանիք.----

Աընաանի քին պատկանող օրդանիդմները բավականին երկար բջիջներ» ունեն,

ոլ/ոնց երկարությունը լայնությունից 5--Չ00 անդամ ավելի է ալրեքնբարակ բջիջներ են: Մարմիննունի բավականին շատ ստուրտոՀ սրանց ճամարում են կենդանականաշխարճին պատկանող: ննր: Շատերը միաբջիջ օրգանիզմներ: Ալս ընտանիքի մեջ մտնող միկրոօրդանիզմների մեծամաանությունըճիվանդածինեն (օրինավ՝

տիֆ

սիֆիլիս, ճետագա

ճիվանդություններառաջացնող սպիրոլւենտաները): Վեցեոոոգ՝ (84611ճ6626) ըճտանիք.-- Այս ընԲացիլացեների ոանիքի մեջ մտնող բակտերիաները նուլնես ունեն բավականին երմոտ Ժ--10 կար բջիջներ, որոնց երկարությունը անդամ մեժ է լալնուհն կան էնտոսպոր։ շարժուն թյունից:Առաջացնում տնսակներչ որոնը: ունեն Լ27 դրուի ներկով ն ունն, շրջամտրակներ: ճեշտությամը ներկվում միալն Ժեկցեղ: ա. Բացիլուս (8861Աստ)ցեղ.-- Ալս ցեղի մեջ մանող բաղանրիաենրը բավականին շատ են տարածված:Սպորներնառաջանում են բջջի թարբեր մասերում: կան տեսակներ,որոնց սպորների առաջացման ժան

ալլ

:

բ- Միկորակտերիումների (520042 Թոսու) ցեղ.-- Սլո ցեղիննեն բջջի կենտրոնական մասն ուռչում Է, ուոացվում է իլիկաճն Բչիջ՝ «մանակ «ատկանում ալն է ճլուղավորվող բակտերիաննըը, որոնք տալիս հն կողբջջի ծայրի առաջանում ապորն կամ Պլոստորիդիում (Օ105ոմստ), ունեցող նրկարԹելիններ (նկ. 12): ԱՆ: «ասում, որով Բջիջը Կտանվում՝է Թմբուկի ղարկավալտի--(պլեկտլիդիում, Քերից ճլուղավորություններ են են կարող վերածվել Թելիկները դոկաուիուն բջիջների,որոնք շատ նման բնության մեջ բավական շաստ ԱԽԿԱՆԱՆՏԵ Սրանց տեսակները հն ն են ռպորներին: Այ բջիջները ռովորական ներկերի ակտխնոմիցեսների «ոռարածված բավականին էլ դիմացկուն արտաքինսռնբարինալաուտ Վուծուլ Թով կասիգժվար 22 ներկվում կամ բոլորովին չեն ներկվում: պայլքաններին: ( ՃՇեոօտԸճ18165)ըճտաՅոթերորբրդ՝ Ակտինոմիցետալեսների ՛միաժամանակ Ալս ընտանիքին օլասվանողբակոնրիաներին նիթ.-ւ

՝

տն

-

է «անվանում են անկալինբականրիաներ։ Սլո ընտանիքը բաժանվում հրկու ենթաընտանիքների՝ (Ք708ՇԱոօոըճՊրոակոտինուիցետացեներ

Պ-

Առաջինենթաբնէ8ԸՇ86)ն Ակտինուիցետացեներ (Ճշկոօո»շՇԹՇ686):

«տանիքին

են

պատկանում

այլն ձողաձն

բոլոր

է

որոնք բակտնրիաները,

երու մեջ Ալո ենթաընտանիքի փվնդունակճլուղավորվելու: որոնք խրենց ճւոկություններու| ինքնուրույնցեղեր, Մորֆոլոդիական եխ

մոտ

են

«ճառադգալթասնկերին»:

են

մոնում

Շադ) Կռրինեբակտերիումների

(ՇՍր7ՈՇԵՑԸ

`

վ

չ

՞9Ջ 4 7 «5.9

..

ԼԱԼԱՆ

լ 1 /Ճ ։

»

է.

ՀՀ- /Հ Հ 1. Հ

ա

Կ

-

ռ'

Ֆ

թ

|

«9

:

իշ 8 27գ

Ճ

Ւ12 63

4/ ։

:

-

ր)

Է

Տ

հրիոտսարդ

Ց5 Մանր», Բ1իիրո--ո

»ղորավոր րջֆիֆներ-/

ար

/նծացլաւծ,

ո, դ) կրեք որվ կուլտուր Հ« մնժացրածչ կոկաձն բջիջներ--500 15 օրվա կօւլտուրա--ուժեզ փթված րֆիջենը 1500 Հ մեծաղրաժ8

"9)

ւ:

«

գիր

--

'

Հ.

.3

Բ

Լա այա

ա

ՆԱՆ

ա

Փ"

ՆԱ

Ը

2-5

ա

ռո

Ա

-

՛

|

կ

աան

|

Ն

|

:

1.. -

Միկոբակտերիումներ

(ՃՇռլատկանում Ակտիճոմիցեսների մնո նումբոլոր յոլն միկրոօրդանիղմէ ոսլիս: ները, որոնց մարմինըՃառադգալթավոր ճյուղավորություններ

ձոօ7ոճՏ) ցեղը.--Ալսցեղի

ւն»

չ

են

ճՃառազայթասնկերը բնությունմեջ

ՆՔ

"

-

:

Ֆ

Դրա ճամար էլ նրանց անվանում են ճառոաւդալթասնկեր

(ՁՇՍՈՕՈՄԸՇՏ):

մյ անկերնառաջուց նոսիեն ռպորնեի, ոթոնց շնորճիվ էլ բազմանում եզու

,

Նկ- 16. Կորիներակտերիումներ Փորիներականերիում ֆլավում (Շօր"ՐՏԵՅՇԹոսդ 127Աւ). ո

`

Երկրորդենթաբնտանիքին

|

.

«5 Պլ ՇՀեր3.» ջ աի 3»` 23 Օբ»

«14ԿՐ 5 ՀՅ

ֆ ո'.. ՛

Նկ.

ւ

Հրո Հոր

/ /

-

»

Մ

.. 5»

Մէկոբրակտերիում ալբում ((1ԼՇ0Ե4Ըէ6ոմտ 8թսա) ա) երիտասարդ բջիջներ, ՀՀ մեծացրած, Ը) 2-3 օրվա կուլտուրա, կոկաձն բջիջներ--Տ0Օ 4) փջուն բջիջներ, -՛ մեծացրած: Դ) բողբոջողԲջիջներ--1000

՛

«92. ո

«

Հ լ:Ն -3ծ.

:

,

256:

Ֆ

ա

ցեղ.--

.

ե

`

'

Հրպաժլինեն (նկ. 16):

չ

`

-

:

Այս ցեճլուղավողին են օլատկանումմալն բակտերիաները, ոլոնք տալիս են րություններ.եթբ որանց Բջիջը ներկում ենբ, միկրոշկոպի ւուսկ Երեւում են ալնպիսի ձներչ որ կարծես մի քանի ձողաձե բակտերիաներիրար ա.

.-

բավականշատ ես ւտռարածված: Առան ձնաաըես նրանք շատ են ճողի մեջ: Հողի մրոտ միկրոօրդանիղմշարքում ների ճառազալթասնկերըբավիսկան զգալի տեղ են դբոշվում.

Հ20---30 տոկոսը ավելին,լինում են ճողեր, որոնը տիեկրոօլուանիզիների են կազմում Սրանց դերը ճողի մեջ մեժ է: Հողի ճառադայթասնկերը: օրգանական նյութերի քալքալման սյրոցեսներում ճառադալթասնկերը ն են տեժ սհասնակցություն ցուցաբերում:Օրինով՝ Թաղանթանլութի Խան ր նլութերի քո լքոլման Ժոան ուկ նրանք Ճռկալական նշանտկու-

լուն ունեն: Ճառագալթասնկերի որոշ տեսակներ Սուլնիսկկարողանում ախնթեզել.ե դրանով իսկ ավելացնել գազային ազուտից ռռլիտոշկուց ճողի աղզոտալիննլութերի սլաշարը: են

տիճնական բնորոշ կողն Ճառադալթասնկերի

ալն է, որ նրանց է) մեկ բջիջ է օրգանիզմը ճյուղավորված միցնլիումբ (չնայած ամբողջ եմ է որ նրանք ճամարվումմ (ակ.18): Ալդ սրատճառը, ներկայացնում է երկու ւր ճյուղավորված միցելիումը բաժանվումի ատորինսնկեր: Այդչ աի. մի մասը տարածվում է անմիջականորեն սննդանչութիվրան նրա ն ճետ շվման մեջ է, իակ մլուս մասը սննդանչութի Բնտ շփման ժեջ չէ առաջ է վերն: Այդբարձրացած ճիֆերի ծայրին Թելեկների՝ բարձրանում նն գալիս որոնք ճետագայումճակոնիդիաներ (սպորներ), դնդիկներ՝ են ճիֆերից ն տարաժվում օդի ոլոկվում մեջ: սունանալովչ ճնեշաությասիբ

է բարձը ջերմ աստիճանումի: ճեր, որոնբղզարդանում' Ավելի չեր

ադի-

մացկուն նն նրանց սռղորները, որոնք կարող են դիմանալ 120«Շ ե չկորցնելիրենց ժլունակուլթյունը: որոչ տեսակներ զարգանում են նան մարդՃառաղալթասնկերի կանց անասունների մաշկի վրան նրանց ներքին ճլուսվածքներում: կենդանու օրգանիզմում աճնելիասնվում են նրա Ճառագալթասնկերը կենդանի նլութերով, ճիվանւսլդ պատճառովէլ մարդիկն անասունները գանում են մի շարք ծանը ճիվանդություններով (ակտինուիկողալին

ա-

ու

ճիվանդություննել:),

ալդ ճիվանդածին Ճառադգալթասնկերի

`

տեսակները բնութ լոն մեջ մեժ մասամբ տարածված: Դառագալթասնկերը օրգանակոն նյութերով(ո ոլբոֆաաօրգանիզոիներ

բարեբախտաբարքիչ

։

անվումեն

մնոած

են

ՄԻԿՍՈԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐ

ընտանի Մեկսորակտերիաների քի մեջ

շառ Թլոն մեջ նուլնաես

Նկ.

18.

հազոությունը: Պոն.

նրանով,որ ղարդանալով ճաես ղանաղան պիդսննդանյութերի վոչ առաջացնում մայլատասխուն կանուչ,կալմիբչկառլուլսւմանուշակագույն, դուլներ,օրինակ՝ մենտներ՝ են

`

առանձին տնսակները դեղին, ան, առղիտակն այլն: Դառագալթասնկերի խիստ նման են, հրաբ Թեն իրենց մորֆոլոգիական ճՃատկուլթյուններով կարելի է նրանց բաժանել երկու մառի՝ բայց որոնք տալիս են ձվաձն սսլորներ. ու) Մակբոչ-ակտինումիցեսներ, ն բ) Միկրո-ակաբնոմբցեսներ,որ տալիս են դնդաձն սպորներ մի քանի տեսակզանազան դուլներ:Ճառադալթասնկերի առաջացնում

նլութերի զանազան մասնակցություն ես ցուցաբերում են հաղորդում ճողին քայքայման պրոցեսներում. նրանցից մի քանիսը

ննբը ճողում բնորոշ

Ճուռ

մեժ

Շհօ0110Ք6ՌՈ6Տ)» խրումոդենես--ՃՇԱՈՕՈՖԸ6Տ (Աղտինումիցես

պեւղաոնալինմիջավալրում առաջացնում նեն խլնխոս (ԸէնլՕ») նակցում են ճողում ճուքինլան նլութերի առաջացմանը: տեսակներնէլ խիստ անրոբ՝ թթվածբոլոր Ճառագալթասնկերի են ն լավ զարգանում են 33--32"Շ ջերմության ճասեր օրգանիզմներ Բարձր ջերմությանը դիոքացկուն չեն, բալց կյան տեսակպալմաններումի:

ոնող միկրոբները բնուՀատկապեսգոմաղբը, տարածված: մ

աւ-

կողմեր ունեն: բավական լուրաճասոուկ նիզններըզարգացման է, ընկնելով ճար ապատասխան Նկատվածոր միկսոբակտերիաները, ր աննդոաւոու կիսվելումիջոցովսկսում են արագ բազմանալ միջավալը,

Դառագայթասնկեր

ու) ճառագայթասնկերի մարմինը (միցելիում), ը) սռղլորակիրների գ) սղորաղոյացումը բջջի ներսում:

բնորոշ Ճառադալթասնկերը

են

ն

մփաս-

Կոալ բազմաթիվ ձողիկներ, հսկ ալդ ձողիկները, բազմացմանընթացքում կեռաականպրոցեսի Ժոսրանակ առաջացածլորձնային նլութովիրար Բիւո եո բջջային միանալով: առաջացնում կոււռակում ներ, որոնբ կոչվումեն կա Սրանքլինումե տարբեր «ցիստելր» կեղծ Օպւտղալին» մարձնիկներ: Նրան ն ձենրՐ՝ կլոր, ձվաձեչ նրբեճննհղջերուխ այլն (ալ. 19): եղջյուրների Ռրոշտեսակիմիկսորակտնրիաների ալդ ցիստերըկատած են լիուսի բակտերիաներիբջիջներից կազմված «ցիստաֆորներ» կամ «ցիսկոչված վրա, որոնք ցողունների նրբեննճլուղավորճատուկ ստակիրներ» ված են լինուի: ճասունանում են, նրանց Երբ ցիոտերը սլատովում է, ո"լատլանը են բակատնրիաները դուրս բազմանալ ն տալ լորձգալով, սկսում արաղ ճային ճլուղավորություննելրո Հեղինակներից ոմանք կարժում են, որ սլտղալինմարմինների մեջ եղած բակտհրիաները ապորներեն, ոռրովճետն դրանք շատ կարճ են, երզիան են ն ունեն դնդիկների Բեմ, ամուր պատյան: Բալց ալդ սպորներ կոչվաժները չեն ծլում այնպես, ինչպես առճասարակսովորական ապորմիջավայր փոխադրվելու դեպքում կիսվելով,

Ան ԱԱտե»

Միկառոբակոերիաները դեռ լրիվ չեն ուսուննասիրված, դրա ճամար

ՇԱՔԱՐԱՍՆԿԵՐ

խմբին դաՀկամ ալն բակտերիաների նրանց ալո ել ոմանք կուրժում են, որ դրունքշատ մուռ սել: Հետաղզուտողներից բականրիաներին, բալց ալդ ճարցը դեո լավ լուսա լորձուն ք յսրտադրող բանված չէ: էլ

դժվար է

շատ

ունեն մի Միկսոբակտնրիանելն

Քանի ցեղեր, որոնք իրարից արմարժինբերվում են իրենց պտղային ների ձններով,գույնով ն ձողիկների մեժութլամբ: Օրինակ՝Խոնդրոմիցես (ՇհօոմոօՕոԸ6Տյ ցեղն ունի ճարդադուլն պտղային է ն ուղիղչցիստիմեջ ձողիկներն ամուր ե Չ--Ժ ունեն միկրոն Խհրկարությյուն

մարմին, ցիստոֆորն

լԳ `

/ /

ՀԱԱ

գրո-

ճաղարների կղկղան ցեղն Գոլիանգիում (Ք0Մճոջլսո) ունի կոլրաչշագանակազուլնճավա-

րվում

ա

ՏԱՏ:

միկրոն լալնություն,

0,4--0,5

"|

են

քում:

:

արան

ԼԻ

:

Բակտնրիաներխըճետո շաքարասնկերը տլուս օրգանիզմներիշարքլորո"ֆիլիցզորկ միարչիջ բուսական օրգանիզքներ քում առրենասխուքը, են ն պատկանում են պարկավոր սնկերի

( ՃՏԸՕՈՄԸ6ԼՐՏ)

--Առկոմիցետես դառին: Շաքարասնկերեն կոչվում ճատկապեսալն բոլոր բողբոջասնկերի անսակները. որոնք շաքարային նյութերը ձն ափխոլխանլով, առաջացնումեն: էլել ալկոճոլ կամ զինու սպիրտ: միաբջիջ լինելով ՝անդերձ, ունեն տարբեր արտաՇայքարասնկերը այնմ էլ նրանք բամանվում են առանձին խմբերի: քին ձներ, ըստ Բջիջը ձյաձն է։ Ալախմբին են պատկանում դա1-ին խումը: բեջրի, դինու,ճացաթխմանն ռւլլ շաքարառնկերը: Բջիջն էլիպոաձն է. այր խմբի մեջ են մտնում ջ-ոդ խումբ: ճաակապես դինու շաքարասնկերը: Բչիջը ձղված, երկարավուն ձե ունի. օրինակ՝ 3-իդ խումբ: վալրի շաքարառնկերը: Բջիջը գլանի, երբեմն էլ կիտրոնի ձնե ունիս 4-րդ խումը: 5-րդ խումբ: Բջիջըդնդաձն է, օրինակ, կերալինչշաքարառնկերը: ձնենբնառանձին տնսակների ամար լն քան էլ բնորոշ չեն, Մյս ճանախ են սիոքանի որ դրանք տարբեր սննդատոու /իջավալբերում են իրենը ձեեհրի կարող փոխել նան մինսիռխվում: Շաքարասնկերն տարբեր Ճասակում, օրինավ՝ նույն ոննդատու միջավայրում բջիջները` ԵԿ քանիդեռ երիտառարդ են, ունենում կլ"րուվունձն, իսկ ժերանալով, դաոնում են երկարավուն: մուտ 10 անգամ մեֆ են. գրանց: ծաքարասնկերը բակտերիաներից 8--10 ճասնում է երբննն միկբոնի: մեժութլյունը ՛

Փաճառշասնկերի բջջի կազմությունը:

մությունքչ

կանբարդ

-

ը

րիզը լավ

Շաքարասնկերիբջջի

կազ-

բակտերիաներիբջջի կազմության ճետ, բավա-չ Շաքարասնկերի բջջի թաղանթը, պրոաոպլազման ն կոեն (նկ. 20): Երիտասարդ որոշակիերեում բջիջների լթա-

ճամեմատաժ

է: հ

կ. 19. Միկսոբակտերիաներ ա) Միկսռկոկուս ռութեսցենշի (Ի1/50ԸՕՇԸԱՏԼԱԵՇՀ6ՈՏ) վեդնտատիվ բֆիները, լորձնային մարմնի ձեերը: ե) Միկսորակտերիաների `

(Քօլճոքնսու), 1. ԳՓոլիանգիումի Տ. 3.

4.

Խոնդրոմիցեսի (ԸՇօոմոՕոըճՏ), ֆուսկումի (Քօ72ո91ստ (1Տստ), Փոլիանգիումոտ Միքսոկոկուսի |111ՃՕ0ՇՕՇՇԱՏ)

,

/ պաղալինմարմին. Միկսոկոկուս(173-0ԸՇՕԸԸՍՏ. որն ուն| մարմին պտղալին երբեննվարդազուլն ցեղն ունի անգուլն, մուտ 1000 միկրոն մեծություն ն ալլն: ռար

գնդիկների ձեի

Նկ.

20.

Շաքարառնկերիբջջի կաղմությունը--1000

ՖՀ՛մեծացրաժ: 64:

նուրբ էն միկրոսկոպիտոկ Հե երեում,Բջջիչլարու«ղանթը բավական նրա կ(ննորոնական յունը սկզբումմիասեռ է, իսկ Ճնչոադույում Խակուլթ ն են Շաքարասնկերըռեղուկ մասում վակուոլներ դլբանուլներ: երնում դրանց բջիջներն իրար ճետ միանում ղարդանալիո, աննդամիջավալրում են փառճք Են նյութերովն լուծույթիմակերեսին առաջազնում լորձնալին "ետաջջապլազմոլի մեջ լավ հրնում է բջջի կորիզը: իսկ մի շարք նոպարզվել է, որկորիզի մեջ գոնվում է կորիզակը: պոտությոններից ճանան բեղը կլորավունէ կարող է բաժանվել ճառարակ կարխոկինեւիկ բջջյոռյլաղմ այումՃճաճավնինացող գրանուլներըլույոն ուժեղ ոլարճովթիոտ փոփոխական 272 վերջինների»Թեվր ն դասավորությունը բեկում է Քն. դեպքերում նուլնիսկ տարբեր նրանց քիմիականբնույթը: որոշ եՆ: Շաբքարասնկի բջջի պաճնատի սննդանըութերն Ադ դրանուլնհրը են նան ճարպեր (երբենն դրան բջջի մեջ, բացի գրանուլներից, գտնվում 35--Տ0 են տոկոսը), գլիկոգեն((ենդանական չոր նլութերի

Վաղմում

զա)

ն

ալլն:

օո-

ւ

է. Բջջի Թաղանթը բավական կազմակերպված Շաքորասնկերի Ճասժերացաժկուլտուրանելրում, աոսնձնապես նա լավ է արտաճալտված ճասնում միկրոնի: թաղանթի 0,5, է երբեմնն էՐ 0,6--0,9 «ոուլժլունը ն քուլին աղերով խառածաաջբատներով ուսն կաղմի մեջ են մտնում ճրվաժ

ճ ունենում սննդանլութերի աեհղի ուժեղ պակասության ւն ԵՍ անրացի այի ճեսոն քով: նրանք աուաջանում առանց բեղմնավոր-

կապես արագ

է

Սպորներըկլորավուն են վելու, պվարտննոզենետիկորեն: ծածկված հն են ճարթ թաղանթով: սեռական պրոցեսներ կատարվում նախնական ն մոտ մ. տնսակների (Մախարումիցեսքուդվիգիի օկտոսիայն ճատուկ

ն ՏՅՇՇհ.

ԼԱՄԿՈԶՋՈ

ՕՇՕՏքթօւո): Սրանցսպորա"որա--ՏՃԸԸհՑՐՕՈՆԸՇՏ ռաջացմանը նախորդում է երկու բջիջների միացումը, որի ժամանակ թեն

բջիջները ն թն նրանց կորիզները թարնվում են իրար (կոպուլացիա) կորցնում իրար ճետ միացնող Թաղանթը, ոլնուն ետն.միացաժ սկսում է բաժանվել առոնձին մարերի. օրքան մասերի բաժանվում է կորիզը, ալքան էլ սպորներ են առաջանում բջջի մեջ: Սպորաոաջացման ժամանակ բջիջ ճատուկ պարկի ձն է ուոանում (Ակոս): են թաղանթով: կոպուլացիա է ունենում տեղի պարկի մեջ ժածկվում ունեցող հասակ տարբեր բջիջներում ն. 2 Թն միննոլն (իզոգամիու)

կորիզն

Սոլոբներ

(ճետերոգամ ի):

մոտիկ միացություններ: Թաղանթանլութին

Ինչպես բակտերիաներիճամար ճամար բողրոջմամբ այնպեսէլ շաքարասնկերի կիսվելով բազմացումը, ճեղինակոր որոշ բավականբնորոշ է: Այս է ոլազոճառը, զաղմացումը են բողբոջասնկեր: անվանում Խեր շաքարասնկերն մ Բողբոջմամբբազմանալու ժամանակ շաքարասնկի բջջի մի 2 ժամվա ճում ճնտղճնտեմեծանալով (մոտ որը առաջանում Է ուռուցք, ին քնուբույնբջջի:Այսնոր կազմակերպված ընթացբում), վերէ սաժվում' անջատվում, այլ մի լորձնաշերտի միջոչի բջջից բջիչը ճաճախ մալր մնում Թե՛մալր ե Թե՛ է մի կողմից կած վիճակում: Հետաղալում ցով նման ձնով բաղզմադուստի բջիջներում միաժամանակ շարունակվումէ գաղութ (ակ.Հ1)։ է բջիջների կուտակվածություն՝ ցումր ե առաջանում բավական բարդ մեջ բջջի Բողբոջմանժամանակ շայքարասնկի կորիզը եմ բողբոջառաջացումը նախքան կատարվում՝ դորժողություններ վիողում է ն դրա մի մատը գնում է դեպի թաղանթը: Բյջապլազմալի մասն սրի սրոշ քանակ ճավաքվում է կորիզի շուրջը, ոբով թողանթի ալդ կրում է նուլնոլես ուռչում է, իսկ կորիզի մլուռ մասը բջջի կենտրոնում Շաճարասնկեորի բազմացումը:

-

-

մի

ւ չորք

Շա

նան

հն

փոփոխություններ: բազմանումԼԶ բացի բողբոջմամբբաղմանալուց, քարասնկերը

|

ապորներով, ալն տարբերությամբ, որ աղորներն առաջանում ճատբողբոջում կատարվելու, ճնտո միալն Սպորառաջացումը որոշ

բազմացումը Նկ. ՅԼ. Շաքս:րսասնկերի կերային չշաբարասնկեր, » կեֆիրի

Հ.

Հ:ծացաթիման |

,

'

Դինու

,

Շաքարասնկերի սպորները ճանդստի որոշ շրջան անցնելուց ճետ ժյում են ռկաում են ծլել: Լինում են դեպբեր, երբ սպորնե / ալթքա ն «Լն տալը, Ա ուղղակի պարնի պարկից դուրս գալը, մեջ, բանք ուռչելով, յով պատոում են պարկի սզոռոլանը, զուրս Են գալիս ն սկսում են բողբոջմամբ բաղզմանալ: ծաքարաանկերի սպորները բավական դիմացկուն են. նրանք աննպաստպայմանների մեջ ընկնելուց Ճետո, երկար ժամանակ պաճպառս

ո.

որ

ջ. աղ

"

՝

-

ւ

գ-Պ

Սու

են

իրենց

Ալս տնսակետից ուղոիչ շաքարասնկերի ծլունակու |ժլունը:

ԲՈՐԲՈՍԱՍՆԿԵՐ

-

ները մի կողմից՝ բազմացման, իսկ մլուս կողմից՝ պաշտպանման միեն ռակայն շաքարասնկերի սպորի ոլաշտապանունաչ ճանղիսանում, Ճամեմատած բակտերիաների ապորների ղաշտպղանունակուկութլունը, է. թուլլ բարձր առոիԹլան ճեւո,բավական առաջինները ջերմության են ճանում կորցնում: իրենը ծլունակությունը շատ շուտ կան շաքարասնկեր, որոնք բազմանում են ոչ թե բողբոջմամբ, ալլ կիսվելու միջոցով, օրինակ՝ ստորին կարզի չաքարասնկերը (Շիզոկիսվելու ժառախարոմխցեսՏԸիԼ70Տ8ՇԸհճլ017Շ6Տ): Վերջիններիսմոտ է առանձին գալիս միջնապատ, կամանակ բջջի մեջտնհղումառաջ որը է մաց-կամաց Բջիջը բաժանում երկու մասի: Ռլո ձնով բազմանալուց: ճետ շաքարասնկեր առաջացնում են կարճ թելիկներ, որոնք կաորոշ են բող ճետղճնտն իրարից անջատվել:

բավական բարդ օրդանիզմներ են. դլոսնց մարմինըներկայացնում է խիստ ճլուղավորված զանգված միցելիում կամ ոնկարմատ, որն ունի աճող թելիկներ՝ ճեֆել:

Շաքարասնկերըկարգաբանելու ճամար մեծ ուշաղբրություն են դարձնում նրանց մի շարք մորֆոլոդիակուն ե ֆիզիոլողիականմուն ձ-

բեր է,

ջոց

։

.

նաճատկություններիվրա, ինչպիսիք են, օրինակ, կողուլացիան, ապորի ալո կամ ալն աժկազմությունը, վերաբերմունքը դեպի ջերմությունը, ն ալն: Շաքարառնկերնունեն խաջրատներ խմորելու ունակությունը ն մուռ ցեղ. դրանցից առավել կարնոր ճետաքրքրական են սախարոմիցես ցեղի տնսակները, որոնք տեխնիկականմեծ նշանակություն. տունեն: Դրանցից են, դինեպաստրաստմանի ալլ օրինակ՝ ճացաթիւիան, տեխնիկականպրոցնաներումօգտաղորժվողները:

Շաքարասնկերիցտորալաների ե միկոդերմաների ցեղերը նուլնսլես կարնոր են, արանք վայրի անաղոր շաքարասնկեր են ն բնության մեջ բավականշատ նն ստարաժվաժ,Գիլերմանը,ճիմք ընդունելով խարոմիցեսների ցեղի առանձին տեսակի շաքարների խմորման ճատկությունը, նրանց բաժանում է վեց ենթախմբի: Համեմատաբարկարեորոնք խմորում էն վորբներնառաջին ենթախմբի շաքարառնկերնեն, ն են Դրանցից դարնջրի շաքարադեքատրոզըչ մալաողը սախարողը, ն ուրիշ շատերը: անկերը, դինու շաքարասռնկերը Ցորուլա ն միկոդերմա ցեղերին պատկանողշաքարասնկերի բնոեն բոշ ճեանլալ ճատկություններով՝ սա-

ու) տորալաների բջիջը կլոր ձն ունի. սրանցից մի քանիսն ջացնումհն կարմիր ւ իգմ ենա(Վոլդուղույնշաքարասնկեր), մի Փանիաբ՝ուն. Ա2 շաւթարառնկել:)»որոնքբնությունմեջ շուռ 27 ուսրածված Ի) միկողերտաների ցեղի բջիջները նբկարացաժ ձն ունեն հն. ժալընըն անկլունավորեն, բջիջը չորս անկլուն ունի: Ալս շաքարասնկերը սննդամիջավալըում ժալքավոր ոլինդփոսու ղարդանալով, առաջացնում մեժ ուննն Դրանցից մի քանիսս նշանակություն սյան ադորժության ճամալո առա:

օծ

ալն

Բորբոսասնկերասելով ենք ոնկերի խմբին սաւռկանող Ճասկանում

օրդանիզմները, որոնք զարգանալով մի որնէ սննդամիջաԵՆ. ղանաղան մակերեսին առաջացնում դուլնի ն տնաքի թավշանման ծաժկոցներ: բնության մեջ խրատ տարածված են ն դրանց տեԲորբոսանկերը սակները նուլնպես շատ ենչ բոլոր

վալրում,

դրա

Բոշբոսասնկերի

ճամեմատաժ

օրգանիզմի

բակտնրիաներիե

կազմությունը:

շաքարասնկերիճետ,

Բորբոսասնկերը»

|

Տարբեր բորբոսանկերի միցելիումն իրներքին կազմությամբ

կանբորբոսասնկեր, որոնց միցելիումը

բաղկացած է

տար-

չիրարից

առանձին միջնապատերովբաժանվող խազմաթիվ բջիջներից, բալց կան բորբոսասնկեր էլ, որոնց միցելիումը բաղկացած է միալն մեկ բջջից, սրանց ներքին կազմության մեջ բջիջներն

թելիկների ճյուղավորված

իրարից բաժանող միջնապատերչեն առաջացնում. ալստեղ բջջապլազման ճրաւղավորված սիստեմում ամբողջականէ: Ալավերջին տեսակի է մի (ոշոր խումբ՝մուկորացեներիընտաճարոնի

ԱիոոաանՐիՑ ՔԸ՛

Բորբոսասնկերի ւրարձնիմեժությունը

չափազանց սրաղէ վփուիոխումի, ռր նրա կզմ աժ ժաժկոցը սովորական աչքով լավ նկառելիէ լինում: Ալս ճանլժավշալին դամանքը մեժ մասամբ կախված է սննդամիջավալրից: եթե լարդացման բավարար քանուկուլթ միջոռվալրումմ լուրը:սննդանյութ կա, Թավշա-

վում. նրանց արինը

լին ժաժկոցը շատ

Ճաճուվ» ուլնքան է

ս նժ ան

Ալ4 տեսակետիցդրանց բնդճակառաակնո այնքան էլ բնորոշ ճոաոկանիշ մարմնիմեժությունն չե, 222 մ։այն նկատի առնվի բորբոսասնկերի մեժութլունը, կարելիէ նրանցմիկբոօրդանիզնների շարքը չդասել,(նավո մենք նրունց ռովոՀ բական սչքով տեսնում ենք ն երկրորդ՝ նրանք մեժ մասամբ բոա զմաԲջիջ նն),

բայց

է մեժանում

ե

ելնելով նրանց մի

շարք

սպեցիֆիկ

ճաւտկություններից

(ֆիզիոլոգիական ճատկությունները, կուլտիվացիալի ձները,մաքուր

կուլտուրաներ ստանալը» մարմնի եղակազմության ուսումնասիրուլթյյան ն նակները այլն ), նրանց ճւ արում22 միկրոօրդանիզմեր: Բոշբոսասնկեւի

բազմացումը:

Անն

միԷ 6 "ՈՑ

է

նդունակ է ընդունակ

դա

ռ-

նալ միցելիում: Բորբոսասնկերի ճիֆի բնորոշ կողեն այն է, ռր նա ընդունակ է կողքից արտաճել ն կազմել իսկականդիխոտոմիկ-երկկողմանի

ճլուղավորություն: Բորբոսասնկելի կատարվումէ բազմացումը :

կամ ճիֆը կիսվելու (Վեդե5"

ճ

նս-

որոնց ծալրերից կամ ստրեզմաներ, ճլուղավորություններ Կր աք աարի տ ալիս «որնոր, դեպ կոնիդիակիրն Այս դալիս կոնիդիաները: բում եատուկ պարձով Այդ սպորները աանՐՐ է լիս Հիֆերի շղիիալաձն առաջ կոնիդիաները վրձինի (նկ. 24): իր ատրեգմաներով կոնիդիաներովնմանվում միցելիում, Սպորները աոնկերիպադակալմյան Օիդիումների (ՕհժլաԸԲզ6) մասերում: պտղակալաժ արբՄա չեն գալիս, ճեւտնասպես սալորներ, յին մարմիններ ձեր արբեր ների ժամանակ թավաոա Ս » Հորաապարառաջայյման չեն սուսլիս, ալլ առաջացնում կոնիդիաներ օիդումՄուկորացիաների ԱՐ ԼԶ նի ճիֆ թելիկներճորիղոնական ժաժկոցից մի դեպքում միցելիումի ներ, ճիֆլան թեԱլս շանման : ժամանակ էիֆը զլանաձն Է ամ ո 1ՐԻ բջիջներ լիկ դիրքից եր գլխարկի ձե. վերկլոր» ալով օիդիումների վերաժվել (եկ. 22 դարող անջատելով, վերին ծՓալրը նրա դառնում. զմաթիվ Բորբոսասնկերը, բացի վեգետատիվ (ոկ. 22 բաղզմացուսպորանգիսս Ի ջինս կոչվում մե աալոՍաորանգիալի՝ ներաում մից (ճիֆերով, կամ Սպորները սպորներով կոնիդիաներովւլն ալն), գալիս սպորներ նւոլու

)։ կամ բազմացում

ատիվ

ո

ւս

վ

ն

դուրս

"

ն

Ր

Է,

մատնանման

էջ

լու

են

է

ն

սլտուղ-

նման

մոտ

4.

առաջ

1.

են

:

ան

ոճալակ

Լ ղ ""Ղ

է

ց

Դ

նում ընդունում.

ՐՔ

այու"

ամեն

ոդ

ստանում

ու

մ

ունացման 9 ւմ

Ր"շ

որո

:

շ Ր) անում

ներն

Ժա

,

է

աո

ետո

ճառունանալուց

առաջ

ճա մս

է

Ն.

է

են

պտաղա-

`

ա

սեռական բազմացում:Վերջինիս դեպքում երկուճիֆլանթելիկներիրարԲեւտտ միանալով,իրենց նան

ունեն

խառնումեն միմլանց,որից Բեպարունակուլթյունները են Հ---Հ-առաջանում ղզիդոսպորներ (մուկորացնաները) Նկ. 23. Ասպերկամ ասկոսպորներ (ւսպերգիլուսները)) խմբին պատկանող բորբոսասըն- զիլուս բորբոստաՄոկոբացեների

'

տո

|

են, արում են նեխսունկ: կերը մնժ մասամբ ռապրոֆիտներ ն ն քնացորդներիվրա վող բուսական կենդանական առաջացնում են մեկ ուժեղ ճլուղավորություններ: բջիջ ներկալացնող Երբ դրանց զարգացՀչ

Նկ.

յ

բորբոսասունկ Մուկորացիի

միններով:

երբ ոնկարմատը՝

է անաերոբ պայմաններում: զարգանում

է, ե սպորները դուրս հն գոլիս:Սոլորպատովում պատլանը րբանգիալի են օդի մեջ, Հեցրվում թեխն, արագությամբ ները կաշա մանը ու

պալմանների ժեջ ընկնելով, մի սպոր բարենպաստ տազալում դառնալու: ընդունակէ նոր:բորբոսասունկ կոնիդիաներիառաջացման (45618 11862686) 2. Ասպերգիլացեների քն մեր մի Շիֆլան

ամեն

Նկ. Օիդիումբորբոսասունկ: «զղարարաց ածվում նկ. Պերիցիլում քռրբոսասունկ: ուռուցքի թելիկների.նրանց ծայրը իչ ՀԱ» որոնք իրար Վր" շրջանում թթվածինը պակասում կամ նրա ճոսանքը դանդաղում զալիս կոնիդիաներ, ԳԱՐԻ -ո Իր ' Հի 23): (նկ. ընդունում անկերիմիցելիումի Թելիկների մեջ զալիս միջնապատեսք քալին չարվաժքի ի ր հրո կո իդի կոչվում տեր ղեպբքում Թելիկները վեր ածվում երկարացած «կիր մասերի, կոնիդիաները,

Թեւլիկներից ջանիսը ն

ժամանակ առաջ

"ւրչում է

«յգ

որոնց վրա

են

առաջ

են

գալիս

Ն

գալիս ոչ մ

(Ք6ուոոլտ«6ճ6) կոնիգիաները են

Պենիցիլումների ԴՐ" յլ մի ընդճանուրկլորավուն մարքնի շրջապատից, իր ծայր" րությունների ծալրերից: Ալշտեղ կոնիդիակիրն 3.

ման

է,

են

ԿԱՑԻտալի

25.

"

"Ո

.

են

24.

է

ալդ

ն

:

«րոք

առաջ

են

ալս

ճետո

են

դառնում

նն

աոսնձին կլորավուն բջիջներ, ալսպես կոչվաժ,

մուկորալին բողբոջակներ, Սրանք իրենց արտաքին ձներով շատ նման ձն դինու շաքարասնկերին: Ալդ բջիջները, շաքարները խմորելով, տա-

Լ/ ՇՕ,, Մուկռորա լին բողբոջասնկերը դինուշաքաէթիլալկոճոլ են ո ր բատարբերվում բասնկերից նրանով, նորմալպայմաններում, են

(ի"

վարար անրացիալիդեպքում, նորից տալիս

միցելիաներ, իսկ դինու

են

երբեք, թեկուզ լա՛վ անրացիալի գնպքում, թավշանըշաքարասնկերը՝ ման բորբոծաժկոց,. այսինբն՝ միցելիումներ չեն տալիս Մուկորալին

են (ի շարք ռասնկերն իրարից տարրերվում Ժորֆոլողիական առանձնուէ ճատկություններով: Պրանցից կարելի ճիշատակել Մուկոր-մուցեղոն է ձիու դոմաղբում, որբ ւրնժ քանակությամբ դտնվում

ՈՒՍԸԲԱՕ),

(ՈՈ՛սօշօւ են (ՎԱՇՕԸ (166 05Ա5) ճաճախ րնեում է ացի Մուկոր-ուսցեմողուսը ե (ԲՂԱՇՕր վրա, Մուկոբչ-ատոլոնիֆերը ՏէՕ)ՕՈւէԲ/) այլն Մուպտուղների

են ամխլազա դրա կորների մի քանի տնսակներ ճարուստ ֆերմենտով, են մինչն մասնատում ճամար էլ օսլան ճեշտությամբ մալտողի: ամենից շատ մենք հանդիարում՝ ենք ձագի,պըԱսպերդիլուսներին Լ/ վրա: Այ» օնկերը միաժամանակ ւտուղների չորացած բուսականության բորբոսներ: Սրանցից ճարտնիԵն Ասպերգիկոչվում են ցնցուղիկալին որի կոնիդիաները լուս դլաուկուսը (ՃՏքճԺ 1105 ՔՅԱՇՈՏ), բաց-կանաչասն յստ դույն են: նիդերի (ձտքճա ուժ61) կռնիդիաները Ասպերդիլուս

Են

ն

այլն,

Սուլնանսբնությանմեջ Գենիցիլումները

շատ

են

տարածվաժ.

դրանցից ճալտնի է Գենիցիլում գլաուկումը (ճո ջլւսշսու): ն կան բորբոսասնկերից ալնպիսիները, սեխնիկակտն որոնք մերոճիշլալ ունեն. օրինակ՝Մուկորօրիզան (ԱՇՕՐ 01736) ե Աս. նշանակություն օբիզան (ՃՏք6ոքԱստ ՕԱ2Յ6)Զապոնիալում օգտագործուղ ոլերդգիլուս հն բրնձից աղգալին օզակն» խմիչք պատրաստելուճամար: Ալա սնկն Հ ղիառտաղա կամ ամիլազա Փերմեն բի մեջ րավական շատ գտնվում տը» որի օդնուլթլամբ գրոնք ճեշտությամբօոլան վեր են աժում էթիլալ ե շնորբճիվ էլ Ճառլո կոճոլի ածխաթթու դազիսՀենց ալդ.ճատկությոան ե նեն օռլան գրանի ա րչ օգտագործում նացիներն սնկերն վնրամշակելու Աստ

«ղակեջխմիչքնատանալու ճամար:

մոտ են կանդնաժծ շատ սնկերին: Սրանցիպ րողբոջող Օիդիունները մեժ մասամբ է ԶԸ էլ5), տրբը ղարդաՀճայրոնի Օիդիումլաքտիսը (Օւմսո

է կաթնաթթվալին սննդամթերքներիմակերեսին: Նա ղարդանամածնի, արաժանի ն այլնի վրա, սկսում է սնվել կաթնաօլ(ինակ, լով, Թթվով,պակասեցնում է թթու կաթնամթերքների Թավությունը,որով նախապալմաններ է ստեղծում նեխման բակտերիաների ղարդզացմահ աիլոսացվող կերերի,Թթու Տամար:Այ սունկը ճաճախ զարգանալով է դրաժ կաղամբի կամ վարունդի վբա, ուժեղ չասիով "պակասեցնում են թթվությունը,որի ճետնանքբովնեխման բակտերիաներնակսում արադ ն դրանք փչացնել:Չիդբումլատի ալդ նլութերի վր» զարգանալ

ի

Խում

ձվաձն բջիջը

բող

ամբ

զարգանալով՝կարող

է

տալ

քողբոջող

սնկերի

նն

ա) Խլամիւմ.5

Հաջ

Նկ.

26.

ի

Ռ//

կանաչ ջրիմոււներ

1. փէգետատիվմարժին, (եշվելով բազկա Ո ոՆՑաոօում) բաժանումից ո) ».

ՈւլութԱո ՏՏԸՏԱՏ) ննու իաիումի Բ1քեեր: մեծացումովւթ 4) Բոորիդիումը (8օմյմսո) գզանաչփուչիձը ԱՐ" աա ները, Բիքս շ)

ա

ծետո,

մասերի միջեն Սովգիոկլոնիումի աւ ԱԱՐԻ (Տ0Ջ1օ6|Ծուստ) :

"՞

արքա:

նան ճիջեր, որոնբ կիսվեպատկերը: Նա միաժամանակ կարող է տալ ն ժածԹոռվշալին չով՝ կարող են բազմանալ առաջացնելքորաճատուկ ն ունի մուռ է բոզմաբչիջ գալա միցելիումը սպիտակ կոց. սրանց

ճամարվում Օիդիունները

կանում

նն

են

ոչ

(Ը կլադոսպորիացիաների

կատարելագործվածսնկերն

ընտանի բին: 240Տք0146Շ686)

պատՀ

ճաղար բջիչչ նուլնիսկ ավելին. ճոռղայինջրիմուռները ճաճախ այն -հն բազմանում, որ ճողի մակերեսն ամբողջապես ժաժկում հն կա-ճաչ փառով, ն թվում է, թե ճողը ժաղկել է: Հողի ջրիմուռներով ծաղկվելը ժողովուրդը ճամարում է նրա բարձր բերրիության ցուցանիշը:

քան

ՋՐԻՄՈՒՌՆԵՐ

օրգանիզմներ են, ճիմնականխում ջչրալին Ձրիմուռները

դրանբայց են ճան ճանդես դալիս տարբեր ցից մի բանի տեսակներղգալիԹվով տիպի ճողերում: Սնկերի ճետ մեկտեղ ճողերի մեջ առատորեն գտանվում

կանաչ (Խլորոֆիցե--Շելօօքիճ626, նկ. 26), կառտաճատկառլես ն կանաչ (8իանոֆիցե--Շցճոօքիֆօ626, նկ. 27) Դիատոմալին (ԴիատոԵս

մեի--ՕլուՕՈ686, նկ. 28) ջրիմուռների տարբեր տեսակներ: Ճիշա

է, ալդ

ո

Նկ. 28.

-

նկ.

27.

Կապտականաչ ջրիմուռներ

ա) Նոստոկ կոմունե (ԷՎՕՏԼՕՇ ԸՕՈւղԱոօ)--միջին մեծացումով, Հ. առլորբ, բ) Անաբենա (ոեճ ո2)--1.6հտնրոցիստը, ձաիից- առլորի 11574 `

ջրիմուռների մի մասի ճամար ճողը պատաճականսննդամիջավալըէ, մի խումբ ջրիմուռներ էլ ճողալին պալմաններին լիովին բալց կարողանում են զարգանալ ինտենախվկերպով: լանալով՝ մասնավորապես,ճողի վերին վարելաշնրտի 80 սմ խոԴրանք, բության վրա աճելով երինքն մեկ ճնկտարում տալիս են ավելի քան

ընան-

7»

Հողային տարբեր տեսակի դիատոմային ֆրիմուռներ՝--100

/7

05Հ

մեծացրած

Ձրիմուռներով ճարուստ ճողը ճարատանումէ նան օրգանական նյլութեաժխաջրատներով, որոնթ թւլթանումեն ճողում զարգացող բով՝ ճատկաղպնս մառնավորառլեսաղոտորականրիաներիկենսագորմիկրբոօրգանիզմների, որի շնործիս|էլ ճողի մեջ աղոտ սպլարունակողօրգանաժուննությունը: կան միացությունների պաշարն ավելանում է. վերջինները էլ բարերար" աղդեցություն Լ12 դործում կուլսռուրոակուն բուլսերի աճման վրոռ Հողումաճողջրիմուռներիկենսագործունեության շնորճիվճողումմ բազմապիսի քիմիական փուխովխոություններ: սռեղիեն սոնենում Ամենից ջ, ջոիմուռները ֆոտոսինթեզի աու ճանապրարճով ասիմիլլացնելով՝ են զդալի ածխաջրատներ2 ՇՕջ-ը:ճողում կուտակում զանակությամբ իրենց մաճից ճետո էլ բազմարբնուլթ օրգանականմիացություններ: Հերկված մեկ ռճեկտար Կխավաճողում ջրիմուռների կենդանի քաշր է ր: նրանց մանից: ռար մոտավորաղես կգ- Այդ քանակությունը ճնտո, նորերի ճանդեսդլու դեպքումկարող է վելնտացիայի ընթացԴ բում մի քանի անդամ կրկնվել: ինքնին ցույց է աալիս» թե ջրիմուոներն ինչոլիսիմեծ դեր կարող ե խաղոլՃողի կրոնբում ե բոլսծհբե աճման ընթացքում:Ձրիմուռների մ աճից ետո նրանց մարմնի ձնացորդները» ճողում բնակչ ռլողնսօրգանական նյութեր, կեր ղաառնուլուի 13.

ող

բազմաթիվ

ու

շուր քում բավական միկրոօրգանիզնների ուն նն

բազմապիսի միկրոօրգնիզններիճամար, վերջ ի վերջո

Եթե ջրիմուոային ն օրգանական վերածվում ճանքոային միացությունների: նց կազմում են նան են

աղու

«իացությունների քալքալմանը մասնակցում ասիմիլլացնող բակտերիաներ,ապա կապված աղոյոի ճետ ճողը ճարստանում է նոր Քնուլթի շրղանական նլութերով, որով չրիմուսւների նշանակությունն '

մեծանում:

Վլ ավելի է

Հողային ջբիմուռներն

ունեն մասնակցություն

ակտիվ

Նումաուսխ

շատ

յեժ

որոնք Թե ներքին /բեր ւոեսակներ» «տալ են:

`

ար)

Կն:

.

միարջիջ կենդանիներլինելով ճանդերձ, նախակենդանիները ն յարտաքին ձներով

բնց աիատ

ո)

ի լի րոն

հ

ԼԷ

Հողային ջրիմուռները ՇՕ,-իցօրգանական սինթեզելու նլութեր

որով բԸնլթաց քումիզգալի քասակությամբ Թթղծին տռաջացնում՝, են ծողի էլ Դրա նրանք ուժեղացնում անրացիան: ճետնան քով մեծապես Խպաստում նն անրոբ միկրոօրգանիզմների կննսչաղդործունհությոաւն ակ-

տիվացմանը»

իրա-

՝

տենք

ճանդիալ ում են.ք

նչալ

Ֆլագելատա (Իոջօլճա), Մտրակավորներ-(Շմոն): ո)Թա " թիչավորներ--Յիլիատա

)

ունեն

Խմբերին՝ (Բիլտօքօմ8), Արմատոտանիներ --Ռիզողող»

դրանց գլաավորառպես

ակու

ռ

տարբերվում ն

թե

բժշկությանմեջ Փլուղատնտեսության ճե

ու

ընոր է նշել նան, որ ճողյոււլմի քանի տեսայ ջրիմուսւների ներկալու Դրա ճար է ճողի բերբիութլոն տռտխիճան : Թլնը կանխորոշում Լ նն Ժ տնսակալին սակայլ ւա Հ Բողալին ջրիմուռների քանակոակ հոլին կ ազոուլցլունը նայուն ունի Ճճողիկլանքի ճամար:

դլուղա-

մեջ: ճողագործության

լան ճամար ոոնտեսույթ

ունեն: նշանակուլժյուն Իլ" Ջրիմուռների քունի յոնեսակներ ջրիմուռ (կապոա-կանաչավուն ե օրգանականնլութեր սինթեզելուճեւո միասին,ասիմիլլացիոալի նրանք իրենց կենսագորժուննու թյուր 2. ' ոլլն Տողում ուրու աղոառոբակտերների: են կա ճամար բարենպաստպայրտաննելր ախակենդանիների ատնղծում::

Լ

մի քանիսը, կենդանիօրգաանտետությանճամար: Այս օրգանիզքներից են մի շարք ճիվանդություններ առաջացնում մեջ զարգանալով: նիզմի տնաակներըկարնոր դեր են խաղուն մի քանի նախակենդանիների նրանք առանձնապես խոշորնշանաՀողի բիոլոգիական պրոցեսներում.

լությունունեն

մեծ

բժշկություն

նշանակություն

մանավանդ մալր ապարների ճողկաղմտակերարիան, ՃողմնաՀուրսիուն ւ

խոշոր Խումբ

արար

ա

ոն" օրգանիզնները,որոնք միաբջիջ

Սոմատոտաի

զուրկ

են

Սարոն բջջաթաղան-

աշխարճիբոլոր են տի լն մերկ պրուտոպլաղմայի քից: Սբանցբջիջներըբաղկացած արտաքին ձնր: Արմատուտա Լ17 ուստի ճեշտությամբփոփոխում իրենց ' ք իրր" հաճախ

Դ8ոորոԴ նիների արմինը Խրգարաջնում ճչեջչ: Ալ Խմբի միկրոօրգ»ուսբավական նիզոենրից

ամեոբաները:

րածված Լ17

են յին միացությունների ձնավփոխմանը, Խակցում՝ այլե մասամբ: ողուուս

փարձրակարգբուլսերին զրկում

են

իճարկե,ժամանակավոր բնույթ

է

ազոտալին միացություններից: մաճից կրում: Ջրիմուռների

Դա,

Բեւոո

գլուղատնտետության (/րան,ք բժշկությանմեջ ճւսճավ հն երեումն իրենց կենոակարնոր գորժուննությամբ դեր են խաղում: "

մարմնի չողուտալին վեր ձնավիոխվելով՝ դարձլալ միացությունները նրանց մերկ պըԱմեռբաները Խն ածվում ձն բույսերի սննդառության ճամար պիտանի միացությունների: անորոշ բոտուղլլաղզմ ալին, Բացի արդ բոլորից, ջրիմուռների դերը ճողում տեղի ունեցող բիոուննցող ն իրենց կոնաիաՔիմիական պրոցնաների ճամար բավականին մեծ է, ուստի անպալման ոննցիան ճաճախակիփոխող դրանց պետք է ճաշվի առնել ճողի բիողինամիկալի ուսուննասիրության են օրգանիղմներ Ժամանակ, որպեսզի Բնարավորլինի ճիշւո գաղափար կազմել ճողի բերչնկ. 29): Փեության աստիճանի տասին: Բջջի :րո-

Ճիաբջիջ

Ա:մեոբալի

-

ՆԱԽԱԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐ

,ոպլազման բաղկացած

ԿԱՄ ԳՐՈՏՈՋՈԱՆԵՐ

՛

այ ոք ՀԼլի

Նախակենդանիներ թոռ -

վոՐ

ա

սչ

ՀՔ

քով

աստենսա ո

են

կոչ։

կենդմի նակ

ն

անակա

Ի

շարք

ու

աշխարճինո"լատկանող:

Բջիջ

Նա օրգանիզմներ:

Նկ.

29.

է

Ամեոբայի բեջի տարբեր ձիերը մացման ընքացքում:

Ք Էն ու) ն որը բավականմաժուցիկ,անդույն էնդուլազմա, պլաղզմ ա`

րկու

երկու

շե տի շերտից

'

բաղ-

նե

տիկալին ուռրուկտուրա ունի էւ

Բ)

պարզ

Տա-

արբտաքին-է քտուլաղմ ա, որն

իր

տնաքը ճաճախակիփոխում է. դրա ճնետնանքովէլ ստեղծվում են տարբեր ձեք մեժութլան ճավելվաժքներ» որոնյք կոչվում են կեղծ ոտներ են, որոնցօգնությամբ ամնոկամ պանդոպոդներ:Դրանթ ալն օրգաններն ն. աննգանլաթ մն ընդունում: Էնդոպլազբաների բջիջները շարժվում 1-Չ կորիզ. Ամճոբաներք բազմացունն ընդճանրաչմայում դտնվում է արզ Բջջի բաժանումը ւոե1 ես ' "ՐՆ Բ աժանման եղանակով, "1 ումրէ ղի է ունենում կորիզը կիսվելուց ճետո' Սրանք երբեմն բազմանում խն խան բողբոջմամբ, որը կոչվում է Պոն կրկնակի, Վերջինդեպքում ամեռհոակի որոճարաւնը: բազմացում: բայի բջիչը միանդամից բաժանվում Է մի քանի մասի, որոնք ճետաբոլն բջիջներ են դառնումի: դալումիրարից սսնջատվելով, ինքնու Ամեորաներըերբեմն բազմանում նն նան սեռականճանապարճով: 2. Մտրակավուներ: Սրանցմարմբնը փոջը ինչ երկարավունէ ե մեն կամ երկու մորակ ունի (նկ. 30): Մոր ակավորները մեծ մասամբ կաղմ կերպվածթաղանթ ունեն, որի չնորճի էլնրանք որոշակի ճաստատուն Է ամլեոԲջիջը, ճամեմատաժ ունումի:Մխորակաղվորների մնալուն ձե նն ուռ բաների բջջի ճետ, բավական բարդ կազմությունունի Նրանցից մի քա:

ու

ատա

Յ.

ԲԻառթիչավուներ կամ

ինֆուզոբթանեւ:

:

ե ոն Դ կենդանակ Սրանք ա

աշխարճինոատկանող միկրոօրգանիզմներիչարքում

միաբջիջ օրգանիցըներ են Սրանց մարմինն արտաքուստ

բավական խոչոր

։ : է բավակա պատված

բիճ ալին «զ

.1

զալիս բազմաթիվ Թարթիչներ, որոնք ւի են բջիջը: մերթ դուրս գալով Թաղանթի մերթ ամբողջովին ժաժկում մ են միոյն սլ (նկ. 31): սար որոշ մասից» ծածկում

թաղանթով:Թաղանթից դուրս

են

՝

-

ա-

1. 2.

Ց.

Ը

ա

Կկա)

8.

Մտրակավորներ

ՖլաղելատաԲոդո կաուդատուս

Բ) Բողո

4.

(ԷԸքօույ--

Եօմօ

(8040 օՕԿձլնտ): օվատում

ԸԱզՅէ15),

:

թաղզանքը խոռոչանման մաս նք տնակների բջջի արտաքին մասում ունի» որի բերանի դեր է կոռուարում: Այս խոռոչովէ բջիջը զանազան

ընդունումն: ոննդանյութեր

Էնդուլազմալում գանվում են կորիզը»վակուոլները ն

ռլարունակություններ:

ալլ

բջջային

Մոորակավորների տարբնը տեսակներ տարբեր մեժություն ունեն» տրուման միտեղի է ունենում կրկնակի Մտրակավորների բաղմացումբ մոռ մի քանիսի բազմացումըբավականբարդ է: ջոցով: Նրանցից Նրանք բազմանում

հն

սնոսկան

ճանապարձով:

.

Նկ. 31. Թարթիչավորներ (ինֆուզորիաներ) Փալպոդաատեյնիի |Շլքօժ8՛5է61ո1է), Բալանտիոֆորում ելոնդատուռ (88ռոմօքիօլատ օ1օՕոջոէսՏ), Քոճոմլ»), Պլնուրոռրիխա գրանդիս (թռմօէղհձ Գանոստոմում աֆինե (Օոօտօտսո 8Ռոծ), Պ1610510/ո4)" Վորախցելամիկբոստոմա.(ՄՕԼԱՇՇԱԱՈ

աների շու տեսակներիէ.քւոոպլազման ներա ընկած ն Ինֆուղորի ենթարկված մասեր ունի, որոնթ ալդանհղ կաղզմում դիֆերենցիացիալի են խոռոչներ: Այդ լթոռոչավոր մասերը, որպես րբհրան, ոննդանլութեր

ընդունելու անցքեր են Ճանչիսանում, իսկ մի քանի տնսակներունեն նան ելքի անցքեր» որտեղից դուրս են դալիս չմարսված նլութերը: էնդոպլազմայում դանվում է կորիզի դորժարանը, որն ունի փոքր ն մեժկոբիզներ։ Ալդ կորիզները կոչվում են միկրո- ն մակրո-նուկլիոններ, ԻՃբազմացոււրնընդճանբապես տեզի Փուզորիաների

կիսվելու միջոցով, երբեմն

բազմացում:

լշատ

քիչ) նկատվում

է ունենում

է նան

ուղղաձիգ ակոական ձեի

Սննդառության պրոցեսի ժամանակ է, սր օրգանիզմի ղանգվաց նրա ֆունկցիաներն ավելանում են՝ ռրգանիգմինաճում: բազմանում է, նյութերիփոխանակման ժամանակ, ճիւռ մեկտեղ, սննդառության է նրան բոլորովին ն. շրդանիղմների կասռարղում ճակառակ ճամարվճռական նշանակություն ունեցող ւլուս «կրոցեսը,ոլն է` շնչառությանալրոցեսր: ւ

Ալո ոլրոցեսի ժամանակ սնխգառույթվան ին ացքում կուտակված նյութերի մի զգալի մասը ջալթալվում ն օրգանիզմից դուրս է զալիս

մԱ ԵՐԲՈՐ"Է '«

ԳԼՈՒԽ

՝

ԱՌԱՆՁ ՄԻԿՐՈԲների

ՖԻՋԻՈԼՈԳԻԱԿԱՆ

ՆԱԳԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Չնայած միկրոբները մխոբջիջ, սովորական տչբով անտեսանելի օրգանիզմներեն, բալց նունիսկ առանձին ֆիզիոլոգիականխմբի մեչ մտնող միկրոբներն իրենց բջջի ձեով

մտեժուլյումբ ն կազմությամբ միեն, Սակայն առանձին տեսակի միկրոբնեմլանցիցիո ւռարբերվում կազմում ՐԵ միջն.դոլուլթլուն ունեցող ճիմնականում ստարքերությունները է՛ն նրանցբիոլոգիականճՃասկանիշները: տեսակի միկրոբ, Յուրաքանչլուր ունննալով որոշակի բիոլոգիականճատկանիշ, ավլրալաննդամխջավայրբ վուրածատուկ ձնով է փովոխույքյան ենթարկում: Այդ բիոլոգիական ճատկանիշներից առանձնավես կարնոր են նրանց ոննդգառուլթ յան ն շնչառության պրոցեսները:

ԵՎ ՇՆՉԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՍՆՆԴԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԻ

Յուրաքանչյուր կենդանի օրգանիզմի, ինչոլես նան միկրոօրդանիզ2 դոլությունըպայմանավորվումէ օրդանիղմի ն. արու քին միջովալրի միջն զոլություն ունեցող փոխազդեցությամբ՝նլութերի ճարատն փոխանակությամբ: է օրգանիզերբ դադարում է ալլ իոխանակությունը,անճետանում միու արտաքին միջավայրի միջն դոլություն ունեցող կապը, դադարում է նան օրգանիզմի կլան. բը. նա մաճանում է, որից ճետո օրգանիզմնսկսում

է

քայբքալվել:

ԿԻ.

«եեդառությոծը մմլանչ քոյորչվին ձալաառանց շնչառության չի կարող տեղի ունենալ սննդառությունը, ինչպես նան տոանց սննդառության չի կարող' կաւառարվել շՖառությունը: ռակ պրոցեսներ են, բայց

Իրար միանգամալնճակառող» բայց

դռրժող այս նրմիասնաբար է պայմանավորվում պրոցեսներով օրգանիղմի կլոն քլո Մննդաուության բում օրգանիզմումկուտակված ըռլթոաց Խլութերը շնչառության բալքալվում նխ կամ օքաիդացմանէ սրարրալուժժամանակ ու

ման

որը

առաջանում է ճակայական ճՃանասպարճով քանակությամբ էներդիա. ունի օրգանիղմի կենսական ալրոցեսներլը:կարնշանակություն

մեժ

գավորնհլուճամալոԱյդ էներգիալի շնորճիվեն կատարվում սննդառուլթյունր, զանազան ֆիզիոլոգիական աշխատանքները, շարժումը, աճումը ե այլն: Օրգանիզմում առաջացմուն այրոցեսըկոչվում է ամն: չներդգիալի

կոչ շնչառության նե Միկբսօրգանիդնեերի բարձր կարպի օբզանիզմների սննդայաուՉա ժիջն էական սարբերուլթյուն շնչառության չկա: Բայց միկրոու

օրգանիզմները, շնորձիվ իրենց բաղմապիսությանն օրգանիզմի ներքին. ֆիզիոլոգիական կյաոուցված քիչ միջավալրբերի առանձնածատկությ

ոննդառության շնչառուլիյան, որոշակիձն ու

ունեն:

Առօրլակլանքում մենք ամենուրեք ճանդիլում էն.ք

այգ տարբերու Թլուններին: առանձին միկրոօրգանիզմներ Ավելին. իրննց աննդառուլթյա ն

Սենդանիօրգանիզմումնլութերի փոլսանակմանպրոցեսներըտեղի են ունենում մի շարք ֆիզեոլոզիական հրնուլլթների ճիման վրաս է Օրգանիզմը,իր գոյության ճենց շրջապատիցստանում ն մի ներսում փովոխուիր շարք ենլարկում այլ ալս կամ ոլն նլութը թյունների: կաղմում է օրգանիզմի անԱյդնլութերի որոշ մասը մշակվելով՝ միջական մասը, խակչվերամշակված նլութերը ե վերամշակվածներիէլ մի մասը օրգանիդմից դուրս են զալիս որպես արտաթորանք. Օրգանիգմում կատարվողալդ դորժողությունը կոչվում է սննդառո թլուն:

«ժգբե:

ԴՏ

մեժ քան որպեսարտալթորություն, օրդանիղմի ՄեջԹողնելող ակուլթյլամ էներգիա: Ալս էներգիան խոշորնշանակություն ունի օրգանիղմի կենսաան պրոցեսների ճամար:

շնչառության ժամանակ նլութերի մեջ առաջացնում են այնպիսի փոեխ որոնք մեզ սւոբոլում՝ փոխություններ, ավելիմանրամասն ճնետաղուն ն

շնչառության լուրաճատկությունն ինտենսիվությունը մասամբ պալու

մանավորվում են

նան

օրգանիզմի քիմիական (ազ մությամբ:

Միկրոօրգանիզմնե

դորժյումջուրը

կարան ոերի:արէ, ԻԸի բր Աի հնդան

2ա722

կենդանի Քաշի 80--80 տոկոսթ կազմում է ջուրը» ծարբերտետակիմիկրոբների բջիջները տարբեր Ը

նն

աղմա

փա

թանակությամբ

պարանակում։ Առանձինտեսակի միկրոօրգանիղնների բջջի մեջ

քանակըկախված

չրի

է

տվյալ նսակի առանձնաճատկությունների ց,

պալմաններից բջջի ճասակից: Բջջի նջ տմբողջ ջրային զանդվածի միալն մի մառն է գտնվում ազատ վիճակում, խակքնացած մասը կապված է ն պայմանավորումէ բջջի «տուրգորն նրա ջրատարողությունը: հոլոիդորեն կապված ջուրը «իկրոստրուկաուրալից անբաժանելի է ն կարնոր դեր է խաղում բջջի սոոկոան կաղմում չոր նլութբ: Միկրոբների բջջի միալն 10--20 դրան մեժ չոր Բյջի մասը բաղկացած է սպիտակուցային զանգվածի միացություններից, որոնք երրենն կաղմում են նլութերի 80 տոկոսը: Ցարբեր տեսակի միկրոբների այլ ապիտակուցալիննլութերի քաակը խիստ տարբեր է, օրինավ՝նեխսմենբակտհրիաների սպիտակուցալին նյութերը կազմում են չոր նութերի 84,2 չոոկոսը, իսկ ազոտոբակճազիվ 13--14 տոկոսը: սերներինը՝ Սպիտակուցային նլութերի քանակը կախված է աննդատումիջա«ալբից: Ալնտեզ, որտեղ շատ են սպիտակուցային աննդանչութերը,բջիՃարուստ է դրանցով ն, ճակառակը, որտեղ սպիտակուցալիննլութեը բը քիչ են, բջիջը քիչ սպիտակուցայիննլութեր է պարունակում: նկատվածէ, որ առանձնապես ալն բակտերիաներն են քիչ սպիտակուցներպարունակում, որոնք բջջի արտաքին շերտում լորձնալին դոլութլան

ե

Ալս ռանցաման քը մփեժչափով կավվիսժ է միկրոօրդանիգնն միջավայրի կազմությանից ն նրա ազդեցությունից: դղարդացման

ՍՆՄԱՆ ԶԵՎՐ

ՄԻԿՐՈՑՐԴԱՆԻՈՄՆԵՐԻ

ու

Միկրբոօրգանիցնեերը աննդանլալերըներժծում |

է

քում:

|

ամբողչ

մակերեսով,

են բջջի թաղանթի ճամար էլ աննդանյւլթնրըպետք է ջրի ժեջ

դրա

բաժված լինեն:

Միկրոբների բջիջը ոննդանչոմեր ներժժելու իր ունակությամբշատ Է բասական ն կենդանականօրդանիղզններ|, բարձր բջիջներից: Միկրոբների՝անեդանլութեր անրժժելուարգ անակությունըմեծ մա«ամբ կախված է բջջի թաղանթից ն պրոտոպլազմալից, Այստեղբջջի կարող է իր «եջ Ընդունելջրում լուծվաժ մի շարք դրոտուղլազման Միացություններ: Այլ է պատճառր, որ միկրոբների մեջ պլաղմոլիղի թրնայթը ճոամեմատաբար դժվար է տեղի ունենում: այելի

ճակումունեն: թաղանթառաջացնելու

Գրոտոպլազմալի ներժժելու արչ ճատկությունը բիոլողիական մեֆ հշանակություն ունի, նա ճեշտացնում է Կլութերի ն փոխանակությունը րանով իսկ բնաթյան մեջ լաթերի շրջանառությանը, ԱլրչճատվուԹյոնն առանձնապես կարնոր է օրզանածին տարրերի ձեափոխման ե տնության եջ նրանց շրջանառության կարդավորմանճամար:

մոնում

«ամոաիկ ճնշում տեղի չի

Միկրոբներիբջջիսպիտակուցային մեչ միացությունների կազմության են մի շարք ամինո-ն դիամինոթթուներ: Ար ամինոթթուննրից են

եխ նան բոր սորիպտոֆՓանը հն արոմատիկ ամինոթթուները: դտնվում Բջջում՝ աղխտակուցալին միացություններ, նուկլնորոտեիդներ(մտնում են կո-

բեզի կազմության մեջ)ն գլլկոզրոտեիդներ կամ մուցիներ (մտում են բակտերիալ բջջի թաղանթի կազմության՝ բակտերիալ կապսուլների մեջ): Միկրոբներիօրգանիզմում բավական շատ ճարպեր են զանվում Ճարպերիցբավական որոշակի դտնվում են՝ ստնարինը (սա թոքախտի քակտնրիաների մեջ կազմում է 15--18 տոկոս)ն օլեինը (նուլն բակտե-. 10--12 բիաների՝ տոկոս), Ալդ ճարպերի մեջ գտնվում են բաղմանդամանի

ապիրտներ, որոնցից առանձնապես

շատ

է

(Շ»չէնտչՕՒԷ1Լ):

"

ցերիլլան սպիրտը

Միկրբոօրգանիզմների բջիջը, բացի ալդ ածխածին ն ազոտ պարուՖակող օրգանական նլութերից, պարունակում է նան մոխիր, որի կազ-

ֆոսֆորը, ժծումբը, կալիումը, կալցիումը, նատրիումանգանը, մագնեզիումը է ալլն: տարբերի ընդճանուր քանակը նույնպես բավական մեժ Մոխրալին 10--19 է, Երբեւին է նրտ տոկոսը, բայց ալն կաղզմում չոր նլութերի առանձին տարրերի միջն խիստ տատանումներ կան: Օրինակ՝ժծմալին բակտերիաների մեջ բավական շատ է ծժումբը, երկաթալին բակտերիաների մեջ՝ երկաթը, իսկ ժովալինբակտերիաների մեջ՝ նատրիումը ն քլորը

մի մեջ

մտնում

մը, երկաթը,

են

քլորը,

ՍՏ

Գրոտուլազմալի այչ

ճազիվճասնում ճնշումը

ճատկությանշնորճիվ է, որ բջջում բարձր ն միկրոբների բջջանյութի օամոտիկ

ունենում

է 3-6

մթնոլորտի:

Բջջի մթնոլորտայինճնշումբ կավվաժ է միկրոբների առանձին առակներից ն կլիմայական պայրքաններից:Օրինավ՝ ճլուսիաի խոնավ ՀողերասԲբնակվող միկրոբներիօամոռիկ ճնշումը միշտ էլ ցաժր է (մոս

«Թնոլորտ), իսկ ճարավի չորային ճողերում բնակվող միկրոբների Բչնջների օամոտիկճնշումը միշտ էլ բարձր է (մոտ 15-17

մթնոլորտ)ի Բջջի մթնոլորտային ճնշումր կախված է ոչ Ժիալն կլիմայականպալմաններից, այլ նան աննդատու միջավայրում դզանվաժ լուժված աղերի յոնցենտրացիալից,օրինակ, աղակալած ճովերում աճող միկրոբների /ջջի մլժնոլորտալին ճնշումը,ինչպես մեր ուսումնասիրություններն են Է մինչե "բարզել, ճառնում 20-25 մթնոլորտի: Րջջի՝ աննդանլրոթերներժծելու պրոցեսին մասնակցումէ ոչ թե ոլրուուրողման, ամրողջ ներժժելու

նրա մտիշշլն արտաքին մասը» որն ունի ճատվություն,Նլութերիներծծման ժամանակ Բջիջը չատ խիոտ ընուրուլթյուն է կատարում Ամեն տեսակի նյութեր Բջջի թաղանթից ն է քտուլրոտոպլազմալից չեն ներժժվել

Դաղանքի

նման

ալլ

կարող:

Սնադանրութերը արտաքին միջավալրերիցբջջի մեջ Էն անցնում թաղանթի կիսաներժծողմեմբրանից ֆիլտրացիայի ( ավելի ճիշտ՝ ուլորաֆիլորացիայի)միջոցով: 2. .

Մինրորիոլոզի ա

ՏՈՒՐԱՑՈՒՄԸ

ՄԻԿՐՈՑՕԲԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ԿՈՂՄԻՑ

ԱՌԱՆՁԻՆ

են այսինքն՝ Բջջի: դրական, աղսորբցվում են Ճեշւոուլթ րամբեն, կարող ոլակասեցնում մակերեսալին լարվածությունը

Այն նրութերը» որոնք

իսկ ալն նյութերը» որոնբ մակերեսայինլարվածուանցնելԹաղանթից, են ), չեն կարող նիրծծվել: արձրադնում աղսորբցիա ուն բարձրաց բացասական

թյունը

ռդանի 5 է, բոլոր րի կեն՛ անի բդանիղքները, Ինչպե ճաղրտնի տնաակի այչ ն ի րենց ճամար, բացի միկբոօրգանիղմները, ջրից սննդառության թվում յու. ճանքային նլութերի ալա կամ աղզուռի ոլաճանջ ումիհն նան ածխաժնի, ժամանակ արք այն միացությունը:Բուլսերն իրենց ոննդաոու|լթյուն անօրգանականմիացությունների վիճակում են ռլութելբ ու ւի ուռում միացուերանք ածժխաժինը (ուրացնում ես աժիաաթթվի (ԸՇՕչ) ն Ճան ամոնիումի քային նլուաղերից, աղզուը՝ նիարատային ծծմբական թթվի, ածխաթթվի ն ալ թթոթերը Փոսֆորական թթվի, ոերի մետաղական միացություններից:

կարող միջավալչրային միմիայն Միկրոօրդոոնիզմները եթե դ արտաքինջրային միլուծված աննդանլութերով,

բում։ջրում

աւոաժ, Թույլ ոնակցիու լուծված ոննղաջրում սննդանլուՆ երճոստծ անցնում:

ոհակցիոոլի բջջի ներաիխ ջավալբը» ճնշման ճին օոմուիկ դեպքում Այս ունի: են

դլութերըջրի

ճետ

ներո թաղանթից

ճետ

|

սնվել

են

Ճամեմ

բացառագես

վրա

է որոշ լարվածություն թյունից» էջիջնընդունում շնորճիվ բրրաթագոյի մի: վիճակ է ընդո

թերի

ն

վ.բվուծ է բարձրանում Բջջի մթնոլորաալինճնշման ասակճանը

էլ մթնոլորտալին ճնշման շնորճիվ

ոու

Քե:

այր պարնս, Ճնշումէ դորժում որ սրոտուլաղմուն իր դիրքը վովելով, ՊԽառով, լարված վիճակը կոչվում Է պատերի վրա: Բջջի ալդոլիսի Թաղաֆլթի չռուրղորի նբնույթ:

նան

Արլ սրալ"գ «իացությունների ց բուլանըն Ձրենց կանաչ յոնբնների

մեջ արնթեղում

յ

ռա

ատու-

բջջի

մոուրգո

իրի"

ՐԴ"րԸ

նալով, սրասուվ"Մ ու

ում

իւ 7 օ

Սլ

:

ք

անի զ ւն

ի բեռ ռո Թո

ւմ

վ

ովում:

է,

հ

պր

Բջջ Բո" Իջ

ուռուղ|:

ո

անթր,

ջավմ

սպլրոզման

"րէ"

սլրչ

ուժե

դուրս

Գոր

բջջից

:

Ճնշման

ր "փ. "

տալիս,

դուլ

ՀԻ

կորցնելով կենսականճաւսկուլթյունները

արր ոչվու (ոՀ

'

մո

-

մ ալլաղզմուրոիս

(ՐՐ Ղո

ո:

առնում,

է

կ

բին

նա,

րենը

է

լույ

ււ-օննդ աւոումիջ.

։

է, որ անձրաժեշո '

Օրգանիզմիգոլության ճամար, իճարկե, անպաբ-

նմախ

-

ն

ոչ

էլ կենդանիներին: Եբանք բոլորովին տարբեր տիպի

աննդառուլթյունկատարում:

օրգանականնլութեր միկրոօրդանիղններ, թլչոնթոլր աաւոի կան պաճանջելով, մխաժամանակ լուրացնում են օդի զաղային ազոտը: են ր ածթածին՝ լուրացնում: էլ, որոնք աժլալթթու դազից ալնղիաիներ `

հան

,

Պ

հոտոտոոֆնեւ,

Այր խմբի միկրորներն իրենց սննդառության

ածխաթթվի ձնով.Բենց դրանով էլ նրանք նմանվամ նն բույսերին, բայց վերջինների էներգիսլի աղզ է. քուրն ալլ միկրոբները ՇՕ),-ըլուրացնելու կամ առիսքիՍրուտուորու: ճամար Քաղզվագլուտ դես քերումեչ օդտաղորժում լլօացիայի ենթարկելու ժամանակ ամանակ

ել Հ ածխածինը

լուր

անում ոց յու

են

:

։

,

մեծանում է բջջում, վերջին» Հենըդ որ նլութերի կուտակումը ն սկսում է կիռլել՝ բազմանալ դսոնուլերկուավելի կենսունակբջիջներ:

Ք3

-

եխ Նրան,բ,բուռ ածլխաժնի բնույթի,բաժանվում աղվիոուորո (ուրացման ն ռերի կամ սպրոտոտրոֆների կում ճնտերուռրոֆներ մետատրոֆների

որո

ունենա: միշտ ուբգորի երնուլյթանեղի Միկրոբի բջջի մեջ անցած ոննդանլութնրը Սեննլութերիվոխատնչ շնորձիվն Թե ալլ կենսականոլրոցեսներիճեոնանքով, նռկությյան Եա բաղմապիսիսվոիոխություննել:ի: միջապես ենթարկվում րուն

ճամար

ո

Իրենց սննդառուլժլան տեսակետիցմիկրոօրդանիզնները ոչ բուլսե-

են

"

ալս

ճանդիտանումէ մեկը: ու.

ւոն

ո

այլն,

ն

Են

սննդանյութերի ոնցննարացիա ինչպեսի ընկնի, յոիրաղեւոողբ նրնք երնույլթներից ամենուրեք անցող

ունենա

իրենց նառության

ճակակ,

,

յաշի

Բջջիկենաականպլրոցես-

ս

ռան

ճ

մ

`

նս

Օրգանիզմիճմ ան ընթացքում բջիջը,ինչպիսի

:

չուլս

՝

պլազմոլիղզ:

էլ Բր էլ գործ

հրին

Բոլ

ու

աոնում

մ

տեր

խաղում:

ի

-

է, ոլի ճՃննաճքովսլրութոպլողման Թուլանում ճնշոււրնանտ ամ հիա ն մասում . կուչ է դալիս» Թաղանթը է բջջի կենալոոնական ճՃավաքվում նա

դնր

են ս օրգանականնլութեր՝ճարպեր, ասորատսոխ աժխաջըոա պառանջում եխ ն. այլն, որոնք ախինլթեզվում ռեր» սլի տակուղներ կանուչ բուլսերի օրգանական մ կողմից: կենդանիները, լ յ/իացու ՐԴ ուտանալովԼԴ 4 դուոԸ ասաիխի նում Թլունները,իրենց օրգանիզմում վերամշակում մտուաջաց են նոր օրդանական նյութեր» օրինակ "խո, կաթ: բուրգ, որակի (ուրբաճատուկ

ես

Ալս դեղ քում ընդունում, մաճանում

Էն

կննդանինե, դանի Ր

օսմոտիկ ճընեթն բջիջն ընկնում է մի այնպիսի միջավայր, որի այո ճնշումից, օսմոտիկ շումը բարձր է բջջի ներքին կոնցննարացիալի ճռռում: է Բջջի մեջ, ժամանակ չրում լուծված բջջաճութը բջջից դուրս

ճմլված ահաք է դե արե

օրգանականմիացությունն ելը

բարդ

ջ

նները մեժ

մա

ԴՎ

բազմապիսի

են

. ուղիոււսկուցներ շաքարներ,ՃԽարսեր, այլն:Բուլսերի՝անօրգանական օրգանականնլութեր ջերսզբոցեսումմ արեղդակի նրութերիցը աինթեղելու ե ւին ային քներգիուն բույսի անհրբնների դանվողՔլորոֆիլիՃատիկ

է ալնպիսթ Օրգանիզմիճմ ուն ընլաց քում ճով բջիջն ընկնում ճա եմ Բջջիկոնցենարացիալի միջավալը,որի կոնցենարացիան, ճնշման, սսիԹրամբ,շյա թույ է: Դրա ճամար էլ, շնորձիվօսմոտիկ են ներճոմի ալաւթեր լուժված քանակությամբ յուքնն միջավայրից անում ւծ է ն ռում, որի Ճիոն ան բով մթնոլորտային ճնշումը իրա ,

ԵՑՈՒԹԵՐԻ

'

,

,

արեզակիէներգիան (պուրպուրայինբակտերիաներ, ֆոտոսինթեզ): Պրոմեծ են օքոիդացման ղանաղան սռուռրոֆները մատո. միլ: օղտաղորձումմ

էնքրգիան( բոմոսիուն 7)" «լրոցնաներիժամանակ առաջացած.քիմիական է բականկլասիկ օրինակ կարող ծառալել նիտրիֆիկացնող Քեմոսինթեզի ոաինթե

ըն

թերնմուխ ճանաբար Թուլլ

օքսիորոնք ամխակրըՀեշտությամբ կենաագործուննությունը, աղու Թթուն ային Թթվե» իշկ ազոտային վեր են ածում աղուռ դացնելով: առաջին դեպքում

րիաների

դեսլքոմ

ածիաթթան լուրացնելուճամար: ալս երկու տեսակի ոնակցիաներիցանջատվաժ էնոր Օքաիդացման է ուտացվում ածժխաաջրատ ածխաթթվի միացումից դելի շնորձիվ ջրին

),

(բացի լուրպուրալին բակտերիաներից Մծմրալին բակտերիաները են Փժմբաջրածածխաթթվի (ԸՕչ) առիմիլլոցիայի ճամար օգտադորժում ժամանակ առաջացածէներգիան, հրկանի կամ ծծմբի օքախղդացման

միացությունների օքսիդացման ջրաժնի օքմանակ առաջացածէներդիան, ջրածնային բակտերիաները՝ ռիդացմանժամանակ առաջացածէներդիուն: են, որ բակաերիաներն ոլուրոլուրո՞ւյին Օժմբալինբակտնրիաներից եղանակով: Ալս բակտերիակարող են ՇՕջ-ը լուրացնել ֆոտոսինթեզի (աա կազմված է բակտերիոպուրպուրին իրենց մարքնում ունեն ա-

ներն

ն բակտերիոէրիտրինից), "րը նրանց բակտերխոքլորինից

ճնարավորու-

տալիս ի Ճաշիվ արեջակի էներգիայի ՇՕ5-ը ասիմիլլացալի թյոն ունենում կանաչ բուլոնրի մեջ: ենթարկել,ինչպես ալդ տեղի է 7Մետատոոֆնեռ: Այս խմբի միկրոբներն ածխածինը չեն կարող

ՇՕչից.

նրանք

պաճանջումհն

պատրաստի օրգանական

միացությունները միացություններ, է ժաղում,Թե ճարը են, ուռսոխ բազմազան բնության մեջ չափաղանց միաց թլունճատկապետո՞րօրդանուվան ալդ միկրոբներն ածխածինը

ներից Խերբ

հն

ւռ (դ բայց» որովճեւտն

օրդ

որ

ու

միկրոբ-

Ճեշյտությամբ լուրացնումայն ածխածնայինմիսցությունները, իսկ վատ են լուրացնում որոնց մոլեկուլի կազմում կա Ըն, ռագիկալըչ ն ճամարլա չեն լուրացնում միացությունները ՇԱ ռւսդիկայ սարունակող աժլխածնալինմիացությունները(օրինամ ՇՕՕԷ պարունակող միաս «ԷՐ ն ՇՀ են Նույնպես շատ վատ լուրացվում թրթնջչկաթթուն)։ ն Կրուք ելնելով Դրան ածխածնայինմիացությոնոարը ա ԷՋ ոկ" պարունակոգ են, տալով լութացման խմբավորում ածխածնային միացությունները ղ) մաննիտ,չ բ) ա) շաքար, ո"լեղտոնչ բիետելալ Ճացջորդակազնությունը: | ջորդ" ան Պոր լիժոնա շինե թթ, լցին, թթու, ղ) բննզոլական էթիլ ոպիրտ ն Խրինուլին գին, ե) քացախոաթվուչ ն ֆենոլներ: ն մեթիլամին է) պրոպիլ»ժմեն, թթու, սալիցիլլան թթու են

խմբերի մեջ մտնող նլու-

"ւ

անական

են, ուրան. ք կարծում Գիտնականներից լուրացնում:

այլ

լուրացվում,«է» խմբի մեջ մտնող ֆե-

որոլես անեդանլութ, ծառայել

է

լրացնել

ն

ոուս

պրոցեսում առաջացած բան Թթվի, Ալդ օքաիդացման են 47 կալ. մոտ օգտաղորժում 158, ջերմությունն երկրորդ

երկաթի բակտերիաները՝ թալին

են

չեն լուբացվում, սակայն ճեսադալում, գիոնախոլները ճամարլա կռստիչեր, ուսումնասիրելով աժխածնալին միացությունների լուքան բացման ինտկնաիվությունը, պարզեց, որ լավ լուրացվում են ալն աժմիաց թլունները» որոնք ճեշտ են տալիս շաքաբներչ բալց խածժնալին Մուակնիչի աշխատությաններն ապացուցեցին, որ ալլ չի կարելի ընդճանրացնել, ՕրինակԲուտկնիչըԱռպերգիլուս նիզեր (ՃՏբծքԱ1սՏռէբ6-) բորբոսասնկերը կելսռկրելով խինալին Թթվուլ՝նկաւոնցչ ռր սունկը ձեա-չ չի առաջացնում, ալլ տալիս է փոխելով ալդ նյութը, երքնթ էլ շաքար պրոտոկատելխինյան թթու, պլրոռոկատեխինն թրքնջկաթթու, Ալոգիսի որինակներ շատ կարելի է բերել, ալներ որ ամեն մի սոնսակիածխաժտային միացություն կարող է որոշ տեսակի միկրորի ճամար լավ սննդալութ մի միկրոբաչ ծառալել ն այն էլ որոջ պալմաններում: Ամենխ (ոք խումբ աղեցիֆիկ պաճանջունի ալս կամ ալն ածխաժնալինմիացուԹյան նկա ամբ: Մի որոջ աժխածնալինմիացություն մի խումբ բակար կարող է լավ իակ ժի ճառի տերիաների 0,5 տոկոս այլ խմբի բականբիաների ճամար՝ թույլն: Սբինակ՝եթե ճողը է պարունակում,նիտրիֆիկացիալիբանտերիաներնալդտհղ բոշաքար չորովին զարգանալ չեն կարողանում, մինչչեռ ալդ շաքարով լավ սընտուտ են դաղզալին ագուռըլութացնող բականրիան երը: Դեւ Պաստլորը մ Ցլռոշսու) բորջուրց էր ավել, որ Պենիոխյիումդլաւույլու ԱՅՈԿԱԼԱՆԵՏ ջատ իսկ բոլավ է ռդտադորժծում աջ Թեռքող բ"ոռասունկը դինեթյթուն, ձակ Թեքող դինեթյթուն, չոռրովին չե լուրացնու:ի որ չնալաժ ալդ. երկու էլ ունեն ոնակցիան 4 երարից միննույն կաղնն տլրացություններն ձախ Թետարբերվում են մ խոլն պոլլարիզացիոն աջ Ճառագալթնել:ն ն դա են, փելու ճատկուլթ է, երան ք բավական ռտերիոխիդոմերներ յամբ: ճի որբ արլ սունկը ղրանցից մեկն ավելի շո Ընգունի» իակ մլուռը՝ ո՛չ:

ա-

շաքար:

լուրացվում, իսկ երկրորդ, երրորդ

ճեն Խմորու

մի քանի միկրոբներ դարողանում են առաջացնող

բոհորել միալն լուրաճատուկ շաքարներ (օրինավ՝ կաթնաթթվի բականրիաները, շաքարասնկերը ե ալլ անաերոբ Ժեկրոբները ննացաժած-

),

խածնալինմիացութրաններընրանք խմորել չեն կարողանում: Ալելին,

մեկր կարողանում մի տեսակի խումբ դրանցից մեկը առղեցիֆիկվերաբերմունք էր միկբոբներից

(

Պլիցելր ին, Ըստ ՆՁ

Է4

ալո

5)

խմբի խմբավորման առաջին ,

խնձորաթթու, թթու, Ժեջ -

մտնողԽլութերը ջատ

լաղ

ամեն

է

որոշ

ամեն

շաքար

է ցուլց

խմորել: տալի»

աա միկրոբներից բորա քանչլյուրըճասաուկ Փերմննտ ունի» որով միսլն ոմորման արող է տվլայ շաքա Ա ենթաԻԼ"Ը հել: /

որ

Ի Ն լ բակտերիաները թաղանթանյութը ւ

ասամբ

քայքայել չեն

կան միայն որոշ 7 կարող, ոթովճեւոնՀունենն ցելլոլողզաՓերմենտ. ասկե բակտերիաներ,որոնք հարողԼ12 (փաղզանթանլույթը (Թ.ոքալքալել :

»

բակտնրիանեզանթանլութը քալքալող բակտերիաներ), Յուզաթթվալին են տի քանիսր կարոզ նրութերը զոլքալել, ն ԻԻց միայն սպեկտխնլան են։ բաղմաթիվ արչպիսիդեպքերը

լդ

ճամար մեծ մ/իկիոօրգանիղճների ալդ ուղեցիֆիկության Անկասկած: ունի ոչ մվոալն աննդունումը, ալլե. արտաբին պալմանչ նշանակություն

ները» օրինակ` եթն մենք միկրոբի ղարչացման միջավաչըի չերմսոռտիան ածի: ոծնալին միացուճանը փոխենքը, ուպա ձն աոխոթմ ենթակ»չոփլալ որակի տարբնր ստանալ, ճլութեր կարող ենք թյունից

՛

է դառոշնորճիվէլ ճնորավուլ Հենց միկրոբների լդ Հառտկուլթյան նում նրանց ճետազոտելիս ն օգտաղործնլիռսատրառտել Ճատուկկազմի քլ նկատի ունենալով՝ ՎինողբադԱյգՃասոկուլթյունն սննդամիջավալընր:

որիչները ակին, Օմելլանակին ն

մշակել

աննդանլութերիմելթոդիկան,

Նկատվածէ նան,

են,

7.

բարդ

'

զիտննք:

սննդատո լուծույթի ն կենդանի Դրա ճամար էլ ոննդատու ՃեԲջջի պրոտուլլազմայի փոխաղդգեցության: ղուկի ճնտ մեկտեղ անհրաժեշտ է ճաշվի առնել նան կննդանի պլաղմուլիջիմիտկան լուրաճոտկությունները, դեպի տարբեր տեսակի սննդաՖլութերն ունեցած նթա ընտրողունակութլունը, նլրոսմասնակցությունը ք

Քիմիական էներդիալի տարբեր ձների վոախարկմանդործում այլ Բակալս ճնարցեիըդեռ շատ թուլլ են լուսաբանված. ճնտաղա դիխտաճն86

նրանց աղոտի լուրոցմ ան ճամ ուր ռպլաճանջվող ե ճետնլալ |ոմբերի. իակաերիաներ--արանք պատանջումփն կենդաՊարատրոֆային սպիտակուցայինմիացուլժյուննելր: րոս.

բաժանում խացոաթյուննելի,

Գեպտոնային աղուը լուրացնում բակտերիաներ---ժրոոնք

սոնկենդուն բարգ (ուր պեպաոն:

Սննդարարնյութերի արժեքը,ինչպես ներն ումրէ, որոշվում է ոչ միալն նրանց քիմիական բնուլթով կամ նրանց՝ ուրիշ նլուլժերի ճետ քիմիականկոմբինացիալիմնջ մտնելու ունակությամբ, ոչ միալն նրանց մեջ պարունակվող պոտենցիալ էներգիայի քանակով, այլն մի շարք «լլ գործոններով, որոնց մասին, դժբախտաբար մենբ ղեռ շատ քիչ բոան

ն

ռ

Հ.

ա-

ակտն արդլունք Մննդառության

բոօրգոանիզները,

եի

եթե

աան

մասին:

Միկրբոօրգանիղմներն դիտնոականներից ոմանք միկուսումնասիրող

՛

այսպես կոչվող, էլեկոիվ

միկբոօրբգանղդձնների զարգացման ժաեն մի բքանիխ տեսակի մանակ տվլալ սննդատու միջավայրում դտնվում ապա միկրբոօրդանիղըներթ ս/խացություններ, դրանցից դգեաժլիրածնալին Են միալն սնկը ե սնվում են դրանով. եթե բորբոօիինակ՝ բադառոււմի ռասնկերի զարդացման ժամանակ միջավալրում գտնվում է շաքաի (Ց տոկոս) ն գլիցերին (93 տոկոս), ասպա նրանք օղաադորժում նն միալն Է դլիցորինը: յետից պաշտպ որն ալդ աշտապանում նբինը: Նրու շաքարը, որն այգ տեսակետի եր" իայն շաքարը, Հակառակ գ լիցերինը չեն բռբբոսասնկինիը օդտադորժում: ննբկալությամբ պատկեր է տտացվում, եբբ շաքարի ճնտ գտնվում է քացախաթթու. են իսկ ջաալդ դես քում բռբբոսասնկերըքացախաթյյուն օղաթուդործումը, տեսնում ենք, միկրոբների, կողմից քարը պաշտպանվումէ: Ինչպես ռանձին տնսակի ածխածնալինմիացությունների լուրացման դգորժըբովական բարդ է ե ալնքան էլ կախված չէ նրանց մոլեկուլային կազմությունից, ինչպես սկզբում կարծում էին որոշ դիտնականներ: որ

ոուսկան ոշիոս

քները Ւ նզ վելն հանը ումն սեղեկույթյուն Ռչ միայն ածխածնալին, դոան նլութերք ռյլե ազոտային ամմա կման նսակետից քուլնպես շառ: խիստ ողեցիֆի լությունդու» է ճաւոուկ Թրուն ունի, Ամեն մի նսակի միկրոօրգանիղմի ոլաճանջում յոնսակի ազոտային միացություն, օրինակ՝ սրոսոտրոֆային բակտերիաերից նիորոզներըազո կարողանում հն լութացնել միալնումիակալին աղերից, նիտրոատուլին բակոնրիաները՝ ազոտական Թթվի աղերից» իսկ աեթսմանբակտերիաներըբարդ ողիտակուցալինմիացություններից: առա

են

օրգանուկայն ժիացություններից՝ ոլողես ուախուսկուց

--լազ Ամոնաբակաերիաներ

դարդյանում են մերը Հիշված աղո տային միացությունների ազոտն ավելի լավ են ըոշլց ւայմաններում,

յարացեամ ամինոչն ամիդոթթուներից: 4. Ամոն-բակտերիաներ -- նվում են

Թթյրալին բակտերիաներ): 5.

ղերից 6.

տմիխակալին աղերից (լուա

Նիտրոբակտերիաներաղո մուրացնում են

աւղուռականԹթվի

(գենիտբիֆիկացիոոլի բաոներիաներ ): են Նիարիա-ճիտրատրականրիաներ --օգոագործում

միալն ն ամխակային ազոսաթթվալին աղերը(նխտրիֆիկացիայի բակտերիաներ), 7.

դային

են բակտերիաներ Նիտրոգեն --կարոդանումմ լուրացնել

օդի

դա-

ազոտը,

բ բոլորը չեն. (ան շատ /ոնսակի Բայց,իճարկե, որուն բաակտնրիաներ ն այ միկրոօրգանիզմներ,որոնբ, որոլես ազոտի աղբլուր, կարող են տարբեր տհռակի ազոտային միացություններ,լուրացնել: կան տնսավներ էլ, որոնբ օգտադործձումեն նուլնիսկ ցիանային միացությունները:

մուռ բոլոր միկրոօրգանիղնների Համարլա աղռաալին նյութերի

օգտագործման ժամանակ քայբայման վերջնականռլբոդուկոր լինում է ասրխակը, որը ցնդում է Բալցինչ ալդ, սպիտակուցներըձնաղվիոխվելիս տալիս նեն մի չարք միջանկլալմիացություններ: Օրինակ` Սպիտակուց պեսպսոոն ամինոթթու ամիակ: Ի՞նչ խոսք, որ կան դեպքեր էլ: եբբ ամիակ չի առաջանում: --

-»

-»

ազոտային

նանում հնք,ճամարլաբոլոր Ինչ։պես ամսակի միացութլունները բակտնրիաների նե առճասալրակ ճամար միկրոօրգանիզնների չուրացվելը ենն, Բալց,իճարկե, մեծ ախոռլկլինի ասել, ոլ / բացարձակ սա

է. Օրի կան բազմաթիվ բակոնրիաներ, որոնք նոակ՝ ճշրարտություն չեն ոչ աղերի պայմաններում ղզարդանում ալն ւատմառ՞ով, միակայլին

որոնչ լուրացնել չեն կարողանում, ալլ որիշ պատճառնել:ով|, աղերի առկայությամբ ալն է, ռր ճիշյլալ միջավալբը Փիզիոցից առաջինն լոգիապես թթու է դառնում, որը լժունավոր ներգորժություն է ունենում: տարբերի ուրացման մասին ւզնւուքէ սել, ռր միկրոՀանլքյսլին դեպի ալդ նլութերը խԽիուո չեն, ինչպես պաճանջկուռ օրդանիզնները զոտի ն աժխաժնի նկատմամբ: Շատ չնչին քանակությամբ ճանքալին միացությունների ներկայությամբ կրոնք կարող մյ զարգանալ)բոմ. բնաբոլոր միացություններ ճամարլա լդ Փանակությամբ ճՃանքալյին էլ կան Ռր միկրբոօրգանիղնները կան սննդամիջավայրերում ճանքային նլութերի նկատուիաիբ չեն, ալդ ւլաճանջկուռ ռլացուցվումՀ նրանով, ռր նրանց Ժարմինը շաւո չնչին քանակությամբ մոխիրէ ոլալյու նակում. 1 մլգ մոխիր ուռանալուճամար անճձրաժեշ է այրել մութո:օրինակ՝ 84միլիարդ բակտերիա (1 բակտերիայի քաշր--0,000, 000, 000,3 վորապես `

որ

ալդ

աղը

ւ"-

ս

ս

Աճ Թե ինչու չավփաղանց դժվար Հ որոշելմիկրոօրգանիղքների: մլգ-ի,խ/ ամ. կամ այն ճան քային միացության նիասամ ուննեցաժ ոլո լ": ռպաճանջը ԱԱ Սակայնալդ դեռ չի նչանակում, որ միկրբոօրգանիղդմներն ալա յոլն: որոշ անչ ճանքալին միացությանկարիքի չեն զդում: Ընդնակառակն, կննական ո"լրոցեսների ճամար չոփաղանչ: քային նլութեր օրգանիզմի ԵԽ. մոնում Եզ կազմուկարնոր նրանցից ւի քանիսը ո" լրոաուլլաղմալի թլն դոլոմեջ, իսկ ալդ նշանակում էչ որ առանց դրանց օրդանիզմտը թյուն ունենալ չե կարող: ժամանակ ճանքային ուարրնեաննդառուլթյան Միկրոօրգանիզնների ' ,

'

'

բից առաջին տեղը բոնում

ծձումբն

են

ժձումբը

ն

ֆռաֆորը:

վ

թյունները:

.

' ։ մ

են

ցալց

վեցին,

որ

ճողալին մի քանի բակ-

ժծումբն օգաագործել կոլչեդաւնից:

նուլնպես Ֆոսֆորը

մասնակյվում է պրուռոպլազմոալիկողզմակերպէ նուկլնոպրոտնինալին (կորիզային) պրոցեսին, ե նա մտնում ն ֆոսֆատիդի կազմում նա իր նլութերի կազմության մեջ: 1Լեցիոլինի տեղն ունիչ Օրգանական կարող միացություններից ֆոսֆորի աղբյուր նն ծառայել Պուկլեոպրոտնիններըն լեցիտինը (Բիդրոլիզիմիջոցով Փոսման

ՏԵ

տուա

Կալցիումի վերաբերալ մինչէ այժմ էլ լիիվ Դեռ

չէ դալունի

ո

արգարանություննել

է մասնակցում, նրա ներկառպլրոցնեսին լությունը ոննդամխջավալրամ չավփաղանցանճրաժեշտ է. օրինակ` տուա նգ կալցիոուիի տաղոտորականրները նորմալ ղարդանալ չեխ (րող: Միկրոսարրերը նուլն ես միկրբոօրդանիզմների վրա դարդաարա'ն ունեն: նրանցից, ուժեղ ազդեցություն Ժարզանեցի, օրինոակ՝ ցինկի, կո-

չո:

նիկելի

բալի:

ն

թն

որ

այլնի չնչին քանակի ներկոլությոն դեպրում տիկրո-

անձամնիատ օրգանիզմների կենաադործունեությունն նյմ

ի

Ճոմար մ՝

- ան մոր ինչ

ուժեղանում "նում:

ո

Թո

այյ

ի

խամար, դնո մինչն այժմ լրիվ ռւլարդարանված չէ:

նով,

լորաբանչյուրն

դեր

է

խղում

Այս

է:

1. ճարցը: ճ

օրգանիզ-

Ալո ամա միկրոօրզանիղնեերը ճայլանի հն նրաեն կյանք վարում: ՍրանցԹվին եխ ռ"լատկանում

Պարատոոֆնեւ:

ուղի կենդանինելիբուլոնըի իվանդություններառաջացնող միկրոօրգանիղմները, սրանք իթննց կենսական պրոցնաների ժամանակ ռլաճանջում կենդանի ռպիուակուցոոլին նլութեր, դըռ ճամար էլ զարգանում բուտական ապրող կենդանական օրդանիդձենրում միալն, ի ճաշիվ նրանց բջջային նլութերի: Արճնատական պայմաններում պարատրոֆներել մի քանիսր կարելի է զարդացնել մխալն արյան շիճուկից պատբառտված աննդանլութերի մեջ, ոլ

որու

ն

ա

Օրինակ՝մեր փորձերը

ռերիաներ կարող

տանձ

«Բաին այի ՄԺիկրաաարբերից

օրգանական Միսցություննելրից (ցիոինի ց ն ցիստեինից): Ռբոշ յաակտերիաներէլ (ժժմբալին բակտերիաներ) կարող նն օգատգործելն տարրականծծումբը (Թիոբականրիանել,) կատ ժժմրի ղանաղան տիացյու-

հից,

նապես շատ է Ազոտորակատնր խրոռկոկումի( 620ԹԵ2Ը161 ն

ՇհՐՕՕԸՇՕԸՇԸԱ

ԼՂ) (5,4--2,6 սոկոս ) Բացիլուսմիկոխդեսի (88Շ. 10 7Ը01) բջջի չոր նլութի Ժեջ: Ա6Տ) (25.27աւոկոս Սա, բոռ երկաթր նույնասեռ կոշրնոր տարը է ճամարվում. Վարմասն է ն բուրգի» ամլց ում շնչառուվժյաչն ֆՓերմենոխ (աղմոակերամանը շա ակտիվ դեր է խաղում շնչառությանժամանակ՝ թթվածնի կոուա(լավի ուի :վուցմ ուն գործում: նուլնոլնո կարնոր է. Մազձճեզիումի ներկալությունը նլ մաղնեղիումի ւմրոոուլլաղմայի չէ նռլսիալկաղզմակերղումը ճնարավոր հ

Կրում

է ապիոակուցալին մասնակցգում նյլութելթ օրդանիղմում

ճուէ սղիաակուցի կազմության մեջ, րու կազմակերպմանըն մտնում նա անձրաժեշա: տարբերի շարքն է դավում: հար էլ ժժումըկալոդ ե սռնու ժժմբաժթվի աղեՄիկրբոօրգանիղնները

Լ. ) կաւ ձենը կալցիումի,կալիումի ֆորակոն Թթվի վերաժվելույ Ճեռյո Փոսֆորական Թթվի զերը: նատրիումի Մբկրոօրգանիզնների նորմալ զարդացման ճամար ճան քայինտարկարնոր Են նան մադնեզիումը, բերից չափազանց: կալիումը,կալցիումը, ն մի չարք միկրոտարրեր՝ մարդանեցը, ցինկը, բորը, նիկելը, երկաթը ֆւոորը: զղինձը ն այլն: ն կալիումը կարնոր տարր է ն չի սխոխարինվում ոչ նատրիումով ոչ էլ ոոբիդիումոյի: կալիումը միկրոբների մոխրի մեջ բավական շատ է,

Պարատրոջները երբեք չեն կարողանումամկակից ամբնոթլթյուներ,

,

ճնտնապեր նան սպիտակաւցալին նլութեր սինթեզել. նլրանցճամար աննն ճրաժեշո կառիլուժվող ողխաակուցային նլութեր, կոտ սռտինոթյթուների որոշակի կոմոյլեքո միացություննել:: ՀՇ

Գարատրոֆ բակտերիոանեիի ոննգառությունըդեռ չրիվ Դուժումնո»խրված չէ, դրա ճամար էլ շոռ դժվար է որ իժբի Ո իկրոօրգանիղմանին չփֆրարիցդոոտել: Միկրոօրգանիզձեերը, նարաժ գրան ներքին ն Քիզիոլոզիական Փունկցիուներ|, արաջին պայմաններիդոոսավորուԹյանը, միոլսում են իրենց ոննդառության` ախպերըն 5նշտությամբ փոչ թելով իրենը սննդառության ընթացքը, անցման մի շարք շրջաններ Խն ռոսյթումի: Ալոպես,օրինուկ՝ սյրոտուսրոֆ բականրիաների եր քանիսը կարող հն որոշ պայմանների տակ սնվել նան յ

ազդելյության

օրգանա-

ինչնա ն լարողիու բակտերիաներից մի քամիացություններուը նիսը, կննդանի օրգանիզմների դուրս դոայով, կարոզ հն աճվել անկեն-

կան

ո

դան օրգանականաննդամիջաղվալրում (գխզնավկ՝ սիրիրախաոխ

բականրիա-

Ճերբ):

Մրտատրոֆները կենդանի օրգանիզմում

ֆիտ կյանք վարելուց

ճետո

կարող

որոչ ժոսրաասկսառրոպարաղիտն դառնալ (օրինակ՝

նն

եր

առաֆիլակոկերը կապտականաչավուն ԺԹարախակալո ճիվանդությունն առաջացնելու ժամանակ): Ալապի«ով, ժիկրոօրգանից մներիսննդառության ուիպեվերոճիշլալ են ե րբ մ

կախված արտաքին փոխվելուդեպքում կարողե

«ոիպերը:

ներթին մի շարք պայմաններից, որոնց անմիջապես ոլլվել Սոսն ոննդառուլթյան

ՄԻԿՐՈՑԲԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ

ՍՆՆԴԱՌՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՇՆՏԱՌՈՒԹՅԱՆ

ՆՇԱՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆ ՕՐԳԱՆԻԶՄԻՀԱՄԱՐ

Սենդանի օրջանիզմի մնջ կատարվող զանաղան պրոցնաներ,

Հրինակ՝ ասիմիլլացիան, աճումը,լխազմտադումբ, շարժումր

մեծ

ինչպես քանա-

Չոթյամբ էներգիա նն պաճանջում:Օրդանիդմում որքան արադ են կա«ոարվում կենսականպրոցեսները, այնքան չատ էներգիա է ծավաավում: իրենը ճամար անձրաժեշա ար, էներղիան Միկրբոօրդանիզններն ստանում էն բջջի ներաում տեղի ունեցու էկզոլթնրմիկ ոնակյիաներից, նման պոտենցիալ էներցիա սրարունավող նլութել օրդանիղններն ատամում Են Տրւո՝ ղրախց,ա աննդանյչութերի Մեջ պրոտուլյուղմալի Փանվող պաճհատի նլալերի օզոադորժումից: Օրդանիզմում ար, էկզոԵն ճի թերմիկ ոնակցիաներն նականումկազմումշնչառության ակոք: Շնչառության ժամանովը էրգոթերմտին ոնակցիաներիճամար օրգանիզմը ճաճավխ օտադործումէ ջշարարների օքոիդացումբ, որն բնթոոնում է

յողիականպրոցնոներիտտուննառիրութունըցո լց է վել, ռր շնչառ ն թյան ոկտի ժամանակ նյութերի թայքայլման էններդիալիառաջացման է ազա թթվածին: ամար պաշանջվում . ազատ բոու Մքկրոօրգանիզններն ե

օղտտղդործմանամ ն հոմբի՝ յո) անհրոբրներ բնույթի բաժանվում երկ Հերատուլթյան են ալն օրգանիզմնեերը։ Անրոբներկոչվում որոնք կաթ) անանրոբներ: ն ազատ թթվածնի առանց չեն դրոն կարող րել, շիթ զդուսի ե ես կոչվում ոլն օրդանիզձները, որոնք կարողանում անանրորբներ թթվածնի ճաժմարլարացակալուզարգանալ, աճել բազմանալ աղատ կան Անածրորներից այնպիսի օրգանիզմներ, որոնք Ժլան զեպբում։ նան են. ազա Թթվածնի ներկայության դեսբում. ղարդանալ կարող կամ ֆակուրոատիվանանրորննը,բալց լրանք կոչվում հն պայմանական րոնց Դամար ազատ լոքվածեի չնչին զանակը չան 1 այապիոխեորը, թթվածնի ու

Մեծ

պայմաններում Թույնէ ճանդիսանում ւոլուլ ոննդատու խԽերկալությունը

միջավուլբում նրանք երբնք չեն կարող զարգանայ Սլգպիաի կան այն»րգանիզնները կոչվումեն խիոտ կամ շբլիդաո-անաերորներ: ն են էլ, որոնք բոնում տանրոբների տնանրոբների պիսի օրդանիխղնեեր իջին յոնղը: են տվել: ռր արու քին պայմաններում գտնվող ցուլ Փորձերը մեժ է դործումմ չավխաղզանց թլածնի կոնցենտրացլոա՛ն ազդեցություն մի շարք կենսակուն ողրոցեսների բու Ռչ մ խալն մխկրոօրգանիզձների առաջացնելու ճատկությունը օրգանիզմի աճեցողությունը, այլն պոր կամ ապորի դարդանալը սնբտորեն կապված են միջավայրի թթվածնի ճետ: Բայց պետք է առել, որ բոլոր տեսակի մբկրորկանցենտրացիայի ներն էլ միննուլն վերաբերմունբը չուննն դեպի թթվածնի կոնցենտրացրանչ Օրբնակ՝ ճավրեիատարբար դեպի թթվածինը շատ դդալուն են լույաթթվալին բակտերիաները. արանց ապորննրը չեն կարող ծլել, եթե շեկ լիտր լուծուլթում 25 մլգ թթվաժին է դտնվում, քնդճակառակն, եկնխմտան բակոնրիաներից Բաց.միկոխիդեսի (896 17Շ010Մ6Տ) ուորները չեպի Թթվածինը չատ Թույլ զգալնություն ունեն. նրանք նույնիսկ կաւեն զարդանալմեկ լիտր ջրում 19326 մլզ Թլվաժին լինելու դեպքում: բող ո

շի

մուն

ճամ է որը քանակություն, ճամարլա ապրաաախանում մթնոլորով

մեջ դտնվող թթվածնի հարաբերությանը:

տ

ճեւռնլալ կերպ.

կալ. ջերմություն: Շոէր»Օ:60շ--6ԸՕչ-Ի6ԷՕ--071

հենդանիների, բուլածրի, ինչպես իկրոօրգանգեեր տիզիոր

մ

՝

ՍԵՐՈԲ ԿԱՄ

ԹԹՎԱԾՆԱՅԻՆ

ՇՆՋԱՌՈՒԹՅՈՒՆ

Վերը ճիշվաժ երկու ձնի չնչառություններից ավելի

է աարածված

շնչառությունը, ուլնբավական չատ է ուսումնաԹթվածժնոայլին-անհրոբ եխ անրված: /ւսումնասիրությունները ուլը ,ովել, որ Իռյնկույույին ն

9լ

ամամու

ուլնպես,ինչպես

մթնոլորտում, բջջի եջ

կ.

ներժծվելով-

ընդունակչէ շնչառություն նլութերն անմիջապես օրոիդացնել:Բջջի այն բոլոր շվման մեչ նլութերը, որոնք ենլիակա12 օբքոիդացման, ոչ Հ դրսից ներծծված ակախիվացածֆ Թթվածնի կաղմում մտնելով են մի ոի մեժ է պարունա սոիւի, որը ։ոտենցիալէներգիայի պաշար է ռաարխիլ կում, բոոլց դչտնվում վիճակում: ե Այլ օիսանմի իներտությունը միաժամանակ լոս ուժեղ ճւյեն կաղիր ունակությունն ոաիողլում ժեղ ընդունել,ոի ալլ ռիաոհմոււր դանվող փոլեկուլները որոշ պայմաններում կարողեն «ակտիվանալջ ն, դիո" ճետնան բով, ոնկակցգիալյի մեջ մանել միփլանց ճիւո։ են, որ Ըջիջում /ոռւաջանու ոմսանոթ Հելուզոււողներխը ենչժաղդրուսի է Թթյիոժնի ոկաւիվացում, իոկ ուլան.բ. բնդճակառակն, են, կարծում: ոբ բջիջը կարող Է ակտիվացնել օբոխդացման ենթակա, նլո Հերը ե Ւոլեկուլրաբ Թթվածնիհոսի ար նրանց դարձնել ավելի կպունակ: Բախը(ւ Էնդելարօքոխդացմանափբոզջ երկու փուլի նն բաժանում: Ըստ «"լբոցեսր նրանց ճռաջին վխուլում:թթվածինըմիանում է ավտոօբսիդատորների, այնսլիսի նյութերի Ճեսո,որոնբ մոլեկուլրուր ալսիրւբն՝ թթվածնից ետ, Ընդ որու է Բի դերօքթոիգ բարեոումի փիջաղնես օքսիդանում հիաառու Եմ ո12 է է, արմ ոլ. ւղ աանխելրումի առաջ դուլ" զուլլուն: ակոխվացուծ է ռլուենցիալը:Թթվածնի աաա որը բսրձրուզնում՝ օքսիգայմտան այ

միացություններ առաջացնող օրգանուկուն գերօքսի գները, ըստ Րա, ն ես տների ճասոկուլթյու ֆ Ի ձնոք բերում (՞բսիզենագնելր Խի, ):

ճետ

բոմ ենաոնե ի

ոլնպիսի պրոցեսներ ԵՏ կասւարվումմ, ե աուում եչ, ւրաան որոձւբ դելրօքավդները դժվար օբոիդացող միացությունեջ ճս ներն ՞թկսում օքսխլուցնել ակոխվացածթ մածն ծ վին: Ա,խան, |:

Երկլրոլդփուլում՝(ջիջում,

Մ"

ցեսն

է, ըս արյադանխում

թյամբ:

Բախի,սլերօ յքա խղազ ֆՓերմենոի ներկայ ։

ա

ճեո օրգանականմիացությունների Վարբուրգը Թրթիաժնի

րոպու փր կուում է, այաքյես կոչված, «շնչառական Այ, «շնչառական ֆերմենտի» կազմություն եջ, բոա փարըուրգի,անսպ ույ: ման ոնում Է երկաթը,որին վերագրվում է օքսիդացման ճանական դերը: մ

ֆՓերմննտի»ճետ:

Սկզբնականնրկաթը,

ճակում,

որբը

գաւնվում է խրատ վերականգնմանվի-

փոլեկուլլար Թթվաժնիյխոխազդեցությաւմմբ վերածվումէ րարձր

վալենտականձնի, ամ եր ճերթին,օրգանականնյութի փոխազդեցու թրոմբ նրան տալիս է թթվածին, իսկ ինքը նորից վերականդնվում է որպես ավելի պարզ վալենտականձեչ մուտս շնչառության ֆերմենտը Վարբուրգի,

ճեմոգլորինին, Տեիոնին,որբ ճնմողլոավելի ճՃիշտ՝նրա արտադրանքըձանդիսացող Ըստ

բենի ակաիվ կորիզն է։ 9»

է

Վելլանդը կարծում

է,

որ

օքսիդացման ո"րոցեսիժամանակ ակաի-

ջրե ներկալութթվածինը:Օքաիդացումը է ամենից այու թյամբ,բոտ Վիլլանդի,ընթանում ճետելալկերպ. մանում է է փոլեկուակտիվանումջրի ջրաժինը,որը ոնալցիալի Ճեջ ճետ, իսկ ջրի որպես մոլեկուլից աղասովելով, Թյժվածնի Թթվաժինը լաթ է անտիջապեռ օքսիդացնում օքսիդացվ իճակ ուռումային ակտիվացաժ «ան ենլ ակա նլութըո օքոխդացման ուի նն մի պրոցեսին Այսպիսով: բոս" Վիլլանդի» ուղեկցում է վերականգնման պրոցեսը: բոտ փիլլանդի, Օքսիդացման ռնակցիուլի իրականացման դասվար, է Անճրաժեշու Հի անծրաժեշա: ճամարվում, ներկուլությունն ԹթլաՓնի /ջրաժնի ակցեռոսըը)» միտլն ալո կամ այն փիացոժյան ներկայությունը ետ կարողէ վերականգնվե որբի ջրի ակտիվացածջրաժինների միանալով ակցեստորի ինչպես օրինակ,Քազախալդեճիդըմեթիլեն կասլույլտի ջրաժնի կարող Է օքսիդանալ: ներկալությամը, առանց թթյածնիմասնակցության, Նման է ջրի ջրածնի ակտիսկզբումառաջանում: ռլալրտաններում է, ակցեպտում նրան անգույնլելզովլացում:որը ժեթիլեն կապուլտը Այդ պրոցեսում անջատված ատումական բաղայի է վերականգնում: վեր է աժոււիքացախաթթվի: օքաիգացնելով՝ քացախալգենիդն թլթյլաժինը Բո է դառնալ ոչ միալնչրի» այլե ակտիվ կարող Վիլլանդի՝

վանում է ջրածինը ե

ոչ

թն

ջ

ու-

Ալսպես, ոպիրտի Ք" 9 ե ջը ջրածինը: օրինակ, Ը Ր / բիշ միապություննե (Կ էթի Լ "ԿՐՐԸ ՐԸ ԻՐշ ճմ լ օքսիդացման ժամանակ սպիրտի սկզբնական խիբի ջրախալդիչիդի նա ժինն է ակտիվ դառնում,ետո ինչսլեսթթվակարողէ ակցեպատորել էլ ժինը, այնսլես այլ ակգեպաորներ/մեթիլենկապույտ)- սռլիրուըճենյ քացա-

այդ

(1

Ժամանակ

կորզեելո1 Ը

ածին ն,

օքսիդանում» Քոլրդ

է ալդետ

Ա՛: Պալլադինը "Արոցեսում գլխավորդերը շնչուռուլթյան (

շը

ռ

'

վերապաճու է, ալոսլեսկոչվածյ «շնչառական պիդմենտներինջ, այսինբն՝ կենդանի Բոտ Գալլագինի՝ բջջում դանվող մի քանի ներկվող նրութերին: օքսի12 դացման պրոցեսները կարող ընթանալ ինչպես Թիռլածնի ներվալության, ալնպեսէլ նրա բոռցակ»լույան դեսքում, ի ճաշիվջրի մ ասնատԼ27 ման կատ ակցեպտոթներ Շնչառության պիդմենաներն տարբաբաշխաման: ջրի ւրասնա սուրումժամանակ առաջացած ջրածնի ճամար: ճանդիսանուտմմ Այս դեպքում պիգմենտներըվեր են ածվում տնդույլն լսրոմոգենների: ալս" կամ այն միացությունն Ձրիը աղտոոված այդ ջրաժինը օքոի-

օքսիդաղա ֆերմենտի Թթվածնի ներկայությամբ խրոմոգենը ազդեցության տակ անջատում է իր ջրաժինը, որը միանում է թթվածնի ետ, իսկ խրոմոգենը վեր է ածվում շնչառական պիգմենտի: նորից են Պրաժնի սպիրաի վերալինել,օրինակ` կարող դացնողն է:

ակցեպտորներ

մինչն կանգնվող քացախալգնճիգը,

ամիակի վերականգնվողնիտրատ ները ե, վերջառլնս, ԸՕջ-ըԸ՝աժխացրածինների Փոտոսինթեղիոլրոցնսում

ուարաժում է նան կենոնսություն,, հունբքելդը ան վբա: ելում կատարվող նլութաղիոլւանակուլթ Հետաքրբրականէ նշել նաւն. ալն, որ Օապարինին ճաջողվելԷ Պոոլուլս Պաղլլոոինի

դանական օրգանին

լադինի սխնմալով շնչառության վրոցեսը բուլսերից մեկուսացրաժ խրոմողենի (ալորագենալին թթու) օգնությամբ պարզաբանել օրգանիզմիչ ւատախ

Օգի

ննրկալությամբ անդուլն խլլորոդենայինԹԹ Թթվածնր

է ն դրանից սքոխդանում

Ֆա

ներկվումէ կանաչ ղույնով (մեր

Լուժույթի

է աձ-

)։ իզո ննտի մեջ"էՒ միացությանն «ռվեշնչառության լացնելով ամինոթթուներ, ճնարավոխ է վերջիններն օքախդացնել,ընդ որում շնչառության սպիգզմենտնանգույն խրոմողենի է վերակախչնվում ն վերականգման վերաբերյալ կուն Մո հ Ա շարք Օբքոխդացման մի ընդանուր սլաուլ բալց դրանք բոլորն էլ ւնեն տեսություններ, է` զանադան անասկի օքոռխիդացման կասություն, ալն վերականգնում ուն չափից դուրո մոտեցում ունեն: օլրոցնսներին ոլեմտյուտիկ կենդանիօրգանիզմում տեղի ունեցող օքսիդացման ն վերականչնըման սռնակցիաներնավելի բարդ են, քան մենք ենթադրում ենք: ալե աոավ Շնչառության լրոցեսի մասին եղած վերոնիշյալ բացատրությունները ոտաչով, անճձրաժեշաէ նան ճիշատակել, որ օրգանիզմում օբքոիդացմանսզրոցեսներնինչնո էչ ընլուն ալու լինեն, նրանց վերջնակոն էփեկտիվությունը բոլոր դեպքերում նույնն է: եթն այդ պրոցեսների ուսում նասիրության ընդիրները ոտանմտանավակվելն միալն օբոիդացման այրոցեսի տիպը որոշելով, ալա ոնն օրգանիզմի ճամար նրա վերջնականէՓեկտորճՃեշո կլիներ բացատրել: Սոկալն մի շարք դեսլքնրում կարնոր է լինում գիանհնալոչ միալն պրոցեսի վերջնականէֆեկ«որդյոլլե որոչել նրա Քիմիական ուժը վում

առանում՝ Համար անճրաժնչո ջերմային չներգիան պրոցեսների իծ նյութերի մասնաւուբունծ պրոցեաներից օրգանական զանաղդան

սական ն

արք

չի

անգամ մաուաջ անում

կալ. ջերմ.: Շկ»0:-2ՇԷՏՇՒԵՕԻԻ-2ՇՕ.-Է-57

Ինչոլնսյոնսնում

ենք, մեկ զրա: մոլ. չաքարի փասնատումիս: գալիս կալ. ջերմություն, ալնինչ ահրոբ շնչառության մամանակ ից ռաուցվում է 674 կալորիա: Սմ.լդ նուլն շաքարի եվ օքոախդացում շնչակասկաժ, ալս նրկու շնչառութլյունների ժամանակ անանհրոբների է ռության նլութը շատ անանանոաքար ծախավում, որուվվեանիրենը իճառի: եժ բուէներդիան բավարար շասիով աաւանոալու րենց կննաական նակությամբ շաքարներ են ձն ավոխո մ: մեջ բավական շատ են աարաժված անանրոր շնչառուԲնության թլուն կատարող միկրոօրգանիզնները:Դրանցամեն մի տեռտակըանանշնչառ թյան ժամանակ Խլութըքո բաճաաուկ ձնով է յիուխուխումն: բոր մառնաբակտերիաները,նուլն շաքարը Օրինավ՝կաթնաթթվալին ն. 20 կալ. են ջերմություն՝ ոնլով՝ աաուաջյոցնում կաթնաթթու առաջ է

ԸլԼ»0:--26ԷՒՏԸՒՕԱՇՕՕՒԼ-

Ժոռ

կալ. ջերմ.։

ջիաբակտերիաներըլուղախփլթու, Իոկ լւղաթթվայլին ածխաթթու, 18 կալ. ջերմություն՝ `

1.

`

-: Ը» չէն

Շչէն»Օ.--ՇԷԽՇԷԻՆՇՒԽՇՕՕՒԼԳ

`

Ա)

ամեն

ջերմության: Առաջին անդամ այդպիսի լուրաքանակությամբ որոշ անանրոր շնչառությունն ուսումնասիրվեց ոիողիանլժլվաժնային ճՃառուկ ռբոնթ իրենը կենաականանճրաժեշ էներգիա շաքարասնկերի,վո, հ 12 շաքարները ոաանյում' պրոցեսում: ռպիլրտի աժաաթյթյ|ի վերաժելու Ալդ ոհակջիան ընթանում է ճետնլալ սխնմալովլ.

ԱՆԻՔՎԱԾՆԱՑԻՆ ԿԱՄ ԿԱԳՎԱԾ ԹԲՎԱՍՆԻ ՀԱՇՎԻՆ

Տ ի

ՃԱՏԱՐՎՈՂ ՇՆՉԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ

ուսուննասիրությունների ընթացբում 1801 Թոլակաանդամ նկատեց, որ կան ալնպիոի միկրոբներ, որոնք Լոամի նինառաջին են ագատ օդի դանում Թթւվաժնիբաազակալության օլալմաններում: ական զիռություն Պաստլորի«լդ սքանչելի ճարտնագորժումը բիոլողի ների մեջ մրանդամվխց առաջացրեց: Իր ուսուննասիխրություն: ճեղաշրջում ների Ընթացքում մնկուսացրած մխկրոբը՝ Վիբրիոբաւաիրիդունն (Ս1ՈՕ է Թթվածնի լրիվ բացակալուչ ես3քջսճո) շատ լ«վ զարդանում Թրսն պայմաններում: Հետադաուսուննասիրությունները ցուլց տվեցին, ռր բնութ լան մեջ կան շատ տնսակի միկրոօրգանիղներ, որոնք լով են զարդանումմ/ոլեկուլլար Թթվածնի բացակայության դեռլքում: Ալդօբերենց կԵՆպանի դններնանթթվվաժնոլին ղարդանալով՝ սալմաննելրում

պրոցեսներում

է

ժին

հր Պաստլորն

լուն չրոցեսներում էլեմենտար Թթվածինըբոլորովինմասնակցութ

ունենում:Այդ մփասնաոման

կան Ժա

մանակ

կալ. չերմ.:

որոնբ անաերոբ շնչառության ալլ միկրբոօրգանիղնճներ,

Կան

աէ:

,

ացն ում

մ

հ հն

«յրողուկտԴՐ ներ.Է"

ս

նց

Ա ամին

կիոՅՈՔ տուն

Տնտադալում: ժամանակորոլեսէնձրդիայինլութ Անահրոր շնչառության

ն.

բ.

շատ

ճեյոնանբ է այլն բանի, որ նլութերն ամբողջուավելի նլութեր ծՓախավելը րի ուլ չեն Քալքալվում, Թլբ այլե, ինչսլեստեսան բ, վեր 27 ւսծվ|ում նլութի, որը դետ բավական շատ էներգիա ունի: Ալաոեղ սլետթ է նշել, որ միկրոօրդանիղններիկողմից նլութերի ունի ժողովրբանտնտեսաբարծախսումը ւեծ նշանակություն լիսի ալս դական սոնտեսությանմեջ: շնորճխի օրինակ, անանհրոր շաքարասնկերի Ալառլես, շնչառություն մենք կարող ենք կարճ ժամանակամիջոցում շաքարից սաղպիրտ, կաթ95

ապիրտր ն (աթնաթթուն

գործնականմեծ

նշանակություն

անտնե

ունեն

սության մեջ: անանրոբ շնչառության Փումանակ Միկբոօրգանիխզնների որդանաքբ էներգիայի Քալքալման / դրա աբդգլուն Ճանդիսացգող մ Է կրում: ացման «ալդ խմորում անունն ւզբրոցեսթ տնխանիկալո

կան նլութնրի ճուաջ

տարբեր նն Խժմորունները

(ինուջի, Ֆալած Թե Խմորման

ժում

ունակ

ինչպիսի պրոդուկտներ նն ստացվում: Օբինուկ կաթնաթթվային խմ որման կաթնաթյուն է, սպիրտային խմորման ոլրոդուկար պրոդուկտը Էն այո ապիրտնչ, լուղաթթվալին կորան ոլրոդուկտբբուղաթթուն մմեխանիզմի ներթին մանրամասն Անանրոր շնչառության են միալն նլութերի զուլց Պասխրությունները ւովել, որ ալդ ոլբոցեար շասնատմ առաջացմամբ չէ, որ պարհանավորվումէ, ամբ ն էներգիայի աղլ արդ ոլրոցեսիցմինչե վերջնական պրողս րոր ատանաչընլույթրմի ոու

փոփոխություններ Է

շարք

իոկ

կրում. մի փալում գործում ես

ամեն

եղի

են

անցնում է մի շարք

նա

մի

չարբ

փուչերով,

ֆերմենտներ: Ալատեղեռ

օքսիդացմանն Թե՛ վերականգնում Թթե՛ ուն,ինչպեսճամ

ունենում

պատալիտիկ պրոցեսներ: ԱԵՐՈԲ

ԵՎ ԱՆԱԵՐՈՔ

ՇՆՉԱՌՈՒԹՅԱՆ

ՄԻՋԵՎ ԵՂԱԾ ԿԱՊԸ

Ինչպես անսանը, լե՛ անրոբ ն քն անանրոր շնչառության ժա«մանակ օրգանիդմում օրգանականնյութը (շաքարը) քալքալվում է, ն ալդ քալքալոմից առաջ է գալիա էներզիա, Ալդ տեսակետից էլ երղու տիպի շնչառության միջն էական տարբերությունչկա (տարբերությունը ձնի էներգիայի քանակի մեջ է), մանավանդ որ անրոր շնչառության ժամանակ երբեքն կարող է տեղի ունենալ նան անաերոբշնչառություն: ազատ Շաքարի քալքալումբ տեղի Է ունենում թթվածնով օբսիդանալու ժամանակ, բալց որոշ դեպքերում էլ շաքարի մառնատումը առանց ալգ թթվածնի ներկայության,անթթվաժնալին տեզի է ունենում վերջին դեպքում, ինչպես տեսանբ,չսռաջ Դր դալիս որալմաններում, պզանաղդան տնսակիմիջանկլալ պրոդուկտներ(սպիր, կաթնաթթու, լուղան կամ օրդանիղմից այլն), որոնք իրենց ռերթին ճեւտադալում են կարոզ դուրո գալով կամ որոշ դեպքերում օրգանիզմի մեջ օքսիդան նալ կամ սինթեզվել նորից օրգանական բարդ նլութերի վերածվել: Խմորման ե ազատ միջն եղաժ սերտ շնչառության թթւլաժնալին ու

չ ցույց կառլն ավելիւլատկերավոր

տալիս

կռստիչնի Ճեւտն լալ սլե

Ը.է.Օ ծ Շախ

Մառ Մ

մից

առաջացած ժ

մորու 22 Է

ՏԸԷչՕՒՌՈ-2ԸՇՕչ

մ

ոո շնչառուլ լուն Թթվածնային

Ս միջա

նե պրոգուզտներ

6ՇՕ.-Է6ԷԼ,Օ

ան.

Այ. կապն ավելի ցալտուն երեում է մի քանի շաքարասնկերի ընթիսդ քում: Շաքարուսնկերիըմի քանիսն սնան դենսադործուննույթյան իլննց անձրաժեշո զարգանոայու՝ էներգիան ռսւտաւ«ոբ որարիաններում՝ տոն նն ում ի«կ երբ միջավալրում շուքարների Կտ ոսումիուղ) ոնակցիաներից, է եշ, ոկռում Թթվածնի քանակը, նրանք շաբարի անաերոբ վերանում ջացած ոի լոն օքոիդացնել մինչն ՇՕչ ն ՒԼՕուուս ջալզքայումից Ալո չոնսոակետիցէլ նրան կարող նն պարդանալ թե անրոր ն Թե՛ ան ունրոբ ո"լալմանն հրում: Իսկ շնչառության ոլր տնսակներըՃճետնանք են

օրդտնիդմի ըգոնիղ

ն

արտաքին ըրռուք

միջավալ ջավայր

գոլություն գոլուլժյ

միջնջո

ունեցող ցող

սիոչ-

աան:արձ կապի:

ՇՆՉԱՌՈՒԹՅԱՆ

ԲԱԶՄԱՊԻՍԻ ՊՐՈՑԵՍՆԵՐԸ

.

Շնչառության վերը ճիշված չրոցնոննրում մննք տետաղք,որ ճաեն նլութ օգտագորժվում մսթյա բ"Լ"/" դեռքերումի որպես ծակվավող ոբոնը հրենց շաքարները:Բալց կան ըաղմապիսի միկբոօրգանիղններ, շնչառության ճամար բացի շաքարներից կարող են օդաադորժել մի շարք ղանաղան անսակի բարդ օրգանականԽլութեր՝ սպիրտներ, օրգանական թթուներ, սպխոակուցներ. ամինո-ամիգոչմիացաւլթյուններե ալն: կան նան այնպիսի րակահրիաներ,որոնք իրենց շնչառության ճամար ալնիշի Խրաքուրմք որպիախքոչ ոի այլ արտացիօրգանիզմ օգտագորգում, օգտագործելչի կարող, Օրինակ՝բակտերիաներիցմի քանիսը կարողա-

պարաֆինը, տաքը,բնեզինը

ք

ամխաջրացինեորը, ինչպես մեթանը (ՇԷկ) չնչառաւթյան ճամալ օդտագործնլ որպետ չներգետին նյութ: է տալիս, որ Զննգենն ցույ մելանիվումը իր փորձերում սմ` (Եոօէ. տճփիճուշսու) օրվա բնլմացքում իր կուլտուրոսլով կաէ 225 սմ1 Շէկ, օքակդացնել: Օքոիդացման րող ալդ պրոցեսնընթանում է ճեն ուլ երպ.

Խամ

ոն

նան

աղ

Բատ.

ՇԷլ,-20չ--ԸՕչ-2էնՕ-Լ220 ինչնա

կալ. ջերմ.

ննբ, մեկ գրամ մոլ. ՇՒԼ-ի օքախդացումիցառաջ կալ. էներգիա, որը կարող է առպլաճովել օրդանիղմի կենռակոն պրոցեսների ճամար անձչրաժեշտ՝ էներգիայիկարիբը: Մի բունի բակտերիաներերննց շնչոաւուլթյաշն օդտադորժամանակ ժում են միացությունները: աւանձապբես ճանքոային ճանքաալնպիսի լին միացություններ, որոնք օքսիդանողով՝ ջերմություն են արտադրում

է դալիս

տեսնում

ՉՀ50

Շնչառության ժամանակ կարեորն ալն

օբսիդանում, ալլ ոլն, որ օրգանիմում չերմաթլուն առաջանա

թե բ՛նչպիսի նլութ է ձ նակերպմանպրոցեսում նլոաթի չէ,

ս

Ի...

Բայցճան

մանակ ճատուկ

քային միացուլժլունների օքոիդացումր Հնչ ռռւուվժ յան Ժա. է միալն որոշ խմբի բակտերիաների,

աա արան, քոնհաա Մ"ի Հ կաա վժ""

:

1.

2Ա

Ֆ.

:

Ւ-Է30,--2ԻԼՎՕ»-Է 2ԷՆՕ3158կալ. ՎՕչ-- Օչ»--2ՒՎՕչ-42 ՏԱԽ.

Լ:

արության

ջերմ...

կալ. ջերմ.։

բակտերիաներնօղտադորժում են երկավխային միացուչ երկաթային թյանները՝ ջԻնչՕչ1-Օչ-:2-6չ04-29 կալ. չերմ., իսկ ժժժրալին րակչ ժծմբոայինմիացությունները՝ ՒԼՏ-- 2Օ-ՀՒՆՏՕլ ՒԷ է15 կալ. տնբիաները՝

ջերմ.

ալչ երնուլթների ղանաղանուլթթլունը բացատրվում Շնչառության

նրանով,

բակտերիաները դտնվում

է

տարբեր օննդամիջավալրերում: Ամե ւխ բակտերիա ճարմաիվելուվ եր ոննդատու միջավալրին՝ է յովլալ միջավալրում շնչառությանպրոցես Ճւաիար օդաադորժումմ ցերազանցողնրութը: Այառլես, բակտերիաներից օրինակ, ժժմբալին նրանք, որոնք օզտաղորժում են ՒԼՏ, դտնվում եռ դլխավորապեսճՃանթային տրելոում։լճերում ն ալլ տեղերում, որտեղ մենծՓանակությամբժժմբաչրաժին է առաջանում: Այդպես են նան եիկաթոլին բակտերիաները, որոնք դտնվում են են դլխավորաւ ղեռ երկալժաջլելյույի, այդպես մեթանալին բակտերիաները ն այլն: որ

ՆՎ

ՍՆՆԴԱՌՈՒԹՅԱՆ

են

ՇՆՉԱՌՈՒԹՅԱՆ

ՊՐՈՑԵՍՆԵՐՈՒՄ

ՆՐԱՆՑ

-

են ատվխպումի ավելիմանրամասն Ճեյուաղուռել բջջիներքին մեխանիզմը: յհանօննդառությանճ շնչառության Միկրոօրգանիզնների ոյլրոցեսների է բամառն ուատումնասիրուլթյունը ցույց վել, որ յդ դորժողուլթյունե ունեն ներում/ֆերքենտները դոլժուն մասնակցուլթյուն օրգանիզմում կատարվող ճամարջաբոլոր կարնոր ձն ասխոլխունները կաղսերտորեն

ֆերմննտների աշխատանքի ճետ: ԻՎԱ ԻԻ րԽԻկ Հակ մեա աթշագակոառ. պիսի նյութերի միացություններ, իր ներռում դրանք ենթարկում է մեժ յիողւիոխությունների, ընդունելով դրանք որոլես բջջի մասաալիավելացման նլութ կամ որպես կենսական պրոցեաներում անճրաժեչաջերնո մային էներգիալիաղբլուր: միաժամանակսննդառությանն չնչառուվաժ

Ց

հն

բում արաբին ժողոթյ ունների բնլթաւց

է միջավուլլ'

գործող"

դո

ար-

Աա հար

Ֆերմենտները կամ էնզիններն իրենց ներգործությամբ ամենից են քիմիական կատալիզատորներին:Ֆերմենտացիո վեյի մոտենում ն պրոցեսներում, ինչոլեռ կատալիտիկ ռնակցիաներում, ֆերմենտները ոնակցիաներինանմիջականորենմասնակցելով,միայն քատալիղատորները են, իրենք ոնակցիալի մեջ չեն մտնում, արադացնում՝ դորժողություննելն չեն չեն սոխոիոլում ե ոկզբնականէ կմիվայեն:ոուլժյունը պաճպանելով՝ կոցնում՝իրենց ճաոկությունները» ա-

մի այլ կատալիզատորների

չակով կարողանում

են

ռորժը:

բնորոշ կողմն էլ ալն է, որ Քիչ քակարգավորել ճակալականնլութի վերամշակման

Օրինալ՝0,600, 000 1 գ ԷՇՏՕլ-ը բավականէ, որպեսզի կալիումական իակ0,000, 000, 001 զ ԸսՏՕյ-բ լողի օքսիդացմանռնակցիան կարղավորվի, փավականէ, որպեսզի ժծմբական թթվի նատրիումի օբսիդացունն արադանա

Մուոի

են,

բ Մաոն (ֆերմենտ) եր

են

ստացվում

աման, ոնաւթյան

ֆերմենտներիկամ, ինչպես

նան

ա-

այս-

ինվերտինը կարող է միլիոն անգամ ավելի քաՀակութլամբսախարողը Տիդրոլիզի ենթարկել, այսինքն՝ ռահբողջմի տոնռա հղեգնաշաքարը վերաժել մոնոսախարիդի'

պես,

իլչենց սննդառությանն շնչառուլթյանԺամ Միկրբոօրգանիզննելըն բալ պրոցեսներ նն առաջացնում, որոնք մեզ ակամալից ալնպիշլ

թա Բարդ

յունից առաջացածբազմապիսինլութեր: տադրումնլուԹերի փոլանակուլց ընթացքում շատերն իրենց աննդառության Միկրոօրգանիզններից են ալնպես, որ նրանք լուժվում փոփոխում օրգանականնլութերը քարդ մն ջրի մեջ ե ծառայում օրզանիղմի աննդառուլյանզործին: Ալապիսով, չատ միզրոօրդանիզններն արտաքուսա պարզ օրգանիզններ երնալով, բրոաոիական արոցեաներ նն վատարամ, փակարը ֆերմենտների կամ էնզիճների դերբ չափազանց մեժ է: «գրոցեաներում

սում

ԴՈՐԾՈՂ ՖԵՐՄԵՆՏՆԵՐԸ ՍՎ.

ՆՇԱՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՕՐԳԱՆԻԶՄԻ ՀԱՄԱԲ

նակ

իյա Թոր

զ

Այգ ւնսակետից ֆերմենտներնիրենց գորժունեությամբճամանման կատալիղատորներին:Ճիշտ է, սակայն, որ այդ անցրգանական Թիվ կան բավականիրար ճակասող կարծիքներ: ձն

առ-

Հետազոտողներիցչատերը նկատել

են,

որ

ֆերմենտները խիստ

զգայուն ջիրժության Հառմանափակ «րակցիա չեն Քարոզ մասնակցում: Ոմանբ դարժում քն ֆերմենտները յե: ԴրոՅո Քորի 2" րգա Հրոագիզառոորանը "նրանց ոն

Խրատմամբ ն շատ

էջ՛

"Ր

Ը

ն,

.

շաաատ թեր «8

աշե .Ծոառո

5. ա ԱԻ անմիջական տ

պատճառն

թ խիրենբ

լութերի

եաե

աաա ասիոխությու ԻԻԻՄ

,

մա կարժիքը նախ՝ մելթոդոլոգիապեսսխալ

«Քճնավորվաժչէ:

-

բիչ

է

ն

որոնց

ապա' բոլորօվին

Ֆերմենտների ճավանորենկախվաժ է նրանց ջերմազդալնությունը շչ

կոլոիդալ վիճակից

ն

կառ չունի նրանց ֆունկցիաների

ճետ:

Ինչ վնրա-

ճանջումհն

մասառանձին բիոլոգիական ոնակցիաների ֆերմենտների

բերում է

նաղիտագմ ք անը, Ը զ

(1 Գլ խավորասես կան իզոմերների նկատմամբ: ա

ո

րարգբ

պարզա

են

անված է միալն օպտիկա4

Մ

Է

շարք

նն, ճեւտաղզուտոզներ ռպրարզել

որ

դա

ցուլ

չեն, այլն

տալիս,

ռր

ֆերմենտները

նրանցից"րիքանիսըչունեն

նրանը արտադրած որոշ ֆերմենտներ ակտիվ չեն: Այդպիսիներըկոչվում են զիմողեններ, Սկզբնականչրջանում կարծում էին, ռր արչ զիմողենները ֆերմենտների «սկզբնական ոտաղիան» են ռ"լարզեցին, որ ճՃանդիաանումի, բալց ճՃնտաղդա ուսուննասիրությունները զիմոգենները ակտիվ ֆերմինտների ն ինչ որ ջլատող նյութերի խաոնուրդ են: նան,

Ֆերմենտների քիմիական կազմությունը յբիվ պարզված չլինելու ճետնանքով, ճնարավոր չէ նրանց քանակականճաշվառման ենթարկել, դա բոլորովին չի խանգարում տալ նրանց լրիվ բնութաղիրը: բայց Ֆ

երմենաների ներկայությունը մենք կարող ենք իմանալ միալն նրանց դործունհությամբ։ իսկ նրանց քանակի մասին ճնարավոր է որոշ ն նվի քանակը, որ ալութիալսն քանակը, աովգգություննոր ատանալ, ան, էլմմ տաշվի առնվի ո

"ո

են Դրա Շաք նրան վերոռիշակում Ժեկ միավոր ժամանակամիջոցում:

մար անճրաժեշտ է ֆերմենտները կամ ֆերմենտացիոն ռեակցիուները ամեն մի ֆերկենդանի բջջից ճեռացնել ն իրարից անջատել, ալախնքն՝ մենտ ուսոււրնասիրել մեկուսացված: Բալց ալչ աշխատանքները պաչ

'

տաքին

միջա

ւ

մեկուսացնել:

ֆեր-

բայց

նն: ջերմաղգալուն

շատ

Ներկալումս ճարոնի ֆերմենաները,առանց բացառա թյան,

100«Ը-

ուսի կորցնում ԼՂ իրենց կատալիտիկճաակուլթյունը: Բայց նրանք կարոզ են 100 մ

ռվելի բարձրաստխճանի ջերմությանը եթե նրանց դիմանալ, «Ր նջ ջրի քանակը ցաժր աստիճանում աստիճանաբար ոլակասի: Փնոմենտները տարբերմիջավալրնրումդործելույոնհսակետիցը բա-չժանվում են երկու խրբի՝ ու) են էքտոֆերմենոներ--դործում բջջից դուրը, արտաքին միջավուլրերում. սրանք շատ բիչ նն, բ) էնտոֆերեն մենաներ-գործում

որ

ԵԹԵ ճամապատասխաննլութերի միջոցով զիմոգզենալինմարմնից ճնւացնենք կամ չեզոքացնենք ջլատող Ֆլութի, ալն ժամանակ ֆերմենտը կակտիվանա.այդպիսի նլութը կոչվում է կինազա կամ կոֆերմենտ:

ս

աճա

ները

ոչ

Ծոմ

ժամանակ Մեկրբոօրգանիղքների ֆերմենտների ուսոււմնասիրության

նկատվել է

Ժանրբափոա "Է

պարմաններում

չի կարող ճիննավոր

միալնաղիտակուցներ Ըս ածխաջրբատներ: ալդ ֆերմենտների մեջ, բացի մովխրալին ճՃնտազոտությունների՝ տարրերից, է, որ բլուրեղ այինուրնական Սան 41,2-/0Ը» 2,1էն Վերջեր» ռպլարզվել ունի 51Ն6-|Ը,2,115 զա եր կաղմիումի ՒԼ, 161 ֆՓերմենտն է. 1, 29/, Ց. Իճարկե, ալս ավլալներն էլ կարոտ են բավական: մեծ ճշտումների լինել

են

եվ

չեն ատո վումի: Թեպետ մենք չգիտենք ֆերմենոների ճիշտ Փիմիական կաղմուխրոնը, բայց ունքնք մի չարբ փաստեր, որոնք ցույց են տալիա, որ ֆերմենաներնիրենց ֆիզիկականբնույթով, սովորական կոլոիդվիճակում են դանվում:Աչ մասին է վկուլում՝ալն, ռր. ֆերմենտ -

Շատերը, ֆերմենաների կոլոիղ վիճակը նկատի ունենալով, կարոր դրանք աղիտակուցալին նլուլթերին մոտիկ միացություններ են: ն

(Ը

տենտները մաքուրձնով

օրս

են,

Բոլց մի

դոս

Բյութներն առաջին անդամ ֆերմենտների մեկուսացման ճամար առաջարկեց օգտագործել բջիջների մելխանխկակա՛ն ճղմման ն բարձր ճեշման մեթոդը. դա րոշ զրական արդլունը ստալիաէ,

էլ դեռ լրիվ պարզված չէ: ժում

դեռն

անիդճներն իղրոօրգանիդններն արտաքին միջավայրում շատ քիչ դեպբերում Բ 17, արտադ բում, տ ֆերմենտներ ե Թ չու վերջիններըշասո դժվար

են

նկատվում:

Քիմիական կազմությունը, դժբախտաբար,մինչն Ֆերմենտների

ճիշտ որը մեթոդիկա,

նալթյուններով մշակված չէ,

Բացի դրանից»կան ի շարք ալլ պնդումներ» բոռ ռրոնց ֆեր-. են: Այս մենտները տիպիկ կատալիզատորներ նույնպես ճիշա: ոլնդունները չեն, քանի ռր ֆելրիննտներին կատալիզատորների միջն շառ: քական տարբերություններ

չափազանց

Սոոաքին ճեության վբա:

վելի

ազդա

Թյոնը

Է

ն

բջջի ներաում,

պայմաններիազդեցությունը ֆեւմեճտճեւի զարծուԱրտաքինպայմաններից ֆերմենոների վրա ամենից Խն՝

ջերմությունը, միջավայրի ւնակցիալի ակտիխվու-

Ֆերմենաների վրա ազդող ջերմաստիճանը շատ Քեգճանուրկողմեր ունի կենդանի բջջի վբա ազդող ճետ: ջերմասախճանի վբա սողդելու Կոնսակետից ջերմությունը, ինչպես կենդանի բջիջների ճամար, ունի երեք ճիմնական կետեր՝ մինիմում, որի Ժամանակոնակցիանմիալն նոր Է ակովում, օռրոիմում, որի Ժամանակ : ն մայբսխմում, որից բարձր ասոտխճանում Դ է Տարբերությունը կենդանի ըջիջների նկատԲ ֆերմենտների օպախմում ջերմաստիճանը աաԽոր բարձը է. օրինուկ հԹն Բջջի չն օոլտխմում: ջեր կենսագորժունեության մաստխճան ը մոտավորասվեսՉԺ 45 է, ֆերմենտներից ճամար շոասոերի ալդ օռրոիմում է ջերմաստիճանը45-50 իսկ ռրոշ դեպքերում նուլնիսկ 60: Բարձրջերմաստիճաննարագացնումոնակցիան,ինչպես նակ Ֆլ տուքատրատը:

Փերմենաների

ա ընթանում այցիան

Ար

նամ

է,

ների

ադե

ֆե

ութ

Պան

ւն

ը»

ա

ո

,

2,

.

փերմեն Ը

բմաստիճանի ռաճմանից ոոՔաանակտիվ, ր դրանք ոհակցիաներն

լր, չեն կացնել, յարող: շ տո

է

":

ռրոշ

ն

ո-

Բե-

արա-

է ազտիվուլթ յունըմեժաղզդեցուլժյուն Միջավայրի ռեակցիայի դոր-

Ժումտֆերմենտների

վր: գործունեության

Ալ. փաստը

սկտիվության ճայտնի,սակայնֆերմենտների

ն

վաղուց էրէ

շատ

ջրածնային իոնների:

կոնցենտրացիաներիմիջն նղաժ կապի վերաբերալ լրիվ

որոշունները.

են կայացվել: միալնվերջինժամանակներն

Գարզված է, որ ամեն մի ֆերմենտ կարող է զորժել չրաժնալին: իոնների միալն որոշակի կոնցենտրացիայի դեպքում. դրանից ցածր կա: դե լքում նրանք կամ բարձրկոնցենտրացիայի անակոիվ են բոլորովին ն կամ եխ: Հետնարար կարելի է ասել, որ ֆերմենտների, քալբքալվում՝ կատալիտիկ ազդեցության վրտ մեծ չափով ներգործում Են.նան մե. շարք քիմիական միացություններ, որոնցից մի քանիսը ֆերմենտներն:

Ն

Համ

Աաաա

եխ մակարդում սւիվությունը, ալսինբն՝ նրանց:

դում

ոմանք կարծում Փիտնականներից Է

նան

ֆերմենտի

օրգանիզմի

սնման

Ինչպե

որ

լութ (դիսախոարիղ։

ն

մի

ամեն

ուլն)

Տաւո-

ճատուկ ֆերմենտով: Ընդորոշակի կարելի է ասել, որ Փերմենոննրկալումո շատ ճակառակն, ավելի քիչ են, քան նկարագրվել են։ ները ճամեմաստարարչատ

կասես ճեղ թվում կամ մասնատվամ

ց(ց

Ճապո

մեն

մաթ մեկն ընդունակ է

աար ճեզքելու

է

արե ալո

աեր»

կամ ալն որոշակի

բնույթի

դլանից։ նրանց աղդգեցուլագ. է խղոժերների նկատմամբ: Թլոնը լ/ավական սպեցիֆիկ օպտիկական ներկայումս ֆերմենատնելըբնո ժանվումեն երկուխո/բի՝ Այգ ոնաասկեւոից օրգանական «ի սւցությունը:Բուի

ճիդրոյիզային

ե

դնոմոլաղուլին:

որ

ՀԻԴՐՈԼՒՑԱՅԻՆ ՖԵՐՄԵՆՏՆԵՐ

ու

ՖԵՐՄԵՆՏՆԵՐԻ

մասին դեռ լրիվ

ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ՆԲԱՆՑ ԴԱՍԱԿԱՐԳՈՒՄԸ

միկրոօրգանիզններիֆերմենտներից նշվեց,

լուրա

բունչլու-

որոլես կատալիզատոր, մասնակցում է որոշակի ռնակցիալի, ալնինչ ամեն անօրգանականկատալիղզատորներից մեկը մի քանի ոնակցիաներք է մի քանի պրոցես արադացնել. օրինավ՝ Ճալտմասնակցելով, կարող նի է, ռր միանման արդլունքներով ումեղացւլատինը ճառի արա նում է թե՛ ամխվակի՝ մինչե ազոտական թթվի, թե՛ սպիրաի՝ մինչն քացախաթթվի ն Թե՛ ժծմբային անձիգրիդի՝ մինչն ժծծմրականխ թթվի օքոիդացման ռեակցիաները: Այնինչամիլազա ֆՓերմենար» օրինակ, միալն մասնակցում է օսլալի ճիգրոլիղման ոնակցիալին։ Արլ ամեն է ոլատճաոր, ժի օրգանիզմ ունի բազմաթիվ ֆերմենտներ, ռր որոնք բջջի մեջ մասնակցում նեն սոսիբեր ֆունկցիաների: Օրինակ` նիգեր (Ճտբօք Աստ Ո/ք6լ) բռրբոսասունկըունի 20 ֆերԱսպերգիլուս ՐԸ

Երբեք Տնարավոր չէ ֆերմենտներն առանձին անուններովիլարից տարբերել. նրանցից ամեն մեկը առանձին բնորոշելու ճամար ներկալու102

է

կախված Են սննդատու առաջանալն նրա ակտիվությունը

Բափոզիչճիփնավորուններչկան:

մենտ:

չակատոզ(կանա շաբար «լակտս.օրինակ՝ ) ֆերմենտը՝ աժունցգլո ապե (օռոլա) ֆերմենալ՝ ամիլազա ն այլն: Ռալց ալդ

ամիլո

Հասկանալ այնպես, նրբեթ չպնտք եֆիկաւթյանը յզոլիմախարիդ։ ռպիաւակուց: Ճարոլ

դա»»

ֆերմենտների վրա ազմիջավալրի բնուլթը ն ալս կամ այն են,

միջավայրիքիմիական կազմությունից: Սակալնալլ

՛

«ազա

դերը

ունեցող ճիրբա յին մետաղականն բնդճանրապեսճոռղչալկալային աղերթ ես ֆերմենտների նկատմամբ որպես խթանիչներ ճանդիսանում, այն է` են ուժեղացնում ժանը մետաղական աղերը նրանց ազդեցությունը, նն ազդում, կասեցնում են ֆերմենտների վրա բացասաբար նրանց ակ-

անուններո

անվանել

նված

չ Ֆերժենանելն ոլն նրաթերի բնդա՛ ենթարկվում, ալնտարբնլրչու«խովխոխության որոնբ ճրանդ կոզմից որ անանների վերջից ավկլացվում է այյ հլութնրի թլամբ միալն.

մրո

Սլո (ւբի

"նջ

են

Մտնում

ոչն

Շոլոր

ֆերմենտները» որոնք

օր-

(ածխաջրատների, ճալողնրի, դանական բարդ ռռպիմիացությունների ուսկուցների ն այլն) ն մոլեկուլին ջրի հիացման ունակցիաներնողբուչացնելով՝ դրանց վեր են ածում ավելի պարզ մվացությունների: րանդից ճայանի Են ճնտնլալները: ֆփեռքենտճեռը-- Չոլիսախարբիդները (թաղանն օալա բուսական մնացորդների նլոթեր, այլն) Թանլութ, ռլեկոինյան նն դլիաավոր մասն կազմում ն ճողի մնջ տարեցտարիկուսակվում են մեժ քանակությամբ: նրանք շատ դժվար քայքայվող ն ջրի մնջ չլուժկարող են վող նյութերեն: Միկբոօրգանիղնները դոլիսախարիդները լորացնել երանց ճիգրոլիզի ննքոարկելուցճնտո միալն: Պոլիսախաշիդնեւի

Ճատուկֆերմենանելըի: ուզդեցությոն Միկրոօրգանիղոներից շառոնրը ածում նն ուկ սպոլիսախարիգները վեր ճասարակշաքարների: Այդ Շիդբոլիցը «զատկերվումէ ճնտնլալ ձնով՝ (Ը ցՕչ)ոԴ ոՒչՕ-ՀոՇլի լ չՕր Աչս ֆերմենտներից խարելի է ճիշասոուկել ճեն տնլալները: Սա օսլան մասնսոոում է մինչե մալուովի, գյոնվում 1. Ամիլազա-է շառ: մուկորնելի, ասպերգիլութանսակիբորբոսասնկերի (ճատկապեա Դերի) ե տարբեր տնոակի բակտհրիաների մեջ: Արքլազայի ազդման է: ծորոխմալ ցենմասաիճանը0--60 5. մառնատում ձելուլոզա կամ զիտազա-Մա թռռղլանթոանլչութը

Լ

րինչի (ող

շատ

է գնվում Չլուկոզի-մոնուտավարիխդի, ՔոլքաԹաղանթանլութը ն

Զ.

տեսակի անկերի

բականրիաներիմեջ,

Պեկտինազա--Ս,, մեկտքնյան նյութերը ճիդրոլիղի ննթարկելով

առաջացնում է արաբինով, զալակտող

է

անվում բորբոռասնկեւ բակտերիաներիմեջ: Պիսախառշիդնեւի ֆեորմենտնեԱլս ֆնրմենաները,ճիդրոլիզի

ն

բ

պեկահնյաննլութերը

ն

ալն

քալքալող

ենթարկելու դիսախարիդների՝ առաջացնում

նն

ճեքաովներ կամ մոնո

սախարիգներ,Վերջիններիսճիգրոլիդն ընլթանում

է

Հխանլալ ձեով"

«0» չէնչՕլլ-- ՒչՕ--2Շէի են՝ Դիսախարիդները ճիգրոլիղող ֆերմննաներից 1. Մալտազա--Սամալտոզը մառխատումէ երկու մոլեկուլ Շ

ջանվում է րոլոր անսակի միկրոօրգանիդմների մէջ: էշ Սախարազա կոչվում է Տան

ԴԼլոկովի,

(Միաժամանակ խովելոի կամ իչվերայազա--աաեղեզնաշաքալրը է մ-յլաւկոզ մասնաանլով՝առաջացնում ն. մ-դալակտող. ն գտնվումէ բորթոսաանկերի,շաքարասնկեր|, րբակտնրիաների«Րեջ։

Լակտազա--Մա կաթնաշջաքարըմասնատում է Ժ-պյաւկուի ե դալակաոզի. գանվում է բավոնըիանելի մեջ,Տոակուօնո շարո է ւռարաժՀաժ կաթնաթթվային բականրիաներիԺեջ, 3.

Բսոդ

(թունել, ՀՐՈ

ւ:

ֆԵռ"ՐԵՇՐ:,ԸՇԵՐ

ԷթեԵւնԵոի կամ՝ Էսթերազանե--Հայանի ք,

էԹթերների Հիգրոլիուիկ քայքայման ե

բար

Դրանցիցձալոնի էն ենոր կելուլ՝առաջացնում ահալցկան ընթանում է ճե-

ք

չոռ նարին

ֆերմենտիցշտա

դլիցնրըն

աանարինլանթթու բորբոսասնկերըն էոսկունրի աները:

ունեն

Գլիցերոֆուֆատազա-Մ, լի ցնբոզոսֆորական Թլուն (տղիէ) մասնաստելով՝ առաջուցնու: Էէ դլիցներին ե

դիմնականմասն

ֆոսֆորական Թլժու,

Սպիտակուցային ճյութեի

ոն Հատուկ արո

Այս խոիբի մեջ բավ(ո-. ֆեռմտենատնեոբ մտնում, որոնցից ամեն մեկը լուբա-

անսակիֆերմենտներեն

ԲՈԴ աղոուային միաղություններըկարողանում է ճիդրոլիզի ԴԵԹարկել:Դրանքբաժանվում են ճկտնլալ չորա ննլյալուերի' 7. Գրոտեազաներ.-բոն ք բնական մասձզյատում սպիտակուցները են

մինչն պնալտոնների» -. Պեպտոզաններ կամ հրիպտազաներ. Ալս ենթախմբի ֆերԻ ՆՆոներթ ոլե "դուսնն եթը: Մառնասոելով՝ առաջացնում հն բլուր եղաւլին 1ժ1

ալանին

ՒԷ

Ա ՒԼ,

Օ--ՇՒԷԽՇԱՕԻԵԸՕՕՒԼ--

լուլժն Թլո, ԱԶ

մոմիկ

Դեզամիդագաներ.--Այս ֆեր ենանելըկարողանում Լ ամկղդոամին ԼՇՕ(ՎԻՆ):| ռրի ժամիայությունները ճիդրոլիզի ենթուրկել, մանակ ռուաջանում Է ամրակ: Ալս խժբի ֆերմննաներից չավիազանց տոտբածվածուրնազուն։ որը միղաֆլութը մոսնատում է ճնտելալ շառ Դ.

ւ

դեր

է

ՊՒ- ՇՕ-ՋՒչՀԷՆՕ-Հ Ւչ--ԸՕդ

|

ոթ

30 Ւ կչՇՕՕՒԼ

ւ Օէ1)չ-ՕՒԷՆ(ՇՏԵՆ:05)9-ԷՆՕ-ՀՇչհ

ախի

ԽԼԵ)Շ ՕՕ

ՀԷԼՆՇԱ(

Սս

մեժ

միզանութ: բարոնըիուներ:

Բուոուրը: ՄԴՄԴ7

«ռլիլոու:հոն շառ քելթարվոլճատակ ֆերմնճաներ անքն,

անյալ կերար

8.

Հավանական է,

էն ժամանակ առաջանում միկրոօրգանիղնեեր, որոնք չթերները

ԱյԱԴԱ» արգոն արարատ ի լ.

բնուլժլան մեչ չոռխազանց շատ են տարածված: գտնվում են ամեն մի կենդանի բջջոսք, Ալա որ որոնք հն ճիմքաՀչ են տենրմանը: ռպիտակուցներիվլու չեն ազղում ե դորժում լին կամ չեզոք միջավալրում։ Այդ ֆերմենտներից ճաճախ տարբերվում է տրիատազա փերմենտլ, սրբ ճիդրոլիզի է ենթարկում դննատուրացն պեռտոնը: սպվոտակուցը վաժ եման խարուսա են բակտերիաների ֆերմենտներով առանձնասլես են ժելատինը: ալն անսակները, որոնք քայքայում 9- Դեզամինազաներ.... Սրանք ամինոլժ ճիդրոլի զի ենթարկեթթուները ն Ճա աա Ռեակլով՝ ուաջացնում են ում'խոակ այտասլխան օբախթթունելր: ցիան ընթանում է, օրինակ, ալանինի ճիդրոլիղիժամանակ, ճեյոնլալկերաբ

յոփինութլթուն ել, ռլոն թ

ԴԵՍՄՈԼԱԶՑԱՑԻՆ

ՆՐ

ժլա թժրի

ՖԵՐՄԵՆՏՆԵՐ

ֆերմենտները: որոնք քնգգրկվոմ՝ այր րոլոր նրանց Մեջ խորը փֆոժոլեկուլի քալթալելովօրգանական նյութերը» նն դիովլսություն առսաջացնում.օրինավ՝ ածլաւժնալին բտրդ միայյութլունները քալքալելով, ածխածնի ատոմները միմլանցից անջատում են: Այս խմբի մեջ ընդչրկվում նն ճնտնլալ ֆելրննատները. Օքռիդացնող ն վերբականզգնող. Ալս ֆերմենաներից են՝ 1. որոնք օրդանական նլութերբ ենթարկում են Դեճիդրազաները, դեճիգրատա ցիայի:օլինակ՝սուկցինոդնճիդրուղանսաթաթթուն ենթարկում Է դեճիդրատտացիայիՓումարական Փուժտայոսղան Թթունդեճիգրացնելով, ալն վեր է ածում /նձորաթթվի ն լլն' -. 0թսիդազաները,որոնք օրգանականմիացությունները միացնելով մոլեկալլար թթվածնի ճնայ դրանց օքոխդացնում են. դրանցից են, պերսքսիդաղանէ. այլն: օրինակ՝ ֆենոլազան, Ժ. որոնք ընդունակ կատալազաները, պերօքսիդը քալջրածին

քալել ների

ե

շմ

մեջ

նն

ջուր առաջացնել խմբերի մեջ:

ու

Թթվածին.գոնվում՝են միկրոօրգանիզժէ0»-

'

(մ

Կմոււ

Ր

լան

Ը

ԵւՐեն ֆեսլենանեւը

----.մ

"

Այս

երփինննն ն ֆերմենաներն

Կդո Ճոն ընդունակ

են

ճեր: Փերտենաներիազդեցությունը բոլորովին էլ չե սաճրանափվխակվ

ւ(սւ-

վերականգմանալրոցեսներին խակցել ներտոլեկույայլինօքսիդսդմ ան ն առաջացնել արչ նլութերի մեչ խորը փոփոխություն: Սրանք բնդճանԵՍ Սրանցից ճարտնի նն՝ Խմորման պրոցեսներին: բանս մասնակցում պայմաններում Ալ. ֆերմենտըանթթւվոծնալին ԶՋիմազան.-զանազան ստաղիաներին մասնակցելու արաշաքարի մասնատման առաջացումը: էնթադրություն կա, ր բանում է ապիրտի ն ԸՕչի է դիմազան բաղկացած ճետելալ ֆերմննաներից՝ ո՛չ արագացնում է պիրոխաղողաթթվիցբ»որը Պարբօքսիլազա, ածի ոաթթվի ուտացման ռհակցիուն. վերջինո ընթանում ցախալդեծիդի Հ ճնանչալ կերոլ՝ չու

.

ու

-

ՇԷկԸՕՇՕՕԷՐ-ՇԽԸ

ռ

'

ՇՒնԸ՝ դ)

Ս

--Օ --ԸՇՒկԸՉԸՒՐ

մի

:

ուժեղացնում

Է

պարոնը ասոմնառիրությունների քարք են ֆերմենտները դտնվում բավարար քանակաթյամբ ջուր

ձիման վրա

են

ունենում

է,

ոբ

լինելու

օրգանական նլութերի

ճեղքման, մառնատման կամ տրոճման սնակցիաներ, իոկ երբ ալլ ջրի Փանակը պակասում է, ընդծակառակն,պարղ միացություններից բարդ նրւթեր են սինթեզվում Ալսանեղից եր կարողենք առել, ոլ բջջի ջրի ֆերժենոների դորժուր աուացուցքանակակուն փոսխոխությունը Սու.

է խոր ոլլակական

ազդման

ստարբերուլժլուն:

Եթե բջջի մեջ կատարվող բիոլոգիականպրոցեսները մանրամառն որ Ըջիջլ: ճոռիազանց միկրոօրգանիզմի

ԾԻՆԹԵՋԱՑԻՆ ՖԵՐՄԵՆՏՆԵՐ

ուսումնասիըին բ, կտեսնենք,

-

կենդանի բջջի կենաադործուննությանընթացքում «րդանիզմում են ոչ միալն բարդ դատարվում նլութերի քալբալման պրոցեսներ,ալն (4

ՐԻ

մ, ալնժամանակ տեղի ո"լայլմաններա

ժելթիլ դլիօք-

սալից կաթնաթավի ստացման պրոցնար, ֆերմենան արագացնումէ ֆոսֆորա-չա-չ -Այ լ) Ֆոսֆատազա. մասնատմ միացությունների ուն ոհակցիան: Նրան մասնատուչ Փալրային Դ ն մից ոյոացվում ճնեքաոզֆոսֆորական2 ա

ւար

ֆերտենաների

ալն ժամանակ, երբ պլիցերինի ն ճարպաթթուների կոնցենտրացիան բարձրանում է, ն բջջի մեջ պարունակվածջրի քանակը պակասում: է նան, որ Հաստատված լակտազան ոչ միայն կարող է կալթնուն առաջացնել չաքարը տարրախաշխել երկու մոլեկուլ մոնոռալխարիդ: այլն ալդ շաքարների (զլուկոցից ն զալակառզից) որոշ պալմաններում՝ սինթեզելկավժնուշա քար: Ալա դչեպքուր Սա արդեն իզոլակտաղա է:

|

որբ

փասոլ Բայց

ավելի մանրամասն աշխատանքներ են նման կատարվել: ճետազոտությոնննրի շչնորչիվ ապացուցվեց, որ դտուլաին ֆերմենտի ազդեցության տակ ստացվում են դլուկոզիդներ: էիպազանգլիցերինից ն ճարպաթթուներվցճարպեր սինթեզելու ոնակցիաներին դոլժուն մասնակցություն Է ունենում: Ալո դեպբում՝ լի աղան Է կոչվում իզոլիաղան Ճարպեր աինթեզելու պրոցեսը ստեղիէ ունենում

|

մուտազաչ, Կետոնալղենիդ

ժ,

որոշ

մասնակցության վերաբերալ

|

ն

փասոո, որ

ժ Հեւտավուլու աշխատան քներումի ոինթեզոալին

-ԼՒլ--ՇՍյՇՒՕԻ

է

խոռրի):

լ

.

. -.

Սա ւ րբոցեսում լեղի ժամանակ: ղուրալաազա Սինթեզելու

մալոաղզո"ն ոլաւյմաննելրի տակ, ազդեցության օրգանիզմումմոնոսախարիդներիցկարող է առաջացնելմալտոզ (դիստ-

«օգ

:

ՕջԸ

ս

չԲնում

ո) Ալդեձիդազակամ մուտազա, ոլ: մոլեկույլար չրի ներկալուփոխազդմանոնակցիան (կանՔղաժբ երկու մոլեկուլ քացախալդերիդի է քացախաթթվի նպաստում նիցարոլի ոնակցիա) արաղացնելով, ե էթիլ »աիրաւիտառաջույմանը:Ալս ոեակցիան բնթանում է ճեոնլալ կեբպ՝ Օ

ճեղքման, տարրախաշխման,օքսիդացման-վերականգնման քալքալման՝ ոնակցիաների արազացմամր միալն, ալլ նրանք միաժամանակ կարող Են, նալաժ օրգանիզմի սննդառության ժամանակ եղած ներքին ֆիզիոնան արզ նլութերից բարգ նլութեր սինպալմաններին, չողիական Թեղելու ռեակցիաներին մասնակցել: Առաջին անգամ ֆերժենաների "րզ բարդ միացություններից միացություններ ախնթեղելու մասնակցելու «զրոցեսներին ճատկությունն ուսումնասիրելիս պարզվեց, որ մալտազա ֆերմենտր Շամապատասխան երկու մոլեկուլգլուկողից կարող է առաջացնել մալտող: դայլմաններում Վերջին դ հող քում փալտադանյսրդեն ոլն չէ, ինչ որ մալտոզի Բիդրո-

պրոցիսներ կրող մի կենդանի սիստեմ է, որտեղ կատարվում են հրկու, իրար բացառող քայքայման ն սինթեզման պրոցեսներ, Առաջին բնքացբումծախովում է ոննգի ճամար վերցված օրգագորժողությո՞ն

բարդ

ոնակցիոոախնթեղելու բուրդմիացություններ միոցություններից :

իսկ երկրորդ պրոցեսի ճՃափար՝ նական նյութերի 80--90 աոկոսը»չ ճՃազիզ 10--Ձ0 տոկոսը: Այս դեպքում սննդանյութի միալն մի մասն է առանց մասնակցամտնոր կենդանի պլազմալի կազմակերպմանը» փոփոխվելու մեժ մասը նախօրոք մի շարք իսկ ճնացաժ ձնալվոխություններկրելով՝ նոր սւեսակի, սինթեզվող օրգանականմիացություններ է տալիո: են ն Առունձնաղես ճետռաքրքրական սռղլիտակուցների, ճարպերի աժխաջրատներիսինթեզման պրոցեսները:

Մեկրոբներիմոտ արլ նլութերը երբենն կազմակերպվումեն տարբեր ռեսակի բարդ միացությունների քալքալումից առաջացաժպարզ (օրինակ՝ ս ալթակամ քացախաթթվալինափոնիումներիլ), բայց նլութերից այչ սինթեզալին պրոցեսներում, առանձին նլութերի քիմիզմի մասին մինչե ալժմ եղաժ տեղեկությունները շատ կցկտուր են. իսկ ալդ գործը, մեժ անկասկած, տեսականն գործնական շատ նշանակություն կարող է յւնենալ: Եթե բիվ պարզվի ալս կամ ալն նլութի առաջացմանընթժացՔը, դրանով մենք ձնարավորությունկունենանք օրգանիզմիցդուրս, արճետաականորեն ալար բարդ օրգանական նլութեր միացուլժլուններից Այչ ուղղությամբմինչե ալմմ կղաժ տվյալներըմեզ ճնարաչաինթեզել: վորություն չեն տալիս արլ շատ կարնոր զորժը կազմակերպելալնպես, կատարվել են շատ աշխաինչես ճարկն է։ Ճիշտէ, արք ուղղուլթյոումբ ն տանքներ, առաջյսրկվել է ալս կատ այն մեխոդը, բալց դրանը դեռ

'

տվել,

որ

ո

դեղլբումբջջում դտնվող ֆերմենոների ազդեցությունն արատճալտվում փալրում բոլորովին ալլ պրոդուկտ է ստացվում: Արչ պրոդուկոր բջջի նորմալ կենաագործուննության ընթաց քումնորմալ ֆիզիոլոգիականպրոերինբ չե ստացվում, ցեսներում

Բրա,

ջերմածին ճատկությունը Ցարբեր նսակի միկրոօրգանիզմների 1 գ չոր է. խիստ տարբեր օրինուկ, Պենիցիլում դլաուկումի օրդանիզմի է 4754 ատացվում' գյկալյջերմություն, ալրելուց

նրա սպորների 1

բջջի պրոտոլաղման մակարդվելու

այրելով:

սլութն

|

են

Մ

'

մրոռի դոլությոն ունենալ չի կարող. նրա գոլությունը պալմանավորվաժ է ալդ ճարասող "րոգեսների միասնությամբ, իշկ ալդ ոլրոցեանեՄեժ է: Հոր դերը րումֆերմենոների է նշել Փոուեւ Անճրաժեշտ ալն, ռր բոլոր կենսական պրոցեսները միալն ֆերմենաների ազդեցությամբ չեն պալմանավորվում՝ալլ ալատեղ օրգանիզմը ճանդես է զալիս իր ամբողջությամբ: եթն նձնացվեն ֆ երմենաներն իոառնվեն վ ացվ Բջջից իրը Ր, յ , ի այլ դիտվի դլանց կնկատվի, ոլ աղդեցությունը, իջուվալրու ալդանղ նբաձք ավելիԹույլ քան Բջջիներսում:

Փորձերը ցույց

Բաղմագիաի Ցոանո

մեժ

ու

Թեն իրար միանդամալն ձակառակպրոզեսններեն, բալց նրանք օրդաԼ12 կաղմփում: նիզմում միասնություն առանց մեկի կոտ Օրդանիղտբ

ո

ւ

ԱՐ նշանակություն աւնի բջջի կենսական ոկ բջջից ներարտադրվելու դորժում: Պերմություն դրանորման են օքաիդացմա բիոլոալլ նլուլթնր ալրվում ֆըծված մի շարք է էներգիան շատ գիականպրոցեսների ժամանակ: Արտադրված ն արտաքին մի զանազան սինթեզային պրոցեսների բջջի ներքին ճամար" քար ք բիոլոգիական ոյրոցեսների Արտադրվածէներգիայի մի զգալի մասն օզտաղորժվումէ բջջի ապիտակուցներ,ճարպեր ոինթեզալին պրոցեսներում, մասնավորապես ն աժխաջրեր ոռինթեզելու ժամանակ: ոչրոցեսներումժավաՍինթեզալին ճն նենքորոշել ճենց բջիջներն կարող վաժ էներգիան մենք շւոությամբ

մ. բացում ների կարիք ունե: մւռուգուտնելրի ան ն աինթեզման Օրգանիզմ ու կատարվող «րոցեսները Քալքուրմ

ո

րն

ի

Ինչպես վերնում նշվեց, միկրոօրգանիզններնարտաքին միջասասանալով զանազան նասկի սննդատու նլութերչ բջջի ներսում վալրեց թիոտ ձեավոխություններիենթարկումդրանք, Այդ նյութերի մի է մասն օգտագործվում բջջի նոր նլութերի սինլեզման պրոցեսների, իսկ նացած մասն ամբողջովին ժախսվում է ջերմություն ատանալու ճամար, որը

մեժ

Քուր Ր

։

"ԱՆԻԶՄՆԵՐԻ

Ջ ՋԵՐՄԱԾԻՆ ՆՎ ԼՈՒՍԱԾԻՆ ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ՄԻԿԲՈՑՐԳԱՆ

ո

չերմ. չա

գ չոր

նլոքն

ալրելուց ստացվում

է

.

քաղրասնկեր|

վուլղարիսի Գրուռնուս

Բակո-ռլրոգիդիոզումի

գ/կալ.

,

»

»

45544

յ

,

»

թ

»

Ֆ

Ինչպես ատնանում ննք, տարբերխմբերի միկրոօրգանիզմներիրենց բջջի մեկ գ չոր նլութի մեջ էներգիա պարունակելու տեսակետիցխիստ տեսակի ճատկությունտարբեր են, Ալս ճանջաման քլ կախվածէ տվլալ ն, ներից կամ կուլտուրայի աճի պայմաններից վերջապես, օրգանիզմի մեժ շատ ուննճ դասակից:Վերջին երկու ճանդամանքները նշանակություն

ճամար: ջերմաժնության

ճառակում չոր Ասպերգելում Նիգերը հրիտասարդ նյութի մեջ ճասակում ռլարունակում է մինչե 6,6 տոկոս աղու, ժերացաժ այնինչ ճամեմատ 5,3 է ազոտի քանակնընկնում մինչն տոկոսի, դրա էլ ընկնում է ջերմության ընդճանուր քանակը:

Բազմաթիվ փաստեր ցոլց են տվել, որ շնչառության ժամանակ օրդանական նլութերի այրման "պրոցեսում փոքը առաջացաժէներդիալի Մասն

է

օղյտադգորժվում բջջիկենսական պրոզեսների ճամար, քնացած

`

ամբողջչերմությունը,որպես աղաս էներգիո,

հն տոտջ թյան չեանանքով դալիսդանազանէթերներ քէաթերանը (ցեղոզ ուղեր), ապա նրանք կարող էն թթվաժնից արագ օքաիդամեժ նալ 8 նշանակությունունեն օքսխդա ունդուկաաբանել:Ալատեղ ֆերմենտները, որոնք զանվոմ են թն բուլսերլ, ն "թե՛ Ժիկրոդային ժունեու

գոլիս արոուաքին միջավալրը: Օրինավ՝ սպիրտային լամորման ժամանակ էներզիան ճաշվելիս նկատվում է, որ ալդ պրոցեսի ընթացքում առաջացած 27 կալ. է ջերմությունից բջջի կենսական պրոցեաների ճամար օզատաղորժվում ես 1 կալ. ուզ միալն էներ: ջերմություն,իսկ քննաղած կալ, որո է զալիս բջջից, որպիոի "ոնդամանջն անսալմոն ազդում է դիա։ դարս վբա: արտաքին միջավալրի Լ

դուրս

րի բջիջներում:որոնք գանի գոոն ջերմուլժյունն

ատ

յան

ջերմասավիճանի

ներ

) րեն. կարող ենք լբհք նկատել, Ճոսոկաւպեսուլն Ժիջսվուլրերում: 27 միկրոօլդանիգւերի կողմից: ' որտեղ օրգանական նյութերը քալքալվում է ըորձրանում դում շատ աղբի կուրոերում, Ֆերությունն չառանձնասքես Թաց խոտի զեզերում, զանազան օլպանականթավլթվուկների արկղերում. խոնավ մալաղներում զանվող Հարդի մեչ ն ոլն: Բիչ չեն ալն խոտը երբ խոսի դեղերում արտադրված ալդ հ քոսնում Ստուուա նն է ինքն իՐ (խոսի հին բո ք ումի) Բ Ք 1Ր վուն: ս: ին քնաուտ բյացմի ոկղբնական շրջանում արող է տեղի աւնսպրբողեսը ունենալ ( Ճամարլա կենանհաակի զ սապրոֆիտ միկբոօրդանիզնեերի / Աանաակ Ը ՐԻ բոօր 40-Տուաւ է ոաղորժունե ություն շնորձիվ, բոոլց եբբ ջերմությունը 50:Շ-ի, ալն մամանակ միալն զարգանում են ջնըմասեր (թերմոֆրլ) ոն ե է հււի ուին Բ ակունԸ իանն 1/ր» կտչ ոի մեն / որորք դեղ Հ Ք"քքո ր խոռիվխ ո

կուպրո

ո

մլ

«ր

"Լ

մ

լուր:

Ղ տնվում վ

են

Շողում, յ

2Ր ջրում,

շատ Սրանքձատկաուպես

»

դոմխողբում ւն

ուա

,

ածված ալն

որ

յդ

մուռ

է

բոա

"

աւրն ,

Ա

ւ

յա

Է, որ ալը օրգա-

նն

ունեն:

ունեն

"

արազ

է

նէն րիյսներն ոոննըտ:

է

որուեւոն եւաոուկ ֆերմենտ, -

է,

որ

ալա

դեղթերում բակՊՈՐ Փիլարասի մեչ նույնպես լուսարձակում է տեղի ունենում բնությանմեջբավականՀոտ են մոաիաժբականրիաները ուռաժին ուսւնձն աե Ս Ս ե ուժ: դոր նրանք չատ ժովերում։ Ծովի ջրերի, ձկան մսի ան "1 ութերի մարդկանց վաղուց է ձարտնի, չնալաժ լուսալձակումը որ լուսածին բոշկոներխիաներն ուսումնասիխրվել միալն անցաալդարի Ս հ շարք երկրորդկեսերին: ճեղինակների չմոու ճի ա5 Ինասիրությունների

"

ա4--

ու

Բորի

յ

մո

վրա,

օրգանական նրոթերը կիտված են մեում. Թերմոֆիլ ալչ միկրոօրգանիզքները կուտավյվուժ բավարար զանակուկույտի զանգվածում դտնելով թյամբ օրգանականնրութեր» ճոլՐգ քալքալում27 դրանք: ժամանակ միկրոօրզանիդնեերի շնարձիվ կուլա ինքնապաքացման մեջ ջերմությունը կարող է ճասնել մինչե Ց05Ը-ի,որիը ճետո դրոնբ լես զարգանալ չեն կարող: ալնուճեւոն, օրգանականնյութի քալքալումի ց առաջացած մի չարք ցնդող էսթերներ, ճավանականէ, թթվաժնի ճետ քիժիական ոնակցիաներիմեջ մտնելով, առկալում են, ն դրա ճնետեվանքով կուլար կարող է բռնկվել. Բացի դրանից՝խոտերի ինջնակիզմանյ վերաբերըալ կյո ճան ռոլլտեսակետ. ոմանք ինքնակիղման գլլնավոլ: Բո նրանց պատճառր պրոցեսներին: վերագրումեն ֆերմենտատիվ ծետո օրգանիդձներըմաճանալաց ֆերմննոները դեո գորժում են, որոնք քայքայման ոնակցիաները կարող են շարունակել առանց օրդանիզմի' Բացիդրւնիըց, ինքնակիզման ժամանակ մեծ նշանակություն ունի նան բուսական նլուլթիՔիմի ակախկազմությունը: Եթե խոտի դեզի մեջ ճՃենց բուսական որոշ էնդիմատիկ պրոցեսների ն բակտերիաների կենոաղոր-

է.

շա

:

օդ Ր( մրա, օդում որտեղ փալբերում:

ւուլսերի Բոլ

Տնսո:

ուռ

դացնելով՝ ջերմությունը կարող են ռասցնել Ժինչն 60---206-ի: Թերմոն" ազանց ոո ֆել քակոնըի շները բնության Մեջ ճառի չաարաժված.

Սրան Ք Ը

ն

ՐԸ

ա

՛

միջոքին

ՒՃՇԼի նկաւռՎաՆ նրատված իո բականրիաները նչանայում : ր որԲորա Գանք, երանք լավ զարգանում ալն սննգաա «ոի Բը 5.6ռոոկոսՒՀՇլ: ոՈջավագորատ ազան աժի բիս ՐԻ եջ գտնվում Խասւուկ Փուտոժին ռութ» ով լույսր Փուռոժին նլուլթնբնդուարձակումբ: ո թ Մ արար գքախդանալ: թթվածնից Հավանական բակ-

բոլոր

,

արտա

տկու օժտվաժեն մի շարք բակտերիխությամբ կենդանականաշլխարձին ւյատկանողի բանի տեսակի օրգա-

Բո

ջերսքո, թյունից

աւ

միկրոօրգանիզճներ, ճս

նիզմներ: ուստժին բակոաերխաները ճրազառոսվեսաերոբ օրգդանիզոներ են, ն ո սարձակումը ժիշմո էլ կապված է ազատ նրանց մոռ. թլրվաժնի նել-

ամենա

դեպբերը,

ջատ

արոադգրում: ԵՄախ

են

վալը

Նաի ուն ճանապարճով չէ, թազասություն ջերմությունարաադրվելը տնեն Տուիուրլյա մՄնժ մասս Ալա նրնույլթի լզ: Ժիկրբոօրգանիզմների

լլ

ու

"

են

որոշ

Ի

Ու

վբշ՛ո՛ «լարզվեց, ե

որ Մ

ի մոխ լուսարձակումը

է նրա վրա զարդացող, ճետնանք այսպես կոչվող, Բակտերխում ւ Փուսֆորեումի (ՑՈոՇԼԹոԼս թհօտքիօոճայ) ւ

մ

:

կենոագորժունեության: լ,

Լ Բժթ)ին բազանրիաներնիրենց արտաքին ձենրով իտա. տարբեր նջ կան վերլ

կոկաձներ, ձողաձներ 1 նույնիսկիոններ:Մրանթ չչ անց ժովերում են զարգանում: նրանց լուլոր ալձակաժ տարբթել Ժառամբ առաջացնում է Փուռոբակտ. ֆոսֆորեումն լինում: Օրինակ՝ Քովոորի իսկ ֆոտորակա.պիհրանտոնիին(ՔիՕէՕեՅ«Լիողթա-կանաչավուն լուլա, ,

'

նարնջագույնլուա: Ե618Ո1Թոկ)՝

Ֆոտորականրկաների մեջ լասարձակԹթվածնի քանակից. տվյալսննդաինոննախվությունը է թթվաժինը, որ բոշնշատ ՄԺիջավալբում ալնքան ուժեղ է լուսաբ-

Հան

եաղումը»:Ալ

ի» որ

բ

Ֆ

է

բակտերիաներիմեջ լուսարձակումը երբեմն ալնքան աժեղ արք բույսի նկատմամբդրական հն ցուցաՓոտոտրոպիզմ

Բոլանն

ԾՆ

ուն,

կալվաժ

հ

ւ

Փոռսոբրական Բր" րիշ" ռէ իի

շարք ,

Րեց։("| արձակելու ընդունակություն բորբոսասնկեր, ալոպեա, օրինակ, Աապերդիլուս:

ծառերի վրա ներից մի քանիսը զարգանալով անտառներում փառ են արձակում, ճՃտակապնսուօնավության պայբավական ուժեղ լուլս

մաններում:

մեջ լուսարձակումը միկրբոօրզանիզների Վերոճիշլալ

է

սերտորեն

փիզիշլոլիականառանձկապված ատանսակնտից ս աանիաարուկան Ալո տիկրոօրգանիդմենըը նաճասոկություն: նն նե նրանցով վարակված մխոր, ձկնեղենը հ այլ ո՛նվնաս միանդամայն սննդի դատար: աննլամթժերքըկարելի է այուան ց կասկածելուօգտաադորժել է

չնչառության

ճետ

ն

ձանդիսանում

ՉՈՐՐՈՐԴ

ԳԼՈՒԽ

ԱՐՏԱՔԻՆՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ

ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԱՐԱ

ՄԻԿՐՈՈՐԳԱՆԻՋՄՆԵՐԻ

ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ

Բնությանմեջ ամբողջ օրգանականաշխարձը, ներառլալ նան միկբոօրդանիզմները,ոչ թե անփոխոխ, ալլ անընդճատձեափոխվողմի աիստեմ է: Միկրոօրգանիզքներն իրենց ողջ կլանքի ընթացքում պալքարի մեջ են շրջապատի ճնտ: Ալդ պայքարիընթացքում նրանք կարողանում

են

իրենց ձները ։փոլնլով՝ առաջացնել նոր, ավելի դիմացկուն

նն ստանում իրենց դոլութլունն ապզաձներ դրանովճնարավորություն ճովել այդ անընդճատ պայքարում: Հետնապես,միկրոօրգանիզմներիգոլությունը պայմանավորված է, մի կողմից՝ օրգանիզմի ներքին ֆիզիոլոդիական ճատկություններիբարդացումով, մլուս կողմից՝ օրգանիզմ ի կենսական պրոցեսներում ճանդես եկող արտաբին պայմաններով: օրդանական աշխարճում մենք դործ ունենք եթե մեզ շրջապատող բազմապիսի կենդանական ն բուսական օրգանիղմների ճետ, աղա դա է նախ՝ նրանով,որ մեն մի օրգանիզմ լուրանատուկ բացասորվում է կրում իրեն շրջապատող ազդեցություն արտաբինմիջավալրից ն երկրորգ՝ իրեն չրջապատող ուրիշ օրգանիզմներից, որոնց ճետ նա որոշ լուրանատուկ փոխճարաբնրությանմեջ է գտնվում: Ալոտեղ գոլություն ունեցող անընդճատ պայքարն սաիպում է օրգանիզմին փոխել |լմեիր ներքին ֆիզիոլոգիականճատկություններըն թե արատքին ձները է օրգանիզմների Երկրիվրա կլանքի գոլությունը պայմանավորված ն. յամբ ճաջորղականութ ճարատն նրոթերի անընդճաւտ շրջանառությամբ: ճյա սկրոլեսներում մենք ամեն անդամ դորժ ունենը նոր սիպի ն նոր նյութերի ճե. բալց ալս բոլոր բարդ օրգանիզմների ճխմնական ժամ աորոնք եղի են ունենում երնուլթները, սվրոցեսների վերոճիշլալ նակ, ֆիզիոլոջիականտնաակետիցկատարվումեն երկու Ճիմնականմմռմենտի ճչիման վբա: Առաջինըօրգանականնլութերի առաջացումնէ, իսկ ե

այդ օրգանական «րկրորդը՝ նլութերի քալքալումը:Օբգանականնրութն `

կանաչբույսերի"Րեջ, իսկ նրա Քալբալումը կյուռո»բում են միկրոօրգանիզծները» ժամանակ կենդանիները Ալ» "վրոցեսների են ստանում են սոսկ Միջանկյալ ս րանք դեր խազում. շռբրգաՀ բուսական ե ձն այխոխում դրազւք:ՖՆլութերիշրջանաուունական նլութերը միայն առաջանում է

մի կողմից` բուլսնրի (ոինթեղում), մլուս կոզԹլունը տեղի է մից՝ միկրոօրգանիզմների (քալքալում) կողմից: Միկրոօրգանիզմներն են, որ դւոնվելով ամենուրեք, կարողանում մոնսակի մտեռաժ րոլոր Բա բարդ օրգանականնլութերըճանքալնացմուն Ճոնոառպարճով բուլսնրի ճան ւար նոբից պիաոանի քոյին նլութեր դարձնել: Այդ քոալթալրքրան սրոցեռում միկրոօրգանիզմներ պատրաստում են նան նոր որակի օրդանական նլուլժեր:Ալստեղ շա դժվար է ւել, Թե որ տիկբոօրդանիղմ են մեժ ճան ներն ավելի դեր խաղումօրգանականնլութերի քալնացման քանի որ ալդ կարնոր պրոցեսներումձանդեռ են դոլվիսբոչ րոցեսներում, է նշել, որ ալդ պրոցեսներումմիկրոլոր միկրոօրգանիղքները: Անճշրաժեշտ մեծ ճաճախ օրգանիղքեերը ազդեցություն են կրում արտաքին պալմաննեեն ո ից՝ տիխղված լինում անընդճատպայքարի մեջ մտնել արտաքինմիավալրիՆեո լ Ադ է պատճառը), իրենց արտա քին որ միկրբոօրդանիգններն ձների ն ներքին ճատկությունների փովախման մամանակ արագ րաղն նն մանալու շչնորճիվ առաջացնում նոր ձնավոխված դիմացկուն ունենում:

սերունդներ:

Ալո ճանդամունքնորղանիղմը արսսոքին աշխարձի ճետ տեղի

ու-

անտեսելմիկրոօրգանիզմն երի Վվրւարբոաքին ապնովԱյլ նբկու կարնոր նշանակությունը: մանների ունեցած ազդեցության ճաոկանիշների մանրամասն դեւոազուտու թ լունը մեզՀնարաՀիմնական

էլ

չոլե տք նրրբեք

է

"1

աալ ուղկտա միկրոբիոլոգիական պանկազած սղրոցեսներին վորություն

ղությունը: նորմալ զարգացման ճամար, ինչպես առաչ Միկրբոօրդանիզնների անձչրաժեշտէ, որ արտաքին միջացուցված է բազմաթիվ փորձերով,

օա ավոհալ լինի զարգացման բոլոր դորջժոնների վազրում վիճակ: Ալլաչ կարող կանչ առնել:Մինրոօյրդանիզմ սլես նրանցաճեցողությունը

վրա ալդ դոլծոններիը, օրինակ՝ չորությունը, միջավալրի իոնների աղերի կոնցենկոնցենտրացիան, ջերմությունը, չրաժնալին ն են մեժ շատ աղդեցություն չորացիան, լուլոր ալն դորժում: ան դարդացմ

ԵՎ ԶՈՐՈՒԹՅԱՆ

ԼՈՒԾՈՒՅԹԻ ԿՈՆՏԵՆՏՐԱՑԻԱՑԻ

ինչես Բոլոր տեսակի օրդանիղոները,

ո

են չեշարունակ փոփոխում, է, ուստի տիկրոօռրդանիղններն էլ աւոիպված ամեն անգամ հրենը ներբին ֆՓիզիոլուիական ճաւկություններն ձեերը նորաստեղժ արտաքին պալմաններին: ՐԸ փողիոխելով՝ եան Ր ( ճարմարփել Ր Ք ամ Ր բարով

նում

ու.

Մ իկրոօրգանիղ ների .

յետ

ք

է

նրանց

բիոլոգիական պրոցեսներն

ուսումնասիրելիս

մոտենալ տարբեր ուղղություններով

պետք չ Ուսումնասիրությունները

բննովեն

նրանց ծասոկապնս

ն ֆունկցիաների վր» սննդառության աանֆիզիոլոգիական շնչառության,

որպեսզի ճնարավորլինի ճաշվի առնել արտաքինմիջավալրում միկրով ոբոխուլյունները: օրգանիզձննրիառաջացրած բոլոր Մլու կողմի

բոլոր

տեսակի մտիկրո

օրդանիզքները, առանց ջրի ոլնէ կենսական պրոցեռ կատարհլչեն կարող, կենսականպրոցեսր տեղիէ սւնենում ջրի առկալուՄիկրոօրգանիզնների սերոորհն թյան պայմաններում, դրյա ճամար էլ նրանց աննհցգողությունը կապված է միջավայրի խոնավության պայմաններիճետ: տեսակի ընեդանլութերը։,նախքան միկԻնչպես ճայտնի է, բոլոր կ ոզմից բոօրդանիզնների լուրացվելը, պետք է ջրի մեջ լուծված վիճապում լինեն, այլապես նրանք բջջի խաղանթից ներգծել չն կարող: Հուրը բջջում մասնակցում է աինթեզալին պրոցնաներին,բացի դրանից՝ ջուրն անճրաժեշտ Է միկրոռրդանիզմիզանազանկենսական«լրոցեանե մամանակ, որվես արտաքին միջավայրում դորուլթլունմոնեցզողնլութերի փոխանակմանմիջոց: Արդէ պատճառը, որ հրրբ միկրոօրգանիզնեերիզարգացման ընպալմաններըփովոխվում են կամ ջրի քանակը (Թաց բում Խոնավության մուժում են, ն մտիկոակասում է, նրանց կենսականպրոցեսները խի մեծ մաճանում են: կան մասամբ բոռրդանիզմները: միկրոօրգանիզ Են ոն ք «" / Ե ա ասա Ժ ւան ի Ր 444 ում: ն անրիաներ), կան միկրոօրգանիզճներ էլ, որոնք կարող չորությանը ե ն ե ն Մն բկար ժաման ժամանակդիմանալ կաի բակ(ազուտորակտ աթթվալի րներ,

է ,սվելի ընդունակ ալս կամ ալն ճասոնեցող պայքարում դգարձնում կությունը ձեռք բերելու ճամար: Միջավալրին ճարմարվելուճատկուէ Թյունն առաջացրել մի ամբողջ սերիա տարրերֆիղիոլոջիականճատկություններ ունեցող միկրոօրդանիզների լխարրեր,որոնք իրարից զանաղանվում են Թե՛ սննդառության շնչառության ճաակություններով ն կան արտաքին ներքին ձենրով: առանձինմիկրոօրգանիզմներ, թե՛ որոնք, ճարմարվելով ջերմության տարբեր աստիճաններին, իոնավուԹլան տարբեր պայմաններին, միջավայրի տարբեր ոնակցիաներին ն ալն, կարողանում նն զիմանալ զոլության պալքարին: Ռրովճետն մ ճ նն բովճետ նուլնպես իր վիճակը ավրոլ սննդատու միջավայրընուլնպե ու

նան

ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

"

ուռ

Ր մ ւթյԻՑ "

տրո

ալն): սերիաներ

7 Ցե տր

ր

ԱԶ

Մ (հորինի են ակ-

ն

բում

բոտ Ազուռոբակտծրները, Օմելլանսկու՝ չոլ/ուլլան պայմաննեկարոզեն դիմանալ տասնլակտարիներնույննեն նամ կաթնա-

Վերջիններ»ււվելի դիմացկուն Թթվոլին բակտնծրիաները: դառնում, երբ սննդանլութն աստիճանաբարչորացվում է, Չորության նկատմամբ ավելի դիմացկուն եճ բակոնհրի աներիսապոր115

ները, որոնք չորության «ալտ աններում վարող էն տառնլակ տարինե Կանվնաս իրենց ալաճաանել կենտունակությունըո Այ" բանն առապուցվաժ է օսիբիրախոոառաջացնողն ալլ բակտերիաների առգորների վբա: Բավականերկար ժամանակ դիմանում հնխ Ֆան շաքարասնկերի բորբոսառնկերի ոպորները, բայց սրանց դիմացկունություննավելի թուլ: է, քան բակտերիաներիսպորննրինը: ու

,

ճամար մեժ նշանակություն Միկրոօրգանիզննների զարդացմտման շուն,ի

ճաշնմիջավալրի օգի ճարաբերական Թոնավաթյան ոստիճանի. օրինակ՝ որպեսզի կարագի վրա բորբոսասնկերի կարողանան զարգանալ,օդի ճաիաբերական պետք չ լինի 20 տոկոս. հակ(ուղի վրա խոնավությունը Ըոտ բորբոսասնկերի Կոբոլնի՝իչ ռառմիսար,

զարգացող

պետք է

/սոնավությաւնը

տոկոսից բարձր լինի

խոնավության դորժծունենալով ալոապիսի աղդեցությունը, նրատի Հաճախչորությունն օգտադորժումԵն որսլեսպալբարի նոսկաոում/ Միջոց: բանջարեզենների մսի,սյտուղների, մեջջրի ւռոկոսը ։զաՕբինաՐ կարողանում են դրանք երկար Ժամանակ սպանելառանց կասեցնելով որեէ փուխոխուլնրան, քանիոր չորո լին պայմաններում այղ նրաթերի

վրա միկրոբները զարգանալ չեխ կարող: Նյութերը չորանալու ժամաՓակ նրանց վրա եղած բակտերիաներից չատերը ոչնչանում են, իսկ

է դիմանալ: մասը կարող ճնացած մինչն ոլ խոնավություն ռամապատառՀԽան սայմաններ կատեղժվեն, Ստորեբերված տվյալներից երեում է, 16 առանձին ահաակիբսկունեն ինչ վերաբերմունք չորության նկատմամբ. տնրիաներ բակտերիաներըչորությանը գիմ անում են 7 5ը Խոլերալի

տիֆի

րականրիաները

բակտերիաները տուբերկույլոզի ն ն Սոն

ամ

«Քիվ

.

»

70»

»

ջ

»

ատրեպատոկոկերը

մի

»

»

Քանի տարի

ւզայմաննե րումլուծույթի121

»

Մարդիկալա հրնուլթը դործնականում սկսել

գուց:

լոլ

օգտադործել վատեսակի աննդա՛նլութերաղի լուծույթի Մեջ դնելովկամ աղե կարողացել են երկար ժամանակ պաճել սուսնց փչացնելու:

Նեխման րակտերիաներիցշատերը միջավայրի օսմոտիկ ճնչման նուլնիան չնչին բարձրացման նկատմամբ շատ զգալուննչ, նրանց կԵնԺռկոս ԽոՇԷ-ի պրոցեսները 5-10 (ւժույթում կանգ են ււունյում չ ոավուն

ՎՇԸԼ-ի Փ--10//7լուծույթում Դրա ռամար էլ որոշ ոննդամթերքներ պանելու դեպքում նրանց վրա ոչ մի նելուան բակտերիս չի զարգանում: ալդ փործնականում

մանակվերցնում

Կոն

շատ

են

տոկոսն

12-15 փարունդի Ճամար՝

ավելիբարձր

տոկոս ՒՏԸ|

տոկոս

ՊՅԸՆ

է:

միան ազելուժոՕժրինակ՝

տռկոս սհլիտրալի լուծալթ, իոկ ձկան ծամար ՀՕ տոկոս

Հաստ

չոր

աղով

չս

է Սճնդամ օղտադործվում ճատկապնես թներ քներնաղելու ժամանակ

ՖասորիումՔլոր՝ կերակրի աղը: Նրա չնչին կոնցենարու ցիանսռաջացնում է բարձր օամուիկ ճնշում, է տալիս ատորնբնրված աղլուսակը, որը որտեղ 19/6չուծուլլթի ցույց դն քում նշվում է: տարբեր նյութերի օամուտիկճնշումը-

եղեզնաշաքարն ասւաջացնում Է 41"

"զե

սհլիտրան կերակրի աղբ

մնծ

են որոնք խիստդջայուն արտուքին բակտերիանել',

0,5

սննդամժեր քներ (միս, ձուկ ն այլն) ազումեն դատ նրա լուծույթովն կամ զղակի դրանց ճամակցմամբ:

ԿՀԸԽ

լեռ նրանց կենսունակությանը::

պլլազմոլիզ:

են

Շատ

0,7

:

ազդեցությունունի նան լուծլթի զոնցննորացիանչխտությունը, որի ննտողճեսնստեղծվում է օրդանիղզմի Հաճավխալս նանգամանքը կոչվում է նան ֆիզիոլոգիական Հբջապատում: չորություն:Ճիշտ է, ալդ ժամանակ(իջավալրում բավարար քանակուԹլամբ ոոնավուլժլունգոլուլթյուն ունի, բոռլվ ալդաղերի կոնցենտրացիյոլի բարձրացմանչնորճիվ ջուրը սննդանյութերիճնտ միասին բջջի կողմից չի Սերծծվումմ, դը" պատճառով աուջ է դալիս ընդճակառակն,

բաբձիաց-

միանգամից է (ըսաւարվում: 2. բարձրացումը կոնցենտրացիալի դես թում բջջում:անմիջապես սկսվում չէ ոլլազմոլիզառաջանալ:

տա-

վրա Միկրոօրգանիզնների

չեչին կոնցենարացիո:լի

Ս.

աղզուտաբակտերները տարիներ տասնյակ է ոչ Ժ'իոլն կասեցնում որոշ բակտերիաներիկենա Զորությունը կան պրոցեսները, այլե ննւոգալումբոլորովին ալլ ուղղությունէ »

աղերի

նկատմամբ:Դրա շնորճիվ «ուլ է: անդամ նրանց բջջում ոլազմոլիղի երնուլթ է առաջ դալիո, Հանդիպում են նան ալնպիսի բակտերիաներ, ոթոնք: եթե աղերի կոնցենտրացիան բարձրանում է առտիճանա ոչն ժամանակկարող են ալդ պայմաններին ճարմաւրվելն նորմալ կենսական պրոցեսները շարունակել: Բոլորովին այլ սրոակեր է ստացվում, ման

չսԿժում

մթնոլորույինճնշում

»

1,

»

Դ

՛

»

5, մ

՛

՛

Հնանաությանմեջ, բացի նատրիում թքլորից՝ հաճախ գործ շաքար,

որի բարձրըտոկոսի դեքում

զոսրձրացնում էւ

լուծույթը

են

կոնցեննարագի

Շաքարը ճատկապես կիրառվում Վ կաթի ն մի շարբ ալտուղների դան«նրվացմանժամանակ (Խտացրած կաթ ն զանազան պտուղներից «Ճորաբաներպառտրառոանլիս ): Աղերի ալս կոմ այն կոնցենտրացիայի նկատմամբ դիմացկունու-

Թլան անատկետից միկրոօրգանիզձներիտարբնբ տեսակներ իրարից ոռարբերվոո Են, կնչպեսյոդ երեում է աղբուսակ 1-ից. '

1):

ւոուն կերպով ւրանպլազմայի կոլոիդը Տաու սրարմաններում է մի իսկ ռրալմանոլլ յոր ռնակգիոայի սպանումդիսպերսիոն վիճակը, է հնթարկվում, որբ ուժեղ կերողով ազդումէ ներում կուղուլլացիալի՝ վրա ժիկրոբի կենսական ոյրոցեսների աւանձնշվեց» վ երը միջավայրի այդպիսի ուիոլչությունն Ինչպես

դիմացկանությունըաղերի Միկրոռրգանիզգմների տարբեր տեսակների նկատմամբ կոնցենտրացիայի

ցիայի

Սղաւսակ կերոն նամա

ե նե տեսակները

նե Մրիկրորների

Է ւ.

դեռքում

որն ԽՈ-րյ, զ ե / ուժու մ Թլ Ը. չո՞Ը կյանքը կանդ է առնում

վրա: ազգումէ ֆերքնցոների դործունեություն Խառլես ես գիտա-Ճետազոտական ուղղու Թլամբ (կատարված փազմաթիվ Այո Սրանցմի զգալի սար վերաբերումէ տիջավալրի աշխատանքներ: տիտրացիոն մեթոդներին,որոնբ պետք է ասել, առանձնապես արժեք

լ

|

ա

լ

Բակո- ւիողիանեում

ար ո ի՛ քա

ֆ

/Է: ակտ

ը6

ակտերիա

"

ա

ո Մո ւ

լ

ւ

ը լ

Խեր

ու

ա ր

լ

Հան

աեր» արիք

|

Ը

աիզեր ւու Ինիցրլիում դլաուկում

ն"

|

|

"

բերի Բոր

|

մե նշանակուլնուն ունի ոչ միալնՄի տեսակի աղի Բայցալսատնհղ ծաճախ մի կոնցենտրացիան, ւալլն մի շարբ աղերի ներկայությունը: վրա քանի տեսակի աղերի ներկայութ ունը մեկ լուծույթումմիկրբորների էլ, բնդնակառակն, չե գործում,հոկ երբեսրն ճամարչա ազդեցություն

աղերի կոմբինացիան ուժեղացնում է բակտնրիաների աճեցողությունը: Այ տնսակետից էլ ալա կամ ալն խմբի միկրոբների կենսական կարնոր նշանակուլթյուն պրոցեսների կասեցման ճամար չախիաղանց ունի բջիջներում աղերի ե. նրանց յառսջուցնող պլազմոլիղզ առանձին ճիշա ընտրությունը: կոժբինոացիյի որոշ

Խ

ԿՈՆՑԵՆՏՐԱՏԻԱՑԻ

ՋՐԱԾՆԱՅԻՆ ԻՈՆՆԵՐԻ

,

՝

՛

ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

-

-

ջրալին միջավայրում ո լինրոորգանիգոնրի, երի սերտորեն կապված

օր" գտող բին ալսուս գործոնի նկատմամբ նրանց.ունեցա

ղր

զո ւ

եղ

միջավայրի

կ

սական

պրոց

ԿՈՐԸ

ճիւու ոնակցիայի

ր:

են

կախված է մի շարք դորժոններից: Վերջիններս սերտո դգալնուլթյունը են չափաբնն կապված լինելով պրոտոպյազմայի դարձնում արան Ճեւո, Ատեն դոնց դգալուն: (ի օրգանիզմի եր կենսական պրոցեսները Ճար-

է շատ որոշակի կոնցենյորացիա ունեցող միջավայրի մոսրհցնումը լալ չնչին փոփոխությունը արդեն ոչ մաններին:Այդ կոնցենտրացիայի մբուլն ազդում է միկրոօրգունինների առանձին տնսակների կննսական ԱԻ

՝

պատճառով,

Դ5

|

որովճետն, իրուր, երը վերցնում են 0,1 Ո աղաթթու ն բա: ար ծավխոչցաղսա ժլժու, ապա լդ երկու լուծույթները չեզոքացնելուհասի է ում միննուլյնթաղակությամբ ՄԱՐ (Հոժքյ, իսկ ալդ Տոասհարլա իոնների կոնցենտրացիանխիստ տարբեր է-լուժուլթների ջրաժնաղին իոնների կոնցենտրագիան70 անգամ ջրածնային ածժթաաթթվի լուժուլթում է ի չուն ոտացվումի թվի չուժուլթից:Ալսպիսիտարբերու բարձր քազոավխոուլթ է ալն դոնվող մոոր դեցինորմալ աղաթթվի լուժուլժու ն Ը| իոնի: Այս»եդից է, կարելի լնկուլը 910.դ-ով դիսոցվումչ Ի իոնի է է եղբակացնել, ր նրա կախված դիսոցիոն որ թթվության ուժեղուլթլո: չունեցան:

-

որր տիտրացիալի է, ոչ Թե գումարված ամբողջ ջբաժնից, ֆունկցիայից է մեսոսղին: ժամանակ տեղակայում որ լուծույթի թրթվույթ երը պարզվեց, ան ն ճիմքալնուչ Այսպիսով, է ԹԹՎԻ ճիմքի դիսոցիացիայի աստիճանից, թյան քությումը կավխովծ ոու

ալն ժամանակ մշակվեցին ոչ միայն լուժույլթում նղաժ ջրաժնալինիոնմեթոդները (էլեկտրամետրիկ ն կոլորիների քանակը ճիշտ որոշել մեորիկ),այլն նշվեց հոկական թթվության ռառխմանը:

կության՝էու ծոլլթի իսկական ԹթԹվուլթյունը է է բՒ|ռիմվուը» որը ճանդիսանում օգտաղորժվում բացասական Տամապատասխանջրածնային իոնների կոնցենուրացիայի Բա

ոմանց

աոաջ

ճամար նշանակելու Գարու

ը'

Օրինակիճամար վերցնենք դեցինորմալ |1Շլ ն որոշենք նլ ՔԻ-ր «եժությունը: Ինչպես Խշվեց։0,1 ո լուծույթի ՒԼԸ դիսոց1-ի սռլեկուլը910/0-ով է, է, որ վում Այստեղիցէլ պարզ տվյալդեռբում ունալթթվությունը կլինի 0,091նորժալի կամ, ալլ իւռա թով՝ալդլուժուլթի ճՃավասար ՒԼ բոնների ձեով (բորը դալարունակի Քանչլուր մլգջրաժին՝

նորմալլուժուլթի

մեկ լիտրբ ոլարունակոմ է

կարող 0,091մեժությունը կամ 9,15410`7 կամ 10-1.04,

է

գ

ջրին):

արտաձալովելճետնլալ ձեով՝

Խուլնայնո՝ ,90»Հ10

լուրա-

(Թթե

`

9,1

կում թե (0,96Հ--10ք 913)

չէ`

դեցինորմալՒԱՇԷՒԻ քԻՒՀ-1,04. Այսպիսով,

ճաշվելնան

այս

նլութերիլուծույթների ՔԻԷԼ-ր:

այլ

ձնով կարելի Է

դրան, լուժուլլի ճիմքալնուլժյունը Բացի

միջականորենէԼ՛ իոններ

նշհլով, քանի որ,

ճաշվել դիտեն ինչպես ք, մաքուր կարելի է

նան

ան-

ջուրը

իոնները:Մեկ լիորում (ս ԼՕՒդ»-լԷդ --դրամի, ալատնղՈ՛ ճ ՕԱ՛ խոնները քանակովճավասարեն, ճնտկարբարալղ դեպքում ՒԼ իոնների ճամար մենք կառանան,ք10-Հ-27,07

է Լ ոլարունակում

ն

ՌԷ՛

»10-18,11

(Էնյ--- (ՕՒԷԼ) ԾԻ ՀՕԼԼ ճիմ |

մեծությունը, որտեղից էլ կարելի է եզրակացնել, որ ւ

րի

այստեղից արդեն ճեշւտ է արտաձալտելե

0,1

ո

ն

քայնու-

թյան կոնցենտրացիան նույնպես ջրածնային իոններով. դրա ճամար անճրաժեշտէ միալն վերջին բանաձնեումցուլց տրվաժ նշաննեիր փոթվալին մեծություններով. ` խարբնել

րանց

ԱՆԷ ո--ՀՎ0-ոա

եթե մենք

ցիացիան,

որը

նշանակում է՝

0,1

ո

ՊոՕՒԼի քԷ--13,06:

գիտենք (ուժուլթում ովլալ Թթվի կամ ճի բի դիսոկարելիէ որոշնլ էլեկտրամետրիկ կամ կոլորիմետրիկ

ւսա դրանով մենք հղանակով,

կարող ենք

վյալ

լուծույթի

արտաճալտելճամապատասխանքէԼ-ով։ Թթվությունն

իռկակաձճ-

Ռրջան րարձր է միջավայրի թթվային ոհակցիան, այնքան փոքր են քէ1-ի արտաճալտածթվերը. որբան ճիմքային է լուծույթը,այնքան մեժ են ՉՒԼի թյերը' Օրինակ՝ չեզոթ միջավալրում քՒՒՀ-7-ի. Թթվային լուծուլթում եթե ՔԷԼբ թեզը 2-ից իջնում է մինչե 1, ապա լուժուլթն ուժեղ լժթվալեն է, քԷԼ--Ը շատ թույլ Թթվալին է, իսկ ճիմ քալնության դեպբում քէ1-ի Թեվը 2-ից բարձրանումէ մինչն 14, ՔԷ --1Քքիդեպքում լուծույթը ուժեղ է, իսկ քԻ-ՀՏ-ի դեպքում արդեն շատ թուլ իմ բային է: ճիմ քային ՌրպեսԸնդնանուր դիտողություն, կարող ենք ասել, որ ճամարլա" ոլոր տնսակի բակտերիաներն ընդճանրքապեսզարգանում են այնմիչջա8-9 է, իսկ բոլոր փալրում, որոնց քԷ--7 (ամ տնհսակի ոնկերը զարՒԼ հոնդանում են լթուլլ թթվալին ոնակցիաներում: Եթե միջավալրում

ների թիվն անցնում է տվլալ տաճմանից, աղա միխիկրոօրգանիզննիրի կենսական պրոցեաները կանդ են առնում, նույնը նան Օլէլ իոնների առանձին անհսակների Բայց Միկբոօրգանիզքների ճամար ԺիԽկատմամբո ոնակցիան է. ճ ի այստեղ ջավալրի տարբեր միջավայրի քալնության ն ասոխճանն առանձին տեսակի միկրոօրդանիղքների թթվության

բնորոշման ճամար կարնոր գործոն է ճանդիսանում: Ալյանս,օրինակ, Թթու ոնակցիա ունեցող ճողերում բոլորովին ալլ միկրոբներ են զարգաձում (մեժ մասամբ սնկային ֆլորալի), իոկ ճիմքալին ռեակցիա ունե120

ղդարդանում օոյլ (յոլստեղգերազանցապես բոլորովին պողճողերում՝

են՛

): բակտերիաները

ուսումնասիրգւթ

մանրամասն ր-ի Մրջավալրիոնակցիալի ն մեծ ունի թե՛ արտադրական թե՛ բիոգործնական նշանակություն պրոցեսներըկարգավորելու քիմիական Ը. փորձերը ցուլը Ինչոլես

են

խար»

տ բավական զգ տվել, բակտ րբիաները

ի

քՅ--14, առա: Եթե միջավալրում Թլթլշւթյաննկատմամբ: չեն զարգանում: ղբեթն բոլոր չսսկտերիաները ճամար թթուների Հենը ալդ սպաոճառովէլ նյութերը կոնսնրվելու

յուն 27

'

պրակտիկալումլալն ընդունելություն է գտել: դորձածությունը են

ույ

Թթուներից նտեսության մեջ առանձնացգեսշա է, որ նա մարդկանց լաքնաթթուն. Ալաթթվի առավելությոնն ալն չի Դորանասունների օրդանիղմի,վրա ոչ մի վնասակարազդեցություն են միջավալրին,նյութերի` ժում, սակալն երբ ալդ թթունավելացնում ե տամարլաբոլոր անտակի անակցիանոփովուլյյան է ննթարկվում միկրորներիկենքական նիլիում. առաջացնող) (առանձնապեա,

ԴՏ

է

սլրոջեանո

նխ:

կաթնաթյթուն առաջացաժ Սանճանապարծով ավելացրածկաթնալժթուն,

առգելակվում ե

ազդում, քան

է.

անճամեմատ

լավ

արճնստականորին

|

ՋԵՐՄՈՒԹՅԱՆ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

կենսականպրոցեաներիկարգավորման Մբկրոօրգանիզնենրի Ամեն մի օրկան դորժոններիցմեկն է, կետից ջերմությունն ամենակս որոշակի աստիճան,. իր ղարդացմանճամար ունի ջերմության դանիզմ տնեսա-

որեկ ցաժր կամ բարձր

նա

չի զարգանում:

կենսական տարբերել

ճամար ընդունված է Միկլոօրգանիզիների

ծրեք՝ պիոցեաներիճամար վճռականնշանակություն ունեցող՝ջերմության ն կետեր՝ մինիմում,օպտիմում մաքսիմում: Հիմնական երբ միկրոօրգաՄինիմում է ձամարվում ալն ջերմաստիխճանը, երբ այդ նիզմը ճազիվ կարողանումէ կլանքի նչուչլ ցույց տալ, իսկ Ժեկ աստիճան իջնում է, ալն ժամանակ փիկբոօրկեռիցջերմությունը ազդեցուայլես դադուրումէ արուքին աշխարի վրա որնէ երբ է (ժյուն ունենալուց: Մաքսիմում ճամարվում ալն ջերմաստիճանը,

զանիզնն

դարձրալԹույլ միկրոռրգանիզմը դրանից մեկ տատիճան անալ

չի

աճ

է ցույց

տալիռ,

բարձրլինելուդեպքում

կարողանում:

ջերմությունը

ե

Լամք միկրոօրգանիզմը

երբ միկրոօրգա0պտիմում է ճամարվում այն ջերմաստիճանը, ե ակաում է բուռն թափով աճել, Ժանի որ նիզմն իրեն լավ է զգում են, միկրոշրգանիվնենրիկենսականֆունկցիաները չափազանցտարբեր 12:

|

աաա կամյայնԺիկրոկարելիմի որոշակիաստիճանռառմանել

ուսաի չի

ՓրգանիզմիՕրինալ՝

եթե մի բակտերիայի ճամար մինիմում դես քում, ասպաայն կարող չէ սննդառության, ընդունելի

համարս

ջերմաստիճանն ընդունելի լինել շնչառության

դեպքում: նույնը կարելի է առել նան մառին. են ղարդացմանՃաջերմաստի շաքարառնկի նա է խմո ման պրոցեսին, աղա բազմացչմար ման լինել: Դրաճամար պրոցեսի ճամար կարող է անճամապատասխան անդամ պետք է ճաշվի առնել միկրոորգանիղմի զարգացման էլ ամեն ժամանակալո կոտ այն պալմաննելոում անճրաժեշտ ջերմաստիճանը: Օրինավ՝ որոշ ազդակների շնորճիվ, միջավայրի քիմիական կազմի մեջ առաջացած որոշ փոփոխության ճետնանքով արտաքին միջավալրի կալող է կամ բարձրանալ կամ իջնել, չնալածմիկրոչջերմաստիճանը .օրդանիզիներից կոն ալնպիսիները, ռրոնք մի շարք արտաքին ներջերմության առսախճաննելրի նկատմամբ որոշակի Քին սրայմաններում է

օզտիմում ճանի,

ճամապատառխանում

ու

ՕՍրինակ՝Բաց. սուբտիլիաի (Բոշ. Տսենիտ) ռամար ճավասար է մուտ 5-ի, իսկ մաքսիմումը՝ 70-ի: ջերմաստիճանը է 29-ի, ճամար մինիմումը ն ալն քակմումը՝ 41-45-ի Առանձին տիոյի միկրոօրդանիզ:ներ, պրոՀ բոտ իրենց կենաակոն են ճամար երն ջերմաստիճանների, բաժանվում պաճանջվող ճիֆական խմբե. աառմաննել

ունեն.

/ինիմում

Բորանրիաների ՀԱոՔորուն յոգի

ճավառար

ցնաննրի ա)

պաիխրոֆիլ--ցրտասերներ.

'

բ) մեզոֆիլ--միջին ջերմաստիճան սիրողներ. դ) թերմոֆիլ--ջերմասերներ: Պսիխոոֆիլնեւ Այս խմբին պատկանող միկրորներն իրենց կեն պական պրոցեսների ճամար պաճանջում Էն ձամեմատաքար ցաժր ջեր

ա ջերմաստիճանը տատանվում 6-ից մինչն 10-ը: ո անում ժովերիբակտերիաճլուսիաային մասամբ Հր ա ն մասամբ էլ երկաթաբակտերիաներիցմի քանիսը: մ

է

Ա

ջ են մտնում

մեժ

ՐԸ

Ցածր ջերմաստիճանը թնե ճախախ կասեցնում է բակտերիաներից ջատերի կենսական պրոցեսները, ռսակալն երբեք չե ազդում նրանցՃԵ-

ծլունակության վրա:

Կոադա

բոմ

Գոիլրոֆիլմիկրոբների խմբին

նլութերը

նան սառցատնեչ ո"լատկանում ի արն: նեխողբակտերիաները, բորբոսասնկերը

- ն ըոյ մաին աար ԱՆ մում նիմ Հոեասկներ մարս խանն ՄԺեզոֆիլնե

,

են

Ա

մՄ

շա

ա

՛

20--88-ի է 35-ից

ոն Հ ամիագան ընտանիքներ

ան

՛

՛

ու

Ըելած է

Մ. ի ՛ : իաստիճանը ճառնում իոկ միռիմում

միջն, մինչն 40-ի -

Շ

Ինան :7

-

ա

ա

ռո

՝

»

բան

տնսնո

առ

Քոր որ օպտիմում չերմասե

:

Քյ

«րանց

օրգանի ի

է կենդանիների ճամապատասլխանում «թիճանը են

ճամարյրա

ա լոբի միկրոբներից մարդկանց կեննորմալ ջերմաստիճանին: Բնությանմեջ առաջացնողբակտերիաները: անիներիճիվանդություննել: ջերմության ալո միջին աստիճանն ավելի է

5աշառարակ քան ցաժը

ու

բոլ

դերակչոո

ջերմաստիճանները:պատճառը»որ մեղո-

ձր

ալդ

նն

միկռոբնեւ:

մաստիճանը ճավատար է

30.

21--Ց0-ի իջե։ մաքաիմումը՝

է

ւստարածվա ջերշպախիմում օրգանիզքների

բազմատեսակ բակոնրիաները եւ լւմբի (Բեւմոֆիլ

ու

ն

սռքենուրեք

Ալս իւմբի մինիմումն բնլած

76-ի,

է

30--37-ի,

մեժ դեր են խաղում «իլոՋերմասնը բակտերիաներիցմի քանիսը ) դորժում ն մի քանի ճասունացման (տաքացման տացման դոմազբի որտեղ ինքնատաքացմո ճատկապեսալն վայրերում, որ պրոցեսներում, մեջ նույն բնության պրոցեսէ եզի ունենում: Թերմֆիլ միկրոբները օրինակ, Սրանքճանդիում յոարածվուժ: ւլես բավական շատ ն փոշու աղիքների: Հանթալին չրերի, ճողի, ղոմաղբիչ կենդանիների սրանց կենսաղոր մեջ: Սակայն թարմ ձյան նուբնիսկ որտեզ տեղերով, Է Միլն ռսաճմանավփոակվում այնպիսի նեությունը ունենում կամ միջավալրի ջերմառտիճ տաքացմանսլրոցես է տեղի էլ ճողում,կենդանիների է, Ալս տնսակետսից Հեողճնան նան թերմոֆիլ մեկրոբեոտեղերում, ալլ աղիքներումե, ճավանարար, ն ոչ լքն մշտականբնակիչներ: ճլուրեր նն սը պատաճական կան նա ալնպիսներ խմբերի միկրոբներից» Բացի վերոճիշլալ ունեն, ալսին քն՝ կարող ճատկություններ խարբերի ու

-

փաթիլների

ինքնա

բողրձրաձում

տ

որոնք այգ են լազ զարգանալ

միջանկլալ

ե՛

ցածը» ե՛ ճամեմյոտաբար բարձր

ջերմաստիճան

): ջերմասերմիկրբոօրգանիզքնել ցրտատերկամ ջերմասերլինելը խիսա ղալ Միկրոօրգանիզնների որոնք որոշ պայմաններո մանականէ, քանի որ կան բակտերիաներ, իսկ երբ ալդ ջերկարողեն ղարդանալշառ: ցածը: ջերմաստիճանում,ԵՆ բարձր կարողանում մ աստիճանը փոխվի, նրոոնք, ճարմարվելով՝ Որոշ շարունակել, երմաստիճանումէլ իրենց կենսականպրոցեսները

(ցրյոասեր սայլմաններում

ն

են ջերմաստիճաննե էլ զարգանում մի քսանի միկբոօրգանիզններ ալդ ջերմաստիճանները: դարձլալխախտելով .

ՊՐՈՑԵՍՆԵՐԻ

ԸՍՏ ՋԵՐՄՈՒԹՅԱՆ

ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄՆ

ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԻ ԿԵՆՍԱԿԱՆ

կենսականպրոցեսներիճամար պաՏարբեր միկրոօրգանիզճների մանրամասն ճետազոտուլցլունը Հանջվող անձրաժեչտ ջերմաստիճանի տալ զարգացմանը է տալիս միկրոօրգանիզմների մեզ Հնարավորություն տարնյութերը Մեր ամենօրըասպառման ուղղությունը: տեր ցանկացաժ ուլ ճաճախնրանց մեջ զարդանում՝ սլաճելիս՝ բեր ջերմաստիճանների

Մեկբոմիկրոօրգանիղններ: ոււմմեն մի տնաակը լուրաձոուռուկ ճետբ է Թողնում ալդ օրդանիղնեերի կաթր տարբեր ջերմ աստիճաններում նյութերի մեջ: Օժրինակ՝ կաճելու են

ամ ոռլդ. չերմություններին

ավան

ամա

մտեժ են որի շնոր վ լազթն կավնախլթու, քանակուլժլումր առաջացնում ն է /ոռագվում է, գարձլալ ւոիբողջական մակարդն մակարդվում արաղ

"

:

ժը ածվումէ Եթե կա:

10--

15'Շ-ում,

նեխումառաջացնող բակտոե-՛

րիաների ճեսո կաթի մեջ զարգանում են նան կաթնաթթվային ստրեպտոկոկեր ն շիճուկային ֆերմենտ տոռացացնող բակտերիաներ: Այս հրկու խմբի միկրոբների ճամատեզ կննսագործունեության ճետնանքովկաթը մի է, սակալն մակարդն ատացվում է ձգվող, քանի օրից ճետտ մակարդվում ն նան նուրբ սպիտակուցչիճուկալին ճեղուկով։ Երբեմն տեղի է ունենում ների մասնակի քայքայում, որի ճնտնանչով մակարդվածբի մեջ շիճուկոչկային ճեղուկը դառնում է դեղնադույն: Ալս վերջինդորժողությունը ունենում է է ահղի նեխում լում կաթի պեպառնացում, որը ճատկապես

բակտերիաների առաջացնող կենսագործունեության ճեւտնան քով, իոլ-

նրա մեջ ջերմությանպարիաններումի, են բականրիաներիցմիալն ատրնպտոկոկեչ զարգանում կաթնաթթվային յան շնորճիվ առաջացածմեծաքանակկոթժ- լ ՐԸ»որոնց կենսադործուննուլթ է: Կաթնաթթվային: նաթթվի ճետնանքով կաթն արագ մակարդվում զարգացման ժամանակ այլ բակտերիաներ գրեթե չեն բակտերիաների ղարգանում, որովճետն առաջացած մեծաքանակ կաթնալժթուն կողճնակի՝ է: զաթնաթթվակենսաոն պրոցեսները միկրոօբգանիզնների կասեցնում լին ատրեսպտոկոկերիզարգացման ճեսնանքով կաթը մակարդվում է, խիտ, ինչպես, օրիընդ որում մակարդն ստացվում է ամբողջական նակ, լավ մակարդված տասական պրոստոկվաչարի դեպքում: կաթը սլաճելու ժամանակ, կաթնաթթվալինբակտերիաներիկող30--40«Ը-ում են ղարգանալ աղի ջին ակսում քային գազ առաջացնող խմբի բակտնրիաշնորճիվ մակարդն ստացվում ներ: Վերջիններիսկննաասգործունեության է թույլ, անճավասաը,ոչ ամբողջական ն գազի բշտիկներով: Դոգ դդ բշտիկները դոլանում բակտերիաների կենսական պրոցե«ների ժամանակ` շաքարների ն ալլ նլութերի քայփայլման նրա բարձր ջերմության սլալմաններում կաթը Վ40`Շ-քց ոլաճելիս՝ էն մեջ զարդանում վալին բակտերիաներիցմիալն կաթնաթոթվալին ձողիկները: Այս բակտերիաներնիրենց կենսական պրոցեսներում

եթե կաթը

է 15 սպանվում

30«Ը

ու

ա

ընթայ քում:

կաթնա

առաջացնող "

մակարդված ւածնի դեռբում: պաճնլու դեպքում զարդանոմ հն միալն ջերորոնք կաթր նեխում ԽՃ: մասերբակտերիաներ, ինչպես, ւտոնսնում ենք. տարբել ջել աստիճաններում Ալոպիսով, են զարգանում ե, նալաժ միկրոմիկրբոօրգանիղններ տեսակի տարինը լուրաճատուկփոօրգանականնլույյերը տեսակին, կաթի օրգանիղմների ամեն են անդամ ւոնտեսության Դրա ճամար փոխության ենթարկվում:

ու

ամեն մի ասախիճանինճամապատասխան միկրոօրգանիզմ է դնլքում ն ճամառպատասխթան փոփոխություն մտցնում կաթի մեջ: ' ղարդանում են Այշպես,եթե կաթը աճում բ 10-ից ոչ բարձր ջերմության պալչ մաններում,նրա մեջ զարգանում են նեխում առաջացնող մի Խումբ` ` բակտերիաներ: Ալա բակտերիաները կաթի մակարդման վրա ոչ մի ազն, բնդճակաակն, կաթի" դեցությունչեն դորժում, կայր չի կրվում թոլ Թթվալին "Աակցիան փոխվում է Ճիմբայինի, իոկ դա ճետնանք է կազեինի ձետփոխման ընթացքում առաջացած ամիակի:

ավելիխիչ

ինչպես,օրինակ,լավ

Իսկ կաթը 50--60Շ-Շ-ում

ճան-

մեջ սննդամթերքներպլաճելիապլեութ է ճաշվի տոնել ալը կարեր գամանքը: Պանրագորժությանմեջ պանիրի տարբեր ջերմաստիճանեն ւռարրբեր ւոնսակի բակտերիա ներում սաճելիս նրա մեջ ղարդանում ներ. վերջիններս իրենց կենսադորժունեությամբսանրի ճառունացմանը տալիս են լուրաճատուկուղղություն, որը պանրի նորմալ ճՃասունացման նշանակություն ունի Ուստի ն, ճետնապես, նրա որակի ճամար մեծ է պանրի որակը կախված գլխավորապես նրանից, ն ինչ ջերմաստիեն ղարգանում նրա մեջ, Հանում է նա պաճվում ն ինչ թմբի միկրոբներ Մանրամասն ուսումնասիրելով տարբեր ատնսակիբակտերիաների

ւրէ՛նք չերմաստիճանը, օպլսինիյում՝ ղարդացման ճամար ալաճանջվող ն ցանկացածուղղությունը ունենում կարգավորելու ենք ճնարավոլոուլթյուն

է օղոաղործել մի խումբ միկրբոօրգոճարկավոր ջեր աստիճան րամուրաօպ ոխմ'ում/ կենսաղործուննությունը» նիզմների ԵՎ, նրանց կննսական պրոցեսները: կարող հնք արադացնել սոեղծելով Խիստ խիստ կ ամ բարձրացնելու չերմ իջեցնելու ությունը Ընդճակառակն, մոալու

դրան: Եթե մեզ

միջոցով կարող ենք միանգամայն կասեցնել վնասակար կենսագործուկենսականպրոցեսները: նեություն ունեցող բակտհրիաների Տեանսության մեջ, օբինակ, խիտ տարածված Ժիջոց է աննդաՇու վչացող կաթնասպանելը: ցածր չերմասոիճանում (մթերքները ե ալն սառցարանմթերքները, մսեղենը, պտուղները, բանջարեղենը ներում կամ սառուլցի մեջ պաճելով կամ ուղղակի սառեցնելով՝կարելի է դրանք երկար ժամանակ պլաճելթարմ վիճակում: ,

ո

|

Սեղյուսակ տնողությունը ղիմացկունության բակտերիաների Տարբերջերմաստիճաններում

Հաա ար

Եք

| | | |ա |" | Է0.297թթ--60 |5-16: | ո

-

ԱԿՆ" Ֆուրերկուլյոգային

ԱԱ աներ բավՆ Դեղիեաքրիաշի ԱԱվաւերար -

-

ո'

Ց"

10-30

1-3:

Հ

2»

ը»

ԳԱԻ

Գազածին բակտերիաներ

ՒԼ

Հ

լց" Իշ"

|

զ.ՓվՏ-Ո-

1-3

-

վ

ւ

-

|

աջ

|

|

|

|"

5-6» կԹ-60-|2-3-ն5-37, | -

Մ

|Թ-60:

-

-

| 5--6"

|

15-11

20-ԹՂ-Տ:

40-65-19

Ց

| |

խԽ-ՑՓ1-

|ո-ա-իօշթ-|թ-ա-|5-թ

իօ-»|-.|-

կջ-2,|՝

-

|

ժամանակ ռառցարաններում նալու դեպբումն Նլութերը երկարի

կարող է միալն սկսում Են վչանալ, որովճետն պոաժբ ջերմաստիճանը որոշ ժամանակ կասեցնելմիկրոօրգանիղմների կենսագործունեութ ունը: Ցաժր ջերմաստիճանը միկրոբների ժլունակության վրա չե ազդում, հո միկրոբները պածր աստիճանում երկար մնալով, ճարմարվում ալդ. . ն են ակաում դործել։ Փորձերըցոլց որից տվել, որ" պայմաններին : րասկտերիուներն բորբոսաորնկերըերկար ժամանակ էնալով սաոցարաչ իրեն: կենսունակությունը չեր կորցնում. նալին պայմաններում, նրանք իրենց ժլունակությունը կարող ճուվնիսկՃեղուկօդի---180---190, չկորցնել երբենն--227՝Շ-ում: նորմալջերմաստիճանիպալմաններիմեջ դրվելով. նրանք սկսում են գորժել: Բակտերիաների բորբոսասնկերի վրա ավելի մաճացու ազդեցույս.

"

է, որի միջոցով մերը ալն դործֆողությունն ն միկր"բտեսակ (թե՛ սպորավոր Թե՛ անսպոր)

Ստե՞բիլիգացում. -Լ2Ա27

ենբ կարողանում

Սս

կոտալրվում գործողությունը Մոռնրիլիզացման ոչնչացնել: է ջրային պ ոտանալ ավելի որոնց միջոցովճնարավոր միջյսվալրում, գոլորշիների միջոցովստերիլիզացումը տեղի4 բարձրջերմաստիճան: Դոլորշիների ները

ունենում ՆՋ

ճերմետիկ փակվող ճատուկ կաթսաների մեջ, որոնբ կոչվում

(ող. 32): ավտոկլավներ

օդտագործման ժամանակ ցուլց չ ընդճանրաղպես Ավլտոկլավների ջերմասոխճանը, ալլ դոլորշիների մբթ-տրվում ոչ Թե անմիջականորեն

ու

գործում ջերմաստիճանի Ջերմաստիճանը արագ սիոփոխությունը: ճանկարծ իջեցնելը կամ արագ բարձրացնելը մաճ է պատ ճառում միկմիկրոօրգանիզքներին,Օրինակ,30"Ը-ում լավ զարգացող րոբները ճանկարծ 0՞Շ-ի պալմանների եջ բնկնելով՝ ոչնչանում են: ունենում նան է տեղի ջերմաստիճանն արագ րարձրացնելու հույլնն դեպքում: ղարգացման վրա ավելի աննպաստէ ազդում՝ Միկրոօրգանիզքների բարձր ջերմաստիճանը: Օրինակ՝ բոլոր անապորավոր բակտերիաները (բացի ջերմասերներից ) 50--720«Շ ջերմությանպարհաններումոչընձանում են, Որպեսզի ավելի պարզ յինի ալդ բերննթ մի թանի օրինակներ: են մի քանի բականհրիաներ, փերը զետեղված աղլուսակ Տ- ում բներվաժ որոնք տարբեր ջերմաստիճաններումտարրերյոնողությումբ դիմո ցկու-

Թլուն

Է

նորմալից

նությունԷն

ցուլը

աալիու

ման Եթե պսսծր ջերմաստիճանըմիկրաօրգանիղձներին չի սպլատճառոմ, ապա բարձր ջերմաստիճանը,ընդճակառակն,օրգանիզմինմաճ Է բերում, որովճեւտտն բարձր ջերմաստիճանը մակարդումէ բջջի սպիտակուց են ամմա Ձերմութլանը ապոր ճամեմատարբար դիմացկուն առաջացնող: բակտերիաները.Բակտերիաներիսպորները եժ մասամբ կարող ԵԽ ժամերով դիմանալ քու ցմ անը: զան բակտերիաներ,որոնց ապորներըկարող են 0- 15 րողե դիմոլ ջրալին դոլորշիների ճնշմոաւիբզոարձրացված նուլնիակ 120«ԸՇ-ինԲորրոսասնկերին չաքարասնկերի սպոբները ջերմության նկատմամբ վելի պակաս դիմացկուն են։ նրանք կարող նն դիմանալ վեգետատիվ օրգանի ճամար մածացու չերմաստիճանից Ճապզիվ մի քանի առտիճան բարմր ջերմությանը /(օրինակ՝50--270-՞), Ալատեղզից էլ պարզ է, որ ալդ. անկերի սպորները ոչ թե պաշտպանվելու, ալլ քազմանալու միջոց են, իշ բակտերիաների սպորները օրգանիզմը պաշտպանումեն այս կամ` այլն աննպաստպալմաններից, .

նկ ա) գազով

տաքացող:

Կոլորտալինճնշումը: չիս

կաթսայիվրա

32.

ր|

Ավառկլավներ տաքացող: էլեկտրականությամը

մթնոլորտայինճնչումը Գոլորշիների

ամրացված ն

ցուլց

է

"ա-

դոլորշիների 271 կապանմիջականորեն

3-ը ունեցող մանոմետրը (ճնջաչավը), ներքեում բերված աղզլուսակ ճինշԷ մոալիս, Թե մանոմետրիվրա արտահայտվածմթնոլտալին ցույց ման աստիճաններնինչպիսի ջերմության են ճափապատաս։խանու Որոշ դեպքերում գոլորշիներիփոխարեն, որոլնս ստերիլիզացնող`

Այս դեպքում բակտերիաների միջոց, կիրառում են չոր ջերմությունը: Է պաճանջսպորները ոչնչացնելու ճամար ավելի բարձր ջերմաստիճան վում. Օրբնակ՝ Բաց. ռուրբտիլիսի (886. տսեմիտ)օպորները ժամերով կարող են դիմանալ 150:Ը չոր ստերիլիզացմանը,մինչդեռ ղոլորշինե15--Չ20 րի մեջ 115--120՝(-ում րոպեի ընլժացքում ոչնչանում նն: Ռր127՛

չոր ռտերիլիզացտանժամանակ ոչնչանա, ալեսզի Բաց.ռուբստխլիսը

է մեկ

ետք

ժամ

աը

Աք

Հորը

Հա

Լ.Ա

աաա

Հաա

|

Հեջուբ

Ս.դյուսակ.Ց

լ |

Հեջումբ ֆիրձասաիճանը ֆրրտաթաինանը .

-

11,2

3.0

51.4 1,

5,5

»

ԷՆ

3.0

՛

մթնոլորտ

1.0 ,

1.5

.-

|

տեղիէ Չոր ոտերիլիղաւցման գորժողուլթյունը

լ

բոլոր

դալիա։

անապորմիկրոբներըոչնչանում հն, բայց նլութերի մեջ խոր չե առաջանում: Դրո ճամար էլ բնգունված է միկրորբազն չ"ցենլ ավելի ցածր ջերմառոխճանում:

ագույն

-

մթնոլոր»

առաջ

մեջ տեղի Է ունենում ապիտակուցների մասնակի, քայքայման պրոցես: Շաքարները տրուման կարամելիզացման, կատ մասնատումիոն են Երբ նյութը հոռացվում ենթարկվում: է 60--100՞Ըում,

աաա

-

0,5

2եԹարկվող նրա ուռերիլիզացնելիո .

Խրաերե մեջ. բիմիական փոփոխությունէ

ոաթը

ըստ մբնոլորտային ճնշման Ջերմաստինոաւնն

ՆՍ

նա

170"Շ-ում,

մնա

134,1

ըլշպիռի

ՐԸ

:

դորժողություն առաջինանդամ կատարել է Գասոլորը, ալդ դորժողութլունը կոչվում է Պաստյորիզացում: նաթի,շաքարներով ճարուսո էնառեասարակ բարձր ջերմությունից

11/06

պատիվ նրա,

3Մ,

135,4

ազբնոաոով սպաճարաններում: ռտերիլիղացվող (չոլորշիների միջոցով)Խլութի Մեջ Ճե-Ռրոլեոզի օդից այգ նյութը չոադալումի միկրոբներ Հընկնեն ն. նյութը չկեղտուտվի, անոթների մեջ, որոնց բերանըճնարավոր է բոցնում են ալնաոլխիոի (ոբուլին իակել, օգի հոււո քն արգելելու ճամար,կատ Թե անոթի բերանը խցանով: Այսդեղքում' օգն ուղ աւո մուսք է դգորփակում են բամբուկի ժում, բալց կողմից բակտերիաներըորավում նն բամբակի մաղմտզուկների ն ոչ չի. ունենում մի մ/կրոբ ճն արավորուլթյուն անցնել դեպի լուծույթը: ունենում

երկշերտ պատված չորացնող ճատուկ

Գոլորշիով կատարվող ստնրիլիզացիալիառավելության ալե է,

(13

որ

չե ենթարկվում, փոփոխության է գոլորշիով ամբւ, քանի որ ավոաոկլավում օբինով՝ջրե նկաում ռտեղծվում՝ ճաղեցաժ Մթնոլորտ,խակ «ոլո ղայմաններում, նլուինչպեսդիաւեն,ք, եղի ունենալ չե կարող: Թերից ջրի նոր դոլորբշիացումմ ում է որ Ալս է պատճառը, սսվել|'շատ կիրառվում դոռրծնական

Կլութը ստեբիլիզացվող

ան

Մ-ՀԸ-:1

Ա

քանակական

Հ»

ոՀ

ս

դոլորշիներով, բան չոր ջերմությամբ ուռնհրիլիղացումը-վերջինս կիրառվում է միալն ամանեղեն, ապակեղենե զանազան դորժիբներ ստերիկելու ճամար: լիզացիլի ննթոաւր Գոլորշիովռտերիլիզացումը բն ժ կիրառությունունի կոնսերվի մ

(

մեջ: կոնսահրվացման ենթակա նյութերը 1Ե9ցարդգլունաբերության վում են ճասկապլես ճամար պատրաստված Թիթեղյա «ոլդ նպատակի

տուվխերի մեջ, բնրանները ճերմեաիկ փակում, ապա ավաոկլավներում տերիլիզում: Այս ձնով պատրաստված կոնսերվը թիթեզի տուփերի կոոմ՝ապակե ամանների ("եջ երկար տարքներ կարող է չալ աաուանոց վչանալու: Պաստյոջրիզացում.-Սառնրիլիզացման ժամանակ ճաճալվ: կարիք Հե /Ի նում նլութերը բարձր ջերմաստիճանում: ռլաճելու,քոնի որ բակտեխիաներիցչատերը ոչնչանում կն ավելի ցածը ջերմառտիճանում, մանավանդ, ռը բարձր ջերփառուխճանումՐ ատերիլիզացմտան ավտոկլավում

է

ՆԷ.

տիպի Տարբեր

33.

Ն

կոխի առղլարատներ:

շուռ փչացոզ սննդանյութերիտեջ միկրոբները ոչնչացնելուճառի ար ավելի

շատ

է պատտլորիզացումը: կիրառվում

է բակտերիա ճնարավոր սպորավոր Պառտլորիզացումով ոչնչացնել -

ճե

հռակի (կամ դենդլառւոլորիզացում ԿԱ Իր ԱԱՀ» լիզաց իա) կատար Լշ դորժողության էությունն այն է, նլութը է

է

ո

(՛

որ

Է Կոխի ապարատի բողե պլաճվում մեջ(նկ. 33) մինչնչրի հումա աստիճանը (100"Ը)։ Ալս ջերմությունը ապանում է բակտերիաների

«ՐԴ արաաիլ "--90 տից դրու Տորրը ե

ե

միայն սպորները: Նլութը ճանելով ջերմութլուն ունեցով պլանարաններում կամ ռննլակներում Լ/ ռլաշվում՝24 ժամ: Նլութի մեջ մնացածոպորներն այդ ժամանակամխջոցում ծլում ն վեր են աժվուսմի վեգետատիվ Երկրորդանդաւի նլութը 1005Ը-ում 30 բոպե պաճելով, օրգանների: այդ խոր ժլաժ վեգետատիվբջիջները նուլնոլես ոչնչանում են: զ

մ. թե

(ն

ա

է

Ը

դործողուլթյունը 3--4 մյ» ոպորավոր ւ

բոլոր

9ՋՄրկրոբիոլողիտ

են

ու

՛

անդամի դեղ քում Թե՛ անապոր կրկնվելու տիպի միկրոբեերը ոչնչանում նց

ոեսակի

ու

է բոլորովին, սիկրոբներից ղուիկ: Պաստլորիստերիլ՝ դառնում նան է պաճածոներիարդլունաբերության չավփոմկիրառվում ղացումը քների կոնսերվացման ճարուստ ոննդամփթեր շաքարով ճաւոկապես՝

Խյութը

ն

մեծ

ժամանակ:

մեծ

'

:

..

.

ՀԺ

ԼՈՒՅՍԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

Միկրաօրգանիզնների

աալույսիԱղուն զորացման րոնը մյուս Բացի պուրլուրային միկրոբները բազանրիաներից, մթության

է:

շո»

Է:

բոլոր

լուսի

կարիք չնն զգում. նրանք

չատ

լավ

ոլալմաններում:

զարգանում են

տվել, որ նույնիսկ ցրզած լույսը ոչնչացնում է իսկ որոշ միկրոբների վլոռ Թեն ալնւ/ատեսակի բականրիաներ» շատ չի դորժումչ սակայնցրված լույսի ռլալմաննելում՝ ճացուաղզդեցուլժլուն նրկար ժամանակ ձնալու դնոլքում արլ միկրոբները, օրինակ, քացախաթթվալին բակտերիաները, վատ են գործում, նրանց կենտականպրոցեսեն Փորձերը Ցույց

ները

են: դանդաղում

ավելի մաճացու են կարճ ալիքավոթ ունեցող ճառագայթները(արնի ուլտլոժֆոտոքիմիականաղդեհցուլժյուն մանիշակաղուլն, մանուշակադույն ե ապլեկորիերկնագույն ճառադայթե

ճամար Միկրոօրդանիզնների

ները):

ն ալն բանի, ր միկրոբների վբա ճետնան.ք աղդեցությունը են օքսիդացմանպրոցեսներ պրուտոպլաղմալում ֆոտոքիո իական

Լույսի

Բջջի տեղի

ունենում:

Առանց թթվածնի լույսը շատ թուլլ է ազդում, իսկ երբ միջավայ բում Թթվածինը բավարար Հյ ն գրա ճնո մեկտեղ կան ճեշտ օքախգուն այլն, ալդ օքոիդանալով՝ տալիս են Թթունտր 9"Ղ

նյութեր» որոնք, անճամեմատ ժամանակ լս«լսի ազդեցությունն Լայոը

ոչ

միալն ազգում

է

ուժեղ է արտաճայտվում: միկրոբների կենսականպրոցոաների ՔիմիականճՃասոկումիջավայրի

է վրա»ալլեիուիոլուլժյան ենթարկում է ալւաւդան արնի ւուսկո"լանիչաճախ ունի,որ ոննգանլութերը թյունները:

ելոթերը

ամը կորցնում են, ն ազդղեսի լիո, նրանք իրենց ուլն," շատ Ալոտեղ, օդտադորժել չեն կարողանում: մտիկրոբներն ես իսկ ալդ պրոցնաների է, տեղի Կպրոցեսներ, ունենում ժքոխդացման ճն դալիս, որոնք առաջ այնպիսի

հավանական

ամանակ

միացություններ են.

ճամար ների օրգանիզմի պլաճելու դեպքում առաջ

Միզրոբ-

լույսի տակ օրինա(՝ ժելատինը մնառակար հն պերօքսիդ, թթուն եր այլն գալիս ջրածին

ն

ն ետրիի թասը: նրա մեջ լցվեց մատպեսղպտոնային ադարսոննդանլութը, այչ սննդանլութը վարակվեց տիֆի բակտերիաներով:Թասիորոշ մասերը հս «Տիֆուս» բառի տառերիձն ունեցող Թղթե կոռրներով ծաժկվեցին, որից ժամ Շիեւոոամբողջ սլաճվեցարնի ճառադախթների տակ: իսկ թասը 1--1,5 1--Տ ճնտո օր ւտերոիոս որ թառի ալդ թառը տատում նկոսովեց, ւզաճելուց կտորներութ որոնք ծաժկվածէին ան Թղոթի տառաձն ալն մառսերուի, ղարդացել էին բակտերիաները,իսկ թասի քնացաժ բաց մասերում ոչ մի բակտերիա չէր զարդացել: Արնի ուղղակի, ճատկառընսուլտրամանուշակադուլն ճառադալթները մի քանի րուղլնում կարող են ոչնչացնել միկրոօրգանիզնների բոլոր վեգետատիվ մասերը, ինչպես նան սպորները, կամ նրանց կենսական լուն առուջացնել: ոլլոցեսներիմեջ մեծ փուխոլճուլթ Այդ ուղղությամբ կատարված փորձերը ցուլց են տվել, որ բակտերիտները 7 բուն ուլարամանուշակադուլն աղդեցուճառագայթների նրանց ծլունակությունըկորչում է, իսկ որոշ դեղբեթյան տակռլաճելով՝ րում էլ բակտերիաներիսպորները ն վեգետատիվօրգանները. նուլնիակ րոպն տլարամանուշակագուլն, Ճառադալաննրի աղդեցության տակ են: ըլաճելու դեպքում, մաճանում ճաւոկությունըբնական պալմաններում չատիաչ Լույսիբակտերիցիդ ունի առանձնապեսվար "կիչ ճիվանդու.. դանց կարնորնշանակություն

Չ

թյունների դեմ պալբարելու ճամալս Ալս տեսակետից շատ կարնոր են ուլորամանուշակադուլնճառագայթները,սակայնվերջիններսմիկրոբների չաղիի դել.քումի:Ալստեղ նուլնպես դրա. ազդում են "որոշ ժամանակի, ունի բջիջների դիմացկունությունը: Թուլլ գիմացկունունշանակություն թյուն ունեցող բջիջները շատ են ոչնչանում, իսկ ուժեղ դիմացկունություն անեցողները երկար նն գիմանում։ Արնի բակտնրիցիղ ճատկուլթլուէ դատել նը Բժշկության ե մեջ բավական շատ ճիվառդությունչսեսության մեջ: Բժշկականության ներ բուժվում: են արնի ուլորամանուշակաղուլն Ճառադալթներով.նլութեչ ըն ռանրիլիդացիայիճամար նրանը նուլնպես օդտադորժվում են: Օրիսակ՝ ջուրը: կաթը ն ալլ ճեղուկներարնի ճառագայթներով աւոերիլիղաց-

լալնկիլառություն թւ՛

վում

են:

Ուլտրամանուշակաղուլնճառագայթներիազդեցության վերաբերըալ կատարված փորձերը տվել են չափազանց ճնտաքըքրականարդյուն մասին մինչն ալժմ ճեղաշրջում են մոցնում լուլաի աղդեցույթժյան ուլունք նյած գիտության մեջ: Օրինավ՝ փորձերի միջոցով ապացուցվել է, ոլ: արնի ուղղաճալաց ճառագայթները 7 բողլե ազդելուդեղ բոււր Բաց. է, ալլ, բնգԺիկոխդեար (նեխման րբականհրիա է) ոչ Թե մաճանում ն նրա Թե՛ ալոռա քին Թե՛ ներքին ձները խիստ սիովովույի ոակաոռւակնչ / բջիջները դառնում են հբկարավույ,ճյուղաղվորված այլ ձնեեն չատ դաոնում փոբրիկ, կլորավուն բիր Հաճախ նրա խոշոր

ճամար: միկրոբների առաջին անգամ ւլարզվեց 1897թվազանին: Լույսի ազդեցությունն Վէրց ձետելալ կլասիկ փորձը» Արդ պարզելուճամար կատարվեց վեց որոնքթունավոր են

Թւ՛ գլուղատըն-

քներ,

ձողնրը

Փիլորից (Փիսորվոզ կոնիդիազջիջներ,որոնք անցնում22 բակոնրիալ ռեր): Ալա ձնափոխված բջիջները ճիտադաւլում ժի քանինոր ձնավխովլոււԵն վեր նորից կրելով՝ ածվու,իբակտերիայի նորհ Խախկին

Ար րի:

ն ոչ ւՐի երեույթչեն Խակ՝«ալան Թաղանթանլութը քնմուռայքոիաի ոուաջ ացնում, թեն նրանքբակոնրիաներիցշատերիճամար ճի խական ես: կան սնենդանլու այլնսլիսի նյութեր:որոնց լուծույթի որոշ ասոխճանի

խտությունը կարող է ազդել միկրոբների զարգացման վրաս եթն ալլ տվյալների՝ որոշ քանակությամբ ուլտորամանուշակաղույննյութերի մի որոշ քանակ կարող է նպառածլ միկրոբների զարգացմանը, ազդեցության տակ կարելի է Բաց.միկոիդեսի ձեերը ճառագայթների ապա նրանց մի ալլ քանակը կարող է խիստ բացասականազդեցու՞ փոխել, դարձնել դնդաձե,Թելանմոան բջիջներ ն նույնիսկ ձողանմուն ՏՈՐ թլուն դորժծել:Այդպիսի քիմիական նլութերից մի քանիսը բժշկության մեջ օղյոագորժվում են ճիվանդաբեր միկրոբների դեմ սլալքարելու ճամար:Բացասականքեւմուտաքոիոառաջացնող քիմիական նլութերը ոչ

ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔԸ

միալն կասեցնում են միկրոբների առաջացրած ճխմնական պրոցեսԱՌԱՆՁԻՆ ՔԻՄԻԱԿԱՆ

ՆՑՈՒԹԵՐԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ

ուռեչները, այլն սղանում են նրանց: Ալս երնուլթը,ե տարբերություն րբիլիզացիալի,կոչվում է դեզինֆեկցիա, իոկ այդ նլուլթերը՝ Դեռ 19-րդ դարի վերջերին ապացուցվել է, ոլ դեզինֆեկցիո միջավայրի քիմիական նյութեր: մի կաղմության տարբերությունը շարք միկրոօրդանիզններիմեջ որոշաԶանազան Քիբական ւրիացությունների կողմից բակտերիաներ կի շարժում կարող է առաջացնել: Փիտնականներն ւնա այս նհրբնուլթն է այն ունակցիաներով, որոնք տեղի ուլանելուճատկությունը բացաստրվոււն դրանով է ոլարղվել։ որ միկրոբները դեպի այս նել Լ22 քեւմուռաբքոխո. են ն ունենում քիմիական Բջջի նլութի ւՐեջ: չլրուռուլլազմալի Օբինավ՝ կամ ալն քիմիական նյութն ունեն որոշ ընտրողականուլթ լուն: Օրինակ՝ մի Փենոլ ,քանի աղեր, միացություններ մ ետաղների ժանրը (ողիրոոներ, եթե վերցնենք մի մազանոթ, մեջը լցնենք (կես մ առում ) ճնւտաղուռելի ն ջերմաստիճանում ոնակցիալի մեջ մոնելով ոլրբուուլազայլն) որոշ նյութը, ապա ալդ նյութի վրա ավելացնենք ՍԱՄՆատ ջուրչ որի մեջ մալի ճետ, մակարդում են ալն: նվում են նեխման բակոնրիաներչ հսլքում կատնսնենք, նելան ԹԹուները պրոտոլազմալի վրա ազդելով, ճեղքում բակտերիաները մի քանի ն ՇԿ ալն ն իսկ այն միացուլժյունտալիսռլեսլտոններ ամտխինությթուներ, դեպի ալդ սլեռրոոնալին լուծույթը: Երան վերաբերմունբն անվանում Են ճե շու երենը ւրոլեկուլից թ ները, անջոաւռում որոնբ լուիը Թթվածինը» դրական քեմուուբախո: Իսկեթե լուծույթում եղել է ոչ թե փռի է.քոՄ քն Ա ա մ , յ պրոտուլլազման Մանչ դիի տալքալում միջոցով որոքոապատ տրակտ, ալ թթու, ալա դեպքում նեխման բակտերիաները չեն «րոիդացաոան են՝ Կ ՈՂոՕլ, ԷՆՕջ, քլորակիրը ն այն: էլ, Ալդեճիդներն բեց ազդելով ճեռանումմ են, Ճավաքվումրդեսլի այդ լուծույթը, ալլ» ընդճակառակն, խմբի վրոո, ռսալիս 21 բոլորովին ալլ մի ացուուրին ռաղիտակուցնեքի նն արգ նլութից: Այս վերաբնրմուն բն էլ անվաալօինքն՝խուսափում է: Ալո դեսյբում՝բջիջն եր կենսունակությունըկորցնումն Թլուններո: նոււմ են բացասական քետրուտաքսիո: Բոլոր տեսակի դեղինֆեկգիոն նյութերնավելի ճնշտ աղզդում են Փորձերի աւար վերցված Բակտերիում նկատմամբ դրաթԹերմոլի քան նրանցասլորների վեգետատիվ օրգանների, վրա: միկրոօրգանիզնների եխ կան քեմուռաքոիս օլեպտոնի առաջացնում 0,00160|0ալին,ասալարոա 10 իցւչալին (1 է ն շանակում մեկ ռուլետ այի դրամը օրինակ՝ ռբոժիլ՝ դինի 0,015|յ-ային Լ1 աաւրինոլուժուլթները» ինչոլես:նան.փոխԷ քուորակտոր մի օրգանիզմի լիտրի եջ ) լուծույթը քանի րոպեի վեդեընթացքում թթուները: Այդ բակոնրիալի վրա Թուլլ նն ազդում եղեղնաշաքարըն. է անկենսունակ,իսկ որպեսզի նույն լուժուլթը տատիվ դարձնում մասերը են մխացություններից դրական ՔմեՐուռաքսիս Հանքային գլիցերինը: ունենա, ասլորների վրա մաճագու ազդեցություն ճարկավոր Է մի. քանի կալիումի աղերը (ՃԱԵՕլ-ի 0 ,00187|0-ալին ոռաջացնումմ լուծույթը ): Ս յամ: ուն սպլատճառը նրանց Սպորների թաղաֆթի ալո դիմացկունության Թույլ նն ազդում նատրիում ն ալլ մետաղների ճիմ.քալին վատ ջրանցիկությունն է: Ալո է պատճառը, որ դեղինֆեկցիոն նլութերի "աղերը: չործաժությունն ավելի տարաժվածէ բժշկության մեչջ՝ճիվանդարծըանԱզատ թթուները, ճիմքերը ն սպիրտները, ընդճակառակն, ողոր բականրըիաներիդես/ սլալքարելու,նրանց սպանելու ճամար: ջացնումնն բացասական Փեմուտուքոխս: ոչնչացնելու ժամանակ դորժածվողդեղինֆեկՄիկրոօրգանիղմները Տարբեր ոնսակի քիմիական միացությունների աղդեցությունըբոցիոն նյութերի տոկուսալինճարաբերությունը կամ, այլ կերոլ առաժ՝ ղովական տարբեր է. եթե դրանցից մի քանիսը դրական քեմուռուքռիս, մեծ հն ունի: մի Ելթե դորժածվող դալականությունը, նշանակություն իոկ քանիան էլ բացասական քեմոտաքոխս առաջացնում, աղա քիմիական նլութերի, օրինավ՝ ծանբ մետաղի (շնդիկի, արծաթի ն այլն) ղողավերջիններա,նալաժ իրենց քիմիական բնուլթին, կարող են միկրոբների վոքը Է լինում, դեղինֆեկցիոն նլութը ոչ միալն չի կասեցնում օրգան ղարդացման վրա դրական կատբացասական աղդեցություն գորժել: ՕրիԼոտ

ալդ

կոնիդիաներ:

-

ման ւ

արգոնի ճավավում բելթացքում ա

որ

Հիմքերը

:

,

Ան

-

սա-

-

ճողալկալալին

ե

:

Հ

առա-

:

ւ

նիզմի կենսական ամմա բարձրացնում՝ այլե:ընդճակառակն, պրոցեսները, է նրա կենսունակությունը: Ալս գեսրքում ալդ քիմիական միացությունը խթանում է օրգանիզմի զարգացումը: հակնրբ դողան մկժացվում է, նոր միայն ազդում է օրգանիզմի վրա: Փորժնականում, որսլես դեղինֆեկցիոն նլութեր կիրառվումնն ճետեփլոլ փիացությունները՝

Սուլեմա Ժենոլ (կարբոլլանԹթու) ԱԱԿ

Ֆորմալին Ի

ԵՈԿԻՈԴՈ

' ՅՅ

Պղնձարջասպ

ՀՈՅ

:

1--ՋՈ/ցց-ալին լուծույթ

Փ-Տ"/-

»

»

1--20/9--

»

»

Վ-Տ--

փաճացու ազդում եՆ" Բացի ծծմբային թթվի աղերը» ւՔլորակիրը, ազատ քլորը, ծծմբային գազը, ժծժմբաջրածինն նրա աղերը, ազատ թթուները, ճիմքերը, օզոնը ն քլորոջրաժնի պերօքսիդը» ինչպես նան օրդանականմիացություններից՝ ֆորմը, տոլուոլը, քլորպիկրինը ն ալն: Ալա նյութերի նուլնիսկ չնչին քանակը միկրոբների կենսական պրոցեսները կասեցնում է, իոկ դրանցեց մի ջիչ ավելի քանակը նրանց ճամար մաճացու է: Մլդ նլութերից մե քանիսը դլուղատնտեսության մեջ օգտագործում են ճողիմասնակի ատերիլիզացիալիճամար: են ոչ այլն միալն միկրոբների, ՎերըԽշվաժ նլութերը թունավոր կենդանիների ճամար: Աճա թե ինչու ալլ նլութերը երբեք մարդկանց չեն դորժաժում աննդամթերքների մեջ դանվող միկրոօրգանիզճները ոչնչացնելու ճամար Բժշկության մեջ ալլ նլութերը գլխավորապես գորժ նն ածվում դեղինֆեկցիաբնակարանները, զանազան իրեր, ճատկապեսդորժիքներ լի ննթարկելու ճամար: վր նյութերից,միկրոբների

արդ

ու

ու

Վերջին ժամանակները քլորակիրն

քլորը

ա ամախ (որոշդողայով)

միկրոօրդանիղմներից մաքրելու ճամար: Քլորակիրը ջուրը չափով օղտաղորժվում է ճատկանս պանրադորժության մեջ՝ ջուրը

դործում մեծ

ու

են

ատերիլիղացնելու ճամար:

ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ,ՄԵԽԱՆԻԿԱԿԱՆ

ԵՎ ՃՆՇՈՒՄՆԵՐԻ

ՇՓՈՒՄՆԵՐԻ

Լ

ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

ավելի ատաբար կատարվածալլ աշխատանքներՃան Այդ աութիվ չավ արդլունք են տվել Օրինակ՝երբ միկրոբներով վարակված սննդանլութերի մեջ անց է կացվել փոփոխական ճոսանք (50 պարբերակաՀոու), միկրոբների կենսական ւրոցեսները կանգ են առել: Ազդեցությունը առանձնապնաուժեղ է եղել, երբ ալդ օննդանլութի մեջ բաց է թողնվել ճոսան քի 2 բացասական ազդեցուհլրալոատն ճոտսանոք: ամի Էլեկտրական փլունը վերագրվում է նրան, որ ճոսանքի շնորճիվ սննդանլութի սուբեն տեղի ունենում, պրոցնանել «արատի մեջ օքոխդացման-չվերականդնման է: ՀաստՀ ճ գրա Քիմիաղես խիստփուխոլխվում սննդգունչութը ճետնանբով է առաջացճոռանք նկատվում, երբ կառես Թունավոր ներդորժություն Լ27 արծաթն էլեկտրոններ: ռելու ճամար օգտադորժում՝ Մխկբոբներիզարդացման վրա Կուլնիսկ բավականբարձր ճնշումը չատ թուլլ է աղդում, իսկ բնական պայմաններում դոլութլուն ունեցող ռռվորականճնշումը ոչ մի ազդեցություն չի դորժում: Որոշ գիտաճետադուտականաշխատանքներիցսլարզվել է, որ միկրոբներից շատերը մինչն. եթե միալն տակ կարող են զարգանալ, մթնոլորտալին ճնշման մեժ չէ: նուլնը կարելի է նկատել նան արգ աղդեցության տնողությունը ափ ցույց հնխ քնուլրե.ք:Հետաղոտությունները բնականսլայմաններումՐ՝ տվել, որ Ժիկրոբները զարգանում են նուլնիսկ օվկիանոսի Ջ կիլոմետր ճնշումըճավասար է 900-ի, խորությամբ ջրերում:որտեղ մթնոլոլոոային ն

որտեղ կատարլալ խավար: է:

է մեխանիկական շփումների Ինչ վերաբերում ազդեցությանը, տարբեր տեսակի միկրոբներ տարբեր վերաբերմունք որ

սլետք է առել,

ունեն:

՝

.

մեխանիկական շփումն

ուժեղ է ճարատն, միկրոբներից իսկ եթե ալն թուլլ է ու կարճատե, շատերը բարենաաաւտէ: Մեխանիկական նրա ազդեցությունը միկրոբների վր պայմաններում ավելի լավ է ճնղուկ աննդատու շիման աղդեցությունը

եթե

նուլնիոկ մաճանում

քան պինդ միջավալրում: արատաճալավում, նկատիաւիբ:առանձնապեսդլորացկուն են ՀՇվխուրների

երիաները,որոնք բնական` դալմաններում ն շարժուն են:

ալն բակ-

ճոսողջրեղդարգանո՞ււմ՝

բում

անՄեկրոբներիվրա էլեկտրականության ազդեցությունն առաջին գաւ՝ ուսումնասիրվեց Շոփուց բում: Ալոդես սիլոսացմաւն կերաբուլսերի որ էլեկտրական ճոկոչված էլեկտրասիլոռացման ժոաիան ա ռպլարզվեց,

Բացիլուս ռանքը: օրինակ՝Բացիլուսվուլդատուսի(886. ՄԱԼՔՅԼԱՏ)» ե վբա ոչ ի (886- 8Ո3710Ե2Ը16ւ) սիլուսներիաճն ամտիլորբակոնրի նրանց աղղդեցություն չի դոլրժումմ, իսկ որոշ դեռլքերում՝ էւ, բնդտակառակն, է: յսրագացնում՝ կննոադործունեույթյունն

ու

են,

ո |

|

են

որոշ ժամանակ ալլ խոիբերիմիկրոբներչեն ղարդանումջ: է էլ բաղցուիմեջ տնում Շաբքարասնկերի կենսադործունհությունն

սնկերիյ»

ՀԻՆԴԵՐՈՐԴ

ԳԼՈՒԽ

տ ԱՐՈՍՐԳԱՆԻՋՄՆԵՐի

ՓՈԽՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ՄեցՆՑՈՒԹԵՐի

ՆԱՅՆ

ՓՈԽԱԿԵՐՊՄԱՆ

Ինչպես վերնում առացինբ,օրգանական աշխարճի դոլուլթլունը է նլութերի սխռխակերուլման ն. անընդգճայո շրջ անառու-

Դավտանավորվում սաներով,որոնց նշամիկրոօրդգանիղքները ընթացքում ար: լուն

մնժ

ունեն:

Նլութելրի ւսլդ փոխակերորիանպրոցեսը է ի բավական բարդ թանում է բազմասղիավուղղություններով, Ալդ ։լրոցնաներում՝ բավական ղզդալի դեր Են խաղումմիկրոբները: Վերչինխերիա

ըն-

է, որ շնորձիվ

կուռակվիած բուսական ն Վենդանականխ ընցտարի նուած կան ճլութերը վեր

Են

ածվում

տա-

օրդանա-

բարդ

բուլսերի ոննդառուլթյան նորից ճամար

պիտանիճան քայլին նլութերի:Բույսերը, արդ անվելով սինթեզում Էն բարդ օրգանական

որարզ

նլութերով,

միմցություններ: 2 ասել, Թե նլութերի Դժվար ալդչավխազանց կարմոլ ձնավոլխուընթացքում միկրոբների որ Խումբն Մեֆ է ավելի դեր խաղում

Թլոն

նրանցից ուրա քանչյուրի բովճետն նժ նշակենսադործուննությունը ունի

ո"

«

նակություն

քալքալրրան ընդճանուր պրոցեսի

Վերցնենքխաղօղաճլութի քալքալումը:Ինչ4

ճզ ճատիկն է,ՐԸ ճոմճ

ուց

ի

«

ճամար:

աորոմ ԱՆԱՐ ըոօրգանիզններ՝ չաքարասնկեր:

ԱԱ րուց

կՀնարք բառ

`

նո

քացախաթթու ն ջուր: է, Երբ քացախաթթվի տոկոսը տվլալ լուծույթում բարձրանում կենսական պրոցեսները կանդ 22 բականրիաների վոռցախաթլթվալին ատամ: Ալս դեղքուէ էլ Փացավխաթլթվային բականրիսների կենսադորէ ժունեությունը սաճմանավակվում սսղիրբտբքացախաթթվի ն ջրի վեբժելու պրոցեսով: Նի ան Քացախախթթվալին լուծուլթումմորոշ ժամանակիցճեւոո ոյռում նն զարգանալ բորբոսասնկերը: Սրանք քացախաթթուն օգաա-՝ դործում են ոլողեսաննդանլուլթ: Բորբոսասնկերնիրենց սննդառության հենածխաթթու մոռսլհանակ օքսիդացնելով, քացավոաթլթուն առաջացնում են դող ժամանակ» որոլեսաղզուտուլին ջուր: Ալ դործողությրան անունդ: են նան. որոնք օդտադործումի լուծույթումդանվող ռի տակուցալիննլուբանակուամա Ալո վերջին սրոցեսի դեպքում առաջանում է ռրոշ Է որի տակ դառնում Սրոմբ սորի ազդեցության Տիիքաակ, լուծույթը է, ճիմ Երբ բորբոսասնկերի (ո քալնությունը բարձրանում լուծույթի ոն ՄԴառնում //Ն հագան ինչպես քոք ԲՐԻ" 1Ր հն, մի կողմից՝ ռառնկերիկենսական պրոցեսներն էլ սաճմանավակվում Տ ւ մ եժ Մել՝ բրաֆե ։ «Բ ր ոի աան: աի Բարի» աիիակ ոնակցիաներուվ: նլութերից առաջացնելու ուղիտակուցային ո

դանգ Ցոնները

Ռրոշ ժամանակից

Շաքարասնկերն

քարները

բացի

հն

չՐԻ

դիտեն ք,

պրոցեսում անահրոբ շչնչառությանժամանակ չամառնատելիա քաղցուիմեջ առաջացնում են նժ քանակուՍլոյբ էլիլալկոճոլ՝ զինու ապիրտն ածխաթթու գազ Խաղողաձլութի մեջ, ռռղիրտի կուտ դակտանե զ ե 2»ազդ ցության տակ,

որսլեսէներգիայի աղբյուր: Քացախալթլթվալին բակռերիաներն իրեյց շնչառության սրոցեսում սպիրտն օբսիդացնելով, առաջացնում ժու

ահանում '

:

բո

-

ո

խաղողի խի է քաղցու: ամաատացվումմ ջերմասՍովորական «նտո, նրա մեջ զարդանում հս

մինչե այլն ժամանակ, քանի դեռ սպիրտի տոկոսը ցածր է, իսկ երբ` այն բարձրանալով անցնում է շաքարասնկերի զարդացման սաճմանից՝ շաքարասնկերի կենսաղդործունեություննէլ դադարում է. ((8"/-ից)։ սպիրաի բարձր աստիճանը մաճացու է չալբարասնկերի ճամար: Ինչպես. անոնում է ենք, շաքարասնկերի արտաթորությունը խիստ բացասաբար ազգում նրանց կենսական պրոցեսների վրա: Խաղողի քաղցուի մեջ շափալասնկերի կենսադործուննությունը սաճմանափակվում է շաքարը ոպերախն ածխաթթվի վերածելու պրոցեսով, Իսկ երբ ալդ ալկոճոլակամ քաղցուն թողնում ենբ բաց վիճակում այնպես, որ օդի ճոսանքն աղու բող ցու մուտք դործի նրա եջ, ալն ժասիանակ ում ակսում ՔՐ վորդանալ քացախաթթվալին բակտերիաները: Այս բակտերիաները սւլիրոխիցչեն ազդվում, ալլ ընդճակառակն, սպիրտը նրանք օդտադոր-

շաքարաչ

|

ե..այդ ճի քուլին լուծույթում ռկտոււի դարգանալ նեխում առաջացնող բակտերիաները,որոնք քաղցուի կիսաբալբարվածվիճակը ճասցնում հն մինչն վերջ, ալաինքն՝նեիման բակտնհրիաներըլուծուլթում իրինց սննդառության ժամանակ ճնացած սպիսակուցալին ն աղի տակուցանւի ուն նյութերըքալբալելով,առաջացնում, նն դանազան դաղզալին նլութեր՝ ամիակ, ածխաթթու դազ, ժծմբայրաինչ ջուր ն Ճան քայինաղելճ Տեոռ

Ինչպեստեսնում

հնք վերը բերված օրինակից, օրդանականնլութե Քալքաղլմուն ընթաց քում մառնոսկցում են մի քանի խումբ ւրիկրոՓԹրգանիղքներ,րոնք իրենց բխոլողիական պրոցեսներում իրաը օժանդակում են, ն այլպիսի ճաջորդականօժանդակությանշնորձիվ օրգանաէ տիխչն վերջ: Նուլն օրինակից տխնսնոււի լոն նլութը քալյքալվում են.ք աան, որ մի խումբմիկրոօրգանիղններիրենց կենսագործուննության ընթացքում նախապայմաններեն ատեղժում մի ալլ խմբի միկրոօրդառիղնների զարգացման ճամար, արգպիսիփոլխճարաբերությունը կոչվում է մետաբիոզ: Մետաբիողիճիմնական էությունն ալն է, որ մի խումր միկրոօրգանիզմներիրենց կենսական պրոցնաներիընացքում մի ուրիշ խումբ միկրոօրգանիզմներիճամար արտադրում են անչրաժեշտ սննդանյութեր:

Միկրոօրգան իղձերի

Նլութերի ձնավփոխության ո լրոցեսումմիկրոօրգանիղմների սննդառության ժամանակ մեծ նշանակություն ունի նան ալն, ոլ երկու տարբեր տնսակի միկրոօրգանիզմներկողք-կողքի զարգանալով» օժանդակում քն միմյանց: Ալպիսի փոխճարաբերությունը կոչվում է սիմբիոզ: լավ օրինակ կարող է ժառալել ճողի 22 ապրողկլոսՍիմբիովի արիդիում Պաստլորխանում (Օ10Տ:Ամատ ՔաՏծսոճոսո) ն Բակտ. ֆլու«րեացենս (ԹմՇե ԱսՕ165Ը6ոՏ) թակտնրիաներիճամատեղ կենսագորժու-

նեությունը:

Առաջինբակտերիան աճում Է ճողի ալն մասերում, որտեղ թթվածնի մուտքնանճնարինէ, հրկրորդը,ընդծակառակն, այն մասերումիչ որանղ Թթվածինը բավական է, ալսխնքն՝ մուտ օդն ղատ ել պռատ

"ունի: Ալս երկու բակտերիաների

ու

ճամատեղկենսագործուննության ար

դյուն քը լինում է ուլն, որ կլոստրիդիում՝ ո" լատտլորիանումը (Շ|ՕՏԱ լսող ճողի անաերոբպալմաններում ղարդանալով՝ ՔՅՏԸԲԱսրճոսղ) կարողանում Է օդի դազալին աղզուռը լուրացնելու միջոցով ոլատրասատել ապիտակու-

ալին նյութեր:Բակո. ֆլուռրնսցենոր (8ո6է. ԷԱՕԼՇՏԸ6ՈՏ) այս պրոցեսի ժամանակ

ւ

մեժ

օժանդակություն

Է ցուլց

տալիս

Պաս տլոզլուտրիդիում

բիանումին:Առաջինը զարգանալովկլոստրիդիում Դաստլորիանումի

Հրջառլատում՝ (ճողի վերին շերտերում), առաջացնում է բակտերվալ Ճաստ փառ որի մեջ ղարդացող բակտերիաները վերնից ճոռ«ղ օդի աղատ Թթվածինը կլանելով՝ օզտադործում են իրենց չնչառութլան ճամար, հսկ ալդ փառից ցած անցած օդը դրա ճետնանքով թթվածին չի պա-

չրունակում: Բակո.Փլուորհսցենսըքանի որ դաղզալին ազոտ չի կարո ղանում լուրացնել, աղո: ովլալ պալմաններում նա օգտաղդործումէ

աինթեզած սոպլիտակուցալին Դառտոլորխիանումի "Կլոատրիդիում նլութը, Ինչպես տնսնում ենբ, Բոսկտ. Փլուռրեսցենսն իր կենսականպրոցեսնե|

կյլոսարիխգիխում ճամար ստեղծում է Դաստլորխիանումի անանրորպայմաններ, խսկ վերջինաէլ առաջինին ռպիտակուցալին նյութ բի ընթացքում

3:35

ալլ մատակարարում: Սլոքբիողի ուլլե տարածվածէ բակտերիաների,

է

երնուլթը բնության մեջ

ոչ

միայն

քակտերիաներիբուլսերիմիջն, ու

ն թիթեռնածաղկավոր բուլսերի սիմօրինակ`պալարարականրիաների

բիողը:

են յան ըբնչժաց ոյատաճում՝ նլութերի ձնավփոխութ քում ճՃաճավա

ճան

կողք-կողքի ե միկրբոօրդանիզններիկխոմբեր, որոնք մեկի կենսական պրոցեսների ընթացքում արտադրված նլութը կասնցհում է մլոսի կենսաղորժուննությունը: Օրինակ կաթնաթթվալին բակերբեք չեն կարող ղարդգայան ժամանակ տանրիաների կննսադործունեույթ դալ լուղաթթվալին ն նելաման բակտերիաները, քանի որ կաթնաթթվալին բակտերիաների արտադրած կաթնաթթուն թուլն է լուղաթթվալին ն նեխման բակտերիաների ճամար: Այդ երնուլթը կոչվում է անտագոնիզմ: անտագոնիզմն առանձնապես կարնոր է Մեկրոօրդանիզմների ալ է մեղ ճամար օգտակար միկալն ժամանակ, երբ ալն ալրտաճալովում բոբի ն վնասակարմիկրորի միջն, քանի որ օգտակար միկրոօրգանիզմի ղպարդանում են

է վնասակար, կենսադործունեհությամբ կաշկանդվում օրինակ, ճիվանդա-չ

ժին միկրբոբրի կենսադործուննությունը:

անտագոնիզմը պալքարի մի ձե է դոլության Միկրոօրգանիզմների կովի մեջ: ծվլալ պայմաններին ճարմարված միկրոբը ալդ ռ"լալքարի մամանակ գերակշուությունստանալով, ավելի արաղ է զարգանում, որի էլ ճիվանդածին բակտերիաներբեք չե կարողանում ղարդառնտնանբով է: Մեկբոօրգանիզմնեկողքին ն մաճանում առի օղտակար բակտերիալի կամ նրա էությունը երկակի բնույթ ունի՝ ա) բե ար, ձնի պալքարը ավլալ

ուռացաժմեկրոբը:ալս դեղ քում դելմակշռություն միջավալրում ընթ քում՝ կենսագործունեության

եր մարդու ճամար օգտակարը»

ց

փոխանակության ժամանակ

ալնպիսի արտաթորանքներ է են թողնում ճի վանդածին ներդորժություն Թունավոր լոսկանրիաների վրա: Վերջիններս ալդ նլութերի ներկայությամբ կաւմ՝ են. կաշկանդվում կամ մաճանում Ք) դերակշոությոցն ատացածմիկր«բը» ալո կամ այլնանճրաժեշտ աննդատարըի վյալ միջավալրում բացակաիր ճիարտաթորանքների լուժելով դեպքում ազդեցությամբ լության աստանում է նրանից իր օրգանիզմին անճրաժեշտ վանդածին միկրոբըչ ալդ պայքարն ինչ ձնով էլ որ արտասննդանյութերը: Միկրոբների չուրովիչ արդլունքը մեկ է: ալդ երնուլյթը մեղ ճնարավոՄիեկրոօրդանիղմների անտադոնիղմի է տալիս ճիվանդածին բակտերիաների դետ պալքարելու ճենց լություն ձնն է, ավելի ճղոր իկրոբների միջոցով:Դալքարի ալս քան դոլություն ֆիղիկո-քիմիական ալլ միջոցառումները: նրա սարաննեցող մի շարք ավելի է բարձրանում, եթե նկատի ունենանք նան «նքն անճամեմատ ժամանակ նլութերի փոխանակուլլունիցալեալն, որ անտադոնիխղիի Կլութերի

սոավիս»որոնք

Է նյութ է արտադրվում, որ ինքնին կարողացում՝ վուքբաքանակ առան ցր աճոնլի քանակուլթյաւմ միկրոբներոչնչացնել, բ: ճիվանդածին որնէ վնաս ճասցնելու ւրարդուօրգանիմին: Արդտեսակետից շատ ճասկանալիէ, Թե ինչու վերջին սնառիլա՛կի ընթաց բումիակսեցին շար: արբ ավելիմանրամասն խորն ուսումնասիրել ւիկրոօրդանիղնների

զիսխ

ռա

ու

անտաղոնիղմի երնեուլթըինչես մեզ մոտ. ալնպեաէլ արտառաճմանում: Ալդ ճարցի բաղմիակողմանի ուսումնասիրութ յունը ճնարավորություն: տվեց կարճ ժասրանակից ճեւոո ռտանալու, անվան ոկ, ազոռիբիուռիկ տի շարք բուժիչ պրեպարատներ, օրինակ, պենիցիլին, գրամիցիդին,

ճնյալյաւատրեպտումիխցին օդտադործոիոուրը: այլն: Ալդո"լբնսլարատոների ե անասունների վոր դարձավոչնչացնելսիարդու մի շարք օրգանիզմում Փոշնը Ճիվանդություններ ոու ջաց նոզ» ճաճախ նահ ւաճաբերբակտեչ բիաներ:Հետնառլես» սիկրոբները ճիվանդածին ճիշլուլւպրեպարատներութ

նլութի ձնափոլու ալն օրգանական ք ալո կաս" ծանոթանան կենսամասնակցող միկրոօրդանիզնների նե ալլ պրոցեսին թյուններին ւրենբ ե վիճակի կլենեն.ք բացաճալանլու թյանը: Ալողիսով, գործունեու դաղոունեցող շրջանառության գոլուլթյուն շնությանՄեջ նԿլութերի -

Այժմ

իքը: «ՐՔԸ

ՆՅՈՒԹԵՐԻՓՈԽԱԿԵՐՊՈՒՄԸ

ԱԾԽԱԾՆԱՅԻՆ

:

օրգանիզմում ոչնչացնելը

ն

մարդուն

անասուններինԿիաճից րկելթ

ու

Բազմաթիվւիեուիրավամբ ճալրտնաղործութ լուն ոլետք է Ֆաւիալովի: Ճնոնան նող օրգանիղններչ ալդ քով, ո" լրեպարատների օդաադործիան ԵՍ ճիւոո վերականգնումի առաքինվում ն. կարճ ժոառւիանակից իրենցկենԱճա թե ինչու Սիոն Ճալտնադոլրժուռունակու թյունը: սկրեպլալրսուոնելրի իր ճաւրարվեց «քսաներորդ դարի Ճրաշք»: է, Թե ինչու միկրոօրդանիղնների արՀասկանալի տանտաղոնիղմի դլունք ճանդիսացող լդ անոխբիուիկ ռլբեղարատների արտադլրույթյուԿը 2 ծավալռտացավ:Ներկայում ո արդեն կան ինծ Թվով դործա-չ ՛ որոն բ | / անախբիոԴԼ սկա( կ. Կ" քանակությաժբ բաններ ( Ք մեծ

:

,

արու

ու

ակու

ւոիկ պրեպարատներ:Ալժմ խոշոր աշխատանքներ են կատարվում ման բուլաերի վրա ճիվանդությոններ առաջացնող միկրոբների նկատւրասրբ

անտաղդոնիստ միկրոբների ուսամնասիրության ասպարեղում: Ալո ուղկաթյոմբ Սովետական Միութլոնում ծավալուն աշխատանքներեն կաԱրեվ ւոարվում: անդամ,երբ ուսուճնասիրումի ենք նյութերի ձնեասիոլվաւան ժամանակ ւիիկրոօրդանիզնների փոխճարաբերուլ յունը հ սրա դերը նութերի շրջանառության պրոցեսում, "իշտ էլ ճանդիպում ենք մասոնանշված մետաբիողի, սիմբիոզի ն անտաղդոնիղմի երնուլթներին, որոնց է տալիս ավելի մանրամասն ճետաղզուտությունըմեզ ճնարբավորություն ճատակգաղասվիարկազմելու օրդանական նյութերի ե առճասարակնլութերի ձնավոխման բարդ պրոցեսների մասին: Տնտեսությանմեջ ալո կամ ալն օրգանական նլութը որոշ լոումբ միկրոբների կողմից քալքալվելիռ՝ ճարճախստացվում են ալնպիաիպրուրեժ արժեք են ննրկալացնում: դուկաներ,որոնքմեզ ճամար Հեստադալում ալդ նոր լրողուկաները դործարանայինճանապարճով վերասիշակելով, ուսացվում են ժողովրդական ւոնաւեսուլթ յան ճամար չա է սննդի» փազանց կարնոր նլութեր, որոնց մի մասն օղասսդործվումմ քոլ մի մառը՝ արտադրությանմեջ: .

ՄԱՍՆԱԿՑՈՂ ՄԻԿՐՈՑՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

ԵՎ ԴԲԱՆ

ն

՝

աճահ-

փոխակերպումն մտիացությունների ածխածճային Ս-նագուռ ճիճնամիացությունների օրգանական Ածլխթածինն «ոբ պայմաններում: ալդ է կենսակիր կազմում սպիտակուցի կանտարբնէ։ Ածլաածինը ում Է՛նաաժին տարրերից օրգան |

Ալ տեսակետից 45--500|գ-ը: է, առանց որի ածլւածինն կարնորն լութի

ռյութ

թյան

ոչ

կենդանական-օրդանական

ի

չի կարող: կազմակերպվել

Արլ

բնու-

ւաբրի՝ածխածնի ձնավոխությունը օրդանածին կարնոր է

մեջբավական բարդ

ուղիներով

ընթանում:

պարզ միացությունը շատ ածլխածնի մեջդանվում՝ Օգի

է

եո է

ածիաժնի միակ (ԸՕչ)։ Ալ միացությունն թթու ՀԱՐ ճա ար: կանաչ բուլսերիՔլորոֆիլե իջոցով, աննդառության բուլսերի վ եր ծ վ ոււի է ն դաղը ոսկ» ւծ խալ թ «սրեիէ ննրդիալի աղդզ եց Թ. էներճՃառաղդալթներն դազը

Լ

Բարդ

մ

"Լ

ՄԴ

Արեղզակի միացությունների: օրգանական են ճամար:

Այդ էներդիլի աղբլուրն բուլսերի չունեցող ւրիաարժեք էներգետիկ ածլաածնի է, որ բուլսերն միջոցով ունեեն (ԸՕ,) դարձնում՝ էներդետիկ խոշոր նշանակություն ցութլունը

գելի

միակ անապա

Ճարպեր ապլիտավուցներ: այություններ՝ աժխաջրատներ, ունեցող ալդ ւրեժ Ճառիար նշանակություն կենդանիօրդանիզնների առկալությամբ, դործոնների կարող է տեղի ունենալ երկու պրոցնաը Ճոէ լինի արեգակի էներգիայի (ետք մակերեսին որոնք Էճյ՝Երկրի ածաաթթու դազ: ճաւիար բավարար քանակությամբ սանք ն բուլսնրի էներգիան: միշտ էլ կ. բավարար արեդակի Առաջին դործոնը՝ անոպաս է ն, ճավանականէ, ալդ էներդիալի աղբյուրն քանակությամբ, ե

"1117

ր

պաճանջը,իսկ ինչ մեծ սիուխոլսու-

բույսերի դեռ միլիոնավոր տարիներկրավարարի ենթակա է դա ապա է երկրորդ դործոնինչ

վերաբերում թյունն երի:

օդի քանակը ԱծՓլաաթթվե

ժավալի) 0,030|ա-իցվելի

ւրեջ Քեչ

է.

չե բարձրանում:

նրա

օդում՝«ա պաշարն

դել.քում ամբողջապես օգտադործվելու միակողմանի Ածխաթթուն ւիացություններին.

բուսական կվերածվի

օրգանական կենդանական աճեցողությունըկանդ կառնի: բուլանրի ճետնանքով, ն

ճնտաղալում,

դրա

Ճարսուով, Բույսերի կենսադորժունեության ճամարանճրաժեշո է,

դարբնրաբար ածխաթթու գաղ

աս

լցվի

՞

մթնոլորախմեջ, Աժխաթթու Մլնոլոլ/տում կարող է կուտակվել, դլլավորապես, երկու ճանապարճով" ա) ճրարխալինժալթբուճների միջոցով, երբ Երկրի ներբին շերտերից րա մակերեանէ նետվում զգալի քանակութրամս ածխաթթու դաղ է. ո) օրգանականնլաթերի քալքալման նրբ օրդանիղնները մաճանում հնչ

ճնեռնան քով,

ժայթքման Հրաբուխների

ճանապարճներով չքալքալրվելին: Բացի դրանից,կենդանական ծագում անեցող շատ նյութեր, որոնք իրենց կազմության մեջ ունեն նուլնպես մեծ քանակությամբ ածխածին, դարձյալ քալքալվելով առաջացնումեն` աժխաթյթու դազ Բուսականն կենդանականնլաթերը քայքայվում են միկրոօրդադիզքների կողմից ն այչ պրոցեսում առաջացնում են մեծ քանակությամբ աժխաթթու գազ: Ալդ քայքայման չնորճիվ է, որ Երկրի վրա օրդանական նլութերի ալպիսի կուտակման եբնույլթներտողի չեն ունեաում։ Միկբոբներնիրենը կենսական ոլրոցեսներում բոլոր տեսակի օրդանական նյութերը քալքալելով, առաջացնում են ՇՕչ ն դրանով իսկ մթնոլորտումավելացնում ՇՕշ-ի քանակը:Քալբալման իրենց ունակությամբ միկրոբները շատ ավելի բարձր են կենդանական ն բուսական տեսակներ ունեն ն արօրգանիզններից: Միկրոբները չափազանց չատ

միջոցով ածթաթթու դաղի կուուակման, է, անճուսալի քանի որ ճրարուխներնա̀մեն ճանասարճը անդամ չոչ որ կարող են դորժել. ղա է որոշ պայմանավորված դորժոններուվի միալն:Այդ տեսակետիցավելի ճուսալի է ածխաթթու դաղի դուսոավման նրկրորդ ճանապրարձը. ալս դեպքում ծախավածՇՕչ-ին ոխաիիդում է օրգանական նյութերի սբատեմատիկքալբալումից` առաջացած շատ

ՇՕշ-ը:Այդպիոիքալքալումիը առաջ

կան

ո" երից |

դալիսօրգանիզեճների բիոլոդիս»միա քուրբիոքիմի ական պրոցես է: նլութերի քալքալումը բուսական օրդանիղմում՝ ալն ժամանակվանից, երբ բու լւերը ռլարզմիացություն

է ն, սրբոցեսներում՝ճեւտնասեռ, դա

Մրգանավան է

դեռ

-

(ԸՕչ-- Է,ՆՕ)բարդ միացություններ սինթեղում:՝ ԱլդՔալքալումր տեղի է ունենում շնչառուլթյան պրոցեսում ն կապված է աղ աւ թթվածնով օրգանական միացությունների ճետ. օքախդագպմտան սիուոաինթեղը է դերակշոռուի շնչառության սվրոցեսին:

Ռովածրի

բազմանումեն: Միկրոբներիամեն մի տեսակը` /ռակարդ յարաղույթյառիը: դեպի ալս կաի ույն նյութն ունի լուրաճատուկ վերաբերմուն ը, ն նրանտեսակի օրդանական նլութ է ձնասիոխության ենԼեԲայց նրանցճամտատեղ արդլունքը Թթարկումի: կենսադործունեույթյան

ցից

մեկը

ամեն

որոշ

ռում է ալն, որ բոլոր տեսակի օրգանականնլութերը քայքայվելով, վեորտեղ միկրոբների կենչ բաժվում են անօրգանականնլութերի: Այնտեղ, են ընթանում, ալո կամ այն չափով էլ ռական պրոցեսները դանդաղ տորֆի դո-օրդանականնյութեր են կոււո ակվում. օրինավ՝ ճաճիճներում

նյութերի քալքալումնավելի ուժեղ է տեղիունենում կր դանի երի օրդանիղմտում, որոնց ճամար էներգիայի միակ աղբլուր

լացման ժամանակ: Օրգանականնլութերի ճանքայնացման դործում բավական ւրեժ է խաղում նան դեր մարդը: Այսպես, տարբեր տեսակի օրգանական նա ալրում է դորժարաններում, վառարաններում, ներքին խլութերը լրման շարժիչներում. նա այրում է քարածուխը: փալտը, նավթը ն

իրենց կենսական կենդանիներն պրոցեսների կարդավորման Մ են մար ոլաճանջում բավական ւնժ Փանակությաւիը ջերմայինէներդիա,,

է տեխնիչ թու դուզ: Այդ էներդիան օդմոադորժվում՝ ավեկական նպատակների ճամար,իսկ ածխաթթուդաղն անջասովելով:

Աարավան

բուսական

նլութերն

կենդանիներն ինքնուրույնկերպով չեն կարող: ռպլարզ բարդ միացությունից օրգանական նլութեր ախինթեղել, ուսո: նրանք ատխավածեն Լինում աառտրառտիխ օրգանականնյութեր օգատա-չ են։

յ-

դրս

ԱՆ

օրդանակա

նրանք շնչառության ժամանակ

լուլթ 27

եժ

ծախու:

քանակությամբ: -

:

Ալս նլութերի ժավամանընթաց քում զգալի քանակությամբ աժչխաթթու դաղ է առաջանում, որն որոշ չափով լրացնում է օդի աժվաածնի կորուստը:Արդ բոլորը դեռ շատ քիչ է բուլսերի կողմից

լուրաց-

լրացնելու Կամար, մանավանդ եթե նկատի րակառը /" ԸՕ»-ի այն, կենդանիներիճամար ածխածնայինմիա-

|

էներդիա

է

Բո

ոամբ

ն

աժլաթ

Անն:

նպատ

տու

աժի

իո

ան

դոր

Ա

խակԺարզը

մ

ա-

։

Մեկրոբների կենսագործունեո, թոն ընթացքում ածխածնային են փոփոլվում, ն ամեն անդամ ոտացկերպ միացություններըտարբեր են լուրաճաոուկ վում ռ"լրողուկտներ: `

ունե-

այք

նան

որ

ոչ

բոլոր

Օրինակ՝:

ցություններխ են, որ կարող են էներդիալի աղբյուր ժառալել: կենդանիներըչեն կարող օդտաղորժել թաղանթանլութը, ն փալաանլութը այն, որոնք րուլսերի կողմից շատ կն արտաղրվում է. կազմում Էնկուտակվածօրդանական նյութել ի "Րեժ տոկոսը: Արդ

ոը

խիստ բացատարար

կազդգերօրզանիղմի վրա,

նլութերի կումտաեթե

դրանք

այլ

ՍՊԻՐՏԻ ՍՏԱՑՈՒՄԸ ԵՎ ՍՊԻՐՏ

Սպիրտըստացվում

է

ԱՌԱՋԱՑՆՈՂ ՄԻԿՐՈՑՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

լուրաճատուկ միկրոօրդանիզններիկենսական

խմորում:Սպիրտային ոլրոցեսում,որը նան անվանում27 սպիրտային

խոհորումըբիոլոդիականալն պրոցեսներիցէ, որոնց մարդիկ

շատ

վա143

ճնուց են դրանք օդտագորժումի:Շաքար ոլապտուղներից ն ճատիկներից մարդիկ ստացել են էթիլ ալկոճոլ(ոռլիրո ): Խմորման ալդ ոլրոցեսը առանձնապես տեվանոլողիականլուլն բնույթ է ստացել գինեղորժույթյան եջ: Այս տասին մենք բոաւվական տվլալներ ենք գտնում եգիպտականճին ճիճարուստ շատակարաններում: Բայց ալդ պրոցեսի գաղտնիքը երկար տարիներ էր չնումիչ Մարդկանց: անբացատրելի ճայտնիչէին շաքարներիամորման պատճառները:Սպիրտային խմորման պատճառը մարդկանցՃալտնի դարձավ միալն 19-րդ դարի երկրորգ կեսին: իշտ է, 18-րդ դարի «վերջերին Լաուազենցույց վեց, որ առլիրտային խմորումըոչ ալլ ինչ Վ, բայց եթն շաքարի ճեղքումնն սպիրտի աժաաթթվի ն տվեց նրա քանակական Ճավասարումը ճեւոնյալկերոլ՝ հն

ժանոթ ն փունակող մի շարք ղուց

շատ

.

ու

ԸՇէլչՕգ 2ՇԷդԸԽՕԱ Հ

,

-

2ԸՕշ

.

Անկասկած» խմորման վերջնական ալիքճավասարումը սպիրտային քի ճամար շատ ճիշտ է ն մինչե ալժմ էլ ընդունվում է ալն. արդլուն տակալն Լառազեն չբացեց խմորման բուն գաղտնիքը, ալլ միալն արձանագրեց շաքարի մոլեկուլի քիմիական փուոխությունը: |

ճՃեւտո էաուազեից

իխ շարք 1830-ական Թվական-. գիտնականներ» երին, ուսումնասիրելով շաքարիխմորման պրոցեսը, ճառտատեցին, որ այն աերտորեն կապված է շաքարառնկերի կենսականպրոցեսների ն Պետ նույնիսկ նզարագրեցինմի շարք շաքարասնվեր, որոնք ընդուեն ակ խմորփան ոլրոցես առաջացնել:Նրանք միչեւ անգամցույց սովեցին, որ առանց ալդ օրգանիզքներիսպիրտային խմորում չի կարող Կռռաջանալ: Ալս տնսակեոխ դեմ դուրս եկավ ճարոնի քիմիկոս Յուստուս Լիբիխը, որը ն տուր քննադատության ենթարկեց իր նախորդների տե-' քատ Լիրիխի՝ շաքարասնկերը ճանդիսանում նն որաակեոը: ալես ապիտակուցալին նլութերը քալքալողներ Ըստ նրա՝ ապիտազուցները քալբալվելով, շաքարային լուժուլթում առաջացնում նն մո: են ւտոորոնք ճաղզորգվում Լեկուլների աշխույժշարժումներ, շաքարների Է դրա ճնանանքով էլ է աժզոկուլին վերջինս մասնատվելով՝ վերածվում սպիրտի: էիբիխի քննադատությունից ճետո ալդ ճարցն խաթթվի անլուժելի քնաց մինչն 1858 թվականը, այլսինքն՝ մինչն Պաստլորի ու

ամոնիում-Վ-շաքարասնկերի շաքարային լուծուլթներում (գինեթթվալին որ բավականինտենսիվ սպիրտալին անելչ ՇեւտոԼիբիխին ոչինչ չէր ճում առաջանում: Դրանից ն բուն լոնլուց րացի էությունն ընդունելուց: ալդ պրոցեսի խմորումը շաքարասնկերի կենսակուն ոլրոցնեսների «Սպիրտալին ճետ կապված ակտ է», --առում էր Պառստլորը: անցյալդառի 60-ական ԹվականներինՊասալորինճւԱյսպիսով, ինչ է, բայց եթե որ սպիրտային խմորումը ոչ ջողվեց ճաստատել, ալլ մասնատում ն ճեղքում կամ սպիրտի ածխաթթվի, որ շաքարի են իրենց անահրոր շնչառուլ ջացնում շաքարասնկերն յան ժամանակ: Հատկապեսայլս օրգանիզմներն են, որ ապիրտալինխմորման ճարուցողն են ճանդիսանում: դլխավոր պատճառն Ալ միկրոօրգանիզնների կենսական պրոցեսների առաջացումը է մխոոլնշաքարալին լուծուլթներում, որոնք միաժամանակ ճնարավոր է նան. ճսնքալյինաղեր նե ազոտի մի որնէ միաոլեւոք սլարունակեն ցություն: Ազուի ամենալավաղբյուրըալեպտոնն է, չնալաժ ալդ մեկկարող են զարգանալ նան ամիդո կամ ամ ինոլթթուբոօրդանիղնեերը ների, նոլնիսկ ամխակալին միացութլուններ պարունակող լուծուլթնեբում: Ի՞նչ կասկաժ, որ վերջին դեպքում նրանց աճնցողութլունն ավելի

մոխիրը) աճնցնելիս՝ նկատում էր,

(ոքռրումէ

առա-

ու

թույլէ,

Շաքարասնկերըորպես էներգիալի աղբլուր օզտագորժում են ածխածֆնային միացություններիցշաքարները (դլուկոզը, սախարողը»ֆլուկն տողը ալլն). բացի դրանից, դրանք կարող են օգտագործել նան օրՄ ւյն/գանականթթուները (ռաթաթյթուն, գլիցերինը, խԽնձորաթթուն), ն են նիտը ալլն։ նրանք ճատկապնս լավ զարդանում բնականոննդանլութերից խաղողի ն գարեջրի քաղցունելում: Շաքարասնկերնամենից լավ զարգանում են թուլ թթվալին ոնակցիա ունեցող օննդամիջավալրում, ալսխնքն, երբ վերջինիս քէԼ»--8--6-ի: Շաքարասնկերըլավ զարգանում են էլեմենտար թթվածնի բացակալութլան դեպքում: Թթվածինը բավական ուժեղ է ազդում սպիրՀավանականէ, որ թթվածինն խմորման ։լրոցեռի Վրա: տային ալատեղ բացառական ազդեցություն ունի շաքարը սպիրտի ն ՇՕչ-ի վերածելու դորժում: Թթվածնի ներկալությամբ շաքարասնկերի սպիրտալինխմորնան ման են ժամանակ օբսիդացման պրոցեսնել կատարում, ալա ղեպէ ՇՕշ Լ ՒԼշՕ։ թում շաքարներից ուոռացվում՝ Վերջին

ծրառլարակ զալր: կլասիկաշլսատուլթյուննելի ճետնողականորեն նե մանրամասնորեն ճնտազոտելովշատ Պաստլորը ապիրտային Թամորմ ան ։րոցնսր, պարզեց նրա էությունը:Ելնելով իր

աշխատանքների տվյալներից,

Վեիբիկոի ւեսուլթյունը7

ուժեղ քննադատության ենթարկեց խմորման դրանովիսկ ճատոտսոնց ռղիրոային նա

չբիոքիմ իական բնույթը: Պառտլորը,շտքարասնկերի կուլտուրան սպիտակուցներիցզուրկ

մեժ

ունի տեխնիկալում: նշանակություն

հանջաման

Ա4 սպես, եթե ր

օդտագորժում հն սպիրտ ստանալու 1 շաքարասնկերն ԲՈՐ "Ր են դրանց ճամար, զարգացնում բացառապես անանրոր պալմաններում: են ճՃաՀԻսկ եթե դրանց օգտագործում վեդնւոաոիվ բջիջներստանալու են ւար (լա դեյ բում շաքարասնկերի մաքուր կուլտուրաներ պատրաստում խմորման պլրոցեաներիճամար), ապա զարգացնում

զանազան

Միկրոբիոլոգիա

անրոր սպարմաններում:Վերջին դեռլքում շաքարասնկերն անրոբ շնչառություն են կատարում, սկսում են արաղ բազմանալ ն կարճ Ժամանակում տալիս են ճակտլականչավխերի հասնող բջջային կուտա-

նն

կումնել:

ծաքարասնկերիզարզացման ժամանակ

Լուժու թի շուքարի կոնցենտրացիան ն,

նշանակություն ունթ

մեժ

ճասկագեսչ

ողի ոի Կոռկոսը: Նրանց կենսական այլրոցնաները կանդ ես առնույի, եթե միջավալՏասնոււմ է տոկոսը 10-- 15-ի, որոշ տնակի շաքարաբում ռղիրբտի սնկերի ճարար՝ անդամ 18-ի: Շաքարասնկերիկողմից (բացի ոպիրտից)»որլես արտավփորույթյունջացաժՇՕ.-ն այնքան էլ սինժ ազ-

Խան

աոա

դեցություն չի թողնում. նրանք ՇՕչ-ի 60 մթնոլորտալին ճնշմանը: կարող են դիմանալ: Իսկ ինչ վերաբերում է շաքարի կոնցենտրացիալի ազդեցությանը, պետք է առել, որ ալն կալված է միջավալրում ողիրճետ: Ան ի աուաջացմիան շաքաորոնք նուլնիսկ600/0 շաքարասնկեր, րե դեպքում զարգանում են ե կարող հն ալդ սլալմաններում խմորում առաջացնել: իճարկե, չպետք է մոռանալ, որ ալստեղ շաքարասնկերթ ամբողջ շաքարըխմորել երբեք չեն կարողանում: Արդեն 300|ց-ալին շաքալրալուժուլթներում շաքարի խմորումը շատ դանդաղ է ընթանում: Խորան պրոցեսը շատ լավ է.բնթանում, երբ միջավալրում շաքարը կազմում է 4--162|յ: Սպիշտային խմոբման քիմիզ'քը.-Սիլտալին խմորման քիմիզմի աւսումնասիրությունն սկավում է Բրախների աշխատանքներով, ալդիի աղ» ռինքն՝ այն ժամանակվանից, երբ ւա մշակեց շաքարասնկել,ից մ ֆերմենտը նկուսացնելումտեթողը: Բյութները,ռտանալով զի ազա խմորվոլու ֆերմենտը, ցույց տվեց, որ շաքարասնկերի կողմից շաքարը ժամանակ առաջ են դալիս մի շալոք միջանկյալ Բլու ռլրողուկտնելր: խմորման քիմիզմն ուսուննասիրող բոլոր ճեներից ճետո ապիրսոալին հն, որ դինակներն էլ ճառտատում միջանկլալ պրողուկաներից, այչ մեժ է գալիս առաջ քանակությամբ քացախալդեճիդ, որը ճեշտությամբ վերածվում է սպիրավխ Քացախալդեիկը խմորգող լուծույթում չատ ճնշտ է ոլուջել. բավական է միալն ալդ լուժուլթին ավելացնել ալին ՉԴ/ը ՊոՒ15Օլ, ՇՕՅ5Օլ ն այլն, որպեսզի ստացվի այլ նլութերի քացախալ». .

ձն որը դեճխդայլին աղրոլթության: կում ոլլեքո միացությունը, ճետաղալում չե ննթարկվոմ։ Ալա նրոթի ստացման ժամանակ ապիրաալին լաքոր|ւ սրանՃետադա նորմալ ընթացքը կանդ է առնու ոեր տի կոււոակում

տեղի չի

ունենում:

են ցուլց Հետագոտությունները

է,

բնուլթը քուվվ սոլիրտալին խմորման

Ալս դեպքում,

առաջանալը դեճիդ շորը

վերածվում է

ձերթին, նոր միալն տալիս

դ

որը» իր իրոխաղողաթթվի,

է քացախալդետիղ:

Սիրային խմորին ժամանակ շաքարի պիրոխաղողաթթվի վերածման պրոցեսի ընթացքում առաջ է դալիս նան գլիցերին:

ԸլշՕգ-շաքար

Հ

Է

կԸՕՇՕՕՒԼ-Ւ

ՇԷԼչՕՒԱՇՈՕՒԷԸՒԻՕԷ

պիրոխաղողաթթու-լգլիցերին

Ար պրոցեսըճարուցողները նուլնպես շաքարասնկերնեն: Սկզբում (արժում էին, որ ճեքաողը (շաքարը) նախ վերածվում է երկու մաս մեթիլգլիօքաալիչ որըչ ենթարկվելով կանիցարոլի ոնհակցիա-

լին, վեր է աժվում գլիցերինի պիրոխրաղողաթթվի,վերջինա էլ, ճերթին, մասնատվում է քացախալդնճիգիե ածխաթթվի: ու

Մար Կալո, ԱԱ Փացախալդեճիդն

էլ

մե

ճետ

Կ

օքոալի

նո

ո

ա

՛

(/

տ

իր

աե

ենթարկվելո

ձնտոխոխվողջրածնի սֆերալից ճեռանալու ժամանակ ճնում ն ո որնէ այ մմ. եւո է փոխազլվի մա ԷՉ մ ՈՔ 8" ե "րե "որգի

է ազատ

ւ

՛

ե

1ոՐջի Զ

ռ ի"

Նա աաա ա իջերրնա զատ եռագա մեթելգլիօբաալը: ճեւյոնանքուվ

վերածման

նրան

ուռա

ներին:

Որպես

նման

ակչ-

պետք է դիօքսի ացնաոնը կամ թե ճենց յ

ճիգը

ե

Լեբեդնըկարծում է, որ ճիշլալ նախորդները՝գլիցերինալգեճիդը կամ դիօքսի ացետոնն են, իսկ ոմանք էլ ալդ նախորդը ճամարում են մնթխզլիօքաալը: Հետաղաառումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ վերջին կուրծիքն ավելիճավանականէ: Ցուլը մուժլու ճամար, թե սոլիրուայինփարոլարան շաժամանակ հ բոարներն կխնչպիսիփոփոխության են ենթարկվում, պրոցեսի այդ փիմիղմն ինչպիսի բնռլթ ունի, բերենք ճնտնյալ շատ ճավանական ոլեմ

յ

տվել,

ճետեան

խիստ սպիրտային խմորման դլխավոր պրոողպիրտիփոխարեն միջավայրում կուտակվում են մեժ քանադուկտի՝ գլիցերին ե քացախալգեճիղգ: էլ ճառտատվում:է, որ կությատբ Սրանով խմորման ժամանակ սպիրտի նախորդը քացախալդեճիդն է: ոպերալին Հետաղալում, սիր տուլին սաա խմորումը մոնրատմասն ճետաղուտելիս, դեց աան,որ առղիլոային խմորին ժամանակ նախքան Քացախալ-

փոխվում

,

եթե սպիրտը, իրոք» է քացախալդեձիղի վերականգնման տուաջանում| շնորճիվ,ե վերջինոի ճնռացվիչ ապա սպիրտի դգոլացուննինքնաբեչռուլֆիդներիաֆերալից ն կանդ կաոնի բարար ժաիանակ կառաջանամի այլ նլութ:. Եվ» այլ նրոք, ալդ փորձի ժամանակ քացավալգեճիդին գուղածեւ առաջ է դա

լիս գլիցերին, որի

ան. 1.

Շտէկչ0:--ՒԷՆՕ--ՇՏէնՕլ

-.

ԸւէԼ.Օլ--ԸԷԽՇ(ՕԼՒՌՇՒՕ(7եթիլգլիօքոալ)/

որ

(մեթիլգլիօքոալալդոլ) '

Մա

երկու Հետադալում

մոլեկուլ մեթիլգլիօքսալների մեջ

առաջ

ոնակցիան, ալօինքն՝ ջրի միացման ճաշվին կանիցարոլի

10"

այլ

է

դա-

մեկ

լուո մոլեկուլժեթիլգլիօքսալն օքաիղանալով, ւռալիսէ Թթու, իոկ մի լեկուլը վելոոկանգնվումէ մինչն դլիցերինի՝ 3.

մո-

ՇԷՆ(ՕԷԼՇԱՕ--ԷՕ-- ԷՆ-ՀԸՇՒԵՕԱԸԻՕԻԸԻՆՕԻՒ

դլիցերին

ՇՒԽԸ(ՕՒՈՇՒԷԼՇ-Ի-Օ--ՕՒՏԸՕԸՇՕՕՒ|

պիբոխաղողաթթու նորմալ սպիրտայինխմորման ժամանակ այլս ոհակցիան տեղի. միալն սկզբնականշրջանում, ղրա ճամար էլ խմորվող ռուբատրատումդլիցերինը շատ քիչ քանակությումբ է ճալտնարերվում: Առաջացածպիրոխաղողալթթուն կարբօքոխլաղ ֆերմենտի շնորէ ն. ճիվ /հասնատվումքացախալդեճիդի ՇՕ»-ի։ ունենում

է ենլիխարկվում Սպիրտայինխմորունն ավելիխիստ փոսխոխության է ավելացվում տեղի է ուննոուլֆիդ: Ալս դեքում երբմիջավայրում ճում է ոչ Թե ռոլիրուլին, ան եթե կարելի ալասլեսուսել, չալգեճիդախմորում: Ալո դեսլքում, 22 ջան ումիէ լին կաի գլիցերինալին ն ոչ թե գլիսվոր վերջինո ւռալա միայն միջանկլալ ալրոէթիլալկոճոլ, Խատն, է: Էէ ս դեպբում գլխավոր Այս Փքացզակվալդեճիդգն րոդուկորը դուկոս է 36,7 տոկոսով գլիցերինի: կապես, դլիցերինը: Շաքարը վերածվում Խմորման վերջնական արդլունքը լինում Է յ

աու

Հ- ՇՒԸՇԱՕ

-- ՇՕ, Շոէկ»Օ:

-- ՇԷԵՕՈՇՒՕԱԸՒԻՆՕՒ

ա

4.

ՇՒԷդՇՕՇՕՕԼՀ-ՇՒԿԸՇԱՕ--ՇՕչ

նոր դոլացող եթիլգլիօքսալի ճիւո Առաջացածքացախալգեճիդը (առաջանումէ նուլնոեռ շաքարիձնավխոխումից ) նորից ենթարկվելու ն է պիրոխաղողութթու ւոաւլիա կանիզպարոլի ռնակցիալին, էթիլալկոճոլ-

ծ.

ՕՆՇ(ՕՒՍՇԻՕ-ԷՕ--ՇԻլեՕՇՕՕԻ

Ինչպնատեսնում ննք, ալա ոհակցիաների վերջնական պրոդուկտը էթիլալկոճոլը ն պիրոխաղողութթուն են: Վերջինս նորից կարող է վե-

էլ շաքարնեՓացավխալդեճիղի ն. ՇՕշ-ի:Ալսքացախալդեճիդն րածվել ճիտ նորից Ըի ձնափոխությունից դոլացաժ մեթիլդլիօքսալի կանիցաբոլի ռեակցիայի մեջմտնելով,տալիսէ նույնպես ռռլիրտ սլիրոու

Աճա

սպիրտալինխմորման ժամախաղողաթթու ալուլես շարունակ: քիմիական ոնակցիաների ալն շղթան, որի վերջնական նակ առաջացող պրոդուկտը էլթիլալկոճոլը ն ՇՕլ-ն են: Փորձերով ճաստատվաժ է, որ «նորմալ» սպիրտային խմորում երբ ալզ տեղի է ունենում թուլլ թթվային միջավայրում (բէ Հ-4-ծ): կամ ֆոսԹույլ թթվային միջավայրը ածխաթթվային, բորաթյվալին աղերի ավելացումով փոխվում է ճիմքալին Փորաթթվային չիմ խմորման բնույթըմիանդամալն միջավայրի (քՒԼ--Ց),առրաառղլլիրաալին փոխվում է նման պայմաններում: Շաքարից էթիլաւլիլո ստացվելու ոտացվում են բավական Հախ քացախալ թու ն գլիցերին» փոխարեն, ոլրողուկաներ են: որոնք նորմալխմորման ժումանակ միայնմիջանկլալ Հիմքային ոնակցիայի պայմաններում աղիրաային խմորումը տնունենում է տի ճնտելալ սլոնմալով՝

քային

2ԸէկչՕ6--Է,Օ»Հ-ԸՒկՇՕՕԷԻ--ԸՒկՇԷԵՕԱ-

շաքար

-|-ջուրՀ-քացախաթյթու Դ

-էթիլապիրտ--

2ՇԷչՕԷԼՇԷԼՕԷԼԸԷՆՕՒԷՐ-ՇՕչ

գլիցերին

քայր--

դլիցերին

-Է

Քացախալդեճիղ

առաջացրեց ոչ Այս ձնի իմորման ճալտնարբերումն

ունեցով կան ճեւտուքրբքրություն, աաչլն ճնտաղաւլում

միալն նստա ւո՛նսոնճակացական ո

նշանակություն: ին ճամաշխարճաշնորճիվ ւաուաջ ալդ ձեննօդաադորժելու ն Ատերիկալում ժամանուլ Փերմանիալում ի ստացվեց լինսլաւոնրաղմ

ռական

Խմորման

միլիոն կզ դլիցերին։ Մինչ այչ գլիցերինը ստացվում էր ճարպերից, իսկ Համաշխարային պատնրադմի ժամանակ սաացվող զլիճարպից յերինը չէր բավարարում: վառոդի պատրաստմանպաճանջները: Սպիրտալին խմորման ճետազա մանրամասն ճետազոտություններից սլարզվեց,որ ֆՓոսֆոլրակուն ունի թթուն մեծ Ժառնսկցություն կ մորման պրոցեսում: Այլ նրեույթնառաջինանդամ նկատեց Իանոարք ճասատատեցին Լեբեղերն. ուրիշները: վը, ճնլտագալում Նրանցճաջողվեց ճսուաոել, որ կոհորման ճեղուկին ֆուսֆորաթթվի աղեր ավելացնելու ղեպքում իոմորման էներդիան մի քանի անդամ բարձրանում է: Ֆոսֆորական թթվի աղը, բրուտ Իվանովի:փսվովելով օրգանականձեխ, տալիս է դրիզոֆոսֆատ, իսկ րատ Լերեզեի ն ուրիշների՝ տալիս է ճեքսողոդիֆոսֆատ: Խմորման վերջում ֆոսֆորականթթուն նորից անօրգանականձեի է վերածվում ն կարող է մասնակցել շաքարի ճնտադափովւոխություն1

ՇԱՇԷԼՕ-ԼԷՆ--ԸՒՆԸՒՆՕԻ

ն

շա

ածխաթթու,»

ներին: Մի շարբ ճեւմազուտողներ ենթադրում են, որ խմորման ժաման ոկ առաջանումէ շաքարների ֆոսֆորալին էֆիր։ Ալս պրոցեսի ճնտաղա մանրամասն ճնւոազուությունները ցուլը ,ովեցին,որ դլլուկոզայի դի7 մի ֆոսֆատի փուվոխուլթյուններից ստացվում

շարք

պրոդուկտնե

Ալս ախպիձնավոխության ժամանակ մննք դորժ ունենք արդեն ֆոռՓորադլիցերինականԹթվի խմորման չետ, որի ժամանակ ալիս ֆոսֆորական թլու ն պիրոխաղողոթթո՝

առաջ

են

ՇՆՕՌՆՔՕ:)ՇԷԼՕՒԼՇՕՕՒԼ-ՇԷկՇՕՇՕՕՒԼ--ԷյՔՕ,

ֆոսֆորագլիցերինաԹթու--իրոխաղողաթթու-է ֆոսֆորականթթու

ռատացման ժամանակ նուլնղեսշաքարասնկեր ներկալուսակալնֆոսֆորա-ղլիցնրինալթթու(տոլուոլի Թլամբ) առաջանալիս ղիմաղզա ֆերմենտը որնէ փովխոույյան չի ենՉնայած այդ աճում,

են

նլութերի

Թարկվում։ նման դեպքերում պիրոխաղողաթթու ավելի շատ է կուտակվում, մանավանդ, են տվրալ միջավալրում բէԼ--6,6-ի: նման չլալմաններում կարբօքսիլազա ֆերմենտի ակտիվությունն ուժեղ չափով թուլանում է: Այլ ճանդամանքը նկատի ունենալով, մի շարք գիտնականներ ապիրտալինամորման քիմիզմը նորից մանրակըըկիտ ուսուճնասիրելով՝ եկան ալն եզրակացության, որ դոլուլթլուն ունեցող ռպիրաայինխփորման սխեման սլետք է վխոխել, որովճետե որոլես միջանկլալ պրոդուկտ, մեթիլգլիօքոալի փոխարեն առաչ է գալիս դլիցերինալդեչճիղ: Բացի դրանից, շաքարների ձնավոլաման սկզբնական Հրջանում ֆոսգարականԹԹվի ճամար նալնպես ցոյց տրվեց որոշակի սիուխոխություն։ Ալա բոլորից ճետո ապիրտալին խմորման լրոցեսն ունի ճետնլալ ռեակցիաները (եթե խմորման ժամանակ կա ֆոսֆորա-

Թթու).

Շ

1-ին.

էօ 6206-Ի2ԷՏԵՕյ--ԸՇց

«(ԷՇՔՕչ): -Է2ԷՆՕ

|

Յա

|

Օ.,(ԷչԵՕջ) 2-րդ. Ը.աէկօգՕ:(էն ԵՕ:),--2Ըչէլ,

տրխողոֆոսֆատ

ՇՏԷՆՕ5(ԵՔՕ»)-ԷՀ ՇԷՏՕԽՇՔՕԻՇԻՕ(ՆՔՕ,)

3-րդ.

անո

-- ՇՕչ

ՇԷլչԸՕՇՕՕԼԼՀ-ԸՒԽՇՒԷԸՕ

5-րդ:

:

ալդ

:

էթիլ

ն

տ

մեջ

1-ին ՈՒԽ)

Ինչպեսվերնումմտնսանք, դյիցերինալինը։ քանի

խմորվող սուբատրատին սուլֆիտներ

սուլֆիտները կապում են քացախադլդեճիդին չեն տալիս ֆոսֆորալիցերինալդրանովիսկ նրան ճնարավորություն դնճիդի ճեւո կանիցարոլի ենթարկվելուն էթիլ ապիրտի ռեակցիային որ

ե

փոփոխություննանվանվում

Է խմորման

ձե՝

երկրորդ

ՇւէԼլ»Օ:--ՇԷՆՕՒԷԼՇԻԼՕՒԸՇԻչՕԷԼԻԷՇԻՇԱՕՀՇՕչ (2-րդ)

մտնելով շաքարիճետ, տալիս է ճեքսողոֆոսֆոաւտ ճեքսողոֆոսֆատը վերածվում: է, ավելի ճիշտ՝ մասչ

մեջ կանիցարոլի ռնակցիայի

է

տալիս

Խմորման այլս ձեր ճամարվում է առաջին ն ճիննականձեր:

Նման

(2-րդ), որոնք

է երկու մոլեկուլ Փռսֆորադլիցերինալդեճնիդի Սասովում

իրար ճետ

միանալով,

ՇԱ Լ

-ԿԱԹՕԲՔԱԽԱԱԹՈՒՔԸՑ

ՆՐ

Ինչպես անսնում' ենք» ֆոսֆորական թԹլժուն ակզբնականշրջանում

(Ա-ին),ճեասո

ճետ

վերածվելու:

ՇԷԽՏՇՒԷՕ

ԷԷլ--ՇԷՏՇԻչՕԱլ

ի Ը5էլ,0:(87ԵՕ5)--Օ--ՇՒՕՌՆԵՕչ)ՇԷ1ՕԷ1ՇՕՕՒ1

6-րդ.

ռնակցիաի մեջ

աաա:Կաթը Ա թթու

երինալդեռիդի

կարող են շարունակվել ալնքան ժամանակ, քանի ղեռ ամբողջ 2"ՔաՐԸ Հի մնրածվել էթիլապիրտի ն ՇՕչլա Փլեցնրին կարող է առաջ գալ ճազվագլուտդեպքում, ալն էլ չանորմալ ընթաց բ Է ուտանում: փադղդանց Քիչ. ալս դեւը բում'խոհորումը

ֆոսֆորազլիցերինչան թթու

Փոսֆորադլիցերինյան Թթուշպիրոխաղողաթթու-Լ ֆոսթթու

ն

առա-

| շլիցերին-ֆոսֆ. թթու

ՇԻ ՆՕ:(ՌՆԵՕչ)Գ Օ--ԸԷՆՕԱՆՔՕ,)ՇԱՕԷԼԸՕՕԷլ

|

քով,

ճետեան

զյանցից մեկը վերականդնվելով տալիս դլիցերին ֆոսֆորական ի/լմու, իսկ մլուսը տալիս Է ֆոսֆորադլիցերինյան Թթու(3-րդ): Վերչին, էլ հնթարկվելով օքաիդացման-վերականգնմանոնհակցիաներինչ (որ է ածվում պիրոխաղողաթթվի ն աղատ ֆոսֆորականթթվի (4-րդ) Ալլ պիրոխաղողաթյթուն կարբօքսիլողա ֆերմենտի աղդեցության տակ մասնատվում է քացախուլդերիջի ն ԸՇՕջ-ի (5-րդի Շաքարի առաջին փոյնկուլի ձնաիոխությունը սրանով էլ վերջանում է, ԵԹն խմորվող ոռղբատրատում պարունակվեր մխայլն մեկ մոլեկուլ շաքար, ապա դրանից ն կոտոացվերգլիցերին, քացախալդգեճիդ ՇՕջ Շաքարի երկրորդ մոլեն է կոյյո դեպքում պատկերը միանդամալն սիոխվում վերջինից ջանում Է ֆոսֆորագլիցերինալդեռիղ (1-ին ն Հ րդ): Սրա ն քացախայդեճխդիմիջն կանիցարոլիանակջիա է սռսջանում (6-րդ): Ալդ ռհավցիալի ճետնանքով էլ առաջանում են էթիլաղիրտ ն ֆոսֆորագլիցերինբոն Թթու. վիրջինս իր ճերթին վեր է ածվում պիրոխաղողաթթվի էլ նորից (քրդ), իոկ ճնտո՝ քացախալդեճիգի (5-րդ): Քացախալդեճիդն Է

փՓոռֆորա

բոզրոր ֆոսֆոր թու-ճեբառգիֆուցաւԷ

մ ֆերմենտի ազդեցության ակ) այլիճիդաղզա դաստ ուտտաղա

մւոնելու (ալդ տեղի Է

ունենում

ան)

ճիմթալին աղեր (Ի/ոլԵՕ,,ԽոչՇՕչ Խմտորվող ռուբուտրասոխն

դեղ քում' արուին ընչացքը ավելացնելու են սպրոդուկոներըԸ ճեւոնյլալ նս

առացվում

ն

ն է սվխովավում՝

|

-Է 2Շչէլչ0,--էՆՕ-2Շ101Շ1ՕԱՇՈԱ,ՕՒԷ1

-Է ՇԷՆՇՔ,Օ1Է1

-Հ-ՇԼչՇՕՇՕՕՒԼ

Ի-Չ2ԸՕչ (3-ըդ) |

Նման

փխոխոխուլթյունն անվանվումէ խորորման հիրորդ ձն Խմորման նորմալընթացքում կարող են առաջ գալ ոչ միալն երեք ձեի փխուխոլոությունները» վերոճիշլալ ույլե ինչպես վերնումճիխմորման մի

շաակվեց, ն

(5-րդ): մեթիլլլիօքոալի

շարք

ուրիշ ձեեր՝

պիրոխաղզողաթթվի (4-րդ)

Եվ դեռ ավելին. վերջին ժամանակներըորոշ ճեւտաղզոատողներ շաՀ Փարասեկերին սախպել Էն զլիօքաալաղաֆերմենտի ազդեցության տակ Մեթիլ գլիօքսալը վերածել կաթնաթթվի: Սա էլ այչ ճեղինակներըճամարելեն խմորման 6-րդ ձն,

Շոէլ,չՕ06--26ՇԷԽՇՈՕԱԸՕՕՒԻ

(6-րգ)

նաթյթվալին է, որ Հավանական խմոլսանը: ալդ երկուսլբոցուն երում հն միանման էլ առաջանում ոնակցիաներ: Ա ՝ խմորման քիմիզմի ւիրոայի է ց լց ուսուննասիրուլթյունը սո-՝

կենսականպրոցեսներում, նրանց ամար շաքարասնկերի առաջացած ոհակ-' Ճ

Դանդիսացող շաքարի ձնափոխման

ժամանակ ն է ցանկացած ցիաները ճեարավոր վրա կանդնեցնել նրանը, աստիճանի նկ. ժ ությո րան

ւի շաքարասնկերի փրջոր 5" մաին 250 պրոլուկաներ, . Հրար ԱԳոտորի նայաժ ԹԷ "

ատվո

մռա

Լ

մ

ոյ

Լ

ն դրանցից որի կարիքն ենք զգում:

է նան

ար

թ

դ

Մ)

ակցիաները:

Փորձերը ցուլց են տվել, որ չաքարասնկերը կարող են խմորել ալն բնականշաքարները միալն (Ա-սախարիդները),որոնք Ց կամ 3-ի վրա ունեն: ատոմներ տժխաժծնային մԱ--սախարիդներից վելի ճնշո նն խմորման ենթարկվում՝

բաժանվող Թվով

Վ--ֆրուկտոզը, Վ--մալտոզը ն Ա--ջալակոողը: Օլան, որպես որովճնատն,ինչպես այդռլիսին, շաքարասնկերի կողմից չի լմորվում, "լարզվել է, շաքարասնկերը ամիլաղա ֆերմենտ չունեն, Իսկ երբ օալան, նախքան խմորումը, ենթարկվելով սալաթի ազդեցությանը, վերածվում է մալտողի, ալլ դեպքում սպիրտային խմորման նյութ է դառնում չաքարասնկերի ճամար: Շաքարասնկերիլուրաքանչյուր /ոնսակ կարող է Միլն որոշ ւուե՛խմորել։ Ը,ւո ալս Ճատկության էլ ապիրտալինխմորում սակի շաքար տուաջացնողջաքարասնկերը բաժանվում

Շաքարասնկերը խմորման ժամանակ ոպլերտալին առաջացնում

ալդ

ալլ

լուժուլթների,

տնսակի շատ

ենլժախմբի:

1-ին ենթախմբի շաքարասնկեր,--արանք խմորում 2 գլլուկողր, ն մալտողը տախարողը, բալց երբեք չեն կամորումլակառզը: էլա իոքբի էն անխնիկականնշանակություն ունկցող մեջ մտնում ճամարլա բոլոր շաքարասնկերը: ՛ Ր ՞

շ

ջ

նրատել,որ արծնստականճառոասլարձով ստացված մեջ, բացի ղիժողա քերմենոից, դտնվում նեն նան

են

՛

`

քանակությամբ: զիփաղա Փերհենո,որը սիրո ուաջացնելու Դրլչ եւ սավորպատճառն են Բլութներին ծետագալումհեբեդնեին ճաջողվել է միու քուլ։ վիճակում ստանալզիմազա ֆերմենոր,առան ց շաքարասնկերի, մ ւյն փորձարկել խոորմ ան ընթ աց բր: Սակոալն, ուսումնասիրել անտք. է "եժ

ս

դլլոկոզը,

կաթնաթթու

րր

կողմից՝ ղանաղան արտաքին անբարենպաստպալմանիակ մրլուս ճամար դառնում են անպաշտպան: ներին դիմադրելու է ոչ 22 «զի լով ճասկացվումմ Ներկաշլում տաղաջ ֆերմենտ ասան ֆերմենտների կոմպլեքս: Մառամբ դրանց պետք է մեկ, ալլ մե շարք օպիրտայինԹ ոլուի ուն ժամանակ առաջացգող բաղմաթիվոնվերագրել եր

ռախարազա, փաչտազա,պրուտեաղա, ֆերմենտներ, օրինակ, օքսիդոչոհչ-

՛

ն

2-րդ ենթախմբի շաքարասնկեր,-- արանք |ամորումմեն դլ(ուկոզը

աաիչարովը»չեն խփորում

ն լակոողը» մալտողզը

3-րդ ենթախմբիշաքարասնկեր,--խմորումնն դեքստրոզը «ոճը,

չեն (մոլում

սավմարոզըլակտողզը:

ն

մալ-

ն

4-րդ ենթախմբիշաքարասնկեր,--խմորումեն միալն գլլովլոզը:

5-րդ

շաքարասնկեր,--ալոլորբին ենթախմբի

նն

յզատկանում ալն:

փիալն լակտողը:Սրանք (ակ. 38) շաքարասնկերը, որոնք ն դուկտազաններ կատալազա: մեժ նշանակություն ունեն կաթնատնտեսուլթյանմեջ: Ճիշտ է, ալս ֆերմենանկրնառանց չաբարասնկերի վաքորում 6-րդ ենթախմբի ապլիրաադին էլ որոչ արդյունք տայիս են ն նույնիսկ ղիմաղզտ չ84 ֆերմենտն անտիսնպոոխկ չռաջացնում: նլութերի տակ նռ ոպիրտայինխմորում է առաջացնում, ազդեցության Ալս կամ այն շաքար, նկառմամտբշաքարասնկերի վերաբերմունակայն ալատեղ ապիրտալինկամորման ակտիվաթրանը90-59 Քո մի տեսակի չալքարառունկ պետք է բացատրել նրանով, որ ամեն անդամ պաաս է կենչանի շաքարասնկերի ունի միալն որոշ տեսակի շաքարներ ճիգրոլիղի ննթարկող ֆերմննտներ: առաջացրած ապիրատալին խմորու-" մեց, Ալս ճանգամանքը մասամբ սլետք է բացատրել նրանով, որ երբ` խմորում կարող են առաջացնել, լացի չաքարասնկեՍպիրտային ենդանի չաքարասնկերի բջիջի տրարելու կամ ճզմելու նան րից, մի քանի բակտերիաներ, Օրինակ ալյգպիսիճատկություն միջոյով քայբալվում է, նրանից անջատված ւ մոբխլե ն. Սառց. վեմիջն ճավառարակշուու- ունեն Թերմոբակա. (Ռհճում0Ե8Ըէ6ոլԱ ֆերմենտների ՌօԵԱ6ճ) ն է, Թլունը խախտվում նրանք ակաում են, մի կողմից՝ իրար քալքանարիկուլի (ՏՅՐԸՈՃ ՄՇՈԶՈՇԱՆ)բականրբիաները,որոնք մն քոիկական խորորում են

շաքարասնկեր,-բոլորովին |

.

Ժողովրդական ճագալջ»-ի խմիչքի

սսացման

խաղում:

ժամանակ

մեժ

դեր

մա բակտերիաները, խմորելով սախարոզը, գլլուկոզը ն ֆրուկտոզը, են տալիս ճամարյա ՖԽուլն արդյուն քր։ ինչ որ շաքարասնկերը: նան բորԲադի դրանից» խոճորումեն առաջացնում առլիրւային բԽոսնի բին, չկատկանողանկեբոսասնկերը, ճատկապես Մուկորացեների են 1--1,56/ց ապիրտ, բը: Դրանը տիջավալրումերբեքնւ«ւռաջացնում ապիրտի կո տակփանճՃաւար եթե (իլն պայմանները բարենորաստ խմոոբլան Սպիրտային կիւառականճ նշաճակությունը.--Սապիրալին (ոժորփախ ճի ան վրա դլուղատնտոեհսական նլութերի վերամշակման ունեն մի բքաճամար ներկալումռ դոչլություն արդգլունաբերույթյան :

"

.

Լ2Ա ճլուղեր»օրինակ՝գրնեգորժությունը, գարեջրիարտադրությունը» ն. ճազափթխումը, օղեթորումը այլն: խմորում Սպիրբտալին

գորժնական նշանակուլթյուն ունեցող շաքարասնկերը բաժանվում երկու ամբի՝ կուլտուրական շաքարասնկեր ն վալբի շաքարասնկեր: շաքարասնկերի խմբին են նրանք, կուլտուրական ատկանում բոնք երկար տարիներ տեխնիկալիասպարեզումօգտագործվելով, պել են մոլա կոմ այն արժեքավոր օրինակ, գաՀ . Ճւսւոկուլթլունը: Ալսպես, են Բեջբի շաքարասնկերը ոչ միայն սալիրտային խորու | առաջացնում, " ոտ, խոսկգինու շաքարաայլե դարեջրին տալիս են ճաճելի ճատ անկերը բավականշատ սպիրտ են կուտակում: Երբեմն էլ միջավալրում առաջացնող

ն

են

ո-

ստա-

ու

|

է 15-ի ապիրտի տոկոսը ավելին:Աշլուրի խմորման ժամա-չ) ճսսկ գորժող շաքարասնկերը խմորի ճասունացման ընթացքում ճացին ' են ճաճելի ճամ ե չոլիս այլն դարձնում են դլուրամարա: ճասնում

հ

Վայրի շաքարասնկերի խմորելու ճատկությունըչատ թուլլ է, բաԴրանից, նրանք նլութերի խմորման ժամանակ առաջացնում են ճամ ճո, սնավխորժ որու/նյութի որակը խիոատընկնում է: ե կուլտուրական տեխնիկալում մեժ նշանակություն ունեցող չա էլ ըստ իրենց խԽժորելու բնույթի բաժանվում են մակեչ-. բքարառնկերն

ճակնում են ճատակում: Սրանք զարգանում (1--10՞ Շ), ուսաի լմորումը տեղի սոիճանում

են

են

դաղ

ճանգիստ: Այս խմբի կարնոր

ն

բությանմեջ

Ա

է

ավելի ցաժր ջերփասունենում դանչ շատ ՛

ց գինու արդլունաբեներկալացուցիչների որոնբ ունեն |ժլուն ունեցող շաքարասնկերը, նշանակու

են

տարբեր/ոնսակներ:

ց տի քանի աւարբեր ւեսակներ լայն շարաիասնկերի Հասոաւկուլիրն են Փաւն արդլունաբնրությոն մեջ: դարբեջրի կիրառում գուել

դերը չեն ալն առաջնակարգ Փիննգործությանմեջ շաքարասնկերն մեջ Փինեգործության մեջ: խաղում, (նչ որ դարեջըի արտադրության էչ ել ճամաի որակն ղրա քաղցուի վճռականդորժոնը խաղողաճլութի «եժ է քաղցուիինքնախմորումասը ուտացվում մինչե օրս դինիների է վրա գտնվող սպատաճական ճ ատիկների որն մից» առաջանումխաղողի շա

քարասնկերից:

Օդեթորման արտադրությունը ներկայումս բավականզգալի տեղ է զրավում ժողովրդական տնտեսաթյան մեջ, քաի որ ռղիրտը մեր ունի. օրինավ՝ կաուսինթետիկ լայն կիրառում տելոնխկալում ճՃորաճուն ն է այլն: լուծիչ որպես չու ստանալու ճամար ապիրտը կերտվում խմորման ընթաց Հացալվորան սլրոցեսում ռոլիր քում առաջանում տային է մեժ քանակությամբ ածլաթթու դազ (Մեկ կիլոգրամ շաքարից 8-Շ-ի մուտ է ածխաթթու լ ժավալի գ կամ դեպքում, առաջանում ն դրա լավ ճասունանում, գազ), որով փորփոշանում է խմորը ճե է: անանքով էլ ճացի որակնզգալիորեն լավանում ու

ԿԱԹՆԱԹԹՎԻ ԱՌԱՋԱՑՈՒՄԸ ԵՎ ԿԱԹՆԱԹԹՎԱՅԻՆ

ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

Ցե

ու

ն ճատակա յին շաքարասնկերիո բեսոային բնորոշ են նրանով, որ լուծույթում Մակնրետալին շուքարասնկերը են առաջացնումԼ22 ուժեղ փորում,զարգանում ճամեմատարարբարձր (127,5--305Ը), լուժուլթի մակերեսին առաջացնում են ջերմաստիճանում ճաստ վայու Վերջինը շա քարադաղեր փրփխուրավոր աֆխարթթվալին անկերի գաղութն է: Խմորումը վերջանալուց ճետո շուքարանկերի ալդ

կոււոակուններըճնտզճետեննստվածք ե"

են

տալիս Ճճատակին։Այս խմբին.

որոնք «լատկանումմ մառումբգարեջրիշաքարասնկերը, "եժ

ունեն

բավական շատ տեսակներ: Սրանցիցմի քանիսն էլ օգտագործվումեն, Տացաթվման պրոցեսում: Հատակալինշաքարասնկերընրանք են, որոնք լմտորմանժամա-.

կաթնաթթուն նուլնոլնո, ինչոլես ռսի

որչ

ժողովրդականւոն

է՛ նուլնոլես առաջանում

ունի. նշանակություն կենտտկան Միկրբոօրգանիխզնների լուբաճատուկ ն կոչվում է կաթնաթթվային խմորում: խմորումը Ալս նույն պրոցեսում չատ վաղուց որոնք դեռ պես պատկանումէ այն ԽժԺորունների շարքին,

ռուվլի լան մեջ

տեժ

շաքարների Խժորումից

նա

ճալտնիէին մարդկանց:կաթնաթթվայինխմորման Տես, ճավանական ժամանակաշրջամարդիկ ակսել են դորժ ունենալ(աշնարածժության են կաթի օզատագորժել ռից: Ալդ ժամանակվանիցէլ մարդիկ սկսել թթվեցման արոցեսը»չ Թեռլես:Թթվեցման էությունը ոլարզվելէ անցրալ դարի 60-ական թվականներինմիալն: Պառտլորը,առաջին անչամ ուսումնառիրելովնման Թթվեցման պրոցեսը, նկատեց, որ արչլտեղզարդանում են ճատուկ միկրոբներ, որոնք ե ճանդիսանում են թթվեցման

Հ,

շաքարասնկերից արբերվում են, բալց Գաստլորի Տճաջողվեց ալդ միկրոբները մեկուսացնել ն ուսուննասիրել առանձին առտլորից մոտ 30 տարկ ճետո նրա աշակերախերըկաթի Թթվածին մեկուսացրին լուրաճատուկ միկրոբներ, որոնց անվանեցին Ատրեղտոկոկուս (ակտիս ն Բակա. լակտիս ացիգի (ո. 34):

դրանք սատճառը:

է Հ ենՍաթի Մարեղոոկոկուսի խումբը» բու" կորոլեի, բաժանվում են նրանով, որ կաթնաթթվային խմորման թախմբի,Լերջիններս»բնորոշ են, 150"Ը բատ Թլորների, մոտ ընթացքումլուծուլքում առաջացնում թթվություն: Այդ գործողության ժամանակ սրանք մոնոսախարիդները (դլլոկողզը)ն դիսախարիգները (լակտողը ն մալտողը) ճնշտությամբ առաջացնում են կաթնաթթու. այս դեպքում դազ չի խմորելով։ վերածվում է միայն երկու ջանում»ալլ խմորման ընթացքում շաքարը մոլեկուլ կաթնաթթվի: Տվլալ «ննդամիջավալրում սրանք կարող են Ալս բակտերիաների ակտիվ տեսակչ առաջացնելսիուո ւ Աի կաթնաթթու: իրենց կենասկան պրոցեսներում կաթնաթթվի շնոիներն առաջացրուժ են 10-12 ժամում, իսկ թուլ, ակտիվություն ճիվ կաթր մակարդում առա-

մուռ մեկ օրվա ընթացքում: ունեցողները՝ մեջ Բակո.կաղեիիոճբից Թթու կաթնամթերքների

ճաճավսճան բուլղարական դիպում ենք Բակտ. բուլղարիկում եսլքճոշստո-Ըճսօնտեսո) կամ Բակտ. լողուրդե մեջ), Բակա. կավկազիկում (Յո. լոճշսոց (մածնի մեչ) տնսակներին, Բակա. բուլղարիմածունի (Թո. անջարժ, երկար ձողիկներ են (5-30 միկրոն երկարությամբ), կումները են 4048-Ը ջերսրության սպորներ չեն առաջացնում, Լավ ղզարդանում պայմաններում. այլս բակտերիաների ճամար ջերմության մինիմումը 555Ը: Ալս Խմբի մեջ մտնող ճամ արյաբո505Ը է, եսկ մաւքսիմումը՝ են լոր գլլուկողը ն դալակտողը լվ բակտերիաները՝ լակտողը» խորորումի: ն Վերեում նշվաժ կաթի Ստրեպտոկոկերը Բակտ. կաղզեբնը, որոնք ճոսն կոչվում են իսկական կաթնաթթվալին բակտերիաներ, դռրժումեն (Բճո,

՛

ո

«

Նկ.1

Կաթնաթթվային բակտերիաներ |1ՇԱՏ) 1030 ա) Սաորեսլաոկոկուս լակտիվո(ՏԱՇբԼՕՇՕՇԸԱՏ բ) Բակտերիում լակտիս (8806Թ ո Լոտ)

.«պեֆաղթած, "

ի

ուրիչ Հեսաղալում

դիտնականներնույնպեսիո ոուհլ ե՛ ղնդաձն ն ձողաձն բականրիաների մի շարք անատկեեր, որոնք րնության ե են ունեք մեջ իստ ւոարածված կաթը Թավեցնելուճոսոկուլթյուն: : եւ Վ Սբանց առանձին անսակներն իրարից իվոռո ուալ երում ոչ միայն կաարտա բին ձնով, այլն ներքին Փիղիոլոգիականճատկություններով: նն Թո թթվեցնող բակտերիաները բաժանվում հւժբի՝ու) Սարեպտոտ կոկուս լակտիս (ՏԱՇքԹՕՇՕՇԸստ |ՎՇԱՏ),ր) Բակտ.կաղնի (ԹոշԼ ԸՅՏ61, 4) Բատ. կոլի-անրոդենես (ՅՅՇՆ ԸՕԱ-Ա61096Ռ65) ն դ) Միլբոկոկուռ պիոդենես (ԽԱՇՐՕՇՕՇԸԱՏ ք1096ո65:: խմբի բակտերիաներնանսպոր րակտերիաՍարեպտոկոկուս Կաթի ներ են ն կաթի մեջ զարդանալով՝թթվեցնում են ալն: Սրանց երիուաախղպեիկ սար բջիջներն ունեն չլթայավոր դգնլիկների շարվածքի ձն, իսկ ծերացած բջիջները ճատիկավորվում ն աղարալին թերթիկների վրա" յոռաջացնումնենկլորավուն, ճարթ նհզրերով դազութներ:Սորեպտոկո-.: կուռ լակտիսները լավ են զարգանում 30--325Ը ջերմության պայման» ներում (Մինիմումըմուտ 10`Ը է, իոկ մաքոխմումը՝ 25`Ը):

.

»

`

.

.

.

.

`

որոնք կաթի մեջ չեն այճումի:Այդ բոսկբակտերիաներ,

կաթնաթթվալին

է բրիաներից ման մեֆ ոնրիանե

չ

ատ

րաժվ

ուարածված

ն

ճատկապես կապես

Եւսշել), Այս բակտերիան ւրեժ դեր

է

ր

կ

կ 7 Թե ո"թթ Բ

սիլոսաց-

նշանակություն ունի Բակտ. Դելբրուկին(Բո.

ճամար

ռոմ

կերարուլսե կերաբույլսերի

ու

աո

ն

անկալու

լ

ժաման ամանակ

երկար» ակտ.ելբրո'կին Դ

տիճանըճավառար է

սիլուաց

ՕօԷ

խաղումԿւան դործարբանալին

ձողիկ է, օոլտիմում՝ անսպոր չերմասՄ մ

48-ի: ԵԹՆ բնական պայմանները ք ր "Վ են, ատ դա Նմ սֆենամ մ է մոտ անեդամիջավալրում կուտակում յյ կաթնաթթու, խակ եթն միջավայրը կրային է, սպա կարող Է կուտակել մինչե 109) կաթնաթթու. րայց չի լինում, աղ այլս դեպքում կարժնաթյթունաղատ |

ա

կալցիումի ճետ

միանալով, տալիս Է կաթնաթթվային կալցիումի

աղ'

հակա. Դելբրուկինխմորում է մալտողը, սախարողը ն գլլուկոզը» սակայն երբեք չի իոմորում լակտոզը: Բակտ. Դելբրուկինոչ միալն մեժ նշանակություն ունի սիլոսացման կամ, առրճասարակ,կաթխաթթվի ռոացմտանդորժում, այլե մեժ ունի գիննեդորժության ընդունելություն 122 Սպիրտային խմորման ժամանակ նրա առաջացրած կաթնաթթվի ՝

ոչնչանում ազդեցությունից

են

ուղիտային աե.

դործօդ ժամանակ

անցանկալի բակոերիաներըն, ընդճակառակն,նպաստավոր պայմաններ», են

շաքարասնկերի ճամար: կենսադործունեուլթյան ուռեղծվում

Բակ. ելբբուկի կուլտուրայի օգտագործումը տեխնիկայում ներժավալ է ընդունել: Ալդ կուլոոուրաների ց ճսւացյ|ուծ կայումս ճակալական մեծ ունի կաշեդգորժուլթյն: առանձնաաքն բնդունելուլթյուն կաթնաթլթուն մեջ՝ կաշիները դեկալցիալիենթարկելու, իշկ անքատիլ արդլունաբերության մ եջ՝ ներկեր պատրաստելու նատար:

տազա

կոզի

ՇէնչՕ

լին ճիվանդությունները բուժելու միջոց. կաթնաթթվալինբակոերիաներից է նան Բակտ. բրասիկան(ԹՇՆ Ելոտտլք),որը մեժ ղեր է խաղում կաղամբի թթվեցման պրոցեսում: Ալո բակտերիան ճեշտ Է խմո շատ դժվար: բում եղեգնաշաքարը, իսկ կաթնաշաքարը՝

կաթնաթթվայինբակտերիաներիցէ

մենտատին (ԹտՇԸԼ ԸԱՇսոճՈՏ է: Սա ճարուցողն պրոցեսի

ում,

1ոտծուռմ),

մուս 254Ըզարգանում ջերմության

է լավ միջին երկարություն ունեցող անապորձողիկ է

բոն Խրկարություն ունի:

լ

Բակո. կուկումերիսֆերորը վարունղի թթվեցման

նան

ե

մոտ

3--4

միկ-

փերնում մրաւոնանշված բոլոր բակտերիաներնէլ շաքարների խամո12 միալն կանալու, դրա ճամար էլ նրանք բումից առաջացնում կոչվում են կակական կարնաթթվալին լամորման րաղտերիաներ: հոկ Ժ-րդ ն 4-րդ խմբերի կաթնաթթվային բակտերիաներըշաքարներ խմորելիս, բացի կաթնաթվից, առաջացնում են նան մի շարք այլ պՎրոդուկոներ՝ քացախաթթու, սպիրտ, ածխաթթու գազ, ջրածին ն այլն: Սրանցկենսագորժունեությանընթացքում շաքարի խմորումից առաջապրոդուկտ է, դրա ճաաժ կաթնաթլթուն միջանկլալն ոչ ճիննական են կեղծ կաթնաթթվալին բակտեմար էլ ալդ բակտերիաներըկոչվում

բում

Ինչպես տնսանք, կաթնաթթվալին մի քանի բակտերիաներլխմոնան դիսախարիդներից՝ լակտոզըչ սախարոզը, մալտոզը: Բայց

են

շաքարները, նախքան խմորվելը, պետք է ճիղրոլիզվեն ճատուկ ֆերմենտների ազդեցության տակ. օրինակ՝ կախնաշաքարը,նախքան կաթի մեջ խմորվելը, կաթնաթթվային բակտերիաներիարտադրածլակ-

ալդ

Հ

ԷչՕ--

ՇՏԷԼ.Օ:

-

մեկ մոլեկուլ

է

գլլու-

ՇգՒԻչՕ:

զալակտողզ կալնաշա քար--ջուրՀ-գլլուկոզ

ո

որոշ չափով դորժ է աժվում աննդամթերքներիարկաթնաթթուն հ յան բժշկության մեջ: Ալդ տեսակետից մեծ ՃճետաբրրՀչ դլունաբերութ են ներկայացնում մ. Հ. կողմից մեկուսացվածն: Երզնկյանի Քբբրություն բակտերիաներիցԼակտոբակնկարագրվածացիդոֆիլկաթնաթթվույին Շոն «եր 1»ն «Եր--2». (1.8Ը(ՕեճԸւ 8Ը1մօքհւաո3) ւոնրիումացիդոֆիլում են (ոթ ռրաւոորոնք լայնորեն կիրաովում ացիղդոֆիլ ալլատեսակները, ճամար իսկ վերջինս օգտագործվում Է ոչ միալն որսլես ղիեբառտելու նան ալլ մարդկանցհ անասունների աղեչատամոքոտչ սոխկոննդանլութ,

ն

ւոակ վերաժվում ֆերմենտի ազդեցության գալակտոզի՝ մեկ մոլեկուլ

ճետն

կաթնաթյվալին խմորման Նորսրուլ

տանում

ե՛ն բ

ժամանակ

լալ պլատկերը՝

ենք

մուռ կալ. ջերմություն: Շչէլլչ0գ--ԸէլլՇԱ1ԼՕԱՇՕՕՒ|

կաթնաթթու

շաքար

չե կաթնաթթու ոոլս ձեով շաքարից անմիջապես Իչարկե, ունի էլ ամոբունն ք իմիզմ: լուրաճաւուկ ջունում:կաթնաթթվալին

այ

-

Շա-

ձնքարըկաթնաթթվային Խմորման ժամանակ ակզբում տարբեր է զանազան միջանկլալ սլբոդուկտներ ենթարկվելով՝ փոխությունների

մալի:

Ինչպես սպիրտալինամորման, ալնպես էլ կաթնաթթվային խմորդեպքում շաքարի ձնավոխման առաջին ստտաղիանֆոսֆորաուժեէ: խմորումը խիտ Թթվի ներկայությամբ ցումն Փոսֆոլական ման

վեր որը ճնւտադալում մոլեկուլդրիզոֆոսֆատի» ռալի

ն

ֆոսֆորական Թթվի:

է

ածվումմեթիլգլիօք-

են Բակտ. մանրամասն ուսումնասիրվել ԴելբրուԱյ. երհուցթները մոտ կաթնաժամանակ: Ալ բակտերիաների կիի կենաագորժուննության

ուն լո Քիմիզեն խոմոլումը ճետնրալ թթղվ»յին 1.

՞

Շ1

ՔՕւ--ՇչէնցՕ:85Օչ)շԴ ՒՀՕ

ջուր ճկքառվզոդիֆուսաւո

(ԳՅԵԾՆԱՆոԱՀՀ

:

--

Ր

3.

4.

20:10:

ՅԻ ՆԱԱԱԱՆ

ՔՕգթ-2ՇԷկԸՕՇԻՕ--2Է2ՔՕլ

մեթիլգլիօքոալ

Թե թ «Օյ» ՇՇԻՑ օօ ՇՈԻՕ-Զ -

կաթնաթթու

կամ

ՕԾ

Ը»

6ՕՊԻՇԿՈԾՄ

՞

ՇՕՕԽՆ

«ՀԸ

.9ՇՕօԷ

պիրոխաղողաթթու կաթնաթթու

ովեսխվոսմկվը

լ

| ա

(ճվմզդարք վնույ չրոոդնոձոստ ղղք արոդրիակ դվիսմոյամ ամուր վր նվնդոմն չաբբիոդլյակ դո: (մզղտկանամի 1) մզդառաս -ոց վդոժ Ստ տամ վմոժոաշ Ժղամա վզի դզ բյողճոճասո կաղորոթ դղուրմարո| 'դզ մզդկվենանմոխողա ՛քթմոշդո մժափ մմզդողղցեսմզա«ոկույ չրաբեոկ ղզ մրա) մաղունդմ վր մմզդկուողո տակմզ նքո շողվ ղք ուտ ) (լլօ5 Հեզ) ղվմղղվմ ղվիոժվնտ "(մզդավմղտկում լ դակովն շոկ «ոկոյյ ղզ տոր տամ իսմղդդաքիսկտոււ դակովնեայվեվֆփ -ռյազմոր ճղցմվ ղմզղողդգեսմղու «տկույ :յրոմղղժվնետ վմղդվդոնղցկ «րանսց չ ջոխջամտատողի ճղուկնմար դող 3 րբախդ.ոնվացաով նամ -ամղուչեղմ դղք| մմո (59039010 Վջոլ) մոզցզեսմղո "տկոալյ ՛Ո դվիի 77 դմղղքվնոոնոմակմզղ մաղմոկ վմղղուվմղոկում ացավ դվիողստոիղխտոր ղղ յբոսղյոնմանխո -քՄբյղքիոկ ջեզկ ւր"ամղղց բակ մլյակ բանմակուբ մմղդուվմզտկոմ ոքր :րյանմուկոր ղզէ դվիսմամամ ղր վքկ Ժդումը Ղղ տոժ Ղզ նոնդուն ԱԶ իոողուեմուն ճցոիջոմուտ ճղահոավխաք նզր դոմցիադմ մմզդավմզակում ղվտխքիողքոկ շեզդ չրադակաոխ դլ դրանամաղմակ Ժդամղ յոսժճաքդմ դութոյաւի դվժմոժ վմզդքեվղունմօամկվր դյո տոկ ոո մաղմոկ -տղջ այղ ղվաղցուո|ծ ը չմո րոց փոկանոթ վժղքի ղզ դաց ոկուղուծղ ող ոողւողւո փաղտտո ժղամս «մղղոլն ղոկատոունում -ամխո ղակովրվժավմ փովխողիո: ղոկոավեսք ղղ յբոաղնամուսու րամզդոցզնամխ -ավմ ճղզմվ դմզդուվմղակումդորմոր։| դվտիքողքոակ շնզկ ոը մա ւ աման ղոորմորո| չմզղովմղոկոմ դվջշանանւաժվետմա 9 խվյմողշ ջնցկ դ րոսխմորուց մմզղավմզատկոմ դոքիակտաց ուր 1 տկխանսմի մախոոն զը) ա ղ 1ոմկղոծվր դար) ժմոծ :մզղոկանսմխ ոա -ողքոկ կաոդորոթ դոյրմորո| ղորզ վր դոդ դզ մոողճածասաժղումղ «նվիքբիողքիոկ վնում «րաժնաքիլմ դույրմուրո| «իսմզդ վից ժոդիոկ մո 1 դիա ղլնակ շամադմ վմզղավմզակոսմ նր -դամցակտոց դակավեսմսվեվֆԺմում վր ծճղզմվդզ բախմզմմտտ տովդ դզք կ դվլաի ' չրաիմորոց ճվմղղովմզոկում ցի ողբի դոկակուվ Ժղդոմղ մզդավմղտկամ դփախքքողքոոկ դոկակով ղմզդողղզնավխիոյակակամիվ յը ղ մողղզեսմզո-վյակ ամրու)ճվմղզղովմղոկոմ դոխք քղք ոկ չմրոմքիւմակմղղվղատիողխ դմտվր րդ -անմտն ղղ իո ղվիոտսնո ժղոմդ ճում աբմանուոնօ մզղղշաքի նուվըթ Ժմաշ վր դզ նամոկ յ աշվջ մզդավմղոկու դվլախքքողցով Հսժլյ մամմնտ զիս վմզքիս1ղունդղո դվատսնհո նամակ ղղ մղատխզխ1 1ս «մմզղազրաղվրո ս մոարոջ «մրավամակմզղ վմզքիոմղ դվիանակատդոսեսի վազդավմղտկամմլ նամակ մմզդկաողտվղամ վր ճնվճնդոմղ դլ -քաղ դմավր մաղանման ա

ու

դզ

տոմ յոսկձղոցտյո

մրտ

ուոկղմզ ք

ժղոմղ դտզցիամա«մզղոմատմակ մաժոր վմզդովմզ» -այդ դվիատանհա մամամ Ան յոոինոճու 7 բշամզժիողն դմաիքք ռիկ մողուտո ավ

1.

8գր դոմքիաջմանամդուխ դզդյա դաքքակողոշղ օզր մմզդավմղոկու ոտ դվրախքոդցիոկ մա գ իվվմադն դամքիակատոկ ճղզց ։իվչմադն ճղզմվ նա. Դազդադյրոզֆ կվավազասմմ վմղզդյեվղանմաամկվի յոսիկմուցյղը 3 դոքա վկողոռր «ճացղմնան մղավանըննո ջաիխձղադտուր միժժադմ"կ մղվղզետկ կողայ»ք ղորմարո գվոիքիըիոդըի"կ

չկուղոո րութ

ացտոումտոախ նամոկ նվմզո ոք դող ղղղա մաղմոկ ղամցիակոաղուշղ ժղոմղ :րոո Ժճոռքղմղուրնաղուոյտ վմղոխր«4ղր դոմքիաքմանոմղով դող, դզղո դոամքիոկոդաշդ մմզդովմզակոմ դվտիքցիողիող չմո ղ մվֆ -ղկ ովրոմլ /ղոքումո «ղացոթ մլողվմօ «մղղժմղքիրոողքիոկ ռոքի ք) Ժմոծ վր ղղ րբյաղատո ճվյուկ մս '3 իվյմաղն ղոմքիոկառց նա վղվղզեոք չրանմուկութ17 ղր աղմղ մղ չովնու: 3 Ժջշոիւոող, յոսքիաթ լիոն 3 տ աիջակՔղղցջ յամ վրիոկ իողջ վջոխնդան մսխակվրուխի «ցաղ նսիցան զր վէ ողո -մո ղդ 9 նվոմակամղ «Քվրուվճմոակ յրաղատգվդո մղվզեսկ դղանքիսկտուց 3 րոախտոծղոդղվզետկ լոաժեողն նհո «մետ յրոավննոկղվոիցիցիողքիով 7 ովնուտ ղ մյոսվճնոկ) րանվ ճվատղվզեակ րսվնլակ մմս «ուքիքիող, վից ց"ղթի"ն ղղ րյադնոծուտ կաողույրութ «բիոն դորմարով րյամզղողնամի: դակառղգկճղղմվ Հգր վքիոկ մմղդաովմզտկոմղվլտխքքիոդքյոկմմղ դիան կատվխո «րատոչ մբիոկ մա 3 Թվղումն ոկտոց Նվամակ վղա դ (տողվզե 2 յոսղոոոռ "ղյամքի 3 բախղոն ծր Հոռի վրոովճյակ) նտ վրավճնակ ոզիոմսա վրկ րմոք| «մղժ մաղմակվքիոկ 1 վղտնոչողեֆդվ -եսկ ղվլաճակոատվիոռ մրիանղ, մոմզկ 1ոմղտզց3 րի: -Ժոտոկ մրբիայմղ ա ճրոախնմովխորբշսիմտկ տոտ վ ) րոսիցիք)«փող, րուկ կատ ղոմբիանդնեռ վիջլքիողքոկ «ճղիոու բաղմզի ոզեոֆղվ մղղժմզըիրողքիոկ աք)ք| դոնողոն ղզ ր'ողատո վբի"կմս 3 իվվմաղ: մղ դդաքի կողույր ութ ղդուրկոմյրումղի նո ղոոն: :մոարուց ազցմանոտնօ հղումղ Հակտտվց խամզղիոտախղ Քղումղ ոտ Հաղոն վղոս ղաք ակողոածղ բզր մղի կով ղզ ղշսկնորվե: ակտուց

գոդոոջի

դրայսոտկղ դոմքիաից)ց|մմզդաղմգտկոմդախ դովախամ

իոդքկ չր

ամքուխունվր-

դամզտ ղոժ «մամղողո րաղահմոն 3 խոլ վղիտ տաժ մրոոկվմանիամ մմաժոծ ը չշդքաոմչ ղղ րբր'ոդոաւտո ղուվնեմղղ «կոոչյկով «իսճաձվրյՀամզմուրոյ «ղո մորով վմզդողնոմմ ղակտողզկ նղղմվ 13 կաղոխաթ վլովնոմզա իմ մմղկակստեոզմոր վքիոկ ծվմզդովմղոկոմ ղվախքիքիողցիոկմա Դզիտ էս րաղնոնվոժօ ղզք 13 1: դ մմոժոաշ ղղ նիան մմղթմաֆ:ղաքքիողքոկ դվուխքքի Ժղամս ՛ղզ ղմղղովմզակոմ ղի ղմզղոտվմղտկոմ ողցիոկ դոաքիքիոնանաոյամվի ղաղ 1զիկատակ ՀՉ նամակ ճվիոոֆօվենվրզր վճուժ դ վղքվտոսըտոմ "վիսկղզնմար

վիճ քողի «կողուրուքղդորմար|

են առաջացնում

թթու գազն

է.

դազեր,որոնց քանտկույթյամբ

մասը աժիաիսկ փոքրըմառը՝ ջրածինը: Ալո բակտերիաները,ի տարմեժ

մեժ

բերությունԲակտ-կոյիների,ինդոլ (անախորժ ճուտունեցող կան նլութ) չեն առաջացնում:

Բ) Բակտ. կոլիները

օթգա

նաչ

(որոնբ կոչվում են նան ճաղիչ են մարդկոնց ն կննդանի) ճիննակա նուի գովում քուլին ձողիկներ» նձրի աղիքներում, գրա ճամար էլ նրանք աղիքների ճիմնական բնակիչներն են ճամարվում: Բակտ. կոլիները բնաթյան մեջ շատ նն տարածվածն անեն բաղմաթիվ ռասաներ, նրանց ընդճանոր բնորոշ ճատկանիշներնեն՝ կարճ ոլերնտրիխիալ ձողիկներ են տալիա, ոպորննլ չեն առաջացնում, շարժուն ան նն: Շաքարի ժամանակ աոաջ ացնում են, բացի կաթխաւրորմ նան մեֆ քանակությամբ բացախաթու, էլթիլաղերտ, ածնաթթվից, ե խաթթուդազ ջրածին:Առաջացրածդազերի ժեծ մասը կուզմում Է ջրածինը, իսկ փոքրը մառը՝ ածխաթթու գազը: Սրանք, ճակառակԲակտանրոգենեսների, ճամարլա միշա էլ առաջացնումեն ինդոլ. առանձնառես ինդոլ շատ են առաջացնում մսապեպտոնայլին սննդամիջավալբում: անրողենես ն Բակտ.կոլի բակտերիաներըշաքարի խմորԲակտ. ման ժամանակ տալիսեն ճետնլալռեակցիան՝ (ԲոՇԼ

ՕԱ),

Աղիքային բաոերիանելրնաղիբներում՝ բակտերիաներով: չսռաջացնող երկար մնալով,

դսոոնալ:

-

Հ

Ն.

ՇԻՇ նՕՌ

ԼԷՇՕչԻՒԷԵՕ

յոբվուժ խմորման Ընթացքում ռաւ ընդնանուր պրոդուկտները, ֆոցող Բոշլց շաբարն ալդ հականրիաների կողմից ձնասիովավելու ժամանակ ստացվում են նան մի շարք այն նլուԹեր, ինչպես, օրինակ, սաթալթու, որբ երբենն իամորման ենթակա շաքարի Հ0դ-ին է ճամապատասլխանում: են

աչ

|

Բակտ. կոլի-ահրոգզենեսւ բակտերիաներնիրենց մի բանի կարնոր ունն: ներով /ոնտեսության ճաիար "եժ նշանակություն Ալոճատկանիչջ յես, օրինակ` աղիքալին րբակտերիաները,աղիքների ալլ մշաական` բնակիչները, երբ նրանք ճայանաքերվու են նոթերի մեջ, ապա դա է տալիս, որ նրոլթը, այլապես կոչված ֆեկալ-կնղառտվածություն ցույց ունի: Զանազան սննդանութերի ն ջրերի մեջ աղիքային բակտերիանե-

Է տալիս, որ այդ բե ճայսնաբերումը ցուլց նլուլթերն արդեն կեղտոտեն ե ված արտաթորանքներով տնտեսության թավփուկներով: մի շարք Էէ տալիս նան, որ տըվԱլս բակտերիաների ծճայլտնաբերումը ցուլց ան նյութը վարակված է ճիվանդարնր յաղեճատկապես միկրոբներով,

ճիվանդություններ տիք, դեղզինտերիս:) ատամոքսային (որովայնային

զանազան ճխվանդությոնների պատճառ

ու

ներկայությանը

|

ոննդամթերքների Րեջ, նեխում են դրանք ն օդգտաղդործման ճամար վնասը տված բակտերիաների անպիտք: Ալս միանդամալն դարձնում մեծ նան է մեջ: սիլոսացվող կերերի շատ ցեղժ կաթնաժթվալինխմորման կարող են ենթարկվել նան պենեն, ռրոնք ունեն ճին անդաՍրանք այն ածխաչջրատներն տոզների: Մեծ դտնվում թանակությամբ շղթա: Ալդ շղթաները մանի աժխածնային են նեն շաա ճարուստ ճՃատկատեսակի բուլսերի մեյ: Այս շաքարներով դարմանը, հգիվտացորենի կողբապես դարճանացանճացաճատիկների

ալն: ուտացվումէ ֆուրֆուրոլ: ՔաԳենտողներնաղաթթվով թԹորելիս են բնության նի որ վերը նշված աժլաաջրատներըխիատ տարածված

էթիլապիր»--աժխաթյթու գող- ջրածին

ն ֆորմուլայում՝ցուլց

հն

միանգակաթի մեջ աղիքային բակտերիաների մթերբսրանից պատրաստված յայն անցանկալի է, որովճետնկաթի : են Առանձնապես Ժի առաջացնում նրանք քանի յսրատննր ների 121 նրանբ արատներեն առաջացնում պանիրների /Մեջ՝շաքարի վոմորումից առաջացածզանազան գաղերի շնորճիվ, նրանք մի դեպքում պանիրներն ուսնցնում են, իսկ մի ալլ դեպքում դրանց ճեղքում են, երն երբեմն էլ որպես կու դեսլքում էլ պանիրը դառնում է վատորակ վնասակար: աննդամթերք՝նույնիսկ Բակո. կոլի-աներողենես որոնքխորը բակտերիաները» Վերջառլես՝ նն ոնթարվու ազիտակացալին նրոլթերը, գանվելով փոփոխության

201400

ԷԵՕ-2ԸՐՏՇՈՕԻՇՕՕԻՐ-ՇՒՆՇՕՕԻ

շաքար-ԷջուրՀՀկաթնութլթու-քացախությթու դաթերը, վուշը ռ

կարող

Բեջ, ուսաի

ն

նրանց

ունի: Կշանակուլթյուն

ալ ձնափոխությունն

տեսակետից մեծ

ն

էական

են շատ սհսակիմիկքոալքալվուր Այլ պենատոզները ճիշտությամբ Գենտոզները(ճատկապես արաբինոզըիւ քսիլոզը) բորնջրի կուտից: 1610բ6Ո65), Հեշաությամբ ձնափոխվումեն Բակտ. աեհրոգենես(8ՇՆ Ա ԱՏ

(ՆոՇԵՀՇԱ

քճուց82141Ըստ եակտորացիլուս ւղենտոացիդիկուս կենսականպրոցեսներում: բակոնըկաների սլննոոՀ առանձնապես հակտոլւացիլուս մա եկու բականրիաներից մեժ է փաիլոզբ: ձնափարում ինտենսիվությամբ ացետիկուսը բավական Ալ բակտերիանկարողէ լինել «իլոսացվող կերոնլաթերը: Թթու կաճնատարըրպենատոացիդիկաւ՞ը կամբի ն գոմաղբի մեջ: Լակտորացիլում թթղոթյոն Բելական է րանով, որ նա քսիլոզից Հ--Ց անզատ վելի Է աւջ

ացնումն,քուն

ն մաննիտից: եղեզնաշաբքարից դլլուկոզից,

(Ն244Թեո պենտոացիդիկուսները Լակաոբացիլուս

քճուցոօփերջիններ» կաստ

ՎլԸսՏ)վոքը, անսապոր,ծայրերը բով ձոդիկննը են Ճառնդետ դալ հրբնոն առանձին ոռռանձին, իսկ երբեմն էլ կարճ Մ 2 բականրիանեմ նես ձն Փրամի ով|։ ներկով ների դրական: շղիիթյի են:

բող

սո

11"

Յ0-35 Ը է. նրոռն ք ԴԼՐճամար օղ ուիմում չերմութլյունը րե մնան կն զացախաթթու Էլքիլապիրտ, տալիս կաթնաթթու լոզը: իոքորելով,

ալդ

ն

արն

զբո դուկրո'ն Թիլաղիրտը Բորա Արամո բնբորդակա

աժիխաթյթուգաղ: Ալսաւեղ միալ է ճւսմարվում, իսկ քացախաթթուն

«««4,4--64,0)

է

ոնակցիան ցույց

քանակությամբ

մեժ

ւյս Թլթունել:-

պատկերը տալիս" ծետնլալ

ի

ճամար

դեքում

այգ.

ոլենտողիցստացվում է եթե խմորումը տեզի է

ժամանակ խմորվող լուրաքանչլուր ն

խիստ անահրոր

ունենում

վեր խմորվողշաքարի Ջ00/օ-թ

ՄԷ

քացախաթթու

140 Ժառ

է

ածվումԹթվի:

որ

Մառ

կաթնոթթու:

ակտորացիլուս

տալիս:

է

Է

ների կննսական սյրոցնսներում, ալսպետ կոչված,

հոմորման ժամանակ:

Շգ:Օչ»-ՇԷՏՇԱՇՒԻԼՇՕՕՒԷՐ-ԸՕչ

Թթվի Գրուիոնական

ալա նան ջում

բակտեայլ խմորում կարող են առաջացնել նան մի շարք են ն բակխոքորման կեղծ կաթնաթթվային որոնց նջ լինում բփխաներ, ն Վերջիններից ճաիսր սպեցիֆիկ միկրոբներ: տնրիաներ սոլդ պրոցեսի

Այս րակոնչմաննիսիկուսը(Թճշ. 1ՈՑՈՈԼԱԸՇԱՏ): օրինակ,Բացիլուս ն է սիլոսի աշկերերի բիոն դտնվում ոիլոոացվող մեջ դարդանալով (ոմորուտարակներումպաճվող կերի Դեջ, վերջինիս աժլրաջրբատաների

Բ" քաւ առաջացնում ԿրոնիՄա աիլոզների լշմորմա

տա»

առայ,

սխլամ

չհիսկո ,

ին չ

բակտերիաներնիրենց ղզարդացման Ճառսիա

» որթաայ, բարում աան

աղուռալին

անական

օբ

նլութեր

(ռպիտակուցներ:թ»

տի-

էն

ունեն, Թ(Ժո"Բիչ ԵԽ ածխաջրաաները» Թույլ Թթյսգիմացկունուլթյուն են առաջացնում, դլու ճամար էլ չավ չեղոք միջավա 4Ր ում: զարդանում ն.

Սակալն,

ե նրան արդանում լայն, երբ նրանք դարդ են

| |

րժ

են

պի, օրինակ, պեպոատն

ՍՎ

Ա ռ"լատերաղզ Է տարի. նրի դրվել է առաջին Տամաշխարճայի

նեն

շատ

հ

14--35՞Շ-ում:

(նձորաթյթու կաթնաթթու

Նման

մից

բակտենրիա

Պրոպիոնական թթվի րականրիաները կլորացաժ ժալրերով փոքրիկ ձողիկներ են, դրամի ներկով դրական են ներկվում, ճաճալ ճանդքալում Նվ կպած: Սրանք, ա թե ինչ սննդամիջավա ղուլգզուլգիրբոթ լրում են զարգանում, րսա այնմ էլ իրենց յորտա քին ձենրը փոխում եչ Ար: են 212 աերոբ ձները խիսոո տւարբերվում երբ ղարգանում միմլանցից» ն անանրոր պալմաններում, նրանք լավ ղարդանում են ջերմության

ԷչՕ:Հ ՇԷՏՇՕՕՒԼԻՇլէ ԽՕ:

- շՒ

'

Թթղի

սլրուղիոնայրանթթվի

դտնվում կաթի դում /ժերբրածված,առանձնապես նրանք շատ նն նոն ռերի»մանովանգչ պանրիեջ: երանք ւլարունակվում՝ Տողում': հն

ֆրուկտոզ-Է ջրածին--«Մաննիտ

է,

որոնել:

աղբյուր

ԳրուիոնուկունԹթվի բակտերիաները բնուլժլան մեջ

-Է ջուր-ֆրուկտող քացախաթթու գ-ինձորաթթու-ջրածին 5. Շ:էնչ0:2Էն--2Ը:ԷւլՕ:

3.

էր» ուստի

ԹԹՎԻ ԱՌԱՋԱՑՈՒՄԸ ԵՎ ՆՐԱ ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

է ճափանուն ՓբուիոնականԹաուն առաջանում

լալ կերոյ. ընթանումէ Ճենտւն մտաննի տի: Այս ունակցիան աժվում՝

Շէլչ0.

ընդունել, հկ

Հ0--

ան

է

1.

չափեր

քացախաթթվի ներացնաատացելլուլողից՝

առուացմանավելի էժան էր չքացախախթիյվի

ՊՐՈՊԻՈՆԱԿԱՆ

ոկզբնական շրջանում ֆրուկտոզը մ մաննիտի (ոպիրո)։իսկ վերջինս էլ, ճնյտաՀ --400:օ-ովվեր ածվում է տալի քացախաթթու ն կաթնաթթու:Այս երեխԽոմորվելով, դալում մտասնատուէ նրանով, որ ֆրուկտողի ակզբնական վուլթը բացատրվում ն ինչպես նան առաջ խնձորաթթու, տիցսռացվում են քացախաթթու է, որ ֆրուկտողը Ճետադալում վեր է է դալիսջրածին:Մրոջնռրծիվ

նլութեր

Խրո

պատրաստվումէր

Այդ աղբյվուրը պենաողներն չին, որոնք Ճեշայությամբ ուուսցվում 27 Անճրուժեշտ բուռ սկան չճնացոլդները Չ0/ըԱԸՀի միջոցով ճիդրոլիղզելիո: Սոն ւի ո ր ԵՎ էր դառնել միկրոր» խճմոլերայդ պենտովները: ՎՈ այդ Մեկբոբթ Լատկտոբացիլուս պենտոացիդիկուսնէր, որը լիովին բավաբարնց առաջադրված պլաճանջները:

սարս: պայմաններում,

երենում է, ճնտազուռություններից

շարք

մաս՝

լաքը

ոնձրաժեշտ

ոլենաող

ձնի

(աքի ռռչառումն ավելի մեծ անճրաժեշո:

մեծանում Քացավոաթթվի ալաճանջն օբբուտօրծ կայությամբ:

- ՇՈլԸՕՕՅՎ

ՇչէնոՕչ

-- ՇԷԿԸՇԱԾԻԸՕՕՒԼ

Խմորմանլո

տելնկությոննել

աղու"

Առսսջին ճամ աշխարծալին ռսրատերաղզմի որդ չուսրիներին Ճարցն ոբ սուաջնակարգնշանակություն ստացավ ալն պատճառով, օդանավերի

՛

(երբ քԼ-պենտողներիխմորման ժամանակ Թթու միջավայրում կուտակվումեն

շատ տվյալ պրոցեսի մասին մտարգիկ

«բուֆերը» մասնակի դեր թթու

ուն հզո կայր մե կաթի չեզոքացումը մեջ, որանը ե մի չկրոպիո(ոսղումի,կարող են մինչն

նս

քաղ:

դական առաջացնել: Թթվի Գթուղիո նական

խմորման դլրավորճարուցողներըԲոսկոո. ազիեն. վերջիննե(ԾճՇԵ 86լժ1 քոօքյօոլ:լ) այլատնաակներն իրարից յուսբբերելու ճամար անվանում12 լատինականայբուբենի

դե պրուիոնիցի բըս

8,ԵԽԸ տառերով՝

Այ

ալլատեսակներնէլ ժելատինը չեն լուանանրոր միջավայրում: Արգբակսնավելի լավ ավելի անանրորեն, կաթնաթթվային բիաները բակոներիաներից յսնանրոբ նեն, քան լուղաթ վալին բակտերիաները: կալն ավելի Թույլ Գրուիոնական Թթվի բակտերիաները զաթնաթյյուն ոմորձլու|, լիս նն սզրուղիո նականԹԹու, քացախաթթու ն ոլլն: Ալդ ոնակցիոն ժում

ն

ԽԱՍ

բոլոր

դարդանում են

ու-

տչ

ալղես՝

կատարվում է

:

ՏԸ Օյ--5ՇԷնՇԼՏՇՕՕԷԼԼՇԻկՇՕՕՒԼ-ԼԸՕչ

ԷԼՕ կաթնաթթու--պրոպիոնախթթու ՀԼքացախաթու-Լ-ածիոսթթու գազ

Փրուիոնականթթվի

Հ ուն կարող ի խմորել բակտերիաները

լակ-

ՇԷՏՇԱՕԱՇՕՕՊՎ

Է1Լ1չ0--ՇՒգՇՕՕՒԼՒԻՇՇ,-Է

ՀԻՆ, դազ-Լջրածին կաթնաթլթու--ջուրթ-քացախաթյու -- աժլւաթլթու

Հ ԷՆՕ

ՇԼԵՐՒՕԿԽԸՇՕՕԷԼԻՏՎ,--2ՇԷկՇԷՆՇՕՕՒԻ

ջուր կաթնաթթու--ջրածին--պրուիոնալլժու

Գրուիոնական Թթվի Սմորփան ժամանակ, ոխպնս միջանկյալ որը սզրոդուկտ, կարող է առացանալ իրոխաղողաթյյու, ճենռագալում ե է Թթվի: րողիոնական ձնոսիոխվում քացախաթթվի են, որ ։րուլլիոնութթվի ուիանբ ենթժադրում Հետազոտողներից ճեքսողների ձետփոխումից որպես միջանկյալ խմորման ընթացքում, աուջանու ա է կանու ժու այո դեղ քում ուն ազցիան բզթաոլրողուկու ,

Ջրում է

չԸ:Հէ,

ճրա

չալ կերար

»Օ2Հ շաքար

լ

ր

Լ-ՎԸ

-

"ՒԼ

ու-Է

ու

--

քուզա

««ՕՕԷ ՀԵՐ Խաւխ Թու--

.

Լ

|

Էա

:

ունեն

Յուղությունբնությանմեջ խիստ

դրոիոնական թթվի բավանրիաները վճռական նչանակությոն ճասունացման ճուիար.նրանք ալդ որոշ սոնսակիպանիրների

տարածված օրգանականԹԹուանանհրորպալմաններում օրդանականնլաթերի մառարդլունքը, բալց նրա առաջացումը լուղաթթվալին խմորման

ներից մեղն է նասման

ն

կապված է ոչ բոլոր դեպքերում: Հաճախմարդկանց սննդամթերքների ն անասունների կերերի մեջ է կժու լուղի անալուղաթթվի կուտակման ճետնանքով առաջ ճետ

Դոլի»

Ճուռ:

խորժ

ճամ

թերը

կողմից քալքալվում անաերոր լուղաթթվոալին բակտերիաների

ու

դեքում

1. ճարպերի Յուղաթթուն կարող է առաջանալ երեք որպես ղլիթալքալման Ժամանակ նա միացությունների մեջ է մտնում ցնրին, Չ. ապետակուցայիննլութերի նեխման պրոցեսում, երբ ապիտաեեթարկվում Քն ճիդրոլիտիկ ճեղքումների Եթե նման դեզադուցները մինացիա յի ենթարկվիյոմինոգլատարլունԹթուն։ նրանից կարող ք 3. լուղաթթվալին խմորման ուտացվել լուղաթթու: Եվ, վերջապես, է քատրակտույինՖլու ժամանակ, այսին քն՝ ալնդես քում, երբ անացզութ

պայմաններում:

Փլիղիկլուղաթթվային խմորմանժամանակ օոլաոն, դեքոաորինը, ն. սենտոզները, մասամբ էլ գլիցերինը, դիսախարիդների, ճեքսողզները մաննիտը

ն

որոճվելիս առաջացնում են ալլն անոնհորոբպայմաններում

ն յուղաթթու,ածխաթթու ջրաժին:

տում

լոմորման Ցուղաթթվալին

էր չլուժվաժ, չնալաժ Թվական

որ

Հ

բիոքիմիական կողմի երկար ժամանակ ձալտնաբերվել է դեռ 1814

լուղաթյյուն

խմորման Յուղաթթյվի

բիո քիմիական կողմը ճաստատվեց հխայլն տալ Թվռկանին, Լուի Պաստլորի կողմից: Նթան ճաջողվեց ցուլց ռր «ոյր խժոռրումը արզրունք Տոռոուկմիկրոբների կննասոկուն ոլրողեսներխ է, հսկ ալդ Ժիկրոբների բնորոշկողմն յոյն է, որ նրանքաղատ Թթվաժռի ներկալությամբ ղարգանույ չեն կարողանում: են Խմորման ճարուցողները խիուտւտտալրածված Յուղաթթյվուլին են բնության մեջ. չատ տարբեր փիզիկո-թիմիական կառուց ունեցող ճողերում,գոմաղբում, կեղտուոջրերում, կաթի,սլանբի մեջ ն. այլն: Այնտեզ» Խր ազատ թթվածին չկա, ն կան բավական շատ օրդա1561

Դեր

ՉՈՇՕՕ 1 ԻԱ

ուիՈնաթ աք ՀԻրույիռ 2ԸՕ. -21.0 --հաթթու ջուր Հ

անիխնիկալո

"

ու

ու

ՑՈՒՂԱԹԹՎԻ ԱՌԱՋԱՑՈՒՄԸ ԵՎ ՑՈՒՂԱԹԹՎԱՑԻՆ ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

ն

յ

ճուտ

Դ ջուր

գլիցերինը ն առաջացնել պրոպիոնականթթու, քացախաթթու ալլն։ Դրանք գլիցերինը ճամարլա ամբողջապես խմորում են պրոպիոնականթթվի։ Փրոպիոնական թթվի խմորման քիմիզմը մինչն վերջին ժամանակները լավ չէր լուսաբանված: Արզպրոցեսի միալն վերջերս կատարված մանրամասն ուաուննասիրությունը տվեց, որ խմորման պրոցուլց ցեսն ընթանում է հրկու էտապներով. Խմորման ասաջին էտապում կաթնաթթուն վեր է ածվում քացախաթթվի, ածխաթթվի ե ջրածնի, իսկ երկրորդ էտապում, առաջին էտապում անջատված ջրածնի շնորճիվ, կաթնաթթուն վերականգնվումէ պրողիոնականթթվի օրինավ՝ տողն

ՃճաճելիձՃամ են տալիս: Բադաղի շնորճիվ պանրի մեջ, ալոչ յսռաջացաժաժխաթլթու ցի դրանից, եզ «աչքեր» կազմվում: օյնս կոչված ոչնի ԹլթունւՄԵժԺբնդգունելություն Պբուղիոնական ուն մեջ ն ալյլն: սրինակ՝պարֆլումերիալում, քատիլարգլունաբերուլթյան առանձնածատուկտուր ւրանիրներին

նրանը

ված ջ

նական նլութերի ՈւՔ գորժում են,

ճեացորդներ, բակոնրիաներն լուղաթթվային

Ցուղաթթվալինբակահրքաները ոչ միալն

աի

ենու--.

չատ

հն

չատ

`

լոչվում Բացիլուս (8րշ. 47310Ծ4Ը161)ումբ: ամիլորբականբնելի Դրանցիցճալոնիհն՝ Բաց. (Յոշ. Ես ԱՇստ), բուտիլիկուսը ֆբանուլոէ

ԲԸ

բակտելր թուստիլիկումը(ԸՇոոս10546. Էս Մոստ), ա (105 յոլորիանումը ՔոՏՀսոճոստ),

նրանք ղար»-ալն միջավայրում, որտեղ Թթվածնի քանակը 1 լիտրի մեջ. մզ. Իրենց սննդառության ճամար նրանք որոլնսկազմում է 20-30 կարող նն օգաադորժնելազոտի զանազան աղոավկաղբյուր միացությունե նունիսկ էլեները՝ սվեպատռնը, ախակալին աղերը ամինոթթուները,

ցանում

քանակապես,

ունեն ալլատնսակներ, Մինչն այժմ նկարադրվաժեն ավելի քան 25 ալլատեսակի բուղաթյվային բականրիաներ: անսակի լուԲոլոր ղաթթվալին բակոնրիաներնԸնգգրկվումեն մեկ Խմբի եջ ն այգ խումարն

բակտերիաներըխիստ Ցուղաթյթյվային

|

գյոռտրիդիումՊաս-

Գլեկարբիդբում ւզեկովինովոչ

անանրոր 2

են

Ալս բակ(ռրինավ՝կյոսաբիդիում Պառտլորիանումը):

ի հնաւար աղզոսւը

բայց նիորատները ինդոլ չեն առաջացնում, կարողեն վեաոնրիաները Նրանց դարգացման շորովալ ջերմությունը մասոնվում նգ լոսկանդնել:

30--40-Շ-ի

միջե։

Ժուղաթթվալին բակտերիաների սպորները բավական դիմացկուն

Աստ: ք6շՄոօԿ0ոնույ), (ՔԱՇԸ Փրանալորականը պեկտինովորումթ են. նրանք ջրի հոման աստիճանին կարող են դիմանալ մի քանի բո(ՕոճոսկօետԸլքօշմոօմօրաղ) ն այլն: պե: Համապատասխանսննդանյութերի պալմաններում զարդանալով,.

բումը

ոչ փիխուլն ալյն բուտիլ ասիրտ»` առաջացնել լուղալժլթու, ացետոն, սուցթու մ. ջրածին: Այդ տեսակետից նրանք ժողովրդական ունեն: յոնւռն սությանճամարւԲեծ նշանակություն ես

նրանք կարող աժ

վում

է

ճետնլալ կերպ՝

Է 2ԸՕ,-Ւ2ՈշԼ Մուս

ՇչէԼլ2Օ:--ԸՒՏՇՒԵՇԷՇՕՕՌ

- ջրաժին շայքար-Հյուղաթթուկգ-աժխադաղ

Բալց ոլեսւք

նկ. ա)

նկոսոնլ։ որ լուղաթթվալին լամորման Քեմիզմն ենք ալնքան էլ պարզ չո Այս աոթման մամանակ ես մենբ ստանում ն աե ի ոհամլց Էլ բաղմաթիվ ւհակցիաներ ի"սլում/ ճափասպատասվան ոլրոգուկտ Է առաջանում: Այն ճար ն նման է սպիլյոային կոլոիան որոշ լուրաընթացքին,միայն այստեղ շաքարի ոորոճիան ժամակ

ուռ

Յողաթբվային բակտերիաներ

կուլտուրայի բջիջներ,

սարդ

սախար. բուտիրիվումը

ուկ

1.

|Շ1ԾՏՆ Տոճշհուցույ»- Եւմոչսո)

(ողառավոր ձողիքները--10005մեծացրած)

ալլատեսակներն էլ չարժուն, է պերխարիխալին մ արակնել բ առ են արագ շարժուններ կատարուի: Նրանցորոշալլատեսակներթ Բջ չ ե է դրանուլող պրուտուլլազման ո"լարունակոււմը ուլուռնդից էլ Է գալիս Օրրանալոջ անունը: Ցուղաալթվալին բականրիաների սպորները են ն բավական եծ կաի էլի լսա ձաւ փֆլանաձն գլանաձե. առորներխթ առաջացման Ժամանակբջիջն Իլիկի (կլոստրիգիումները) կատ թԹմրկա-

ձո

Ա» սլի

վարակի որ

փասում

դիկներ

են

(ճկ- 35),

՛

ունեն

առաջ

ու

177.

4. է բնդունումի, (պլեկարիդիունները) նայած Թե

է

-

չ

առաջանում:

սպորը

բջջի Է

խմորման պրոցեսի ընթացքը սլատկե-

ՇջէկչՕ--2ՇՒԷդԸՕՇՕՕԻ-: ԻՄ

աիրոխաղողաթթու

,

Յուղաթթվալին բակտերիաների բոլոր

որո

են ռեակցիաներ չառաջւանոումի:

Ր

5.

"

է

կոստխչեր լողաթթվային րում է ալապես՝

Յյոսշրիգիում Պառտյորիանուժի (ԸԼՏԵՎԱԼԱԴՔոՏՇԱՈճուռ) երիտա-

Բ) Կլոռռրիջիում.

կալ. ջերմ.

200,

2ԸԼԸՕՇՕՕԻ--5ԸԷՇՌՕ-:

Քացախարդետիգ

3.

2ՇէԷլլՇԱԼՕ--ՇՒյդՇԻԷ(ՕԻԷյՇԻՆԸՇՒՕ

ալդոլ կառի ալդեչիդ օքոաիլուղաթլժվի

Վ.

լ

ՕԵՇՈԾԻԱԽՇՈԾ

ծ.

`

-«Ը

'

՝

4117-9Է ջրաժին

ԱԱԿ ՎԱԽ

Դ

ԸՕԾԻ

«ՀՒ

Ինչպես նսնուի ենք ո

փում պիրոթաղողաթթվի,

ալս

որը

մեր շաքարն ակղզբում սիւեմալից,

ճետագալումտալիս

է

Է

աժ-

քացախալդեճիղ

ն

168.

աժխաթյյու դազ: Քացախալդեճիդն էլ լխմբավորվելով, տալիս է ալդոլ: հակ վերջինս էլ դարձլալ հմբավորվելով, վեր է ածվում լուղաթթյվի ն է դալիս արառուբին ջրաժնիչ մերչինո դուրս ւի ջավայր, ոռրովշնտնմատ-Հ նանշված ոհակցիայի մեջ աղատ կարբոնիլային խմբեր չեն քնում, որպնողի ջրածինը նրանց ճետ մանա: Ինչպես սիորձերը ցուլց են տղիս, լուղաթթվալին իմորման ընչ թացքում կարնոր դեր է վտաղում դարձայ բացախալդեճիդըչ որը լուՀ խմորման ժամանակ բալական չատ է կուտակվում, որոչ դեղլդավի երում (աղժելովօդաագորժվող չաբքարի տոկոսը: բակտերիաների տարբեր ալյլատեսակներ իրենց Ցուղաթթյվային են կենսադորժունեությանընթացքում կարոզ լուղաԹթվոյին ենթարկել լուրաձատուկանազոտ ածլաածնայինմիացություններ: Դրան-

է,

տեթեւ «պերան: Պեկաենլանթթվի լրեվ

ռ

ունեկում (րոմ ճեղքման պրոցեսր տեղի է միկրոբների կողմից արտաՀանրայինթթաննրով այն հռացնելիս կամ

տակ: ճետնչալ

ազդեցության ֆերմենտի (սլեկոինազալի) են էչ Ճիդրոլիզվում ոտացվում Երբ եկտինը

ամած Մ

.

:

'

արաքանիՇՅ-ի կամ ք-ի

ՅՈՒՂԱԹԹՎԱՑԻՆ ԽՄՈՐՄԱՆ

քալքալման ինատնհնաիվությունից, նլութերը գտնվում են բուսական օրգանների Գեկտինյան ն նրանք են, որ բուսական առանձին ռլուսջայինռարոժուլթյուններում ն բջիջները միմյանց ճետ շաղկապում են. Պեկավնլան վածքները նլութերը ջրե մեջ չեն լուժվում ն մեժ քանակությամբ դանվում են ճատեսակի բուլսհրի մեջ: Պեկաինյան նյութերով առանձնամար» բոլոր ն նն խնձորը ուրիշ շատ պտուղնելո Այգ պտուղներից ոլնս ճարուստ ստացվում են սլտղալին էքատրակտներ՝ոլլուրեներ: Վերչիններիս բնո-

սլեկաինյանԹթու ։

։

: մեթիլոպիր"

Ն

տարբեր տեսակի բուլսերի մեջ լուրաճատուկ Ժո եյութի ունեն, ամեն մի բույսի րոզմություն օրինա մանակ կարող են ատացվել տարբեր արդյունքներ:Արսպես, Դա «իջն րբ նլութն անի ՇէնչՕտ կազմությունը, փաշի պեկտինյան ճետն է թոլիղի ենլժարկվում, քտացվում

Ը,

.

ժամանակ առոլիս են երկաթավուլն բոշ աւսոեցման ուլն կողմն շնորձիվ նրանք մեժ չափով օդտադորժվում Ալո Ճատկության ղդանդվաժ: նն Մարմալավներ, պառտեղներն այլ սննդամթերքննի պատրաստելու ճամար:.

իրացաուՔոԱ

ջաջոխաթթու

Գեկոխնյաննոթերը

սլեկաինյանճիդր"լիզի չալոլրողուկոները:

են

ԷԼՕա--10Է1,Օ--4ՇԱՕ(ՇԻՕԻ)ՇՕՕԷԼԻՇՑԼՆ

թթուգարաբինոզ-Է գալակտուրանյան

ԹԹ

օր

են նան զեկտինըան նյութերը ւՐհժ Փանակությամբ դսոնվում ցոպարենքիմիային դուննելի ալսրատների ճլսւովածքներում: Գեկտինլանլութերի Փի'իակունուղ մությունը երկար ժամանակ աշխատանքները կասուսբվաժ դիտածեւտաղուռակուն առձայտէր: Վելրջեր» կն որ արաբանի ավեցին, պեկաինյան նյութերը կազմվաժ ցույց ց (լլան ճիգրաոողեկախնխի Պեկտինի ճիդրոլիզի ժամաբինողի ան"իդրիդն է) ց: մոտ ն տակ առաջանումէ ծիդրատպեկտին 35"գ արարան։ Հիգճիմնսկան մասը կազմում է ոյեկոինլուն Թաուն, որը բաբատղպեկտինի մասը ւտեւոՀ ունի. նրոս ճիչնսկած բողադգրիչ ական թարգ կազմություն

Ք.Հ

Ը

միջբրջ-

է,

Կիր

աշ

արարինով

ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

Դեկոինյաննյութերն այնպիսի բուսական նլսւթեր են, որոնց քալյքալումը չավաղանց միժ նշանակություն ունի ընդճանուրօրգանական նլութերի ճան քալնացման դորժում:Ամելին. ճոճավսՄի շարք նլուԹերի ձնավփոլրսն պրադգուլթյաւնըկախված է սկեկտինյան նյութերի

էիգրաոպենա ին ։

,

Ն

'

ԳՊԵԿՏԻԽՅԱՆ ՆՅՈՒԹԵՐԻ

նլութերը՝

Պելտին

լամորման

ու

քացախաթթունն

Մի մեջ

,

պից ճալտնի են.

միասին նրա կազ-

ճետ

վերջինիս բյոլց, թթուն ագալոավրոուրովյան նան արաբինուը, դալակաոզը, են մտնում

:

--Շւ 1

գ ջոիլոզ

05--Շ11»0--ՇԻՏՕԻ-Ի2ՇՒ»ԸՕՕԻ Է քացախալոթու -

ցալակառղԷմելթիլապիրաո Է

արաբիԳեկավելանռլութի ճիդրոլիզիցառաջացածդալակտողը յորոճուշ աքարների էլ ճիշլալ կողը իոմորվում են, իսկ ալո սրոցեսում ն աժ Ալդ խաթթու դազ ջրաժին: ուհակմից ուտացվում եմ ըուղաթլու, է չիետն լալ կերպ՝ դիան Ընժունում՝ ն

՛

--ՏԻԼ, աի

Շ.Է »5Օ »-ՇԻլԸԻՆՇՅՆԸՕՕԱ-Հ-2ՇՕ,

կալ. ջերմ.:

'

Նման

խմորման չնորձիվ

է,

որ

սսոանում

չն չուռուլթյուն կյաւտարում սլայլմաններում կենսականպրոցեսներին անճրաժեջտջերմությունը:

երոբ

անաիրենց

պեկտինյանբականրիաներդ են

հ

Պեկտինլան բավականխոշռր ձողիկներ են. արանց բակոնրխիաները հն որի ճետնանքով բջջթ ռո ռպլորներն մաւաջանում բջջի ծալբամասուսի,

(ակ.36): Ալա բակտերիաները, բացի ոլեկտխնից»։ Խորուսի են նան օոլաան, բայց Չեկոխնլաննլութերը լուերբեքչեն խմորում Թաղանիանլուլթը: նոփորման ենթարկող բակտերիաներն անվանվում ետ ուդ դաթլթալին Սրանք շիա անանրոբ են, որոնք փրանուլոբուկանը: պեկոխնովորուններ: չան նլութերը խԽմորելով, առաջացնում 2 ոլեկտիխն (ուղաթյթու,զսցաՆ1 ջրածին,որոշ արտաններում էչ կարող 2 ատալթյու,աժթաթյթու ծալըն ուռչում

'

է

|

ւորն րություն սլեկոխնյան նլութերը խմորող Իլուս բակտերիաների» մուտ 405Ը դաղրգանումէ ավելի բարձր ջերհ աստիճանում (օոլտվիորումիը ինծ է: աէ Բավական է խիատ անանրոբ ապորավոր ձողիկ Զարգանում է եժ պուրիաններում: Առաջացնում

բեչ՝ ցելլուլազա

ն շատ անակությամբ ոլեկտխինազա

Ի Ի լուս լուղաթթվայլին ւուսրբելրություն Փերմննտներ:

Քիչ է աուաջաքնումի: բակտնրիաներիչ լւմորհանընթաց քուի լուղաթյթու Բնական ւալմաննելում եի նլութերի քալքալումիից սլեկախինլան օրգանական միացությունների սկովուսրէ բարդ ւորոճումիը:Օրինակ պեկտինայիննյութերիքալքալումիցբուսական օրգանի իի ճլուսվաժքանջառոում են, որի ճետնանյքով օրգանականնլութեները տի լանցիցը է: բի քողլթալման մակերեսը մեծանում Ալս զրոցեսն առանձնապես եժ նշանակություն ունի ճողի մեջ թաղանթանյութի ճաջորդականքայլ-

բալման ճամար:

:

նլութերի քալքալման պրոցեարնան տնխնիկականմեծ Պեկտինալին

յուն Խշուակութ ջութ

ն

ունի Մի քունի Թելատուբուլսերից(Վուշ»կանեի, ստանալու ճամար:

այլն)Թել

քուն-

դեղ

Թելատու բուլսերը ջրային միջավալրում պլաճելու ճիշլալ հարտնրիաների կենսականպրոցեսների ազդեցության սոսկ պեկտինաչին նլութերի քայքայման ճնտնանքը լինում է այն, որ քուլսի արտատին պարննքիմալին ճլուսվածքն անջատվում է ներքին ։փայտալին հլաւավաժքից։Սրանից ճետո արդեն ճեշտ Է բուլի թելալին մասն անջատել «խալտալինմասից: Թելատու բուլսերիցթել ատանուլու ճոառիար կոսԹրջելուերկու հղատակ`ցողով ե ջրուր Բուրերը ցողով թրջելու ճամար դրանք ռում են խոնավ ճողերի փլու, որտեղ նրանք խոնավություն ժծելով,Թրջվում ԵԿ: ԲուլարԹոջվելո ճետնանքու| նրա վրա հղած պեկտինայիննլութերը քալքալող բակակու են դարգանալ: Վերջիններիսկենսական պրոցեսների ատներիաներն բուլսերի պեկտինային նլութերն սկսում են դանդաղորեն քում,

Ի

ՏՈՐ

Դեկաինյան բակտհրիաներ՝ սպորներով--1000Հմեժացրաժ

Հոանազնսրոն բուտիխլուղիրԱլո բականհրիաներն ինքնուրույն տետակիչեն ճամարվում, այլ մի ալատեսակ են Բաց. ամիլոբականըի

չուսը

ո:

ու

արարաաաաեկաինլածն աիարթ: բո

որբի

մեջ,

որտեղ

մի

ալլատնաակ

է

ճամփարվուսի

նան

կազեսի

ողունխ-

ԱՄ վ

ճոր

Պրովթրջելու դեպքում, բուլսերը խրձերի ձնով տեղավորում են ճոսոուկ միռսհրումի, որոնց մեջ ալնքան ջուր եխ լգ նում, որ ոյն ժաժկի բում առաջացնող կլոստրիդիումմ Վերջինս փֆրանուլոոլեկոխնովորումը: ն լաոլոնրի խրձերը դանդաղ ճռոխ նրանց երեսով: Ալս ոլորիաններում րականի պեկտինովորումից շատ բիչ է տարբերվում: Փարբելրուլթյունոլնկաիճխուլին նլաթերիկաիռրումն, ավելի արագ է կոռսոարվում: է դալիսբջջի կենարոչ ներից եկն ալն է, որ նրա էնգոսդպոլն ոջ Թելատուբուլանրը Թրջնլու ճառիաչրվերջին ժամանակները Դոլնական մոսում, որի ճեն անքով բջիջը դառնում է Խի լաՃե։ մաԶ ճատուկ ձի` Է սիշակվել Սովետական Բալոոնուլին մա (/"իությունում: ձեր» է. լակ ոոլգողիսոարքերությունն լն է, "լ Փակաւլտոտատիվ անանհրոր / բերութ:լուն վերոճխշյալնելրի։ դոչվում է ջերմային Թրջուի: ոխ տսբբերույթյունները, իճարկն» բնորոշչիդչելչեն կարող: Է ճաուկ Թռջումը կատարվում ձնով ոլատրաստված Հերտալին բակտերիաներից ավելի ճեւտաքը Գեղոտինյան քրավախէ ն տնանիհլրո բետոնը ավազաններումի, որոնց ինջ լցլուծ ջուրը ոլետք է ունեկականմ իժ նշանակութ սա 40--35`Ը լուն ունի Բացիլուս ֆՓելղինեուսը (886. 16151Ո60Տ): Ալո դեպքում լխմորման ոտիբողջպրոցեսն նրմ/ուլթյուն: Ս, է 9 օլբուսի: շարժուն»գրամի ներկով գրական ներկվող ձողիկ է. նրա բջջի "եջ աղվալոովուսի Մ յլարունակվումմ է գլիկոդեն:Բաց. Փելզիննուս:, (Բորը. Է61Տ1Ո6ԱՏ), թ րնչե օրս էլ դեո լավ ուսումնասիրված չէ, թե բուլսներըթրջելու ոու

,

Աաաա թ Բ.

միկրոֆԼ՞ը .

ւթ

Ն

ո,

Ո2

ո

խմորումնինչպիսի ընթացք" ա «Բոթերի իզններ դերակշոող դերԽաղում

"

հ բՐոօրգա

տ

են

/

ի իո եֆ զրրյքոր

Ս

Լ 72121

ւ բբելրվում

ա

է

ացու

Տատուկն

է

վուշի պեկոխնալինՄյու-.

Բասնակցոց միկրոչիլորայից: ոմանց` | ի» բաոՈՐՄ ինտենսիվ, դչորժում Հ մի Բրա ե

ւր

'

ու

Ր

ՀՐ"

տեսա

լ

-

մլաաը՝

ցում է,

ակու

մ

ճո.

ն

ս

՛

ոյն

»

ո

անեի ա իի "եկտի

,

/ռանձնասյես

/՛

յս

ալին

ձողիկ,

ապորավոր

Ըս

խ

,

րանցից

:

"ի

'

ալդ

անսպորավոր օվալալին բակտերիա է, իսկ .

(ութերի քալբքալման պրոցեսին մասնակչ այլապես կոչվոաժ Բաց.կանաբիար (886.«ճող:ելտ), որն իր բեիո-

Քիմիական Ճաւոկու թյուններով

ա նման

ատ ն

աա

Գրան

է

ե ծ բանուլորականը պեկոխ Ր

-

Բաց.կանաբիսը(886. ԸՅոոձե1տ) եր կենսական պրոցեսներում է Ժեժ ամ բ ոաջացնում՝ անակութ վուղաթթու(ճիճնական "րոդուկտն

՛

,

Է վալե

Ա ածխաթթու Աո

/

. բըբանական: ' 5 է

ՉՀ այած Լլ

քալքալման ԷՔ"

(ազ

("4

է Կ

ւ.

«Սրոցոսը

Ա

ա

բ

պեկտինայիննլութերի:

ենն

ԿԱՑ

այնպես Ի

ի

է),

,

որումըճարուցող լուրաճատուկ Բ ակտե-

բիաներիԹե տեսակներըն թենվե

ները բաց

ոՀ

լուղաթթվի կեսը),էթիլ առպիրտ»

է

ուճնուս իրվաժ վուշի

Աայդ ի, ո

Ն

Մ

ակոն

ճատ

լութլուն-

ն պեկախնալ ին (ութերի քայքայման / 1Ր"5ողնսներում կան երնուլթներ, որոնբ կարոտ ին ճեւոսդալուսաբանման ,

ղա Ս

Թոռն

աաաաա նադիմացվուն է

ուսական

ո

ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

բուսական Հն ,

ր

օ

բգանական իր

ԱԱ որ

լու

ռ

ժ

.

միացություններից եյում

ԲՐ աւոկոսը:

մեկն էն

.

կազմում

Թաղզանթանյաթը, բաւլանըըմաճանալու ճն տն անու ն "ց բի ւտեծ քանակությամբ կուտակվում չ բնության, նձնա , ես 5. ղի, ւին ջ: շոտ աղանչանլութը, դիմացկուն նլութ (ինելու կարող է քալքալվել ն, ւրխալ ,. Թթուների ազդեցությամբ ճիդրոլիզվելու միջոցով: ՈՎ Թաղանթանրութի քալյբալումը ն յութ երի շրջանառուվյյան պրոցեճում ւրեժ կարնոր նշանակություն ունիս չ

ՄԱ

27111:

Ա

:

ւա

,

"

"ւ

ր

աղանթանլաթնիր քիմիական կազմությամբ պոլիոախարիդ Է Ը «6էԼօՕտյոն որը ուժեղ թթուների են. ներգորաթյամը Հիդրուիզի է

զլլւկոզա՝

նուլն Թաղանթանլութը

«ազդեցու Թյլոն տակ,

ոգ

ւն ճի արում ննթժարկվում ,

ձեով

1 յրա

է

ցելլուլաղա

որոչ

բացատրել էուլթլունը

իսկաթյամբ:

իր

գիունական Օմելլանոկուն ճաջողվեց անցլալ դաե վերջերին հանրամառնոլնն թուլքալման բաղսաորել Թաղանյթանլութի է, փոքիժիական կողմը: Նլոոշ կլասիկ աջիւսոոուլթ յուններից արորզվուսի անաերոբ ալա ուններում Թառղանքանյութիքալբոաղլումը սր տնզի Է ունենամ երկու ախպի միկրոօրգանիզնների կենսական պրոցեսների շնորճիվ: Այդ երկու ախպե էլ առաջացնումեմ զուրաճաբականրիանելրնխ մեժ

ռուս

"

ւոուկ տեսակիխմորման պրոցեսներ: կոոր ան ալն "կրոցեսը»ամվ Թաղանթանլոաթի նակությամբ է 6:

Բ

1Ր ժին, ի

՛

ՕՄելրաանակին անվանում հ 1/

ռային խժորում»հսկ երբ ուալիս է նալին խմորում:

տալի

է մեծ

մեթան

`

|

չՐ

Է

սո-

է, ալաինքն՝խմորման քացախաթթվի ճարաբերաթյունը 1:17 ճետ 1,7 է մանակ մոլեկուլլուղաթթվի մոլեկուլքացախավլվու ջանում:Այս խմորման ժամանակ դազերիքանակը կազմում է 0. կամ վխաորմանամբողջ նլութի 13-ը: ջացրաժթթուների 500/ց-ը ն

ժա-

առա-

առա-

,

Օելլանակինանվանել է Իաց. ցելյուլոզա ճձիդրոգենիկուս (846. ՇՇկս-

Սրանք բավական երկար սպորավոր ձողիկներ Խն հ7տմրօքճ"ԱՇԱՏ): (10--12 միկ. Սպոն առաջանում է բջջի ծայրերից մեկում, որի ճեռնան Ալս քով բջջի ծայրն ուռչում Ա թմբկավալավկի ձն Է ուսանում: ինն Սորո են նրանո տական Սերո րանտ չ են որ գրանալոզ ԲարնրիաոուրԸ Բնորոշ բանով, Ոտիջորրում ԼՕՏՅԲ

,

-

լո

ո

ր

առաջացնու ւի:

խորորմ ողն, քալքարմոն Թաղանչքանլութի մենթանալին

ձնավխովխորան ժամանակ րավական լ" նում, առաջ:

ն,

կրոի ճրա

դաղալին միացություններ

չատ -

6 ատա վող ո"լրբոգուկտի մարյա մբողջԽ7ոլ /

,

70 0/ ՞՛ /9-Ը -

են

ա, դաղերի լ

վերաժվո տմ.բացի դրունըցը,այռ ոխաի իոմորման անեն բավական բնորոշ է նան ալն, որ առաջացած լուղաթ թվի ն քացախաթթվի բնրությունը, ճամեմատաժ ջրաժնալին բմորման ճետ, խիստ տարբեր է: Եթե ջրածնային խմորման ժամանակ 1 մոլեկուլ լաղաթթյին ընկնում

է

հորա»

"

տե-

կամ Ցիսաղզաֆերմենտի.

Բաո-

/ ութի ր /ժաղանան ԹՐ ջրածԹաղանթանլութի մելթա

է

ջրածնայինխմորման ժամանակմիշ էլ Թաղանթանյութի ն ջանում լուղաթլթու, ածխաթթու բբածին,Յուղաթթվի քացախալթյու,

"Ր "7 ԲԱՆ

(ՇԷնօՕ»)ո Ւ (,Օ)ոՀոլԸչիլյ.Օչ)

սակի բականրկաների ար

պրոգեսի

ալբ

Մրալն

՛

,

Թարկվելով, տալիս

ոլվել

ա

ԹԱՂԱՆԹԱՆՅՈՒԹԻ ՅՈՒՂԱԹԹՎԱՑԻՆ

ԽՄՈՐՈՂ Թ,

Հողի եջ զելլուլոզի (թաղանթանլութի)՝ բիոքիմիականճանապարճով նկատել էին դեռ ույն. օալքայման պլ ոցեսը մի շարբ ճիոազոտողներ

պան ա ա:

Աաաա

թին

ճարուցող եթանալին Օեյլանակին քականրիան խմորում անվա-

Ըստ: Բաց. ցելյուլոզա մեթանիկուս (ԹՀ. ՇՇԱսլՕՏՅ6 Ք մուտ նն խմ Այս բակտերիաներըմորֆոլողգիապես շատ ջլուծնայլին ոլոումի

նել է

ւ սպորավոր ն շարժուն բակտերիաներին, իուլն ավելի սփխուքը» ճարուցող չեն պարունակում: Գողիկներ Են, բջիջները դբանուլողա խմորման միմյանցից երկու տիպի բակոնհրիաները Վերոճիշրալ են իրենց առլորների ապես տարբերվում ինտենսիվուժլունակության առորն անձճաԹլառրբ:Մեթոնալին իոքորումառաջացնող բակտերիայի է ծլում, ւինի աւո ավելիարագ բոոն ջրաժնալին խմորումառաջացնող է կաչ իրոք» երբ թաղանթանլութի /ուրռորումլ ռպորը: Եվ, բականրիայի

առաջին ջ

ւռարվոււմ, բ

ճե Ր

նխ մտեթժանալին

/

որում Ր

է

տոռաջանում, ջ

որի Ր

ճանդիատվիճակում ժամանակջրաժնային ապորները բակտերիաների դտնվում: Ալս ճասոկության շնորճիվ էլ ւՐեն.քկարող ենք ւմեթանալին բոսկսոնրիաները ճեշտյոթյամբ առանձնացնել ջրածնային բակտերիաներից: խմորման ժամսոնակսննդանյութիջերմությունը թն մելթանային բարձչբոլորն էլ կոչընբացնենք20«Ը-ի, ապա մեթանային բակտերիաները են

քանի

անան,

ալդ

պաճին նրանք

ֆնած,լուծույթումնրանք

են

ճնոււմ

որ

սպոր ճնոււմտ

վիճակից վերածված

են

են

լի-

կենդանի(20՝Շ ջերմտու-

դիմանում): Երբ ջերմությունը նորմալ անդա լաւորում առաջացնող ալո ջրաժնալին է բակտերիաներն են" միայն ակոսումղարդանալ: Այ" ձեով էլ ճնարավոր ոո րումրառաջացնող բակտերիաներըճեշչ սրեթանալին ջրածնային

Թլանը նրանք ճեշւությամբ

աստիճանի է

են

ճանում,

ու

առանձինչառանձին: սոուլ ամբ բաժանելիրարից ն ուսուննասիրել զիր խմորին Քետի Թաղանթանյութի նույնպես դեռ լբեվ պարզաէ, բանված չէ: Միալն ճալտնի որ ալն ճիղրոլիզի ենթարկվելով, վերածչոււր է դլլուկողի Ն» ւմառամբ՝ ցելբիողի:Հիդրոլիզից ճՃեսւոխմորման է ննթարկվում զլլուկուը, որը վերածվում է լուղաթթվի, քացախաթթվի ած խա ք ենա թթվի, ջրածնիկուր մեթանի:Հետաղոտողներից ուրան դրում են, որ ալդ ժամանակ, որպես միջանկյալ ոլթոդուկնո, առաջանում է քացզախալդեճիդ, որի քանակը կրբեննկազմում է ւրորմ ան ենթակա խլութի 2--3)/-ը: ենթադրվում է նան, որ քացախալդեճիդը վերածվում են տա է պիրոխաղողաթյթվի:Իսկ ճետաղոտողներից ոմանք էլ ցույց գզիու

որ

Սուտ

է

ն առաջացմանզուգընթացուց լուղաթլթվի քացախաթթվի որը էթիլ ռողիրոո, խմորվող ոննդանյուլթի ճՃամաի միջավայրում

դոլացած քացախաթթվի Չ0ով-ը: ինչպիսի Նայած Թե անդատությունՃաւրար

կազմում

է

նլութել

եխ

օգտաղորժ-

ժամանակ աատացվուժ վերջնական վում, թաղանթանյութի լոմորորան խոիաոտարբնր կուրող ես լինել։ Դրանք տսիբերկարող ս րոդուկոները եխ լինել Սուն ժաորանուկ, օրինով՝ տեթաարբեր ոիի խմորումների ուն բում ուրի րո ընթոաց խալին խմորոր բոլորովինչե տոուուջ անում:իսկ։ ուն Էէ ճարո ւի խորորմ էլ ոպիրտ դել քու շտ ընդճակառակն, ջրածնային Ալդ ուղղությամբ կատարված նարեհրվում: աշխատանքներից ռլարզվում

յո

է,

որ

բոցի վերոտիշլոլ բարձր ջերթաղանթանյութը: բակաունրիաներից»

ւաստխճանում

ոլ ոշ

կողմից միկրոբների

նուլնպես խմորման կարող

է

է Բաց.ցելյուլոզա դիլոլվենսը Այդպիսիբակտերիաներից հնթարկվել: է ջերմության լվ ռիը շոտ (8462.ԸԸ1|010526 ճ15Տ0176ՈՏ), զարգանում ն մինչդեռ խմորման բակտերիա35--51Ը-ուն, մելժունալինջրյաժնալին է 30--356Ը: ռերի օպտիմալ ջերոիությունը կազմում Բոց. պելլուլողա մ երկար ձողիկ է (7տինչե դիսոլվենոսը չ Ր ոն), է օվալաձե «ւուուջուցնոււմ՝ որոնք ջերմության 100-Ը-ում: էնդոսոլորներ, կարող են 50 բողե դիմանալ: Ալդ բակոնրիաները լուծվողաժխաաջրաւոները՝դկուկողը,ֆրուկտոզը, դալակտողը, ինչպես Սահ. արարինողը, մաննիտը ն այլն չեն խմորում, բայց շատ լավ զարգանում են պելլուլո-

դային աննդանլութիորալմաններում, որաեղ Թաղանթանյութիցաու են ջազնումլ քացախաթթու, էթիլ ոպիրտ, ածխաթթու զուղաթվոու, դազ ն ջրածին Ալս բակտերիաները մեկատացվելեն մարդկանց էքակիե-

Բացիալդ բակտերիայից, նկարադրվածէ նան ւրի ալլ բակտերիա ոճ (Ամիլորակտեր նավիկուլա-Ճո1օԵՅԸԼԸԼ մԸԱ18),ոիր թաղանլանլու-

Թի խմորումից առաջացնում է բավական շատ դաղ մեծ մառաւը Վաախխ ժին, որը կաղմում է բոլոր դողերի 58,10/0-բ, իոկ ածխաթթու դազը կազմում է 43,60|0-ր: Այ բականրիան լուղաթթու չի

ջաց նուր: ւՐի շարք ջնբմասնր բակտերիաներ որոնքշոռ մեժ ինտենսիվությամբ Լ22 թաղանթանլութը ն (ուշոր'ում/ առաջացնումմի շարք պրոդուկտներ: Դրանցիցճարտնիեն ն մեծ ճեաաքր քրուլթյունեն ներկալացնում ձիուդու աղբից մեկուսացված կլոոարիդիում Թերմոցելում (Շ10ՏԱՎստ փճոոօշճատ) բակտերիաները: "ՐԵ (114--8,0 միկրոն Սրանքոչ 2. ), առորավորչ ֆակուլտատիվ, անակրոր ձողիկներ ե: Այս բականրիաները ջերմության60--65-Ը, սլալեն Ուսուննասիրվել

աու

նան

մաններում խմորման են ննթարկոււն, թաղանթանլութը առաջացնում տեդողթարոներ (99,500 քացախաթթու ե 6,0յ լուղաթյթույ ն էթիլ առլիրտ: ՑնդողԹթուները կազմում են ամբողջ խմորվող նյութի 560/ո-ը, իսկոպիրութ 70'/-ը»ճնացած/հասը կաղմնումի .

դաղզերը:

Մ

շտ

՛

անանրոբ քուլքալումըբնական պայմանն Թաղանթանյութի ելում

էլ կարելի է կանջնաժ ջրերում ն տիդմերում, Արլ խմորէ, բնորոշ կողձճն ալն ռր կանդնոաժ ջրերից ն. յոխիղմերից նն դուրա գալիս դաղոային որոնց մեժագույն մասը բշտիկներ,

գիտնլ

ան

կազմում է

մեթան

Դաղզը:Թոաղանլանյութի քալթալումը մաբորատոր դալմաններումճեշէ դիտել, եթն ամա կարելի Թղթի կտորներըլցննն ք Ճոայֆիլուրի ճան յին ոննդանլութերով առուկ ւե կոլբայի ւՐեջ,ավելացնենքի Քիչ դոմաղբ կրա' տիղմ ն բերանըփակենք ճատուկ յ

օգը

10--15 չթախանցի: Դոր"

«խում

է

ճեւտո

խցանով, այնպեսոր

կոլբայի մեջ ֆիլտրի թուղթն ուժեղ խմորման ընթարկվել, ձեղուն ակքում, է աղայ օր

լուծուլլմի մեջ առաջանում

քալքալվել:

գազային բշտիկներ

ն

թուղթն ակտում

արղլունթները ցույց են տալիս ճետաղուռուլթյունների սսվելիարագ է բնլշնում՝ ազոտ ակաձ Թաղանլանլուլթի քալբալունն Սի

որ

են

շարք

ռակայն ոլա դեպբում քոսլքա ԹԹՎե աղերի ներկալուլթլամը» լումը տեղթ է ունննում օքսիդացման ճանապարճով: Եւմանպայմաններում քակտեչ են ազոտականաղերի վերականգնումից: բիաները Թթվածիսն ոտանում է Ռեակցիանընթանում ճետենլալ ախնեմալով

5Շ5Ի1,ց05-Է24ԷԱՕ9--24:«1ՇՕ»-Է 6ՇՕչ-Է1287-Ւ

Վերջին դնպքում խմորումը բոստիլալինէ համարվում: ճանդիաանում: խմորվող նլութի Ագ երնուլթն ավելի լավ կարելի է նկատել,եթե

ավելացնենք բողաթթու:Այս դեքում արծեստականորեն

ողա խոհորմա անմիջապես փոլւարկվում է բուտիլաւլին լամորբունն Թթվային լինում է ւիուլն բուտիլ ապիրտչ Ժամ վր

,

քը արգլուն յոնակ ոնհակցիայի որի ն չուր: ածխաթվու պաղ

Ը

չ0:--ՇԷՆԸՒՆՇԷՇԷՕԻ--2ՇՕչ--Էչ0

շաքար

Նոան

բուտիլաղի

պրոցեսի ժամանուկ

ո

բնորոշնալն

է,

որ

առաջացաժթթուն

ն. ջրաժենք ւլա բանաձնից, փովլանակ մեթանի Սա է է նիչ, ալատեղ առաջանամ գազային ազոտ: պետք բացատրեր նրանով, որ դենիտրիֆիկացիալիբակտերիաներն օգտագործում են լժակոհորման ժամանակ առաջացած ղանաղան օրգանական ղանչանլութի նլուլժերը ն չեզոքացնում նրանց Թունավոր ղդեցուլժյունը:Թաղանչ բակտերիաներն էլ, դրա ճետնանքով: սկսում հն Թանլույը քալքալող զարգանալ,ն. Թաղանլանլութը ճեշտուլթյամի քալքալվում է: արագ

ճնյողճնտնորակասռում՝ է:

Փորձերը ցուլց են տվել, որ ածրխրաժնալին միացուԹլունների լուղաթթվալին լւմորման ժամանակ առաչանում են մի շարք միացություններ: երբեմն կուտակվում են քավական զգալի քանակութրոմբ բուտիլ ն էթիլ սպիրտներ: Ռրոշ դեպքերում ճատկապեսբուտիլ

խմորում է ոչ միալն բուտիլալին Ուրենն, թթու միջավայրում առաջանում,ալլն՝ ացետոնաբուտիլային: խմորման ժամանակ, բացի բուտիլ ոպիրտից։ Ացետոնաբուտիլալին ն էթիլ լուղաթթու, քացախաթթու, ինչպես կարող է առաջանալնան

ոնսկում Ինչոլես

ին

Աջցետոճաբուտիլ

խմոշումից,

ն

մեթիլսպիրտների

առաջացումը

լուղաթթվա-

ապիրաըբավական շատ է առաջանում: ՌՖեռւ ավելին, երբեմն նա քանակապեսավելի է լինում, քան առաջացած լուղաթլժուն։ եթե մի շարք դեպքերում բուտիլ ապիրտըմիջանկլալպրոդուկտ է ճանդիսանում, առա: երբեմնէլ որպես գլխավոր նլուլթ է ճանդգետ դալիս. սլա դեւ քում լուերբեմն խմորման բոլորովին փոխվում է: Նմ աֆ բնուլժը ղաթթվալին խմորման դեպքում լուղալժլուն չատ քիչ կուտակվելով,խմորումը բու-

լշմորման բնույթէ աիխլալին

սայանում,

Այս նրնեուլլքի ճետաղոտման ժամանակ մեկուսացվելէ մի ճատույը

(ՕԼձռսլօե8ո6- ես ասու) բակտերիա՝փրանուլոբակտերբուտիլիկում' ԵւալԸսու) Բայցճետակամ Ամիլոքակտեր բուոիլիկում (Նո008ա6Լ. է, դա չի ուսումնառիրություններիցպարզվել ոլ/ կարելի խիստ տար-

բերություն դնել լուղաթլթվային ն բուտիլալին խմորումներիմիջե: Հենք ալդ Ասիլոբակտեր բուտիլիկումը, նայած աննդանյլութիբնույթին, (աէ երբեմն երբե բող էլ բոււիլալին խմորում բուղավփլթվալին, ջացնել. օրինակ ելժե միջավալրըչեզոք է ն կա կիր, ապա առաջանում է բողաթավայլին խմորում (ալլ դեպքում բուտիլ սպիրտ բիչ է դոլանում ն ճամարվում է միջանկլալ պրոդուկտ), իսկ եթե միջավայրը Թթվային էչ ընդձակառակն,եժ քանակությամբ քուտիլ ապիրտ է կուէ շատ բիչ է լինում ն անցողիկ ելու չռակլում, մինչդեռ լուղալժլթուն առաչ

(ւժոլոիաթ են տալիս, որ բուտիլալին Ռրոշաշխատանքներցուլց էլ բութիչ է ացետոն, որը իշտ դոլանում ռիատեփատիկորեն ժամանակ է ենտ որոշ առւտջանում: ճամաչավփությամբ լային ուզիրտի սլխեման՝ ունի ռ նակցիան ճեւնլալ Ալո դեվյլքում

2Ը:էԼչ0:--ՇԷՏՇՒԵՇ

Ր նՕԻ-ԼՇԻՏՇՕՇԻՏ--Ւ5ՇՕջչ-Է4

բուտիլ սպիրտ

ացետոն

առղիլոտ:

խմորման ժամանակ ճեքսոզներնինչոլիչ ացետոնաբուտիլալին են ատացեն ենթարկվումն ինչպիսի սզրոդուկոներ ռի ձնաիոխության Թե

է որոշակի ւի վում,ալդմասին դժվար

բան առել,

ճետաղուող-

բայց

որ սկզբում բներից կարելի է եղրակացնել, ներից մի քանիսիաշխատան ենթարկալդոլիզացման որը: շաքարից առաջանումէ քաղզախալդեճիդ, ն ացետոնիբոււոիլոպիրտի: լուղաթթվի, ուղղակի վեր չ ածվում դելով, ոտանում նման ձնի խմորման ժամանակ մենք դործնականում մոլեկուլ բուտիլ սպիրտ: Ացետոնաչ նք 1 մոլեկուլ ացետոնի ճետ են խմորման պրոցեսը ճատուկ բակտերիաներ (նլուտրիդիում սուտիլալին ացետոբուտիլիկում ՇԼ0ՏԼԱՑԼԱու 8Շ6ԼՕԵԱԵԱՇսու) ճարուցում, Ոմանք

--

մանրամասն ճնտազոտելով կլոստրիղիում ացետորուտիլիկումիզարհ դացմանմիջավայրը, հկել են ալն եզրակացության, որ ացհաւռնի բուտնում ակսվում է խմ ոլորան18-րգ ժամից ն տիլռպիրտի կուտակունն Է մինչե 49-րդ ժամը, Փաղերից սկզբում (1-ին սաաղիալում)միալն ճնտ (2-րդ ատադիալում առաջանումէ ջրածին, իսկ ճնտո, ջրածնի ճետո իր քանակովցերաժամից խան ածխաթթու դաղ, 18-րգ որը

)՝

ղանցում է ջրածնի քանակին: խմորման Ացետոնաբուտիլալին

ժամ

ացետոն

անակ առաջացաժ 1ջ

խմորման բիմեզնն ոնի ճհանլալ պատկերը: Ացետոնաէթիլալեն

բաւտիլալին սպիրտի քանակական ճարաբերությունները կախված են`

ն

ո"

իոմորտան հնթակու նյութից,օրինաւկ՝

Ար

մ Ճ ամար

, շթ

Նալու

միասին

կարող է

բնուլթին սննդանյութ|,

թաթի

- եր ր ր Մ"Լ. ՛

դոլո

-

մ

արտադրում

ւ

րապես

տոնիդ

ոին

է

է

օա

,

ե բուտիլառպիրտ

լի ուլ: Էէ 42

նան

ար

աաա

Է

ուն

տնում

ամրողջ

,

բուտիլ

ու

"ո

ուու:ց

աց

ԴՐԱՆՑ

'

ու

ՂԱՀԱ

ուի

լ

որո

"

,

|

Ր

որու

աղնաոնաբուտիլյա

ում

ու

Լ

ՕՐԳԱՆԱԿԱՆ ԹԹՈՒՆԵՐԻ

խմորումը տեխնիկականմեժ նշանակություն Կ Թիվ գործ րաններ,որտեղ շյա ւԹլ ւն ւնի, ԳՓորժարաննեորմ խմոր որպես ճումք օդտաղդորժի բրինձը ն կարաոֆիլը: եզիպտացորենը,

ոո ԿԱ ."թն .՞ճ աե ր » -. ր 7 ա Բոր Ե վում աախմորումը 2» Բուոգրամ փան " լոոխից,առաջանում ի

'

բուտիլ սպիրտ առաջանալ, նայած տվլալ խմորման միջավայրի վիճակին: Լ

-

մոլեկուլ ացետոն ոաււաջաչ հրրեքն-՞, հրբեճն ժն աելի մոլեկուլ

Ալս ճարաբերություններիժոմանակ ճետ

օրինակ: հգիպտաիոմորման ես ենթարկվում, Այնհառնաէթիլալին ն պատյանները դետնանուշի Թեփֆը, վարսակի ցորենի կողրակոթերը» ունի ալդ բույսերի աք հկ ալո ճանդյամաքը ւսեծժնշանակություն յոնսակետից: ավելի ռացիոնալ օդտագորժելու չայցորգներն

.Բ»545 «ԴոՆ»

ո

Բացի ացեչ-

ժամ:

եժ մեծ

:

անի

բուտադիոն ռաաացվում

(ՇՎ.ԸՒԼՀԷԼՇՒԼ,

), որից որոմ բրոՈՑ ռացիալի ժամանակ ստացվում է լավ սինթետիկ կաուչուկ: 7": խմորումիցռատացված Քոաշնակու թյամբ: իլային ղոսի քիմիական ֆիքռսացիալի էլոմտեռարոպիր» Հ" ին մեթիլ ւկ, աժիսայթթ ու ճամար, թեուղղակի1օրենս օգտաղորժում: կա քանակությամբ ացել

."

Մոգ

/

ամ

անակ

ւ

ո

մեժ

ոո

:

օդտադոր

են

ում

աւան

զաղը

դաղ

տոն

Է ոտագվում Սոսն

Մ

են

լու

ժ

ացետոնանթիլային իոմորման

Ալ ժամանակ:

Ճատուկ բականրիաների կողժբս, ոլոռ թ կոչվում 27 կլոռու. աղետոնաէթիլիկումներ (Ը105մ. ՀԸԲԼԹՈՕՇԻՈ ՎԸ): Ալո |17 երով ձողիկնել, բակտերխաները շարժուն,կարճ,կլորավուն, ժալր ոլո խմորումը

դսռտարվում է

են բակտերիաներիոպորներըմեժ մտա տոիբ: ձողիկի ծայրե առաջանում են Շատ ճիմ բում: լսռ| զարգանում թուլ քայլինոհակցիաներումն Վ40-

43Ը

ՍԱյա ջերմության պալմաններում:

դան մլացութոններ

չ

Կն մի միկրոբները կորող

նեն

զանա

խմորել առաջացնելացետոն, էթիլ ոպիրտ դազալին նլութեր՝ գլիրավորապեսածխաթթու դազ ն ջրածին:

ձնափոխելով, առաջացնում բազմապիսի պայմաններում խածնալին միացություններ: գլխավորապեսօրգանական թթուներ:

բոբ

Հարց կարող

ե

է

ծաղել, Սն Հապա

այգ

բոլոր

Թթուներն ինչ

են

լինում,

վրա միկրոօրգանիզնների աղդեցուլթյուն դղործում ինչոպիսի՝ են, ոչ: արդլոքորեէ փոփոխությանենթարկվում թե"

բե կողմից:

'

վու

արբեր

են, ուլլ բազմաթիվ այլ միկրոօրբգանիղնն երենբ առաջացել ցնսներում

մեժ

է

պրոցեսների ընթացքում էեմորմտան

տա-

խակբուտիլ կիրառում դրանից, բուտիլ-

ացի

ավատոմորիլալինշինարարության մել,

՛

են Այդ ուղղությամբ կատարվածբազմաթիվ փորձերը ցույց տեսակի բարդ ածխածբոլոր լիս, որ իւմորունների ժամանակ առաջացաժ Ես բոլց փոլվոխության, նորից ենթարկվում նային միացությունները ովրոանդամ ոչ Թե այլն միկրոբնելի կողմից»որոնց կենոական ոլո

քանակությամբ

.

ռը

ք

անանմիացությունները ալա կամ ալն ածխածնային միկրոբներ» անսակի աժեն

կամ

Մ

ռո վառող պատրաոտռելուՏամար, արք բամբակեղենից "ժիչ ողիրտը որպես զանադան լաքերի»ներկերի լուծիչ, ռլես

ոեսան

Ինչպես

ԱՌԱՋԱՑՈՒՄԸ ԵՎ

ԽՄՈՐՈՂ ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԸ

նրանք

են աւաջացած ացեւոոննօդտադգործում որ-

ժամ ւս

աման

ջուր

օոլյա

ե

0,Ջ:»:5

»

ին«ի:

ԻԲ

.9.շ »

դլլուկոնաԴբ ' որա

7:

դ`

չ0-ՕԽՇՕՇԷՏ--2ՇԷՇԻՆՕԻԼ--5ԸՕչ-Է4Ւն

5Ըւէրւ0:-Է Թել ռպիրտ ացետոն

Գ"

:

վում

միջոցով)աոուցՀ ճեշտությամբ (խճորման ճեքսողներից Օրինակ՝ է

ն դիօքորացետոն։Դիօքախացետոնը մի գլիցերինալդեճիգ

շարք

ն քացավխավյթվի կողմից վերածվումէ զլիցերինի» բակտերխաների սրոդուկտ, Այս իւմորմանժամանակ,ոլոլեռ միջանկլո՛լ մրջնաթթվի։ ձն որը ճեւտագալում լգ գլիցերինալդեճիդ». ճավանոթեն, առաջանում Այո պրոցեսն վեր է ածվումզլեցերինի ն գլիցերինւթթվեի: սվոխվելով, ձնով՝ ենթանումէ ճեւտնլալ ա-

Լ

ՇԷՆՕՒԸՇԻՕՒԷԼԸԽՕ--Է--ԸՒչՕԱՇԵՕԱՆՇՒՏՕ

| դլեցերինալդեճիդ .

դլեցերին

ԳԱՕԻՇՈՑԱՇԵ0ԻՕ-ՕԱՇԽԵՈԱ

գլիցերինա

ու

է, երեեքն Ալս պրոցեսի ժամանակ դլիցերինն աբադգ դուտակվում մա»կաղմելով ճեքսողի 500/-ը, խակ դլիցերինաթթունանմիջապես

նաւո վելմ,

ն ծւ մ ծ պախաթթյվի նախքանազդ տրջնաթթվի, իրոխաղողաթթվի անձճիդրիգ:

ո

տա

լով

Լ.

վեր է

«ժու

ս

Բացիվերոճիշլոլթթուներից,ուրիշ Թթուներնուլնոլեսկարող են եֆ ճաճախ նրանքենթարկվում ենթարկվել, Ճաւոկաղլես փուվիոխություն ն Են որոնց միջոցով ստացվում ջրածնային խոժորումնների, մեթանային ենեն միա խմորման թթուներըճաճավխ ցություններ:Ճարոդայլին օլարզ մեկուսացրուժ Բակտ. ֆորմիցիկում (Թճշե 1ԹԷԹարկվումՕմելրոնսկու ք Փակուլտատխվ անանրոր» Ո7ԱՇԱղ) բակտերիաների կողմից: Սրոռն (Ո

ՇԷՕԱՇԱՕՎԸՕՕՒԸ»ԸՏՇ(ՕՒըՇՕՕՒԼ»Ըլ ԸՕԴՒԼ:

դլիցերինալթ թու Փացախաթյթու

պերոխադողաթթվի ճիդրատ

-ԱԸՇՕԾԵ

մրջնաթթու կարող է վերածվել նան Փլիցերինաթյթուն

ն աղպիրաի ածխաթթվի.

Փացախաթթվի,էթիլ-

ձողաձն բականրիաներ են, որոնք կարող աղե ածին 1122 ովի աղերը ն առացագնեե չրաժի չացնոլ մրջեախ

50ՕՈՇԱՕՈՇՕՕԻՀՀԸԷՏՇՕՕԻՎ

ԸԷեՇԷնՕԷԼԼ5ԸՕ,.-լ

ԷՏՕ--3Ւ

Հա մանման

|

ե

«բլ

ն

հակա.գրացիլեն (ԹՇ. ՇԷԸՕՕԷ: |

Չ"1

ԹՈԱՇԱՇ) խնձորաթյթուն խմորելով,տալիս

կաթնաթթու՝

--

՛

ՇՈՕՔՇՕՕՑ

որաւԹթու--կաթնաթյթու-գածխաթթու

ՃԱՐՊԵՐԻ

Խարաա Ւ ա

ունի

մոս

դնտնլալ

պասկերը.

1)

չգՈՕԻՇ0ՕԻ

ՇԷրՇԷՕԷլ

Է

ՇԱՇԻԸՕօ::՝

դինեթթու-2)

ր

գվու

ուտ

ւս

են

ճան ենթարկվել

ԾՎ ՍՊԻՏԱԿՈՒՑՆԵՐԻ

ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԻ

դաղ

Ռրոշ միկրոշրգանիղնների կողմից դինեթթուն խժորվելու դեռրքում ողես հւսճախ

նից,

կարող

ն լուղաթթվի, Քազուխաթթվի այլ թթուներիաղերի,ալնպես ոի ջացած բոլոր տեսակի օրգանականթթուներն ալս կամ ալն ճանապարՏով, ճննց անատերոր ոլույլմաններումէլ ձնավոխվելով, առաջացնումեն մնժ քանակությամըգազային նլութեր՝ ԸՕ», Շէկ ն ԷԼ, իսկ այչ ր"ունի ցեսր մեծ միացու նջանակուլթյուն ընդճանիապեսածխածնային Թյունների ձնափոխման ճամար:

ՇԷՇՔՕԻՇՕՕՅ-ՀԸՇՕ

խ

ա

աղը

առա-

ռալթալթթու--4Ր իո աթթու-աժխ.

է

2Շ8(ՇՕՕՒԷՆՈ,--2Շ4ՇՕյ--ԸՕ,-ԷՇՒլ,

մրջնաթթվի կալցիումի ու

.

շէ,

աղը

Ջրաժնալին փեթանալինխմորման

ՇՈԱՏՇԱչՇՕՕԷ1-ՇՕչ

ՕՕ

դաղ.

ջրածնային խմորումից, մեթանալին խմորման ենթարկվել՝

նան

աժխաթյթուգազ՝

ՇԷլչԸՇՕՕՒլ

ու

կալցիումիաղը» բացի Մրջնաթթյվային

կարող է

փոփոխության կարողէ ենթարկվել ռաթաթյթուն,

որից էլ ատացվում է պրոպիոնականթթու

խմորման ենթարկել նան օրինակ՝ գազ" օրինակ

ածախորթ

ու

Շո(ԸՕՕՒԷԼչ--Է,Օ-Շ2ՇՕլ-ԷԸՕչ

մրջնաթթյվի կալցիումի Բոն

:

դազ շլիցերինաթլթուՀքացախաթթու -Էէլթիլաիրտ ֆաժխ.

են

ՑԱ

Ն

ՆՐ».

րց

ՇՕՕԻ-Հ6ՇՕչդ--351

կաթնաթթու

ՍԻՆԹԵԶՈՒՄԸ

ԿՈՂՄԻՑ

ի բ ասին Առռելլիս փոլեունների Անանրո

Ճլութերը վեր

ալմաններում

ածխածնալին

աա Կան

միաղություննեն

ձնաՀ-

ածվում պարզ միացութլունների, Այս գործողությամբ միկրոօրգանիղններըմեծապես նպաստում են բուլսերի սննդառությանը: Բայց միկբոօրգանիղնների դերը միալն դրանով չի ռառմանափակվում ինչսլես ճայտնի է, մի շարք բիոլոգիական սլրոցեաներներկալումո լալնորեն օգտագործվում են տեխնիկայում: Ալդ մասին մենք արդեն խո սեցինք նախորդբուժիններում:Իալց մի դորժողության մասին»որը ունենում է միկրոբների կենոսկան սլրոցեսներում: ածգարձլալտեղի խաժնայինմիացություններիձնափոխության ժամանակ,մենք չխոսնցինբ: են

26ՒՏՇՒՕԻԼԸՕՕՒԷԻ-ՇՒԻՏՇՒչԸԻչԸՕՕՒԻ2ՇՕչգ

շէ, կաթնաթթու»»լուղաթթու

է 6 եր ԵՐԹԻՆ Ցուղալթթուն ՐԹԵՆ, տարբեր բակտ րիաներիկողմից կո է ին ի շարք փոփոխությունների ենթարկվել, |

Դա

կողմից ճարպերի ն սպիտակուցների սինթեզմիկրոօրգանիզնների «Բան ոդրոցեսն է, որր նուլնպեա՝ մեզ ճամար ոլակասեշանակություն չունի, Սինթեզվելու ալդ պրոցեռները ոչ միալն բիռլողիականՃնտա185

ՔՐՐՔՐու Ժլուն են ներկայացնում,ուլն

կություն:

ունեն

սթ

,

|

Սինթեզման

լդ

պրոցեսներն առանձնապես ւ"Րեծ

ժու

ճետա քր քրու-

անասնարուչ. սոցիալիստական Հ, կենդանու կարիք է՝ Ինչպես օիդանիզմը /Ժլոն ճՃամարո ճալրտնի

իներ զարգացող Թլունեն ներկայացնում

դդում սլատրբաստի նյութերի երբեք չի կարող ճանքային օրգանական աղերից սպիտակուցային նյութեր սինթեզել: Ալա տնշակետից, անառուսներին առանձին կոնցննտրաաւներով կերակրելու ճարգը չավազանց ունենան է դրված, ռուբ ք Մոն եթե նկաւոխ ւրանոսվանդ. ալն,որ ճաղ մեժ էչ դժվարությունների ծախսհրի ճետ է ծասոիկնելրով| կերակրելն ն

աչ

ու

ն, բացի դրանից, առլիտակուցալին անջրաժեշտ անասունների կառպրված

արար բավական շատ ճացաճատիկչնլութերի ւՐինիւրումն ապաճովելու Աճա Թե ինչու մեր առաջ ներ պետք է օգտաղորժել: հարը է դրվում ւՐրշակելալնպիսի միջոցներ, որոնք ճնարավորություն կտան էժան ճանչ միացություններից թաղինաղզուռային աղերիցն անաղոտ ածխածնային օրգանական ալատրաատել միացություններ: ազոտային Այդպիսիմիջոցներ մենք կարող ենք գտնել, եթե ծանոթանանք

միկրոօրգանիզնների կենսական պրոցեսներին: շար Մեկբոօրդանիզքների որոնք քում Քիչ չեն այսպիսխները, ազոտի ճանքոլին

ե տանաղուսածխածնալինմիամիացություններից

արագա թաբ անվելով,կարողանում կարճ ժամացութլյուններից ճակվա ընթացքում՝ճակալական քանակությամբսպիտակուցներսինթեզել: են

Արչպիւի միկրոբներից են, օրինակ, Ֆորուլա ուտիլիս (101սռ սելլտ) ու Ցորուլոաիս արմենիակա(՛1ԼՕԼԱԼքՏՏ մոտճոլճըճ)Լ շաքարառնկերը

է ցուլց տալիս» 500 ինչպես կուլիկովն (նկ. 21): ԺՓռրուլա ափխլիսները, ճեկտոլիորտարողությամբ չաներում դորժարանալին ռպլալմաններում Ան

ժամվա ընթացքում, չնորճիվ իրենց արադ զարգացման, կարող նն 350 կիլոգրամ չաթարասնկալին ագիտակուց սինլեզել. Սպիտակուցի է քաշ 30--35-ական կիլոգլամ ալդ քանակը մոտավորապես ճՃավասար ոչ մի ճլուղ ունեցող 50 գլութւ խոզի սպիտակուցին:Անասնաբուծության չթ. կարճ ժամանակվա ալդպիսիքանակությամբ առղիաակուց ծ

ընլժաց քում

տալ: կարող

՝

Շաքարասնկերի ավելիինտենսիվկլառնաչ կննսադործունեությունն

ավելացնել որոջ եթե կարողանանք նրանց զարգացման միջավայրում այսինքն՝ ուռեղժելնրանց կենատկանպրոցեսների ակտոիխվատորներ,

նպաստող պայմաններ:

նլութեր ո"լատրառունլու Շաքարասնկերի ճառիար ապիտակուցային ելանլուլթկարող են ժառալելշաքարիարգլունաքեչ

նալատակովորոլես

Ցորուլով աին

կուսացբել է 81:

Փ.

Գ.

ելե պորդները, Ը.

ֆոսֆատ: վուկները

ս

ռուպերթաարդլունաբերության 500: շաքար:Եթե 213 կգ շաքար

ռուլֆատ նրանց ւեջ սսվելուցվի մուրոնխում որոշ տվյալների,շաքարի

են փու լարունակումը

ն

-

54,3 կգ ռուպերսլութին ավելացնենք 34,3 կգ ամոնիում սուլֆ կգ շաքարառունկ: Փոռսֆատ,կստացվի երբ չաքարասնկերնարդեն զարդացել են, ճեշա է նրանց ճետաՍան ցնում Են, ապա` 1052 5Ը-ում դա ւրշոկումը: Նար" ԸԼսժույլթը ն նյութը ւրաւիլ ումի: Այդ նլուլթնինքնին կարող է ոտացված չորացնում նլութ): ռպիտակուղային անասունների ճամար կեր ժառալել (կոնցենտրիկ նլութերի՝ ալդ կոնցենտրատներ ողի տակուցային Շաքարասնկերի նյութը կազմում` շատ սղիտակուցալին ճարում է. օրինակ՝ տեսակետից 42. 454/» ար է 45--2520/գչանազուտ օրդանականմիացությունները՝ պը՝ 2--4Յ|:: նյութերովնատունՇաքարասնկերիցատացված ռաիոակուցալին են վալլուն տվել ներին կերակրելու ֆիզիոլոգիական փորձերը արգլունքներ:Այ ռղիտակուցայիննլութերի 900/0-ըանասունների կողմից լուապիտակուցիցբացի, ոլդ կոնցենտրատը բացվում է: Շա քարասնկային աճման նան է խափար կարնոր նշանակություն անասունի ւարունակում ն

առ:

5 Խմբի) ֆերմենոներ,որոնք ունեցող վիտամիններ (ճառտկապես ԵՆ դորժում ւմորսողության պրոցեսի ե աոճատբարերար ազդեցություն սարակ օրգանիզմի ղարդացմանվրա: Շաքարասնկերիալլ կարնոր ճատկանիչը ճաշվի առնելով, ներկաեն խոտացրածապիբոմս ոչ միալն նրանց լալն չափերով զարգացնում նան ռտացված' տարբեր բուլսերից նլութը աինքեզելու, այլ ռյակուցային ն

դրոժազման ճափար, անասնակերի

դատո շաքաԱնասնակերիդրոժացման ժամանակ վերցնում ն դրախթ ուտիլիս բասնկեր՝ Տորուլոպավաարմենակա կամ ֆորալա ճետ: Այդ կերերի ղանգխոնավացրածանասնակերի Ֆալխօրուք իրառֆյում են

20--90՝Ը ռլաճում" ջերմության պայմաններում, վածը խոնավ վիճակում, ժամանաժամ: ալդ 8-12 կերի էն զանգվածում Հիշլալ չաքարասնկերը, մտցնելով՝ խորը փվփուխոխություն շնորճիվ ա րաղ բազմանալու կաւշրջանում նն ճակայական տալիս քանակությամբ նլութերի կազմի եջ, օրդանական են բջիջներ:Երբ անասունները սնվում ալդ ձնով պատշաքարասնկալին բարձրազգալիորեն բաստվածկերով:նրանց արտադրողականությունը կաթճում է. օրինավ՝բտման ժամանակ ավելանում է օրականքաշը, Է կերերի ն է, բարձրանում աւրննակարնոբն որ ալլնչն

Խասովությունը

գործակիցը: զանազան ընթացքում կենսագործունեության ԽլուՇաքարասնկերի ե Ճար ւ ուլլն ռինթեզվում, նլութեր Թերից ոչ իոլն սպիտակուցային ւի շարք ռ ր միկրոօրբգանիզննել ցալց ւովել»: րապեր: Որոշ փորձեր ւարաման

:

.

1,

չմնա-

էլան ցելլուլոզի արդլունաբերու բությանանարժեք Թասիուկները:

ունաւհաւկանւՐեժ Ս շան

արմենիականՀայաստանում աճող վայրի զայլուկներից Սարուխանյանը:

մե-. ռ |

|

:

(8.

րող

են

ճան ճարպեր սինթեզել.օրինուվ՝ էնդոմիցես ածլաջրատնելրից

՛

ու

շաքարի 9"/6-ը:Ինչպես ոնադերածվումմ ճամար անարտնտեսություն օդտադորժելով ենը, շաքարասնկերը: են անառնաՏաստկապեռ նլութերը» ռ"լատրաստումմոնտիսության,

Կում

ժեք

դեպքումՃարպի

է

մեջզամովում

ֆիզիոլողիական Պաստլորը առանձնաձասոկությունները» բակտերիաների կապված ստացումը սնբառրեն սպիրտից որ քացախաթթվի վեց, ցուլը

ս

առատ

բարձրացնելմեժ

ուսուննասիրելով շարք ճետազոտողներ, ապիրսոից քացախաթթվի ոչ միայն ճա ստատեցին Գաս" / որի նկարագրած ց ուս ցուց ման պրոցեսը, այլն լրացրինդրանք: նրանք ւանրամատն ճետազոտելով փառտերը, որ ացեսիի փառը,նեկանայն եղրակացության, ալդ բակ մրկողերմ ա

ա

տերիաներըկազմված են երեք ինքնուրուլն տնսակի բակտերիաներից:

ձնափոխությունն միացությունների ածխածնային

միացությունների ձնավփո-չպայմաններում--Աժխաժնալին ատերոր ժամանակ շատ ավելի պրոցեսների կենսական խությունը միկրոբների Օրգաքան՝անանհրոլրո ինտենսիվ է կատարվումասհրոբ պայմաններում, ժամանակ «վելի նական նյութերի ճՃանքարնացումը անրորքալքայման է կատարվում: Սակայն, չնալաժ դրան, ճաճախ ալա կամ ճեշտ ե շուտ անրոբ ոլայլմաններումաժխածնալինմիխացուալն միկրոօրգանիզնները, ճաձն Թլունները ափոխելով,տալիս են ժողովրդական տնտեսության մար մեժ նշանակություն ունեցող ղանաղան նլութեր:եվ դեռ ավելին. ուղղուերբեմնալդ ձն ափոխություններինտալիս ենք մեր ցանկացաժ բավաորոնք անճրաժեշտ ալն նլութերը, թյունը, որպեսզի ստանանք են մեծ դեր Վան խաղումմեր բարդ

բ

|

-Բոցախաթթվի

ն

քացախաթթվային

ստա-

բակտեւիանեւը:

միացություններիձնափոխուԱնահրոր պալմաննեհրումածխաժնուղլին կենսականպրոցեսնեչլան բնթացքում,տարբեր տեսակի միկրոբների

բե ժամանակ, առաջանումէ անձամեմատ ռակալն,

որոշ

է

շատ

քացախաթթու, քանակությամբ

ստացվում ահրոբ

որի,

`

երբ պալմաններում,

է օքսիդանում: ծթեիլառլիրտն Սպիրտից քացախաթթվիստացման ալդ պրոցեսը մարդկանց շատ ն, ճավանորեն, է յոլն կապված է սպիրտի ստացման վաղուց ճալտնի է, երբ կենսադործու մարդիկջաքարասնկերի ատմության ԲեսուԴիշոո Են ստանում, վերջինա նյութերից օպիրտ Պեության միջոցով շաքարային

բիոլոգիական առանձնաձճատկությու մլդ նոր տեսակի բակտերիաների ները մանրամասն ճնտազոտելուցճնետո, նրանց տվեցին տարրեր անունննր՝ ԱցետոլրակտերՊաստլորիանում |ՃԸՇԼՕԵՑԸՒՑԲԼ ՔոՏ:(Շսրճոստ),

(ՃՇ61էՕԷ4Շ

ԷԲ: Խսէշլոքլռոսո) ն. Բակո. Ացետորակտեր կոււոցինդիաֆում յցետի-- ՁԸ. ՁԸԲԵՄ Հետադալում, առաջացման առպիրտից քացախաթթվի ռլրոցեսը մանրամասն տւռուննասիրելու ընթացքում պարզվեց, որ բացի ճիշվաժ բակտերիաներից,կան նան ալլ տեսակի շատ բակտերիաներ, քացախաթլթվալին որդբակտերիաներիցամենակարնորներըվերը աակալն ճիշվածներն են: 1. Բակտ. (8461. 8613 անապոր, կարճ ձողիկ ացետին անշարժ, ճ, որը զարգանալով, տալիս է ուղիղ շղթաներ ողով ներկելիս նում է դեզին դույն:Այո բակտերիանռպիրտի կոնցենտրացիալի նկատէ. նա կարող է զարգանալ մինչն 114/9 «իաւիլւդիմացկուն ապիրտի պալորոնհդնա ղզարդանումէ, կարող է ռպիրտից 60/0 մաններում: Այնտեղ, Նա է դարեջիի Փացախաթթու առաջացնել: ավելիլավ զարգանում մեջ, Ջարդացմանօո իմ'ում'ջնրմաստիճանը ճավասար Է 34-ի. դրանից բարձր ջերմաստիճանում զարդանալիս (օրինակ՝ 40"Շ-ում | տալիս է ։

էկոնոմիկայում:

ստացումբ

2. մուտ

Է նախորդ բակտերիալին, որից տարբերվումէ միալն նրանով, որ է կառույլտ լոդով ներկելիս ստանում կնճոոտ դույն ն տալիս է չոր ու

«իու:

:

-

աբոջժամանակից

Բեւտո

ետո

էլ

ալդ

ճանճ

ճանն

տաճ

ճամ

է

անցնում է,

ընդունում,իշկ որոշ ժամանակից էւ է լուրաճատուկ ուուսցվում նամի

ուռուցքավորչձդվաժ Թելիկիձեի ձողիկներ(ոկ. 15) Ացետորակտեր Պաստյորիանումը (/.ԸՇ10Ե.ՔՅՏէճսԱճոսռո)շատ

«տանձանման

:

Պաստլորիցճետո

մի

չափերով:

Բ. Անազոտ

նուլն բականրիաներիկենսականպրոցեսների ճետ.

է

ռ

ի

Ալո

ձաղաձն բակոնրիանելս բակտերիաները Գատոլորն Ձ ԸՔԱ Մոզոդերմաացետի (ՈՂՄՇՕՄԲոո4 ւս լդ Ուսումնասիրելով անվանեց էն

դիտությաւն պիտանի ոննդանյչութեր: Ներկալում ն որոնել դտնել ալնպիսիմիկրոօրդանիզեներ առջ, անդիր է դրված՝ են), որոնք ընդունակլինեն իսկ դրանք բնության մեջ չատ կաճ ժամանակամիջոցում տնտեսության զանազան թոասիուկնեչ(ավելի Վերջիններա պատրաստելուն բից ավելիբարձրարժեք ոննդանլչուլթեր կլինի ճնարավոր մեջ օդտագդորժելով, անասնաբուժության ճետաղալում ն ւո կան արտադրող ւԹլուԷ (Մեթ սոցիալիստական անասնաբուժության

ճամար բուժութլան

ճետաղալումօդտաչբը մարդիկ ճեղուկ՝քացախ: Այո ճանդամսոն

գործելով,ճիմք դրեցին քացախութթվալին արդլունաբնրության, ւանԻթիլապեր"իցացախալթվի ատացման բիո քիմիոն առաջին ւրեծ Գառտլորըո գամ դլարգարստնեցմիկրոբիոլող փառը Թույլ Թ/ժվաժ դինու կոմ/ դարեջրիերեսին յառաջացաժ նրա առաջին որ անդա Պ աստլորն դիտելիս՝ նկատեց, միկրոսկող"վ

զարգանալով կարտոֆիլի 1նացորդվլերնալիար (Բոմօաոծտ Պ6ԼՈՏՒՏ, Կերի մեջ, շաքարի 7--Ց'/ը-ըճարպի է վերածում: Այդ տոկունավելի է սառած նհվխվածկարաոֆիլի է բարձրանում, երբ Սա զարգանում «Աբա: Այս

Շոււխ

«ւ

չ1 -

(ՃՇ610Ե.քսեոքճոսռ) 3. Ացետորակտեր Կուտցինգիանումը

4 նրանով,որ վերոճիշըալ երկուտեսակիբակոնրիաներից սռարբերվում ե է առաջացնումՔիչ լորձնալին անոթներիպատերինկպչողփառ:

Յոդովներկվում մ

ոււի է

10 -ծ--- 14

Բացի

,

Ս

/օ

ալո

աւաջամիջավայրում կապույտդույնի:Սոնդառւու

է

Բր" բիա ՐՔՑ: Բի նաս րոք բազի Քոցախոնի տոցախաթիո

Ն

722) ց

ա

լո

Լ ՛

ա

չո

ՐԸ: բոնի սպիրսոխօլքսիդոացու ից: առաջացնում' են

նան

ճեյոն

լոլ

'

նունպես

որոնք

տեսակ

տ

առե

ւ

յ

0ոլեանենզե ( ՃՇ6էօե. ՕղճՅո6ՈՏ6), որը ղարդանաԱցետոբակտեր է Հոտ առսաջուցնում լով Թուլլ (ոու լուն ունեցող գինուլուծուլնելոում,

փառ, լուժուլլմը րոն ունի քացախ նակուլթ

բարո ,

ա

Է պարգ:

լը

ալ

լ

:

ա-

Լ

ԵԼ

թվի։ կասոււգվեր ածիսուլժ

«Լ

նչ բազաների արնոր ոսւանալուճամար:Բարձր ջերմության ւլալ1

չի էլեմենտար թթվածինը ոչ մի օքսիդացման Լբեվ ժամանակ Սպիրտի նուլնպեսէներգիա է ամեն մեկ մոլեկալ սպիրտի օքսիդացումից մեկ առաջանում Ալստեղ կուտակման ճեւո արտավորվում է 117 կալ: մոլեկուլՓացախաթթյյի նա ջրի ամբողջն օքոխդանարն վերածվել: ջերմություն,իսկ եթե ոչ

"

ճ

աում

ստանում

են

Ջ,50/0 առաջացնել րունակող լուծուլթումկարող Դարդանել ցախալլթու: ն

առաչ

փո: Թե զինոււ Թե դարեջրի բավականճամ կնճիոավոր մեջ պարդանալիս լողով ներկվում է կապոյտ գուլնի: Սպիլրանօքսիկարող է կուտակել մինչը 4,58/0 քոցախամիջավայրում դացնելով, նա է, իր կուտակած քացախալլյուն նորից այն որ Թթու:Բնորոշն կարող է վերածել ոլն ՇՕչ-ի ն 11.Օ-ի։ օքաիդացնելով, Քացախաթթվոլինբակտերիաներից կան ալողիաիները» որոն բ. երբեքն օդատգորժվում նն շաքարասնկերի ճետ՝ որոշ խմիչքնել ոլաճայտնի է, ալաոգեսկոչված, բառտելու ճամար: Ալդպիաիլմիչքներից թելի կվասը. սրա չատրաստման ճամար, բոցի չաբարասնկերից, օգտագործում են նան Ացետոբակտեր (ՃճճԼօէ.ՏՇԱԱՒՀ6ՈՇուսյոցենքբավխիի Մա ճամնմասոորար երկար ձողիկ միկրոբը: Եճ-հլ) քացալաւթթվալյին է, որը նույնպես ճին կուլտուրայի դեպքում լուծույթում տալիս է պարզ խառ:Այսբակտերիան ոննդամիջավալրում կարողանում է կուտակել մեժ ն դեր իր այդ ճառոկուլթյան շնորճիվ մինչն11,550 քացակվոալվժլժու է խաղում քացալ պատրասաելու ժամանակ: Վերը ճիշվաժ բոլոր տեսակիքացախաթթվային բակտնրիաներըը զարգանալով առղիրտացած սննդանյութերիդրա, իրենցկենսական Հրո-՛ ցեսների ժամանակնլութերի օքաիդացումըմինչե վերջը չեն ճասցնում, են դարձլալ նոր տիպի ալլ նլութերը կիսատ քայքայելով, առաջացնում րալղ օրգանականնյութեր, ռրոն կազմունեն»քան ք, իճարկե,ավելի օքոխդացմանենթարկվոզ նլուլժը: բակտերիաներիկենսականպրոցեսներում Քացախաթթվալին ապիրէ քացախաթթվի, օ քսիդանալու, նլութի տացած վերածվում սպիրտն իսկ մնացած նլութերը խիստ փոփոխության չեն ենթարկվում: Բացախաթթվիառաջացումը շատերըճամ արումեն «խմորման» պրոցես, Բը ծարար նրանք սխալվում են, որովճետնայստեղ սպիրտը էլնմենտար թթվածնի միջոցով լբեվ չի օքոիդանում, մինչդեռ իսկակաֆ է ջացնում

.

:

|

ւ88

է փՓսքոջերմություն:Նշանակում Լ

իխրենցկենսական պրոցեսների ճամար անճրաժեշտ պրոցնար շնչառության ակտ է ե ընթա-չ ալդ ապես,

20-12 կալ: ջերմ.

ՇՒՏՇՒՆՕՒԼՒ

Օ,--ՇՒկՇՕՕՒՌԼէթիլողիրո Է թթվածին--քացախաթթու--ջուր

Քո

(466ԾԵ.Ճանոսո)լ'ոժուլթում Ացետոբականը քսիլինումը

կոլ:

էներգիան, է ճետնլալ կերպ՝ ճեան

Սուտ

է

դեր քաղում

ժամանակ խմորման

բակտերիաներըկարճ ժամանակում՝ ճակալական Քացախաթյթվալին կարող են քացախավվու աւղիլոոօքսիդացնելով, քանակությամբ առաչ

բակտերիաների ճնտաքրքրականկողքն ալն ջացնել, Քացախաթթվալին

բավական թթվաղիմացկուն արանք»ի սոռրբերություն մլուսներիչ են: Սողլիրտից քացախաթթվի ստացման քիմիղմբ բավական լավ է է, Մե շարք ճնյտաղուռությունների շնորճիվ սարղվել ուսուննառիրված: է աուաջացման կապված կուտակումը քացախալդգերիդի որ քացալսաթթվի ծ,

որ

է, որ օքսիդացման ժամանակ առաջացաժպրողուկտԱսլացուցված է ների 1/3 մասը կազմում քացախալդեճիդը: Որոշ ճեղինակներիՃաջողվելէ սպիլոոի օքսիդացումնկատել նուլԱյդ նկատվում է ճատկապես յլն ժանիսկ անահրոր պայմաններում: մանակ, երբ 3սննդատու միջավալրին ավելացվում է փոքր քանակությամբ մեթիլեն կապոալտկամ լխինոն՝ որպես ջրածնի ակցեղտորներ: է Նմոն ղղալի քանակությամբ նույնպես սզարհաններում ճետ:

կուտակվում:

քացախաթթ

Անրոբ սայտուններում ջրածնի ակցեպտորի դեր կարող է խաղալ մեթիլեն կաԺալեկուլալինթթվածինը, իսկ անանրոբ պալմաններում՝

օքսիդացոմը ւլուլար կամ 1ին»ոնըոփազավալգեճիգիցՓոացոխավթլթյվի կատարվում

Նրան

է

ի ճաշիվ ջրի թթվաժնի:

Ջացախաթթվալինբազտերիաները,բացի սպիրտի կիսածքոիդաց-

կարող քացակվաթյու ճանապոարճով առաջայնելուց,

են

ցան

մուսր-

ացնել առսլ զաբել ունաակիօրգանականմիացություններ կիսաօքսի նաղան տեսակի Թունել: Այսպես, օրինակ, նրանբ կարոզ են /լլո. ն սոուլ պրոպիոնական ման բուսոխլ ուչկոճոլից՝ օքավխդացնել սիլալկորոլը հ

լուղաթթու, մաննիաւից՝լնուլոզա, գլլւկոզից՝ զլուկինաթթու, գլիկոլեց՝ թու 2 այլն Բացի դրանից»Ճարկավոր է ալուտեղնշել նան. գլիկոլոաթ ավդողՀ նրանք կարող են օքախդոացնել միխույն այն, ռր աժլոաջրոտներից ոչ: Խերըչ իսկ կետոզները՝

են ժամանակները կատարվել Վերջին քացախաթթվալին վվիորձեր

այպիսի Օքռիդացմուն

է Բակո. քռեիլինոււրոցես առաջացնումի «մը, որը, բացի դրանից, կարող է օքաիդացնել նան դլիցերինը՝ դիօքռիացետոնի ն մաննիտը՝ լեուլողի: 1.

ստա-

2Շ11չՕԲՇՒՕԱՇՒԻչՕԷԼ-0չ--2ՇԷՕԼՇՕՇԻՆՕՒԷԼԻ2810

դիօքոի ացետոն

գլիցերին

5.

Բազոքրրանելի առանձին կալտուրանորի միջոցով քացախավլքու նալ ծվ իրոք, պետք է ասել, որ այդ փորձերը տվել չեն բավական: դրական արդյուն քներ: Հավանականէ, որ որոշ ժամանակից ճնտո ամբողջ քացախի արդլունաբերության մեջ կօգտագործվենառանձին քակենսական զրոցեսները: Մ..քուրկուլբակտերիաների պցախաթթվալին տարաների օղտագորժմանդեպքում քացախը լավ որակի է լինում, ճաճոռւոովե, որ կարնորն էչ ոռպիրտիօքսիդացումը միշյո սռուկճամ ով է ընթանում: առլածճով Քացախաթլթվալին բակտերիաներն ալլ նպատակներովօգատագորփորձեր են (լատարվել:Դրանցից ծելու ճամար նուլնոլես Տնռաքրթքրաեն կաճ Ացնոաոբ: քսիլինիումիճեւո կատարվաժ փորձերը:Ալդ փվորձեչՀ բից պարզվում է, որ ալո բակտերիաները օրգանական նլութի օքսիդացման պրոցեսում միջավայրում կուտակում են մեծ քանակությամբ լորձնայիննյութ, որի մշակումից տտացվում է անջրանցիկարճեստական կաշի: Այգ կաշին բավականին պինդ է, ուստի նրանից կարելի Է անճրաժեշտ իրելո Այդ է պատճառրըչ պատրաստել մի շարք որ ներկաչվուիս քացախախթվալին բակտերիաներըւեխնիկալում լայնորեն կիրա-չռում հն զանազան նպատակներիճամար" է` քացախաթըոթՆշանակում շնորճիվ ստացված ճլութերը ւՐեժ նշանակու|ժյուն` վալինբակտերիաների ունեն ժողովրդական տնտեսության ճամար: Առանձնասլես նրանց կենմեծ է ռական պրոցեսներում առաջացած քացախաթթվի դերը շատ ն մեր աննդի քիմիական արդլունաբերության մեջ:

Է 06--Օշ--2Շ:1 2Ը:1 2Օ5--2ԷՆՕ

մաննիտ

լեուլող

ու

Որոշ դեպքերում գլիցերինի օքախդացումը մինչն ղիօքաիացետոնն.

ավելիինտենսիվ է կս սւարվումի. տեղի է ունենում ճատկապիսալ դորժում են Ացետորակոնըդիօքսիացեչժամանակ, երբ մխջավալրումի տոնիկունները(ՃՇ6ԼՍԵ.մլ0Օդաոշճօուճսո)յ Ացետոբականը քսիլինիումի ռա

զարգացմանդեպքում գլիցերինի օքսիդացունն ավելի թույլ է ընլանում: բակտերիաների շնչառության ժամանակ էթիլՔացախաթթվալին ապիրտիքացախաթթվալին օբսիդացման պրոցեսը շատ վաղուցէ օգտամեֆ: դործվումի ւեխնիկալի Այդ պրոցեսիօդտադորժման ճամար ներկալումս դոլուլժյունուն|» երկու հղանավ՝ 1. Քացախիարտադրության առաջին եղանակըկիրառելիս, որպետ կլանլութ օզտաղորժում հն խաղողից ատացվաժ լոլ գինիները: «Խմորման»ժամանակ գինիները լցնում են ոչ խորը չաների մեջ, որոնք 2/5 մառը լցնում են ճին քացախ, իսկ 3|5 մառսը՝թույլ գինի' Արլ թառնուրզի մակերեսին տեղավորում են երիտասարդ բականրիաներիվառը: Սկավումէ օքսիդացման ուժեղ պրոցեսը: երբ ալկոճոլի օքսիդացումը վերջանում է, ամբողջ լուծույթի 9/5 մասը չանի ներքնից դատարկում նե սիռխարենընույն քանակությամբ գինի եճ ավելացնում ն ալղպես շաչ

՝

Քացախարթվալինբոականհրիսները ղզարգա-չվերաժվել քացախաթթվի նում են քացախաթթվի փեկենուկոորների վրա: Նման անոլժներում ն

«խմորման» ժամանակ անրացիանմիչտ էլ կանոնավորէ լինում թյան չե են արկվում: վովխոու

։

ն

իո-

միջոցով:

առաջացումը սաթաթթվի

բորբոսասնկե-

առատ

դեպի անոլթի

Սպիրարճետղճետե անցնելով իրար վրա տեղավորված անոթների կողմից օքոիդանալ միջով: սկսում Է քացախաթթվային բակահրիաների

ու

ու

Հ. Քացախիարտադրությաներկրորդ եղանակը կիրառելիս,որպետ քացախի ելանլութ օդտազործում է սպիրտի նոսրացրած լուժուլթը: Այլ ապիրտըլցնում են դլանաձն կամ կոնաձն անոթների մեջ, ուր լըցճում են նան վերին ն ռաւորինմասերում փեկենու կտորներ: Անոթների կան բազմաթիվ ճավելվածներ, որոնց վրա լցնում են օքաիդացմանենԹակա սպիրտր. վերջինս այգ ժատերից տարաժզում է

կողմերը:

թթվի

Անաղզոտաժխաատածնալին միացությունների ձն ախոլման: բորբոսասնկեր մեժ ժամանակ մասնակցություննեն: Այդ սնկերից: կան այնպիսիները» որոնք իրենց կենսական պրոցեսներում նլութերի: դորժին մեծաղեսնղառաելու ճետ Մ եկտեղչ շրջանառության Ընդճանուր նան մի շարք միջանկլալ նլութեր են առաջացնում: Այդպիսիսնկերից, օրինակ, Մուկոր ստոլոնիֆերը ( ՄՇ01 Ը/010ոէ6ո)ն ուրիշները չավախմորում առաջացնելով, կարող ղանց կարնոր են: Նրանք, սպիրտային հն նան, օրգանական նյութերն օքոիԹթվածնիպալմաններում| խորը փոփոխության ենթարկելով, առաջացնելմի քանի դացնելով թրջանականթթուներ ե ածխաթթու: Ալ օրգանականկթաների շարքում կարնոր տեղ հն գրավում սաթա- ն ֆումարական Թլթունները,ոբոնՀ ցից ճատկապես ֆումարական թթուն երբեմն կարող է միջավայրում շատ չախից դուրս կուտակվել, եթե այդտեղ ճամապատասխան արա" է մաններ ենեն դրա ճամար:Օրինա՝ եթե միջավալըում կիր դանվում, ոլա ՓումարականԹթվի կուտակումը երբեճն նրոռարբողջ ձնափոխվող Թի (շաքարի) 50--604Ն-Ն է կազմում, իսկ առանց կրի կազմում է լուռի

րունակ:

զանազան

Ֆումաբական

լ

ու

ժուլթիճաղիվ1--1,50/0-ը:

՛

Փումարական թթուն րորբոսա-չ կիրը չեզոքացնելովառաջացած է տալիս երկար Ժամանակ դորժելու ն շա սնկերին ճնարավորություն մեժ կրի բացակալաթյան մասը ֆՓումարական թթվի վերածելու քարի դեպքում առաջացածփոքր քանակությամբփումսրական|մթվի կուտա-

Վրոճն ազդում է բորբոսասնկերի

վրան կենսագորժունեության

դրա

Ճե-

անանքով բորրոռառունկը ճետագայում ալլնա ֆումարական թթու չե

4լուտակում:

տվել,

են

էթիլապիրտ քացախալդեճիդքացախաթթու ՇԷԸՕՕԼԼ

|ՇՕՕԻ Ի |ԼՕօԲ ՇԷջ0001

ԸՒԷԼԸՕՕլլ ՇԻ չԸՕՕՒլ ՇԷՌՇԻԸՕՕԾ

ֆեւմարաթթու

խնձորաթթու

ՇԻ

չՇՕՇՕՕՒԼ-ՀՇՕչ

ՇՕ,

ՇՌՒՏՇՒՕ-Է

ժամաԻնչպես տնսնում ենք, շարբարիայպիսի ձնավփոխության են ճակ ոչ միալն տրոճման, ալլե սինթեզի ունակցիաներ կատարվում: նման ոնակցիաներինուղեկցում է Լան օքախդացումիցառաջացող որն իր ճերթին օգտադորժվում բավական մեժ քանակությամբէներգիա» Ժ զանազան բարդ միացությունների աինքեզալինպլրոցնաներիճամալ":

ն առաջացումը բոբբոսասնկեսի Լիմոնաթթվի թոթնջկաթթվի կողմից: Ռորբոսասնկերի նլոլթերի փոխանակկենսականպրոցեսներում

ժամանակ ճՃաճայմառաջ են դալիս տարբեր տեսակի օրդանակուն Թթուներ,որոնցից երբեմն մեժ քանակությամբ կուտակվում նն լիմոճաթթու ն թրթնչկաթթու: Բորբոսասնկերնիրենց կենսական պրոցեսներում արլ թթուների առաջացմանճամար դլխավորապես օգոտչորժում են չաքարները. բացե դրանից, նրանք կարող նն ալլ թլթոներն առաջացնել նան ղանաղան օրգանականմվացություններից, օրկնակ՝սպիրտից, մի շարք օր-

ման

ն նուլնիսկ դանականԹթուներից սպիտաուցներից: Առաջինանդամ լիմոնաթթվի ն թրլնչկաթխվե (կուտակման ոյրոցեսներն ուսուննասիրելու ժամանակ մեկուսացվել են երկու տիպի բորքոսասնկեր, որոնք իրենց կենսական պրոլհաներումզանազան նլուլթե-

չատ բավական

տու

ռաթաթյթու

ՇԷԱՕՇՈԱՕՒՔ ՇԱՕԷԱԸՕՕՒԻԷԼ-ԸՇՕՇՕՕԻ

լ լ »|

ճարճնղինակներ: նրանցիցոմանք կարժում քն, որ լիմոնաթթվի առաջացումը կապվաժ է ազոտալինաննդանլութեճետ, րի պակասության ալսինքն՝ եթե տվլալ ոննդատու միջավալրում պակասում են ազոտալին նլութերը, առբա բորբոսասնկերը սկսում են լեմոնաթթու, որը նրանք ը վանդագին եր ուլթ, երանց կարծիքով, նորմալ սննդապայմաններում բորբոսասնկերը լիմոնաթթու չեն առաջացնում: Բալց ճնտագա ճնտազուտությունները ցուլց տվեցին, որ ալլ կարծիքը ն ճիշտ չէ: Օրինավ՝ ուրիշների աշխատությունները Բուտկեիչի ցուլց տվեցին,որ լիմոնաթթվի առաջացման Ժամանակ երեպաթոլոդիական են

Պարաարթանառաջացնել րրա»

| 'ՇլէկչՕ:--2ՇԷՆԸՒՇՕԻԼ»ԸէկԸէԼ2--ԸԷլՇՕՕԻ-»-

շաքար

ճատկութլո

ցով զբաղվել

ՇԻչՇՕՕՒԼ--

'

նկատել, որ ալդ ցեղի բորբոսասնկերից բացի,կան նան ուրիշ չատ քորբոսասնկեր, որոնք նուլնպես քնդունակ են լիմոնաթյթուն ԹրլթնջկաՓորձերն ապացուցել են, որ նման Թթուառաջացնել: ծն նան բով օժտվաժ Առպերդգիլուս ճիգերը ն արիշ չատ տեսակի բորբոռասնկեր:

Բոբբոսառնկերի կողմիցչլիմոնաթթվի առաջացմանքիմիզմի

որ Մոկոր ստոլոնիֆնրի ճամար որպես է շաքարը, որը մինչն ֆուՃանդիտանում ֆումարական թթվի աղբյուր է մի չարք միջանկյալ նլուածվոմ մարականթթվի ատացումը վեր Թերի: Օրբնակ՝ ալչ բակտերիաներըչաքարը ձնափոլաելով,տալիս են ճիտնլալ նյութերը՝

Փորձերը ցուլց

առաջացնում են վերոճիշլալ քանակությամբ թթուները: Այդ պատկանում են Ցիտրոմիցես բորբբոսասնկերը ցեղին:Բալցպետք է մեժ

բից

չունի,քանիոր դոլուլժլուն վուլթբոլորովին

բորբոսասնկերըազուտալին սննդատու պայմաններում անդամ,ղզարդացման որոշ ճարուստ աստիեն ճանում միշ" էլ լիմոնաթթու Ալդ ժամանակ իմոնակուտակում:

թթվի ճամար որպես լավագուլն նլուլթ ժառալում են շաքարները (ձլլուն կոզը,մալտողըչռախարոզը այլն): Այդ ապացուցելու ճամարԲուտկենիչը դլաբերը (ՇւօԺիտրոմիցես Ո7ՇԲՏ

.

Ք1ՃԵ6-) զարգացրեց միալն պեպտոնալին աննդաու միջավալնման

նկատեց, որ պալրքաններում երբեք լեմոնաթթու չի առաջանում, ալլ կուտակվում է միալն Թոթնջկաթթու: Ճիշտ է, լիմոնա ԹԹվի առաջացումը կառվաժ է չաքարների ձեափոլման ճետ, բալց թե այչ պրոցեսն ինչպես է ընթանում, ար մեզ դեռ լրիվ ճալտնիչէ, նատփապնաճեքսոզների ձնափոխումը մինչե լիմոնաթթվի, որը բավական բար վերադասավորմանճետ է կապված,Ոմանք լիմոնաթթվի ն ցումը պատկերում ին ալսպես՝ բում

ն

ՕՕ

ՇԻՕ(ՇԱՕՒԷ)ՇԷԼՕՒԼ»Է(ՕՕՇԸՇՒԻ:ՒԻՆՇ

-- (ՕԷՍ,ԸԷՆԸՕՕՒ

լիմոնաթյթու ախեմալումցուլ, տված շաքարի ատոններիվերադասավորումն ինչպես Է տեղի ունենում, մասին կա երկու ենթադրուարչ `

ԹՔ

այդ

Թլուն:

Մի

:

ճեղինակներ կարծում են, որ լիմոնաթյթունառաջ է ալիս ուղղակի շաքարից, առանց նախօրոք չաքարի շչղթալի ձեավոխության, կամ առանց նրա մոլեկուլի ատոններիվերադառավորության չարք

: :

Հեղինակներից ոմանք էլ կարծում

են,

նախքան լիմոնաթթվի վն-

որ

է կատարվույթ բածվելը, շաքարի մոլեկուլի ատոնների վերադասավորում ն ատացվում է տարբեր ձեի շղթա, ե տեսակի զուցն տարբեր նլութել: ն էլ դեռ. միալն լիմոնաթթու Ալդ երկու ենթագդրություններն ապա շատ լուսարանությունների ն էքսպերիմենտալ փորձերի կարիք են զգում: Բորբոսասնկերիցլիմոնաթթվի ստացման մասին կա նան ալն ենԹե ճնբառզից ուղղակի օքսիդացման Թադրությունը, ճանապարճոփ ժա ստացվում է լեմոնաթթու։ Ալս դեպքում լեմոնաթթվի առաջացման մանակ շաքարը վեր է ածվում երկու անդամանի բացախալդեճիդալին օքախդացմանվերականգնման Ճանոաչ շղթայի» որից էլ ճնւտադալում սղարճովառաջանում է լիմոնաւթթու: `

5ՇէնՇԻՕ-

50Օչ--ՇլէԼՕ.Ի-2էԼՕ

քացախալդետիդ չեմոնաթթու .

նկե կ Րե կեն սակա7 Բորբոսաս

առաջանալը գեռ վերջնական չէ,

թթուն որոշ

ածխաժնի ս.4

հրի ժ ամա Ս ակ ւի մոն աթթյի որովճեւտնկուտակված ալդ լիմոնա-

ԿՐ"

ժամանակից Ճճեւտո,

ցո" եսն

աար

կարող է ծառալել:

աղբլուր

՛

րիՃամալթ

ոտադիաորոշ կարող է բավական շատ կուտակվել, լում լիմոնաթյթուն իշկ որոշ դիալումէլ` խիոտ պակասել: Օրինավ՝երբ աննդատու միջավայրը կիր չի պարունակում, լիմոճաթթվի կուտակումը ճաղիվ ճառնում է 80-ի, քանի որ ալդ պալմաներում լիմոնաթթուն սնկերի կողմից օգտագործվում է. ընդճակառակնչ կրով ճարուստ աննղատու միջավալբում լիմոնաթթու շատ է կուտակունի շաքարից վում: Ալո ճանգամանքը խիատ կարեոր նշանակություն ա եխխիկանան ճ անապարճո մոն Թթ ու Սաղուճամ ո եկ լու պարճով Լիմոն: ամար: յա օրգանականթթուներից մեկնէ, որոնք» ալնկարեոր Լիժոնաթյյուն ՆԽչանա Ճ ճալտանի ն է, ներկն նարբերութ լան» ինչպես Րկերի արդլունաբերությ լալն ն կիրառուսի նեն ն չեթ ներկելու:լիմոնագ ւի շարք խփորեղեններ սլաս/Հմեջ, ճաւտկաղպես ճ է պատճառը,

որ

բորբոստաս

կի

ան զարգացման

սւտա-

յւ

ու

,

րաստելու ժամանակ,

Լիմոնաթթուն, ինչպես ճալանի է,

էլ աւոացվում էր լիմոնից։,

ստա

որբ

մուտ

մինչնվերջին ժամանակներն է պարունաչ 0/0 լեմոնաթթու

ւ, Լիկում, Իտալիան Լիմոնաթթվի ճիմնական փալբը արտադրության

մոնի մեջ ճամեմատաբարբիչ լիմոնաթթու է պարունակվում, աճա թե ինչու նրա արտադլու լթլունը լիմոնիցյալնքան էլ ձեռնտու չէ, է ւի շարք որ Այդ պատճառը» լիշոնաթթվիարտաերկբներում են դրության ճամար օգաատդգորժում ալնպիսիբորբոսասնկեր,որոնց նեն-չ ռական պրոցեսների ընթացքում մեծ քանակութլոմբ լիմոնաթյթու Է ասար օգոտացվուի Շաքարից-ոմոնաթյթուուտ աոնալու շաքարներից: տագորժում էին Տիտրոմիցեսսնկերը, իսկ ճնտազայում սկսեցին օգտա-՝

ԽՃ:

ավելի կապերգիլուս նիգեր բորբոատունկը,

դորժել ներ

Է

որն

մեժ

տալիո,

արդլունք-

Մեզ մոտ բորբոսասնկերի միջոցով լիմոնաթթու ստանալուավելի լավ մեթոդ է մշակել Բուշկնիչը: մեթոդով սկզբում Ասպերգիլուս նիգերը աճեցնում են Բուակեիչի 20'| շաքարից, ճանջալին աղերից ն 39, (ՎԷԼ)չՎՕ9-ից (ազմված ոնընդանլաթի մեջ՝ 30-32'Ը յչերմության պայմաններում, Ալրչպիսի կ«ղմություն ունեցող լուծույթում, արդեն Հ օրից ճետո, բորբոսասնկի ամբողջական ն ծալքավոր վու է ուռացվում:Երբ վառն արդեն բացել է, աննդգանլութի լուծուլթը նրա տակից ճեռացնում են, սնկի ն փառի ատկ բին մակերեսը ջրով լվանում լցնումեն ւրաքուր շաքարի հոացրած լուծուլ, առանց աննդանլութերի աղերի ն աղզուվո Ալո «որ է արագ տռաջանում լեմոնաթյթու,Մ խմորման պրոցեսը Ք ձնում է դեռ տամարլա օրվա ընթացքում վերջանում էս Ալոտեղ է շաքար, չլւչմ'ոլոլած որը նպա զանազան օգտագործվում ճնւտադալում տակների Ճառւյարս Ալո մեթոդով լիմոնաթթուսւռանալուժամանակ խմորման ենթակա է նյութի 50--600|9-ը լիմոնավերածվում ամբողջ Թթվի, որը միջավայրիամբողջ լուժուլթի 9--105/0-ն է կազմում, 15 գ շաքար կարող են 10 գ օղզտազործելով, Բորբոսասնկերը, առաչ

ատո-

մաններում

ւ

ճե, Թրոթնջկալթթու առաջա

առաջացմանքիմիզմի մասին դեռ Լեվտեղեկուչջկաթթյվի թյուններ չկան: Սակալնոմանք կարծում են, որ բորբոսասնկերիկենԹ,ԹՆ Ըթ

պրոցնաների ատադիաղում, մոլեկուլ շաքարի ձնավոխՀավան ժամանակ, մոլեկուլ առաջանում,Ըստ նրանց, Թրթնջկաթթո, որ սրակցիանընթանում ճետելալ կերպ

տրոչ

է

է

2Ը:էԼ Օլ

90չ--6/ՇՕՕՒԼ»--6ԷԼՕ :

ա Են, որ Թոթնջկաթթվի ոմանք էլ: ելնելով դրանից,հնթադրում առաջացման ժամանակ շաքարի ձնավոխումից կարողէճ առաջանալ նան ալլ միջանկլալ նլութեր,օրինակ, շաքարից Փացախալվյու թաթյու ՓումարականԹթու-- ւրջնաթթու -- Թրթնջկաթթու: պետք,է նշել, որ ալդ ննթադրություններըշատ կասկա: լի ա չեն ն նրկրորդ՝ Թոթնջկաթթվի ճիմնավորված նախ՝ քանի եխ առաջացման ժամանակ ուռացվում ուրիշշատ նլութեր»որոնք, անչ կասկած, մեժ նշանակությունունեն ալդ պրոցեսի ճամար: -»

--

սա-

-

մորարն ,

ՈՒ ՆՐԱՆ ՈՒՂԵԿՑՈՂՆՑՈՒԹԵՐԻ

ԹԱՂԱՆԹԱՆՅՈՒԹԻ

ՔԱՅՔԱՑՈՒՄԸ

ԵՎ ԱՅԴ ՔԱՅՔԱՅՄԱՆԸ ՄԱՍՆԱԿՑՈՂՄԻԿՐՈՑ0ՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

կազմում Ինչպես արդենասվեց,թաղանթանլութը

օրգանիզնների բջջաթաղանթի բաղկացուցիչ մառը `

|

ն

է բուսակազ բնության մեջ բա135

է վական շատ է տարածված: կարելի նա շարքում նական մխացությունների

ասել»ռր

անոակի օրգա» խր քանակով առաջին տեղն բոլոր

.

՝

բոնում:

երկրի մակերեսինգտնը, ճաշվունների, որոշ դիտնականների ճաշապատասխագ զանգվածը ածխաջրատների նում է մոտավորապես 1000--1100 բիլիոն կգ ածխաթթվի: Արչ ածթաՀ Թթվի մոտ 9Ջ04-ը գանվում է տերեների ն բնափալտի մեջ, իակ տես Ըստ

վող ամբողջ բուսական

ելնելով մի շարք ճնտաղոտութլյուններից» ասել, որ մինչե միեկրբոբների կողմից ձնավոխվելը։ նաթառլեսվեր է ածվում փոնոսախարիդի։չորի ժամանակւեծ մասնակցու» որոնց կամ ցելլուբիազա:)» (ցելլուլազա թլուն 12 ունհնում ֆերմենտները է պարզ վեր ածվում՝ մասնակցությամբ թԹաղանթախլութը ճիդրոլիզվելով՝ էլ ճիշտ

պարզված չէ,

կարելիէ

բալց

նա,

շաքարների:

ճիդրոլիտիկեղանակովստացված պարզ շաքարներըճետագակատարվում է անանրոր լում՝սկսում են նորից ձնափոլվել: Եթե միջին ճաշվով Թա բեների ն փխալոանլութիմոտավորապես 60-ը են ստացվում նրանցից տեսնում լուղաթթու»քացակվխալթյու ենք, թաղանթանյութի պալմաններում, ղանթանլութն է Ինչպես կամ իոկ աժխաթթու գազ, մեթան եթե քայքալումը տեղի է ե օրգանական Երկրիմակերեսին ճակալականչափերի է ճառում նլու ռյա կարող են օքաիթթուանհրոր պայմաններում, Թերիցոչ մեկն եր թանակովչե կարող մրցել նրա Բեւո: Բալց պետք է ե են ընլթանում ինչպես դաղ: Թե ածխաթթու ալդ ներ պրոցեսներն Բալց նկատել, որ թԹաղանթանլութն ալնպես,ինչպես մենք ենք ճասկանու, կ օքոիդացման ժամանակ ինչպիսի միջանկլալ նլութեր են ատացվում, նա է իրեն միշտ ուղեկցող ժի գտանվում ճանդիպում, բնության մեջ չի /ենք այչ մասին դեռ ոչինչ չգիտենք: Գիտենք միալն, որ անահրոր չարք օրգանականնլութերի ճնտ, որոնք միասին վերցրած, կազալլ քալքալման ժամանակ մենք ավելի շատ զանազաննլումում են ալն ճակալական պայմաններում օրգանականԿլութը, որբ մենք անվանում ենթ նման

«րոցեսը

կազմում:

ունենում

Այդպիսի ուղեկցող նլութերից են` պենտոզներիանԹա՛ղանթանլութ: (քսիլան, արարան), ինչպես ն պ եկճիդրիդները կամիո"լենտոզանները տինլաննլուլթերը, լիգնինը, որոնք նուլնպոս բոսալան բչջաթաղանթի բաղկացուցիչ մասն են կազմում: Սրանք բոլորն էլ իրենը ճատկութլուն-

ն. ինչպես ցելլուլոզը, նուլնպես մոլեկուլաներով մոտ հն ցելլուլոզին լեն լուժուլթներ չեն տալիս: Առճասարակբնության մեջ ն մասնավորապեսճողի մեջ լթաղանթանլութի ն նրան ուղեկցող միացությունների քալքալումը եժ ունի, քանի որ ճողի մեջ կուտակվողօրգանական նլունշանակություն էլ Թերի շարքումդրանքւրեժ ղանդվաժեն կազմում:Ալս սնսակետից ճողի միկրոբիոլոդիականպրոցեսների ճամարալդ նլութերի քալքալուչ ե է ներկալացնում: մը մեժ կարբնորություն ճնտաքրքրբություն ն նրան բիոլոչիաուղեկցող կան ձնավոխման բնուլթը, որը շատ վաղուց է պարզված,կապվածէ` տերոր անահրոբ պայմաններում զարգացող բակտերիաներին անկեճետ: բե կենսականպրոցեսների միկրոբներն են, որ բնության մեջ կարնոր դեր եխ Վերոճիշլալ խաղում թաղանթանյութի ե նրան ուղեկցող նԽլութերիքալքալման դգործում, դրանք են, որ իրենց կենսական պրոցեսներում» նլութերի շրջանառության ժամանակ, ալդ նլութերը նորից վեր են ածում պիտանի աչխաթ

Թաղանլանլութի

միացությունների

ու

|

թվի: Ալդ միկրոբներըբնությանմեջ լալնորեն

ն

տե-

բուսական ճնացորդներ: նրանք շատ Առանձնապես ճողում, անտառալինճողերումն,կոլուղիներում, գոմաղբի կուլտերում՝ նուլնիսկ շատ տեսակի կենդանիների մաղբսողության օրգաններում: Թաղանթոնլութի քայքայմանՔիմիական կողմը դեռ մինչն օրա

ղերում,որտեղ կան

են

են ալն ասարածված

ջրածին,

քաացվել

թեր ենք ստանում, քան աերոբ պալմաններում: թաղանչ . Չնալածմենք դեռ չգիտենք, թե անհրոբ պլալմաններում՝

Թանլութի ջքալքալման ժամանակ վերջինս քիմիապես ինչպես է փովոխվում ն ալդ փոփոխություններնինչպիսի պրոցեններով են ընթազում, ատնրորպայմաննեբայց երբեք չենք կարող ճաշվի չառնել, որ րում թաղանթանլութի ձնափոլխումը ե նրա ճանքալնացումըչափազանց մեժ նշանակություն ունեն, ճատկապեսճողի մեջ: Ալդ կարելի է եզրակացնել թեկուզ նրանից, որ ճողի միկրոբալինբնակչության կենսական ածխածնի աղբլուր է ժառալում: պրոցեսներիճամար թաղանթանլութն Աշա թն ձն Կա արագ ինչու կարճ ժամանակամիջոցում ասիոլվումէ: չ կատարելՎինոԱլ ուղղությամբբավական մեծ աշխատանքներ

դրագակին:

պայմաններում քալքալու ճն ուսուննասխ թաղանթանլութի շատգիտնականներ,որոնք: օգտագորժելովՕմելլանակու էլեկտիվ

Անրոբ

բել

են

սննդատումիջավալրը, կարողացել են մեկուսացնել թաղանթանլութը արագությամբ քալքալող օրգանիզմներ, ռրոնց նրանք անվանել են ցիտոֆաղա(Տքաօշհճօ Ը7լօքիճքր): Սպիրոխետա Ալշպիոի օրգանիզմներ մեկուսացրել է նան Վինողրադսկին: Դրա մեծ

վին սննդանլութը: Սպիրունատ ցիտոֆաղաները մի մեծ խումբ են կազմում,բնությանտեջչափազանց շատ են տարածվածն դտնվում են ճամարըա այն բոլոր միջավալրբներում,որտեղ բուսականճնացորդգները

են: Այդ օրդգանիզնները երկարուվունչԹույլ ծովաժք Քպլբալվում

ցող, շարժուն ձողաձե, սրածալբ ներում նրանբ շատ լավ են ղարդանում ն.

բակտերիաներեն:

ունե-

Արոր պալման-

արագ Թաղանթանլութն

են: քալքալում

կարմիր

1.

Թաղանթանլութըքալբալվելիս ներկվում է դեղին կամ

գուլնով:

Հ.

«ոգաոնոնբը

են,

հար դրեթե անընդունելի Վինողրադակուն ճՃաջողվեցատանալ ալլ կարգի բակտերիաներ ն Հուչինսոնի (Շյոօքիոցտ ռւուսջարկեցդրանց անվանել Ցիտոֆագե ԷԼ

պտուտ

ունեցող, ծալքերը կլո-

ֆավուն Կիիամորակավոր ձողիկներ 27 դրամի բացասական են ներկվում: տոֆագաները,

127 որոնք օգՍպիրոխետացիտոֆագաներն ալն օրգանիզմերն Լ12 Մլուս օրգանականժիացուչտագործում միալն Թաղանթանլութը: ն Թլունները (օրինակ՝ ածխաջրատները, այլն)նրանց ճաեն:

Ցելվիբրիոներ-երկար, թուլլ

ն

շհլոտօուրխ

ռբաժայր, միամտրակավոր ձողիկներ ձելֆալցիկուլաներ--(կարճ,

ճաճախ

ունենում

երկարությունը Յ.

ներկով,ինչալեսցի-

են

ճանում

մանդաղանման կամելիկանտան ձողիկի

է Տ

ձե,

միկրոն:

-սիոքրիկ, անսպոր, ծալրբերը Ցելյուլոմոնասներ (Շճ||ս100Ո35)

են ոչ Են, Լ«վ զարգանում միայն Թաղզանթանլութի ձողիկներ ճրաշալիդռրժումԼ22 ալլ օրգանականնլութերի ոննդաւոու միջառվալրում:

կլորացաժ վր» այլն

տակ Թաղանթանլութը Թույլ Այդբակտերիաների ազդեցության է մեթիլ կապույտի ճատկություն: լուծույթներում շատ արագ ստանում Միկբորիզարգացման ճետաղա ատադիաներումթաղանթանլութը վե-

Ակտինոմիցեսներ(ՃՇԱոՕՈֆԸճՏ:--.աճում են ճլուղավորված են ճողում, օրինակ՝ Ժիցելիաներով։ Ալս միկրոբները բավական չատ

Հ աողալի 1"|ցչալինլուծույթում,

քում

4.

է որը լորձնալին զանգվածի, ճեշտությամբ լուծվում րածվում դեղնավուն

եթե վերջինս եռացվի'

կարճ Այս բակտերիաների ազդեցության տակ Թաղզանթանլութը

ժամանակում քալքալվումէ

80" վ նավ

մ

Ը ոթ տաց բքո'

ամիյո

նե, ըոտ

եվ ով

բացի Վինոգրադակին,

մ

ու

է,

փորձերի Վինոգրադակու

:

օրվա

.

բակտերիաներից, նկարագրել է նան մի քանի ալլ բակտերիաներ, որոնք նուլնպես թաղանթանլութն ահրոր պայմաններումքայքայում են, Ալա բակտերիաներնիրարից տարբեր- ` վում են բջջի մեժությամբ ն ցելլուլոզի քայքայման պրոցեսում միջավայրում առաջացրածգուլներով: ն ուսումնասիրվել են Բացի ւոլո բակտերիաներից, մեկուսացվել նան մի շարք տեսակի բակտերիաներ, որոնք նույնպես ալլ թաղանթաեն: նլութը քալքալում Ալս բակտերիաներիշարքում զգալի տեղ են բոնում Ցելվիբրիոն ները (ԸՇ6Ատեղօ) (ԸՓԱԽ1ԱԸս) մի շարք տեչՑելֆալցիկուլաների Սրանք զլխավորապեազարգանում են ցելյուլոզային Թելիկնեկատ կրեմի դուլն Ալս Բե մակերեսինն առաջացնում են դեղնավուն օրգանիզններիզարգացմանժամանակ ցելլուլողը դանդաղ է քայքալվում Խ Էէ այսինքն զն Ս մակերե Ս քն՝ ցելլուլողը հ քայքայումը մր մակերեսային քացիդրանից, մասնակի փոփոխության է ենթարկվում. Ցելվիբբիոնների(ԸճԼԽԵՈ.) ն (ՇՓԱՅՄԸԸս) տարբեր մր Քար տարածված, նրանց տարբնր տմաակեկրըԳխաադովել ժն մի ալա

.

քակենրը: չ

է,

ծելֆալցիկուլաների

տեսակները բնության մեջ

ւ

Են կա: ուղղությամբ ճնտաքրքրիրաշխատանքներ ուսումնասիրուլթյան Ժ 11

ՐՎ

Հ,եմ Լ

մյս

ը

իրոլոետա ցիտոֆա աների

ճետ

մեկտեղ

բավակա

էմ 7 րի Դիզ «ժով "7 Մ Խորո շ Թմեն թ ,, թ աան բլբք« Ա դու զ

`

աղա

ի

՛

Լ

ժի հանիր |

,

ու

վ

ո

Լու

ռներ,ռ

«աՆ

Ը

ա

ու

ւա 3:

որոն

Նամ Բ

»

Ք

դրա 5 ց

բամբակացան շրջանների 1գ ճողերումնրանցԹեվը Հայաստանի

միլիոնի:

է 5--Չ0

ճլութի

Նրանք մեծ

Քալքալմանը,

չախով մասնակցում

են

Բաժ-

թաղանթա-

Բացի վերոճիշլալմիկրոբներից,ՃողումիԹաղզանթանլութի քայլ օրիքայտման ոլրոցեսինմասնակցում նն Սան մի շարք բորբոսասնկեր,

Ճավ՝ դրանցից կարելի է ճիշատակել Բոտրիտիս տրիխոդերման (80 ՄԱՏ է1ԼԸհՕմծուն), Ֆուղարիումը (բ ԱտոՈ սու), Ասպերգիլուսները(4ՃՏք.ո վլստ) ն այլ անկեր, ռրոնք առանձնապեսմեծ դեր են խաղում փալտացած թաղանթանլութի քալքալման ժամանակ, իսկ ալդպիաինլութեր մեժ քանակութլամբ նն կուտակվում ե անտառալինճողերում բավական մեծ նշանաճողի ճումուսի առաջացման ոլրոցեսում ալդ օրգանիզնները ունեն: կություն

Հիշլալ միկրոբներից կան այնպիսիները,որոնք կարողեն թապալմաննեչ ղանթանլութը քալքալելոչ միալն անրոբչ ուլն անանհրոր

բում,եթե

մ

իսլն

է բավարար միջավալրը օննդատու պարունակում

քա-

նակությամբ ճեշտ վերականգնվող լուծելի աղեր: Օրինակ եթե միջառելիտրա կա, ապա ալդ բակտերիավալբումբավարար քանակությամբ Կերի վերականգնելով սելիտրան, անջատվածթթվածնի թաղանթանլութն արաղ օքաիգացնումեն:

Միջոցո

ւս ւս ժամանակ կարող է Բացի դրանից թաղանթանյութի քալքալման զան Թաղանթանյութի ազուռը որովնճետն ենթարկվել են գալիս օքոիթթուներ, որոնք ազոտոչ քայքայման պրոցեսում առաջ

աաիմիլրացիայի

"

,

բակտերների

Ի

լավագուլ

ՂԲլ""Ր

աի

ձնափոխման ժամանակ որոշ բակտերիաներ նիտրատ Թաղանթանլութի ների վերականգնումից կապված աղուտը վեր են ածում գազային Ճողումի է ազոտի Ալո փաստը ոլե տբ նրանով, որ թաղանթանյութի բացատրել քալքալման ժամանակ առաջացած օրգանականթթուները դենիտրիֆիեն ն կացնողբակտերիաներիկոզմից բակտերիսլին `

ամ օգտագործվում

են ճնարավորուլթլուն տալիսճետագալում Թւղանթանյութն արտադ օքե սիդացնելքայքալումը ճասցնել մինչե վերջ:

Դենիտրիֆիկացիոն բակտերիաներնիրենց ներկայությամբ կենեն սաղործունեությամբ խթանում,արագացնում (Թաղանթանլուլթբ քալու

կենասկանպրոցեսները: բակտերիաների

է լորիանմտան ուղորներ,որոնք դտնվում27 բարակչ ռին,յոռաջացնում

վրա: Ալոտեղ սրանք դասավորված են չորսական է ատերիդգմաների նատաժ նն պտղային մարմնի քորոցանման բազիդիաների վրա: ուզեն. դրանթ բավական բարդ կազմություն լո ոնկի միցելիաները

առաձգական երկարավուն ճլուղավորությունն եր». են ն փայտացած բուսական անցնում առաստաղի տախտակների սենբակիճատակի որոնք մճացուդնեոի օ բսիդացումբ միկոոօոզանիզմնեռի կողմից: (իզնինըբավական դիմացկուն դերաններիճեղթերից՝նրանց ամբողջ մակերեսով: Միցելիաները,ալչածխածնա-չ լին «իացություն է ն ավելի բիչ թթվածին է ոլես ձգվելով, կախող են չենթի մի ճարկից մլուսը բարձրանալ: պարունակում, քան լթանա չ ղանթանլութը: ներծծվածփայտացած ճյուսվածքներիթաղանչ։թաշ«Փնային ոնկիջմխցելիաների արագ տարածման ճետնանքով շենն փտում է: ալն ք, որ նա լուծվում է բնրտոմեջ:Լիգնինի բնորոշ է ոտանում կողմն Քե փոսլտնղենը չորանալով՝ Այդմուգ դույն լյան աղից ազոտական ԹԹվից կազմված ձեռքով շոշափելու ժամանակ, փշրվում, դառնում է լսառնուրդի պիսի փալտեղենը, մեջ,տալիս է մի քանիդունավոր ռնակցիաներ, օրինակ՝ փոշենմաննլութ, ֆլորոգլուցինի ն ազաթթվի ճետ տալիս է կարմիրդունավորում:Ալդնլութի կաղզանկի» կենսադործունեության օծնալին ճետնանբով լիգնինոցելլու-ճիշտ ճարտնի չէ: Քիիզմը չէ: նլութի ձնափվոխւման դեո 1ԼՐեՎ ուսումնասիրված լոզալին ԼիդնինըԹաղզանթանլութից ճամար ճաճայխ անջատելու է օգդտագորսնկի ավազով տրորելու Որոշճետաղուտողների մխցելիումը ճաջողվել ժում են կամ սուլֆիտալին նատրոնալին որի ժահեռացման պրոցեսը, ն. լիգնինրա քամվածբից որը փիջոցով ուտանալ ֆերմենտ, ցելլուլոզը մանակ լիզնինը լուծուլթի մեջ է անցնում, է, որ ալգ ֆերմենտի ազդեցության տակ: նը քալքալում է: Հավանական ինա լիզնինը ակզրումցելլուլոզն ենթարկվում ն, Ր ԹԱՅ առճին՝ 29,2 Ծր» ատացված պրողուկտներն օքսիդացման ճանապարճովքալքալվում են: ն այլն: անկիջ դեմ սալբքարելու ճամար ճՃաճավս շինանյութերը «ծնային էիգնինըալն նլուլթերիցէ, որոնք բակտերիալ քալքայման նկա. ինչպես ատում են, ՏՕշ-ով ժլխաճարում՝ սաճում են ՏՕչ-ի ժխի եջ, մամբ բավական դիմացկուն հն, Բակտերիաների են, մեծամասնությունը կամ վարակված շինանլութը ոչնչացնում են (ալրում), որ ավելի. լիգնինը չի կարողանում քալքալել: միջոց է, արմատական էիգնինը կարողանում են քայբարել միալն մի քանի տնսակի սնկերից են նան ԱսկոԼիգնինոցելլուլոզալին նլութերը քայքայող անկեր: Այդպիսիանկերիցկարելի է նշել՝ միցետեսներից Ցերաստոմելապիցե նհ Ցներաստումելա ոլոլիֆերաները: Մեբուլիուսի (//16:ս11աՏ) խոբի՝անկերը» որոնք միաժամանակ կոչեն կապույտ վրա ացնում փալտերի զարգանալով: առաջ փտում: են Սրանք վում Կոնալին ոնկեր»:Սրանք զարդանում են տներումփալոտեղենք կան նան փայտերի կանաչ ն դեղին փտում առաջացնողայլ անկեր: Վրա (դերանների,տախտակների ն ալն) Զարդացունն ակսվում է ծալՊեԵճատտզաննեշի օճսիղացումը: Պենտողանները կամ պենտոզների՝ բային մասերից:Հետնանքը լինում ալնչոր լիգնինոցելլուլոզալին նյու(եջ ն. արաբա ) ԱԼ ածխաջրատներ Թերը քալբքալում ե առաջացնում են անձճիդրիդները (բոխլուն բնության դազ, ածխաթթու որը կազմում է են նուլնպես տարածված: բավական Այս նլութերը շոռ դտնվում, ամբողջ քայքարվող նլութե 6009-ը, բացի զրանից առաջացնում են դե քներ բոլոր ""նչչոր ամարլա "1181 Հրոոգվաց տորզանման է բուլսեր բոացող "լ տարբքացնեն ած ուների րե լ լուծուլթներում քաց երուլիուսլււկրիրանո(166 11ԱՏ1867ո8ճոտ) տողա նները բը նոսրաց յ Ը ԹԹ Կոնալին սունկը» ե վեր են աճախ զարգանալով լիս ածվում պենտողի: շաքարանում շենբերի փալտե մասերի վրա, դարձնում ճեշտուլթլասիբ ն սնկերի է. որ ռպլենտողները միանդամ « կողմից։ բակտերիաների ալն անոլետք Հավանական ', գրկում է դիմ ճետնան ացկուուլ յունից,որի քով եխ,Տեւոռ շեն բը դառնումէ բնակության ճատուկ ճիդրոլիզվում ճամար քոլող

Լիգնինի

նյութերի

ն

կազմումեն

ամուր

ն

ու

լուծույթի

ու

մությունը գեռ

բանի աան

Ի

Նո»Չա Տն

ոծրը /

ու

ճիդրոլիզի են

աթո

-

:

|

է

րք

հումինադման դյութել»

.

է.դրանք

ԱՑ

լուն ներիցպարզվում Ռրոշճետազոտուլթ

է,

որ

ալդ

անկի զարգա-

ցումը շենբի փայտեղզեն մասերի վրա ճնարսսվոր է միալն միցելիաների հ ոչ

յ.

սպորների միջոցով:

Մերուլիուսլակրիմանաը լատկանում

ԳԱԱ

ոչ ոլի-

է

դաբազիդիոմիցետեսների |

Ա ԱԵՎՈ»

Պենտողներիճիդրոլիզից սատացվածավելի պարղ աժխամ իկրոբների կոզմից ճեշտուլթյամբ ջրատներըՃնւոաղալում օքսաիդանում

ճետո

ենչ

ճատկապնես արադ Գենտոզները

են

քուլբքուլվումմ Բաց. վուլդատուսի90-

(Թճ-.ԽԱԽզէստ)ն. Ացետորակտեր ռռրբողա

ների,

(ՃՇճէ0Ե. ՏՕԼԵՕՏՑ)

միկրոբվ

կենոակուն պրոցեսներիժամանակ:

Արդտականրիաները միջավալրի լավ անրացիալիժամանադ, հւի Ճաւի լավ ն տբագ հն քալբալում ն նն

Օրգանական թթուներ թու կուտունում:Դենտողները» բացի շրալ

խաթ են

պենտուները ռայի

գաղ

Փարքալել նան

ջուր:

ու

ճի

շատ

անրոր պայմաններում պեկաինլաննյութերի քալքալման առաջին դիան Ճիդրոլիղն է, որի Ժամանակ ստացվում են արարինող, գալակյլ տոզչ դալակտորաթթու ն մի չարք պրոդուկտներ: Ստացվածալդ են բականրխանելի 16 աոճասարակ օքսիդանում ճետադալում նլութերը ժիկրոօրդա նիզնների կողմից: ատա-

'

ան. աժ-

փորը բանակուցլամը

բակտերիաներից, կարող

Հավանականէ,

որ ավելի արագ օքսիդանում են գալակտողըն քիչ դժվար՝ արաքինոզը, ավելի դժվար՝ գալակտուրոթացախալթթուն, նաթ թուն:

միկրոբներ (ճատկառեսարաբինոզը),(Բաց ռուբտի: լիսը, Աապերգիլուս նիդերը ն ուրիշներ): Մեր փորձերը ցույց են տվել, որ ոլենտոզներից ճատկապես արա. ալլ

բիռոզը չաչիաղանց արազէ քալքարվում ն ազոտորականըննրի գազա ին Բարոն կողմից, երր վերջիններսճամատեղեն գործում, որի առաջանում են մե) քանակությամբ ԸՕչ ն Էլ, Ալս պրոցեսլ ամանակ աղոտորակտերներնօդից աղզոտն ավելի ինէլեմենտար

րիաների

Ժամանակ

Փորձերը ցուլց

պեկտինլաննլութերի աերոբ քալքալունեն ժամանակ մուկորալին բորբոսասնկեմասնակցություն բի ենտանիքին պատկանողսնկերը Դրանք,զարգանալով թե՛ 25-405ԸՀուր

տննսիվ ասիմիլլացիալի ենթարկում: են

Պեկտինյան

նյութերի

օրսիդացում՝ը:Բուսականճրավածքների

տռսրածություններում: Գեկտինյան բջջային նլութերը,մածուցիկ լինելով,

ճլուա'

եկայնլանՖլութերը,

բացի արարինողիցն գալակտոզից, ահրոր ճիդրոլիզի ենթարկվելով,վեր են ածվում նակ դալակ տորաթթվո, մեթիլազերտի, բացախաթվի ն մի չարք ալլ Պեկտթնլան նլութերը, պոլիսախարիդների խմբին պատկանելով, ունեն ավեզի քան 40 ածխաժնալին Բալ պետը է նկատել, ատոններ: որ բոլոր նսակի բույսերի պեկտինլաննլութերը միատեսակչեն, նրանբ փրարիցտարբերվումեն Թե իրենց ածխածնալին ատոմների Թվով, 12 Է

«այմանեն րում

նլոթերի,

տ

ունակությունն երու ցեմենտացման Մ

ա:

Գերոատելան նլութնրի Է բե բում առանձին

թե ալ ճատկանիշներով: բալքալումը բուսական մեջ ն

ձլուսված քների

ճլուսվաժքներիանջատուսՐ մացերացիաշ Այդ շնորճիվ Քալքարման միջբջջային տարաժությանմեջ նրանց ցեմենտացման վերանում է: Հլուսվաժ ունակւլթյունը բների միտլանցիցւոնջաւտու-

սրովէլ սկո-վում է նրանց ճնետազա ճանքալնացումը:

Բակսանրիաները ռլեկտինչան նլութերըքալքալում

ֆերմենտի

են

ուստի սսնհրոր ո ալմաններում նրանց քալքալման բի"Քիմիական կազմը դեռ մինչն օրա էլ լրիվ սռուննառիրված չէ, Արչ ուղ. «զատարվաժ Թերի աշխատանքներից կարելի է ենթադրել,ոլ

չէ,

թա

հ

Թե՛շատ

որ

ցածր

բավականմեծ ջերմաստիճանում,

ինանեն-

ատանալու ժամանակ: Ճաշպեբրի

ե

այլ

ածխածնային

օքսիգացումբ: շարքին, որոնք միշտ էլ գրտ-

միացությունների

ալն նրոթերի Ճարոլերըպատկանում Խովում են կենդանի բջիջներում: Դրա շնորճիվ էլ նրանք բնության մեջ են կուտակվում: Բուսական ն կենդանականմաճացած բավական շատ անցնում են ճողի բջիջներիճետ ճարպերը ճսկայականքանակությամբ են նան կուտակվում կեղտաջբերում՝ կոլուղիներում: մեջ, բավականշատ է ասել, որ քաղաքի ավեն մի բնակիչ կեզտի ն ալլ թավփուկԲավական է, որ ալդների միջոցով տալիս է տարեկանմոտ 8,5 կգ ճարորՊարզ կուտակվելով տարհցտարի մեջ, բնության ճակալական քան ճարպը Սակայն պետք է առել, որբ ալլ ճարպերը, լեն. բածու թյուն բավական դիմացկուն նն, բայց միկրոօրգանիզններիկողմից ճեշտությամբ են ձնավոխվում: են գլիցեԴարպերնըստ իրենց քիմիական կազմության մտնում տարբեր տնակի ճարպաթթուների եամրիմեջ ե բենի, էֆիրների կալուն են ճալրվերի բավականիներտ-կալուննլութեր են: Առանձնառքես մեժ քանակությամբ ճանԹթվալին խսմբերե: Դրանցից բնության մեջ ն նն ստնարինյան,պալմիղինյան օլեինլան թլթուները: դիպում Հոզի ն կեղտաչրնրիմեջ կուտակված ճարպերի քալքալումը միշտ են

տա-

կգրավի:

պեկտինազա

ազդեցության շնորձիվ:Ալս ֆերմենտը բավական շատ Է «ռարածվածջ տիկրօրգանիզնների մեջ: ՌրովՀեւտն պեկտինլան նլութերի իտ րական դեո կազմությունը "լարզված

տվել,

«իվությամբ քայքայում են պեկտինյան նլութերը: Գեկտինլաննլութերի քալքալումը էական նշանակություն ունի Ճաւոկապեսանտառներում: Ալոտեղ տարեցտարիկուտակված տերնեները բորբոսասնկերի կենտագործուննությանհետնանքով քալվերը ճիշվածժ քալվում են, ն ատացվում են մի շարք օրդանական մ անօրգանական լութեր: Անհրոր պայմաններում բակտերիաների ն բորբոսասնկերի կողմից բքնդունելություն Է պեկտինլան նլութերի քայքայման պրոցեսը մեժ նան ճատկապես վուշից ցողալին մեթոդով թել տնխնիխկալում, գտել

կաղմակերոջման գործում մի շարք աժխաջրատների ճՃեւոմեկոեզ միշտ էլ մասնակցում22 այսպեսկոչված,պեկախնչան նլութերը: Սրանքժելենմտան են նլւթեր եխ ն գտնվումբ բուսական ճլուսված քներիմեջ, մ/իջՊլուսվաժ եխ իբար եւո, քների բջիջները շաղկապում բուսական վաժբներուի նրանքցեմենոի դեր եխ (աղում:

են

մեժ

«Հան

.

ու

էլ տեղի է

ոսոնենչում

թաց քում, Փորձե

տարբեր տեսակի բիո քիժիական պրոցնաների ըն.

ից

Է

ճ

թ կԱ թ վար փոփոխության մամանակ Տա ր զար մեջ քնալ անփոփոխ Ը

են

ցուլ

տվել,

աի

ՐԸ

որ

ստե

ճողերում

ճա

"

բ:

վիճակում, Մինչդնո ոչ ստերիլ ճողերում նրան են փոփոխության ենթարկվում, թեն ալդ փոփոխությունը: անընդճատ

տեղի Է

ունենում

փոխման

բավական

նաչ բիոքիմիական դանդաղ: Ճարպերի

առաջին ատադիալումտեղի

օքսիգացումբ: Ս.ծխաջշածիննեւի

Ճարպերիցճեռո

ճողում ն

առ-

- տուի

քաճառարակ բնության փեջ բավական չատ տարաժվաժեն Նմա են կազմումն 1 աժխաջրածնալին միացություններ, նակ նավթը: բենզինը ն այլն,զգալի քանակությամբ ջրաժինների ց» օրինակ, կուտակվումեն մնխանիզացիայիենթարկվաժալն խոչոր (փ շրջակայքիճողերում, որոնք որպես վառելիք օգտագործում հն ճիշ-

թրին

թրոքաուք գունդ

են

ունենում ճիդրոլիտիկոնակ-. ցիաներ, Ճարպերիճիդրոլիզի Ժամանակլիղազա ֆերմենտը կարնոր» նշան " ՄՅ . ոռ : Հհոն ո

ճարպերը «իդրոլիզե ենթարկելու ճատկությունըրավական բնորոշ

է: չնալուն ճասոկություն

են բավական կուտակվում Աժխաջրածիններ ածխաջրածինները: է, ն կուԱյս ճանդամանքըՃատկասչես նկատելի կեղտաջրերում: ճանում մեժ են տնսոհտոակունները չափերի նավթարդլունարերության

1ԵՐՎ՝ ըոքանում րալ ոեր որազցիան

շատ

ի

չ

Ֆան

ՇՅԵԽ(ՇաՒչՕջ)թ-Է3Ւ0--ՕԷՏ(ՕԽ7:--36էնչՕ.. արի գլիցերին «-սոհար.Թթու տրիո

կեղտաջրերում: տությունների

|

Լիպազանմիկրոօրգանիղնների մեջ տարաժվածֆերմենտ է ճա-. մարվում, Ջնարաժդրան, միկրոբներիցշատերը ճարպերըչեն կարողա-

նում

ձն

Բնության մեջ բավական մեժ քանակությամբ աժխաջրաժիններ պանվելը ն ճողի մեջ տարեցտարի նրանց կուտակվելը գրավել են գիտ-՝ ՄոեժԹՎով ճնտազոտողներ երկար ժամաուշադրությունը: ճՃականների Ֆակ ուսումնասիրել են ալն ճարցը, թե այքան մեժ քանակությամբ չեն ենթարկվում կուտակվող աժխաջրաժինները,արդլոք, ձնափոխության նան է կողմից, Հայտնի ալն, որ աժխաջրաժիննեմիկրոօրգանիզնների

ափոխել:

Ճարպերըձնափոխողկամ մասնատողմիկրոբներըբավական խալ-

տարդետ ն տարբեր են Ալչ խմբի մեջ ն Թե քբորբոսառնկերը:

մտնում

հն

թե բակոնրիաները:

Բակտերիաներից ճարպերը բավական ինտենաիվկերպով քալքա-

Բակտ.ֆլուռրեսցենսը, Բակտ. Բակտ. Շտուտպունկտատումը, այլ տեսակի բակտհրիաները: մեժ մասն Ալս բակտերիաներից ահրոբներկամ ֆակուլտատիվ անանրոբներհն, Սրանք բացի ճարոլերից, կարող հն զարգանալ նան ալլ տեսակիօրգանականմիացությունլում

ցերին 6

ների վրա/

Բորբոսասնկերից ճարպերն արադ քալքալման էե ձնափոխմանքհնթարկումկալթնալինբորբոսասնկերը՝Օիդիումլակտիսր (Օմար. 1ոԸ15), մապերգիլուս ն Պենիցիլումընտանիքին պատկանողտարբեր տեսակի բորբոսառնկերը: Ճարպերիձնեափոխումբմիալն վերը ճիշված բակտերիաների ե բորբոսառնկերի տեսակներովչի սաճմանափակվում.բնության մեջ զանազան միջավայրերումկան նան չատ ալլ միկրոբներ, որոնթ նույնպես մասնակցումեն ձեափոխսմանը:

տեսակի

Բիտ Ճարպերի ճիդրոլիզից

ստացված

ա ճարպաթթուները ե

միացություններըճետադալումճեշտությամբ օքաիդանում ն տալիս են պարզ աժխաժնալին ի վերջո՝ ջուր ե ածխաթթուդազ»: միացություններ, Հետազոտողներից ոմանք կարժում են, որ ճարպերի ձեափոխող ճարպ բաղրբալելու բակտերիաների ճառոկությունը բնորոշչէ, քանի որ" լաբորատորիայումՃարպքայքալող միկրոբները,երկար ժամանականՃարպ աննդանույթի վրա զարգանալու դեպքում, ճարպերըձեավոխելու: Խատվությունից ճետզճետե զրկվում են, Մի քանի բակտերիաներիկող-

Չ04.

տհսակի նրութեր բավական դիմացկուն ն կայուն են, որի շնորճիվ նրանցից շատերն օդտաղորժվում նն որպես ախտանանելու անտիածպաիկ նլութեր, ինչպես, օրինակ, արոմատիկ ածխաջրաժիններից ն արոմատիկ սպիրտներից՝տոլուռլը, ֆենոլը, կրեզոլը, քսիլոլը, նավԹալինը ն այլն Բայց երկրի ընդերքում ալդ նլութերից շատ քիչ կան (բացի նավթից) ն ալն էլ դտնվում են ճողի չափազանց խորը շերտեէ դարձնում նրանց ձնափոԱլս ճանդամանքըշատ ճավանական բում: ն քայքայումը միկրոօրդանիղքնների կողմից: ությունը Արչ ճավանականությունըորոշ գիտնականներիաշխատանքների փորձերի միջոցով ապացուցվեց,որ շնորճիվ արդարացավ Մի չարք նավթը, բենզինը, կերոսինը ն զանազան տեսակի պարաֆիններըորոշ խումբ բակտերիաներիկողմից քայքայվում են, Վերը ճիչված բակտետիանծձրըիրենց աննդառությանընթացքում ածխածինը վերցնում են միալն աժխայրաժնային միացություններից: Այդ տնսակետից նրանց են: ճամար ածխածնային սննդանլյութի աղբյուրը ածխաջրաժիններն միակ է ոմանց նույնիսկ ճաջողվել ճողից մեկուսացնել Ժիտնականներից մի քանի տեսակի քբակահրիաներ,որոնց ճամար աժխաժնիմիակ աղեն: Քլուրը աժլխաջրածժիններն րից

են

|

շատ

ածխաջրաժիններ Ապացուցվել որ տարբեր տեսակի որոշ բակտերիաներիճամար սննդանյութ են ծառայում ն այդ բակտերիանեՐԸ զանազան ածխայրաժնային միացությունները ճեշտությամբ օքսիգացնում են, է նան,

Նույն աշխատություններով ապացուցվել

է նան,

որ

նույնիսկ

ալդ

դիմացկուն նլութերը միկրոօրգանիզնների կողմից ճնշտությլամբՔքալ-

Քալվում

են:

Աժիխաջրաժինները ձնավիոխությանենթարկող միկրոօրգանիղնները դատկանում են բականրիաներին բորբոսասնկերի խմբին: Որոշ ուսումնասիրություններ ցուլց են տալիս, որ բորբոսասնկերից Պենիցիլիումնեուն հն: ՐԸ Նրանքոլաածժխաջրաժիններն օքսիդացնելուճասոկություն 45--Տ8ՏԸ ջերմության ոլայմաններումճննշտոաւցյամբ բաֆինները օքսի-

են: ղդացնումի

:

ալդ

մի քանիսըճեղուկ միջավայրում` Միկրբոօրգանիզններից սննդատու օր

տնողությամբ

500--800

մգ ոլարաֆին

են

օքսիդացնում, իս

է սովլալ դպարաֆզինայլին 50-ո"լարաֆինը կաղսիում՝ ոննդանլուլժի

70'/9-ը: Փորձերը

են

տվել, որ ալդ միկրոօրգանիղնննրը, բացի պասնվել նան աժխածնալին ալլ տիացություններից» ինչպես, օրինակ, բաղզմամոլեկուլ ապիրտներից, ճարպրաթթուներից ն որանց հլանլուլթերից՝մեղրամոմից ն այլն: ցուլց

բաֆինից,կարող

են

Միկբոօրգանիզնների կողմից ածխաջրածիններիօքսիդացմանվերջ-

ն նական պրողուկաները աժխաթթու գազը ջուրն են, բալց նրանց ձնավփոխմիան ժամանակ, որպես մ/իջանկլալ նլութեր,

երբենն.

առաջ

են»

ն օրգանականԹթուներ:Վերջիննելո սննդատու դալիսՍան ռպիլրտներ միջավայրում զգալի Փանակությոմբ չեն կուտակվում ն ճավանական է, են դալիս ն որ նրանք առաջ օքսիդացնողնույն բակտերիաներիկողմից կոկին անմիջապես օքաիդանում են: Որոշփորձերիմիջոցով ճաստատվում է նան, որ, բացի օրգանաչկան թթուներից, որոլես միջանկյալ ոլրոդուկաներճաճախ առաջանում.

որոնց ճեւտագա օքսիդացումից էլ անսաձմանւոլին աժծիոսջրաժիննել,, են դալիս առաջ էլ կետամիացություններ, սրանցից ճարոլալթվյթուներ, են

իսկ ճարդաթթուներից՝ ածխաթթու ն

Հիշլոլրոլոր

ընթաց քում ճողում՝որոշ ժամանակի

ն տոլուռլը նրանով,որ Քոաիլոլը

ենթարկվում ճողե միկրոբների կողմից: արաղ ձեափոխության Մատնանշվաժնլոթերի քալքալումն ավելի ինտենսիվ է տեզի ունենում. կոնցենտրացիան այն ժամանակ,երբ սննդամիջավալրի տառանձնասչես չի բոորձրոանում: 0,01"|օ-ից կան նան ալնպիսի բակտերիաներ (օրինակ Բակտ. բենզոլի խԽ Թ տնսակները նե ուրիշներ), որոնք օքաիդացնումեն բենզոլը, տոլուոլը։. ն Քոիլոլը, էթիլ բենզոլը, կումոլը։ ցիմոլը։ ֆենոլը, մետակրիզոլը նավնն

ու

Թալինը:

ւ

միկրոբները

կարող են օբռիղացնել տվել, ոբ ոչ միալն միակորիղավոր արոմատային, այլն բազմակորիզավորաժլաաջրաժինները (ֆենանարենը, նավթալինըչ անտրացիտըն այլն):Նավթաբեր վայրերի ճողերից մեկուսացվել են մի չարք միկրոբներ, որոնք որպես աժխաժնի միայննավթոռւլինըն ֆինանտրենն են օգուագործժում ձն ավելի ինավփովաությունն աղբյուրնՀիշլալաժխաժնալիննլութերի

Փորձերը ցուլը

են

սխէ կուտարվում ճեղուկոննդատու լավադույն՝ միջավալրում՝ տեննաիվ

րացիայի

ջուր:

փոփոխություններնառաջացնում են աերոբ բակտեբիաները,ռրոնք, աղատ Թթվածնի օգտագործումով, աժխաջրբածիններն արագ օքսիդացնում եր Այդ բակտերիաներն րբնդունակ են օքսիղացման պրոցեաներ կատարել նան թթվածնի բացակալալթյանդեպքում, եթե միջավայրում լինեն այնպիսինյութերըորոնք ճնշաությամբ վերականցնվելով՝ անջատում են թթվածինը, որն անմիջապեսաժխաջրաԺինների ճետ օքսիդացման ոսնակցիալի մեջ է մանում: նլուԱյգոլիսի են ն նիտրատներք սուլֆատները: Թերից

ու

առատ

Բակտերիաներից աժխաջրաժիններ են օքսիդացնում Բակ. ֆլլուոբեսցենոը, Բակ. ոլիոցիանումըն ուլլնս Սրանք,ինչպես վերեուր յսաացինք, ճարպերը ծնշտությամը են Քալքաղուսի: եվ նույնիսկ կարողանում Որոշ բոականրիաներ օնվել ճեքսանով,»` օքտանով ն պարաֆինալիննավթով: 30--40

սլարաֆինալի ենթարկել Միկրոբներըկարող են ձնավփոխության շաքարի բոլոր տեսակի աձխաջրաժինները, ածխածնի բաց շղթա ունեանտաճման աժխաջրաժինները, բարձր կարգի ճարպաթթոներն ցող ն մեղրամոմը: Դրանցիցավելի ճեշտ րսրացվում ճարպերը ապիրտները, ունեն որոնք ճիղըօբոիլ ն կարբօքսիլ իորբեր: ալն միացությունները: ն ճե մինչն վերջ ալքալշտությյամըձնառիոխովվում Հիշլալ նրոթերը ն է ՇՕշ Ւիջավալրում եժ եթե են, սուց վում ալոին Ւ,Օ։ քն՝ լում աերացիոյի պալմանազատ թյթվաժին կա, քանակուլթյուրը միոածխաջրաժնալին ածխածնի բավ ունեցող շղիիս ելում, բացի եո բիոլոգիական ճանապարով օքսիդանալ ցուլ լուններից,հարող նան արոմատայինշարք ունեցող ածխաջրածնային միացությունն: ըը, է ճողի մասնակի անդամ նրատվել ճ աուաջին Այս նրութերիբալբալումն ն քսիտոլուոլ մեջ ժամանակ: Հողի ուսումնասիրման ստերիլիզացիալի նկասվել անց ժամանակ լոլ անտիսեպտիկնյութեր ավելացնելիս, որոշ է, որ դրանք ճողի մնջ չքանում են: Դրա պատճառըբացասորվում՝Է

երջ

սալմաններում:

կողմից մինչե ալդ նրոթերը միկբոօրգանիզնների Աժխաչրաժնալին ն հն նյութերի այդ ջուր. ածխաթթու գազ քալքալվելով, տալիս

Ժամանակ ձնավիովիման

մ

Մինչե իջանկլուլնյուբեր չեն կուտակվում:

լրիվ պարղաբանված չէ ածխաջրածինների քայքայման Փիմիզմըո բորբոսասնկերը նոյնպես կարող են օքաիդացԲացի րբականրիկաննրից, Փորձերը ցո |ց նել զանազան այհսակի արում ատալինյոժխաջրաժծիններ: նն տվել, որ բորբոսասնկերից կան այնպիսիները, որոնք կարող են որպես ածխածնի աղբլուր օգտագործել ն օքսիդացնել ֆենոլը, ճիդրոխինոնը, պիրոդալոլը, պերոկատելխինը: օրս

ն Հ: Թ

ԱԱ կարող

Ք

ց

Ր 91. իդ ն

ճակ, խինալական,բենզոլական

Հոմո Գա թթ մատիկ "Ր

ալլ

փոատարը

ալս կամ կարնոր են» քանիոր ճիշլալմիկրոբներիճայտնարբերունն ալն վալրում՝ ինքնին ցուցանիշ է տվլալ վալրերում ածխաջրածինների ալն էլ մեծ ալին բն՝ երբ մենք նման բակտերիաներ, առկալության, ենք որոշ ճողերում՝, օրգանական քանակով, ճարոնարերում ըՆնշանակում է, իր արչ դա վալրերի նլութերով աղքատ վայրերում, դերքուսԻ անպալման դոլուլժյունունեն նավթի արուսւտ սլաշարներ: աշխատանքներումներկաԱյգ է պատճառը,որ նավթ ճալտնարբերելու ձնափոխող բակտերիաներ լումա օդ տագործում են նան ածխաջրածիններ

շատ

Բ

օրե ՐԸ»ինչոյես,

թթուները: Վերջին տեսակի

ճայոկապես

աժ-

ձնափոխմտան ժամանակ նուն նս միջանՀ վխրաժխոյին միացությունների է մինչն աժլխակր»լ նլուլթեր չեն առաջանում. Քալքուլումըճառնում Թթյային

գազի

ն

ի

ջրի:

ածխաջրածնային Միկբոօրդանիղքնները արոմասոխկ միացությունները (անտիսեպտիկները)կարողանում են ձնառխոխել միալն ալն դեպքում, երբ այ նլուլժեբը տվլալ միջավալրում քիչ քանակությամբ են դտնվում, այաինքն՝ նրանց կոնցենտրացիանցածը է: Օրգանական նլութնրի քայքայման (ճատկապեսխմորուճների) ժա-. «րանակ, ինչպես տեսանք» բավական մեծ քանակությամբ մեթան (Շէլ.): է առաջանում: Մեթանիօքսիդացումը տեղի է ունենում գազ ճՃատուկ` փակտերիաներիկենսականպրոցեսներում: Այդբակտերիաներըանսպորչ կարճ, շարժուն ձողիկներ են: Դրանք կոչվում են 2րջամորակավորչ

: : |

ԱԶՈՏ ՊԱՐՈՒՆԱԿՈՂ ՕՐԳԱՆԱԿԱՆ

|

ՔԲակտերիում մեթանիկում,շատ

ոու միջավայրերում ՄՈԹանը:

ն

էլ ազոտ թդլարունակող Ինչպես անազոտ, այնպես ածխաժնալին ն մեծ ունի նլութերթ կարնոր նշանակություն նլութերիքալքալումբ մ

դործումի: Ընդճանուր շրջանառության

ճան զարգանում քուլինաննդաԵԽ օդի Թթվածնի ներկալությամբ օքսիդացնում

լավ

եխ

ենք, ալա պրոցեսի ժամանակ մեֆ քանակուբակտերիաները թրոմբէներգիա առաջանում: Վերոճիշրալ մեթանի օքսխդացումից առաջացածէներգիան օզտաղործում են ածխաթթու գազ ալդ բակտերիաների («ԸՕչ)ասխմիլլացնելուճամար: Ալպիսով, է ճանդիսանում: ճամար ե՛ էներգիալի, ե՛ ածխածնի աղբլուր Մեթանն օքսիդանում է նան մի շարք բակտերիաների(օրիալլ Ֆակ՝ Բակտ. պիոցիաննհում) կենսական պրոցեսներում. Ածխաժնալին է դալիս նան ածխաժնիմոնօքառաջ միացությունների ձնավխոլխումից աիգը կամ խեղդող դաղը (ՇՕ), որն օքսիդանում է ճատուկ բակտերիախերե կենսական պրոցեսների ժամանակ: Ալչ բակտերիան կոչվում Է (ԹՇ. օ1ջօ6ճւեօքհլի Քաակտ. անշարժ օլիդոկարբոֆիլում սու): Սա փխուքը: է, ձողիկ Ածխաժնիմոնօքաիդնօքախդացնելիսառաջ է դալիս որոշ քանակությամբ էներդիա, որն ալլ բակտերիանօգտաղգործումէ նուլնպես ածթաթթու գազը (ՇՕչ) ասիմիլլացնելուց օրգանականնԿլութսինթեղեճամար: Ալդ օքսիդացման ոհակցիան ընթանում է ճետելալ կերոլ՝ չու տեսնում

է

մելթանն

.

կալ. ջհրմութլուն: 2ՇՕ--Օչ-Ւ2ՒչՕ»-2Է1չՇՕչ-Ւ148

բնության Մեջ նչ Աժլրածնալին միացությունների ձնավոխությունը եժ ճամար ունի: «ասնավորացլես, չոնտեսուլթյան նշանակություն ձնախոխությունը ն ալդ ձնավոլխուԱռանձնապես ածխաջրածինների մեղ ճամար: թյունն առաջացնող բակտերիաների ուսումնասիրությունը

բաղկացուԱզուտըկենդանի օրգանականնլութի՝պրոտոպլազմալի աւանը որի ալբրոտոպլազման դոլությունունենալ չի դոլության կարող: նշանակումէ, երկրագնդի վրա կենդանի օրգանիզմի եծ ունի ն. նրա պարդացման ճամար նուլնաես նշանակություն ազուռաՏողում առանց ճանլին միացությունների շրջանառությունը: Բոռալսերը կարող չեն Սրբեք ալին ազոտային միոցությունների ղարդանալ: է բավականմեծ է, Այն դտնվում. Բնության մեջ ազոտի պաշարը ն է ասել, ոբ ձնով, Երկրի ազատ Թե՛ միացությունների (Բավական Թո՛ ամեն մի քառակուսի մետրի վրա գանվող օդի ճլունը պամակերեսի մոտ տ է րունակում 7--Ց աղատ ազոտ: Եթե ալլ ազոտնօգտագորժվի բուլսերի կողմից, ապա նուլն տարաժությանվրա աճող բուլսերի բերնա կարող է բավարարել ավելի քան միլիոն տարի: Հոքատվությանը զի շնրտն ինքը նուլնպես ճսկալական քանակությամբազոտ Է սպարու30 սմ. խորուճողալին պայմաններումազոտի պաշարը նակում, որոշ 1ճ է 62,000 վրա կազմում թյան շերտում տարածության կգ,իսկ Անկասկաժ,ազոտի արչպիսի միջին ճաշվով 18 ճազար կզ է ճասնում: քանակը նուլն տարաժութլան վրա աճող բուլսերի պաճանջըկարող է բավարարել երկար տարիներ, եթե միալն ճողի մեջ դտնվող ալգ ազոտը բուլսերի կողմից լուրացվեր. Սակալնբույսերն իրենց աճեցողության է՝ ցիչտարրերից

ՇԷլ,--20շ-:ՇՕչ-Ի2Է,Օ--212 կալ:ջերմություն Ինչպես

ՆՑՈՒԹԵՐԻ ՔԱՅՔԱՅՈՒՄԸ

ԵՎ ՄԻԿՐՈՕՐԳԱՆԻՋՄՆԵՐԸ

.

Ա

Ի Կա կաա:

ճաճայխ

նթաղքում

ւմ

աղզուռխ

սու

ար

են

ռր

ում,

հ. նրան

ն

ճնալչձոն ուրանում, ալ-

է նրանով,որ բուլանրը Թե՛ բացատրվում սլիսիանջավառարությունը ն Թե՛ օդումդտնվող ազուռի "ամեն մի միացություն չեն կարող Ճողում է օրինակ,բոլորովին անընդունելի ճողի մեջ լուրացնել:Նրանց ճամար, գտնվող օրգանականմիացություններին օդում զտնվող էլեմենոար ,

Միկբոբիոլոգիա

"909

մաճ-

հն օգտազորժելազոտի միալն Բուլաերըկարողանում Թթվի ն օրինակ, ազոտական ինչսլես մանափակ մբացություններ, ե օդի էյեմենտար միացուլժլունների նիումի աղերը: Օրգանական շատ

ազոտը:

սնվել միայնայնժամանակ: երբ

ալդ

տովբուլսերըկարող ազոտը միացությունների ասենք, օրգանական «ոըձնավիոի"վիչ հն

էլ ձնավոխվելու, ռացման ենթարկվի, իակ օգի ազոտն ճան

տա

չի սաճմանավակվում: Եթե ճողի մեջ անրացիալի պալմաններըփոթվում են, այսինքՏ' անրացիան թուլանում է, ե ճռղում դտնվում են ջրի մեջ լուժվող զգալի քանակությամբ օրգանականնլութեր, ապա նիարի-

ամոչ ազո

կարող է Ճակառավ բոլորովին «րոցես ֆիկացմանը

ձնի աղո-

ճանքալ-

սին քն՝

ազոտի

միացություններ: քայլին որոշ գիտնականներ, արշալույսին զարգացման Միկրոբիոլոգիալի (բեր-

ազոտի քանակը ուսուննասիրելովճողից բոլաի կողմից լուրացվող

«ազոտային ճողում,վախ էին ճալտնում Քի մեջ) ե նրա ռպլաշարը ազոտային առնում գանվող մեջ բնության մատին: նրանք ճաշվի չեին ճնարավորուճամար օզտաղործելու սլաշարըբուլսհրի սննդառության միկրոբի"լոբազմապիսի անտեսում կատարվող ճողում էին Թլունները» որոնք ազոտայինմիացություններըձնայիոխում սովի»

դիականպրոցեաները, նն բուլաերի ճամար պիտանիազոտային միացուպատրաստում

է

թլուններ:

-

։

ու

.

ձնավոխելով,առաֆացնում "Կազուռալինմիացությունները օրգանական են կամ նեխում անվանում կն ամիակ: Ալո պրոցեսն ամոնի ֆիկացում' միկրոօրգանիզմների մեջ ալդ բնության ալա ձնավփոխությունը Սակայն ազոտի ձնա» Օբդգանական չի սաճմանավփակվում: կենսադործունեաւթյամբ ն արա աղերը որոշ խումբ բամամիակը փոխմանժամանակ առաջացաժ զ աղա ազո" Էն տերիաների կողմից օքախդանում ակզրում ազոտային է միալն տեղիունենալ Վերջին ռրոցեսը կարող տական Թթուների: անրացիա գոլուբ ավարար պալմաններում տվլալ ալն դեպքում, եթե գորժողու՞ վերջին է ալա Ի նկատել, պետք որ միջի ալոց թլուն ունի ըննդառության ճաչախազանց մեժ է թրոն (որը մար. Ամիակի կամ ամիակալին աղերի օքոխդացմանպրոցեսի է, Հողում ժամանակ որ միննուլ, ժամանակ կոչվում է նիտրիֆիկացում) տարը

ամեն

որոնք

բուլանրի

են նիտրատներ» քանակությամբ կուտակվումճակալական են բուլսերի ազոտալին

կարող անմիջականորեն

ճամար: ոննդառության

նլուլթ ժառալել

ազոտի ձնտփոխությունը Օրգանական ունեն

ե

նիտրիֆիկացման պրոցե-

պրոցեսներիճամար" ճողի կենսական ար վճռականնշանակություն երկու պրոցեսով ալլ միալն Բալց ազոտի ձնափոխությոնը ճողի մեջ

ուն

աբ

վերածռտացված ազոտական Թթվի աղերը նորից կարող վել ազոտայինն ազոտականթլուների, ամիակի ն, ճաճալ», էլեմենտար Այս ։պրոցնարկոչվում է դենիարիֆիկացում,որը նոլնպես բնուաղզուտի: խվո տարածված է ն կատարվում Է մի Հատուկ մեջ թյան կազմող բակտերիաների կողմից: Դենիտրիֆիկացմանվերջնականարեն

խումբ է ալն, կապված է ածվում ազոտը վեր էլեւունտ դլունքը իում է, ճետնանքով էլ ճողի ազոտի, վերջինս ճողից բերրիո որ ճեռանում

դրա

ՏՈՐ թյունը կարող է խիստ ընկնել: ն ինչպես Դենիտրիֆիկացնող։ նիտրիֆիկացնող բնության մեջ չափազանց շատ են տարածվաժ: ւ: Նիտրիֆիկացնողն ղենիտրիֆիկացնողբակտերիաներիճետ մեկ: խիստ տասրածվաժ են նան տեղբնության մեջ. առանձնապես ճողում, մի շարք տարբեր խմբերի պատկանող ալնպիսի միկրոօրգանիզններ, որոնք օդի էլեմենտար աղոռը ճեշտությամբձեադքոիալով, նորից պաչ :

-

բականրիան

Բ

«Ազոտալինսովի» վախըչքացավ Տարբեր վայրերումզանվող անիրենց կննաականպրոչ միկրոօրգանիզններ Թիվ-անճամար բազմապիսի ն ճողում կուտակված տարբեր ան միջավայրերում զանազան ցեսներում» մտեժ միացությունները ազուալին արամութլուն ունեցող օրգանական ճան միացությունների:Ալդ չաեն աժում ազոտի քայլին վ եր դութլամբ բակտեմասնակցում են շատ տնկսակի փազանց կարնոր պրոցեսներին ն բիաներ, ճառաղալթասնկեր բորբոսասնկեր, նշվաժ միկրոբները

նշանակությունը

տեղիենւ,

են բաստում

բարդ

ապիտակուցալին միացութոններ, այլկերպ ասած,

նրանք կարողանում են սնվել

ալլ

իներտ

գազալին ազոտով,

ովա

միկրոօրգանիղններն

ազոտով սնվող նդձառնար առ Իլեժենտար են մամբ կոչվում Ազոտորակահրըներչ .որոնց կենսական

ալբոցեսնե

ընթացքում մթնոլորտի ազոտն ասիմիլլացմանէ ենթարկվում: Գրա չնորճիվ էլ ճողի մեջ կապված օրգանականազոտի մեժանումէ,

Հողում

պաշարը ապիաավաւի բջջի նրանց

ինտենաիվ կենաագորժո

.Ազոտորակտերների

ազո կազմում ճետնան քովէլեմենտար է

է

բաղկացուցիչ մասը, արինքն՝ վեր ածվումկենդանի բջջի, Սր ժաէ, սպիտակուցամանակիցՃետո, երբ բականկրվաների բջիջը մաճանում լին ազոտը քալքանվելով, վեր է ածվամճանքալին ազոտր, իսկ ստ, իր ճերթին,բույսերի կողմից օգտադործվելով, վեր է ածվում բուռական կենդանական նլութի: Ինչպես տեանում ենք, ալլ Աղզոտոբականբնե վեր է ածվում բուլանրի ճամար պիտանի շնորճիվէլեմենտար ազոտը Այս պրոցեսը բիոլոգիականն տնտեսամիացությունների, ազոտային կան մեծ նշանակություն ունի: Ինչպեսճալտնիէ, բուլսերի որոշ անաակներիմշակման միջոցով ճողը պարարտացվումէ, որից ճետո ճողի բերրիությունը բարձրանում է, Դրանքբոլորին ճալտնի թիթեոնածաղկավորբուլանրն են, մ Բու աներիբիոլոգիական կարնոր ճատկանիշներից մեկն էլ ալն է, որ նրանց են արմատներիվրա յառաջ գալիս բազմաթիվ խոքրիկ պալաբնեռ։ են տվել, որ ցուլ Փորձերը թիթնոնաՓաղկավորբուլանրը Ճոգի

բերրիությունըբարձրացնում են շնորձիվ իրենց արմատների վրա 14:

դրա911

նբվող պալարների, որոնք առաջ են դալիս ճատուկ, ալապեռկոչված, զարգացման ճետնանքով, Այդ պալարներում Պալարարականրիաների բակառրիաների կենաականպրոցեսներում օդի էլեմենտար Գարգացող ազոտի, որով թե ազոտը ձնափոխվելով,վեր է աժվում ապիտակուցալին

են անվու:մ ն թե՛ բույսերը: Բուլսերի րեն բ՝ բակտերիաներն բերքա-չ ճետո ծավաքից ճողի մեջ, արմատներիճեյո, մեծ քանակությամբ պալարներ են քնում, որով ճողում մեծ քանակությամբ կապված ազոտ է 1 ճա վրա առվուլտ սիշակելուդեպկուսշակվում: Օրինակ, տարածության պալարաբակտնրիաները կարող են տարեկան մուռ 150Քում, առվուլրոիխ 250 կգ էլեմենտար աղու ն ձնափոխել վերածել սպիտակուցային ազոտի,

դիտանհտաղզոսական ւսա: Բաղմփութիվ ուսուննասիրություններով որ երբ Թիլթեոնաժաղկավոր վրա սպա. արփատնէրի բուլսերի

ցուցվաժ է,

լարիկներ առաջ չեն գալիսչ ապա ալդ բուլսերը ազոտայիննլութերի բիո Նրանը էլ ճողը,իչպես մլուս բուլսերը» աղզոչ կարիք են զդուսի, են: են ալն ճոՀ առվ տաղքատացնում Նման.դեպքեր ճաճախ սպրատաճում է մշակվում որտեղ առաջին անդամԹիթնոնաժաղկավոր բուլո զերումի, կամ տվլալ ճողը ճՃասապատասխան Թիթեռնաժաղկավորբուլսխ պալաՀ նման ճողերը վարակում չի արարունակումի: բաբակտերիտներ Ներկալումս է 22 Թեթնոչ 61, ճատուկ դալարաբակոնրիաներով, որով աւզաճովվում՝

ն աճեցողությունը նաժաղկավոր բուլանրի թե՛ օդի աղուռիձնավփոխումը

օրգանականաղոտիս՝ ազոախ բիոլոգիականճանաղարԹե՛ կապվաժ ն թե՛ էլեմենտար ճով կատարված ձնափոխությունը բնության, մասնավորապեսգլուղա» 11) աւա տնահսությանմեջ, եթե չասենք վճռական, նշանակություն

աի: '

Զնալաժճողի մեջ աղուռի

ազոտալինօրգանականմխացությունավիռությունը չափազանց մեժ նշանակություն ների ունի, ռակալն մեր նպատակը չէ ալստեղ մանրամասն նկարադրել ալդ նլութերի ձնաոր եթե տնտեսության մեջ Մեր նպատակն է ցուլց ալ, փոխությունը: ճետ Լ12 ասղոչատացվում ճակալական բուռաչկան նլոթերի քանակությամբ ե քո են ձե ում յԼ աա վերջիննէ ըս ինչպես ափոլխվ միացություններ, տալին են ալդ ձնավոխումիը ինչպիսի նլութեր ոտացվում: ե ՝

ձն

:

`

,

:

,

:

է, որ աղզուո ւ" առղացուցված լարուսվորձերի միջոցով Բաղմաթիվ

նակող օրդանականմիացություններն ոլնոլիոիսննդածլութեր Են, որոնք կողմից այգ "բազմապիսի փիկրբոօրդանիզնների արագ քալքալվումմ են է, տեսակինլութեր, սակալն շատ սսւացվում ճիշո քալքալումից, '

վեր է

ո

2" "

աժվում Ր

իսկ լուս սպիտակուցի,

մասը դազի ձնով

տնտեսության մեջ: ավոր լիներ Ր օգտադգորժել

Լի /ոնջատվում

ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔՆԵՐԻ

ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԵՎ ԿՈՆՍԵՐՎԱՑՄԱՆ

ՄԻԿՐՈՔԻՈԼՈԳԻԱԿԱՆ

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

Մարդկանց կողմից օգտագորժվող ճամարրաբոլոր

սննդամթերքջրի մեջ ճեշտ լուծվող զգալի քանակուօրգանականնյութեր են պարունակու: ն դրա թյամբ տարբերւտեսակի ճափար էլ միշտ ենթակա Են բակտերիաների ու սնկերի զանազան խրվբերի ճարձակմանը:Ալդ միկրոբներն անցնելով սննդամթերքների վրա, զարգանում նն. դրա վերջնական արդլունքը լինում է ոլն, ոբ արագ է, աննդամթերքները սվչանում են: ռր Նկաովաժ սննդամթերքների ոչ քալքալմանըմասնակցում միալն բակտերիաներն սնկերը. այլն ճենց աննդամթերքի բջիջների ֆերմենտների ազդեցության տակ սկան պրոցեսները: կատարվող բիուքխրի Ֆերմենտների դորժունեուլթյունջ առւանձնապես լավ է արտաճալտվում ֆերմենտալինկոմպլեքսը չխախչուսծ թարմ մթերքներիսպանպանվիաւն ժամանակ, Սակալն ոննդյոփթերքների փչացման դորժում բիոքիմիական ։րոցեսներն ոլնքան մեծ դեր չեն (շաղում, որքան բակտերիաներիանկերի կենսադործունեությանընթացքում տեղի ունեցող բիոքիմիական դրա «կրոցեսները. ները բնորոշ

են

նրանով,

որ

ու

ու

էլ ոննդամթերքների ճասրար պպաճպանման պրոբյեմիճիւրքուսրբնկաժ է տ եսակի բիո տարբեր ական պրոցեսների կարմիկրոօրգանիզնների քիխիի որը, դավորումը,

իր ճերթին, պաճանջում է իմանալ ալն պայմանները որոնց առկալությամբ տեղի է ունենում ճաջող ղալ» միկրոօրգանիզնների գացումը:Վերեում մենք արդեն խոսեցինք արտա քին ալն ո" լալփանների մասին, որոնք ազդում Լ17 ղանաղան զարգացման միկրոօիգանիզնների երվա ե ե (րա: Բերված է, որ ն պարզ տվլալներից հրեում մենք արտաքին ամեն պարհաններից մի դորժոնընվազագույն կասի չարառավելադույն յան ճասցնենք, ապա կարող ենբ փիկրոօրգանիզննելրի (աժութ կողմից ռռաջացող բիոքիմիական պրոցեսները կասեցնել:իրա ճափարճարկա(

»

մ

բելի է կասեցնել միկրոօրդգանիզնների կենատկանս"վրոցեսները սննդաԹեր շնե բ ոպ : նե նման ՐՔար ների (ե չ Սնոամ թ ԸՔԸՇՐԻ կռկռճաի բվացմա ան6 մար ներկալումո կիրառվող միջոցառուճները ճիմնականում բխում եզ

/թե

Մ

'

չորս ճետնլալ

ա

ա

ա

,

ԿԱ

.

«ա» ս

տիպի ակղբուն բներից՝

ա) բիոզի սկզբունքի վրա ճիճնված պլաճպանտան եղանակ. ե ակզբունքի վրա ճիննված պանպանմվան կոնաեր-

րավ քի 7)ցենանաբիողիակզբուն

Լո

ի ացմա ւ

ւ2 ։

,

ղանակ.

վրա

ճիմնվածկոնսանրվացման եղա-

դ) աբիոզի սկզբունքի վրա ճիձնվածկոնսերվացմանեղանակ. 1- Բիոզի սկզբունքի վրա ճիմնճվածեղանակնօգտագորժում եզ ե Թարտ "պտուղների բանջարեղենի ւպաճպանման ժամանակ:

Ինչոլես

ճայտնի է, թարմ պտուղներն

ու

բանջարեղենըբուլսերի կենդանի մա-

ք իրենք դիմաչ օժտված են բնական իմունիտետով: Նրոան ղանազան տեսակի բակտերիաների ն սնկերի ֆալբալիչ ազդեցությանը: նրանց մեջ դեռ ընթանում հն շնչառական ինտենսիվ պրո. ե ճաճավ շարունակպեսներ, տեղի ւնի իյոնավության գոլորշիսսցում՝ ժավում է ճասւնացման պրոցեսը: Այդզիոի մթերբներիսպաճպանտան

սերն

դրում

են

ն

են

մանակ պաճանջվում է միայն միկրոօրգանիզերի կենսագործունեու Թբոնըբպաճել ցածր մակարդակիվրա. որպեսզի օրգանական նլութերի տեղի չունենա: հրա ճամար ճարկավոր է, որ ինտենսիվ Ճան քալնացում ան որոշա պաճպանմտ ճամար ճատկացված շենբը լինի մաքուր, ունենա կի ջերմալթյուն, խոնավաթյուն (գոլորշիացման ճաշվին ավելորդ ջուրը բանջարեղենը զատել ճամար: ) ն վնասված որոուղնելն ռլանպոանելու աւոզջներիը, նկատի անենալով, որ վարակը մեծ մասամբ թավանցում է մեխանիկական ճարվածժներից աւուջ:ացաժ աւեղերից: Դոուղների ն բանջարեղենիմեջ ընիրացողբիոքիմիական պրոցեսներիէներգիան կամ նրանցում գործող միկրոօրդանիղններիինտենսիվ աճը (Թուլացնելուճամար, որպես առաջնակարգգորժոն, սովորաբար օգտագործումեն ջեր(ու (Ս լունը. Այդ նաատակիճամար շենքի ջերմուլժլունըճասցնում են մինչե, ն 4-2"0-ի այպես պաճամ երկար ժամանակ, Ընդ որում ցանկալի է, որ շենթի օգը ճատուկ օդափոխիչ ճարմարանքի միջոցով միշտ փոխվի: Օրը դոսից ներս պետք է թափանցի ճատոակօգաքամոցների(ֆիլտրեբի) միջոցով: Շենբի օդն ալդ ձնով մաքրելու դեպքում աննդամթերբների սպաճպանմանվալրբըմիկրորսներովաղքատանում է, ու

։

Անաբիոզի սկզբունքի վրա ճիմնված եղանակն օգտագործում են սննդամթերքները ռառը վիճակում ալաճելու, չորացնելու, աղ դնելու, ԹԺվեդնելու

ն

խիտ շաքարային լուժո լքներում կոնսերվացնելու ճամար:

Սննդամթերքների որակը

ն

ոնցրուժվիճակումաճելու

ճամը

ճարեմ

ատաբոար բիչ

նն

փոիռվումԼ

բում: Հենց դրո Ճասիարէլ տնտեսու4ոն Թլուններում պաճպանման.ալս ավելի լոյն կիրճում ունի: պաճպանմտան ժամանակ ջերմասճիխճանի իջեցուՍննդամթերքների մը սկզբում միկրբոօրդանիղնների կենսսգործունեությունը թոալացնում, իսկ ճնաագալումբոլորովին կասեցնում է: Փոլություն ունի ոսոր որանպանման Երկուձն՝ ա) ւղաճ անում ճովացրաժ վիճակում ե բ) պաճպանում սառեցրած վիճակում: Հովացրածվիճակում ժամանակ ընդունված ջերմասւկախգանելու ղել

ռառման ախիճանը սննդամթեր բի բջջանյութի

սլեուքէ

լինի, իսկ

միշտ ավելի ասախճանից

տարբեր աննդամթերքներիճամար բոլորովին էլ միանման չե: Այսպես, օրինակ» անասունների մոխ մկանունքների ճլուչԹը սառչում է --0,8--1,6-12«Ը-ում,ձկան մկանունքների ճրութը՝ ում: -ՆՏ8Տ--2,8Ըի շկ պտուղների Դրան 18-Ը-ում, ճյութը՝ նույնիսկ Համապատասխան էլ նման սննդամթերքների պաճպանմանճամար ան-

գա

0օԸ է :ամարվում ունենալ Տրաժեշտ

կար

ՏԸ

Նման ջերմությունը:

կասեցնող դործոնը ղարդացումը միկրոօրգանխղնների պայմաններում է: որ շատ քանի գածր աստիճանն Բայց բակտերիան ջերմության 0"Ը-ում, այլն զգալիորեն զարգանալոչ միալն եղաուստի պաճպանմանայդպիսի ցածրջերմաստիճանում զրովից բակտերիաչէ կասեցնել բոլորովին երբեք ճնարավոր նակ

դեռ ջարաւնակում

են

կիրառելիս

ների տվել,

ն

ցուլց Դիտողությունները սնկերիկենաագործունեուլթյունը: ե

են

Բակո. ֆլուռրեսցենաներըմիկրոկոկուսներից մի քանի ալլ են բակտերիաներիցտարբերվում են նրանով,որ զարգանում տեսակի որ

--ՓՕԸՀուտ» Սուլնիսկ ջերմության

իսկ

մինչե անգամ` շաքարասնկեր

որոշ

դանդաղ շատ սառեցրած ուլն ա Թե ինչու ոչ միալն ճովացրած, 57 վարդագույն բծեր առաջացնող ո"լիգմենտավոր մախ վրա նկատվում երբ սառեցրած ձկան վրաչ չեն տակավ իոկ դեպքերը, այն բակտերիաներ, --Տ.Օ-ում,

չնայած ջերմային

զարգանում:

ալդ

պալքաններումնրանք

Աճա

պաճելիս, մեժանում նույնիակ--ՀՏՐՇ-աւմ

է

թիվը՝ բակտերիաների

սմ

սմիիլիոնիս ավելանալով, ճասնում է մինչն Սառեցրած ոննդամթերքներն անդամ, խոնավ կամերալում պլաճելու Են Ա»սՄուկոր ատոլոնիֆերա, դեպքում, շասո ճաճախ բորբոսնում պերգիլուս նիգեր ն Պենիցիլիումզլառւկում բորբոսասնկերիզարգացման չնորճիվ, Միայն որոշ խմբերի պատկանող բակտերիաներ՝Պրոտնուռ ն Բաց. ըոտուլինում տիպերը դադարում վուլզարիո, Բակտնրիումկոլի Սա են զարգանալ Վ-ՏՀԸ-ում: շատ կարնոր ճանգամանըբէ, քանի որ, ճռվացրած Կամենալն դեպս, ջերմության մինչն 0"Շ-ի ւայմաններում Բաց. բոառաջացնող բոտուլին վրա մսալնն՝ թայն աննդամթերքների

վրա նրանց Թեվը 500-ից

Սննդամթերքների չեն կարող զարգանալ: սռուլինուսբականհրիաները կարելի է կաբ ոլորովին սնկերի զարգացումը փլոս բականրիաների վալոի ջերմությունն իջեցվի--10---15-Շ-ի սնցնել,եթե պաճպանման տինչն նրա բնդչ ն, միաժամանակ, օգի խոնավությունն էլ պակասեցվի, ու

75--80 խԽ-Ը: Ջերմ ություննալդ ձնով իջեցնելու ջրունակուլթյան Հանուր նան մի ուրիշ գործոն` սննդամթերքներիջրազրկուդեպբումազդում է մր: Դրա շնորձիվ էլ

զարգացման ճամար միկրոօրգանիզԽերի

ստեղծվում: Նոան պայմաններումնրանք ցիչդժվարություն է

լրմցուսնման

ն չեն առաջացնել ոնակցիաներ բիոքիմիական պրոցեսներ կատարել են տեղի ունենալ միայն նյութի քանի որ դրանք կարող կարողանում, դեւ բում մենք արդեն ա րչոլիսի իջեցման ջրալին փուլում:Ձերփությոն ճետ: Պաճպանմանայս ռառեցրաժ վիճակի դորժ ունենք պաճպանման

լայն կիրառումէ գտելմարդու ։կրակոիկ ք է մոռանալ, որ սննդամթելրքնեչալեւտ մեջ: Սակայն դործունեուլթյան նրանց մեջ, շնորճիվ գոլացող սառեցրած վիճակում սպաճելիա՝ բը են ինչպես մեխանիկական, ալնպես էլ կատարվում ցայինբլուրեղների, եղանակը

շատ

Տուսալիէ

ն

սառ-

ֆիզիկոքիմիական բնուլթի

մեժ

փոփոխություններ,

Աճա

թն

ինչու

ճալոցի ժամանակ սննդամթերքների ակում չ արաղ դուրս գալ նրա ճյութը, որը "պարունակում է դլուրամարս նլութերը»: Ալդ Ճոարժեքավոր սող ձյութի վրա միկբոօրգանիղնները բազմանում են Ը»վ ն շատ արագ, որովճհտե սառեցումը նրանց չի սպանում, այլ միալն անանաբիուռիկ, դորժունվիճակէ ատեղժում:Հենց որ ճալոցն ակսվում է, միկբոօրգաանմիջապնս անցնում են Ճեղուկմասի մեջ ն մեժ էներդիալով նիզններն բազմանում արագությամբ փչացնում են սննդամթերքը: Դրա ճամար էլ աննդամաերքիսառեցումը կարելի է թոլլատրելի ճամարել միալն ալն ռ"լալմանով, որ սառեցնելուց անմիջապես ճնտո նա վերամշակվի կում օգտագորժվի, ճակառակդեղքում սննդամթերքի արադ փչացումը անխուսափելիէ ն, ճնւտնապես, ճամար խիոտ տնտեսության ու

վնասակար,

'

`

տիպի երե լթներ են տեղի ունենում չորացրաժ վիճակում կամ աղի ն շաքարի խիտ լուժուլթներում սլաճելու ժամանակ:Բոլորնման դեպքերում ատեղժվում է կամ ֆիզիոլոդիական ն կամ ֆիզիկականչորություն,

Փորացրաժձուկը, միար, պտուղները

ն

բանջարեղենըչեն փչա-

նրանջում անճրաժեշտ քանակությամբ Խոնավության խանգարում է միկրոօրգանիղնների բացակայությունը նորմալսննդգառությանը:Անբավարար դեքում մտիկրորալին խոնավության ոչջի ն նրան որովճնտն

արտաքին միջավայրիմիջե օամոտիկճնչման տարբերությունները վերանում նն, աստի րբջիչը արես չի կարողանամ սնունը շրջասատող

ստանալ:

եթե սննդամթերքներիմեջ խոնավությունընրանց ջրունակուրան 40"/0-ից ցաժր է, ապա բակտերիաների կենսագորժունեությունն դադարում է, եթե խոնավությունն Ըընդճանուր արգեն ջրունակության 15-ից պակաս է, անկերի զարգացումը նույնպես կանգ է առնում: Չորացրածսննդամթերքներիմակերեսին գտնվողբակտերիաներն Թեւ չեն կարողանում սնկերը զարդանուլ, սակայնալգ սլալմաններում՝ են երկար ժամանակսպլաճպանում իրենց ժլունուկությունը, Նրանց շարՔում կան շատ տեսակի միկրոօրգանիզններ, որոնք ընդունակեն "Ֆրակ տարիներ պաճպանել իրենց կենսունակությունը, Աճա Թե բնչու սննդամթերքների ճանն մի պատաճակոն եր ճերթին ազխոնավացում ։

ու

տաս-

բերում խուսավխելիորեն

է

(տիկրոբիոլողիական դորժունեության ակտի-

վաքում, որի ճետնան փչանում են, Ջորացվում քովէլ Մլթնրքներն արադ նն մձժ մասամբ «լտուղները, բանջարեղենը,ձուկը, միսը, որոշ դեպքե

րում

նան

ձուն,

ւպանվոււլ են

նան

աննդամթերջները: Զոր վիճակում՝ ւզաճճՃացաճատիկները, ալլուրըչ ըբնդեղենները, ձավարները,

կաթը

ե

այ

խմորեղեն թխվածքները, ճացը (պաքսիմատ)ն այլ սննդամթերքները: սննդամ ժերքների վրա «Բիկրոօրգանիզնների Ջորացրաժ քանակը կարող է խիքտ տարբեր լինել, Դա կախվաժ է ինչպես աննդամթերքներիտե-

կարող է մի

ավելիշա: բանջարեղենը՝

՛

Շատ

ճազվագլուտ դնոլքում է, որ 1 գ բանջարեղենը մի քանի Աֆճամեմաւտ տասնյակ միլիոն բակտերիա ւզարունակի: ավելիշատ բակտերիաներ նեն պարունակումչոլացրաժ ձվի ն կաթի ֆՓոչիները(օրինակ՝ 1 գ չորացրաժ ձվի փոշին պարունակում է մի քանի միլիարդ բակտե-

րիա):

ւվրակտիկալումն առճասարակԺողովրդական Փլուղատնտնսական

տնտեսությանմեջ լայն կիրառում ունեն սննդամթերքների կոնսերվաՀ ն աղ Աղ ցումը դնելը: դնելումեթոդի օգտագործմանէությունն ալնէ, բարձր օամուռիկ ճնշում, կասեցնում սաղիխիտ լուժուլթը»ունենալով նեխման բակտերիաների մեժ մասի կենսագորժունեհությունը, որովճետն աղի լուծուլթի շնորճիվ բականրիաների մարննի շրջասատում որ

աննդամթերքբ

Համանման

նում,

նրա չորացման հղանակից: Չորացրաժ1 զ ձուկը քանի միլիոն բակտերիա պարունակել,իսկ չորացրած 1 գ

ռակից»այնպեսէլ

է

ստեղժվում է ֆիզիոլոգիականչորություն, է, որ նման յլալմաններում բակտերիաների ե սնկերի Պարզվում բջջային ճլութի օսմոտիկակտիվությունը ցածր է արտաքին միջավայրի շամոտիկ ակտիվությունից, իսկ ալդ ճանգամանքը, ազղելով միկրոօրդանիզնների վրա, նրանց բջջում առաջացնումէ պլազմոլիզ: Այլ նւվաեն աղի կամ նատ-Հռակի Ճաւմարընդճանրապես օղյռաղորժում կերակրի բիումական քլորի լուժուլթ, քանի որ ալդ աղը օժտվաժ է արտակարգ բարձր օամոտիկ ճնշման ակտիվությամբ: Ալսպես, օրինակ, ալլ աղի

լուժույլթը տալիս տոկոսալին

է ճ,1

ճնշում, աղզուամթնոլորտալին

կան թթվի կալիումի աղի 10|ց-ալինլուժուլթը՝ 4,5 մթնոլորտային ճընչում, խաղողաչաքարի կամ զյլուկոզի 1'|գ-ալինլուժուլթը՝ 12 մթն"լորտալին ճնշում, իսկ եղեզնաջշաքարի1Դ/ց-ալին լուծուլթը՝ճազիվ 0,7 Աճա թե ինչու ձուկը աղ դնելու ճամար սովոճնշում, օգտագործում են կերակրի աղը, որի 15--204/.-ալին բարար լուժույլթն 9Ջ0--120 մթնոլորտալին արդեն ունի մոտ ճնշում: Գարզ է, որ նման Ճնշման ճեւո, իճարկե,ոչ մի տեսակի ե բականրիալի մթնոլորտալին է, աղի այդպիսի խտուանկի բջջալին ճլոթ չի կարող մրցել. ճիշտ ճենց աղ դրած մթերբի մեջ զգալի փոփոխությունէ Թյլան լուծուլթը առաջացնում՝աննգամթերքն անխուսավիելիորեն կորցնումէ հր սննդան մի բար ջրի նյութերի մասը, ռակալն,՝չնալաժ ալդ ւկաւկասու թյանը, տարբեր տեսակի սննդամթերքներ աղ դնելը, որպես պաճպանմանամենատրմատականմիջոցառում, մարդու պրակտիկկրանբքումլալն տարաժում ունիս Շատ բակտերիաներ լուծուլթում գտնվող կերակրի աղի նկատմամբ են. շատ զգալուն Ալսպես, օրինակ, ելե լոծուլթը 2:/ կերակրի աղ Է ակում, ապա աղիքայինբակտերիաների կենսադործունեությունը ւղարուն Թուլանում է, իակ 6--ՏԿԱՆ-Իդեպքում կոլի տիֆոզալին խմբերի բակ-

մթնոլորտուլին

տերիաներիաճը բոլորովին դադարում է, Եթե լուծուլթը 10"|ցկերակըրբաաղ է պարունակում, ապա ալդ միջավալրում նեխման շատ տեսակի ձողաձն բակտերիաներիկենսական պրոցեսները կանդ են առնում, իկ: դեպքում նեխման դնդաձն բոլորովին չեն զար150/0-ի բակտերիաները

գանում:

Սննդամթեր թունավորող գլխավորբակտերիան՝Բաց.բոտուքները լինուսը, այլես չի զարգանում, եթե լուժուլթը նուլնիսկ60/0 կերակրաաղ

Չնալածալդ բոլորին,կան աղ ոխրող այնպիսի ո" զարունակում, միկրոչպայմաններինճարմարված բակտեօրգանիղզններ, օրինակ,յաղակալների բրաներըչ որոնք լուծուլթում նուլնիոկ ՁծՍ|ց կերակրատղլինելու դեպքուվ է

զարգանում

«ֆուքսին»

են,

արատը

իսկ աղ գրած ձկան լուրաճատուկ, այսպես կոչված ճՃարուցողբակտերիան զարգանում է նուլնիսկ կե.

ճաղեցվածժ լուծույթում: բակտերիաներիսովորականձների կենսադործուննու: Ընդգճանրապես

բակրաաղով

դադարում Թլունը բոլորովին է, է

լուժուլթը կերակրառղ

ալանի

է,

որ

աղաջրերից ինքնանիստ ճանապարով ատուցված

սկրաաղը միշտ էլ զղալի քանակությամբ բակտերիաներէ ,լարունոա-

են տվել, ցուլց կում: Ալդ ղի միկրոֆլորալի ուստումնասիխրությունների 1 գ աղը է բակտերիտ մի բանի ճազար որ քյարունակումի ալդպիսի

ձկան «ֆուքսին» արատն առաջացնող ճՃավանականէ, որ ժ ճենցօգտագորժվող ճալոֆիտ ախպի բակտերիաներ մ ատակարարողը ճեն ձկան «ֆուքոին» արատը ռարուցող միկրոօրգանիզմի աղն Է. Թեպեւո բնույթը գեռ լրիվ պարզված չէ, սակայն բազմաթիվ տվլալներից երեվում է, որ նա պատկանումէ Սերատետռայինարիտ (Տ6ԼՃԼԲՅ Տո են տալիս դիտողուցույց ինչպես միկրոբրից, նչվաժ Ոռ) սոիպին։ Բացի թյունները, ալդ արատը կարող հն ճարուցել նան Միկրոկոկուսռողեուս 105615) ն Տորուլա վեներիխ(Ղ0լս|8 ԿՇոծոլ) միկրոբները»

( ԽԱՇԼՕՇՕՇԸՇԱՏ

Միկբոկոկուսռողեուսի (ՊԱՇ. ԼՕՏՔԱՏ) կենսագործուննության ընփառ, ձկան մռի ռեակթաց քումձկան վրա առաջ է դալիս վարդագույն ցիան դառնում է ճիմքալին, ն միսն սկսում է անախորժ ճոս: արձակել: Շատ

25" /0 է պարուերբ ամխակ, իսկ Ալդ ժամանակ առաջ է գալիս զդալիքանակությամբ մոռանալ որ սննդամիվջավալրի պալմաննեչ նակում:Սակայն չպնոք է, կենսագործունեության ճիշլալ բակտերիալի որ արդեն ապացույց Ըը մեժ չառիով փոխում Են կերակրատղի ասդեցութլունը: օրիԱյսպես, ընթացքում ձկան ապիտակուցներնակաումեն արաց քալքալվել: Հառնակ» 15Մ̀, կերակրբատղ պարունակող սննդամիջավալրումշաքարասնկերի ատված է նան, որ ձկան «ֆուքսինջ տլրատը ճարուցող փիկրոբը շատ կանգ է առնում, եթե միջավալրի ոհակցիան՝ կենոագորժունեությունը ավելի լավ է զարգանում սպիտակուցներընեխող բակտերիաներիճետ քէ--8,5-ի (Թթվալին է): Եվ, ընդճակառակն,եթե միջավայրի ոնակցիան մեկտեղ, Միկրոկոկուսռոզեուս բականրիաներնարտակարգ աղառերներ չեզոք էչ այոինքն քՒԼՀ-Հ7,0-ի, ապա շաքարասնկերըչեն զարգանում են, ալդ լճի՝ Եեթննրանք զարգանում են աղի լճերում, ճետաղզալում միալն ալն դեպքում, երբ կերակրաաղը լուծույթի 201/-ն է կազմում: է ջրից ատացվածաղի Պուլնիսկ վարդաղուլն լինում, Ալս բակտերիանեկանքում ազի լուծուլթնիր օգտագործելիս այչ անցամանղզոալուն բը թթվության, մասնավորապես քացախաթթվիճանդեպշատ Քը պետք է ճաշվի առնել, չմոռանալով, որ նշված բոլոր միջոցառումին, Նրանք թուլ թթվալին պայմաններում կորցնում են իրենց կենաուները միալն կասեցնում են բակտերիաների կենսադործունեությունը» Ֆյակությունը: Աճա Թե ինչու լգ Տանդամանքը լվ միջոց է ճՃամարչ չեն սպանում նրանց բալք վում ձկան «ֆուքաին» արատի դեմ պալքարելու ճամար: Բավականէ, Բազմաթիվփորձերի միջոցով սլարզվել է, որ նեխման բակտեօրինակ, վարգաղուլն փառ ունեցող ձուկբ սպաճել3 -ճ'վը քացախաթթու բեաներն աղով ճագեցված լուծույթներում բավական երկար ժամանակ սլուրաւնակողքացախ-աղալինլուծուլթում, որոլեսզի «ֆուքսինջ արատն չեն կորցնում իրենց Ալաղես,օրինակ, նեխման բակառաջացնող միկրոբները ոչնչանան։ խավիարը(ձկնկիթը) աղ գնելով՝ անրիաներից Պրոտեուսվուլդարիսը աղով ճագեցվածժ լուծուլթներում իր մենք մեծ չափով պակասեցնում ենք նրա վրա բնակություն Ճաստակոլին՝ նոլնիսկ կենաունակությունըպաճպանումէ երեք շաքաթ, Բակտ. տող քանակը, ուստի այգ սննդանլութը նեխելուց աշտրբակահրիաների վեց չաբաթ: Ավելին, աղալին լուծուլթում Բաց. բոտուլինուսի առաջացսլանելու ճիշլալ միջոցառումը կոնսերվացման լավագույն եղանակն է է անփոփոխ: Այգ է պատճառը, որ ճոտաժ կամ նե անճրաժեշտ է ճիշատակել։ ռր խավիարը ձկան օրբաժ Թուլնը մնում Ճամտարվում: Այստեղ ե միս չ ի դանիզմում միկրոօրգանիզմներչի պարանավում, նա բակտերիաներով խած ձուկ, սննդամթերքներ օցտադորժել թուլլատրվում: ալ են Աղ գրաժ ձկան վրա գտնվում բավական շատ ճալոֆիտ կամ աղասեր վարակվում է վերամշակման ժամանակ: Ալաղես, օրինակ, խոսվիարը ձկան փորից ճանելու պա՝ին ամեն մի ճատիկը կամ ձուն պարունակում Զուկը աղ գնելուց ճետո առաջին շաբաթվա ընթացքում բականհրիաներ: է 15-ից մինչն 248 ճաճախ նրա վրա գլխավորապեսզարգանում են դեղին պիդմենտ բակտերիա, իսկ աղի ճետ խառնելուց ճետո բակէ մոտ կո4000-ի» տնրխաներիթիվը խավիարի մեկ ճատիկի վրա ճառում ջացնող դնդաձն բականրիաները,իսկ ալնուճնան Բաց. աղուատիլիս (846. է Հետագալվացումը արգ Թվի մեչ մի փորը փովոխությոն մանիս առաջացոցստուծ ԸՕուասոյջ) ախպի ձողածն բակտերիաերը» Ալդ նում լա(մեկ ճատիկի վրա քնում է Չ200--3000 բակտերիա Մքայլն բակտերիաները ձկան վրա հն անցնում մեծ մասամբ ալն կերակրաաղից» վիարը աղ դնելն է, որ բակտերիաների թիվը զգալիորեն պակասեցնում որն օղտագործվում է ձուկը աղ դնելու ճամար: ստ

Դորժնավան

կենռունակու թյունը:

առա-

Չ19

186115)չճն զարգանում, ն թթվաշ սննդամթերքը երկար ժո մանակ պտճպանվումէ. լավ բանՑենանաբիոզի սկզբունքի վրա ե ճիմնված պտուղներն ն ձկնեղենը աղ դնելու միջոցով կքնսերվացնելը, ջարեղենըթթվեցնելը է սնընԱռաջին դեպքում, կոնսերվացման ունակությունը վերապաճվոած դամլերքների մեջ առաջացող կաթնաթթվային, իսկ երկրորդ դեպքում՝ տրված աղի բարձր կոնցենտրացիալին,կարնաթթվալինխմորունն ալսսոեղմիալն օժանդակող նշանակու |ժլունունի ն աղ դրաժ ձկան ճասուճամ նացման պրոցեսում որոշակի բուրմունք նաղորդելուն է նպաստում: Ինքը՝ ճասունացման պրոցեսը, շատ բարդ է. դրան մասնակցում են ղանաղան տեսակի բիոքիմիական, ալդ թվում նան ձկան ֆերմենճետ տատլին ակտիվության կապված պրոցեսներ: Հետաղոտողներ են տալիս ոմանք դլխավոր աղակալաժ բուուն նշանակություն վայրերում բակտերիաներին,իսկ ոմանք էլ՝ ձկան ֆերմենտներին: Պրոզարգացող ցեսի բակտերիալ բնուլթը կարելի է ռաստատել (թեկուզ նրանով, որ աղակալուժվալրի առատ միկրոֆլորան(1 մլի մեջ մինչն մեկ միլիոն ճնացման աղ դրած ձկնեղենի ճասունացման ն աղաջրի բակտերիա), է, Մասնավորապես նկատվածէ, ցուղրնթաց, ատտիճանարարփոխվում որ թուր աղակալած չրակալների աղադիմացկունբակտերիաներնսստիչ են, ե նրանցում Լ12 աղասեր ձնեճանարար անձելտանում կուտակվում նեխման բակտերիաներիտեսակները:Հետազոտո բից գերազանցապես ներից ոմանք ցուլց են տալիս, որ, օրինակ, պրեղերների (կոնսերվների ճասունացման պրոցեսում նրանց մեջ զգալի քանակությատ մի տեսակը) ում

(աղ դնելուց ճնտո խավիարի տեկ ճատիկիվրա- «նում է 250--50Ժ0 բակտնրիա)յ,Խավիարիմիկրոֆլորան ճիմնականումկազմված է Բակ».

(ԹՅՇԼ. ՈսՕ6ՏՇ6ՈՏ),

Փլուռրնոցենա Փրբուռնուս վուլգարես (ԱԼՕՒԲԱՏԿԱԼ Ք811-), Սարցինալուտեա (ՏՅԼՇոՅ 1Ա1Բ8) ն ալլ սոնաակի "բակտերվխաէ

ներից: 1ուժուլթումբարձր օամոտիկ

՝

ԵՈ.

ակտիվություն ատեղծելու ճամար, բա-

լայնորեն օգտագործում են նան շաքարը: կ(ծրակրաաղից, Դ իշտէ, ալա է չենում անձրաժեշաւ դեսրքում շա քարի: օգտագորժել ավելի բարձր կոնցենտրացիա՝ 704/0-իդ բարձր:Նման կոնցենտրացիալի ժամանակ միկբոօրգանիզմներիզարգացումը խվո կաշկանդվում է, ատկալնբոլոլ,ոցի

վին չի դադարում: Դրա նամար էլ բիչ չեն ալն

հրբ դեպքերը,

մուրա-

բաներըփչանումեն նրանցումդտնվող շաքարառնկերին ալլ միկրոօրգանիզմներիկենաագորժունեուլթյան Ճետնանքով,Մուրարաների դգիմացչունուլունը կարելի է բարձրացնել միալն ալն դեպքում, եթե դրանթ լցնենք ճատուկ անոթների մեջ, անոթներիբերաններըխցանով ամուր ն փակելուցճեւոո սպաստլորիղացիալի խցանված մասն էլ ենթարկենք Ճալուժ մտեժ տփառսվաղենք: պրարաֆինով յս դոնսերվացիալի եղանակը է սամբկիրառվում ճատսպտուղներից պտուղներից մուրաբաներ, պավիդլաներ, ժելեներն աղ սննդամթերքներ պատրաստելու ժամանակ, Թթվաշներպատրաստելիս, կենսական պրոցեսնեբակտերիաների ՛

ու

'

կասեցնելու ճամար, միջավայրըթթվեցնում են. Միջավալրում թու. ռեակցիա ստանալուճամար սովորաբար են օգտագործում Թթու, որն ուժեղ ղիսոցնող նլութ է ն ճամեմատարար անվնաս օրգանական Թթու է ճամարվում: Լուժուլթում 1--2'/Ս քացախաթթվային կոնցենտրացիա ունենալու դեքում շատ տեսակի ների զարգացումը ճամարլականգ է առնում, եկ ՐԸ

քացախա-

նեխման բակտերիա-

ավելիբարձր քազաճաբակոնրիաներից շատերի

խաթթվոալին կոնցենտրացիոն (5-61) մար մաճացու է, Նման ժամանակ կենսունակ են կոնցենտրացիալի ճում միալն

հն

ողոր

առաջացնողբակտերիաները,

Մացախաթթվի բարձր դոզաներին անճամեմատ ավելի դիմացկուն տարբեր տնսակի բորբոռասնկերը: Վերջիններիսմի քանի ձներն

իրենց աճեցողությունը շարունակում եխ նուլնիսկ ալն դեսլքում, երբ լուծուլթը պարունակումէ 10 քացախաթթու, Բորբոսասնկերն իրենց

զարգացման ընթացքում քացախաթթունընդճանրապես օգտագորժում որպես սժխածնի աղբյուր:Ալդ սատճառով էլ Թթվո միջավալրի թյունն արադ պակասում է ն ճետղձետն ճնարավորություն ստեղծվում զարգացման ճամար:5---09|.քացախաթլյու բակտերիաների նեխման պարունակող Թթվաշալին աննդամթնրթներում արչ հն

.

է

-

ճնարավորությունիյ խուսաղվխելու ճամար,դրանք ընդճանրապեսսլաճում են փակ անոլժնե րում կամ տարաներում, Թթվածնի բացակալության դեպքում բորբո-

ռասնկերը,ինչպես

նան

չաքարասնկալին օրգանիզնները (օրինակ՝Օիդի-

լաքտիոր (Օս ու

ու

ու

են գտնվում, Այսպիսով, ճնարավորէ աթնաթթվալինբակտերիաներ

դառնում:ընդունել, որ աղ դրած ձրնեղենիճասունացմանժամանակ որոչիչ դերը պատկանումէ ոչ միալնբակտերիալֆլորալին, ալլն նրա ճասունացման ժամանակ առաջացած թթվեցման պրովեսներին: սկզբունքի վրա Է ճիմնված, այսպես կոչվաժչջերմային Աբիոզի կոնսհրվացումը։որի ժամանակ սննդամթերքներիջերմալին մշսկումը կատարու նն ճատուկ աղզարատների՝ ավտոկլավների մեջ, Այդ ձնով մշակելու ժամանակ սննդամթերքների վրա կամ նրանց մեջ գտնվող ալլն դրանց սպորները բոլորովին կորցնում ոչ միալն բակտերիաները, են իրենց կենառնակութլյունը:Բոոլց քանի որ լուծույթի քէԼ-թ, աղերի գորկոնցենտրացիան,սննդամթերքի մեջ պարունակվողճարպը ն լլ ժոնները՝ խիստ անդրադառնումհն բակտերիաների սպորների ջերմագիմացկունության վրա, ուսի նուլնիսկ ամենարարձրորոկկոնսերվներումմ են դալի քանակությամբ բակտերիաներ (բանկաներիմեջ) դեռ քնում 80" (նախկին քանակի մինչն որ զգալի քանոչբ): Դեոք է նկատել, փոթրոմբ ոչ ստերիլ բանկաներ նույնիսկ բարձր ջերմաստիճանի պալէ նրանից. ն մաններում ` սլանելիս կարող են փչանալ, Ալդ կախվաժ բանկաներում, սննդամթերքներիմեջ, կենսունակինչպիոի մեկր"ֆլոր»» .

արտադրանքիորակը բարձրացնելու արտադրությանմեչ ճամար կոնոնհրվի

Եթե Խմորման ւրոցեսներ ճարուցել ու ընդունակ սնածրոբ կենսունակ սպորներ նն ննացել դրանցում, ապա կոբակտերիաների սերվներնարագությամբ կարող նն փչանալ: կոնսերվիմեջ մնացած ալդ է

քնացել

ատեղժված սանիտարականպալմանները պիտի

կամ առաջացնում են «բոմբաժչ՝ սպորները

փրբվաժթ (եթե բակահրիաները խմորման ժամանակ արտադրում նն դաղեր) կամ Թե թթվեցնում են (եթե բակտերիաներըխմորման ընթացքում արտադրում նն թթուներ ե մբաժամանակգազեր չնն տալիս), իսկ եթե մնացել են անբակտերիաներիկենսունակ սպորներ, ն բանկաներում թթվածբն րոբ չկա, ապա այգ սպորները չեն կարող զարգանալն կոնսերվի զանդվածի մեջ ոչ մի փոփոխություն չի կատարվի Ար տեսակի կոնսերվներն արդեն ստերիլիզացվածկոնահրվներինման են,

.

`

Թերմիկ մշակման տեողությունը որոշելիս միշտ կոնսերվների պետք է ճաշվի առնել բակտերիաներիամննադիմացկունսպորները, որոնց Թվին են ւպաւոկանում Թերմոփիլբակտերիաների ապորները: նրանցիցմի քանիսի վրա մեկն կեա ժամ տնողութլամբ 115"Շ ջերմությունը ոչ մի ազդեցությունչի գործում, նրանք մաճանում են միալն 120"Շ-ում, կնս ժամվա ընթացքում, Ուստի ալն դեպքում, երբ տեվանիկականպալմանները ն սննդամթերքիքիմիական կազմությունը Բնաչ բավորություն են տալիս, նպատակաճարմար է ստերիլիզացում կատաբել 120:Շ ջերմության պալմաններում, |

|

Եթե ստերիլիզացման ժամանակ խմորում ճարուցողն ջացնող անահրոբ բակտերիաներիսպորներըչեն մաճանում,

դազ

առա-

կոնսնրվի բանկաներում, «րբոմբաժջ է առաջ գալիս: «Բոմբաժ» տվող: կոնռերվի բանկաներիցբազմիգցո մնկուսացվել Լակտոբացիլուս Թերժո-

Փիլուս

ապա

են

(Լ86Ը0ԵոՇԱԱԱՏ

1հճոդօքեւստ)ԲակտերիոդնսթԹերմոֆիլու»անանրոբիկուս(ԾԱԸԼԼՕ1ԱՇՏ 1հօոտՕօքհյվոտ ճոճծոՕԵԼԸԱտ) տիպին պատկանող բակահրիաներիմաքուրկուլտուրաներ: Սոնանրվի ռունրիլիզացված բանկաների մեջ ճիշլալ բակահրիաներիմեկ տեսակից երկո միլիարդ" Բջիջ ներարկելու դեպքում, Ֆ--8 օրվա ընթացքում դրանցում առաջ է գալիս ուժեղ «բոմբաժ»: են ալդ բակտերիաներիկուլտուրան ամպլուլններովահղավորենք կոնսերվի բանկաների մեջ ե 25 բուն ստերիլիղացնենք 112"Շ ջնրմության ողա պայմաններում, նրանք ճնշտությամբ կյիմադրեն ալ չերմությանը ն չեն կորցնի իրենց ծլունակությունը: Բակտնրոիդեւլթերմոֆիլուսի (ՅԸԹԼՕ1Վ6Տ Լիօոտօքհլւտ) մի քանի `

ն

.

ննրկարացուցիչներ րոպե դիմանում

են

նուլնիակ 116" ջերմությանը:

ճաճախ կենսունակեն քնում ն Բաց. պուտրիֆիկուսի(Էսշ. Շատ քոմՈՇոտ) ապորները: Վերջին տնակի բակտերիաները նուլնպետկարող են. կոնսերվների«բոմբաժի» պատճառդառնալ: ւՊոնահրվեերը փչացումից պառդանելու ամենաճուսալի միջոցը ստերիլիզացման լավաղուլն ոնժինն է ե կոնսհրվի արտադրության պրոցեքում, է, սննդամթերքներիչկեղառտելը. որքան ճնարատվոր ճետնապես» Ս

ճամարել

լավագույն

միջոցը»

Աբիոզի սկբունքի վրա է ճիմնված ոչ միալն ջերմային կոնաերվացումը, ալլե զանազան անտիսհպտիկներիկիրառումը, Վերջինդեպքում բակտերիաների կենսաղորժունեուլյունը կասեցվում է աննդաժթերքների մեջ զանազան տեսակի լթունավոր նլութեր ավելացնելու միջոցով: Անտիսհպտիկների ռացիոնալ օգտագործմանտեսակետիցանէ ճրաժեշտ նրանց ընտրությունը կատարել ալնպես, որ նրանք բակտերիաների ճամար վնասակար ն մարդկանց ճամար անվնաս լինեն: Մակալն, պետք է խոստովանել, որ գիտությունը մինչն այսօր էլ նման տիպի անտիսեհպտիկներ չի ճալտնաբերել.նրանք բոլորն էլ ալո կամ ալն չափով թունավոր են նան մարդու ճամար, ն ալդ ճանգամանքը

է նրանց կիրառումը սննդարդլունաբնրուռանմանավփակում զղդալիորնն

թյան մեջ: Ալդ է պատճառը,որ շատ փոքր թվով անտիսեպտիկներ են օգտագործվում որպես կոնսերվանտներ Այդպիսի կոնահրվանտներից են՝ սալիցիլական թթուն (0,03--0,05"|.), բենցոլականթթուն (0,080|-), մրջնաթյթուն (0,15-- 0,8:/.), լուղաթթուն ն, վերջապես, ֆորմալդեճիդը: Վերջինս(0,10|ց)շատ ուժեզ անտիահպաիկազդեցությամբ է օժտված, բալը նա խիստ վնասակարէ մարդու ճամար, ուսաի շատ ճազվագլուտ ն աաճմանափակ չափերով է օգտագորժվում Բացի թվարկված միացուճատաթյուններից, ճատապատուղների ճլութը, թարմ սլտուղներն նան են պտուղները կոնսերվացնելու ճամար օղտաղորժումմ ժժմբոյին Թլթուն ն նրա աղերը, Սրանք մարդու ճամար նուլնպես լթունավոր են, ունեն բոոլց ալն առավելությունը, որ դրանց հեշտությամբ կարելի է նան միջավալրից ճեռացնել հասարակհեռացմանմիջոցով, ինչոլես ժծըմէ ժժմբական բոասլին ջրաժին ԹԹթուն ալերօքսիդով ճնարավոր օքսիդացնել ՔԹՎԽ որը չխտազալումարդեն ձնարավոր է չեզոքացնել կրով, Ալդ է ջրաժին պերօքսիդը, որը, օբտեսակետից ավելի նպատակաճարմար մեջ նրնդամլթծերքի միկրոօրգանիզձներիվրա աղդելուց ճհտու ինքն իրեն է, սակայն նրա անկայուն լինելը ճնարավորությունչի քայբքարվում՝ լիս լալն չափերով օդտագործելկոնսերվացմանճամար: Հետազոտողներից ոմանց տվյալներովչրաժին պերօքոիդրթ կարելի է կիրառել կաթի ն նրա դիմացկունությունըբարձրացնելու փոխաղրունակությունըերկարացնելու ճամար: ճամար անտիսեպտիկների Բակտծրիաների ունեցած սպանիչ ազդեցության վրա է ճիննվաժ նան սննդամթերքներիծխաճարումը, որի ժամանակ,ինչպես ճարտնիէ, նլութը ժխով է տողորվում։ Ծուխը պլարունակում է մի շարք ցնդող միացություններ, մասնավորապեսֆորմն ալդեճիդ, ֆենոլներ, խեժեր ն ալն: Գորոթյուն ունեն սառը տաք ծխաճարման եղանակներ:Սառը ծխաճարման պրոցեսը ճիննվաժ է միու

տա-

իսկ մու ք ժաաճարման ժաոՃուոկության վր, ալն ծխի անւոխսնեպսոխկ նան է մանակ դրան ավելասում աննդամթերքի ջերմային մշակումը: Այս դեպքում օգտագործվող 100"Շ-ից բարձր է ջերմությունըՃաճավա Անում, Նախքան սննդամթերքները (միս, ձուկ) ծխաճարելըչ դրանք` աղով մշակում հ, ճետնապես ազը նուլնպես նպաստում է սննդամթերքների դիմացկունությանբարձրացմանը, մանավանդ ալն դեպքում, երբ ծուխը շատ դժվարությամբէ թափանցում սննդամթերքի խոր չեր" ե տերը:

Բ

փորձերի աղզմաթիվ

ւ

ծ իջոցովպարզված

է,

Խ

որ

ծ ծխատար: 5. րվա

սննդամթերքների մեջ դեռ լինում են կենսունակշատ բակտերիաներ (Պրոոնուսվուլգարիս ն ուրիշներ): Ծխաճարմանժամանակ սննդաալին քն միկրոմթերքներըշատ Քիչ դեքում նխ ոտերիլիզացվում, :

մի քանիաը նույնիսկալդբաղզերժվում: Հիվանդածին բակոնրիաներից

Ալսպես, պիսի միջոցառուններից չեն մաճանում: (ծխաճարում) Ր «բ Հ օրինակ Բր Ր՛ ց ուպիկները ոչ մառանում, չեն միալն ժխրաճարումից ւռուրերկուլլոզի է ազն պաճպանում նն իրենց վիրուլենտությունը, Արչ բոլորը ցոյց անտիանպտիկ նլութերը սննդամթերքների տալիս,որ ժի մեջ դանվող ,

(միկրոֆլորայի ւա շատ առերու

քա

րնթա

առաջացնում

ւմ

է

մ

լ

ու

լորո

բ

,

ն

լ

ա

է

լու-

ւս-

ԴՐ

սապրոֆիտ օրգանիզմ է աովորարար ացթատայինուտը ,

Գ

ն

ինքը

չե առաջացնում, բոլց նրա առաջացրած թուլնը ոչ ճիվանդություն " ե Ա Ալդ է։ ներգործող լութ ուժեղ թուլ« ի ուսու ի հնացիրություարակարդ ժ Մ բաժիէ տվել, որ, նրա մ մեկ մ միլիլի"րի մ միլիրներորդական ցուլց ր

մի

Ի

դեպփորձնականկենդանիների մարքնի մեջննրարկելու արբորատոր

եխ: Մ բդկանց Ս իս ք անակի ե կան ց մաճանում ինննր" Թուլ թուլնի (դ չեչիդս Վերջ է մՄաճացու բարձր դեպքում, ավելի դողաների ճամար ալդ Թուլնը քում.

ս

ա

էճ մեկ ճազար նուլնպետ ճաշվվում գրամի ճարլուր վերջիններ» տոքաինը կալուն է: ալ մանավանդ, հրորդականԿՄասնրով,

բայց

որ

Սրա վբա աղաթթուն կենդանիներիատամոքսաճլութի

շատ

զգալիազդեցու-

ե

բ

կոլի) սաղմեր:նխ մնում: զարի ո, Բակտերիում

միալնաղ

խարամ աո Արա աար», կԱ ուռ ոցաու: տոանական եե երենրջ թուլն՝ ատուլին Մ. ն, փ ան

ծունն

նն

Մ

Ն,

սաճմանավակ ազդեցություն ունեն:Սննդա- Թլունչե Թողնում-նուլնիսկ1005Ը չերմությանպարհաններում բուռուլի ե Թե ( ննր-

Սաս Ք ղդալի Մոզորունը ՄԻՐոգուոր» «Քորթնի եր) լյսկտերիաների ակությա

Քի

Քճնջումըսնդիկի ալան 5 մմ-ից բարձր է լինում, Բաց.բուռուլինուսը է՝ նա խիտ անանհրոբ բակտերիաէ նշանակում ալլնա չե զարգանում:

ե (Դրոտեուս

ճնոնում Ալատեղից

վուլ է,

-

որ

ոեգամ քները

նը չի քալքալվում: Ջորացրաժվիճակում նրադիմացկունութլյուննավելի է մի քանի բարձր է ն եր ազդեցության ռլառպանում ակտիվությունը ն ավո: Բոտուլինը Ճիշւոքալքալվումէ լուլոի Թթվածնի յաղդեցությումիջավալրում: նից, ճատկապնաճիմքայլին

ծրաճարած քեր կարող 12 համեմատաբար երկար ժամանակ պանպանվել: Ըստ երեուլթին Բաց. բոտուլինիտարբեր ձները ներգործման պաճպանման կոնսերվացման ճարցերի ետ Սննդամթերքների են Հները Ճան տոքաիննն Ր տուք Ր իխրարից տարբնր րբեր առանձնաճատկություններով , գոնե ո" են ում ում: Առա մ. կոհղ չենկարելի, ճամառոտակի, չխոսել խան մի քանի տիպի ԲացաննդամթերքՐ բերում ՐԻԼ ԴՐ Թե ինչու կոյ թունավորուններ ներից րեց րվել մասին Սննդամթերքներից թ թունավորվելու դամթերքներից թունավորունները բոտուլինասներ, օրինակ, խ, 8, Ը, Ս, Բ տիպերը: են չլխավորապես լինում երբ նրանց վրա ալն է ժամանակօրգանիզմում նկատվում Բուուլինովթունավորվելու 17 ինչպես վերնում յոսացինբ, Բացիլուտբոտուլինուս ոս) եշջքս ( 846. աչն ացում, Մ. ծան, բերանի չ բերանի աչքերիշլացում, կաթվածաճարություն, բիբի լայնացում, ' է Քազտնրխաները,որոնք սննդամթերքի մեջ նյութերի քալքալման ժաշ ն դլխացավ:։ Քոտուլինով թունավորված օրդանիղմի չերմուրություն մանակ առաջացնում են բուռուլին Թուլնը:Ալոտեղկարնորհն.քծուի յա» իջնում է ն Հնում 35,5՝Ը-ում: բում նշել ալդ բակտերիայի բիոլոգիական մի քանի առանձնաճատկութունավորումից առաջացած մաճացման տոկոսը մեժ նները: (90/9), բայց Թունավորման դեպքերը սակավեն (մինչն օրս արձանառ մ ն մեծութ, բոտուլինուսը միուքրիկ 0,8--2,5 ություն, դրված է մուտ 9000 ճամար օգտագործում եխ իմուն դեպք): Բուժման ունեցող շարժուն ձողիկ է, Սզնդամիջոավալրի ճանդեպ ՍԺ` կազմության էն Հ սւռացվում ց Ը Ը (բոտուլինադիմաց 1Դ. իսի 2 ( ուռուլինադիմա րն է լ պաճանջչկոտ է սպիչէ, ասամբ զարգանում աանքան չնալա է,չնալած մենծ մ առամ ճան իմուն ացված ձիերից). թունավորման պատճառն ամենից ավելի ժխաճարում սննդամխջավալրում: բարՀչ ճարված սայորները կարմիրձուկնէ, քանի որ Բաց.բուտուլինուսի Բանի ռր ձուկնընդճանրապես ճարում է (պանն ձըր ջերմաստիճանի դիմադիմացկուն (100օԸ-ում' բունակում է 18--209լ 0 աղիտակուց ), ուսոխ Բացիլուս բուռուլինուսը նում Ճանյ մուտ ժում), ճետնապես կոնսերվներիստերիլիզացումը ոչ ճախ է զարգանում ձկից պատրաստված ծխաճար կոնսհրվների մեջ: բոլոր դեպքերում է ոչնչացնում նրանց, Դրա ճամար էլ նման լթունաճանգեպ ալդ Սակայն բակտերիան, ոննդամիջավալրի կազմության դեմ պալբարի լավաղույնմիջոցը ւեւ ք է ճամարել վորումների արտաՀչ Է շուտ դաճանջկուտ լինելով, միննույն զգայուն մրջավայրի գրության ռանխիտարա-ճիդիենիկ պալմանները, երբ կոնանրվներ պատՀ Քթոժեի բաժնայինճնշման նկատմամբ: Եթե Թթվածնի բաժնալիճ թաստելու ճամար չի Թուլլատրվում օգտագործել վարակված դրած կամ լավ չորացրած

ու

ու

արտա-չ

տա

դեպքում,

զարգանում

չո-

Բո"Բացիլում ՊրննրոՎ

թյունն Ալդպեսի

իկրո

ր

սպիտակուցներով

ժամանակ

իճուկնե

է

կուն ա

ճուկնն

նրատմամբ շառո

Քեչ

ճում քը:

22»

Բո՞ցիԲաց: բոտուլինուսիցչսննդամթերքներըկարող

Թունա,

կոլի-տիֆողալին խմրի բակտերիաները: Ալս բակտերիաներ» են լուրաճաձ ճիվանդածինլինելուց բոցի, միաժամանակ առաջացնում վորել

նան

սոուկԹուլներ: Նրանքմարդկանցօրգանիզմըվարակելով» աղիքալին են սրաաՀ ուժեղ գրգռումեն առաջացնում, ւորակաիխ որինՃաջորդում ն փորճարինքը խառնությունը, ալլ օիվանդադգին երնուլթներ:

Ճանուրշրջանառուլ յան գործում:Ալդ տեսակետից ալստեղավելորդ չենք ճամարում

նշել

ալն միկրոօրգանիզնները, որոնք իրենց կենսադորժու-

եխ ընթացքում նեուլթյան փոսխոխության ենթարկում տարբե ազոտային միացությունները:

։

Կոլի-տիֆոզային բակտերիաները աննդամթերքներիմեջ

են

Խու բացառացլես մարդկանցկղկղանքի ճնացորդներից: Արտադրականչ ռանիտարականնորմալ պայմաններում նրանք սննդամթերքների վր» երնան չեն դալի:

Բացի վերը ճիշված ճիվանդություններից, աննդամթերքներիմի-

ջոցով տարաժվում են նան դիզենտերիան, խոլերան, տուբերկուլլոզըչ ռիբիրախտը, բրուցելլոզը ն այլն, որոնց տարաումը դարձլալ կախված

տրանապորտի,աննդամլթերքներիպաճպանմանն վերամշակման ռակառանիտարականպայմաններից: Ուստի վերը թվարկված ճիվանդագիր բակտերիաների՝աննդամլթերքների միջոցով տարածումը կանիելուամե-. Խաճուտալիմիջոցը պետք է ճամարհլ արտադրության մեջ լավագուլթ ստեղծումը: պայմանների ռանիտարա-ճիգիննիկ է

ժամանակ տնտեսություններում կոնսերվացման Սննդամթերքների

վեգետատիվ մասերը, է՛. Որոշ բուլսեր, օրինակ, ուռցը, ճամեմը, թարխունը, սխտորը» անրբմերը: ում են ռոխուկըկամ ախտորուկըչ գինձը ն. այլն օդուադոլրծ ճատկապես, ճամ աննդամթերքին լուրաճատուկ բուրմունք ճաղորդելու Համարէ՝ Այդ նպատակով օգտաղործվումէ նան որոշ բուլսերի, օրինակ,շամբաչ լալի» պղպեղի սերմերի ալլուրը։ Բացի դրանից, ալդ բուլսերի քալքաբ ման են ժամանակ գալիս որոշ քանակությամբցնդող օրգանա-, կան միացություններ ալկալոիդներ, որոնք միկրոբների վրա անտիանաք-, տիկ ազդեցություն են դորժում: Ալատեսակետիցուշադրության արժանի, հն՝ սխտորը, շամբալան ն պղպեղը: Վերջիններսառաջացնում են ալնԻնչն» պիսի նյութեր որոնք անմիջապես սպանում են միկրոբները: է, ) սպլատրաստելու ժամանակ ճայտնի մռիխցտռղուվուտ (բառստուրմյա մախ արտաքին մասը պատում են շամբալալի սերմերի ալլուրից (չաման), ախտորի ոլղպեղիսերմերի ժեծվածքից պլատրաստՀ արմատացլալարների, ծուռ ճամ է վաժ խմորով, որը ոչ միալն լուրաճամուկ ճՃաղորդումի է մախն, ալլն կասեցնում միկրոօրգանիզններիզարգացումը մսի վրա: ն դրա է իր սննդարարո ճամար էլ միսը երկար ժամանակ ոլաճպանում

օտագորժումեն

նան

մի

շարք

բուլսերի

ե՛

ու

առաջ

ու

1 չի նեխվում: ճասկութլյունը Աղոտ ո"լարունակող օրգանական միացությունների պաճպանմաֆ :

գործը

նշանակություն ունի մեզ ճամար, սակայն նրանց քալքա-. լումը բնության մեջ նուլնպես կարեոր դեր է կատարում նլութերի Ընդ-

մեծ

ԿՈՒ

ՐՆԱ ԱՄՈՆ

ՍՊԻՏԱԿՈՒՑՆԵՐՆ

ԻՖԻԿԱՑՆՈՂ

ՑՆՈՂ ՄԻԿՐՈՕՐ

0ՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

ընկ-

ամեն հն

Լ12 կենդանականն նլութերըգտնվում Սողիոակուցալին

մի բջիջում, տարաժված:

դրա

բուսական ճամարէլ նրանք բնության մեջ չախիաղանց շատ

նլութերի Սպիտակուցալին

վերեում, միաժամանակ կոչվում

է

քալքալման պրոցեսը, ինչալես ավեց նեխում. սրա ճարուցողներնէլ նեխ-

են: միկրոօրգանիզմներն Սպիտակուցալին նլութերը միկրոջրգանիզմների կենսական պրոցեսներում ճիդրոլիտիկ մառնատումներիչնորձիվ ծաջորդարար վեր են աժվում մի շարք միջանկլալ ալ պրոդուկտների՝ բումոզի, պեպատոնների, պլեպտիտների, ամինո-ամիդոլթլուննրի.սրանք էլ ճետագալում դեզամինիզացվելով՝վերջ խ վերջո տալիս հն ամվակ» Սպիտակուցների ձնավխոխման առաջին ստադիան մինչն ամինոլթլթուն րի ատացումը, տեղի է ունենում, այլապեսկոչված, "րուտեոլիտիկ ֆերմենոների ազդեցությանտակ: Հիդրոլիտիկոհակցիաների մի մառն ընէ բջիջների արտադրած է քտոֆերմենավխ:իսկ մի մասն թանում էլ անմիջականմառնակցուլթ էնդոֆերմենտների յամբ: Ամինոթթուների ամխակին օրգանականնլուդեզամինիզացումից են քերի ստացման ոնակցիաներն ընթանում ճետնլալ կերպ՝

ման

|

Ք.ՇԱԿԷՆԸՕՕԷԼԻ

Էլ0--թ--ՕԱՕԻՇՕԾԷԼ

ԽԻ Ի

Ք--ՇՒՎԷՒՏԸՕՕՒԷԼԻ2ՒԷ-Ք--ԸՒլչԸՕՕԷԼԱ-ԱՒԼ

Ալ

Ք--ՇՒԱԱչԸՕՕՒԼՀ

Օչ--Ք--ՇՕՕՒԼԻԸՕ,-

Ք--ՇԱՎԷԼչՇՕՕՒԼՀԻչ0--Ք--ՇՒչՕԷԼՒ

ԸՕչԻՃՒլ

խումբսլարունակող Ճարպային ամինոլթթուների դեղամինիղացման ճետ ժամանակամվխասկի ատացվում նեն նան ճարպաթթունել: Դրանով

պետք

է բացատրել,

որ

նեխման

պրոցեսումմի

շարք

պրոդուկտների

ռոտացվումմրջնաթթու, ռրուիոքացախաթլյու, նական Թթու, լուղաթթու, վալեբիանական թու քւ շարքի ճարպալին ալլԹթուներ: Ստացվածալդ օրգանական թթուների նխոագաձնաղիոխությ շարքում

միշտ էլ

են'

վիճակըկախվածէ նեխման բակտերիաների տեռակիցն դրանց զարգացեթե ո"լայլմաններից: նեխոիանպրոցեսը տեղիէ ունենում անրոր 15"

ման

թթուների մբնչն. պալմաններում, ալն ժամանակ առաջացաժօրգանական նե ջուր: են Իսկ եթե ալն տալիս վերջը օքոխբդանալով՝ ածխաթթու դաղ է ւոեղի ունենում անահրոբ ւ"լալմաննե րում» ապա առաջացաժօրգանական, աթուները կամ նուլնությամբ կուտակվում են, կամ նրանք մասնակիոբեն խմորվելով՝ տալիս են սպիրտ, երբեքն էլ՝ մեթան (ճատկապես ն խմորման ժամանակ): քացախաթթվի լուղաթթյվի մեջ, բացի Ճարպայինամբի ամվինոՍպիտակուցների կազմության խմբի ավելիբարդ ամինոթթուներ: թթուներից, կան 7124արուրառալին

ոանձին տիպի ու տեսակի միկրոօրգանիղմներին, միշտ էլ կարող է փոխն ատանալ բոլորովին ալլ ուղղություն: վել Ինդոլը բոլոր դեպքնրում չէ, որ առաջ է գալիս: Ներման պրոցեռում ինդոլ կարող հն առաջացնել միայն որոշ տեսակի բակտերիաներ: Դրա ճամար էլ ինդոլի առաջացումը ֆիզիոլոգիականբնորոշ ճատկանիշ է ն ներկայումս մեծ ընդունելություն ունի բակտերիաներիսիստեմատիչ կալի մեջ:

նիլալանինը ն տրիպտոֆանը: Փենիլալանինի քալքալումից կարող է սւհակցիանընթանում է ճնետելալկերպ առաջ դգալ բենդոլական թյու,

հ

թթու ֆենիլօքաիպրոպիոնական

ԷՕ Շէն.ՇԷԸՇՒԼՕԷԼԸՕՕՒԷԼՕշ»2Շչէ,ՇՒԵՇՕՕՒԼՀԻԸՕ,-ֆճնիլպրուղիոնականթԹլթու

Է

ՇՒԵՇԷՆՇՕՕՒԷԼԻՑ0--Ը ՆՇՕՕԷԼԼՇՕ,-:

3:

ֆենոլ:

Սպիտակուցային նյութերի

ֆենիլալանին

-.

Դերոզինի(Ըն. ՕԼՇՒՀՇԱԽԻԸՕՕՇՒԼ) Փալբքալումից առաջ են բ--կրիզոլ գալիս, որոլես միջանկյալնլուլթեր՝ը--օքսիֆենիլքացաւխաթթու,

ԷԼՕ

Թլթունէ,

բենզոլականԹթու

ծրիղտոֆանի Քալբալումիցառաջ

պրոցեսում, բացի ճիշլալ ծծմբաջրածին: Մո: էլ ունի լուրաճաչնլուլթերից, առաջանում ճուտ ն նեխման ճամար շատ բնորոշ է, ւռուկ է առաջանում Ճամարլա երբ Ծժմբաջրածին ալն բոլորդեպքերում, ցիստինալինսպիտակուցներեն քալքալվում: Ցիստինըալն միակ ամվնոէ

գալիսինդոլ ե սկատոլ" պրոցեսի ճամար:Ալո նլութերի են

-Շ-ՇԻՏՇԻՑԻՆՇՕՕԻԼԻՒԼՕ-Ըչէկչ-Շ--

Շէկ (|

մեւ-օմ

տրիպտոֆան 2.

ՒՎՒԷԼՐ--

ՇԱ

--.ՇԱՎԱՇԻԱՕԻԱՇՕՕԻԵ՝ՀԱԿՒԷԼ

Բու ինդոլօքսիխղրուիոնական

1.

Ւ

.ՕՒԷԼ

ԽԻ

--

ինդոլքացախաթթու

Ժ. ՇւԷկլ--Շ--ԸԷչՇՕՋԻՀ-ԸլԷկ--ԸՇ--ՇՒլ 4 ՇՕշ | | | | .

--

ՇԱ

Ւ.

ՇԻ

ՃԷԼ--ՇԷ

ինդոլ

պայմաններին ն

ԷԼՕՕՇՇԻԿԷՆԸԷՆ

-Տ--Տ--ՇԷՇՇԻԿԻչՇՕՕՒԷԼԻԷ

ատացված ալա Ձիստինից է ալաֆին ն ալիս քալքալվելովւ՝ ճեոնլալկերպ:

ցիստեինը ճետաղգալումմ ճեշտությաւմբ ժծմբաջրածին.ռեակցիանընթանում է -

2ԷԼ5ՇԷԼչԸԷԼԳԷԼչԸՕՕԷԼ-4ՒՐ-2ՒԷՆՏՀ2ՇԷՇԱԿԻԼՇՕՕՏ

ժաԾծումբ ւլարունակող նլութերի քալքալման սպիտակուցալին

օօ. Էէնօ

Վերըճիշված ունակցիաներիբնուլթը,նող

ճետնլաղկերպ՝

առա-

Շլ

ակատոլ

Շել-Շ-Շեկվ30-Շլկ--ՕԷԱլ | ՃԷԼ-

--

է պատկերել

առաջացնողտարբեր տեսակիբակտերիաներըբնուԾծմբաջրածին թլան մեջ բավականչատ են տարածված: Ալ բակտերիաները, Ճեղուկ ն պինդ աննդանլութերի վրա զարդանալիս, եթե միջավալրում կան սպիյտակուցներկամ պեսղպտոններ, առաջացնումեն ծծմբաջրածին: անպալման Փալբքալումից ժժմբաջրածնիալդպես Շեշտ Սպիտակուցների ջանալը պետք է բացատրել նրանով, որ ժծումբը սպիտակուցի մոլեկուլի մեջ դտնվում է շարժուն վիճակում,

ՇԱ

--ԸՕչ--ԷԼՕ

ԽՒԷԼ

սլարունակում:

-ԱՕՕՇԸՇԱԿԻ,ԸՒՆՏԷԼ--ՒՏՇԷՇԻԿԷԼՇՕՕՒԷԼ

Հ.

Ըէկ--Ը--ՇԵԾԵԸՕՕԻՎՕ»--Շկ--Ը-ՕԵՇՕՕՒԻի

| | |

ժծումբ է

Ցիստինի քալքալումը կարելի

որոնք չափազանց բնորոշեն նեխման ոլասոկերնունի. ատացմանռնակցիանճետելալ 1.

որը

նեխման

նան

ա-

մանակ, բացի ծծմբաչբածնից,կարող Է առաջանալնան մեթիլմերկաղպուն անախորժ ճուտ ունի: (ՇՒՍՏՒՍ,որը նեխվող սպիւտակուցալին Գան ապիտակուցներ,որոնք, բացի ժծմբից, իրենց ժոլեկուլում ռլարունակում են նան ֆոսֆոր, Սրանք ճամարվում են բարդ սպիտա-Հկուցներ՝ նուկլեորոտեիդներ (կորիզալինսպիտակուցներ),նման սպինլութերի նեխման ժամանակ, բացի ժծմբաջրածնից, տակուցավին առա-

ֆոսֆորական Թթու(816Օլյ Ըստ Դ. Ն. Դրլանիշնիկովի՝ զանց ջատ տարածված է են նեխման պրոցեսի գլխավոր ճարուցիչն է նյութերի քայքայումն ինթանում է ճնեանյալ ապիտակուցային ճամարվում:Այս բակտերիան միջինմեծությունունեցող ձողիկէ (1,6-արի սս ալով: «3,6 միկրոն)(ճկ. 37) ե տալիս է ձվաձեռպորներ:Նրոսմտրակները ջանում է

նան

'

:

Ն, ուկլեորուտնիդ

լ

.

'

է

Վ աղիտակուցալին մոլեկուլ `

:

Ը:

չ

վ

՛

լ

ամինոթթունը

չէնուՕ--0է կի ն0,Լ ՛

ՆԻՆ

ճամար էլ ալդ բակտերիան միկոիդետ (անկանման անվանում ): Բաց. միկոխդեսը սպիտակուցայինչութնրը զալքալելու Ժամանակ ժժմբաջրաժին չի առացացնում: Այս փակտերիալիցճետո ապիտակուցեք ռերի նեխման պրոցեսումակտիվ մասնակցություն ցուցաբերում

աղիտակուցային սժոլեկուլ

ն

ճյուղավորվող գաղութ,

պինդ աննդատումիջավայրում առաջացնում որը սնկերի միցելիումն Է ճիշնցնում: Հենց

դրա

Վ

"ւմ ին

պուկլեինյան Թթու

ն

փ

'

:

:

են բջջի շուրջը. դառավորվաժ

է

լօ

ԽԷ,

յ

ՇՕչ եՕ

.Էրտ

Ինչպես ենբ, նուկլ եինալին խմբի մեջ ֆոսֆորական Թթուն ատացվումէ նուկլեինյանԹթվի քայքայումից: Թթվի քալքալումիցստացվում է նան 4 մոլեկուլ ֆոսֆորականԹթու, 4 մոլեկուլ գլուկալին (սա զլլուկողի մնացուկն է) ե 4 մոլեկուլ օրգանական ճիւրքե օրինակ՝ Մոդ Գիմ քեր, որինակ ադենին,զուանին, ցիտողին ն տեսնում

նուկլնինյան

աղա Աճա

աԾ

ա

ւ

մոտավորապեսալն ոնակցիաները,որոնք տեղի: են ունենում կենսական սպրոցիաներում, միկրոօրգանիզմների նլութեսպիտակուցային րի նեխման ժամանակ: իոկ ալդ ոհակցիաներիարդյունբը լինում Է ալն, "Ր մենք ստանում ենբ իրարից խիստ տարբեր քիմիական

միացու-

Թյուններ: Սպի

նյութերի նեխման ս" տակուցալին դրոցեսըկալ իսկական բիոքիմիական"զրոցեսէն կարողէ

ԹՅՇ. /ՈՄ

001465 Նկ. 37. Բազիլուս մինկոիդես-բ) մեծացրած: ա) դաղութը, ոլիֆեերը--100070

ր

ամոնիֆիկացումը

(886. Բաց. մեղզաթերումբ տճցտլօՈստ) Ը Բաց. մեզենտերիկուսը (886. 1 ՈԲՀԲՈՒԲՈՇԱՏ): Այս բակունրիաներնիրենց արտաքին ձնով շատ ունեն խման են Բաց. միկոխդեաին, 15--5 միկրոն մեծություն ե չրջանն մարակներ. դրանք ճաճախ ալիս շղթալաձն ձողիկնելը Ի տարբերուԹլուն Բաց. միկոիդնսի, օպիտակուցալիննլութերի նեխման պրոցեսում մեժ ժժմբաջրածին են առաջացնում, նրանց ապլորները քանակությամբ

տեղի ունենալ միալնորոշ կլոր եՆ: սլայմաններում: Այչռլես,օրինակ, ցածր ջերմության դեպքում, մ իջաԱմոնիֆիկացնող բակտերիա է նան Բաց. սուբտիլիոր (886. Տմծվալրի բավական Թթվային կամ խոնավության ռնակցիայի Այս բակտերիան բնությանմեջ նույնպես շատ է կլլտ)--խոտաձողիկը: ոչակասուԹթյլանպալմաններում, նեխման բականրիաները ն աճում, ճամարլաչեն տարածված ուժեղ նեխում է առաջացնում: Սա կարճ ձողիկ է, որի Դրա ճամար էլ ջրազուրկ սպիտակուցներըչեն նեխվում: միջաՊերմության երկու ծալրերը կլորավուն են (նկ. 38): Լավ անրացիա ունեցող աճման շատ ցածր աստիճանում նեխման բակտերիաների փալրում զարգանալիս ձվաձն սպորներ է առաջացնում: Նրա կենսագործունեուրոնը նույնպես կանդ է առնում, Մասամբդրանով պետք է մեջ կան աժխայրատներ ընթացքում, եթն աննդանյութերիկազմության որ

մնում

Հուսխաալին բնեռում են

առանց

բացառւրել,

կենչանիների դիակները երկար Ժամանակ

Քքալքալվելուչոնվխուխուխ»: ն

'

նեխման միկրոսրգանիդմները քն, Թվենջ. բավական խարտարզես նեխման միկրոբներիցմի քանիար: Ռեւոբ բակտեւիանեւի խումբ: Այս խմբի գլխավոր ներկալացուցիչն Է Բաց. միկոխիդեսը--ԹՅԸ. Ո3Ը01065, որը բնության մեջ չաղվոա230 '

ն

նպտոն,

ապա

Ծ--օ ցա/լթալդեճիդ ն

վերջինները, քոալքարլելով՝տալիո

քսիլուղաթթու:

Սա 2-5

են

ացետոն, քա-

նեխումԷ Սպիտակուցները

նան

Բաց.

լուտիդուսը (Թո. քսվմստյ: միկրոն մեփութլուն տնեցող ձոՂեկ է, ճաճախ շղթալավորված, երկու ծայրերում մտրակներ: Ամոնիվֆիկացման պրոցեսին մասնակցում է նան Բակտ. պրոդիպիողումթ (8ՅԸԼ. քւ0019105ս)՝ ճրաչքի ձողիկը: :

չույնի

Այս բակտերիան պինդ

առաջացնում է արած: աննդամիջավալրում է արլան փոքրիկ կաթիլի, Բակտ. պրոդին

գաղութ, որը դիողումը շատ փոքր, անսպոր շրջամտրակավորձողիկ է: Սրա Քանի ալլատեսակները միզանյութը քալքալելով'՝ առաջացնում են նեխման ժամանակ ժծմբաջրածինչեն Սպիտակուցները նման

մլ

ումիակ.

առա

ջացնում:

Նեխման ո։լրոցեսին մասնակւումմեն զան Բոռկւո. վուլգարեն (Բոշ. ՄԱԽՔՅԼ6)կատ Պրուտնուռվուլդարիաը (5Լ0Լ6ԱՏ ՄԱԼՔՅՈՏ) ն Բակտ. կոլի (Թե օկ) քականրիաները, Սրանք ֆակուլտատիվանանրոբներեն: ձնը ճաճավ. է դվոլումի, իակւսքք Բակ.վուլգարեն եր արտաքին ռա

-

....«ծ. ՅՅ

-

-

հատկությունըկախված է ոչ միալն անման միջավայրի բնուլթի փոփո-

շշ:

2.22

ո

խությունից» ուլլե բջջի ճառակիցչ Բակո. վուլգարեն ժելատինը

լուժող,: զ փոքը» շրջամտրակավոր, ան-լ ռուլորավոր ձողիկէ: Այս բակտերիան:

աժ ե ւարբերություն Բաց.սլուտրեֆացիննաի, սպորոգենիսը, Բաց.

խաջրատներըխմորում է ն սպիտակուցների քայքայումից մեծ քանա կությամբ ժծմբաջրածբն է առաջացնում, միջին մեծությամբ ձողիկ ն ձվաձն ապորներէ տալիս: Սպիտակուցային նլութերի ամոնիֆիկացման պրոցեսին, բացի վե բե

ճիշված

Տոնն ՀՀ

Նկ. (826. Տսծմ 38.

`

|

Բայց

ջրածին:

նիչներով իրար շատ

նման

են,

Ծնճախհրոբբակտեւիանեւի

խումբը:

Այս թմբի բակտերբաներից

որսլես ամոնիֆիկանտներՃալյտնի Բաց-սպուտրեֆացիննար (886. ն ) քոն61ԹՇԼԲոՏ) Բոց. ոպորոգդենեսը

(826. ՏքՕԼՕք6ՈՇՏ

(նկ. 39), Բաց.պուարեֆացիենսը բնությանմեջ շատ տարածված է ն միակ ։

բակտերիան է, որն անահրոր պայմաններում ղզարդանալով՝ սպիտակուչէ, պային նյութերը ուժեղ նելում Այս "բակտերիան ոպորավոր» բավական երկար ձողիկ է. նրա սոլորնսուաջէ դալիսժալրի մյու այլ պատճառովէլ բջջի մե ծալբը կլորացած, բիչ ճառս տացած տեսք է ուոազյումի: Բջջիամբողջ շրջապատում ԼԼշ նրա մտրակները: դասավորված Այս բակտերիան չնայած ածխաջրատներ չե խմորում, բայց ճարպերթ է թթվածնազուրկ քալբալում՝ է չ Ն, Լավ զարգանում սննդամխջավալրում:

.,

:

-

էն `

Լ

)

6- /է

ՖԴԵՅՐ

վե"

Հ72--

/

--

լ

«Հ

է

բ

-ՀՖՔ`7

,-

`

Հ

/

ՀՏՀ՝

ե

ՆկԱնաերոբամոնիֆիկատորներ ա) Բաց. օապորողենեսը՝(Թո. ՏքՕ-0քծրօտ) սպորներով, բ) Բաց. սպորոգենես՝ (ԹՅՇ. ՏքօՕ0ջ6Ո65)մտրակներով. ենսը ( ՅՇ. ԱՂԱԶԵՑՋԱ գ) Բաց: պուտրեֆացի 39.

ն

Բակո. կոլի խմբից նկարագրվածէճ մու 250 այլա տեսակներ, դրանքիրենց թե մորֆոլոգիական ն թե Փեղզիոլոգիական ճատկա-

Հ

ա

:

՛

՛-

`

Ե

`

:

իսկ շաքարների ժժտբաջրածին ինդոլ» քալքալումից՝

ԼՐ ՛՝

Այլ

ինչոլեսվերեումիասացին բ, քացախաթթու, կաթնաթթու, էթիլապիրտ, ածխաթթու գազ

ն ինդ

առաչ

ն

--

Նշ "

վականաչավ գազեր Է տալիս: | դաղերի1)գմասը ածխաթթուդազնջ . ոո դարը Ջրաժինը: Բացիլուս սուբտիլիս ակտ: կոլին կամ աղիքային լտ) ---10005Հ մեժացրածժ: ձողիկը ոլեղլտոնիքալքալումմից

է ամիակ, ջացնումի

նան:

ալիտաղուց ՝

ոլ: ԱծԺ-: 1ժծմբաջրածժին ն լինելու դեպ խաջրատներ՝ բա-չ| քումի|

«առատրա:

տալիս

ցուլց

|

աղիտակուցները քալրքալելիա միջա-. նլ առաջաց-. չփալրըճիտքալնացնում է

են

բորբոսասնկերիբազմաթիվ տեսակները: տեսակի բակտերիաները Երբ վերը ճիշված բոլոր են, աուաջացրած ամինոթթուների ռաղիկալը: նլութերը ձն ասվիոխում նորից մասնակցում է բակտերիայիբջջի օրգանականնյութերի սինթեզման պրոցեսներին, իակ ամխակը ն՝ կարող է ցնդել, ն՛ մասնակցել: Հենց ալդ է պատճառը, նյութերի կազմակերոլմանը: ոի" առիոակուցային

շատ

նում

մեժ մասնակցություն բակտերիաներից,

անգամ մեծացրած:

.

ողորխրով---1000 ո

տարբերը միկրոբների կողմից սպիտակուցներիօգտագործմանժամանակ: է ստեղժմիջե անճավասալուլթյուն լուրացվող աղոտի ե ածխաջրատների վոււի:Ալդ երկու էլեմենտների անճավառարօգտագործմամբ էլ, ճավաչ են առաջանում սպիտակուցի քիմիական նական է, տարբերություններ բիոքիմիական քայքայման միջն: Նման տարբերուօքսիդացման օրինակ, ռալիտակուցի՝ թլուններ մենք ամենուրեք նկատում ենք: Ալյոռլես, ե ածլխաամբողջական օքոախիդացման ժամանակառաջացած ամիակի պետք է լիներ 1: 10,8 մինչդեռ միկրոբիոլոԹոթվի ճարարբերուլթյունը դիական զրոցեսների ժամանակ սռլիտակուցի քալքալումից ստանում կնք 1:8,9 ճարարերությունը: Ալս ճանգամանքը պետք է վերագրել ն աժլխածնի օդտագորժմտանը: միկրոբների աղուտի անճավասարուչասի սպիտակուցԱմիակիկուռսւակումնավելի ինտենսիվէ տեղի ունենում ներով որտեղմիկրոբների կենսագործունեու աննդամխջավալրում, ե՛ աինթեղմաննլութ է, ն՛ էներգիայիաղբլուր տ թյան ճամար առլիտակուցը ամեն է նկատել, որ ամիակի կոււտակուսին անդամի ցանկացած ու

առատ

Պետք

«օրգանականնյութերի

քալբալմանժամանակչէ.

մանակ,որոնց մեջ ածխածինը ն ազուռը

որ

դտնվում

տեղի է

ունենում.

Օրգանական ազոտը

որոշ ճարաբերուչ (մինչն.20:1), եթե ալդ ճարարերությունը մեծանում է (օրինակ՝ «Միջավալրում անազուտ աժխաժնալին նյութեր ավելացնելիս ), ալն ժամաչ ճակ միկրոբներն ռոլիտակուցի քայքայումից ա ռաջացած ամիակնօգու դորժում են օպիւուսկուց ն աինթեզելու ճնտնան ճամար, դրո քով միչաալրբումՔիչ ամիակ է կուտակվումբ: Անազուռ ածխածնալին նյութի առատության պայմաններում նեխյամբ

նն

քային ազոտի վերածելուարագությունը սպիտակուցն ամոնիֆիկացնողմիկրոօրգանիզմների ւնսակից,Օրգանականնյութերի

ԵԽ ժամանակ մասնակցում տարբեր տեսակի միկրոբներ: Վերջիննեռ" մի ալլատեսակը։ բալք լման ենթակ բույսիմի տասի վրա ազդելով՝ տարբեր արագությամբ ն ուղղությամբ է ձեավոխեւմ Կլութը»

«ան

ավելի ինտենսիվ զարդանում, նրանց ՀաւԲովանրիաներն մթնում ւս դեպջնրում ամոնիջի բան աո ամանակ առաջացած ամտխակը,

բի

«նջ է մնում, դունենք, ոլ մանակ ալդ նլութի

ներքին օրգաննելրում' ազուռայլինմիա Միզանլութը կենդանիների վերջնական արդլունքն է, Մ/ցությունների ոնեդրեսիվձնավփոխության զանլութն օրդանիղմում ջրի ճետ խառնվելով միզատար ուղիների միջոցով դուրս է գալիս, որպես արտաթորանք: Մեզանլութը, օրինակ, մարդու մեզի մեջ կաղմում է մինչն 2,400, ո ամեն մի մարդ օրական Երկրագնդիամբողջ բնակկարողէ արտադրել մոտ 31,5 գ միզանլուլթ։ քանակըչ մուտավորճաշխվնեչության օրական արտադրաժմիզանլութի ճավասար է ավելի քան 15 ճաղզարտոննալի, իսկ ամրողջ կենդա նականաշխարճինը՝150 ճազարտոննալի: Բացիկենդանիներից, միզանլութ ըն արտադրում նան մի շարք բուլաեր: Ալապիտով, միզանլութն աղոտալին ալն միացություններից է, որոնք ճակալականքանակությամբ շարունակ արտադրվում են կենդանական աշխարճի կողմից: Միզանլութը բուլսերի կողմից չե լուրացվում։ Ալն, արտագրվելով կենդանիներիկողմից, վերջ է ճողի "եջ: Միզանլութի աղզուռը ե վերջո անցնում բուլսերի կողմից է կարող օգտադորժվել միալն ալն դեպքում, եթե լուրաճատուկ միկրոԹե օրդանիղփներիկենսաղործունեության ընթացբում ալն ձն ափխոխվի: է կրում Ճողում, շատ ալն ինչպիսի փոփոխություն գիտնականները վոե 7 դարձրել են մանրամասն դուց ալդ Ճարցին ոկռել ուշադրություն

:

են

նկա

-

«Հրոցմա

ր

է,'

ա

ե

պա-

ա Նման

միկրոօրգանիզնների կողմից որակի սպիտակուցի կազմության Ազոտըսպիտակուցի մուռ օ-ն է կազմում: Եթե ընմիկրոբներիկողմից

աանտիջապես լուրացվելով՝ կրկին, նոր

ոն

օրգանական նլութի ձնափոխմանժա-

զ

է 20"|0-ն (ուրացվում, «ր

յանական նաթ

կգա, որ.միկրորքալբալելիտ (այդ օրգանական ապա

դուրս

նլութը գ աժխաժին է ) փոտավորապես ՛ ոյարունակո՞ւմմ գ աղոտ ասլառում:Ալ դես քումՇ է ՒԻ-95:1

Քլոնը

նն

ոլութի «ոլառվող միջնալդպիսի «րգանավան հոլքորիոգ Չ9/յ պարունակող օրդանական

օրինաչասվխության ժամանակ

.

|

ազոտի

ազոտ

միկրոօրգանիզմի կողմից ամբողջապես պետք նյութիեջ Չ0)ցազոտ դեպ

ԲաննաԱ

է որ

քումԸ: «արունակվելու

մխացու-

լուրացվիս Հ25:1

ՕՏԵՀՅԵ:),

աա կրա քայքալման ժամանակ միջավալրումմեֆ քանակությամբ է ամիակ ն կուտակվում ճակառակը: Բիչ աղզուռոյարունավող օրգանական նլութուՃարուսմիջաճան Է

ՆՅ

Հալրում, քայինաղզուալին միացություններ (իճարկե,

տ

կող(ուրոսցվող) լինելու դել քում ոչ միալնատիակչի օրգանիզմի կուտակվում, այլն վրալ պայմաններում դտնվողազոտի ճան քային են միացությունները վեր աժ/ումի սղիխտակուցիւ է յ հոուք Դրանով բացաւորել բոլորին ճարտնի ալն որ երբ երնեուլթը» աղոտովաղքա բուսական մից

ման) կամ Թարմ գոմաղբ

մնացորդներ /օրինավ՝ դար-

են

մտցնում ճողի մեջ, ալն ժամանակ այդտեղ դտնվող միկրոօրգանիղզններն արադ են ղարդանում |. ճողում անՀ քայլին ազուոն օգտագորժելու՝վեր էն աժում ալն ազոտի: Առա օրգանական Թե ինչու այչ պալմաններում զարգացող բույսերի

գոնվող

|

բերքը խիստ պակասէ Ալապիսով, նալած սպիտակուցայիննյութերի քանակին բնուլՔին, նրանց Քալքալումի ց առաջացած ամխակի քանակը կարողէ Խիստ տարբեր լինել: Սակալնաժխածնին ազուռիալդ լինում,

ու

Հո

Ը

կոմ դրա

Հո

ճետաբրբիր օրինաչաժամիացությունների քալքարհան Ադոոալին

օրոշ ճշտումներ մտցնել:

ն օրդանական միացության տխոպից

Քալքալման պրոցեսն ուսումնասիրելիս, նկատվում է, որ որոշ բուսական մնացորդներշուտ են քալքալվում» ուրիշմնացորդներ դանդաղ, իսկ կան այնպիսի մնացորդներ էլ, որոնք գոնե սկզբնական շրջանում մտնում են Դրապատճառն այն է» որ օրգանականնյութերի ձն ափոխանփոփոխ:

-

մ'

Թե՛

կախված է

ճան

ճամարէլ

ամեն

անդամ անճրաժեշտ է լինում

ամեն

,

այլքայմա

ՄԻՋԱՆՅՈՒԹԸ ԱՄՈՆԻՖԻԿԱՑՆՈՂԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

`

բով,

Դեռ ուսումնասիրել ձնավփոխմտան միզանյութի պրոցեսները:

պարզվեց, վերջերին

18-րդ

դարի

միզանյութի (ՎՒԷՆ--ՇՕ-ԱՊԵչ) քալքալումից ոտացվում է ածխաթթու գազ ն ամիակ,ինչպես նան Ճհտազալումորոշ-

վեց,որ

որ

ր

ալդ

են ոլրոցեսինմասնակցում լուրանատուկ միկրոօրբդանիղմ-

ուրոբակտերներ: Միզանյութիքալքալման քիմիզմը շատ ճասարակէ ն նրա դեէ. Այ" ոնակցիանընթանում է զատխտիացունն ճետելալ կերոլ՝

ներ, որոնք կոչվում

են

Իէ|շ--ՇՕ--ԻՈԼչ-ԷչՕ-Հ(ՎՒՆ)չՇՕջ

ամոնիումի Սոացվաժ ածժաաթթւիսյին

ուն :

նլութ

է,

որը

աղը

ճամեմատարարշատ

անցա-

կարող է վերածվել ճնտելալ բաղկացուցիչ մասերի Է ՇՕչ(ԳՒկ)չՇ0չ--5Աէն

ԷշՕ

կողմից միղանլութի դեզամիտիացմանոնակցիանՈւրոբակտերների է տակ, առաջանում ուրեազաֆերմենտի ազդեցության նն դնդաձն ն ձողաձն ընտանիքներին Ուրոբակտերներիցճալտնի շատ Միզանլութը ճամեմատաբար ավելի ոլատկանող այլլատեսակներ, են ձնափոխում Ճետելալ բակտերիաները՝ արագ Ա. Բաց. պրոբատուս բավական խոշար». (Թռշ. քրօեճըատ).--Մմա դնգաձն բակտերիա է, ունի

սոուաջացնումէ էնդոսպոր: ջրջամտրակներ,

Հիմնական ճատկանիշներից մեկն

ալն է, միղանլութ

որ

ալա

բակտերիան մել

քալքավել:Ալո բակտերիան լուծույթումկարողէ 140 գ ունի մի քանի ալլատեսակներ, որոնք բնության մեջ շատ են ստարաժված:

Լեր

կան բավական ճետ: թոչունների արտաթորանքների են աժմիկրոբներ, որոնք միզաթթուն բալյքալելով, առաջացնում է ն աղոտ, Միզաթթվե բալքալումն ընթանում ճետելալ դազ

է նան արտադրվում չատ

աթթու

.

կեՐ `

ԽՈ--ԸՕ

ՇՕ Լ

րո

ի

|

ԱՒԷՐ-Ը --ԱԷ

-- ՑԸՕ(ԱՒՆ)չ-ՀՇ0-ՀՎԵՆՕ

միզաթթու

ԱՎՕՕԸ

.

ՇԱՕՒԻ1. ՕՕ

թթու դարտրոնական ՛

տեսնում ենբ» միզաթթուն տալիսէ քայքալվելիս Ինչսղես Սա

միղա-

միզաթթվի վերջնական ջքալքալման

թլյու: ս1626).--Սմա միակ գընդարտրոնական ուրեա (Քլոոօտոքըքո4 Պլանոսարցինա նլութ է էնդոսպոլոԱլդ բակտերիալի առաջին տալիս ոյոադիանէ, որից ճետո էլ միղանլութըձնափոխվելու՝ դաձե բակտերիանձ, որ առաջացնում կան մի շարք ն որոնք բակտերիաներ, 4-Ծ գաղ: է ածխաթթու Է Վերջիններ» ամիակ կամ ճակը կազմված մարմինը գնդաձն բջիջներից: հն: ունեն շրջամտրակներ: ամոնիֆիկացում ձնափոխում Միեզաթթվի ճեշտությամբ ուրեան մեկ լիտր լուծուլթում՝ Պլանոսարցինա միզաթթուն ն ' բիոլոգիա քալքալում է մինչե 30 գ միզանլութ։ կան նան շատ ալլ բակտերիալում մեծ ճնտաքրքրութլյունէ ներկալացնում առանձնապ ունի հողի մեջ՝բուլսերիսննդառության ճամար» ներ, որոնք նուլնպես միզանլութը ձնափոլխումեն, սակալն ալդ բակկարնոր նշանակություն Բ.

ն

.

:

տերիաների կենսաղործունեության ԸնթացքումմիղանլութըԲամեմա-չ-

դանդաղ է քալբալվում: Ուրոբակտերներիկողմից միզանյութի քալքալման ինտենսիվուկամ ալն աղի Թյլան վրա խիստ աղդում է միջավալրում գտնվող ալս կոնցենտրացիան.առանձին աղերի ազդեցություննարտաճալտ(ժունավոր վում է ճետն յալ ճաջորդականությամբ տարար

Տ:

Ինչպես տեսնում

1119(Թ2:49Թ2մե1Ց1Ն

ամենաուժեղ ազղեցություն ենք, ճիշլալաղերից

գործում ՇՅՇԼ-ը, իսկ ամենութուլլ՝ ԿԱՇԷք: Համարլաբոլոր ուրոբակեն: են ճիմտերներն էլ անրոբ օրգանիզմներ նրանք լավ ղարգանում Քոլին ռեակցիա ունեցող սննդատումիջավայրում, Ուրոբակտերները են նրա աղուռը, իսկ միզանլութի ձեսփոթման ժամանակ օղտագործում ածխածինը երբեք չեն կարող լուրացնել. դրա ճամար էլ սնման միջավալրում միզանյութի ճետ մեկտեղ անպայման պետք է լինեն նան ալլ օրգանականմիացություններ: Ալդ բացատրվումէ նրանով, որ միզանլուԹե աժխածինըգերօքսիդ է, ն նրա քալքալումից անմիջապես առաջ է զալիս աժխալթթուգազ, Վերջինսուրորականրներըորպես ածխածնի աղկարող լուրացնել:Միջուստինի դիտողությունները բլուր չեն ցուլըե մի քանիսը բավականլավ լուրացնում տվել, որ ուրորակտերներից նե օրգանականթթուները, օրինակ, քացախաթթվիսաթաթթվի աղերը: են աղերը: ազոտի աղբլուր բոլորից լավ լուրացնում՝ Որպես ամիակային է

ՄԻՋԱԹԹՎԻԵՎ ԳԻՊՈՒՐԱԿԱՆ ԹԹՎԻ ԱՄՈՆԻՖԻԿԱՑՈՒՄԸ

է, որոնք բնուՄիզաթթոն այք ազոտային միացություններից ն ենս կենդանիների մեղթ Թլան մեջ միշտ էլ արտադրվում Մ'արգկանց մու 0,040) միզաթթու է լարունակում. ալն զգալի քանակությամբ

ալն կոււտակվում է, Բուլւոարիզգալիքանակությամբ Փիպուրական Թթու. կարող չեն ոնվել: ռերը միզաթթվով նուլնոլես

քանիոր

ամեն

է

ե՛ ածխաժմիզաթթվի նման, մի շարք բակտերիաներիճամար կարող ժառալել,Փիպուրականթթվի ամոնիֆիկացում նի, ն՛ աղոտք աղբլուր վեր է է անցնում. առաջին փուլում ալն մասնատվելով՝ փուլով երկու ն բենզոլականԹթվիԱլո ռնակցիան ընթանում է աժվում գլիկոկոլի

ճետերալկերալ՝

ՇԷՆԿԷՆԸՕՕԽ

լ Է,Օ--ԸԷԼՇՕՕՒԷԼ

Ըյէ,--Շ0--ԿԻՕՇօՕօԻ գլիկոկոլ թթու բենզոլական գիուրական թթու Է

քալքալման երկրորդ փուգլիկոկոլը Առաջին փուլում առաջացած նե Վերջինսէլ տալիս է ամիակ քացախաթթու, զում ձնափոխվելով՝ ն է գազ ջուր, ածխաթթու տալիս ճետղնետե օքռիդանալով՝

ԽԻՏԻՆԻ ԱՄՈՆԻՖԻԿԱՑՈՒՄԸ

-.

սնկերի Խիտինը ազո ե բչջաթաղանթի չատ կենդանիների մարմնի պատլանի կազմության Խիտինն բնության մեջ բավականշատ է Ցուտակվում: մեջ, ճետնապես է, ալն լուծվում է շատ մեկն նլութերից օրգանական ամենադիմացկուն ն աղաթթվի մեջ, նիտինի քալքալումընուլնուժեղ ծծմբականԹթվի պարունակողսոլիսախարիդ է.

դտնվում է

ունի, քանի որ բնությանմեջ, Ճատկապե պես կարնոր նշանակություն ունեն խիտինը Հողում ազն բավականշատ է կուտակվում, Գոլություն են որպես ճատու ակտեր աներ»որոնբ ալն օգտագործում խիտինըքալքալող բակտերիաներից Հ Բակտերիումխիտինոֆիլումը (826է.Շհմմդօքհ սղ): Ալս բակտերիանիր

ւ

աժիածնի, ե՛ արիարան

ալբայլող

:

կննսագործուննության ընթացքում, խլիտինա զա ֆերմենոիխ ազդեցուՀիդրոլիլում խիտինը ԴՐ՞( Գո է, որից ստացվում են

Թլան մռակ, է քաց խաթա,

կերպլ՝ ս

Սելոս

ռ

Շ.Ա

ւռ քալքալման

գլլուկողամին

է ճետնլաչ ընթանում

ռնակցիան "

Լ

խթիտինալին բականրիաների կենսականսվրոցեսում՝ Աովողամինը ենթարկվումատացվում

է 1 ղզամի իղացման

է

ե

եխ

քացախաթյուն օգտագործում

|

քարը

պլլուկողնե Լլուկոզ

ամիանկ, խակ

:

ւ058Ւր-Է2ՒչՕՀ-2ԸէլչՕ9-24.

26էկ Խիտինալին բակտերիաները խիտինի

հոկ ամիակը՝ որպնա աղոտի

քալքալումիըոտացված շա որպես ածխածնի աղբլուր-

են `

աղբլուր,

.

բուլսնրի վրա Թունավոր

Բացիվերոճիշլալ խիտինային բակտերիաներից, խիտինը քալյքանակ լում ւի ջարք ալլ միկրոբներ, սակայն վերջինների»(ննեաղորՀ / " ծունեության ընթացքում ալն ավելի դանդաղէ հն

ՑԻԱՆԱՄԻԴԻ

ԱՄՈՆԻՖԻԿԱՏՈՒՄԸ

ձն ով Յիանամիդ կալցին առինթետիկ

է, այն ստացվում է, ոլարարտանյուլթ

ումի

կարնոր ատացվող Մնոայի

:

աղռուռա

երբ աղզուռխ Տոռանքըբաց է Թողնը-

շիրացած ժի միդը որսլես աղզոտալին ճոզիմեջ. պարարտանլութ "178" մոցնե բուլսերի կողմից անմիջապես չե լուրացվում: ումի

մս

(

ր

կալցիումի վրա: կարբիդի ւմ

Մ նու

:

Հողի.

դոօլքու

աշ ոի քալքալվելով ազդեցության փութռխություններ, տակ, տալիս է ցիանամիդկալցիում շտությա Ճիդրօ ռի ճանգաժ նա

ՐՔ

է

կրու՝

Բ

չար

ջրի ն

կիր, Ալս ոնակցիանընթանում է ճետելալ

ՇԱԱԸՏ-Է 2էլչ0--ԸԱԱՒԼ, -Շո(ՕՒլ),

գոա

ացիա ելի նամեդի ւ. միղանլութիս անար թիՍԱՆ ունենումմի մզ

կար

բոօրգա

ղ

ող

ից ռատացված քալքալումմ ցիանամիդըճող|ո ո

անլու

քանի

անօրգանա

/

Ր

ո

Բո

«ն

,

այն չվերածվի:

ան ոնակցիան եղի է "երի աղղեցությանթ : ւռ

ակ: Այդպիսի Են, կատալիզատորներ օրինակ,կալցիումի, մանգանի է. երկաթի օքսիդները: Հիշլալ ոնակցիան ւ, ա մգ

Բդամթ թ

ՇԱԽԷՆ--ԷԼ,0--ՇՕ(ՃԷԼ),

ցեանամիդըր միզանլութի վերածվելը ճնարավոր: '".փայցիում ռտացումը

ԼՇճ(ՇՃՆԷԼ)|։

Վերջինս ճամարվում

դիցիանա հդի "

ի

Հոցիում ոտացված ալցիում ցիանամիդի ձնավիոլոումից

է

շատ

դժվա-

դանդաղ է Քորքացվում, ն շրանով բույսերիճամար: ուննցաժ էֆեկտիվությունը ցեանամիդի խիստ է, ո.

նվաղում

'

ամոմեղանլութի

ունենում,

,

ճամար էչ դրա Վերջին ժամանակՐֆ

մեջջ են մոցնում 2--15 ճողի ցանքից Ղ Ր առաջ:չ ց ժո" քըց ները կատարված ուսումնասիխրուլթյունները ցույց են սովել, որ թարմ ցիանամիդըչ առանց հրկլուղ կրելու,կարելի է նուլնիակցանքի ժամանակ ճողի Մեջմսոցնելչ քանիոր խոնավ ճողում նրա թունավոր աղդեանճետանում է: Ցանբից 2--15 ճողի օր առաջ ցությունն անմիջապես մ է է մեջ ոլեւոք վատ սայմաններում որը ոցնել ալն ցիանամիդըչ պաճվել Հենց այդ վատ պալմաններում պաճվաժ ցիանամիղը ձնավփոխվելով՝ վեր է աժվում դիցիանամիդիչ որը ճետադայում դանդաղ քալքալվրա թունավոր աղդեցություն է դործում: վելով» ալն

օր

բուլսերի

":

քալքալվում,

ԿԱԼՑԻՈՒՄ

է ներդործուլթյուն

մ

ԽԻՆՕյջ-Ւ4ԷՆՕ--2ԸչէԼ լ0:ԳԷն--3ՇԷ ՇՕՕՒԷԼ յ

նիֆիկացման պրոցեսին կարող են մասնակցել Թե՛ ուրորակտերներէ Թե՛ շատ ալլ միկրոբներ: կալցիում ցիանամիղըմինչն ձնափոխվելը՝

0ՔՍԻԴԱՑՆՈՂ ՄԻԿՐՈՑՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

ԱՄԻԱԿՆ

միացությունների քալբքալմաֆԲոլորտեսակի բորդ աղզուռալին վերջնական արդլունքը բնության մեջ ամվսկն ամիակնէ: Հետնաղեսռչ

Լ22 քանակությամբ անքնդճատկարող է դոլանալ:Առանձնապես աիիակ Նա է ճողի մեջ: բուլոնրի կողմից չի լուրացվում.որոնողի առւաջանում ալն ալեւք է վերածվի ամոնիումի կաս/ ասիխոկը բուլանըն բսրացնեն,

Ազ ական ԹԹթղմի Թււցքում ոտացվա իակը ազոտ

աան ԿԵԼ

Ս

Ե

ռ

ո

առսամբ

Մ

ու

կարող է

Դոր Ը խան ն Քի հակա ՛

ձն ճւ.

-

շարք

ռեակցիաներիմիջոցով ամոնիումի աղեր տալ: Ճողումմ ընդճանրապես որոշ խումբ բակտերիաների կեսաղորժունեության ժամանակամիակն: «քռիդանալով՝ազոտականթթվի աղերի է վերածվում, ների միջոցով ամիակը ազոտականթթվի աղերի վնրաժվելու պրոցեսը մ էն Լ ա բակտի-.ում, ման ՐԸ ն իտրիֆիկաց կ իսկ ւ/ Իկրորները իտրիֆիկաց

Միկրոօրգա իղմ-

հ:

ն

:

ճիշո Բույսերը»

՛

նրանք. աղերը. ալս տեսակեւոից էլ նիարիֆիկացումմը ճողի Մեջ բիոլողիական շատ կարնոր: պրոցես է ճամարվումի: է Մե» Առաջին անդամ/ Թվականին ճաջողվել Վինոդրադսկուն ն մանրամասն ուտումնաչ նիտրիֆիկացնող բանանհրիաներ կուսացնել անճամետատ

լավ

են

է,

ամոնիումի

աղերով

են

անվում,բայց

լուրացնում աղոտական թթվի

սիրել ղրանցբիոլողիան:Նա Ը կլառիկ աչիատություններով ոչ միալն խրվի վերաժելու պատճառները, ոլարզեցամիակը աղզուտակուն այլնցուլ տվեց ալդ դործում իր նախորդների ունեցած անճաջողությունների դաղտ-

նիքը: Բանն, ալն է, որ մինչն Վինոզրադակին, այս կամ այն բիոքիմիական պրոցեսն առաջացնող տիկրոբներն նջատելու ճամար ճնտաղոտողՀ ներն օդաադորժում էին սովորական մատապեպտոնալին սննդունյութեր» ո"

239:

"որոնք ճաճախ ցանկալի արդլունք չէին ոռալիա: Վինոգրադակուն արդեն էր ժժմբային բակտերիաների ճալտնի լդ բակտերիաաննդսոռությունը: ներն օրգանականնլութերով երբեք չեն անվում ճաՎինոդրադակին մոզված էր» որ նիտրիֆիկացնող նույնպես օրդանական բակտերիաները զլութերովչեն անվում:ներա ալդ ենթադրությունը ճետագալում

ճշտվեց:

Վինոզրադակին, ճրաժարվելովսովորականմաապեպատոնալին սննդանքու-

օդտագորժումից, նիտրիֆիկացնող բակտերիաները մեկուսացնելու սկանցճան քային աղերից աննդանլույթ սպլատրաստել: Այդ տիպի աննդանլութերի կիրառումը վալլունարդլունքներ տվեց:Նա իր աշխա-չԹերի ամար

նքների ընթացքում ոչ միալն մեկուսացրեցնիտրիֆիկացնող բակտեփիաներ,ալլն ցույց տվեց ամիակի օքոախղացմանպրոցեսում մասնակՋող երկու իրարից միանդամալն տարբերբակտերիաներ: Ըստ Վինոամիակիմինչն ազոտականԹթվի օքսիդացման րադակու՝ ւպրոցնար երկու սիուլ ունի, ն ամեն ւի փուլումդորում են լուրաճատուկ բակտերիաներ: մինչն ազոտական Թթվի օքոիդացման պրոցեսր Արբակի ատա

պլառնտնլալ

Վերնունի՝

--30,--2ԷԿՕչ Հ2Է,Օ փուլ՝2ԼՎՕչ- Օչ--2ԱՊՕլ

1-ին փուլ` 2ԱՒ

2-րդ

ն

Հողիմեջ ամիակի ստացված աղզուղական օքսիդացումից թլթուն, անմիջապես միանալովճողալկալալին ճեւո, մետաղների տալիս է նիտրատն ներս Վենոդրադակին նրանից ճհտռ ուրիշ շատ ճետազոտողներ ցուլց տվեցին,որ նիտրիֆիկացնող կարողեն զարգանալ ճանբակտերիաները քային աղերից պատրաստվաժսննդատու միջավալրում ն օրգանականնլուԹե աինթեզման ճափարանձրաժեշտաժխածինն օդի աժլաօդտագորժել նիտրիֆիկացնող Թթուդազից: իրենց ալդ ճատկությամբը բակտերիաներն ԿՐուխկեն կանաչ բույսերին, մոտ բաղցճիշլալբակտերիչոների ածխա-չ

Քու

գազից աժխաժնիլուրացումը բոլորովին լուրաճատուկ ձեով է տե"ղի ունենում: Եթե կանաչբուլանրը ՇՕշ-ր լորոթւցնում են

իրենցկանաչ ն Քլորոֆիլիռատիկների ստացած էներգիայի արեգակից միջոցով,ապա նիտրիֆիկացնող բակտերիաներն ածխածինը ճամար անճրալուրացնելու ժեշտ էներգիան ատանքւմ են տաւմտխակըազոտական մինչն Թթվիօքոիդացնելու ոնակցիալից: Անկասկած, նիտրիֆիկացնող բակտերիաների այս

ճատկանիչըբնության մեջ գոյություն ունեցող զարմանալի երնուլթնեհց ամծնաճետաքրքրականը կարող է ճամտրվել: նիորիֆիկացնող բակտերիաներիբջջում տեղի են ունենում երկու իրար ճակառող,բալց միշտ միասնաբարճանդես եկող ոնակցիաներ՝ ա) ամրակի օքսիդացումը աղոտալին թթվի, աղոտալին թթվի օ«քսիդացումը՝ազոտականթթվի, բ) աժփաթթու գազի ձնափոխուվըմինչն օրգանականնլութի:Ալդ ունակցիա"40

կերպ: ների Ճաջորդականընթացքը կարեյի է պատկերելճնտնլալ լ.

լլ.

կայ: ջերմ. 8--Ա էր -:3Օչ--2ՒՎՕչ-ԻԷ2ՆՕ-Հ158

կ- ջ--ՀԸ,ԷԼչՕ:--6Օչ Ե--6ՇՕչ-Է6ՒԷ1.Օ--674

--ՉԱԿՆՎՕչ-Օշ--2Ւ1ԿՕչ-42

կալ. ջերմ. կ. ջ.---ՇԱ.չՕ:-Է60չ

5.--6ՇՕչ Ւ6ՒՕ-Ւ674

ենք, ազոտայինԹԹՎի՝ Ինչպես տեսնում ազոտականԹթվի օքսիէ ածխաթյյու գա ձախսվում ժամանակ առաջացած էներգիան դացման նյութ աինթեզելու Հիշլալռնակցիաներից զից օրգանական պրոցեսներում: դժվար չէ նան հզրակացնել, թե նիտրիֆիկացնող բակտերիաները որքան գրամ մոլ. ամիակ են օքսխդացնում ածխաթթու գավից մեկ գրամ մոլ: մոնոսախարիդիսինլեզման անճչրաժեշտքանակի ջերմուեթե ընդունենք, որ ամիակըմինչն ազուռական Թլուն ռտանալուհամարս արտադրվածամբողչ էներգիան օգգտաՀ Թթի օքախդացնելու ժամանակ է, գորժվում ապա առաջին փուլում դորժող բակոերիաները յուրաքանչ ճամար լեք դազ վեց մոլեկուլ ածժխաթլթու Հյուր վերականդնելու 10 մոլեկուլ ամիակ, իսկ երկրորդ վիուլում դորժողբԲակոհօքոիդացնեն րիաները՝մոտ 39 մոլեկուլ ազոտալին թթու ռաջին փուլում օքսիդացված ամիակին վերականգնըՀ Ալյսռլիսով, իսկ երկրորդ վող աժխաթյու գազի միջն ճարաբերությունը կլինի Հ:1, 6,5:1ն իրականում ալդ ճարաբերությունները Խիո փուլում` Իճարկե, ՍԱՐ կարող են լինել: փովիոլյական բացասական վերաբերմուն բ հն բակտերիաները Նիտրիֆիկացնող աալիս օրգանականմիացությունների նկատմամբ:Վինողրադակու ցուլց են տվելչ որ ն Օմելլանսկու դիտողությունները ցույց ճանքալին կազնուլնիսկշատ Քեչ քանակությամբ սություն ունեցողոննդամիջավալրում |.) պեպտոնկոմ դլլուկող ավելացնելու դեպքում նիտրոզային (0,025" կենսականպրոցեսներըթիոտ դանդաղում, են,իսկ0,34/0-ի բակտերիաների կանդ է առնում: Ջնալաժ դրան Դեպքում նրանցկենսագորժունեությունը ունեցող օրգանական նյութեր կազմություն ազդեցու տարբեր սռարբեր Թլուն են դորժումնիտրիֆիկացնող բակտերիաների կենաադորժունե թյանվրաւՕրինակ,միջավալրում 0,025-ից--0,10'|ց միղզանլութ ավելացու նելու դեպբում նիտրիֆիկացնող բակտերիաների միալն աճնցողուԹյունն է թուլանում,այլն նրանց, շնչառության ակտիվությունը ծ7-է: Ննիտրիֆիկացնող 220|ց-ովպակասում բակտնրիաների.վերաբերյալ հղած աշխատություններիցդժվար չէ եզրակացնել, որ դրանք, բոլորովեն լուրաճատուկ միկրոօրգանիզմներենելով պրոտուտրոֆ սննդառուայսինքն՝ անօրգանական Թլուն 12 կատարում, աինմիացություննարից Թեղում են օրգանականնլութեր: 'ՆիտԻիիֆիկաջւոոն առաջին փուլի բճութագիշը: նիտրիֆիկացման բ, ամիակը ազոտայինԹթվի օքախդգաղտմ վոուլը,ինչպես ասացին առաջին .

|

ՍՈ

է բնորոշ: պրոցեսով

բիաները, կրկնակիթաղանթով շրջապատվածլինելու չնորճիվ առաջացնում են կլոր դրոնով էչ նրանք չորադիմացկունն Թթվամարմնիկներ. են դառնում: դիմացկուն Նիտրոզոցիստիս ցեղիայլ տեսակները նուլնպեռբնության մեջ բովական ջատ հնխ/ոարածված, յոնտառային ճողերը ճարում» ճատկապես

Ալս փուլում ամիակը մինչե ազոտայինԹթվի «քիդացնելու պրոհն տարբեր ապես կոչված, նիտրոզալին տնսակիչ ցնսին փասնակցում մոցզնում է երեք ցեղերի մեջ' բակտերիաներ, որոնց Վինոգրաղդսկին Նիտրոզոմոնաս, Նիտրոզոցիստիս, Նիտրոզոսպիրա(ԻՈ՛ՕՏ0տ0ոոտ,

՛

ԽԱՄՕՏՕՇՄՏԱ,

Խ1Լ0Տ05ք118), Ըատ Վինոգրադասկու (օկ. 40) Նիտրոզոմոնասցեղիբակտերիաները

ենայԴ բակտերիաներով:

,

Ճվաձն

են.

նրանք

նման

են

զրոլի (0),

դրա

ճամար էլ

մոնաս

անունն

Նիտրոզոսպիրացեղի (նվ. 41) մեջ Ընդգրկվումէ ձրկու ալլաԲրին (ԲԱ-Տ0Տք18 տենտ ակ, նրաւցից Ժեկր կոչվում է նիտրոզոսպղիրա 811Բ3, մլուսը՝նիտբոզոսպիրա արկոիկա (ԱԱ0ՏՕՏքԼ8ԵԱՎԱԴԱ Ալս

հն

ՀՆ

"՛

Ի,

Գեն»

ՀԼԸԻ.

|ՀՀ.

՛

`

Նկ»

Նքտրողոսպիրա|ԱՕՏ0Տք 12) ցելի բակտերիաներ-1000» /եծֆացրած1

պեղի կարությոնը ըջջի երլարությունից Ճ0) անգամ մեֆ է: Նիտրոզոժոնաս բակտերիաներըբնության մեջ չախազանցշատ են տարաֆվաժ ե նրանք միմլանցից տարբերվում են մխալն իրննց արտաբին ձենրով: Այլ բակտերիաները ֆիզիոլոդիական ճասկություններովիրար շատ նման հն: "սրանք բոնիտրոզոմոնասցեղի մեջ մտնում են 5 ալլատեսակ. լորն էլ ունեն փոքրիկ ձողիկանմանկլորավուն ձնյ ճազվագլուտդեպքում տալիս են զուլգ-զուլգ կամ շղթա կազմող բջիջներ, իսկականզոոգլեաճեր չեն տալիս, բջիջների կուտակումներիդեպբում նրանց մարմիննեառանձին լորձնալյիննլութով միանալով, շղթալի ձն են ստանում: ըը,

նիտրոզոցիատիս ցեզիբակտերիաները գնդաձնեն, նրանցբջիջներն ճանդես են դալիս զուլբ-ղուլղ, երբեն, էլ՝ չորո կողանի ընդնանրապես Նիտրոզոմոնաս Այս պեղիցօրինակ, Ցավանենզիսի դնդիկներով: (ՎոոօՏՕՈՕոռջ 1874Ո6ՈՏ|5),որն առաջին անդամ մեկուսացվել Է Ճավակղզու ճողերից, ունի ղարդացմանբավականբարդ ցիկլ: Բջիջներնառաջացնում են դոոգլեաներս Բացի նիտրողոմոնաս Ցավանենդիսից, նկարագրվածեն զան երկու ունեն ալլ տեսակներ,որոնց գաղութներըբավականպինդկոնսիստենցիա նե է շատ կարելի նրանց իրարից բաժանել, Ալսբակտեդժվարութլամբ

Հ.

ծ.

են'ն ունեն մեկ որե հրկրում: շարժուն բակտերիաները մտրակ, Այսցեղի

լնա առաջացնելուճասոկությամբ:

՛

Հ.Բ:

Նկ. 40 ցեզի բակտնրիաներ--10005Ըմեծացրած: Նիտրողոմոնաս(ՀՈՄՕՏՕՈՕ0ՈՅՏչ)

է ղոողցեղը Նիտրոզոմոնասներից տարբերվում Նիտրոզոցիստիս

Հոն

ունեն է, "արտաքինից երկու"ալլատեսակներն տարբեր երկարության պարույրի ձե, սրանց ճին կուլտուրախերում տեղի է ունենում զոոգլեաճետնան քով էլ առաջ հն գալիս ների քալքալումկամ մասնասոում. դրա դասավորված ուլորամիկբոսկուլիական ճամբրիչուձն ճաւոիկներ: Բչիջների շրջապատում ղզոոզլնաներ առաջանումԵն սննդամիջավալրի կազմ ության

`

փոփոխմանըզուզբնթաց: Ալլ զոոգլեաներըմեժ նշանակություն ունեն պանպանելուճամար: տեսակի կենսունակությունը նշեցինբ,նիտրիֆիկացման առաչին փուլում գորժող բակԻնչպես օրգանական շատ նլութերը տներիաները դեպի դգալունեն, Բացի ալք նան նն նրանց կենսական կարող մի քանի արգելակվել պրոցեռները ճանքայինաղերի ազդեցությունից. օրինակ:.ամոնիում սուլֆատը, ազո տալին թթվի նառրիոնականաղը ե այլն կարող են բացասական ազդեցություն թողնել ալդ փուլում զարգացող բակտերիաների կննսագործժուԽեության վրաս Նիտրոզալինբակոներիաներնանրոբ օրգանիղձներեն, նրանք ապրել չեն կարող. օրինակ, մլթնոլորտաԹթվաժնի 0,5 լին ճնշում: լինելու դեպքում նրանց շնչառականսվրոցեսր|ճուԽոււՐ է, 0,30/ոն ւՐ շ շն ե (անում 03-ի դեպքում ն. պրոցեսը թուլանումԲ Է Տ"|ը չառական

առանց թեք

«ն

0,2-ի դեպշբում՝320|ց-ով,0,1-ի

դեպլքում՝ 650|գ-ով,իսկ 0,05-ի դեպքում

դեպքում նրանց կենաագործունեույթյունը 840/ց-ով: Վերջին ԹԵ ճամայրյա Նման կանդ է առնում: քներ են ստացվում Փոռն ոլն դեպքում, արդլուն

քրբ միջավայրը ճազեցվում է մաքուր թթվածնով: Առաջին փուլում աճող մի շարք բակտերիաներիճամար մեժ նշանակություն ունի նան միջավայրի ոնակցիան, Նիտրողայինթակտերիաները լավ զարգանում են, երը ջէլ--4--8, Նշված թ-ի տատանումներն արդլունք են ալն բանի, որ նիտրողային քականրիաներիտարբեր ալլատեսակներ դեպի քԷԼ-րուարբերվերարերմտուն ք ունեն: Մլդ է պատճառը,որ նրանք դոնը17 զանազան վում ռեակցիաներունեցող Տողերում: Երկոոոդ փուլի բնութուգիիր: Նիտրիֆիկացման "Նիտոիֆիկացմաճ երկրորդ փուլում ազոտային վեր է ածվում աղոԹլթունօքաիղյանալով՝ տական թվի, Այդ պրոցեսր տեղի է ունենում ճատուկ բակտերիաների կենչազորժունեությանընթացքում, որոնց Վինոգրադակին մտցնում է

Նիտարոբակաեր

(ԿԽԱՇԵՅԸ/Թ6)

ցեղիմեջ: Նիտրորակտեր ցեղնունի այո

մեջ բայվականշատ Լ27

ալլատեսակներ, որոնբ

աարաժված:

բնության

եղի Նիտբրոբակտներ բակտերիաները փոքրիկ ձողիկի ձե ունեն, նրանց բջիջը փոքր ինչ հռանկլունանմանէ (նկ. 45): Ալ« ցեղից Ճալտնի են այնպիոի այլբատեռակներ,որոնք --ծ-------նուլնպես առաջացնում են զոոդլեաներե ԼԱԴ. Է '-«կիսաւեր, դրանով էլ չատ նմանվում եխ 7 7 «.ոՅՑ.` ԸԱԵՐՐԿ

-, Ա

նիտրողոցիստիսներին: Նիտրոբակտեր ցեղի բոլոր բակ-

..

«

|

-

:աջ՝ «Հէ ՛.ո1 .

Ժ"7 , ն Սրեր

Նկ.

2, .ՊՎ`

՝

տնրիաներնէլ

լավ զարգանում են ճանքային աղերից պատրաստված սննդաչ-

գ՛ շ

նյութի սպայմաններ ումի: Սրանք նուլնոես օրգանուկաննլութերովչեն սնվում, ալլ» նյութերով անվելով, ածժանօրգանական

"

Է

շատ

"

:

4:

դաղի ասիմիլլացիալից այու. ցեղիխաԹթու են

Նիտրոբակտեր

(ՈՒօԵՏՇԼ6Ո)

ո

ըրաստում

օրդանական նրութեր, Սր բաժ դատումիջավայրում աղատ օրդանակա' միացությունների առկարությանղեպքոււ այլն ճաճախ նրանց կենսաոչ միայն վոտ են աճում, նիտրոբակտերները կան պրոցեսները կանդեն առնում: երե Այսպես, աննդանյութիմեջ լինում է նույնիսկ 0.05 0|գգլլուկզ կամ 0,085 օօ, գլիցերին պարադին, բարո

թաագ 10002:

Պե).Ց-

ու

աղ, նատրիումի 0,801.պեպտոն, 1,50/ց քացախոալթթվալին նիտրոբականըներըբոլորովին չեն զարգանում:

նիորողայլինբաոերի Նիտրոբականրները,

աա

այլ

դեպքում

ռամեմատուՕրինակ,եթե 1լ թյամբ, դեպի ամիակալին աղերն ավելի ղգալուն լուծուլթում 0,005 գ ամիսկ է դտնվում, նիտրոբրակտերների ազոտային

աների

են:

թթուն ազոտականթթվի

օքսիդացնելու ունակությունը խիստ թուլանում ամիակի դեպքում օքաիզացոմ տեղի չի ունենում, Աղոն նիտեն նան վրա ազդում տային Թթվի օքսիդացման նիտրիտների միավալրում 2/0 նիտրիտ 1էկոնցենյորացիաները: Այսպես, րատների է,

իսկ 0,144

գ

նելու դեղքում նիտրոբակահրներիկենտակոնպրոցեսները կանց են

առ-

Նման

ազդեցություն է թողնում նան նիտրատներիկոնցենտրացիան, Միջավայրում 0,860, նիտրատ լինելու դեպքում բակտերիաների աճը է, բայց շնչառական պրոգեսը մառամբ ուժեղանումիէ, դանդաղում, կա 5.40յց նիտրատ, շնչառականպրոցեսը, նորմալ եթե միջավայրում նում:

է, Նիսոլորբաակտ 1չչով Թուլանում ն շնչառականինտենսիվության Թլթվաժնի կոնցենտրացիայիմիջն

ճետ պրալմանների

ճամեմատած,

բե նղզաժկապը նոլնպես չատ լթուլլ է արտածալտվում:Օրինակ,թթվածնի ճնշումը ժ,5 լինելուդեպբումնիտրոբակտերների շնչամլժնոլորաալին դական պրոցեսի ինտենսիվությունը թուլանում է 200/օ-ով, 0,2Հ-ի դեպՔում՝ 430/-ով, 0.1-ի դեպքում` 660|ց-ովն 0,085-ի դեպ 800|գ-ովի

քում`

Նիտրորականրները նորմալ կարողեն աճել,երբ աննդամիջավա բի քէ1526,5--8.0:Դրանք կարող են աճել նան, երբ քէԼՀ-9,0, Այս ղարգացման ամար անձրաժեշտ բակտերիաների ումտիմաալչերմսստի-

ճանը ճավասարէ 30--35-ի,չ սակալննրանցնիտրիֆիկացման պրոցես են ճարուցել Վերջինս արդեն կախված է նույնիսկ -Է3"Շ-ում. նրանից, Թե նիտրիֆիկացնող բակտերիաներնինչպիսի էկոլոգիական պարմաններումդանվող ճողերում են ղարդանում,Նիտրիֆիկացնողբակտնրիաների կողմից կատարվող վերոճիշլալ բոլոր փոփոխությունները, Ս Ա217 դրանք առաջին փուլում,Թե երկրորդ նկատում մենք հնք միալն աննգաԲնական պատրաստվոժ արճձեստականորեն աննդամիչավայրում, միջավայրում, ինչպես առանձին դորժոնների ազդեցության, այնպես էլ նիտրիֆիկացնողբակտերիաներիկենսադորմունեության ժամանակ տեղի ունեցող փոփոխությունների իճարկե, կարող է խիտ տարբնույթը, բեր լինել: կարող

ՆԻՏՐԱՏՆԵՐԸ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈՂ ՄԻԿՐՈՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

|Աղոտական

Թթվի բոլոր աղերի վերականգնմանպրոցնար լանկախ այն բանից, Թե նրանից ստացվում են աղոտալթնԹթվի միսցություններ (նիտրի տներ),թե աղոտի ճասարակօջոիդգներ (ամիակ, դազային աղուռ) ն այլն|բառիս լալն իմաստով կոչվում է դենիտրիֆիկացու միվերականդնման Բոլորդեպքերում,նիտրատների ժամանակտվլրալ

ջավայրում մենը աստանում ենք նիտրատներիկորուս յո. ալս երնուլթը բնության մեջ բավական ՁԵԺԺՐ տարածվածբիոքիմիական պրոցեսների մեկն է, Ինչպես ճայտնի է, կանաչ բուլսերը, սնկերը ն չատ միկրոբներ

են նիտրատներն օգտագործում իրենց կենաագործունեության բնթացՔում ապիտակացալինլաթեր սինթեղելու ճամար, ալլ կերպ ատաժ՝ շատ օրգանիզմներնիտրատներն օգտագործում են որպես ազոտի աղԲնության մեջ քիչ չեն նան այնպիսի բակտերիաներ, որոնք բլուր: իրենց կենսագործունեությոն ընթացքում նիտրատները վերականգնում են մինչն նիտրիտների Այլպիշի բակտերիաներիցեն, օրինակ, հաց. Բակ. կուլի կոմունեն ն ալն: Այդպիսի միկոխլեսը,Բաց.ռուբավլիսը» նն վերականգնմանճատկությամբ օժաված նան Մուկորացեե,Գենիցիլացեն ն "յլ ընտանիքների պատկանող շատ տեսակի | կան ալնպիսիՆիտրատները վերականգնող մմիկրոօրգանիզմներից ները, որոնք վերականգնման պրոցեսը ճասցնում են մինչե վերջ, ալսինքն՝ նիտրատների ձն ասխոխումից յսռաջացնումեն Այս ամիոակ: է անղի ունենալ միալն ալն դեպքում, եթե սննդատու պրոցեսը կարող ոհակցիա ն տնրբացիա։ Ալապես, միջավայրն ունի ճամապատասխաան օրինակ, եթե միջավայրը"իմ քոյին է ն լավ անրացված,նիտրատներիվեբականցնումիցստացվում է միալն ազոտայինթթու, իսկ ելե սննդատու միջովորի ոնակցիան թթվային է ն ալդ միջավալըն ունի վատ անրացիա արդ դեպքում վերականցնամից ստացվում է ամիակ, իչ չեն դերերը, երբ նիտրատների վերականգնումից առաջ են գալիս ազոտի օքաիդներ նիտրատների վերականդնման պրոցեսի քիմիզմը, ինչպես նան պրոցեսում առաջացաժ ալա կամ այն նլութի անեցաժ ալդ աճման զարգացման Տաիար՝ ղեռ մինչն օրս է միկրբոօրգանիզմնելի (ՐիՎ պարզաբանված չես Հավանականէ, որ որոշ բակտերիաներ նիտ ժում են որպեսե զ անկա որոնններն օգոաջոր թթվածնի աղբլուր՝ օրգանական հլու Թերխ օքսիդացնելուճյոմարսնշանակում է, բակտերիաներիճամ նիտրատներիվերականգնումը էներգետիկ նշանակության ունի Ք, այդ պալմանավորվոծ է սնտերոր ռլայմաններումբակատհրիո ների կե ուսգործունեությամբ: Ռրոշ բակտնրիաների ճամար էլ նիտրատնելը. շատ ճավանականէ, նիտրատներիցազոտը վերականգնումը, լուրացչ նելու նախնականսաաղիան է: Վերջապես, տեսակի բականերիանեորոշ բի ճամար նիտրատներիվերականջնմանպրոցեար երկրորդական երեվուլթ է. այլս դեպքում նիտրատների վերսկանդնումն առաջանում է բիոլոգիական սլրոցեսների ընթացքում ակաիվ ջրածնիդոլացմանը զուգընթաց, որի ժամանակ նիտրատները միալն ջրաժնի ակցեպտորի դեր հն խաղում: Օրինակ,նիտրատները վերականգնվում են ածխաջրատների կոմ օրգանական թլթուների խմորման պրոցեսներում: Ինչպես տեսնում ենք նիտրատների վերականգնման վերոձիշլալ պրոցեսներից, ազոտը դեռ կապված վիճակում է մնում: Հետնեապես, ճարկավորէ ալն տարբերել ավելի նեզ դենխտրիֆիկացմանպրոցեսից: `

բորբոսառնկելր:

(1չՕ,ԽչՕչ):

նշանակա թլունը

ու

՛

մու

Ն:

Նեղ դենիտրիֆիկացման"պրոցեսում վերականդնփանժանիտրատների

տփանակ բնորոշնալն

է,

որ

աուաջ

է դա լիս

տազո» (մոլեկուլլար) դաղալին

բիոլոգիականէությունը չատ ճաճախ ճենց ալդ էո Դենիարիֆիկացման Դենիտրիֆիկացմանկամ նիտրատների վերականգնմանպրոցեսը բակերկու տեսակի բեռքիմիականբնուլթ ունի, ե ալն տեղի է ունենում օն

ԱՇՈԼԼՂՈՇՅՈՏ

գեԲակտ. տերիաների(Բակո. դենիտրիֆիկանա--ԹՅՇՆ ընլթաց3) կենաադգործուննեությյան նիտրիֆիկանա--Թռշէ.մշունիշճոտ

քում.

կարող է ընթանալելբկու ուղիով: ճիշկարող Են վերականգնվել նիտրատներնանմիջականորեն Առաջինը՝ կողմից:լո դես թում արդ պրո՞ դենիտրիֆիկացնող բակտնհրիաների բալ են ուղղակի դենիտրիֆիկացում:Երկրորթը՝նիտրատցեսն անվանում

"պրոցեսը Դենիտրիֆիկացման

ե երը ամինալին կամ ամիղալին աղզուտն ները կարող վերականգնվել, անվանում ոլրոցեւան ազոտականթթվի ճետ է փոխաղդվում: Այդպիշի ձն անուղղակիդենիտրիֆիկացում: Վերջինախպի դենիսարիֆիկացման նան զգալի ժամանակ մոլեկուլլար ազոտք ճետ մեկտեղկուտակվումեքա ազոտի օքսիդներ (ՀչՕ, ՀՕ») քանակությամբ մւառնակցումեն ղենիտ-իֆիկացում: Ուղղակի Ալա ապրոցնաին անմիալն դենիտրիֆիկացնողբակտերիաները: Վերջիններիս ճամար

նակ առաջաչՀ աերոբ պալմաններումնիտրատներիվերականգմանժառիա նլութերի է դառնում օրգանական ցաժ թթվածնի Բնարավոր նլուլերն. կան օ րգանա բակտերիաներն Դենիտրիֆիկացնող օքսզդացումը: են իրենց կենսական անաերոբ պալմաննկրումօքսխդացնելով,ստանում ճամար անտրաժեշտ էներգիան: «լրոցնսների

չնորձիվ

Դենիտրիֆիկացնողբականրիաներնբատ իրենց կենսական պլրոցնեաների բնուլթի բաժանվում են երկու խմբի: ալն բակտերիաները: որոնք Առաջինխմբի մեջ են մտնում բատները վերականգնելով:օրգանականնլութերը չեն թորում, իշկ րկմեջ հն մո նում մայնբակտերիաները, որոնք, նիտրատները բորդ աժմբի նյութերը: վերականգնելուճեւտ մեկոեղ, նան խմորում են օրգանակսան

ո

ճու ար անծրաչ խմբի բակտերիաների կենսագործունեության Առաջին ստացվում է միաժամաչ ժեշտ էներգիան անաերոբ սպղլայլմաններում ն Վերճակ տեղի ունեցող օքսիդացման վերականգմանոնակցիաներումի: է ասոկալությամբչ ջիններիս դոլությունըճնարավոր միալննիտրատների

ազարմանն

դրանից կարելի է հեղբակացնել, որ անահրոբ ն օջբակտերիաներիկողմից վերականգնվող նիտրատների ախդացմանենթակա օրգանականնյութերի ձնախոխսման մեջ գոլուկապ նկատԹլոն անի «րոշ օրինաչախական կապ, նման վում էչ օրինակ, գլլուկոզի օքոիդացմանն նիտրատների միջե, Այս ոնհակցիանկարելի է պատկերելճետնլալ կերպ

հոկ

զարգացող

փոխադարձ

վնրագանգ

5ՇՏԼ 22:

24:

128--6ՇՕ2-Ի148էԷնՕ ԱՕլգա24:«ԷԱՎԸՕչ

շմ

Ինչպեսերեում

բանաձնից, ամեն մի 37,5 մգ գլլուկողն ճամար Փքոիդացնելու անճրաժեշտ է, որ վերականգնվի 100 մգ նիտրատ: է

ալա

Վերջինիս վերականգնումից առաջանումէ 14 մզ գաղալին ազոտ ե մզ աժխախթլթու դազ: Ալատեզիցէլ կարելի է եզրակացնել, որ դե-

ոռ մա կարճճձողիկի (8ոշէ Տանօո).--Սա շատ ճ ոնի 1 ճաճախ շլքա է կազմում, Շարժում Կորտոք մարակ, կալը մակարդում է, շաքարի խմորումից զազոր 2.

Բակտ.

Ծութցերի

անձդաՊեպրտոնալին նյութերի ձնափոխումիցճը՝ ժըմբաջրաժինէ առաջացում: Նիտրատներըվերա-

նում,

նիտրիֆիկացման վրոցեսում չատ քիչ քանակությամբ օրգանական նլուլթ է օգտագործվում: իսկ ալա նշանակում է, որ ճողում դենիտրիֆիկացման պրոցեսն ամենուրեք կարող է տեղի ունննալչ քանի որ դր» «եջ միշտ էլ այդպիսի քանակությամբ լուժվաժ (օրգանականնյութ կանգնում է անանհրորպալաճման կարոզ է լինել, եթե, իճարկե, դենիորիֆիկացնող բակտերիաների մաններում: 3. Բամար ճռղումմատեղծված են անանհրոր զալմաններ: Բակտ. ֆլուորեսԴենիտրիֆիկացնող բակտերիաներնընդճանրապեսպատկանումեն ցենս (ԲճՇՆ 1սՕր6566Ոտ)--պսերորմիկրոօրգանիզմներիխմբին, բալց նրանց կենսական ապլրոցեանե- Սա շարժուն ձողիկ էչ չոՂբը ճնարավորեն նան թթվածնի բացակալության դեպքում, նրանք, անԹաներ չի առաջացնում,կաէ, պեպտոաներոր թթվածինատանալովչճենը նիտրատներիվերա որալմաններում Թը մակարդում անգնումից կարողանումեն ալդ թլվաժնով տարբեր տեսակի ճի քալքալումիցժժմբաջրաօքոիդացնել օրգանականմիացություններ (աժխաջրատներչապիրտներ, օրգանական ժին չի գոլացնում, կանան Թթուներ ն այլն): նիտրատները նիտրիտներըվերականգնող բակտնչավուն։պիզմենտէ առաջաց-չ բիաներից են նան ճանրաճայտ Բակո. կոլինչ Բակտսիոցիանեումը ե Զում, երբ ղարդանում է շատ ուրիշները: ցաժր ջերմության պալմանԵրկրորդխմբի բակտերիաներիճամար նիտրատների վերականջներումկոսմ՝ ֆոսֆորական նումը բոլորովին ալ նչանակություն ունի, Ալս խմբի բակտերիաները, թթվի աղերի սլակառության նիտրատներըվերականդն ելու ճետ զուգընթաց, նան օրգանականնլուդեպքում, ԱզոտականԹթվի Թեր են խմորում: Այս խմբի դենիտրիֆիկացնողբակտերիաներիզարաղերը վերականգնում է դացման ճամար անճրաժեշտ էներզիալի աղզբլուր ճանդիսացող օքմինչն դաղալինազոտի: պրոցնաներըճիմնականում կարող նն տեղի ռիդացմանչ-վերականգնման 4. Քակտ.պիոցիանեում է՝ ճիշլաչ ունենալ նիտրատների ներկալությունից անկախ: Նշանակում (886 ե. բակտերիաների աճեցողութլան ճամար նիտրատների ներկալությունթ ն նիտրիտնիտրատները ալնքան էլ անճրաժեշտ չէ: վերականգնելով, ները նուլնբնորոշ "կողմերիցէ նան ալն, որբ Ուղղակի դենիտրիֆիկացման է գաառաջազնում նե պես մեժ են միջավալրի ոնակցիան առաջանում, քանակությամբղաղզեր ազո բասկտեԱլո ղալին էլ ճի բային է դառնում: միացուրիան, շաքարային են զարգանում ազաս շատ բակոնրիաներ լավ Դենիտրիֆիկացնող թյունները քարքարելով Թթվածնի ներկայությամբ, բոլց դենիտրիֆիկացման պրոցեսն ավել| լիս է Թթուներ, իսկ պեղպբավ է ընթանում ազատ թթվածնի բացակալությանկամ չնչին տոններըձնափռոիխելով, քանակի ներկայությանպայմաններում, նն ջացնում է ծժմբաջրածին Դենիտրիֆիկացնող բակտկրվաներից (նկ. 43): 1. Բակտ. դենիտրիֆիկանս(84-Ի Ալա բակտերիան 6 միկրոն

ա

ո

ե

որ արանարավ -ւ

ա

երա

Րիտրիի

ալ մտրակավորձոզիկ

է,

սպոր

չի

առաջացնում. նա ֆակուլ:

անահրոր է ն նիտրատները վերականգնելով, առաջացնում տասոխիվ (օրենուկ դաղալին աղոտ: Երբ նա ղարդանում է ալլ բակտերիաների Բակտ.կոլիի) ճետ, կարող է վերականգնելնան նիտրատները:

ի

առա-

մեժությունունեցով ձողիկ Է աերոբ է, լավ դարգանում ալն էլ տուլպայմաններում, ֆատների

ն

ֆոսֆատների

Սբ

բակտերիաներ Դենիարիֆիկացնող

ա) Բակտերիում դենիորիֆիկանա» (8ՀՇՆ մշոնորԸՅՈ:) --1000»Հմեծացրած

բ) Բակտերիում Շտուտղերի (8ՀՇԼ ՏԱԾտա)-15005Հմեծացրաժմ

ներկալութլամբ: Միջավալրումառաչացնում է կապտա-կանաչավուն պիզմենտ: գանվում է ջրի, կաթի ն մլ Բակտ. պիոցիաննումըմեծ մասամբ չարք ալլ սննդամթերքների մեջ: բոլոր Վերը նշված դենիտրիֆիկացնող ավելիշատ. բակտերիաներն են Սան ք կարող նրան ճողի մեջ են դտնվում, լինել դոմաղբում, բայց ժովախորշերում, սննդամթերքների մեջ ե ալլուր: Դենիտրիֆիկացնողբակտերիաների կենսադործունեությունն ավեԱ ինտենսիվ է ընթանում, երբ նրանք զարգանում են թաղանթանլութը միկրոբների ճետ մեկտեղ: քալքալող Թաղանթանյութըքալքալող բակտերիաներիկողմից դենիտրիֆի-. կացնող բակոծրիաների վրա թողած ր բարերար ազդեցությունն ճայտվում է նրանով, որ թաղանթանյութի քալքալումից առաջացաժօրչՀ գանական Թթուներըդենիտրիֆիկացնողբակտերիաներիճամար անընեն ճանդի մ: )ենիտրիֆիկացնող բակտերիաները օրդատանու դանլուլթ նական թթուների ներկարությամբնի տրատներն ավելի արադ են վերականգնում, իսկ ալո ճանդգամանքը մեծապես նպաստումէ քաղանթանլութը ՐՔ լող քանի որ նիշորատՔ" բակտերիաների կենաադործունեությանը, ների վերականգմանշնորձիվ վերջինները թաղանթանյութն օքսիդացնծլուՏոմար թթվածին են ատանում: Դենիտրիֆիկացնող բակտերիաներիե այլ բականրիաների ճամատեղ գործունեության վերաբերալ կատարված բազմաթիվ ճետազոտուԹյուք ներից պարզվում է, որ որոշ տեսակի դենիորիֆիկացնող բակաեբիաներնիտրատները կարող են վներականդնել միալնալնդեպքում: երբ նրանք համատեղ աճում 212ալլ Խմբի բակտերիաներիԲեւոչ կան նան դենիտրիֆիկացնող ալնպիսի բակտերիաներ, որոնք նիտրատները կաեն բող ժծմբի ներկալությամբ: վերականգնել բակտերիաներից Ալրդղիսի ոթ-

(Լհւօեւմյստ է՝ Թեոբացիլուս դենխիաւրիֆիկանսը

ճճումլոշճոչ),

որթ

նիարաաներիվերականգնմանըդուդընթաց կարողանում է ժծումբն օքռիդացնելով առաջացնելծծմբական թթու: Վերականդման ալդ պրոցեսը է պատկերել կարելի ճետելալ կերոլ՝

:

:

,

.

ջերմ: ծւԱՎՕչ-է 2Շ4Տ5Օլ-Ւ6Տ--ՅեշՏՕլի 26ՅՏՕլ-Է2ՇՕ,-Է 3Աշ-: 649,5 կալ

Ինչպես տնսնում

ենք ալս բանաձնից, տվլալ պրոցեսում բավականաչավ էներգիա է առաջանում: Դա բակտերիաներին ճնարավորություն է տալիս առիմիլլացնելու ածխաթթու գազը ն ոինթեզելու աժՍա ինքնին շատ չասխաղանըճնտաբրքիր Խաջրատներ: երնեուլթ է ֆիզիոլոգիալում, քանի որ ալս պրոցեսի ընթացքում, անանրոր պալյմաններում, քիմիոսինթեզ է անղի ունենում, Հիշրալխմբի դենիտրիֆիկացնողբակտերիաներըբավականաչափ տարածվածեն տարբեր տեսակի ճոզերում: Ֆերմասերբականրիաներից

ֆենիարբոբակտեր թերմոֆիլումբ (Ծճունօեճշլ6: 1հճւտօքեհստ) 205 Շ ջերմությանպալմաններում ճեշտությամբվերականգնում է նիտրատները:

Աճուզղակի գենիտրիֆիկացում է ճամարվում

ալն քիմիական պրո-

ցեսր, որի ժամանակ ազոտական թթվի միացությունները, միանալով ճետ» կամ ամիդայլին ազոտային Թթվի է ամինալին միացությունների

աուջացնումեն դազալինաղում Այդ

կարելի նշել «րազցիաներից

չետելալները՝ Լ.

Թ-ՇԼ

5.

Ք--ՇՕՎԵչ-ԻԷՕ:8.

ԿէԼ, ՇՕՉՒԼ Վ Օ:8

-

ՕԷԸՀ

ՕԻ--Ք-ՇՕՕՒԼՀ

է

Ք--ՇԷՕԷ1ՇՕՕՒԷԼ--ԷՆՕ-ՀԻն

Էշ0 Գ հշ

միկրոօրգանիզմները միջանկլալ դեր Ալա ոնակցիաներում

են

խա-

են ղումի,ալաին քն՝ նրանք իրենց կենսականոլշոցեսներումառաջացնում

նիտրիտներ(որոնք ճաճախ նիարատներիցեն առաջ գալիս) ն ամոնիուեն ասպիտակուցների մի. միացություններ ճիդրոլիզիժաՀ(առաջանում կարող 27 ճարուցե մանակ): ձեի անուղղակի դենիտրիֆիկացում շատ տեսակի բակտերիաներ: դննիտրիֆիկացման պրոցեսը բակտնրիաներիկենսական սվրբոցեսների ճամար ոչ մի նշանակու թլուն չունի: Այն ւոհղի է ունեչնում միկրոօրգանիզմներիբջջից գուրա: Ալապես,օրինակ, Հողում ազոչոալին միացությունների ձնափոխության ժամանակ միշտ էլ կարող են ն ամոնիումի միացություններ իրար առաջանալ Թթու, ոբոձւք, ազոտային Տեսո միանալով, կարող են դգաղալին ազոտ առաջացնել. սակալն նման ոխպի դենտրիֆիկացում կարոդ է տեղի ունենալ միալն ճողերում ս կամ Թթուոնակցիաունեցող

Ալդ

Աճուղղակի

ամա

միջավայրերում:

ԳԱԶԱՅԻՆ ԱԶՈՏԸ ԶՉԵՎԱՓՈԽՈՂՄԻԿՐՈՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

մեջ ճակայականքանակությամբ գազային Բնության

ազոտ

է դբ

"-

նրվում օդում: Օդի մուտ29)/0-ը դաղզալինազոտը: Օդի մեջ դտնվող ազոտը,բավական իներտ լինելով, չասիազանց դժվար է միացություններ տալիս: Հողի մեջ դտնվող կապված ազոտը դենիտրիֆիկացմանշնորճիվ աստի ճանաբար դազալին ազոտի է վերածվում: ԵԹն օղի մեջ գտնվող գազային ազոռն իր ճերթին ալա կամ ալն ճանապայճով նորից չձնափոխվերչ ապա որոշ ժամանակից ճետո ամբողջ կապված ազոտը վերջ ի վերջո կվերածվեր դազալին ազոտի, իսկ "Դ Հանցամանքըբացասաբար կանդրադառնարրաների ընդճանուր շրջանառության պրոցեսի վրա, օրգանական աշխարճը խիստ կտուժեր, է լանջը վարող էր կանց առնել: Այդ երնուլթ, բնության մեչ տեղի ունենալ չի կարող, քանի որ կազմում է

ա

աղուոր, գաղզալին

ձնափոխվելով, նորից կապված աղուի է վերա: է: ճողից մշտապես փոխճատուցվում պակասած ազոտը դրանով էլ Գազայինազոտի ձնափոխման պրոցեսը ճողի ազոտային նլութերի բատում. է լանսում շատ կարնոր նշանակություն ունի, ե մեծապեսնոպա օդի

`

վում,

դիտնականԲալերինդը1888 Հոլանդացի

:

չողի բերրիության բարձրացմանը" ե բիռՕդի դազալին ազոտը կարող է կապվել ֆիզիկոքիմիական

Փիմիական ոհակցիաննրի շնորճիվ:

.

ճանապարհովազոտր Ֆիզիկո-քիմիական

կապվումէ մթնոլոր-

տային բարձր ճնշման ե ամպրոպների ժամանակ առաջացած էլ(եկտրական կալժերի Եմոան ազոտը, պարշաններում ազդեցության տակ: միա-: ն. ամվակ"' րմ ջրաժնիճետ, տալիս է ազոտիօքսիգներ նալովԹթվածնի Ալ ճանապարձովկապված աղոտի քանակը կախվաժ է մթնոլորտային էլեկտրաքանակից ն ամպրոպների ժամանակառաջացած տեղումների կան լիցբերի ուժից: Այն վայրերում, որտեղ աեղումները շատնեն, ազոտը: է կապվում: Սակայն,ենդնանրապես) շատ ռամեմատարբուր մթնոլորտա-` ռեկտար վրա մեկ պինտեղումների ժամանակ սռարեկան տարաժության' է 4--5 կապված ազոտի քանակը, միչին ճաչվով, ճազիվ կազմում կգ' Ինչպեստեսնում ենք, բնականռւ քիմիական ՃաՓիզեկոչալմաններում նապարճովկապված էլեմենտար ազոտը չնչին քանակ է կազվում կ նլութերի ընդճանուր շրջանառության պրոցեսիՃաւրար նշանակու շոշափելի թլոն անենալ չի կարող» ազոտը բիոքիմիական նանապարճովկապվում կամ, Գազային ասում են, ֆիքսվում է մի շարք միկրօրդանիզմներիկենսական խնչպես ճողում առանձին կամ որոշ իմբերիբուլ-. պրոցեսներում: Վերջինները, են սերի ճետ ճամսատեղապրելով, դազային ազոտով սնվելն Ընդունակ սինթեզելօրդանականազոտայինմիացություններ, Հենց ւս լս ճանապարձով կատարվող ազոտի ֆիքասմը չափազանց ճետաքրքիր ն տնտեսական խոշոր նշանակությունունեցող մի պրոցես է: Հողի մեջ դանվող միկրօրգանիզմները,անկախ նրանից. թե ի՛նչ ճանապարճովեն կապում | են էլեմենաւար աղզուռը, չափազանց մեժ ն դրական ազդեցություն դոր`

ՊԱԼԱՐԱԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐ

թվականին թիթերնա-

սլալարներից մեկուսացյաղկավոր բուլսերի արմատների վրա դոլացող ն նկարադրեց որոնք մինչ սորչ ճալտոբակտերիաներ, լուրաճատուկ յ նա անվանեց Բակտերիում ռի չէին, Ալդ նոր տեսակի բակտերիաները Իրանք մեկ միկ11010Ը011)--պալարաբակտերիաներ: ռադիցիկոլա (ՅՏՇԷ ն Վ1--Ց ուննցող շարժուն ձողիկմիկրոն երկարություն բոնլալնություն են Ճլուղավորվաժձն (ճբակտալիս ճեր 157սալարներումղզարդանալիս գնդիկներն այլնւ ինչպես նան փոբրիկ ձողիկներ, տնրիոիգ»)չ բեոլոդիալի մանրամասն պլալարաբակտերիաների Հեւտաղալում իրենց կենսականպրոցեսորնրանք պարզեցին, ուղումնառիրությունները են ձեեր (եկ. 44) աուսջացնում բրգ մորֆոլոդիական բավական ներում ճասակումո"լալարներիմեջ երիտասարդ Պալարբաբակտերիաները ձն ե, ունեն, շրջմ որակավոր:Երբ ալաշարժուն ձողիկների փոքրիկ

-

|

|

՛

։

.

ժում հողի բերրիության վբոո' Բազմաթիվ ուսումնասիրություններով | պարզվել է, որ մեկ ճեկտար անտառալին̀ողում ազատ ապրող ն ազոտ| լուրացնող միկրօրգանիզմների կողմից տարեկան 25-50 կգ գազային, է կապվում: ազոտ նույն քանակությամբ ազոտ: Մոտավորապես դազային է մշակովի ճողերում (55--60 էլ կապվում նգ): Իշկ բուլսերիեւո Ճա-`

ապրող բակտերիաները բույսերի մակեցությամբ (թիթեռնաձաղկավոր մո-, մեկ ճեկտարտարածությանվրա ստարեկան պալարաբակտերիաները) 150--200 են սավորապես ազոտ կգ դաղզային կապում:Գազային աղու:ն են միկըբօրդանիզմները երկու մեժ ներկալումաբաժանվում ասիմիլլացնող խմբի` ա) պալարաբակտերիաներ, բ) ազոտոբակտերներ:

Ն

ՆԵ

եկ. ՝

,

այ

|

"րթ

Պալարաբակտերիաներ

ռաղիցիկոլայի Բակտերիում դ,

(ԹՅԸԼ 12010160)

բջիջները,

:

հրիտառարդ

,

գ) Բակտերիում ոադիցիկոլա (8Շե 1804216011) պալարների Է

՝ :

Ժեջ' բակտերոիդձները:

իրենց լարներըմեժանում են, նրանց մեջ պալարաբակոներիաները, նն են անշարժ, առաջ բջիջներում նրանցը դառնում փտրակները կորցնելով, են գոտկավոր։ Ֆոտկադալիս վակաոլներ, որոնքձողիկները դարձնում ն՛ են ե՛ լինում ուղիղ» ճյուղավորված: Բակտերոիդ վորվաժ ձողիկները:

ձները ճաճախ կարելի

նկատել պալարների միկրոսկոպիական կատբրիրենը դարբացման ընթացքում աստի վածքներում:Բականրոիդներն են Ճանաբար կարող վերածվել կոռկերին շարժուն ձողիկների: Ալս ռեէլ ֆրանցերբեք չի կսրելի ինվոլուցիոն սռակեւտից կում՝ ոլլուսերման ձներ ճամարել, ինչպես առաջներում կարծում էին շատ դիտնականներ: ձները» զարդագմանորոշ Փալարարակտերիաների ճյուղավորված դիայի արդյունք լինելով, պաթոլոգիական ծհրնուլթի արդլունք չեն է

ստա-

ճանդիսանում:

.

ճողի մլուս բոլոր Գալարարբակտերիաները են

բակտերիաներից տարաւսնձնապնս ալն ճողերումի, բերվում նրանով,որ նրանք չինում որտեղ մշակվում են թիթեռնաժաղկավոր բուլսեր,ռակալն նրանք չեն սանճտանավփակվում միալն պալարների մեջ ապրելով,ալլ կարող են են

առանց Թիթեռնաժաղկավոր վիճակում,

ղարդանալ27 ճողում,աղատ

բույսերի:

Պալաբաբակտերիանեւի

ն

թիթեռնածազկավոր

բույսեշի

փոխա-

գարե կապը: Բազմաթիվուսումնասիրություններովապացուցված է, որ պալարաբակտերիաները բուլսի արվատներիմեջ են անցնում նրա մաենթայրումեն, որ Կանցմանժամանակ միջոցով:Շատերը ղարմատների մեժ դեր են խաղումալն օրգանականնլութերը,որոնք արտադրվում

բուլսերիարմատներիկողմից:Ալդ նլութերն են, որ բակտերիաների են դործումն իրենց վրա քեմուտաքսիս գրավիչնատկուազդեցություն հ թյան շնորձիվ բակտերիաները ձղյոումԼ27 դեպի մազարմատները դեպի արմատային կարող բքնմուտաքսիս սիստեմը:Դրական ճառարակ, են ն մր ածխաջրատները առաջացնելբուլսերիկողմից արտադրվող ջարք օրդանականԹթուներ: ճատշուրջը, Պալարաբակտերիաները, մազարմատների ճավաքվելով սկսում են արադ բազմանալ: նրանց ժալրամասերում, կապես Բակտերիա ների բազմացմանը զուգընթաց արմատիթաղանթի ալդ մասի ալատերն ճեղ բվում սկսում են,սփասվիկանալ, որի նեւնան քով մաղարմատիծայրամասը առ-

-

Գետք է ենթադրել, որ արմատի թաղանթի վրա ճավաքված բակտեեն արագ թաղանթի է լուծել ալն՝

է:

բիաներն. «կռում

իրենցմուտքը

քալքալել

ճուլնիակ

դեպի բջիջները ճեշտացնելու ճամար:

Երբ ռլալարարբակտերիաները ճՃավաքվումեն բուլսի արմատների դեվրա շնորճիվ բուլսից արտադրված ճայտուկ նյութերի» արմատներից պի ներսի բջիջներն առաջ Է գալիս փութը, թելանման մի մարմին, որբ աճում է Վերջինս աատիճանաբար կոչվում է վարակի Թել (նկ. 45) բջիջների պատերի միջոցով դեպի մազարմատի Կերաի մասը: բակտերիաներիանցումը տեղի է ունենում ալնքան ժամանակ, քանի ն դեռ բակտերիաներն ժաժկոցիերսի շերսւինչեն ասել: արմատային ում Վ բակի գտնվող բուսական բջիջները ակղբումբԸ««գ Թելի շրջապ ,

Բուլաերի

՛

ա

ա

լ

ա

բազմանալով, առաջացնում են բազմաթիվ փոքրին բջիջներ, որոնցից

վարակի թելիէ պալարը: Պալարարբակտհրիաները, կազմակերպվում են արմատի ալդ մակեց անցնելովար փոքրիկ բջիջներիմեջ, սկսում ֆրա շնռրճիվ էլ փոքրիկ բջիջասում մեժ ինտենսիվությամբբազմանալ: են ենթարկվել: Միայն ալն ճիպերտրոֆիոսլի ձնափոթվել՝ ներն սկսում շարունապարունակում, վերջին բջիջները, որոնք բակտերիաներչեն է քով էլ պալարը երկարավուն կում հն արադ բաղմանալ, նդրա ճետնան էլ

դառնում:

որտեղ կաղմակերովում են պաԱռանձինբուսական բջիջներուսի, ն բակտերիաները միմլանցից լարիկներ, վարակիթելիկը քոլքալվում է,

անջատվում են: ՊալարաբակԶեն : ճե բ արադ աճելով տերիաներն սական բջիջների մեջ, ալիս ո-

նոր սերունդբազմաթիվ

են

բջիջնեներ, որոնք բուսակուն

ոէ

Բրո

թիթեռ "Ր

ձնավորվա :

յ

ճագեցնում

րը

ո"

էն

մ

ֆեճու

աշնանը

աժաղիավոր ԲԸ)» եո

ռերը (միա

րանց

բո

Ճեւո պալարնհրն արմատների են: Գալարների էլ քալքալվում ճողի քալքալմանճետնանքով բակտերիաներից մեջ անցնող

շատերնաճում

են

տալիս

հն

ա

բազմաթիվ նոր անհրունդներ: Եկ. 45 Լստ մի շարք դգիտնա-Պալարաբակտերիաները մեջ բույսի բջիջների :

ա) կանների»ալարաբակտերիա-

վարակում ներն ավելի ճիշտ Լ լավոր Ղ լ թ են

ոյբը:

իթեոնաժա Ն բուլ-

,

ճ ՈՂ" "ՈՊՐՔ

տա

ինսննդա

բուսական բջիջբ վարակի Թելիկներով բ) պալարաբակտերիայիմուտքը Խիթե«նհածաղկավորբույսի արմատի մեջ,

նի

րոն

ունեն ճետնան քովշատ Թուլլ Կրող պակասության են ալնբուլսերը,որոնբ աղուրաչվարակում նրանք դժվար Ընդճակառակն,

նլութերթ

ճարուստճողերումփարլյամ'են (ին աննդանլութերով աան են ճամարում Դ բուլսերի նկատմամբ պար վո

ուլա

Աաաա: զիտնականեորը արազիտներ

ր

ր

Ելնելովդրա-

աճում,

հավ

Մ կարծում ո արքոր հարու էլ Վերջիններս ո

մի

շարք

ալլ

ժամանակ է երում, ո

չ

Բոլոր

ԴՎՔՈՐ"

սակն, որոշռ րնդրակառակն, ԸԴ

ն երում, դոպքորո

տ

ու

ԵՒ ոխարթաե

դիտնականներ։ թեռնաժաղկավորբուլսերի ն պալարաբակտերիաների ակախվությունկարող են դալարաբակտերիաներն

են

ե,

են,

'

ցար իրենը

բուլսերն Ր

Քր

լուժելով,նրանցիցտանում վրա գտնվող բակտերիաները արմատների են անճրաժեշտ ազոտային նլութերը,ճՃեճամար երենց ոննդառության

նյութեր ջիչ են գտնվում հն արմատներում, բայց դրանք շաքարալին տանում, ուսաի ե գազային աղոտի ասիմիլլացումը թուլլ է ընթանում: Հենց դրանով պետք է բացատրել ազոտալին միացությունների բիչ ն կամ ալդ պրոցեսի րբացակալութլունը դրա շնորճիվէլ` «օինթեզումը ճարկագրվաժպարազիտիզմը: | մեջ նլութերի փոխանակմանմասնակի խախտումը կամ Բույսերի բակտերիաների միջն անկանոն ոլխճաանկանոն վիճակը բուլաերի է ատեղծում: Նման անկանոնություն, բացի բորից, ալ րաբերուլթյուն են բերել: առաջ գործոններնուլնպես կարող երբ սալարաբակտերիաներն առաջին անդամ անցնում Են բուլսի է դալիս այսին քն՝ արմատներիմեջ, սկզբումառաջ անծաջողկոնտակտ, են. ճենց ալդ վիճակը որոշ գիտնականբոոլսերը։կարծեք թե ընկճվում ներ ճամարում են պարազիտիզմիարդյունք, բայց ալլ արտաճալտվում է միալն առաչինշրջանում, իսկ որոշ ժամանակիցճհտո պատկերըբո2 է, լորովին փոխվում ակսում են ուժեղ աճել, Թղյումէ, Թե բույսերը ալա դեպքումբուլսերը ակսուր իրենց «պլարազիտներինջ լուծել ե

բույսերն պարաղիտներ դիտնականների, դանգի-, մի շարք Վերջապես, նկատմամբ: դթտազոտողչ բակտերիաներինո ճաստատում հնչ րեշներ)որոշակիորեն : Օմելրանսկի (Խուդլակով, է լ ներ միջն բուլսերի ն պալարաբակտերխաների եզա: սր թեթնոնաժաղկավոր կապը ոչ թե խաղաղ ճամակեցությյան (չիմբիոզե), փոխազդեցության նապես,

են

ալդ

բոտ

սանում

ձե

դաժան պայքարի մի

աք

է,

ը փոխճա-

,

ու

բույսերիպալարաբականրիաների Թիժեոնաժազկավոր աներնուլթին, բոլորովին ալլ է, ուստի բատ բնալթը, բարձրության իմաստը ճանգամանորեն է այչ մերլուզոխճարարելոոթյան Հրաժեշտ կա ոլն ինչպե ե երեաւյթը բազաորել ալնպես, ծել Վ Բովոնրը Թեթեոնածաղկավոր Ինչպես վերնում'ասվեց, արան մատակարարում աժխաժնալի անազոտ բակտերիաներին հ ի, բջջում բակտերիաների քնթարկվելով որոնք, շաքարներ, Թլուններ՝ են նրանց օդտաղոլրժվում՝ շարք փոփոխությունների: ԲղոցՌ Ծե ն

|

ւ

որոշ մասը քարխերի

Թեզման,իսկ մի զգալի

մատն

էլ

ճամար:

Բի

որն"

աղզութռալին

ժավավուս|է

է էնորգիա օգտադործվում

քալքալել:

«տայ

ւ

ազոտի ճաշվի կողմից ասիմիլլացված Բակտերիաների ի են ազոտալինմիացություններ, որոնց մի մասր բակտորիանոր

նում

ճամար, իոկ մի

են ապիտակուց սինթեզելու օդաւադործում

լորձնալին Խլութերի ձնով

է

դուրս

գալիս բջջից: Բջջից դուր

ո մասն էլ հկող եջ բոլո՛ր

Թիթեռրնաժաղկավոր ճետագայում միացությունները աղոտալին են որպես աղուոի օգտադործում ճը ւ ժան ամն ձեով փոխ րությու Եթե բուլսերի ն բակտերիաների ամակնրուր ակ ա Ք "դործ կունենայի անկասկած, մենք» ընթանար, Խողոգ եՆ` '

ճենց Պալարներ | կամ սիմբիողի ճետ: Ար, գեռղքում, բույսերը մոմենտից սկսած, իրենց սննդառության դոլանալու բ իսսզուլթլու ներից անընդճատկատանալինանձրաժեշտ աղզոտալի

լան

ե

աի անոր նան

անազ կմատակարարեին փոխարենըբակտերիաներին ոռ

նլութեր:

:

Խոնածաղվ

բոիդներ աուաջ չեն դալիս,

ն

տեղի չի ազոտի ասիմիլլացիտ վրա ԿԱ

ում

ու

ԲոոՐէ րի բազոնրիանորը վարում: մեջ կան յվրալներ ալնմասին, 1երաբերմուն թր:Փրականության սիքոիոտիլ միջե

է, Թե թվում

կյախը

են

արց

է

ծագու

չպես

բազալ

պուք

|

բակտերիաների փառնակիլուծվելը,

ըստ

նկատմամբ բուլսերի արդլունըէ բակտերիաների գիտնականների,

որոշ

ունե-

ցած պարազիտիզմի,բայց ինչպես առաջին, ։ալնպեսէլ ալս կարժիջը չէ՛ ոմանք կարծում են, որ պալարատուլդ Գիտնականներից ների մեջ բակտերիաների լուծվելու պրոցեսը ոչ թե պետք է վեբուլսերի ակաիվ պալքարին, այլ այգ րագրել

Թիթերնաժաղկավոր

ուլտրաչ-միկրոսկոիական էակներին՝ ֆաղեչառխաղանց փոք ւեգիտնականների, են կարող բջիջ միբջջից անցնելնրանցթաղանթների նելով, ճաէ, որ փազերն այդ ջով, Ալա ամսակետից էլ շատ ճավանական նապարճով կարող են տարածվել բույսերի բոլոի մասերի մեյ, Եթե ամենուրեք Փաղերկան, ապա ինչո՞ւդրանք պալաբուլսիբջիջներում ամբողջությամբչեն լուժում, չէ՞ ռր բուլսի ամբողջ րբաբակտերիաներին են լինում, ն, կյանքում միշտ էլ պալարներում պալարաբակտերիաներ

պայմաններում զարդացող բատ բեն: Վերջիններս՝

ալլ

աժլաաժնալին

է, նկատվում դեպքերում Ր թեթ ր «ղովր Է ալրսլարների չ վարակվելիս ռերը պալարարակտենրիաներով Մարո

Բալցորոշ

մեջ Պալարների

:

"շ

որ

կռուրՔիչ քաընդճակառակն, բացակալությաւն սբալարարբակտերիաների աճում վատ բերք լինելու դեպքում բուլսերը թուլլեն նե նակությամբ հն

տալիու

կողքինկարող Ներկալումսլավ հայտնի է նան ալն, որ ֆադերի արե դիմացկունակտերիաներ: Սրանու լենել դրանց նկատմամբ

հ

Աաաա (մշԱի ան

Թե բացատրել ալն ճանգամանբը, են տերիաներ լինում, Հավանականէ,

է

բակտերիոֆագերնակաում ('4ոեձարարերության երբ վերջիններ, տոմենտից լուժել պայարաբականհրիաները այն ւռակտ ՐԻ Պա ց իր ատար մաարոաը ոնում: ռլքու Մո գեւ բացակալության Թու որի Բոլ Ին պալարաբակտերիաների ա դթիթնոնաժաղկավոր Է : թուլլ 5.սիստեմից բույսերի հմից գեպի պալարներըկամ չ արմատային տանրի որի

ու

բակակրիաների

Էնաքեր:

դեպի

պալար

կամ բոլորով ին չեն աճումի: Վերչին

աղմղուկա

գ

Ր

չատ

անում

՛

են

աճում

ե

չնալած բակտերիաները դեպքում,

ն

ալաժ

Փֆադե :

Կկատտուտամբ Ն ո

նն

որ

Ճետոչ

մազկուն

են

ր

|

ների 2.

Է

դղ բաղճոտոմոցմնո /իսմզղղաքիանովր -նոցողսղքիփըլ դվլոււտանո

ա րբաղնովզիո ղզ ղմմղմ վոհամ մսխոկնոցոդազքիվքի ղովր ս մմղգ Հովմղտկոմոմովոխ իսովխոուրղր վնսկվմմլոխոձվր ղվմոտմո զ ո մմղղժջոխիոաի1 վոհամ ք) 1զինաֆվե ող նամոկ մ րոոքք|ատշզկ ճվմ մա Հզղմոմոխ Ժղսմս 1 ճվմզդղակվիանովր վփղ ղվնստսնո դիո ողվնճմղի -ոժ մս մտսնո 1 ղոկողոի «վկուվրո րաիցոմզի Ժոամօոլող դվլոնոն «ոց տոց վմս (ր'ողոման չՄղզղաց դալցակլզնդախվմմժղզր սզն ղվոր Մո վր չյ"սմեկռ» ճվրանուվրվոտ վտսետ ճվրնսկ վմզղ 37դրամ քիաճովր տոմ -ավմզտկամամույոխ լ բակոադոշղ ։րաիթցմզղ դզ մրոմբիամոիթն Քվոմզշ դվլիողումմրզրվլղունուք) վմ Ժղոմղ նսմոկ ղզմ 1զիցմանոտեօ ախօման վմզոիամ ղ/' աղվրո ճիոմ նվրնսկ ճվրնսկ վժզոհամ մմզղա

Հոծ,

մս

ղղ

ԱՅՅ

նիր

րներարոԱԻ դ

-վրո" ղղ ոիող րսաողնոսմիո դորնակվրվո վփոսհողվյունուն բաղնոճույո մս ղղ րաջմոկ Ժղորս մվղգդաովմղտկոմոմամոխ ճվմզղդտկողտվվ, ձճղր վնսս պիքոմուո հվմղղմովուտ 3 նսմտկ ղմ մմզո -ուր սոմկմզմզի վոլաժ ղիադ վեպն 1լիթմոշ ) նամակղովր 1ս մասն Փոխճումվրվո նվրնսկ վմղդովմղովոոմոմոնոխմս ղող 3 ջոինմոի

ձճղրվմզդմոմոն դնովր

նվնօ դ ղոսնո ղվիոնհոն -վր ղղ յրաղնումվրվուտ ղղ րացման մզղմոժ ուշ «ուոնց բճամնուցիղմ դոյրնոնմոնՔղղմվ ղմզդովմղտկումումո վուն,մս «մո Հոտի դիո ց վղամացդնովը րամի դզ դաըիաղափափ վովինւվ դազ -գայաճնովր դորճանմոն դվիոդբողյջո ձզր վմզդրանցցրբրամլոիոձվր վմզդագմգոկամամոմախ զ) 37 վղտլոց կովդիաղդոկ մզդիովիտԷվե հլս ազն ճմոմ«մկովրո րբոկ ղզ ղմզղեվոժօ վոսհտ մղ Հռյոոց 11 դվոր

փոսն ղո րնոկվվրվոտ աքքիաճուվր դովյողմեկո

մս

դոկ «11 վդտհոցազն 1լ դրեվրվժ վոզճամոնիր 3

կուղ ուք ղորնովրվոտ վ-՛ԱՎմս

ղղ «մզղղաքիամնոցի

գվա րվյ դովնկոզս

ը ԱՆԱցոխմվոոող վղտոքոց դէոով

ամո խոց 12ումօ դղվր մմզ գու -ր ղակովեսվա մքիակտավցողեղոս վե վտսետ մոմիսկզմարճվրնսկ վմղղավմզտկոմոմովոլ, -վֆ յՀամղիոոկ լյբսիոկոնում ղվիսմաոմ մմզղ ղղ Հաք քիսղվրո դո րնովիվրվու իվողղողվ վտսհո կովղիող «ձղզր (րբաղոձմշ աղ դվիոճակուտվիոո վմզղմոանով,1 կոողտովր մղոալքիսմզմոամուց վմզք) մո ջո ղ դվիոնակոտվխոո 12 րամզոոր «ովմղ իո դումղ բոմող) Գղր դոտ 1 տոմ վզի" ղդկոդտտ վտսնո Ախ վմղղմոնոը վմղզղդուորմու չրոմովե դորկնոը ղ տոսդոած մմ դվճոստ դո րնոնմունվոխոմ ոսխոտոկ ղղ ավնոկվրվոտ խվոդզտղվ վասե Փղամղ :րամոտոկվ դզք մրամքիաիվո -գրողվ կառզառովր ղովճոկվրվատ վտսծո ղվիոհոանմմզդուվմգտկումում -ոյոլխ րամզավ մղմմուտ ղոյրնունմտե վմզոիամ առա

`

«ոտո

նստո րամզդմոնոխ

մա ՛7 մզինմովրճվմզղղաք ր յամվոող քոխիմոտ մախոկնուքողաղքիվք) ղ վղովմոմցզր"ո ո "ե ՛Ո «փդոմոսմտզը, առյա

«ոկ ճվրնակ վմղղշվմա

ւ

86ր

չղիո ղ մրումքիաիվոկվ ղվ "սղ ակնուրվետիք)բ) դող «ժրոոԼք| »ոյղղնոյվրվոռ:ղասհո ղդվիոնուն ո

նոլ, Բաիմղմմ ուռ Քվմոմվ ղմղղկոոզտմղմմուտ վմզդովմղտկումումոո սոյղղնու» րոց մոռ չմոմոխ խամզղովմզտկոմմնսց դղ րախցմանոտնօծզր դոմքիսողտղո ԹԺդոմղ մմզ '2 մազմոկփղլոգվտոռղվմզի մղամքիսկողաճդոմղ ազո, ջզր ողխամախողոր ղճոտո ղղ դաքքիակաղուծղ մզղդմամովն .

ՀՔոմատու

ճղր ղոք Քղոնուխում «մամու

դող

մղղ ամդզղճածուսռ մղամքիակուղ աողտղտոնշալն

ո

:

իճ

անոնուոճվրեոմ

վմզղովմոոկոմումոնո Այո փորդ ւո կ մգ աԹուգատջ

դոոգցուն

« «

« զ

ա

մղաիակվգվնզոո վմզղովմզտկումոմուուլ, ոգզիոֆղվ

(ԻՄ Ղ1

"

ո

վյոմաո

«

վշաղողտղն ղ վազովո վլոմդնամզոդ վղվոոսմ վլոկոմ դ ամ վղսսավոտ ղ վկվի 'վղասմս վրսդժզմց

«

«մզտկոմոմոմո

դ վոխաիաո3 վտհաիսոձմվ

«

«

«

6.

«

«

«Ո

.«

«

«

«

«

.

14-,

«

եմ-9

«

եմ-6 աԽ

«

«

եմ-ք-

«

եմ-շ

«

դմ. «մր առ ղվ-ր բրակմնեդմ

ոմղղովմղտկում «վմզմ րոլ իոքղողվ 1զղոթոմ 2 մսիոոմողց պամոհոխ վմզգգանքատանուող,Ժմոժ վը «անգի Ժվազդիոկիտ ոմ Ոզդնածոստմզղկվմոա լ նամոկ ոմի վմզդտոայրմա դլովր դ վորամ մախոդնոցողազքիվ վկոոզտ վր դիովր 3 ցամ «մրոյրտույդվմղզ" «ղմ ավմզտկամամուոխվկտողտվր ղղրո տժղվոլո -հսմ վրտոզտղվջղոսոտվղա ղում ուան դ ացի սկվծ: մսխոկնոցտաղազցիվքի մղմմուտ վմզդավմղտկոմումամոան: -վեզխո վիոշսմս էզր վմզդկոոզտովիո ծամոն ծին «մս քո մորու" իս մմզդղաքիսմվոռ ովիոտ ղզ մզկ ղր ւոն ում աղն13 ուց ղժղվր ղոկվտ Նյու դրոկուռ24 Փուխղոոմո «ոկ

սեն մրովքի

րկ վմզղովկվճվնոս «կույ վմզղովմցտկոմոմոիոխ: Հոյրզտովո ղզ

ղաք)

սան «Հածնամյրվր տփամղղդուրիոո ւողմկդսկհովիտ մմզդրեվղունմօռ -մղ նիո «ոզլոողտցկ "նամակ ղցք 1ոդզղա դ ամբիոն վոաէր մկղր ճղուո' ո իս: մոմվ լրամղղղոյման դ ոոցմկղսկ ղզ յոողնօ մոմյոթմոնոռյաւխ Ժդոմղ րանն դղզ տուի տոճ վուր մկղր Ծղոոո ղովմզտկումումո7 Հովո 3 նսո|շվմղն ր ամմոխուձվը դ մոխամ Հյոսղաոն մոիոկնուցողազքիվկ| ոման ածմզիվ ձմզի մոաէր րոկ մկզր ճվո մոմի ղ ովիոն նաքնց նամոկ ղզմ Ժզմմց մզղինվղոնմ» Հղամկ, վնսկ մումց 1ողզդսաղոամբիսմած Հովղանատդաակմզ մրորտտակղնդոլրվր Քզիոտ րյողմզի ոգեծղվ մեսվմրվո ողո ո

նեո «մս ղիսձոցդր վմզղդոկոո, ղոր մղ րրատվն անքի ամզմոմոցռվուխ մղմմոտ դոկ ղվոուրդոյքիամզմոմոցոյսփ «սովն դմոկուո «մղղտազկառվտ

ճետո կավորների՝ բեր.քառավա.քից

ճողի մեջ

մեժ

արմա-Հ- Կ քանակությամբ

գիտնական Բալերինդնէլ Հոլանդացի

տալին ազոտային միացուԹլունների շտեմարան: Արմատները, ճնտազալում քալքալվելով, նույն դաշտում ճաջորգ տարին ցանված ոչ թիթեռնաժաղկավոր բուլսերի ճամար ազոտային սննդանյութ են ժառալում։ Փորձերը ցուլց են վել, ճողերում ճացաճատիկներիբերքը աճախ 100--200Ս|-ով ավեոր նման

պարտեզի ճողից մեկուսոց» օգի գազային ազոտը կարող է Ըեց մի ուրիշ բակտերիա, ռրը նույնպես վերածել սպետակուցի:Ալդ բակտերիան նա անվանեց Ազոտոբակահր ( 1201008Ը16` ԸՈԼՕՕՇՕՇՇԱՈ):Հնտադալումտարբեր ճետոոխԽրոոկսկում ալլ միկրոօրգանիզմներ,որոնք ղոտողներմեկուսացրել են մի շարք իրենց կենսականպրոցեսներում նուլնպես օդի ազոտն ասիմիլլաց-

լանում

նում

է տնում, պանդգված

որը

ճանդիսանում է

է:

ոնսակի պալաբարակտերիաներ տարբեր ինտենսիվությամբ Տարբեր են օդից աղոտ Չեայած դրան, պալարարբակտերիաների միլուրացնում: ջոցով, ինչպես վերնում արդեն նշվեց, մեկ ճեկտարտարածության վրա, Լ կապվում: Դիշոէ, ալդ միջին ճաշվով,տարեկան100--200 կգ ազո է ծախսվում ազոտի զգալի մասը բույսերի ապիաակուցալիննլութերի է բավականաչոասխ էլ մնում ճողի մեջ, կազմակերման ճամար, բայց մեծ ունի ողն ազուային նլութնրով որբ» անկասկած, նշանակություն

են:

.

Ալս խմբի

|

բուկանրիոաներիցՃնսոա քր

ճետնլալները:

:

ներկայացնում

քրուլթյուն

են

կլոաորիդիում Պաստյորիանում:Այս բակտերիան(նկ. 461, ինչ-

-

է է աոաահրուր տոաջացնում որալմաններում, սլես տռացինք, ղարդգանում

լուղաթթվալին խմորում: Միջավայրում ղատ թթվածնի չնչին թանակընրա ճամար էլ նա օդի խիխոտ Թո լն է, Բոց լուս կոզմից կարիք է զգում, քանի որ օդի գազային աղզոտով է սնվում: բնակլոսարիղիում Պաստլորիանումը կան պարհաննհրում միշտ պարգանում է սերոր բականրիաների ճետ: սապրոֆիտ Վերջիններսխիստ աերոր լինելով ճանդերձ՝ չնչին քանակությամբ։սզոտալինսնընշատ պայմաններում կարողանում են դանլութերի ա-

ճարատացնելուգորժում։ Բացիթիթեռնածաղկավորբուլսհրի պալարաբակտերիաներից,բնուԹյան մեջբավական շատ են տարածված նանոչ Թիթեռնաժաղկավոր բույ անրի պալարաբակտերիաները:Ալս պալարբարոկտերիաներն էլ ընդունակ են օդի գազային աղուն նր: խմբի մեկրբոօրգանիզմնեասիմիլլոցներ (էլեագնուս) ն ալլ բուլրից ճայլտնիեն՝ լաստենու (ալնուս), փիշատենու սերի պալարաբակտերիաները: Լաստենուարմատային պալարների մեջ մեժ քանակությամբ բակեխ են սերիաներ ազոտը:Այ դտնվում,որոնք նույնպես առիմիլլացնում միկրոօրգանիզմներիմիջեոչ մի կապ չկա, պալարների ն արմատային ինչպես ալդ կարծում էին շատերը"

Աաաա

ւոզ

սննդասոու զարգանալ: Ալդբակտերիաները, ուո)--10005Հ մեծացրած: ն միջավալրումչուն զարգանալով տվլալ միջավայրը դտնվող ամբողջ Թթվաժինն օղտագորժելով, պայմաններում ն են պայմաններ ձլ Պոապաստավոր անթթվաժնալին դրանով դարձնում ՛

փվշատենու արմատների Որոշճնտազոտողներ, ուսումնասիրելով

վբա դտնվող պալարիկձերը, չեն կարողացել որոշել դրանց առաջացնող մեր կատարածուսումնասիրությունները Այդուղղությամբ օրգանիզմները: ախն որ իշատենու արմասոների վրա գտնվող պալարներում` տվեցին, Ցոէլը դազալին ազոտը: բում են ճՃայռուկ որոնք ասիմիլլացնում բակտերքաներչ են

ճնարավոճամար: Իսկ այչ ատեղժում կլոստրիղիումՊաստլորիանումի անթթվածնային րություն է տալիս կյուտրիդիում Դառտլորիանում ին դարդանալե, օդի ազուտն ասիմիլլացնելով՝ աինթեզել ոլալմաններում միացություններ. Վերջիններովսնվում են նան նրան ուղեկաղզոտալին

սապրոֆիտ բակտերիաննրը: Պաժալորիա կլոստրիդիում Ալապիսով, նումը ն նրան ուղեկցող սապրոֆիտ բակտերիաներըտվլալ պայման: ներում սիմբիոտիկ կլանք են վարում: ուղեկից բակտերիաներից կլոստրիդիում ճաղաւնի Պաստլորիանումի է Բակ. ֆլուորեսցենուը: եր կենաակու կլոստրիդիում ԳՓառտլորիանումն է լուղաթթվալին պրոցեսների ճամար անճրաժեշտէներդիան ստանում Նա ամեն մ« մի գրամ շաքարի կխժորումիցկապում է Չ--3 խմորումից, նման է ազոտ, ձնով ազոտ կազում:Ազոտ սակալն ոչ բոլոր դեպքերում ֆի քելու պրոցեսը տեղի է ունենում միալն այն դեպքում, երբ միջավայրում ազոտալինմիացություններչկան: Օրինակ, եթե: սննդամ իջանն վալրում առկա բավարար քանակությամբ ամխակալինաղեր, կլոսցող

ԱԶՈՏՈՔԱԿՏԵՐՆԵՐ

:

"շատ տարածված այն բալտեՀմեջբավական Բնության : րիաները, որոնք, ազատ ապրելով, կարողանում են ասիմիլլացնելզամեժ են դեր խազալին աղուոր: Ալս բակտերիաներնալդ տեսակետից ղում ճողի մեջ: Ճողից մեկուսացրեց մի մխկրոօրանդամ Վինոգրադակին Աուջին ընդունակէ օդից ֆի բսել ազոտըո դանիզմ, որն անահրոր պայմաններում են

նան

-

անվանեց կլոստթիդիում Գասայորիանում: ալդօրգանիզմն Վինոդրադակին 26Ռ

,

26Լ

որպես ազոտի աղբյուր, տրիդիում Պաստլորիանումը, օգտագործում է ն Ալո ճննց ալդ միացությունները օդից ալլնս ազոտ չի լուրացնում: ազոտի լուրացման պրոցեսի քիմիզմը բյոկտերիաներիկողմից գզազալին կարծում է, մինչե օրս էլ դեռ լրիվ պարզաբանվածչէ: Վինոգրադակին որ ալա բակտերիաները ալն ազուտը նախորոքձնավփոխելով, դազալին վերածում են ամիակի: Վերջինս ստացվում"է լուղաթթվալին խմորման տնթացքումառաջացածչրաժնի ն օդի ազուռի միացումից: Ըստ Վինոդրադակու, ալդ ռնակցիանընթանում է ճեւտելալկերպ՝Խշ-Վ-6էԷԼ--2Կ" ն, Օդիդազալին ազոտի ձնավփոխման ռեակցիաներն ինչ ուղիներով էլ են որոշ քանակությամբէներգիա կլուոր ընթանալիս լինեն, պաճանջում ճամար ւնճերատսզուռի չորիդիում ԳՓաստլորիանումներն ասիմիլլացման ռատանում հն շալքարժեշտ էներգիան, թստ Վինողրաղսկու, անպալման ների խկմորումից: Գաստլորիանումները կլոստրիդիում բնության մեջչափազանըշատ հն տարաժվաժ: բոլոր վալրերի աարբերտեսակի ճողերում Համարլա երանք լինում են, չնալաժ դրանք, որապլես ազուռ կապող բակտերիաներ, նախ էլ կարեոր չեն: Եվ ալլ որ օդից որոշ ալն սպլաւտճառով, ալնքան ճամար մեժ չափերով աղզուռ քանակությամբ կառլելու ածխաժանազոտ

ո)

ձն ունի, նրա բավականխոչոր օվալալին գնդիկի անախ զուլգ-զուիգ հն ճանդես գալիս. բացի ալդ» զուգ բչիչգնդիկները են շատ լավ պերըերբեմն շրջապատվում կապասուլով,միկրոսկոպով էնք ներկում բակտերիաները Քրեում են, մանավանդ ալն դեպքում, երբ ու նոարացրաժ տուշով: ֆուքսինով

ՀիւՕ0«ԾՇՇս

Մա

|

են ծախում նալինմիացություններ կան ածխածնալին չեն միացություն

ն

երկրորդա̀

մեն

մի

պատաճա-

կարող խմորել, ճետնեապնս նրանց տնտեսականէֆեկտիվությունը չափազանց պածրէ,

Նկ.

48.

Ազոտոբակոերներ

Ը հՐՕ0Շ0ԸՇՆդ)--1500»Հմեխբոռկովում( Ճ20ԼԹԵԳԸԼԵՐ ա) Ապոտորակատնը

ծՓացբածչ

ԽՄԲԻ ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

ԱԶՈՏՈԲԱԿՏԵՐՆԵՐԻ

՛

)

Այս խմբի բակտերիաները(նկ. 47 գազալինաղզոտնասիմիլլացնելու իրենց ունակությամբ պալարարբակտերիաներիցճետո երկրորդ տեղն են բոնում, հ ալն ճողերում, որտեղ քիլթեոնաժաղկավոր բուլսեր չեն մշակվում, աղոտ կապելուիրենց ինտենսիվությամբոչ միալնառաջինտենդնեն գրավում, ալյն ճողի ազուտալինմիացություններովճարատացնելու տեսակեոից ունեն: կարեոր նշանակություն արտակարգ խմբի միկրոբները ահրոբ են ն բնության մնջ Ոզոտորականրների են չափազանցշատ անսոակիեոտարածված: նրանքաւմարլաբոլոր ղերում էլ (բացառությամբ Թու ռնակցիա ունեցող սնեաճոզերի) բնակվում են: Աղոտորականհրիները, անհրորօբդանիղմներլենելով՝էներգիա ստանաԼու ճամար Քեչ Փանակությամբ անավո ռրգանականնլութեր են օգտա-` ն առանձին անասկի աժխաոժձալինմիացությունների նկատժա:բ դործժում տնտեչեն։ Ալդ Ճատկությանշնորչիվազուռորակտերները պանանչկոտ

խմբի բակոնրիաներիը Ազոտոբակտերների ունի Բալնրինգի կողմից 1901 կարնորնշանակություն

սապես ավելի էֆեկտիվ

էն ճեյոաքրքիր

են:

թվականինմեկուսացրաժ Ազոտոբակտեր խրոռկոկումը(ՃՀՕԷ0ԵՑԸԼ6Ը

88116), ագիլե բ) նպոտորակտեր ( Ճ2օ10Ե86165 երիլոօյշոմկ)--ձախիցջ դ) Ալոտորակտերվինելանդի(Ճշօէօեոոէթւ ն ծերացած կուլտուրաներ--10005Հմեծացրած, տոյսարգ աֆից 1Ա0165օօոտ)--ձախից ֆլուորեսցենս (ՃոԾԵՅՇԼՇԼ դ) Ապոտորակտնր երիտասարդ, աջից ֆերացած

կուլտուրաներ--00024 մեծացրած:

ապորներչեն առաջացնում,անիլիխրոոկոկումները Ազոտոբակտեր

մու" ներկվում են: Որոշ բջիջների ալին սովորականներկերով լվ ուննցող միջավալրերում Դկատվում է մեկ մտրակ Բարձրջերմաստիճան են ձրկար ձողիկներ: Ճրանք իրենց բջջի գնդի ձեր փոխելով՝ տալիս առաջացնումեն սն կում՝ զարդանալով՝ միջավալբերում Գինդսննդատու

լորձնայինդաղութներ:Ալ« սոխի բակահրիանե «(ուղդարչնագույն ՍանաՖան Յք11Բ): ագիլեն( 42010Ե8Շ16 Ճետաքրքիր է Ազոտոբակտեր է, պինդ ձնով.բիչ փուքը տարբերվում է միայնիր արտաքին վոորդից է կանաչավուն դաղութ ե բավաառաջացնում սննդատու միջավալրերում խմբից կարնոր է նան Ազուոո զան շարժունէ, Ազոտոբակտերների Մա բակտերԲայերինգին(Ճշօէ0ԵՅՇԼ6ԷԹՇԱՇԱՈՇԱԼ): առաջացնումէ դենման է նախորգներին: ն իր Բացի ձնով շատ արտաքին «յին դաղութ՝ են ս շարք ալլ բակնկարագրված «վերոճիշլալ` աողուրոխակտերներից,

տերիաներ, որոնք նուլնպես դազալին աղզուոը առխմիլիացնելու Ճաւտկու/լուն ունեն: Արչպիսբներից են, օրինակ, Ազոտոբակտեր ( եիզբիկանսը Ճ2040Ե8ԸԼ67 ուք ԸՁՈՏ),Ազոտորակտեի փինձլանդին (Ճ7Օ1ՕԾՅԸԼ6Լմ1լ) ն ուրիշներ: ոճիճոժ Աղզոտորակոնբների խմբի ՛

`

:

ճիշլուլբակտերիաները, չնալածոր հրարիցԿռարբերվումեն փիայլն արտուքինձեով, բալը ն, ,ոլնալես որոշ տնսակների մեջ նկատվում է նան

կանիշների տարբերություն:

ֆիզիոլոգիական ճաւո-

։

/ոգիական

:

իրենց թե մորֆոլոգիականն Թե՛

ճատկանիշները կարող հն

Թարկել։

ֆիզիո-

ենարագորենփոփոխության

Ազոսոքականըների ալլատեսակները, նարաժԹե դրանք ինչպիսի: բնուլթիճ տիպի ճողերում են դտնվում, բոտ այնմ էլ ատանում են» Տամապատասխան մորֆոլոգիական ճատկանիշներ: Ազուռորականրները, ինչպես վեբնում ասացին բ, դեսի սննդանլութերը Քեչ են ն

պաճանջկոտ որպես ածխաժնի աղբլուր «ջաաջորժել տարբեր կազմի ածլսաջրատներ, աերոզեր ն

"

ու

|

Լ

»

|

հտազոտողներից ոմանք կարծում.

։

են,

ազոտոբակտերները» նիտրատները վերականգնելով, կարողԼ27 առաջացնել ինն դազալին րածին,իսկ վերՀտ ազոտի

միանալով" տալիս

որ

է

ափեկկան

Թթ Քիմիկոսներից ոմանք Հլ ճաստատում 177 որ ջրաժնք ն դազայի» ազուռիմիացումից առաջ են գալիս ցիանալին միցություննել: ն կռտտիչնք նրա աշխատակիցները ճաստատեցին, որ տերներն աղուռական 2272 աղերըվերականգնելու աղզուտորայԿան, ընդունակությունգրանով երանք ձիմնավորեցին ալն, որ դաղալին աղու ադի" միլլուցմոան ժամանակ, ռորորես նախնականազոտի միացություն, առաջԷ գալիսամզավ:նրանքՃան '

՝

արամ յ աարաոան ակզրնականմիացությունաաա իլթաման մշ

եդ,

կ

ն

ւս

,

'

Հենց այլա նլութերն էլ,

ըստ-

արչ տվյալներից կարելի է ռատիչեի

եզրակացնել, որ ազոտոբակաիզնթեզումեն ճուլն Ճանապարճով, քնչ ն ճամար Հարերիառաջարկածճայտնիմեթոդի դեպն ությունն մեթոդի ժամանակ` ալստեղ այնէ, ռր եթե Հաբերի բարձրջերմություն,վեժՓ ճնշում ն մետաղական կաներ, ազոտորակտերները գազային ազոտը կապում են

ազալին

տերն

մբա» «ենթերելո Էւ է բրա

Քո ւ

ոաֆոր

ո

ազոտը

ՏԱՆ ջերմության (20---25«Շ-ի)դպալմաններում: ԱզոԽար . ճատկությունը պետք վերագրելնրանց բջիջներում կիտա մետաղական Քիմիական ազդեցությունը որոնց գերմենաներին, ավելի ապա

Հ

նն

նե

է

ալդ

ունենում ըք Նմանհեքակցիաները նզի ուժեղ

ատ

՛

է:

էն

եթե միջավայրում էներգիայիաղբլուր

է Լինումազոտի ասիմիլլացիա աաա» "ոեղի չե լ էներգիան բջջում առաջ է դալիս

տնի է, " վելու

ոմ

նլութը ձառալող

ունենում: Ինչպես

պրոցես կաշնչառական

Վինոդրադակինկարծում է, ռր աղզուտորակտերմ եզ ները ամիվակի աինթեզմանճամար անճրաժեշւո չրաժինն ժամանակ:

աա

դենիդրատացմանունակցիաներից: Վերջիններն առաջանում Ա կ դրա Ն կանում օքսիդացման ոլրոցեսներում:Ազոտորակտերները են 9--Տ5 կամ մաննիտ գլլուկոզ օդից քալքալելով՝ կարող մզ լուրացնել, բալց պետք է նշել, որ տարբեր ճռղակլիմ ալակ» Դ զարգացող կողմից կալված ազուհորականրների. ազոտի Ը կարող է խիստ տարբեր լինել: Ք նրբ ազոտոբակտերՕրինակ՝ են ները զարգանում ալդ կրալինճողերիճեղուկոննդամիջավալրում, մ, ե անք ոչ (րի դոզքում, տվեային ճողերի ճեւո ճամեմատած, դր Ք 10 անդամ դ են ապե. Ա (ի շո» որալեսէներուտորակտերները

ր

՛

Բոնի

յաարաններում նակը

ազոտ

ո

:

նր ացի ան«գանավան «"ՂԲք կա՛-միացություններից, չեալի մաճ ւ արեգաինա ին միացութլունների թաղանթալ ամանակ ֆոր ի շարք Ա ռաջա Աա նլումիջանկյալ աաԵաաաաՑ այլն» Թեր, «րոն» Անի միջավա ի ոնհակցիալի նկատմամբ խիստռլաաւն Ը րոլ2 ի արգանալ քոր Թույլ ԹԹվալինից Կանքլոտ՝ Մոր (ա Ն լ Հարութն «եակրիաների պայմաններում: արող

ո

,

բող

են

ն

'

Հ

շատ

ւոն աի.գոորավան Թթվի աղերը նուլնպես Արի անո մեջ բացակայում ֆոսֆորական Թթվե՝ որ կամէ նակությամբ Լինում, դեպքումնրանք զարզոք

Բ

են

տվեցին,որ երբ աղոտորակակրներ» հը ԵՏ, մաննիւտպարունակող օննգամիջավալրաւմ» ո ' " ան ազաոաթթվալին միացություններ չեն առաջացնում, ալլ, ի շնազութը քնդճակառակն,՞լգ զարցրանումիզ պ(լկոզ

ւ

ցույց

ամինոթթուներ։

ԻԹ

Ր

Է

Թթուներ(ճատկապես օքախթթունել.): նրանցկողմի օրգանական նլուԹերի օքսիդացման պրոցեաների բիմիզմի մա աին չափազանց տեՔիչ ղեկություններ կան ն հղաժներն էլ շատ Թերի եճ/: Ալ. կաՀ ուղղությամբ տարված որոշ աշխատան քնել ցուլը են ւռալիս,որ ազոտորակտերները» շաքարները են ձնավիոթելով՝ առաջացնում դազ ածխաթթու մի շար թ ն շրգանականԹթուներ այլ Պրոդուկոներ՝ էթիլապիրտ, քացախախթու, կաթնաթթու, մրջնաթթու, ցնդող Թթուներ, ջրածին ն այլն: Ներկալումթաս է տատված ճամարվումլն փաստը, որ ազոտորակտերները գաղալին ազոտով անվելով են ապիտակուց ոբնլթեզում, չնալաժ ազոտի ուբացման Քիմբական ' մասըդեռ ՎԸեվ ո արզարանվածչէ,

`

,

ո

ԿԻՑԻՆ

կարող եֆ օրգանական,

հճր ձեոք բերելովմիջ ավալրում կուտակում ճաւոկուլթյուն ՝

-

Փիտնականներից ոմանք աղզուռորակտերների խմբիմեջ

Ինդգըրկբոլոր բակտերիաները մեկ տեսակի այլլատեսակներ ճամարում:: Բնորոշն ալն'է, որ ճիշլալ բակտերիաների առանձին տեսակները մտարբեր բնույթի միջավայրում ող

նրականդնտման վերակա գ

վարո վրա ազդում ճան. Ազոտորակածըների միջավայրի է հարինՆրանք աճում, լազ երբճողի մեջ խոկաալդ

է

բ

են

265.

ատհրիաները1 գ ածխաջրատքալքալելով՝ մոտ 1--3 մգ ազոտ են կաեն նան. կապում Պենիգիլիումն Ասպերգի«յում: Ռրոջ չափով ազոտ մի բորբոսասնկերի շարք տեսակներ, սակայն վերջինները ազոտ չուս ցարող են կապել միալն ալն սննդամիջավալրում,որտեղ ազոտալին միացություններ չկան: Ազոտնասիմիլլացնելու ավելի լավ Ճաւոկությունը Կան տեԷ արտաճալովում ֆոմա սնկերից մի բանի տեսակներիմոտ: ղեկություններ ալն մասին, որ ալս օրգանիզմներիցմի քանիսը 1 գ շուքարն օքսիղդացնելով՝կարողանում են մինչն Չ2 մգ աղոտ կապել: Ալս ոմբի սնկերը շատ են տարածված անտառայինճողերում ն, ճավանական է, նրանք ալդ ճողերում դաղալին ազոտի ձնափոխմանգործում մեժ դեր ճն խաղում: նան ունեն ազոտը ձնավոխելու Ճատկուլթյուն Փաղզալին ճողալին մի շարք ճառագալթասնկեր:Մեր աշխատանքներիցպտրզվում է, որ արանցից մի քանի տեսակներ 1 գ շաքար լուրացնելով, կարող հն, միՏին ճաշվով, 5--8 մգ ազոտ կապել, Հայաստանիճողնրը ճատկապես ճարուստ հն ճառադալթասնկերով, որոնք շատ մեժ դեր են խաղում ճողի բիոլոգիական պրոցեսներում: մեջ տեղեկություններ կան ալն Փրականության որ ազոախ ասիմ իլլացում կատարում են նան ջրիմուռների "րիքանիտեսակն երը

ճողի ջրունակությլան 40--600/ց-ն է կազմում: Բացի խոնա«վութլունից, կսրնոր նշանակություն ունի նահ ճողի անրացիոն վիճակը: Գազային ազոտի ինտենսիվ առիմիլլացման ճամար ճողի անրացիան , ահրացիան ազոտի առիմիլլացման, պետք է չատ լավ լինի: Հողի թուլ է ազդում: ծողի ճաճախակիմշակումը, վարելը, կե«վրա բացասաբար .ղհատելը, փխրեցումը, քաղճանը հ ալլն ազոտոբրակտերների կաազո ապլելուունակութլանը մեծապես նպաստում են: ազոտ կապելու ունակության վրա ազդում են Ազոտոճակտերների նան նրանց ուղեկցող մի շարք բակտերիաներ: Օրինակ ալգ ուզղուն կատարածփորձերն ապացուցում լոմ բ Քալանթարլանի Փանոսլանի նն, որ ճետ, երը աղոտոբրակտնրը զարգանում է Բակտ.ահրողգենեսխ մեժանում է: նրա ազոտ կապելու ունակությունը զգալիորեն Այսպես, 1 գ մաննիտ օղէ առանձին երբ ազոտորակտերը -օբիխակ, ղարդգանումմ, Կուսդործելիսնա կապում է 8--15 մգ ազոտ, խսկ Բակո. անրողենեսի -ճնտ ղզարդանալիս՝ նույն այլ Կլալմաններումարդենկաղում է 18--29 մգ

վությունը

«աղոտ:

ջերմության Աղոտոբակտերները

ճամիմատարար

աստիճանի նկատմամր նույնպես 255Ը ջերմության պալման-

Նրանք լավ զարգանում են

այաճանջկու են:

Խերում:

Բնության

մասին,

տ

մեջ կան որոնք Խուլնպես ալ միկրոօրգանիզմներ, ազ ուռով.տարբերությունն մբնդունակեն սնվել դազային ալն է, որ վերազոտ Թուլլ է' ջիններիս՝ ֆիքսելուունակությունը ճամեմատաբարթ Սան

ԱԶՈՏ ԿԱՊՈՂ ԱԼ

՝

`

ԾԾՈՒՄԲԸ ԵՎ ՄԾԱՔԱՅԻՆ ՄԻԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ՓՈԽԱԿԵՐՊՈՂՍԾՄՔԱՅԻՆ ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

ՄԻԿՐՈՑՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐ

.

:

ալս Չնալաժ

խմբի միկրոօրդանիզմներիկողմից օդից Քիչ դաղզակապվում, սակալն վերջինս նլութերի ընդճանուր չրջանամեժ ունի: Հիշլալ խմբի միկրոօրզաճամար նշանակություն են ն ունեն Ջիղմներից Շհտաքրքրական Բակտ. կարնորնշանակություն (82ՇԷ 12410Ե86է6ո):Սրանք գ շաքարի ձնափոխու-.. ռադիոբակահրները «ից կարող են 2--5 մգ ազոտ կապել: Այս բաղվտերիաները ճՔողում չոռիաՀչ ն են մեժ մասամբ զանց շատ դտնվում բուլսերի արմատ : ւռարաժված մխջին մեծություն Ֆերի շրջապատում:Ընղճանրապես ալս բակտերիաները ունեցող չարժուն ձողիկներ են. Նրանք պինդ սննդանյութերիվրա առաջացնում են փալյուն լորձնալին դաղութներ: Բակտ. ռադիորակտերներն առանձնա բույսերի արմատներին յես"շատ եյ լինում Վպաժ ճողում: : ազոտը ասիմիլյացնում են "նաղ. Բաց.առստերոսպորուսը Փազալին

վին աղոտ «ռության

է

դ

`

Քիթրոնածազվավոր

՝

(84-.

(ԹՅՇԼ քոօմ1ջ105ստ), Միկ251610Տք01սՏ),Բակտ-պրոգիդիոզումը Ալաբակ-

ՏԱԼԱԼՐԱՏ)ն ուրիշներ, պրոկոկուսսուլֆուրնուսը (ԽԱՇԼՕՇՕՇԸԱՏ

Օժումբնալն

քիմիական տարրերից է,

որոնք դտնվումեն

բուսա

Մի շարք կենդանական սպիտակուցների կազմության մեջ: Այլ տեսակետիցէլ բուլսերի ալն անձրաժեշտ տարը ճամար սննդառության Է ճՃամարվում: Ինչպես ածխածնի ազոտի, այնպեսէլ ժծմբի շրջաբնության մեջ շատ կարնոր է: Ծծմբի թե՛ օրգանական ն նառությունը Քն անօրգանական միացությունները բնության մեջ նույնպես շատ նն՞ Խպիտակուցներիճետ զգալի Ծժումբը տարածված: քանակությամբ կուկան

ն

ու

վերնում ասացինք, վայրերում:Ինչոլես «պիտակուցները, մի շարք միկրոօրդանիզմների կենսագորժունեության քալքալվելով, բազմապիսի պարզ միացությունների ճետ ընթացքում Վարողեն առաջացնելնան զգալի քանակությամբ ժժմբաջրածինն մասամբ էլ՝ մերկապտան: Ծծմբաջրաժինըսղլիտակուցների քալքալման Վերջնական պրոդուկտներիցմեկն է: Բացի սպիտակուցների քալքալունան սուլֆիդների ն է վեՄեց,ժծմբաջրաժին առաջանում սուլֆատների ճականգնմանպրոցեսում Վերջինտիպի պրոցեսները,ըստ Բալերինգի, Վարողեն տեղի ունենալ ճատուկ բավտնրիալե՝ Սպիրիլում գեսուլֆուրիէ ճողի տռակվում մեջն. այլ

`

«6

անք արմղծ Վոկ ց'21 «ՏԻ ՕՆ2-ՀՕՀՏ "82 մուգ Սորա: 1 րոոդոցյգա |

ղովնկողս

յախատց ուր դորճոնվոժօ

ղվիումրքը վմղղուվմղտկոմ րյամղդծվճմ

չիսղջ

մմր աքը

7 բաիկոտակ վմղուվքիո'կ վմրջք "վմ4 ցոճաձուսու յո

գու

քք դղվջոժճումբ դավամմուտդլ րբյացոմդիդիտ«խազդճանվոժօ տահլդնու բահավ ղվնոսը իահափ ակմզ դզ յրրամատակդովնկողս Զմզդավմգակոմդամ 6Ռ -Վվոժ- վիքի դոկոմբջն մդվցոմմոմրջց նամա զլաճունվոմօ վդջումճոմրըթ տոայրդրովդա Հ տշղց «բաղում նաճ ա

փդշոմծոմ բջը

դուրնանվոժօ րաժեպն ովմղղդվծմգ՝իչաւզց վմզդողնամխ դփոմբջք վմզդոավմզակամ վեզտ բաժնոյիղտդոմքլազդացմանաողղը «ղյա վդջոմ յզատարգրաչվզմակ վէ ժզմմզ մողնամխ դոյրճանվոժօ նանողա վնղո

տոնա

«ոոՐՏՇ

Ռո «որո

իոջմովոողոծ, ոմոո դուկուրԻԱ ԹրՐՏ

լոամեյո (դվրոր 1 վմրջք մմ անաս «րախջումզի վնօ դող 3 րաղանվոժօ մրոռուր «ճվղջախքիք)

խորք

ոու

ցն

ոո

|

«աոատ

ատու»

բուժ նոք/ղմվմզդովնկողս ղոնողուն օոճոծուսու

«նմո

մակ ջդծլ

վճոււյ

տորՎՕՉ96-Է

ՎՕՕՉ

Տ'ԱՐ09 Տգլց6-Է:006096--Օ"ԷՖ-Է"ՕՏՓԶՏՇՒՕ

Վբարամ

«ջո ազվոմս«նո վճոյյ :6վրամոժմոժ վմղզբիամդմնո լ րիո «վմղդդվջամձոռովթո դվադվֆոմոխ «վլամդոլյդոնույ) «վմզեմոջ 'վմզդ սք ոմա 3 րաիխճուո դուվեմղղը տժղքումցդու մոյոց

"8:10

աոլլում

ճվողակվմաֆյառզն բայմվեր վճոչյ

«որ-ԷՕԴԼԻՕՉ-ԷՏԳԼՒՕՏաԿ--ՕՏՏԽ-ԷՕ"ԲՐՉ

ՆՆՈՔԱԻ ըԼ ՕՏՀՏթա6ՀՅ (ԳԴՀ 47 2» ՓԽ ԱՏ»-»"ՕՏ" «ր--Օ"18--ՕՉ6-ԻՏ ԱՒ Հոլ.

Է

ԸՏԼ

ՖՈ

է

16էլ

Ժ՞Օ"

բով

լց լթ

հմզկ ոմղազց ոզխումսի մզմզկտախ 3 վիզմոյլ մոզճամխդուրդեդոկումզիվմզնո վիքի) դակում -ոտոր ց դվոզնոմխ դուրդնդոկում -պի վմզդտամտվդ ) դուրդ տոմ մոզճամի դուրդ -հդակամզի վմզդտաոգմառմս (3 դոկոդախոց --(ՏԱօշաոյլոտջք .(օազտ)

«բումճուշգ 00:

նիա տաշ Ժղայրս նվմզդղոկ առլամտ) »ղոկվմսգոս» կով) դլ րբոաօմակ -ադավնե «դամն ջշամոդը:Մդզդաք մզդդածրակ -զն (մ44ի) բոյվմփոր -պեղտ կատոացղվոուր նո Ժդզր դ քախմվոող մզցուվմ

տուշ -զակոմ ցվրոմբջո 89 "ՊՂ ց վժ մրեվրվժ դորդեդաոկոմղի «րաո մգն ,ազնո, դոկոմբօղ Հզոռղիոց դաց վիքի) «մոկ 07 ոոր րաղվ/7 յոճղբումցդու ՛վ-ՇՇԵՎվիջում ։ » վեռզխմս «ոողվմօ «դամցիարմզճ -զի ՀՏՀ չո. տրոմքիակողոժ վիոոնն յ րոսխծդոցութ մոորուց Դ ՛պոզնամի ղորղդեղոկումմի վմզդղդանքիանուվը դվ ժամե դլ մուրոց փրեվղ Կ շարը յոավեմզղյ ոմզղղվճմզի :մրոցիոմակմզղ վմզգոհդ,

2ՅԱՐո Դ» ՞

-ահմօ

Պակողոն/օ տանող» ՛ոզեասաճամ «զ բամզդ Նո մամղողատ3 բաղոնմոն դովմզակում զող «րամղղողնամխ Հղուրմութ Պակառդգկ (95 15) դոդոկվմաֆիսովն րսայմվեր ջոիծվց մմզի 1ող վեզտ ց նամուկմոզճամի ղորդեղակումղի վմզնո վիմի"ժրօղ -զղա

Օ"ԷՌ-ՒՏԿԱՀ Հ'ՕՏԹՎ

Օ"ԱԹ-Ւ"Օ9-ՒՏԹԱ-"ԻՉ-Ւ"ՕՏ"օկ

|

|

|

դոքքիողղացման չմգղղամքիսն

-Կռողղկվմղղրնվղոնմօսմկվր նոդնդուկումղի մար մմզղոտտ

-ովր դակոդունօ տսհուղո դվջովեմղվղը նախծդոցունմորաց վյովճկուղս Կորդեղոկոմզի դող դպ ջատխցամատ տովո| զր դոմքիաղմ«մմզղտոֆ Հհառ 1զդեղակոմզի դզ րաղտանամակ.իանզմեաորամզղղուբմոխ մամզոո Ժդսմա «մզդովմզտկոմ տամ վկտողտ լո դող դոկ ծղի դոմքաղժ -դո

«(Տսցշլմոլլոջյգք

ղ մա չմմզդողնամխդոկառղզկ վմզղովմզտկամ լ բամախոնմոկ բաժնուցիդմվղզղովն «դամքիարմզքմրաքքիակաղոմշամա ովիոն լ աստ -կաղա ղորդեղակոմղի-անվոժօ ջաիձղ մմզի Ժղզ բուղդոզտ ողիոջղվ

ՄԱՐ զվ զգավո մփեր չԱզցտվ :ճվրնսի

մմզդուվմզակումնաղթունվոժօդղվցոմճոմբցը -ատմրջջդղ բշաիֆակ :2 վմզոհամ 1զինոմալ րամքիատշգվ դզ նամակ դղնմո սմզդդվեմգի ղո 0զյ «զդտոգմառ վմզնոա վիլքք) դոկամրջջ զ բոսջոմգի մրուր դոկաողզը վմզդոզճամխ դադոավխողցհամա մղվջոմճամբջջ բաժճնացյդմ մա վղոժ ՛նամոկ յէ 1զիկոշ" տատն ճղզմվ ղամա«մզղբնվդունաօամկվր դակ

դիակառ31 Հակ դիո բակացվի տունու կաղոյրոք մոկմղ ղր դոմքիաղմ մղվջոմմ արջ ղոկոառամդ դակոդունդզը փղուտվիոմորով վմզդրնվղունմօ «Ժղվնաոտ ողոեղվ աղցովապտկամ նսվափաղց մցվջուծումյցծ, Էրախճումոմվ: մդվցոմծումբջջ նվրնսկ վմղզոմամքող, վմզդվդոնոկը մղվջոմճուրթը չամի վ4գդ :3 ղայ) նդքա մորով -տք հզտդյա րոանեո ջ մում -րեվղոնմ» դոկողանդզկդ դոկառամ նաճոնման ղ ձղր ղր պմղմծոիո0 չմամա Փունուծուսո Հոոանյոմ մղվցոմձոմրքք խ ոզխակտու) յրսմզիաց լոողոծ «(րամզշմառյոխաց աց «րամղրեվտատնղցկ չցոխջոմոտ 1 տած մողն յ ղվամմամրջջ մրոքակաղոժ ջյր կաղնաձաս» «ամո ղորճանվղդեամնվցվմրծք ձգի վմզդրեվղդոնմօամկվր վր 'վմզդրեվդոնմօամկվր ԺԺոժ մղղուվնկողսդորմարո|նդոխադոյր դյո Մմզդտոֆ տզց վմբջջ դոկամմոատ ողվրոմմոմբջջ կատ փանադուվր դվ) 2446 նամակ դյովր էա (փեղզնոող ղղեդակամզի «փառ

Հոմծ

Է

|

րան մոմդկ Սահրաղչրադղդա լ վեղտ ճվրնակ վմզդավմղակոմ «ադվ1 «անվոժ» վերք դորվճվիառ Հյոդվմօ «դմա ղ դաց) դոտվճվյոո մայմնտ վդջոռ) դզ նամակ մմղդրեվդանաօսմկվր -ոքվխոդ 1լջմանուտնօ

Խմզկ հոմզաղց3) բադոցդմ դովնկողսադվնմզի չմրոժրիացմօծմգղ, վնզտ 3 բաղեղոկոմղի վմզդտտգմառ«նեռ վճույ վդջումմ դաղ բաղզղա չրաժճոյվդմ դաիադդացմանաոդղկ (ՏԱցՉլոյլոջտթ աոլլոլմջ) ժօգ

՝

ճամար բջջում բակտերիաների Ծժմբալին

կուտակվածժժմբի

կաթիլ

են էն. նրանք ները չափազանց բնորոշ դրանով տարբերվում ճեշտութլամբ այնոք է առել, որ ժծմբալին ռլլ բակտերիաներից» ռակալն բակտնրիաների բջջում ժծմբի կաթիլներ միշա չէ, որ կարող են կուտակվել: Բջիջներում ժծմբի կաթիլներ կուտակվում են միալն ալն դեպքում, երբ սննդամիջաէ: Հենց որ ժծմբաչրաժինըսնման տվլալ վայրում ժծմբաջրաժինն պալմաններումպակասում է, բջիջներում եղած ժծմբի կաթիլներընուլնպես աստիճանաբար պակասում ն վերջ ի վերջո բոլորովին անճետաչՍում են: բջջում հղած ծծմբաջրածնի ճետնանքով, բացակալության ժծմբի կաթիլները, արադ օքաիդանալով՝վեր են ածվում ծծմբական» Թթվի: Վերչին պրոցեսի բիոլոգիական նշանակությունն ալն է, որ դո» երկու ճետաքիբիր կարնոր երնուլթների պատճառ է ճանդիսանում բջիջներում կուտակված ծծմբի կաթիլները, ինչոլնս շաքաչՎ.ռաջինը՝ բասնկերի գլիկոգենը, պաճեստի սննդանլութերեն ն երկբորդը՝ ժծումբթ օքսիդացումը բակտերիաներիճամար շնչառության պրոցես է: բակտերիաննրըծծումբն օքսիդացնելով առաջացնումՐ Ծժմբալին հն ժծմբական թթու: Վերջինսէլ, ածիաթթվալին աղերի ճետ միանաէ է լով: տալիս սուլֆատներ: Ալդոլի"ի աղերից ճաճալս գոլանում գիգա: աճման Ծժմբալինբակտերիաների միջավայրում կարբոնատներ|» շատ անճրաժեշտ է, քանի որ տոտսնց վերջինների բակներկալությունը տերիաներըչեն կարող չեզոքացնել իրենց կենսագորժունեությանըն-: Թացքում առաջացած ժծմբական թթուն: Ծծմբի ձեավոխման երկրորդ ` փուլը բնորոշ է ճետելալ ռնհակցիալով՝ առատ

ու

Տչ-ԷՅՕչ1:280--2Ւչ5Օլ-Է Ինչպես տեսնում

114գ.

չ.:

բածված:Նրանք մշտապեսդտնվում

են

են

տաՀ

ծՓծտբալին միացութլյուններուի

ճարուստ Ճան քաջբերումմ: տիղզմերումե տարբեր տեսակի Տողերում: Ալ բակտերիաներինորմալ զարգացման ճամար անճրաժեշտ 22 ժժմբաջրածինըն թթվածինը, առանց որոնց նրանք զարդանալչեն կաբող: Եթե Թթվածինն օքոիդացնում է ծծտփբաջրածինը կամ ծժումբը: Ճե- լ ' ժծմբալին բակտերիաներն աերոբ միկրոբներ են, Բնական» տկառղես են պայմաններում նրանք ճանդիպում միալն ալն վալրերում, որտեղ` մշտապես առաջանում է ժծմբաջրածին ն կա քավարար քանակությամբ: են ջրային զանդվածԹԹվածին: ճանդիսլում ծժմբալին բակտերիաները ն ների ալն խորությանմեջ, որտեղ ծծմբաջրածինը թթվածինն իրար հն ճանդիլում: Դրա չնորճիվ էլ ծովի ջրերի որոշ խորության մեջ առաջ է դալիս ալապեսկոչված բակաերիալթի թեղիկը' թերթ կամ փառ

խմբի Մեջ մտնում են ոյն բոլոր բակտերիաները, որոնք դուլն չունեն ե են կոչվում անգույն ժժմբային բակտերիաներ: Երկրորդխմբի մեջ մտնում հն ծծմբային բակտերիաները: գունավոր՝ պուրպուրավոր 1. Սճզույն ծծմբային բակտեւիաներ: Ալս բակտերիաներ ճարտնինն ճետնլալ երեք ցեղի թելաձն բակտերիաները Բեղիատոա, ն Թիոթրիք» (86չք18108, ՛հյօք1068, Լհլօհոււ): Թիոպլոկա ա) ՒԻեգիատոա ցեղի ժծմբալին բակտերիաները ջրի մեջ ազատ է մինչն1 մմ: լողում են. սրանի Թելենի երկարությունը երբեք ճառնում Այդ Թելիկները երբեմն կարող են առանձին մատերիվերածվել, իսկ ալդ թելիկամասերը բարննպաստ պալմաններումկարող են մի ընդճանուր Թելիկի վերածվել: ցեղի բակտերիաներըԽուլնոլնս շարժուն Բ) Թիռպլոկա Թելիկներով են բնորոշ, Սակայննրանց ծայրամասերըկազմվաժ նն մի շարք` Թելիկներից, որոնք դանվում են բավական ճաստ լորձնալին պատլանի մեջ: են այլն բոլոր Դ) Թիոթրիքս թելաձն ժժմբալին: ցեղի մեջ մտնում բակտերիաները,որոնք տեղից-տեղ չեն շարժվում: Սրանքնախորդների նման ազատ շարժվել չեն կարող: Արտեղ թելիկը մի Փալրով որոշ ճեէ: Բացի ալդ թելիկից, բջիջներն ունեն մի՛ վրա կոլած մնում նարանի ընդճանուրպատլան, որի շնորճիվ նրանք առանձին մասերի չեն վերաժվում: Ալս ցեղի բակտերիաները բազմանում են չարժուն կոնիդիաներով: Վերջիններսառաջ են գալիս թելիկի վերին ժալրի բջիջներից: '

Բոբինո"լատկանում

բակտնկրիաների Անգույն ժժմբալին

նան

եզ

ԱԶ

մկկրոբներ (նկ. 49): ծծմբային բակտեշիանեո, Ալս Խմբի մեջ Պուշպուրավոո Ճ են մտնող բակտերիաներն իրենց բջիջներում ոլարունակում ատուկ է պիգմենտ, որը նրանց տալիս կարմիր գուլնի զանազան երանգներ: է կոչվում պիգմենտը Ալո բակտերիոպուրպուրին: երմիասեռ չէ ն կազմված է առնվազն Պուրպուրալին ոլիգմենտը ն կու ւիգմենտից՝ կարմիր կանաչբակաերիոքլորինից շարք

ենք, նշված ոնակցիալի ընթացքում առաջ է գա"եժ լիս քանակությամբ ջերմություն,ռրի մի ղզդալիմասը ժծմբալին ծախսում են ածխաթթու գազն ասիմիլլացնելու ճամարչ բակտերիաները բնության մեջ բավական շատ բակտերիաները Սժմբալին

են բակտերիաները բաժանվում երկու խմբի. առաջին: Ծժմբալին

.

2.

բակտերիոհ

տրիճնից,

Հեշլալ պիղմենտներըձժմբալին բակտերիաներիբջջի մեջ դի ֆուզ-

վաժ վիճակում են

դաշնվում:

առլեկտրալ.կլանումը Բակտերքուղուրլուրինի

՝

խիստ

տարբերվում

բույսերի կանաչ քլորոֆիլի սպեկտրալ կլանումից. Եթե քլորոֆիլի ( եՇ բնորոշ է սպեկտրի կարմիր ճամար ճառագայթների կլանումը դժերիմիջե),ապա բակտերիուլուրոլուրինիճամար բնորոշը ժալրանեղ՝ քարմիր ն կանաչ ճառագալլների: կլանում էւ ունեն օրգանական նյութերը «ինբակտերիաներն Պուրուրալին է

|

Թեղելու երկու ուզի:

173:

.

քեմոսինթեզնէ (ալս գեպքում. ժժմբաջրաժիննէ Առաջինը՝ աիդանում) ե հրկրորդը՝ ֆոտոսինթեզը(գործում է

օք-

Կերից ամենաճնտաքրըքրականը Խրոմատիում' օկենին(Շհղօոճիստ օխճո))) է: Սա 10--15 միկրոն երկարությունունեցող ձվաձն բչիջ է, ունի Մելբավական երկար մտրակ, Բացի մի քանի դրանից, ճալտնի են նան ուրիշ ալլատեսակներ, որոնք րենց

բակածրիոսյուրպու-

է. որ ինը), Հավանական բակտերիոպուրոուրինի միջոցով տեղի ունեֆոտոսինթեզը պող բակտերիաներիճամարունի նրկունշանակություն, -

: որպեսօրգանականնլուլթ ստանալու ապա` որպես Թլթվածժին միջոց: ՎերջինՏատկության ճալթալթելու շնորճիվէ, որ ւուրպուրալին

ախ"

Քն

ժժմբի կան

բջիջներում ժծումբ չեն

կ". «ԱՏՑա«ՏԱՆ Տանն է.

իրննց ժծմբաջրաժին էլ չեն կարողա

ծծմբային միացություննեւի օքսիղացումբ: Բնուլթյանմեջ, ճատկապեսճողումյ) շատ են այնպիսիմիկրոօրդանիզմ» ները, որոնք ընդունակ հն տարրական ժժումբը (առանց բջջի մեջ կու-

ՀԱՏՑՑեՑ նամար շանց Ց .ՅՀ անն"

Դ

:

շքաիգացնել, նման

Տառշական

ԱԵ ԿՅ ՀզոԵ ՏԱՑաաԵՀ5«ԵԱոՀՏ"ր ՀՆ: անա 994259 226»

նե

ճնարավորություն

«Աշ ֆոտ ՀՀԸ

ԱՆՏ Ժե»Տ ՃԱ» ըօ1-5-5 Լա155Տ «2052` 2 թե.» ՀՐ ԹԱՔԱՆ Բ" Աա

սյարունակում

պուրպուրալին բակտերիաներն Աթիորոդաց ընտանիքի (Պէո107004Ը686)մեջ հն ընդգրկվում,Ալս բնտանիջի բակտերիաները լավ են զարդանումօրդանականնյութ պարունակող մ իջաեն օրգանական Քանի որ ալդ բակտերիաները վալրերում/: անյ|ում՝ նյութերով, ապա պեսք է ենթադրել, որ օրգանականնլութ սինթեզելու գործում ֆոտոսինթեզը նրանց ճամար ոչ մի նշանակությունչունի: Ալա է, մեժ նշաբակտերիաներիֆոտոսինթեզի ւվրոցեսը, շատ ճավանական նամար ունի Հենց ալո պատճառովձլ նակություն թթվածին ստանալու են ունենում նրանք զարգանալու ալնպիաիպալմաններում, որտեղ ազատ թթվածինը բացակայումէ:

նում

օաՀ

նուլնպես բջիջներույք պարունակ

կաթիլներ: նան որոնք ալնպիսիպուրպուրալին բակտերիաներ,

ծծմբի

ն

տակելու)ն ժծմրային այլ միացությունները օքսիղացնելու ճանապարՀ ընդճով ժժմբական թու առաջացնել, Ալախմբի միկրոօրգանիզններն են բակտերիաներ: կոչվում Վերջինները Թիոնային Ճանուրառմամբ ն ճողերում: քաղցրաճամջրերում դտնվումհն աղի դլխավորապես Թիռնային բակտիրիաներիցճայտնի Է Թիորացիլու իոպարուսը «Ղեւլքեա ստ1հյՕք8Ատ), որք 8 միկրոն մեժություն ունեցող անսպոր, օքաիդացնումն վեր է շարժուն ձողիկ է. նա թԹիումիացություններն ու

:

ռ

բ) Թիոբաց. թիօրսիդանս (ԼհլՕեճը. էհ10ԱՅուՖի, Գ) Թիոֆիղա մակրոֆիղտ (Լհյօքհջ54ճ6էօքի)52)--0005ՏՀմեժացրած, դ) Թիրբաց. թիռբարուս |Լիլօեճ. 1հ10Երոչ)--1000չՀմեժացրած,

ա-

Ժումր կերպ՝ ընթանումճետեյալ Ռեակցիան սուլֆատների: է

.

ԶԱոՏ,Օ1 Է Օչ--ՏԽուՏՕլ-ԷՏ,

-

բակտերիաները կարողանումեն զարգանալալնպիսիջրային զանդվածներում, որտեղ բավականաչափժծրրաջրածին ճանդերձ՝ բոլոգինելով է թթվածինը: բովին բացակալում Ալ» դնպքոս պուրոլուրային բակտերիաները, ածիութթու գազը լուլախ ազդեցության տակ առիմիլլացնելիս նում են թթվածին, որն օգտագործում են ժժմբաջրաժին օքսիդացնելու ճամար: Վերջին գեղքումնույնպես էներգիաէ առաջ դալիս: Նչանաբակոնրիաներն երենը կենուսկան մյում՝է՝ սլուրպուրալին պրոցեսներիԲամար պլաճանջվող էներգիան " Թթվածինըատանում են, ճավանարբարչ Փոտոսինքեղիե քեմոսինթեզի պրոցեսներից: Թիորոդացն (1ո10:0022686) բնտանիբիոլուրսլուրային բակտհրիաստա-

կարողէ Հիշլալբակտերիան ազատ

ծծմբի

ե

թթվի. ազոտական

ծժծլբաջրաժիննօքսիղդացնել պրոցեսի ժամանակ առաջացած

նան

ալա

ճա ռղւուսդորժում է աժխաթյթու դաղիցկամ երկաժխածնալին էննրդլոան թիոպարուսը օրչճամար:Թրիոբացիլուս աղերիցածխածինը լուրացնելու

նյութերով սնվել չի կարող, ճետնապեսնա պրոտոտրոֆմիկդանական րոօրդանիղմէ ճամարվում:

կան նան ալ տեսակիշատ միկրոօրԲացիճիշչլալբակտերիալից, ն են տմտրամիացքուորոնք կարող Թիոմվացությունները դանիզքներ, նման ւ Թիոբացիլուս բակտերիխաներից Օրինակ՝ Թյունները ձեափոխել: 1հլ0021մ8ՈՏ): Վերջինս,զարգանալովճոչ (ԼհիլօԵՅԸԼԼսՏ Թիոօ«քոիդանաը ընթացքում կարողանումէ ճողում զսոնբղում իր կննսադործունեության

վող ծծումբը կամ ժժծմբալինմիացությունները օքսիդացնել, առաջոացչ-

բական Թթու նել ժծւմ

ն

դորժելածխաթթու գազ ու

բարակ ձողիկի

ձն

ալդ պրոցեսում արտադրված էներգիան օգտաՀ Ալ բականրիան կարճ ճամար": առիմիլլացնելու

ունի:

ն հնք Ց նոթ Բողերից մենք մեկուսացրել նկարադրել Հալաստանի տեսակի բակտերիաներ, որոնք, ժծումբն օքախդացնելով, առաջացնում են ժժմբականթթու: Բացի ավ վերջիններս ծծմբական թթու են այն է, որ ջացնում նան կոլչեղանի օքսիդացումից: Հետաքրքրականն նշված բակտերիաներըաղուտ ճողի բարձր աղալնության պայմաններում են միզարգանալով,ծծումբը ե կոլչեղանը ճնշտությամբ օքախդացնում ալն ածխաժնալին նյութերի առկալությամ բո Մեր կատարածուսուքն նան, գլլոպարզեցին որ աղասեր ալդ բակտերիաները սիրությունները գ ծծմբի օքսիդացումից մեջ զարգանալով, կողալինաննդանլութի Չ5--30 մգ ծծումբ, իսկ 1 գ օրվա ընթացքուվ առաջացնումհն Չ6--40 15--20 մզ ժժումբ:Աղասեր ժժւբին բակտերիաներըբակոլչեդանից՝ են ժանվում երկու խմբի. առաջին խմբի մեջ ընդգրկվում են ալն բոլոր որանորոնքժելատինըլուծում 22 կաթը մակարդում. բակտերիաները, ցից կալուորնԷ Բակո.արմ ենխակումբ(84Շ. ճրոճուճշստ): Սս, բավաձն: կան երկար» Երկշարժուն ձողիկ է: Նրա բջիջնունի դուտկավորված են խմբի մեջ ընդգրկվում բորդ ալն բակտերիաները,որոնք ժելատինը չեն լուծում, կաթը չեն մակարդում: Սրանքմեծ մասամբ ձողաձննչ: Սրանցից միալն մեկի շղթալաձն է: Վերջինս վենք անվանել ենք առաՀ

ա

աղուտիկուս

(ՏՄՇքԼՕՇՕՇԸԱՏ

ՎքհսնէՇսՏ): Ստրհալտոկոկուս ՝

են ոմանք ցուլց տալիս, որ ծծմբի օքսիդացչ Գիտնականներից մանը մի շարք փետատրոֆբակտերիաներիցկարող են մասնակցել նան. Բաց. միկոխդեսը, Բաց. ռուբտիլիսը (խոտաձողիկը),Բաց. մեզենտերիկուսը ե ալլն:

ՖՈՍՖՈՐԱՑԻՆ

ՄԻԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՄԻԿՐՈՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐ

ձնադխոխումբ բուլսերի միացությունների ֆոսֆորական

զանազանռոննուլնալես Փոսֆորիօրգանականմրացությունները,

արագությամբքալկենտկան պրոցեսներում մեկրոօրգանիզձների սակի Էն ֆոսֆորականԹթվի աղելո Փոսֆորոլարունակող տալիս քալվելով,

.

միացությունների քալքալման ոհակցիան կարելի է օրգանական կերել ճնտելալ կերվլ՝

|

ԱՑ

Շո

-

ալ

Ի)

ՇԾ.--Օ--ՔՕ(ՕԷ)ՕՇԻչՇԷչ:

|

լեցիդին

Է

4: (ԸԷր)չ

ար աԱ Արի

ՇԷն--ՕՔՕ(ՕԷ)չ

դլիցերինոֆոսֆորական Թթվի էֆերը

ՕԼլ |

ՕԼԼ

ՇԷԼՕԻ

|

|

ԿՇԻ)»

22--ՇՕՕՒԻ--ՇԱՕՒԻՆ

ԴՀՒդԵՕւՀ

--ՇԱԵ,ՕԱՇՒՆԱ(ՇՒՏ)չ

ՇիՕՎզ գլիցերին

|

Օէ ՇԷԼչՇԷ

`

-

բոլին

օրգանականնյութերի բքալբքաչընթացքում ոհակցիաների Նշված

ճողի լումից առաջացած ֆոսֆորական թթուն, անմիջապեսմիանալով տալիսէ կալցիուզանազան ճիմ բերի եւո, դգլխավորասըես մեջ գանված միացումի, մագնեզիումի, երկաթի նւալլ մետաղների դժվարալուժ Ալդազերի արժեքը որոշվում է նրանով, թե նրանք ինչ չապրոցեսները, փով են լուժելե ջրի մեջ, Արլ տնտակետիցէլ, ալն բոլոր են, դլուղատնտեսուորոնք ալդ աղերի լուծելիությունը բարձրացնում ճԲաչ սննդառության ֆ ոսֆորուլին մասնավորապես բուլսերի թյանմեջ,

թյուններ:

ւ.

ԲացիֆոսֆորիօրգաՀքանակությամբ Փոսֆորալին ս/իացություննելր: նական միացություններից» ճողի մեջ զատնվումեն նան Փոսֆոլուկան .

ւ

|

Հողում ֆոսֆատների. բնթանում կալ «ֆոսֆորական Թթվի մոբիլիզացումը» լուծելիությունը Ալ բիոէ բացառապես մի շարք բիո քիրիականպրոցեսներիշնորձիոի:

նրանց`

|

ԼՕՕՇ-Ջ)

ո

Մ

ունեն: մեծ նշանակություն մար»: չավզազանց

ՋԵՎԱՓՈԽՈ

Բոլորտեսակի օրգանիզնների ճամար ֆոսֆորը կարնոր տարըե, ֆոսֆորի, օրինակ, կորիզալին ապիտակուցներ ճամարվում: ն մի քանի լեոիդներ (ւեցիդին) (ռուկլեուվրուռեիդներ): կազմակերո-, Մ օրգանիզների ւ շուսվել չեն կարող: ուածբուսական ն կենդանական կան կուտակումը ճնարավոլոս թյուն է տալիս ճողի մեջ ամբարելու մեժ

2.1

պատ-

ՇԷԼ(ՕՕՇ--8)

ՇԷչ(ՕՕՒԷԼ--Ի)

,

ԱԱ

սննդառության

ունիս ճամար արտակարղկարեոր նշանակություն

տալի տնսակելուծելիությունըբարձրացնելու ՓՖոսֆատների

եղ Քերիչսկանպրոցեսներիցկարնոր

Թթուներ:

ըյսնքչ ճամարվու մ

նրան

որոնք որոնք

բակտեօրինակ, նիտրիֆիկացման ոլարառանձնանոաւովուլթյունների կենսագործունեության որոնց րիաների» են տալիս, ցուլց զարանմանուղղությամբ կատաւրվաժ աշխատանքները տից կարեոր նշանակություն ունեն,

ան ոլրոցեսում/ Թթվի ազդեցուչ առաջացածաղզուռական նխորիֆիկացմ Հ տոննա նոարժեք կալչ մինչն թյան ռակ, մեկ ճնկտար ցելադաշտում/, է մոնոկալցիում՝ ալոխն Փոսֆատի վերածվել, քն՝ Փֆոսֆատը կարող ցեում ճեշտ չափազանց քրի մնջ աղի, որբ թթվի փոաորական անպես է, որ ճա բուլսերի կողմից էլ Իխշտ|ա լուծվում,իշկ ալգ նշանակում որ

է

215.

է: Փոռսֆատների տեսակետից» բոոցվում՝ բարձրացնելու լուծելիությունը

փճարկե, ճողում նխորիֆիկացմանբակտերիաներըմիակը չեն. ալդ դորժում մեծ դեր հն խաղում նան ծժմրային բականրիաները:Վերջինների կենսական սլրոցեսներում առաջացած ժժմբական Թլթունճողի մեջ դւոնըվող չլուծվող (կամ դժվարալուժ ֆոսֆատների վեր է ածում ջրի մեջ ճիշ" լուժվող ֆոսֆորական Թթվի աղերի: Նան ճլատւկուլմ լուն ունեն ճան. այլ ունսակի շատ իակոնրիաներ: Օրինուկ»Բոց- միկոխգեսը, ինչմեծ է. քանակուՀ ճալտնի իր սլես ընթաց թում կննսադորժուննության թամբ առխաթեւ է առաջացնում, իսլ վերջին», ֆոաֆորիաներըլոժելի դարձնելու ճամար, նուլնպես կարնոր նշանակություն ունի: ԱծլխաԹթվի ազդեցության տակ հոարժեջ կալցիումգուզատը ճեշտությամբ մոնոկալցիումֆուսզատի է վերածվում, Այդ ոհակցիան ընթանում է ճետնլալ կերոլ՝

Շ8:/Ք0.)չ-Է2ՇՕչ-Ւ2ԷչՕ--2Ը4ԷՔՕլ-ԼՇո(1ԸՕչ), կարող Աժ/աթթու

առաջացնելնան ալ տնսակի չատ միկրոբչներ, ճետնապես նրանք ֆոսֆորիդների լուծելիության գործում ճականշանակություն կարող են ունն նուլ:Ի՛նչ խոսք, որ միկրսօրգաչցական նիզնենրիդերը չի սաճմանափակվում միալն ֆոսֆորական թթուն օրդանականնլութերից ճեռացնելով կամ ֆոսֆորիդները լուժելի դարձնելողի նրանք, ֆոսֆորական թթվի աղերով սնվելով, կարող են նան իրենց ընթացքում ճան քայինՓոսֆորըբջջի մեջ օրդաՀչ կենսադործունեկության ֆոսֆորիդները վերականգնման նական ֆոսֆորի վերաժել, բացի այ են

Փոսֆորիդննրի վերականգնման Ճանացլարձուվ| նուլնալեսձնավխոխել: Բակտեչ սդրոցեսը բացառապես ընթանումէ անանհրորպայմաններում: րխաները ֆոսֆորիդները վերականգնելու, կարող են առաջացնել ֆոսֆորալին ֆոսֆորական թթուներ, ֆոսֆորական Թթի անճիդրիդն ֆոսֆորական Անանրորոլարլմաններում ճուլնիսկ՝ ֆոսֆորաջրաժին: թթվի «ղերի վերականգնման պրոցեսում առաջացած ֆոսֆորի սլարզ ձնափվոխվելե տալ նուլնչես կարող եմ, անմիջասլես միացությունները ֆոսֆորի զանազան բարդ միացություններ: ու

ԵՐԿԱԹԻ ՄԻԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸՋԵՎԱՓՈԽՈՂԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

ժամանակ երկաճալտնի է, օրգանիղններիսննդառության Ինչոլնա

դեր Է խաղում:

Նա

քլորոֆիլի ե արյան տերբնների ած-Հկազմության փեջ: Առանց երկաթի, կանաչ տներններն ճեմոգլոբինի նն ում, խաթթու զազի աաիմիլացիա կամ շատշդանդաղ կատար կամ Թո

ժեծ

մտնում

է

բոլորովին չեն կատարում:

Երկաթը մեժ

նշանակություն ունի

նան

կենդանիներիսխկնդառուչ

թյան ճամար. ալն, գտնվելով կենդանիներիարյան ճեմողլոբինյան նլութերի մեջ, կարգավորում է արլան նորմալ շրջանառուլթյունը: Ալս տեսակետից երկաթային միացութլունների ձեափոխուլթյուննեՐԸ նյութերի ընդճանուր շրջանառության պրոցեսի ճամար մեժ նշանաչ ուն հն: ն Բնության մեջ երկաթը, ճատկապես նրա օքսիդային կություն |

բավական շատ ննթօքաիդալին միացությունները,

ուսական

են

ւտարաժվաժ:

կենդանականօրգանիզմներիբիոլողիական պրոցեսնեչրը կարգավորելու ճամար չատ քիչ քանակի երկաթ է անճրաժեչտու Բալցբնությանմեջ կան մի խումբ բակտերիաներ, որոնք երկաթի շատ սմեժքանակ Այդ բակտերիաների ճամար երկաթի մ իոսցուչոլաճանջում: են, Թլունների ձնավխոլխությունները ոխ նրանք շնչառության ռ"լրոցես մեծաքանակ երկաթի կարիք ն դդումի: Այդ Խոմբի բակտերիաները կոչ-. վում են երկաթայինբակտերիաներ: ն

ուս

որտնղ չրի մեջ դաւնվող ղանաղան իրերի վրա ղզարդանալով, երկաթի են օքսիճիդրատներիցսուգ դեղնավուն նատվաժբներ առաջացնում: երկաթիօքաիճիդրաւտնելրի առաջացման աղբլուրեն ածխաթթյվալին ձրկաթննթօքսիդների աղերը: Վերջիններըըջջի պրոտուղլլազմալում ճեւտո բջջից դուրս են ղալիս է դոնդողանման ղանդվածժի օքաիդանալուց Կատու մ է մեջ: Այդ օքսիդացման ունակցիան ձն.ոի պատլանի ըբնլթանոու ճետելալ կերպ՝

2Բ6ՇՕ»-Է3ԷՆՕ--Օ Հ2Բօ(ՕՒԷՐ-Է2ՇՕչ-Է39կալ. չերմ.

Ալշ ոնակցիալիժամանակառաջացած էներգիան նրկալքալին.բակտերիաներն օդտադորժումհեն ածխաթթուդազն առիմիլլացնելուն օրդա-չնական նլութ սինլեզելու ճամար: ւոնսնում ենբ, երկաթային բակտերիաներընույնպես պրոԻնչպես են: ւուտրուջօրգանիղններ

երկաթային բակտերիաների աննդառության առանձնաճատկություններն առաջին անջցամպարզաբանեց Վինոդրաղակին: Բազմաթիվփորձեր պարզել են, որ երկաթալինբակտերիաները -

ոչ միալն չեն սնվում օրդանական նլութերով,այլն վերջինների»նուլնիակ չնչին քանակը սննդատու. է նրանց կենխարդելուկում միջավայրում ռական պրոցեսը:

երկաթային բնության մեջ շատ են տարածվածե բակտերիաները են մի քանի ընտանի արդեն ճՃալտնի ներկալումո քների ոլատկանող

-

կաթալին բակտերիաներ:նշենք դրանցից մի քանիսը. ա) Լեպտոթրիքս օխրացե (ԼճքէօԼիոլչ ՕՇհ4ԸԲ2): Սրանք ունեն «ճյուղավորվողԹելուձն.մարժիճո ՆայածԹե երկաթի օքսիճիդրատներն բնչ չափի նատվածքներեն տալիս, բոտ այնմէլ թելի ընդճանուրպատրանը լալն կամ նեղ է լինում: Պատլանիարտաքին մասըչ ճՃեւտաղալում

Սատուվի է անջատվելով,

բջիջներից այլս ձնով էլ

առաջ

են

ջրի ճասակին կարժումի 212որ ճննց եկել ճաճճալինն լճային ծագում ունեցող երկա-

թանանքերինստվածքները, բ) Կրենոթրիքսպոլիսպորա (ՇոօԼիհւլւ

ք0115ք0124)։ Սրանք

թելաձն մարմին, նախորդներից տարբերվում են միալն իրենց Այսբակտերիաներըգտնվում են ոչ միալն երկաթժպակոնիդիաներուի: րունակողՏան քային ջինրում, այլն ճաճավ զարգանում են նան ջրմուղի երկաթկա խողովակներում, Ալս բականրիաներըջրատար խողովակնեբում զարդանալով, առաջացնում են դուղձիկներ, որոնք երբենն ամբողջ խողովակի լայնությունը բռնելով, խցանի նման արգելակում են չրի ճոռանքբ: դ) Գալիոնելա ֆերուգինեա (ՇՀԱիօոճ Աո 16Ոսջ1Ո68), Սրանց մարմինը գլանաձն թելի ես է, թելիկը ոլորված ժապավենի է նման, հ տն նեռ իսկ ժ ծայրերը կեռկալի ալի տնսք էլ

ունեն

ոլ

ւյ, ուզեն

ու

ւ

ո

աոաիԱթ

պրտուտակա

ՂԱ/

է

Հբոծթելիոա ,

ու

լ

16Ոսք1ո6ճ),Սրանք լ

:

ջացած արտադրանքների արդգլունքն նն: Նրանցոլորված թելիկն ամբողջույժլամբ կազմված է երկութի օքոիճիդրատից: բջիջները կենդանի

սեզավորված են միայն Թելիկի ծալրբամառում: Այդ բջիջներն ուռած կողմով չջրից կլանում են երկաթի օքսիմիացությունները, իսկ մլուս բաց |

են ժայրից արտադրում երկաթի օբոխճիդրատը, որը ն ընդունում ված ժապավենիձե,

է ոլորչ

Երկաթալին բակտերիաները գւոնլում/հեն նան ծովերում: նրանք իրձնց կ(ննաագործուննության ժամանակ երկալենօթաիղի աղերն օքեն ռիդայնելով՝առաջացնում, երկաթի ճիղրօքսիդներ, ռրոնց շնորձճիվ էլ բնության Մեջղանկազուն տեսակի ճանքերի ներկաթա-մարգաննցալին դոլացման ոլրոցեսում մեծ դեր են խաղում: Բացի ճիշրալ երկաթային բակտհրիաներից,կան նան ալնպիախ բափտնրխաներ, որոնք երկաթի օբաիճիղրատները վերականգնում են: Բնությանմեջ երկաթի օքաիճիղրատների վերականդնմանսպրոցեսր արող է տնզի ունենալ ն՛ քիմիական ե՛ բիոլոգիականոնակցիաների շնորճիվ: Քի իական ոնակցիաներըտեղի են ունենում բացառապես միջավայրում,իսկ հիոլոգիականռնակցիաներըկարող են տեԹթյալին ղի ունենալ նան ճիմքային պայմաններում: Երկաթիօքսիճիգրատներըհրկաթօքսիդների ճատվերականգնելու ոթյունը, Ճավանական է, որ շատ բակահրիաներ ունեն, Վերականգնման այգ ոնակցխաները տեղի են ունենում միալն օրգանական նլութերի ներկալության պայմաններում Օրգանական նլութերը բակտերիաների Բայ նն մար էներգիայի աղբուր ճանդիաանում, իսկ ալդ էներգիաննրանք են օդտաղզորժում վերականգնմանպրոցեսի ճամար ,

ՋՐԱԾԻՆԸՋԵՎԱՓՈԽՈՂ ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԸ

Ջրածինն օրգանական նլութերի բաղկացուցիչ մասն է ն առաջաչ զում է անագան օրգանական նլութերի քայքայման ընթաց քում: ԱռաճխձչՀ է ղալիս զապես բավականշատ առաջ ջրածին թաղանթանլութի, պեկն զգալի թվով օրգանականթթուների տինլան նլութերի խմորումների ժամանակ ՌՈՌրոշ քանակությամբ ջրաժին առաջ է գալիս քայքայման նան սպիտակուցներիքայքալումից:

Զնալաժալլ բոլորին, ջրածնի քանակն օդում այնքան էլ մեֆ չէ (1 լ օգում՝ մուտ 11-18 սմ3): Մթնոլորտի ներքին շերտերի օդր պաջրաժին, իսկ 50 կմ բուրձրուլթյուն բունակում ք 0,017՛/0 վրա՝18/0 լո կմ-ի վրա ամբողջ մթնոլորտի 99"|ց-ըջրածին է: ցուլը են սովել, որ չնալաժ ճողում մ շտաչ Ուսումնասիրությունները ոչին,արանզ ալ ճամար, բացակա լես ջրածին է սոռաջ դալիս,բայց վերջինը դամ է, Հողի մեջ առաջացած ջրաժինը բիոքիմիական, ճանապարճենրով "

անչ Այդ բակտնրիաներից ճարոնի 217Բասկտ. Ճաւռուկբակտերիաներ: ( Թ4ԸԼ. քճուՕլօքեսո)ն. Բակտ. (88ՇԵե ստոտրոֆում օլիգոկարբոֆիլում օԱքօօուեօքեւլԼսո)աճատկները:Ալս բակտերիաներիցառաջին տեսակը կարճ, անապոր ձողիկ է, ծալրերից մեկում ունի մտրակներ: Այդ բակտերիան զարգանում է միալն աներորպայմաններումն ճավանականէ, թթվածնի ներկալությամբ ջրածինն օքսիդացնում է

ճետելալ կելալ՝

:

:

ջերմ. վալ:

1)

ՇՕջփ2Էկ--ԻՇՕՒԼՒՒՏՕ-Ի6

Հ)

1ՇՕԻՒ-ՀՕչ----Իչ0-Ի ՇՕչ-Ի 182կալ.ջերմ .: ը

ն՛ ն՛ սլրուռուռրով, Երկրորդտեսակը» ռրովես ճենտերոտրոֆ աննդառություն կատարող, կարող է նիտրատները վերականգնել:Ռրոես աժխածնալիննլութի աղբյուր, նա կարող Է օքտադորժել սախարոզը, մաննրտը, պեպտոնը, գլիցերինը ն ալլն։ Կարնորնալն էչ որ նա կարող է

զարդանալ նան. օրգանականնլութերի

գեղ բում: բացակալության

«իՏորարրո զարգանալ արան Թռ անցրգանական նլութեր աննդա պարունակող համայ «1"(8ոՇԼ. օքօշճեօքելլնսո) ջրաժինն օքախդացնում օլիգոգարաոֆիլումը է կանդնաժ ՔԲակտ. Ալս բակտերիանշատ Վերջինս նույնպես կարողանում է թո մին, մոտ

ճնտն լալ կերպ

Բր

է

'

Բացն ալս բակտհրիաներից,բնության մեջ բավականշատ հն րածվածՍան ալլ բակտերիաներ, որոնբ Խսլնպես եժ ինտննսիվուչտա-

.

Թլամբ ձնափոխում

ջրաժինը, Ալս բոլոր բակտերիաներնէլ ընդզորկվում են ջրածնային բակտերիաներ կոչվողխմբի մեջ: Սրանց մուռ բնորոշն այն է, որ նրանք, ջրսժինն օքսիդացնելով, առաջաղզնումեն ջուր, իսկ ալդ պրոցեսից ստացված էներդիան ծախսում են աժխաթթու զաղն ասիմիլլացնելու ճամար: Ալս բակտերիաների մոտ ջրաժնի օքսիդացման պրոցեսն ընթանում « կերպ՝ ճետելոլ են

Օշ--2ԷԼչՕ-Է138 կալ. ջերմություն, Զրաժնալին կարող են անվել ն՛ օրգանական,ն բակտերիաները անօրդանական նլութերով,ճնտնապես նրանք ֆակուլտատիվ պրուտոՀէ

տրոֆ միկրոբներեն,

ՎԵՑԵՐՈՐԴ ԳԼՈՒԽ

վիՏԱՄինները

կՈՂՄիՑԱՐՏԱԴՐՎՈՂ

ՄիկՐՈՈՐԳԱՆԻՉՋՄՆԵՐԻ

եվ ԱՆՏիԲիՈծիկ

ՆՅՈՒԹԵՐԸ

նրանց Միկրոօրդանիզմների ընթացքում, կենսադործունեության ն Թե՛ աննդաբջիջներում են օրդանիղմի կոււտտակվում աճեցողուլթյանղարդացյմյոն միջավայրում

ան պրոցեսի ժամանակ Թե՛ նլութափոխանակմ

ու

տիբիոտիկնլութեր:

ինչպես նան միկրոօրդանիղմների, Վիտամիններ.--Բարձրակարգ նորմալ աճեցողության ճամարկարնորեն ոչ միալն օրդանիղմների

մի շարը նպատտող,ալսպես կոչսննդատարրեր, ալլե աճեցողությանը ված, լրացուցիչ դործոններ, պատկանում են ճեն ց վիտամինների որոն,ք

խմբին:

Սննդամիջա վալրում դտնվող զանազանվիտամինների նկաւուուիք հն տարբերւռհսակիմիկրոօրգանիիներ տարբնր վերաբերմունք ցու-

ցաբերում: մի շարք տեսակներ:ինչպես օրինակ,ավտոՀ Մբկրոօրգանիզմների նուլնիսկ ալն դեպքում, ծրբ սննդաՀ միկրոօրդանիղմները, տրոզալին -

տենաակիմիկրոօրդգանիզմներինամար էլ սննդամիջավալրում գտնվող վիտամիններընրանց աճնցողությունը խթանում են, երրորդ լխմբի միկրոօրգանիզմներիճամար էլ վիտամինները աննդամիջավալրի չատ բաղադրամասեր են: Ալդ նլութերը ախնթեղվումեն զանաանճրաժեշտ ղանտեսակիբուսական 2 կենդանական օրդանիղմներում, ինչպեսՖան. տեսակի միկրոօրդանիզմներիբջիջներում: շատ ել նըԱլդ տեսակետից բանք բուսական ե կենդանականօրդանիմների ճլուսվաժքների կաղմու821

թյանմեջլալն չռարածվածություն ունեն),չնայած

որ

շատ

չնչին

քա-

նակությամբեն գտնվում, Վիտամինների ար ճատկանիշնէլ ճենց մեծ դժվարություններէ ատեղծումնրանց մաքուր վիճակում մեկուսացնելու

ն

Փիմիական բաղադրությունը ճնտաղուրելու ճամար: Ալես, օրինակ, մգ բիոտին ատանալու ճամար անձրաժեշտ է 55 կգ ձվր դեղնուց ե (1000 ձու) վերամշակել է ճամար էլ ծախսել քստրակցիալի

ացետոն: Ծ0"ց-արոց

Նման

եղանակով ոռտացված պրեպարատը շատ

բարձրակտիվություն ունի.

նա

400,000

անդամ

է ձվի դնրազանցում

դեղնուցի սկզբնական ակտիվությանը: Ալ նպատակիճամար բաղի ձվի դեղնուց օգատագորժելիս կզ դեղնուցից ճաղիվ են ստանում 11 մգ բլուրեղալին բոլց բիոտին, ալդ պրեպարատի բադի ձվի ակտխվությունը դեղնուցի ակզբնականակախվությունից 3, 000000 անգամ ավելի ե. կենչանիօրգանիզմներիաճեցողությանզարգացման ճամար անչ ճրաժեշտդորժոնների մանրամասխ ուսումնասիրությունները ցույց 27

վել, որ օրգանիզմի նորմալկննսագործունեության ճամար,որպեսլրացուցիչ նլութեր,խիստ անճրաժեշտեն ներբոճիշլալ յամ

միացութլունները՝

ամբողջ մոլեկուլի, կամ նրա առանձին կոմպոնենտների ձեով, 1. Վիտամին8ս կամ տխամին (սա ջրազուրկ պիրիմիտին է

դիազոլ)):

Վիտամին8, կամ լակտոքլավին. Վիտամին8:, կասի ւ"պզանտուտինա Թ ու.

3.

3. 4.

ե

ատյմիացություններ ունակությունը Թուլլ է ախբնթեզելու արտաճալտվում յուրա ոննդամխջավայրումալս կամ ուլն վիտամինը կամ վիտամինների մի ամբողջ խումբ ավելացնելը միչտ էլ միկդանիդմների ւ

8 կում խոլին. Վիտամին

Վիտամին8, կամ կողիմազա(ճիկոտինալթթվական ամիղ--ոիֆոսֆորական թլթու-աղենիլովլան ). Թթու 6. Վիտամին8. կամ ս" բան. վիրիգօ 5.

է: զարգացումնուժեղացնում բոօրդանիզմների

րողա

Ալս կամ

՝

Վիտամին 8-, կամ բիոտին.

՛-

լ» կամ հողին. Վիտամին

Ց.

Թ, կամ ֆոլինաթթու, Վիտամին 10. Ո--ամինորհնզոլական Թթու.

8.

11. Վիտո 12.

ին

Ը,

Վիտամին

կամ

Թյ,

տառկորբինաթյթու. ճարկավորէ

աինթեղելու ճամար,

:

։ դեզօքախոիրոնուկլեինաթթու :

աճեցողության աարի ճարկավոր միկրոօրդանիղմների 14,

կ ան

է

որոնցից լուրաքանչլուրը ուրիշ վիտամիններ, մասնակցում/է ւի որեէ Քիմիական ռեսկցիալիս Վիտամիններն ընդճանուր առմամբ ալն ֆերմենտներիակտիվ նան

խմբերն են, որոնք մասնակցում են ջրաժնի ֆոսֆորական Թթվի, ՇԷչ խմբի ն ալլ տնսակների Այլ վիտամիններով էլ ֆեր(փոխադրմանը: ի միջի ալլոց, մենտները, տարբերվում են ուրիշ անփոխարինելի նլուճաւռկապես ամինաթթուներից, որոնք դրսից են րվում, բուքը

Բորից,

նրանք ճատուկ բիոքիմիական ֆունկցիաներ չեն կատարում, իսկ օդաա-չ դորժվում են սպիտակուցների սինթեզման ճամար որպես օղակ: Դրաէ, որ միկրոբների աճեցողութլան լրացուցիչ նլութերը, նից էլ ճետեում մի ակու դերով շատ այնպես էլ բփուքի ինչպեսջիմիական կազմությամբ, նման նն կենդանիների վիսամիններին, բոկ ալչ փատոն ընդճանուր ճամար մեժ ճնսսա բր քրությունէ ներկայացնում: բիոլոգիայի բնթացմիկրոօրգանիզմների փիտամինները կենսադգործուննեության քում շատ կարնոր փունկցիաներեն կատարում, քանի որ նրանք որսլես կոմոոնենոներ։ մասնակցում են ոչ միալն ֆերմենտների ակտիվ խմբերի ռինթեզմանը, ալն ալնպիսի նլութերի առաջացմանը, որոնք անճրաժեշտ եխ նուկլեուղրոեիդներ սինթեզելու ճոառիյար: Բջջապլաղմալու վիտամինների բացակայության դեպքում նրա նորմալ նլութաայչ փոլսանակութլունը խիատ լխալատվումէ ե դրա շնորճիվ էլ բջջի աճետեսակի միկրոօրգաՀ դառնում է անճնար: Սավուլն շատ ցողուլթլունը նիզմներ Սւիւանմիացությունների կարիքը չեն զգում, քանիոր նրանք դրանց կարող նն սինթեզել եննը սաննդատուսուբոյտատիկազմության առանձին մասերից: նման նլութերը բավարար չափով սինթեզելա ունակության ունենալու դեպբում կողմնակի ճանապարճով սննդամ մեջ այդոիչ իջավալրի ոի միացությոններ մտցնելու կարիք չի զգացվում, Բալց, եթե միկրոօր-

ալն վիտամինը սինթեզելու ունակությանբացակալությոաւն է դեպբում միկրոօրգանիզմների միալն աճեցողությունը ճնարբավոր ոննդատարբերովառպաճովված միջավալրերում: Բանի որ ամեն մի տեսակիմիկրոօրգանիզմ որոշակիորեն արտաէ ցուցարերումի եղած ալս ճայտված սվաճանջկուտություն միջավալրում Փւրամ կամ ուլն վիտամինի նկատմամբ, ճեսւնարար բնույթի նլութեր ճամար միկրոօրգանիզմներըկարելի է օգտագործել որճալտնարերելու

լեռ բիոլոգիական ինդիկատորներ:

տ

Միջավալրումդոլություն ունեցող վիտամինները (օրինակ, բիոտիասմին,ինողիտ» ոլիրիգուքսին ճամար ներկաչ ) ճայանարերելու ն հն Ճոճախ շաքարասնկերի այլ անկերի ալլատելումս օդտադորժում տին,

սակները:

`

Միջավալրումճամապատասխանվիտամինի ներկալությլանցուցանիչը սովորաբար սնկի միտատ «բերքնջ է, ալոինքն՝ տվլալ ալլատեսակ անկի բուռն աճեցողությունըչ որը ճուշվի է առնվում կամ միկրոսկուղի հղանակով: տեսողականդաշտում կամ նեֆելոմետրիկ ճամար ններկալումս լալն չավերով Վետամինները ճայտնարբերելու

օգտագործում

են

կաթնաթթվայինբակտերիաների(Բատ.

ԱաԳնե" :Բ1

ԿԱԹԵ ,

կաղեի--ԲՅԸԼ

առվում

ամբ

յա -են

մ ճեշտաւթյամըբ,նուլնիսկ ճողալին լուժուլթում, բերել:

շատ

միջա-

աԱ17

"

կարելի Է Կարոն

Լ

ա

մա"

Լ

շրջանուվ, ինչպես նյութեր.--Մ Արտիբիոտիկ իզրոօրգանիզմների վերարհրմունք կարող ցուցարերել ճտելոօտոտ) օգնությամբ Բակտ. արարինողումի (Թո. մար Աոագոոաոավան իԱՄ որոնք իրենց կենսական նախա ճալտնաբերվում Կիկոտինաթթուն, պարամինորենդոլական Մոգ րժաղի նոր, Կրոցոոո կուսակ նլութեր միջավալրու ն բիստինը, |ԹԸ-լակտիան (Տեճք106ՇՕՇԸսՏ իսկՍտրծորտոկոկուս Թթուն Հաա ԼՐ," ում Ք"" աետիրիոիմ ճեշտությոմբկաշկանդում խմբի լով օրգանըղմների 15) էլ օգտագործում փֆոլինաթթու աճեցողության պրոցեսին են

պարդվեց,

են

նան

-

ն

են

պատտող

ալլ .

ն բնուլքի

են

նյութեր նարբնհրե նլութեր ճ ճայտնաբնրելու

ճամ համարս

եղաժ ԼԶ աոնոասարակ կուր այն վալբերում այս Մննդամիիջավալրում

Համար ներկարումս շատ տարբերտնսակի վիտամիններճայլտնարերելու են ոտնակի միկրոօրգանիղլիներ օգտաղործում, որոնց մասին, սակայն, ալատեղմենք ճնարավորություն չունենք խոսնլուչ մենավանդ որ ներկաձեռնարկի "ամյսր ղա այնքան էլ անճձրաժեշտ չէ, Շատ տեսակի միկրոօրգանիզմներ ոչ միալն վիտամիններ ճալտ-

ծառայում,այլն իրենց բջիջներում զգալի նարբերհլու ինդիկատոր են

քանակությամբ ալս կամ ալն վիտամինն են սինթեզում: Միկբոօրգանիզմների այչ ճատկանիշի վրա է ճիմնվաժ ներկայումս մի շարք վիտափիններարճեստականճանապարհովսինլթեղելն մաքուր վիճակում ն ույոանալըո Ալսպես,օրինակ» սննդի կերի ճամար օդտաղորժվողշա քարասնկերիցճնարավորէ ստանալ ոչ միալն սպիտակուցներ, ալլ նան ու

ւի

քանիտեսակի վիտամիններ:

ամորումից Ացետոնարբուտիլալին

րելի է

Շեւոո աւտացված կասռակուցբը օցտազործել ոիթոֆլավին վիտամինի կոնցենտրատստանալու

ճամար:

Ննրկարումսազոտորակահրներիցն ալլ տեսակի միկրոօրդանիղմներից կոմպլեքս վիտամինայինպրեպարատներ ատանալիճնարավորէ

ճամարվում:

Արդ ումենը ցուլց է տալիս, որ միկրոսրգանիզժներիաճման լրածոննե . ե հանե, ցուցիչ գործոնները չի կարելի դիտել պրոցոսների որպ հո (աճման կա են կարժում: Այգ միացությունները տալիզատորներջ,ինչպես շատերն ան

-

են փոքրըքանակությամբ ճարկավոր տարբերտեսակի Փերմենտալին ն են սիստեմներ աինթեղելու ճամար վրա անուղզակի աճեցողության `

Բայց, եթե նրանք միկրոօրբգանիզմներիաճեցողությանն ազմացման միշտ չէ,է, որ անմիջականորհն բազմաց վրասիզշւտ ձն ա ւ ում, պա նրան անմիջականոր նրանց ազդում:

ա

ո

տակ կամինրանց սղզդգեցության

ա

ա

դեպքում իկրոօրգա-Հ բւռցակալության մ

նիզմների մեջ տեղի ունեցող առանձին ֆունկցիաներըխիստ փովոխվում 27 Հենց դրս ճոռիաբէլ միշտ անձրաժեշտ է լինում ճաշվիւաւնել միկրոօրգանիղմներիվեբոճիշլալ ճատկանիշները: շատերը ձողալին միկրոօրգանիզմներիը

իրենց կենսագորժունեուքանակությամբ զանազան վիտա-

թյան ընթացքում սինթեզում են մեժ ն միններ (Ֆիկուսինաթթու, շոտ ստիամին, ռ"իրիդօքսին

ուրիշներ), որոնց

ալլ

ղարգացու-

տը, մի ճատկություն, որը չավիաղանցկարնոր նշանակություն ունի մեղ ար: ճառի Այդտեսակետից էլ անճրաժեշա է ժանոլթանալ թն անտադոչ նիս քանիսին ն թե նրանց կողմից սարաագրվողան-

«Իվրորոորից լութերիոհ տիբիոտիկ ՛

`

Բակտեբիանեւ, --Բնությանմեջ շատ կան անտագոնիուտբակտեորոնք քատ իրենց Փիզիոլոգիական Ճատկարբիաներ, ն. մորֆոլոգիական նիշների բաժանվում

են

ճետնլալ խմբերի.

Անտագոնիստ սպորավորբականրիաառանձնապեսուշագրության արժանի հն նեխման րակտերիաներից՝ Բաց. ուրտիլիսը (ՌՈՇ. Տսծն իտ), Բաց. մեղենտերին Բաց. կուսը (ԹՅՇ. (ՈԸՏԲՈՒՑԼՇԱՏ), Բաց. մեկոիդնեար(Թոշ. 601165) մեծ Ե Շ են մասամբ տարածված բրերսը (886. ՄՏ): ճողի, կեղէ: Բաղիլուս ւոաջրերին գոփաղբի մեջ: Ինչպեսսպլարղվել սաբտիլիսան իր Սպոււսվոր բակտերիաներ:

ների շարքում

Սրանք

ջատ կենսագործունեության ընթացքում

որոշակի

խիստ արտաճալո-

ու:

վաժ անտագոնիստականվերաբերմունք է ցուցաբերում ն բակտերիոլիտիկ ազդեցություն Է գործում բորբոքում առաջացնողզնդաձն տիոզալին բականրիաների, աիբիրախափբացիլների ն նա որոշ եդի դիզենտերիայիցուպիկների վրա Մասամբ աղզդեցուլթլուն է գորժում բակտերիաների, խոլերայի վիբբիոնների ն

Թոքերի

տրիո հազտնրիաո թար աղիքի ատաճիլոկոկերի վրաս Բացիյուս ռուբտիլիսը զարդանալիա միջավայրում

կուտակում է այնպիսի անտիբիոտիկ նյութ, որը ոչ միայն կաշկանդում միկրոբների աճը, այլե բալքայում է միջավալրումկուտակվածթունա-

է

ն նլութի թթվային Էքս վորլութՐԸ՛ Ն ԱԻ» աայ ազդեցությ "ՐՀ նիխինեւա Է դորժում ՊՆ եայառաջացնողի: մի բուլոնրի ն վրա ՛ "իվանդություններ ճիվանդաժին

Ն

ն

ժ

ո

մեկ

Բուր,

՛

ա

ւն

շարք

վրա: Բացիլուսսուբտիլիոի միկրոբների առաջացրաժ անտիբիոտիկ

նյութն անվանում են սուբտիլին, որը ճնարավորէ ճեշտությամը մհուսաղզնել միջավա միջավայրից:Հողից, դոմաղբից ն ոյալլ միջավալրերից կուսացնել ւս մեկու ռացվածժեն Բացիլուս ն Թե ջերմաԴ իմացկուն մեզենտերիկուսի Թե ւմ ն ռ

Գոր»

ր

որոքէ

ժեղ ուժող

,

նե հորզորգող ի

Լ

Մ

անտիբիոտիկ նլութ

-

են

առաջացնում,

Այսպես, օրինակ, ջերմասեր շտասիների կենսականպրոցեսներում

առաչ

նյութերը կարող լուծել ոչ միալն մեռած, ալլե անտիբիոտիկ նունիսկ կենդանի բակտերիալ բջիչներ: Ալ. բակտերիաների անտիբիո-

ջացած

են

տիկ նլութի ազդեցությանտակ խոլերալիվիբրիոնները ն այլ միկրոբներ հն. Բացիլուս մեղենտեմիջավալրիցկարճ ժամանակում անճհտանում են ւի բիկուռի ւսլլ շտամների ց ուրիշ. քանիսնուժեղ անտագոնիոատներ ն խմբի մտեկրոբների ուժեղ ներգործում դիֆտեճամար ճատկապես րիայի բակտերիաներիվրա: Հետաքրջիրէ նշել, որ նրանք ճնչիչ ազդեցություն հն դորժում ալն ժամանակ, երբ միջավալրում ավելի շատ անտիբիոտիկ նլութեր են կուտակվում, իոկ քիչ կուտակվելու դեպքում. անտիբիոտիկնլուլթը ոչ միալն չի արգելակում միջավալրում դանվող կենսական պրոցեսները, ալլ բակտերիալի դալովորպես ալլեչ ճանդես լութ, ուժեղացնում է նրա կենսական պրոցեսները: Բոց. ՄեԽթանիչ ենտերիկուսի անտիբիոտիկ ադիմացկուն է: Ալդ ղենտերիկուսի ակտիվ խբիոտիկնլութը ջերմադիմացկուն նլութը ջերմ Ալդ նլունլ է: թը, ճնշիչ ներգորժություն թողնելով դիֆտերիալիբակտերիաներիվու, նան զգալիորենթուլացնում ն որոշ դեպքերում նուլնիսկ կասեցնում է ժանտախտի բակտերիաներիկենսական պրոցեսները: կենդանի,այլապեսկոչված, գրամ-դրականխմբի բակտերիաները, վերը ճիշված բակտերիաներիանտիբիոտիկնլութի նկատմամբ ճամլեմաչ ավելի զգալուն էն, քան գրամ-բացասսկան խմբի ճատկապես տաբար ապորավոր,անհրորձողաձն բակտերիաներըոԲաց.մեղենտերիկուսի մեՀ ժաքանակ տարբերշտամներ ճատկապեսճողում շատ են տարաժվածե ճողի մեջ զանազան միկրոբների նկատմամբմիշտ էլ անտազոնիուռովյան վերաբերմունք են ցուցաբերում: Բաց.մեղենտերիկուսիզարգացմանմիջավալրի ֆիլորվող մասում զգալի քանակությամբ անտիբիոտիկնութ է կուտակվում, որի շնորճիվ այդ ֆիլտրատըճեշտությամբ աղիքալին բակտերիաներիվրա ոչ միայն ին վիտրո, այլն ին վիվո վնասակար ազդեցություն Է գործում, ակտիվ

Հողերիցն այլ միջավալրերիցմեկասացվաժէ նան Բաց. միկոիդեսը, որը նույնպես սննդամիջավալրում ուժեղ ներգործող անարբիոտիկ է առաջացնում: Սակոալն նլութ նրա ոչ բոլոր շտամտներնեն, որ ընդուեն նակ ակտիխվ ներգործող նլայթ առաջացնելու,միալն մեղենտերիկուսներին քիչ նմանվող շտամներն են, որ ակտիվ ներգործող անտիրիոտի' նլութ են առաջացնում: Բաց.միկոիդեսների ւսչդ շտամների անտագո նիզմի արդլունք ճանդիսացող նլութը տիֆողալին ձողիկների, խլերալ վիբրիոններին ալլ բակտերիաների բջիջներում լիզիս է առաջացնում է գործում Ֆա,լիտիկազդեցություն

նան.

ն մոուբերկու ատաֆիլոկոկերի

լլոզի բակտերիաների վրա Ալդ նլութը, ինչպես ցուլց են տալիս ուսումնասիրությունները, տերմոստաբիլ է ն ճեշտությամբ կարող է լուծել մի ն՛ ճիվանդածին, ն՛ աապրոֆիտբակտերիաների բջիջներ: շարք Ձանազան ճողերից մեկուսացվածէ

Ջան. դրամ-բացասականխմբի

ապորավոր բակտերիաներին պատկանող Բացիլուս բրնիար, որը

տիվությամբ

Է գրամ-դրական խմբի ներդչործում

թվում ստաֆիլոկոկերի

ու

պնեմոկոկերիվրա

ն

մեժ

ակ-

ալղ բակտերիաների,

նրանց բրիջներում լի-

զիք առաջացնում: Բացիլուս բրեկսի կուլտուրալ ճեղուկից, ալին զարգացման սնադամիջավալրից, ն ստացվում հն

տիրոտրիցին

ցիդիր ան.«լլ

վ

քն՝նրա գրամի-

անտիբիոտիկ նյութերը:Հողիզւ եկուսացշառուժեղներգործող

խմբերի ապորավոր որոնքնուլնպես բակտերիաներ, Բազտնրիոցիդ Պատկությամբօժավաժ լութ են արքանիոր ճամարրանուլն աղդեցուհնչ ր զրամիցիդինը: սպորավոր բակտերիաներըչափազանց ն ա նրանք ոչ միայն որոշ խմբի բակտերիաների, են ճանդենս որպես անտադոնիստներ Լֆավալրում նրանցկուտակաժ անտիբիոտիկ նլութերի ազդեցու115

լ

«Ր ո

"աո

Մէ յեն յտ լոկ Ր նցից

ոը ր" հողի անատագոնիատ ԱՂՈ ո կոռ աղիի բալիիջ,աան Դանդնպ Մ

Հ

որո"

թյան տակ օնկերից շատերը մաճանում

|

են:

Ս.նսպորավորբակտերիաներ:Մ12 խորբի երենց բակատնհրիաներից

անտագոնիստական ճատկապես առանձնաճատկություններով

արժանի Թլրան

են

ուշադրուն կանաչպիգմենոավոր կարմիր ֆլուսորնհսցիացնող

պիգմենտ առաջացնողբակտերխաները, մաանավորաալես, ալաղես

կոչված, Ղանդոմոնաս ահրոդննողան (ՔՏճլԱՕՕՈՅՏ 861096Ո054), Պանդ. ֆլուոն բեսցենաը(ՔՏօսԱՕտօոոտ ԱԱՕՐ6ՏԸՇՈՏ) Սնրատիա մարցինցենաները Ո181Ը6ԲՈՇ6ՈՏ): փրենց կենսադործունեության Սրոսն.ք ընթացքում շատ են ուժեղ անտագոնիատական ազդեցություն գործումտի շարք

(ՏՏոճմր

վբա Այսպես, միկրոօրդանիզփների օրինակ,դեռ

շատ վաղուցնկաւվել կապույտթարախածին ձողիկներն ուժեղ անտադոնիստական ազդեցություն նն դորժոււմ աիբիրախոոի միկրոբներիվրա. միջավայրում

էր»

որ

նրանց ներկալությամբ սիբիրախտի միկրոբներիճիվանդածին ունակությունը զգալիորեն քուլանում էչ Բացի դրանից, կապուլտ թարալխածին ձողիկներնուժեղ ներգորժում են աղիքային ձողիկների,

տուրերկուլլողի

ցուվիկների ն այլ խմբերի բակտերիաներիվրա: Միննուլն «ննդանլուլթի (8ջ կաղլուրոթփարախածին ն բակտերիաները աղիբալին ձողիկներըմիաաին զարգանալուդեպքում առաջինները շատ կարճ ժամաերկրորդներին նակամիջոցում միջավայրիցճեռացնումեն: Եվ դեռ ավելին. կապույտ լթաբխաժին բակտերիաների կուլտուրալ Ճեղուկը, ստերիլիզացիալից ճետո է գործումոչ նույնիսկճնշիչ աղզդեցուլթյուն մտի շ արք միալն բակտերիաների, այլն շաքարասնկերից՝դարեջրի խմորիչներիվրա: Վերջիններո վրալ կապուրոթարախածին բակտերիաների արտադրած ճնշիչ Կլութի տակ սկսում են ավելիարագ սպորներ ազդեցության Մեառաջացնել: չովայրում արչ կապույտլթարախաժինձողիկների արտադրաժ անտիրվոԷ ստացվում, ջերմակալուն է ն տիկնյութը ձեշտուլթյամ'բ բնորոշ է նրանով, որ մի շարք բակտերկաներիվրա բակտերիոլիտիկ աղդեցուԹլուն Է չորժում, Այդ անտիբիոտիկնյութն են անվանում պիոցիանազ:

Պիոցիանազի են ուսումնասիրությունները ցուլց ւովել, որ ժ

մեջ Հեշտ արուի

իս թորյ Բի Դ

ճնշիչ

նա

ջրի

նր ջրային Թուլլ կոնցենտրացիան ներգորժությոն անել դիֆանրիալի,խոլերալի,

ու

.

ս

նա ն ձողիկների վրա, Բացի դրանից, տիֆի միկրոբների ժանտախտի եհ ստաֆիլոկոկերիվրա: ազդում է Սան թարախածինատրեպտոկոկերի ժամանակամիջոցումլուՓորձերը ցուլց են տվել, որ պիոցիանազըկարճ մի իոկ քանի վայրկլանի ընթացքում ծում է խոլերալի վիբրիոնները,

է դիֆտերիալի տոքախնը: քալքալում պլիոցիանազ անտիբիոտիկ բացի ձողիկները, թարախաժին կապույտ են նրոլթից, միջավայրումառաջացնում են Ալդ երկու անվանում պիոցիանին:

նան

երկնագույնպիզմենո, որն

նլրութերը անտիբիոտիկ բնորոշ

ճազարերորդական առը, նրանով, է ) լեզիսում Լա (լուծում երանց: միկրոբների ներգործելով՝ աղիքային մեկ պիգմենտի

թյան: Սակալն,չնալաժ գրան, աղիքա-տիֆողալին խմբի բակահրիաներգորբծժու ներընուլնպեսերեն, ճերթին կարող են անտադոնիստական Թլուն ունենալ մի չարք ալլ միկրոբների վրա: Ալապես, հթե, շատ չապարունակոզ սննդամիջավայրումաղիքա-տիֆոզալինրբակտերվաքար են ն, ալապնսկոչված, պրոտեոՆերի ճետ միաժամանակ զարգանում եց են), ապա (նեխման բակտերիաների առաջինն լիտիկբակտերիաներ հն գործում վերջինների վրաչ Ալա ազդեցուազդեցություն բը ճնշիչ

պետք է վերագրել մասամբ աղեքաոխֆոզալին բակտերիա Թլունը խմորման շաքարների

ճիեոնանբթովառաջացաժ Թթուներին: աղիքայինբակտերիաների շատ շտամներ զանազան ազդում է երիտասարդ դիոցիանիննավելի շատ մեջ զարգանալիս՝կարող են անտազոնիստատիպի էքակրեմենաների է ազդում ճիմնականում ժեր բջիջների վրա: Պիոցիանինը վրաւ Հասկան ազդեցություն գործել ճենց տիֆոզալինբակտերիաների պիոցիանազը՝ է նան, բակտերիաների վրա: խմբի որ տատված կաաղիբալինբակտերիաների ակտիվշտամները դրամ-դրական կն են մինչե անցամ նուլն աղիքային բակտերիաներիֆիզիոլոգիապես տարածվաժ ֆլուռրեացիացնող րող Բնության մեջ բավական չատ որոնք նուլնպես անտավրա անտադգոնիստական տարբեր շտամների բակտերիաները, ազդեցություն դորժել:Այդ (լանաչպիզմետ առաջացնող) ն են դորժումմի շարք է արտաճարտվում ուժեզ բակտերիոների ճատկապես աղիբներում ներգործությունն ավելի ազդեցություն գոնիստական անտագոբակտերիաների պիզմենտավոր նրա ձների վրա: կանաչ ճիվանդաժին բակտերիաները որոշ ապրող Աղիքալին վրա' միկրոբների այլ է նան ճնշիչ ազդեցություն կարող են գործել Շիգի բակկուտակվում ժամանակ միջավայրում պալմաններում նիոտականվոխճարարեկրության նլութ, որը ճավասարապես անտիբիուռտիկ տերիտների վրա, որոնք ճման ազդեցությունից միջավալրում արագ ալնպիսի ուժեղներգործող բակտեն մեժ են կուտակում, խմբերի գրամ-րացասական ֆաղեր թն ձնափոխվելով՝ թվով է որի ճետնանքով տիֆի զրամ-դրական ազդում լըն նն ն նյութը խմբի բակտնրիաներ ջերմակաալլ նոր մեակտիվ լեզիսվում: Էքսկրեմենտներից անտիբիոտիկ վրաւ Այդ ներդորժող րիաների մոն են կուտակմանը մեջ. նրա է ն խլորոֆորմի բակտերիաներնավելի ակտիվ կուսացված աղիքալին ավելի ուժեղ լուն է ճեշտությամբլուծվում է, որ խրոճատկություն ունեն, քան արձնստտկանսննդամիծապես նպաստումեն անհրոբբակտերիաները:Հառտատված ցավալրերում երկար ժամանակ ապրածները, Բացի դրանից, ավելի տարբեր տեսակներնիրենց առաջացմողենալին խմբի բակտերիաների են լիզիսելու ուժեղ անտագոնիստ են աղիքալին բակտերիաներիանշարժ ձեհբը: րաժ անտիբիոտիկնլութերիներդորժությամբ ընդունակ ն մեժ թվով ակաոիվ ուժեղ Աղիքներում "անտագոնիստական ճատկանիշճողաթավիկներին: ներով օժտված աղիքային բակտերիաներլինելու դեպքում, տիֆողային Սերատիա մառցեսցենսը բնության մեջ նույնպես շատ է տարաժն ոիրերախտոի երբեք չեն կարողանում զարգանալ, նույն տեղում կամ բակտերիաները վաժ ն որոշ բակաւհրիաների,ալդ թվում դիֆանրիալի ընդնճանրապես աղիքներում նրանք բացակալումեն, Մասամբ սրանով ն ճիվանդություններ բացիլների դոնոկակերի բուլաերի վրա մի շարք անճաստ է տր կենդանի օրգանիզմներից շատերը զերծ պետք բացատրել, է առաջացնող սնկերի նկատմամբ անտադոնիստական վերաբերմունք են փնում

հն

որ

նրանց

բջիջների, իոկ

կոզմից

է, որ Պարզված

անտագոնիստական

նույնիսկ

ճնտնան բով վոխծարարերության Այ. անտագոնիստական ցուցարերում:

միկոոբմիջավալրում առաջանումէ ալնպիսի անտիբիոտիկնյութ, որը է ունեների վրա ոչ միալն ին վիտրո, այլն ին վիվո ներդգործուլթյուն Սում։ Բնորոշ է նան ալն, որ ալդ անտիրիոտիկ նլութի ազդմ էֆեկ ժերացմանը զուդընունըունըմեծանում է բակտերիալ կուլտուրալի տիվութ ն ութ ԸՇԸՒակտերիո3 Ր . րի առաջացրաժ անտիրբըո անաիբի Ալ բակտերիան

թաց:

ցիդ ճաւկությունունի

ն

ջերմակալունԷ:

ինչպ բակտերիաները, Աղիքա-տիփոզուլլին

տիկ

,

ս

գիտմե.

մի Ք. աար .

չառ» Էն ոլո: Հո

լ

աղիքալին ճիվանդություններից: Աղիբալինբականհրիանե հն նան դիֆվտերիալիձողիկների, տուրերկուլլողի ազդում սիբիրախտի բացիլների, ճողալին մի ատաֆիլոկոկերի, ցուպիկների, շարք սպորավոր միկրոբների ն չրի (նջ ապրող նեխման րակտերիամե Փ քանիսի վրա: ճիչլալ ներից Սակալն բ բակահրիաների ՐՈՑ Ր ն Ր Ր վՐրա նրան 8 շա «Ր ունեցաժ ազդեցությունը ժամանակավոր բնույթէ կրում: Դա արգեն կախված է ոննդամիջավալրիբնույթից,առանձինօրգանիզմների բջջոան լին կոնցենտրացիաներից ալլ ճամապատասխան ղզործոններիփովիոխւան աստիճանից: Ազիքալին բականրիաների անտազոնիատական ղզդեցության ժամանակ միչավալրում կատավվում է 1կծ ցանավուցյամբ Փիլտրերից ֆՓիլտրվող բակտերիալ ջերմակալուն նլութժ,որը դիզենորոշ

չասիով

ձողի մէլ ջառիդմում(աղիքներում) դրի բ ակ չներ շնորճիվ ճողի իմ նական չ են կարող ապրել Ֆրանք մշտապես անտագոնիստական է դորժում: սապրոֆիտբակտերիաների ներգործու- սոնրիալի վրա ճնշիչ ազդեցուլթյուն բակտերիաների Ճանդիսացող Լ

ու

ռան. է նկատվում փոխճարաբերություն Անտադոնիստւսկուն

`աղի-

ն խոլերալի վիբրիոնների միջն: Խոլերալի բայՔայլին բակտնրիաների տնրիաները նուլնպեսկարողեն անտադոնիստական աղդեցություն ցու-

պարերել:

" :

:

Ցիֆողալինձողիկները նա, իրենց ճերթին, կարող են անտագոնիաչ տական ազդեցություն քուցարներել ինչսլես:իրենց առանձին շտասիների»չ Գանդոմոնաս ֆ լուռրեսցենաների ալնպես էլ (556ԲսմօՌՕՌ8Տ

Ոս06ՏԸԲՈՏ)

ն րբակտերիաաղիքային բակտերիաների նկատմամբ: Պարատիֆոզալին

ները նույնպես կարող են անտագոնիստականդառնալ աղիքային բակտերիաների, աիբիրախտի բացիլների, ժանտախտի ձողիկների ն ալլ բակտերիաներինկատմումբռ: Փնդաձն բակտերիաները կամ էլ կոկեըն ընդունակ են անտաղոնիատականազդեցություն գործել տարբեր տեսակիբակտերիաներիվրա: Օրինավ՝ստրեպտոկոկերըսիբիրախտի բացիլների դիֆտերիալի բակհն են տերիաների նկաոմամբ անտագոնիստներ արդ բակտերիաների նն ունենում վրա ավելի ուժեղ ներդորժություն Ճասկասղես ինդ, որոշ նան է, ճեղուկ միջավայրերում: դեպբերում էլ Փարզվել որ դնդաձե խմբերի տարբեր տեսակներ չատ տնսակի ալլ բակտերիաներինկատմամբ անտաղդոնիատական մի վերաբերմունք են ցուցաբերում: Նրանցից Լն շատ ակտիվ կերպով ներգործող նյութ քանիսը միջակուտակում ու

ՅՈոմԵլօանտիբիխուռիկուսը

(ԽԱՇԼՕԸՇՕՇԸԱՏ

Մեկրոկոկուս վալրում:Օրինակ, է է ԱՇստ)տալիս ակտիվ նլուլթ,որը ճեշտությամբ քալքալում՝ այնպիսի ցուպիկները, տիֆողալին ձողիկխոլերայիվիբրիոններըչ տուրբերկուլլոզի առաջացչ ները»բրուցելլոզի բույսերի ճարուցիչները», ճիվանդություններ նող մի

շարբ

բակտերիաներ, ճողային ապորավոր շատ

բակտերիաներե

նուլնիսկ զանազան կոկեր:

Դիպլոկոկերից շատերն էլ

կաանտագոնիատական ազդեցություն

դորժել մի շարբ բակտերիաների, ալդ թվում նան թարախածին ատաֆիլոկոկերի,խորխի ստրեպտոկոկերի,սպորավոր ձողաձների ն գրամբացասական խմբի բակտերիաներիվրա: նրանք անահրոր պալմաննեբում ֆիլտրվող ն տաքացմանը դիմացկուն նլութեր են առաջացնում: Այլապես ազդեցությունը որոկոչված չննեմոկոկերի անտագոնիատական շակիորեն ճաստաւտվածէ, նրանց առաջացրածակտիվ ներդորժծող նլուէ ջերմության 80--855 Թե անջերմակալուն (երմոլաբիլ)է, քալքալվում Շ-ումտ ն դոլանում է միայն աերոբ ւվալման ներում:Ալո բակտերիաների անտագոնիատական ազդեցությունը նկատվում է որոշ կոկերի, սիբիրախտի բացիլների, դիֆանրիալի ն ժանտախտի բակտերիաների վրա: ԲաՑե վերոճիչլալ բակտերիաներից,բնության մեջ շատ կան թն աերոբ ն. Թե անահրոր բակտերիաներ, որոնք նույնպես կարողէն անտադսնիսական ազդեցություն ների դորժել"ղանաղան տեսակիմիկրոօրդանիզմ վրա: Ալապես, օրինակ՝ նեխման միկրոբներից անրոր պրոդիուսներիանրող

են

նն սիբիրախտիբակտերիաների տաղոնիստական ազդեցություն ղդորժուփ ն ժանտախտի ձողիկների վրա, իսկ Ֆլուռրեսցենս ավիսեպլտիկան՝ (Է1սօն Լ6ՏԸ6ՈՏ աղիքային բացիլների բակտերիա8Ս156քԱԸճ)աիբիրախտի սիբիրախտին ժանտախլակտիս անրոգենեսը՝ ների վրա, Բակտերիում ոի միկրոբների Մի շարք, այլապեսկոչված, միկրոբակտերիաներ Լ17 դործում բույսերի ճիվանդություն յոնտադոնիստական ազդեցություն այդ ազդեցությունն արտաճալտվրա. նրանց առաջացնողբակտերիաների են ենթարկլիզիսի է բակտերիաները նրանով, որ: ճիվանդածին վում ստացվել է ջերմակայունլիտիկ (լիզի վում։ ԱլդՄիկաորակտերիաներից առաջացնող)նլուլյ: Թլթու առաջացնող մի շարք անհրոր բակտերիաներ ընդունակ են շաքարային միջավայրում Թունավորազդեցություն դորժեբացիլների վրա: լու մային թունավորում առաչացնող կամ բոտուլիզմի բոԻսկ եթե միջավալրը շաքարազուրկ է, ապա ճիշլալ բակտերիաները տուլիզմի բակտերիաների վրա բոլորովին չեն ազդում, Մի թանի բակ-

մբա»

1ո6ղ(ՏեճքէՕՇՕԸԱՏ թԹերմոֆիլուսը տերիաներ, օրինակ՝ Ստրեպտոկոկուռ են Բեւոց միկրոբների ողօքիլ1սՏ),երբ դրանք զարգանում բոտուլիզմի եխ քալքալում են ոչ միալն ճնշում այլն առոտիճանաբար վերջիններիո,

միջավայրում նրանց առաջացրած թույնը» ազդեցություն կաթնաթթվալին բակտերիաներըանտադոնիատական են գորժում մի շարք առաջացնողբակտեաղիքալին ճիվանդություններ րիաների ն նեխման պրոցես ճարուցող բազմաթիվ միկրոբների վր:

վերաղարճիմնական ճՃավանարբար» Նրանց ազդեցության ճատկութլյունը, կաթնաառաջացած միկրոբների կենսական սվրոցեսներում ալլ չադրուտեսակետից արչ բակտնրիաներից թթվեն։ նաթնաթթվալին ն նն ԼակտոբաՀչ բուլղարիկումը ճատկալես Բակտերիում Թլան արժանի Ցելուս ացիդոֆիլուսը: Հողալին անհրոր ն անահրոր բակտհրիաներից մեջ մտնելով տարբեր վիոխճարարերության շատերը, անտագոնիատական Ճնւո, ճաճախ ոչ թեն անմիջապես քալքատեսակի միկրբոօրգանիզմների են նրանց, որի ժամանակ իրենք նս ձեալում, ալլ խիստ ձնավոխում փոխվում են Երկու դեսչքում էլ նրանց բիոլոգիական ճատկանիշները չատ խոր բնուլթի փոփոխություններեն կրում, որոնք ոչ միալն ընդնան ճանուր բիոլողիական ճետաքրքրություն նն ներկայացնում,այլ գործնականկարնոր նշանակություն ունեն» անվում են բաղզմաբնույ Ճառագայթասնկեր.--ճառադալթասնկերը 1 իրենց կենսական ոլրոցեսներում, նլութավիոօրգանականնլութերով են (օրինակ կարող առաջացնել խանական ժամանակ: միջավայրում աժխաջրատներից)զանազան տիպի օրգանականթթուներ: Ճառագալթասնկերից մի քանիսն իրենց կենսական պրոցեսների ճամար անչրաժեշտ էներգիան ստանում են ածխայրատներից, մի քանին էլ` ագիՆրանք նլութերի, տակուցներից ն ամվնոթլթուներից: ւմասնավորառղես ուժեղ ներդորժման ճատկու ապիտակուցների վրա լթլուն ո" լրոտեռլիտիկ ունեն: շատերը օոլան ճեշտությամբքայքայում են: Դառադալթասնկերից ված է

ւ

կոււուակում Են դեքստրին ն շաքար:Նրանցից որեժամանակ միջավայրում էլ ընդունակ են նիտրասոներննխիորիտները շատերն վերականդնելու ն ու

առաջացնելու ազոտական ազոտային թթուներ, ճաճախ էլ՝ ամիակ աղատ ողո: շատերը, շնորճիվ իրենց բջջի (Մեջ Ճառադալթասնկերից ու

հ

դտնվողռախարաղա ֆերմենտի,հղեղզնաշաքարը շտուլթյամիբ քալքաճն

ցում :

ճատկությունըչունեն: են ճայտնի որոնք բաՃառագալթասնկերից ալնպիսիները, նան.

են,

մական

իսկ մլուսները

բարդ

այդ

օրգանական նլութերը»այլ

լեղնինը,շատ ճեշտությամը կարող սի ճառագալթասնկերը,որոնք

ն նուլնիսկ ռետքնը քալքալել:Քիչ չեն աւն.ալնպի-

թվում

զարգանալով անազոտ ոաննդամիջավալբերում, մառնավորապեսճողում, կարողանում են օդից ազոտ լուրացնել Ձ աինթեզել սպիտակուցային նլութեր։ նան նան ալնպիսիները, որոնք ոնվում են անօրգանականնրուլթնրով: |

Ճառաղալթասնկերը, ղարդանալով արճնուռական ճանապարճով

արատրաստված(սինթետիկ) սննդանյութերի վրա, ճնշտությամբ ջացնում են զանաղան գույնի դաղութներ: Ամեն մի գույնի պիգմենտա-. վորումը ճատուկ է որոշ Աճա թե ինչու անսակի ճառադալթասնկերի։ ճառագայլթասնկերը միմլանցիցտարբերելու ճամար ճաճալ օգտադործում են նան նրանց պիգմենտ առաջացնելուճատկությունը, Միջավալրում ճառագայլթասնկերիառաջացրած պիղմենտներից Հիմնականը մելանինն հ: Սա բնութագրվում է գորշ դուլնից մինչե սն ն մուգ-կանաչ դուլնով,որոնք ճՃատկապես դույնիերանգներով առաջախում են, երբ ճառագալթասնկերը ե զարգանում ոպիտակուց ռլարունադող աննդանրութերի վրա: Բացի այդ պիգմենաներից, նրանք կարող են ն. առաջացնել երկնագույն, նարնջագուլն, մանուշակաղուլն մոխրադուլնի շատ հրանդներով պիգմենտավորումներ:Ճառադալթառնկերի՝ աննդամիջավայրում պիդմենտ առաջացնելը անրտորեն կապվածէ նրանց սնման «զրոցեսի ճետ: Օրին ոմանք կարծում են, որ դեղնագույն ոավ՝ ոլիդգտեն ոո առաջացնող ճառագալթասնկերըմիջավայրում կուտակում են խխնոն, տրը ֆելրրննաի ճՃառոկություն ունի ն իր ազդման բնուլթով շատ նման է առա-

`

տիրոզինազա Փերմենտին:

:

Դիտողություններ,ցույց նն ապել որ ճառագալթասնկերը, Ֆուլ» նիսկ տարբերկազմության սննդամիջավալընրում, ալլ խմբի միկբոօր-` ճետ վերջիններիս վրա ուժեզ անտադոնիադանիզմնեքի են դորժումփ: տական աղդեցություն մի շարք Մասնավորապես, բակտեբիաների վրա ճառագայթասնկերն ավելի տուր ալրատաճալտվող ճնշիչ աղդեցուլթ լուն են դոլրժում,ինչոլեսնան նրանք Ընդունակ. Լ 17 աւնտադոնիատականազդեցություն գորժելու բորբոսասնկերի, սնկերի ե նուլնիակ վրա. Հետաքրքիր է նշել, որ ճառադալթառնկերի ճառագալթասնկերի շրջանում անտադոնիստական ճատկությունըչի պարփակվում միալն մեկ կամ մի թանի անսակներիսաճմաններում:

զարգանալիս՝

Դեո որչ

մի

շատ

շարք

վաղուց

էր» նկատվել

որ

ւի քանիճառադալթառսնկերից

ճետ տխբակտերիաների ու անկերի ղարդանալիս, վերջին

պե միկրոօրգանիզմներիվրա լիտիկ ազդեցություն գործելով, ընդունակ

են

բջիջները ճեշտությամբ քալքալել:Ճառագալթասնկերի «լդ նրանց

ավելի անտագոնիատական ներգործությունն

դում,

Մի

փորձերից պարզվել է,

սուր

է

Ճոարտաճալտվում

չատ տնտակի իրենց "Ճեշտուընթացքում կենսադործուննհության ճՃառադալլթասնկեր թյամբ ճնշում ն ճաճալ արղելակում են նույն ճողալինպայմաններում ղզարդացող շատ տեսակի ւբակտերիաների անկերիաճը: Հետաղդալում դիտողությունները ցուլց տվեցին, որ ճառադալթասնկերի ալդ վնասակար ազդեցությունն արդլունք է նրանց կենսական պրոցեսների ընլթժացքում տվլալ միջավայրում կուտակվող լորաճատուկ նլութերի: Ալս նլուոչ Թերն ընդունակ անկերի միալն կաշկանդելու բակածրիաների ն բջիջների նորմալ աճը, այլն նույնիսկ կենդանի Քալքալելու. լուծելու, մեռած բջիջներին, Մասամբճենց դրանով ոլետք է բացատրել, որ բակտերխաներիթիվը ճողի մեջ սաշմանավակ Է ն ճառագալթասնկերնալդքան շատ տարածված են: անտադոնիատականներգործությունը բոլոր Ճառաղալթասնկերի տեսակի միկրոօրգանիզմների վրա մխատեսակ չի արտաճալտվում.նա որոշ տիպի միկրոբների վրա ավելի սուր, մի քանիաների վրա ավելի Է արտաճալավում, իսկ մի քանիսի վրա էլ ճամարլա չի արտաչուլ ճալավում: Ալապես, օրինակ, նրանք վելի ուժեղ, ճնշիչ ազդեցություն նն ն. թարախածին ռտրեպտռկոկերի ոսկեդուլն ատաֆիլոկոկերի դոռրծում' վրա, բալց չեն ազդում դեղնավուն տարցինաների վրա: ան նան ճառագալթասնկեր,որոնք ազդում են դիֆտերիալի ձողիկների վրա- վերջիններիս վրա ներգործող ճառագալթառնկեր մեկուսացվել են օդից ն ճողից։ Ինչպես երնում է, բնության մեջ դրանք շատ են տարածված: Մի շարք ճառագալթասնկերիտեսակներ, միջավալրում զարդանալիս,. առաջացնում են այնպիսինյութեր, որոնք նուլնպես ատաֆիլոկոկերի Թե կննդանի ն թե մեռաժ բջիջները քալքալելու ճատկություն ունեն: նտան ազդեցություն են գործում նան գրամԱյդ ճառադալթասնկերը բացառականլամրի, ինչպես, օրինակ, կապտավուն թարալխածինձողիզների վրա, բալց նրանք ճամարլա ոչ մի աղդեցություն չեն գործում տուբերկուլլոզի ցուպիկների ն աղիքային բակտերիաների վրա: կան նան ալդ սնկերի այլողիսի շտամներ, որոնք նույնպես անտադոնիաւտական ազդեցություն են զորժում աղիքային բակտերիաների վրա, սակայն դորչ ալդ աղզդեցուլթյունը երկարչե տնում: Նման խի ազդեցություն ժող անտագոնիատ ճառադգալթասնկերը բնության մեջ բավական շատ են տարածվաժն նրանց անտագոնիատական այդպիսի ազդեցությունըճան սապրոֆիտ բակճախ է լարտաճալավում բազմատեսակ ճիվանդածին անրիաների վրա:

շարք

«ր

ճողում

ապրող

ու

կն

ու.

ՍՏ

ամար Ճառազալթասնկերի

բնորոշ է նան ալն, որ նրանք մռա-չջրրալին սննդամիջավալրում զարդանալիսառաջացնում են բավականդիե ակտիվ ներդորժող ոոնխբիո տիկ նլու, շատ որը ճատկապես մտացկուն ն մ կուտակվում Արչ ակտիվ դիմացճին, ժերուցաժ կուլյոուրաներում: մեջ լիզին է առաջացնում: /Անտադոնիստի կուն նլութը բակտերիաների ազդեցության տակ բակտերիաների լիզիսից ստացված նլութը կոչվում չ միկոլիզատ: նչպես վերնում ասացինք, ճառագալթասնկերիցմեկուբակտետացվածնլութը կարող է քալքալել Թե կենդանի ն թե մեռած աղիքալինն րբիալ բջիջները, սակայն որոչ օրբնակ՝ բացառությամբ, տիֆի բակտերիաներիկենդանի բջիջների վրա ալդ նյութը ոչ մի աղզդեցությունխ դորժում,Բուկեթե ուլն բակտերիաների կուլտուրաները նլութթ բջիջները դնոնա նում 17 ատա ճիշլալանտիբիոտիկ «ոաքացնելիս նան է աղիքաալ լեզիսի միջոցով «արդեն ճեշտությամբ քալքալում (ին բակտերիաների բջիջները: վրա ղարդացող Ճսռադալթասնկերից Մաաջրալինաննդանլույթի (Էի առաջացնողը ակոիվ Ազտինոմիցենո ալբուսն(ՃՇԱոօու»ավելի ՇԲՏ 8)եստ) է: Ալս անկի զարգացման ընթացքում առաջացած ակտիվ ներգորժող նլութը միջավալրից ճեշտությամբ մեկուսացվում է: Այդ Սա մեժ են լուծում նլութն անվանում ակտիվությամբ ակտինոմիցին: է թե՛ գրամ-բացասականն թն գրամ-դրական խմրի բակտերիաների են ւեուսժ բջիջները:Ակտինոմիցինի ուսումնասիրությունները ցույց ե, է ինչպես այն մուռիկնլութ վել, որ ալն ոապիտակուցներին Մի Խմբի ճառագալթասնկերբ գրամ-բացասական ջացնողանտագոնիստ լիբակտերիաներիկենդանի բջիջների վրա չի ազդում: Ակտինոմիցինը է զի, առաջացնում միալն գրամ-վլրականխմբի բակտերիաներից մի ե քանիսի, օրինակ՝սլնեմոկոկերի ստրեպտոկոկերիկենդանի բջիջներում: Այդ տեսակետից էլ, ակտինոմիցինի ազդեցության էֆեկտիվությունից Լ17 երեք ատբիբաժանում ելնելով,բակտերիաները 1. ալբուսի կուլտուրայի որոնք Ակտինոմիխցես Բակտերիաներ, են լիզիսվում. դրանց Թվին Փիչտրատից (այսին քն՝ ակտինոմիցինից)

ամ

-

ձողիկները Խալխպեսկարող ձն

՝

պատկանում ոտրցինաների մի

բոբները: 1.

չարք

սկսում

ոչ

ցույց

են

աալիս,

որ,

օրինակ, Ստրեպ-

տոմիցեսՊրոակտինոմիցես ցեղերի մի քանի տեսանի ճառաղդալթա անկերիրենց կենսական ալնպիսի նլութ են առաջացնում, պրոցեսներում որն ուժեղ բակտերիոցիդ է դործում ազդեցություն բազմապիսի միկրոբՍ ների վրոո։ Առանձնապես է ուժեղ ճենը պրոակտինոներդործում ն միցեշների, միկրոկոկերի վրոո,Թույլ է ազդում միկսորակտերիաների

ապորավորբակտերիաներիվրա ն որնէ «ղդեցություն չի դորժում անսպորավոր բակտերիաների վիա: Այդ նլութի` ազդեցություննարտա-չէ նրանով, որ բակտերիաներիբջիջները կամ լ ճարտվում լիզիսվում, կամ մաճանում հն, Սոորավոր բակտերիաների վրա թողած աղդեցությունը թե բակտերիոցիդ, «լլ բակտերիոստատիկ բնուլ ունի Անսդորավոր բակտերիաներն ալդ անտիբիուռիկ նլութիցչեն աղղվում, ոչ

ճակառակն,նրա Ս

Հողի մնջ

անսցույց

են

ակտիվանումեն, ներկալությամբ

ր

206.

Բ1Դ-

ակտինոմիցեսների ավելի քան Ինչս ունեն տվել դիտումները, . անտադոնիստական ճատկուչ զարդացող

Թլուն:նրանցմեծ

մփասսր: ճամարյազդում

է

`

գրամ«դրական փորի

վրա ն չի ազդում գրամչբացասականխմբի բակտերիաբակտերիաների ների վրա: Հողիցմեկուսացված արանտաղոնիատ

Ճառադալթասնկե

էլ

չնալաժ վերջիններս այննչասւտ պալմանների մեջ ընկբակտերիաները» են, նելու դեպքում նրանց բջիջները կամ սպանվում կամ լիզիսոզ նլու-

Բաց.

սպորավորվել:

ն

են

նրա կուլտուրալ ՍրանցԹվին 17 սրոոտկանլութի ֆիլորատը չեն ազդում: ե Սուտ աղիքայլինձողիկները,տիֆոզալին կապտավուն Թարախաժին

արաղ

Հետազոտողներից ոմանք

միկճ Փլուորոսցող տմրավենրը

որոնց վբա ոչ կենդանի ակտինոմիցեսիե Բակտերիաներ,

ւ

`

չեն ճնշվում,սակայն ճառագալլթասնկի Խերդորժությունից միցելիաների

Այգ բակտերիաներիթվին

արտաճառագալթառնկ

քալ-

պատկանումպնեմոկոկերը ճեմոլիտիկստրեպտոկոկերը: -. որոնք նույնիսկշատ ակտիվլուժող նլութի Բակտերիաներ,

ընկճվում

պայմաններում աղիքային

լիզիսի ենթարկվել:

անտադոնիստական նացմանը, չի դործում: Դրանովիսկ ազդեցություն բակտերիանմիջավայրում ճառագալթասնկի նլութ կոււտաանտիբիոտիկ կելու ճամար անբարենպաստպալմաններ է ուռեղծում:Բալց ալնդեպքում, երբ անտաղդոնիստ ճառազալթասունկը նախապես ճնարավորուԹլւն է ստանումնուլն միջավայրում մենակզարգանալու, ալդ դեպ։սկտիվ քումմիջավալրում զղալիքանակությամբ անտիբիոներգործող ռիկ նյութ է. կուտակվում: Այդպիսի չլալմաններում Բոց. միկոիդեսի ե լուլտուրան(իջավալրըներմուծելիս, միկոիդեսները ճնշվում են

ն

աճի ընթացքում խիատ

Նման

միջա-

առա

են.

են:

Մի շարք փորձերից ւ" ով ք: որ լարդվույի դրաժ ակոխվ նյութն եր զալբալիչ ազդեցությունը ճիմ թալին վայրում կորցնում է, այլն ինչ. թթվալինպայմաններումիր ունակուԽլունը, երկար ժամանակ պաճպանում է: Ալդ է պատճառը, որ անտագոնիստը,պեպտոնալին ոննդատու միխջավալրումԲաց. միկոիդեսի ճե զարդանալու դեպքում, շնորճիվ վերջինիսկողմից միջավալրիճիմ

՝

նն

բալբայվում ներգործությունից

ր

անտիբիոտիկնլութերիցմիշ քանիար ճեշտությամբլուծվում են տադրաժ ի էլ չեն լուծվում:երան ք բոլորն էլ չնրմարի մեջ, սկ մի՞քանիսն կալուն են, Պարզվում է, որ ալդՃառագալթառնկերն անտագոնիստա են կան

ազդեցությունցուցաբերում: ոչ միալն, ոննդամիարբենուտական Բոզի մեջ, «վաւլն վերջին դեպքում ջավայրում, այլն.նույնիսկ. անտագոնիստական Հ: բնույթն.ավելի. փոխճարաբնրուլթյան . նեւ ՔՐԴ. '

Ս

Ճառաղալթասնկերիանտադգոնիաոական ազդեցությունն ավելի ն ճա ռլողղոլ՝ճողերում| սուր չ արտանալտվում խրատարբար Թուլլ՝ ոն այ--. մեծ է, որ ալստեղ խաղում ճողի օրդադեր Հավանական ճՃողերում: ն. նրանցկազմությունը: քանակը. Այդասլացուցվում Է. նյութերի նական

օրգանական ճողերին ոեպտոն ավելաց նլութերից աղքատ անտադոնիստական ազդեցությունը զգալիոճառագալթասնկերի

նրանով, ելիս

բեն

որ

է. թույանում՝

Ճառաղալթասնկերն անտագոնիատալվրան ազդեցություն են գործում նան վրաո Այսպես, Ա. ալբուսը ճամարլա բոլոր ոհ օրինավ՝ անկերի ռակի սնկերի վրա անտադոնիատական, ազդեցություն կարող է գործել» ալն դեպքում միալն, եթե իր զարդացալդ ճառագալթասունկն իճարկե, նլութ ընթաց քոում՝ ակտիվ ներգործող

րան

է

արտադրում: ՝

իրենց կենսական պրոցեսներումարտադրաժ Դառադալթասնկերն

անտիբիոտիկ նլութերովմիննուլն ինտենսիվությամբ չեն ազգում

էլ նրանք բաժանվում տնաակեիանկերի վրա: Դրաճամար Խո/բի՝ուժեղ անտագոնիստներ, Թուլլ անտագոնիստներե ձներ։.

են

բոլոր

երեք

անտարբեր:

սնկերի վրա ֆուզարիում անտաղոնիոտական Սրան ազդեցություն բ: դործողճառագալթասնկերը: Մի

ճողերից մեկուսացվածեն

չարք

նան

ֆուզարիունների վրա ազդելով՝ քայքայում

նրանց:

են

զարգանալով ալս կամ ալն սննդամիջավալՃառաղալթասնկերը,

բում

ԱԱ" ն-

վերնում

որք,

ընդունակ են տարբեր խմբերի միկրոազ դործել: Ինչպես

աան ոջութցյուն Ժասմաչ Ն ոո նրուքյան Գորի աը արը "րուք իիաաւկի, աաԱՔՐՐ» երդորժելով ճեշտությամբ Ի» ո

վրա

ա

անալրոցեանն կամ

տա

կաշկանդում դ

են

/

ԱԻՄ

նրանց րանց

կկենսա կ

մաճ

պրոցեսները,

անտիբիոտիկնլութերիցմի

քանիաը նրւթեր

պատճառումի:

են ստացվում

բլարեղալին առտիրիոիմ ԾՆ ւաոԱԻ վել Սակայնրի "Ա չի վածքը «րարզվում,ալլն երանռիկ, ա աաա ԲԱՑԸ որ : տաւն ալլպիսիների կուլտու Հեգուկնօգտագորժվումաւտացվում. տիպի ախար

ԱԱ

"

Տոնս

Է.

է.

է

վերջին վերջին

նլ

խալի

ներգորժում տիպինլութերն ավելի արդեն որոշակիորեն ճալանի են ճառագաւլՆերկալումա նլութերը՝ակտինոմիցեիճոմիցին, ստրեպտոտրիցին,. ստրեպտոմիցին,պրռոակտինոմիցին, միկրոմոնոսպոքին, բիոմիցին ն ուրիշներ Անտիրիստիկնլուճառագալթասնկերիցճամեմատարար լավ նն ուսումԹեր արաադրող

բ միջի ջի ալլոց, դիմացկուն են, ալլոց,

ակտիվ են

ե

իք անտիբիոտիկ ԱԱՑ Աոացված ,

.

.

Հ.

:

`

1.

ԼՏԱ6ճքլ(օՌ7Ը6ՏԵԼՕԱՇսՏ)» անտիբիոտիկուսը. Ստրեպաոմիցես նլութերիփոխաՅո

կենսական պրոցեսներում ոննդամիջավալրում ունեցող երկու անտիէ բարձր"ակտիվություն ա ռաջացնում նակումից Սա

եր

Ճն բիոտիկ նլութնր՝ակտինոմիցին

Բ, ակտինոմիցին

որոնք միջա-

լավ է Ակտինոմիցին վալրեց մեկուսացվում . Ճ-ն ավելի Պ-ն ուժեղ Թ-ն Ակտինոմիցին սիրված, քան ակաինոմիցին են:

ժում

ուսումնա-

է ներգոր-.

ղզարսնկերի վլոո: Անտագդոնիստը, բակտերիաների տեսակի ն

շատ

աննդամիջավալպարունակող կար առղպիտակուց վնռլտոնալին դանալով սն է առաջացնում: Այս" ղիղմտենտ դույնի կամ բերում,մուգ-դարչնագույն չե Քալքալվում, նլութը՝ տաքացնելիս սնկի առաջացրածանտիբիուռիկ լուծվում

է

էֆիրի, աղերտի ն

ալլ

լ"Փիչների մեջ,

բայց

ջրի մեջ

շատ

միկոչ միալն ներգործում լուծվում: Ակտինուրիցինը ճամար: Ալոիքնոմի կենդանիների բոբների վրա, այլե Թունավոր Է ինչպեսօրգանական,այնպեսէլ ցինը ճեշտությամբ կարող է դոլանալ

թույլ

է

ուժեղ է

-

միալն թե: երբ անօրգանական: աննդանլութերից,

աղար քանակությամբ է: բար ուժեղանում

է

աննդանլութի մեջ քիչ աճըճա եւիուռւաանտաղոնիստի ավելացվում,

նուլնպես ավելիակՆրա կննսական պրոցեսները փորն աարի աաա աի Արարում

ընթանում, աովորական մ.անտիրբիուտիվ կերակրի աղեր ր ար աիորա ԱԱրովա։,ԵԵՒ աաա Մա» լ, յ աաա ԻԱ ոո

իվ

բական Թթվի

Ման

"

1՛

գ րարում

2. Ակտինոմիցեսլավենդուլա (ՃՇԼՈՕՈԸ6Տ

ՑՈ

18760486)

Դ

ՈՒՐ

ճառա-

զարդապարմաններում Ճասապատասխանաննդանլութի դալթասնկերը

նալով՝ առաջացնումնն նուլնպեաուժեղ ներդորժող անտիբիոտիկնլութ,. ճռանիչ Այս նլութը Ճատկապես Լ27 ստրեպառոտրիցին: որն անվանում խմբի ԲականրիադորիՎրա է գործում զրամ-րացատական ազդեցություն Հիբակտերիաներիվր նա ազդում է նան մի շարք դրամ-դրական ն մեծ ստրեպտոտրիցին՝ քանակությամբ շրալ սունկը լավ է զարգանում պարունակումէ գլլու-. որը Է մշակում միալն ալն սննդամիջավալրում, նլութ է), ֆոաֆորականթթվի կալիումակող, ն ճագնցաժէ թթվածնով: Ստրեպկան, կերակրիե ժժմբաթթվի աղեր արիր : յոր ՀԱ է ինչպե ն նա ին ցուցարնրում վիվո ակտիվություն բակտերիախմբի խմբի, ալնպես էլ գրամ-բացասական գրամ-դրական մե ների նկատաքամբո 3. Ստբեպտոմիցես գրիզեուսի (ՏԱճքէՕոԸ6Տ քՈՏօստ)մի քանի շտամներ նուլնպես,արտադրումեն անտիբիոտիկ նյութ, որն անվանում՝ է ներգորժում Աա ուժեղ կերպով հն ստրեպտոմիցին: ինչալես դբամխմբի բակտերիաներիվրա: էլ դրամ-բացասական այնպես դրական» ճատկություններու եր լուծնլիությամբ Ա Քերի ական Սաորեհողլտոմիցինն

արխպտոն (ազոտային

Խորա առաբիցիրը քանակի դեոչքում աար ``

Հ

սռրեպտոտրիցինին, շատ սակայն ուժեղ ստրհպտոժիցինը: ներգորժումԲաց. միկոիդեսի վրա ն ավելի ակտիվ Է գրամ-րբացած նման

ջատ

ք

Է

հն դործում բուլսաերիմոտ դոնիստական ազդեցություն ճիվանդուլթյուն եառաջացնող՝մի "շարք վբա: Ալապես» շատ օրգանիզմների օրինակ՝ են ռակի Ճառադալթասնկեր ուժեղ անտադոնիատականաղդեցություն ւի վբա, որը գլուղատնտեսական դործում' Սոլանացեարում բակտերիայի շարք կուլտուրաների (կարտոֆիլ, պոմիդոր ն ալլն) վրա բակտերիալ

տական խմբի մի քանի բակտերիաների, օրինակ` կապտավուն թարաՀ խածին ձողիկների վբա: Ս. գրեզեուսը` շատ լավ է զարգանում մաալին, կամ Էքոտրակտ եգիպտացորենիժեժվաժք պարունակողջրային լուժուլթ-

նուլնպես ին Ստրեպտոմիցինը Ներում: րում Յիս

շատ

վիվո ակտիվություն Է ցուցարե-չ տնսակի բակտերիաներինկատմամբ. վերջիններից մի քա

դիմացկուն են: Բանդեւղ ստրեպտոտրիցինի

-

:

է, Հալառտանում կատարված դոլրժումի: ոշխթատանքներից սլարզվել ճողային պայմաններում մի զարգացող քանիսը ճառագալթասնկերից Պրոակտինոմիցես փարդների,(Քօճոմոօոշօտ Ըճոմոճո) են դգորժում տականազդեցություն «ւաղալթասունկն իր ղարդացման. ընթացքում միջավալրում ժիրանենու կուսոակում՝ շատ ուժեղ անտադգոնիս թառամում ճիվանդություն առաջացնող Բակտերիում արմենիակալիչ Է ակտիվ բակտերիոստատիկ նլութ, որն անվանում են պրռակտինոմի-՝ ինչպես նան բամբակենու գոմոզ ճիվանդություն առաջացնող միկրորցին: Վերջինաթունավոր ազդեցություն է գործում գլխավորապես դրամների վրա: Ալդ ճառագայթներից նուլնիսկ արդեն մեկուսացված --դրական խմբի մի շարք բակտնրիաներիվրա, բալց ալլ ազդեցու են այնպես ուժեղ չի Թլունն անտիբիոտիկ նյութեր, որոնք`նուլնպես շատ ուժեղ աղդեցություն է ակդա նկատվում արտաճալտվում, ինչպես դորժում բակտերիալ ճիվանդություններ բուլանրի առաջացնողմիկբոբսոխնոմիցինի ազդեցուլյյան դեպքում: անտիբիոտիկ լուլթերի կիրառումը զլուղատնանաության սերի վրա: Ալչ Տ: Սարհպտուդցես ալրուսը ր լ (Տոօք 16ք 81ԵսՏ), ե տարբերուունի բույսերիճիվանդություննեչ մեջ չոռիաղզանց 0183/Ը6Տ կարնորնշանակություն Պ իր գարգացման ընթացքում րե դեմ պայքար կազմակերպելուգործում: Տարբերտեսակի ճառագալթաիո արգեմրի, ա ոնկերի արտադրած տարբեր բնուլթի անտիբիոտիկնլութերն իրենց քիբ ' լութն ազդելով միշարք միկրոբներիվրա, նրանց միական կազմությամբ միմլանցից թիստ տարբերվում են, ն, պարզ է, մասնավորապեսակոր դրանք կենդանի օրգանիղմի մեջ ներարկելու դեպքում արբեր կերպ. պիտի ազդեն: Օրինակ՝ ակտինոմիցինը օրգանիզմի վրա թունա:

4.

ճա-

նն որ

. ին

Աի

Խր 3» 1 տ

ր

առա-

կ նաք մա "Ր.«ոլորում Բրուիոի Ակտինոմիցետին, ռակ |

է ոչ Հրիոինոմիցնամնաներ, ոչիշենրը (իզիշում

ն հո ԱԱ րրաման ր

ե,

ը՛ ՆԱԱԱՄՆ:

հզ ա Աւ, չորազգնցությոն գորճում, մորոպաոմի դ է, ուսաի վերջիններա ցինի թունավոր ազդեցություն, թուլ հարձդտոորիցինի առա՛

ազդում Է Ակոինոմիցես բովիսի (ՃՇԱոՈՕՈՄԸՇՇՏՀրա: ԵօՄ1Տ) ճուսա ւ տեսակետից ը Հուսալիպրեպարատ 2: էլ ակավխնոմիցեաինը կարող է

վոտ աը

Հարո

Լ

Մ ազոխնոմիկոգա

մեժ

:

ճա-

գոմ դյայքարելու իրանդության համար:

Ակտինոմիցեսաոռւրհուֆացիենս (ՃՇՄոօՈՄՇՇՏ ՁԱՐՇԱԼԸԼԲՈՏ).-Ալաճառագալթասունկն էլ իր զարգացման ընթացքում առաջացնում է

գրամ-դրական է գրամ-բացառսական մի շարք բակտերիաների վրաչատ: ուժեղ ններդգորժող նլութ, որին անվանում են բիոմիցին։ Ալս անտիբիոսոխկ նլուլթը տնտեսությանմեջ վաղն կիրառում է. դտել, շնորճիվ ալն Պատկանիշի, որ նայ. շոոոտեսակի.ճիվանդաժին բակտնրիաներին Խելուց բացի, նան խթանում է մարդկանց կենդանիների աճման ե պարդացման պրոցեսները: ճ

ոռլա-

ու

ՏՈԿ

Բացի նշված ճառագալթասնկերից, բնության մեջ դրանցից բաշատ է լ կան, տեսակներ որոնք «ական նուլնպեսճենտագոնիատական լեշ առաջացրածանտիբիուշիկ Դրանց օժտվաժ: նլութերի Պաոկուլթլոմբ

սԿազդման բնուլթըճամարա նույննէ,.ինչ նլութերինը: Քեռտիկ ԼՀՅշրո

շր

վն

Հետա բրքիը է նան

։

նշել, որ

ն

ն

վերը ճիշատակվաժանտիՏՐ

ի

ակ

Մ

նոլնպեսանտա ճառագալթոասնկերը

բուժման դգորժումլալն կիրառելու ճամար: Ինչպես վելութլուննել է, ատրեպտոմիցինըբժշկության մեջ լալն կիրառում է գտել, ճալտնի ձոխմբի, օրինակ, տուբնրկուլլողի մասնավորապես զրամ-բացատական ունեն

ղեկներին

ալլ բակտերիաներիդեմ պալքարելու ճամար: Այլ անտիբիոտիկ նլութերի կիրառումն առանձնապես մեծ նշանակություն է տտանում, դեմ սզալքարելու ճամար երբ ձճիվանդգության արուցիչի չկան ճաւտուկ քիմզական պրեպարատներ: Բորբոսասնկեր: Այլ միկրոբների նկատմամբբորբոսասնկերիունեցաժ անտագոնիստականճարարնրությունների բնուլթը խիստ տարբեր է. ալլ պատճառովէլ նրանք տարբեր խմբերի են բաժանվում: Ալստեղ դրանցից ճիչենք մի քանիսը. 1. Սնկեր, որոնք բակտերիաների վրա անոագոնիատական ազդեցություն են` դործում: Չ.. Սնկեր, որոնք իրար ճետ՝ փոլազդեցությախ մեջ դոնվելով՝միմլունցվրաեն, ազդում: ե 3. են ազդում Սնկեր,որոնք միջատների ալլ կենդանիներիվբա: 4. ն վրա որոնց բակտերիաները ճառագալթասնկերը ճընխիոտ Սնկեր, նման

:

չհչ Աաաա ե

ազդեցություն

են

աանգնած

գործում:

`

ավա Թլրոնները չափազանցկարնոր '

Ա

ունեն նշանակություն

նման ուլն պատճառով, որ անտաղոնիստական փոխճարաբերությանընթացքում ստացվում էն այնպիսի նլութեր, որոնք մեֆդեր են խոսղում կենդանիներիմի չարք ճիվանդություննեի առաջացնող միկրոօրգանիզմների դեմ պալքարելու գործում. սա-

ալն Քիչ չեն նան ուրն սնկերը, որոնք բուլսերի բազմապիսի ճիվանդուԹլոններենառաջացնում, Պարզէ, որ ալն միկրոօրգանիզմները,որոնբ ՛

բուլաերի ճիվանգություններ առաջացնող ալդ սնկերի նկատմամբ անտաղոնիստներեն ճամարվում, ղրանք մեզ ճամար էական նշանանություն ունեն: Այժմ

ծանոթանան ԾանանՔ

ռանձին:

(որոնիր -

ւ

«եզրի (մրերին,

Ինչպեսասվեց, բնության մեջ կան

առանձին-ա-

Ն

շատ

տնսակի սնկեր, որոնք

ճամատեղ ղարդանալիս՝ Ընդունակ վերջիններիս աճեցողությունը կամ Թուլացնել կասեցնել:Մեզ ճամարառանձնապես կարնոր են ալնսնկերը» որոնց անտագոնիստական փովասզդեցությունն է ռխվանդաժին արտաճալտվում՝ բականրիաների նրատմամբ: Սնկերի նման չփոխճարարերության ընթացքում ճնշիչ ազդեցու-

բակահրիաների

ճնտ

թյունը միաժամանականվանում

Միկ Տ

բալի

են

միկոֆագիաս ՝

խի" առի ԽՆ .. մրն կենսական ժամանակ ոլրոցեսների ոա

լավ ին մեկ կամ մի

ԱԶ

երն նու

ր

ն

ուա

ցազն

ւլ ի

Ս ու քանի սնկեր ճատկապես Ի

,

րանց

նլութնր օննդամիջավալրից արդեն ջանիանաիխբիուտիկ

մեկուսացված եՆ. Անտիբիոտիկ նլութեր առաջացնելու ճաւկությունը է ամբողջ թն ճատուկ ցեղին կամ մնտակին, լլ տեսակիմեջ մտնող. միալն առանձին շտամնխերին: ոչ

Սնկերիցառանձնապես ն Ասպերհրկուցեղերը Գենիցիլիումները

գրլուս անկերիմեջ մտնող առանձին շտամներ

մեծ

չափով օժտված են Այդ նլութերից մի արտադրելու ճատկությամբ: ուժեղ են ներդգորժում շատ քանիսը չաղիազանց րակտերիաներիվրա: մենք անձրա Ալոտեզ ժեշտ ենք համարում խոսել անտիրիուիկ արտադրող մի քանի անկերիմասին, նլութեր Այլքբորբոսասնկերիցշատերը ալլ միկրոօրգանիզմների ճետ զարգանալիս ցուցարհրում են ուժեղ ներգործող անտագոնիստականճատ-

նյութ անտիբիոտիկ

,

առանձնապես մեծ կուժլուն,Շերկալումս

եճ նշանակություն ստացել

Գեֆիցիլիում նոտատում-խրիզողենում սնկերը: Վերջինների» անտագոնիզմի արդլունք ճանդիսացոզ պենիցիլինանտիբիոտիկ նլութը գորժնականույիլալն կիրառում ունի, Ուշադրության արժանի է ճատկապեւ ՈՕէճէս (Ք6Ո16111սռ Պենիցիլիում նռտատումը ո): Ս, ուժեղ բակտերիոն ոտատիկ բակտերիոցիդ չէ զորՓումմի շարք ձիիանդաազդեցություն նա վրա: ձատկապես ժինբակտերիաների սպանիչ ազդե ցություն է գորխմբի ժումդգրամ-դրական

ն կոկերի (սաաֆիլոկոկերի սարծալտոկոկերի),

դիֆտերիալի ձողիկների, ինչպես

դոնոկոկերի

նան

ն

մենինդոկոկերի

Վրա:

Դիտումներըցուլց են տվել։ որ Գենիցիլիումնուտատումը աղզխիքատիֆոզալին խմբի բակտերիաների վրա ճնշիչ ազդեցությունչի զորԷ շատ ակտիվ Ներժում: Ալո անկի կուլռուրալՃեղուկը ռչարունակում' են պենիցիլին, դորժող մի նլութ, որն անվանում Պենիցիլիում նոտատումն ավելի մեծ էներգիայով պենիցիլին է կուտակում, երբ զարգանումէ գլյուկոզան նիտրատ պարունակող շաքա-

րասնկերի կամ եգիպտացորենիէ քոտրակտիցպատրաստվածօննդանյուԹի մեջ։ Ալատեղմիջավալրի ոնակցիանն աճրացիանԺեծ դեր հն խաղում.

պենիցիլիննինտենսիվ

ռաւո

է

արտադրվում միալն չեզոք ոնակցիալին

ա-

պալրտաննելրում|, սհրացիաըի

սնկի պարգացմանընթացքում լուժուլթի վառ գոյանալու ն ապա լով միջավայրում նոր բամակերեսին ժին «սննդանյութ ավելացնելու Քո ճարարն ոսրադրաժ, հիւ Ս ում՝ է 1800 րությամբ ցրած» կրկԱռա տկվում է կարող ճնշիչ աղդեցությու պարունակող կոլլասսրալ լուժուլթը

Բնորոշ է

.

ալն,

նան

որ

եո "բ.

արար

չ

ոլյս

Բորաֆու

վրա, սակայն ճետագա աշխատանքների գորժել ատաֆիլոկոկերի

շնորճիվ Պենիցիլիում Կոտատումի

ությունն

պենիցիլինի ակտիարդեն Ենրկալումա ստացվում է այնպիսիկուլտուրալ. Ճեղուկ, որի ճաղզարհրորդական

անճձամեմաստռ

ոլենիցիինի մի

ալլն մի ատաֆիլոկոկերի,

մեժանում

շարք

արտադրած

էւ

աերոբ

ն

անանիոր բակտերիաներիվրա:

պենիցիլինը լալն եխոանկարներ բաղզնեց մասշտաբներովբժշկության մեջ կիրառելու ճամար: տվեցին, որ Պենիցիցուլց Մանրամասն ուսումնասիրությունները

Այս ճատկանիշն արդեն

մեծ

նութատումը ճատկապես գլլուկողա պարունակող անման միչավալրում,բացի պենիցիլինի: ընդունակ Է արտագրել նան ալ անտիորոնց շնորճխ| նրա կուլտուրուլ ճեղուկը, դրամ-դրաբիոտիկ. նլութթեր, կան մբի միկրոբների վբա ազդելու նետ միասին, ուժեղ ճնշիչ ազդեցություն է դորժում նան դրամ-բացասականխմբին պատկանող մի շարք բակտերիաներիվբա: Ալդ անտիբիոտիկ նլութերից ճատաթրքիրէ, ալթքես Սո, ավելի տոքվոչվաժ,նոտատինը: պինիցիլինի ճետ ճամեմատաի, ռիկ է ոչ միալն բակտերիաների,այլն կենդանիների խամար: Ալդ սնկի պարզացման միջավալրում տարբեր ոռիպի անտիբիոտիկ նլութերը վլուստակվումեն, ճիմնականում, նրա արաղ ձնաղվոխվելուչնտնան քով: Այդ ուղզութլաւը կատարվածաշխատանքները ցուլցեն տվել,որ պեզարգացման ընթացքում առաջացաժմեկ ձնն ԿիցիլիումԽոտատումի ավելի շատ պենիցիլին է կուտակում, իսկ մլուս ձեր, ընդճակառակն՝ Ալդ դորժում, անկասկաժ, վճռական դեր է խազում սննդաճուդատին: իում

ջրային լուծույթը նուլնիսկ դործում թե դրամ«բացասական խիստ կաշկանդիչ ազդեցություն ն թե՛ զրամ-դրական խմբի բակտերիաներիվրա: Խմբի են տարբերշտամներն Ընդունսեկ ֆլավուսի Ասպերդիլուս

կարող է կումիջավայրիբնուլժը: Բացինոտատինից ն ռլենիցիլինից, նան տակվել պենատին, որը աղիքային բակտերիաների վրա ճնշիչ ազդեցություն է գործում: Սակայնալդ անտիբիոտիկ նլութերից մեզ ճաոր Սա հար ամենիցկարնորըռլենիցիլիննէ, նախ՝ ալն սպլատճառով,

ի Հո քաատումի իցիլի. Դենիցիլիում՝ ց

Բացի» ս

առա--

ան

են

«զ

կա

"յ

սնն նիցիլի ն

պատկանող

մեջ

.

ները

քիչ քանակությամբ են լինուսր դրանք նե արտադրականնշանակություն չեն կարող ունենալ: Գենիցիլին կամ պենիցիլինանման անտիբիոտիկ նլոլթեր արտաեն նան օժտված խամբի Ասզպերգիլուս բորբոսասընդրելուՃասկությամբ կերից շատ տեսակներ, որոնք ալդ անտիբիոտիկնլութերը շատ թիչ են կուտակում, ճնտնապեա այնքան էլ մեծ նշանակության անենալ չեն սնկերն ընդունակ են ոչ միայն պենիցիլինանման կարող: Ասոերգիլուս առաջացնել, նյութեր այլն սննդամիջավայրումմեծ քանակությամբ, ալապեսկոչված, ասպերգիլինանտիբիոտիկ լութ կուտակել, որը Ճուլնունի: Ալդ տեսակետից ուշասես կարնոր նշանակություն Ճասոկապես դրության արժանի են Ասպերդիլուսխմբի ատորննշված բորբոսասնկերը: որոնց ճետ նուլնպես անճչրաժեշտ է ժանոթանալ: Սռպեոգիլուս ֆլավուս-օրիգա` (ձՏքճց11ստ 1ԷմԱՏ-Օ1226) բաոշատ

օրիզանշատ սանիանասիակքանակությամբ Ասպերդգիլուս անտիբիոտիկ նյութ է արտադրում, մինչդեռ Ապերգիլում ֆլավուսը ճամապատասխանսննդանլութի վրա իր զարգացսիանբնթուցքում՝ նրութերի վոխանակումից առաջացնում է առնվազն երկու տիպի անոխբիոէ։ Ս սոիկնլութ, որոնցիցմեկն արդեն բլուրեղների ձնով ատացվում կոչվում է ասպերգիլին, Թթվային կառուցվածք ունի ն ուժեղ ճերգորժում է գրամ-դրական ն գրամ-բացասական խմբերի մի քանի բակտերիաների վրա: Ասպերգիլինըդոլանում է բացառապես օրգանական Կ Կ ն պարունակող երբեք չի 4 թ եբ ( ոլա մաններում ռննդանլյութի ճում Մ նյութեր դամիջավալրում: սղերռի» գիլինը, կամ ասոերդիլինականթյուն, լավ լուծվում է էֆիրի Խ իրտի ն ինչպես նան այլ Քոր թ ացետոնի քացախաթթվի» ջրային լուժուլթից ատացվում է էքոկուլտուրալ Ասպերգիլուս ֆլավուսի ստորակտ,որը բավական ուժեղ ներգործող ճաւտկություն ունի: նրա

բոստաճկեր:

ու

Տ էչ են անօրգանական պարունակող

գոլա-

մ:

,

լուժուլթների մեջ

Բիո" մաաանիշո

Ժարրիոմ րոէ ազոխվունյար մի ՀաՐՔ ա Ես ասպերդիլինից: ուշադրությանարփանլույլթերից Այդ անտիբիուռիկ Սա ուժեղ ճնշիչ ազդեցությունէ նի է, ալսես կոչվաժ,ֆլավիցինը: ն ին վիվո ունի: ակտիվություն սրիշարք բակտերիաներիվրա դորժումմ նման է շատ պենիցիլինին, իր մի շարք ճատկանիշներով Ֆլավիցինն էնլքճլստ) սնկերը ճույն-Ասպերգիլուսֆումիգատուս (ՃՏք6քք|11սՏ են շտամները զարՆրանցտարբեր տարաժված: լես բավական շառ ման

ւՐ

տիբիուռիկ նլութեր կարող առաջացնել նան պենիցիլիումի խմբին ան խրիզոօրինակ՝ բորբոստանկեր, Պենիցիլիում գենումը (Բ1ոոմսո Շհտօջծոսո), որը, ինչպես նոտատումը, բնուէ տարաժված ն իր անման միջավալրում ղգալի քանաշատ թյան է կումոակում: Պենիցիլիումների մնացած տեսակպենիցիլին կությամբ են անտիբիոտիկ թեպետ նույնիսկ նլութեր բլը արտադրում, մանա

նոսրացած ճարաբերությամբ է

/

ԻՐ

1:200,

ուարե թթուների ւ

վր ոննդանյութերի ճամաղպատասխան դանալով

են չոր» առաջացնում

ֆումիզաֆումիգատին,

տիպի անտիբիոտիկ նյութեր՝սպինուլոզին,

ունեն

ն

ցին գլիոտոքսին: Առաջին երկում պիգմենտայինբնույթ անվրա, իսկ ֆումիզացինն միկրոօրդանիղմների ազդում են մի չարք խմբիբակտերիադույնԷ ն ուժեղ ներգործում է միայնդրամ-դրական թթվային բնույթ ունի (Ճելվոլովների վրա: Վերջառլես, գլիոտոքաինը նման է ֆումիղացինին: Արբ լան թթու) ն իր ազդման բնուլքով չատ ն

արժանիկարեոր անտիբիոտիկնլութերից, ւնկասկած,ուշադրության է ֆումիզացինը Սա բավական դիմացկուն նլուլթ է, կարող է գործել Ճիշտէ, 10--15 րողն հռացնելու նուլնիակբարձր ջերմաստիճանում: ն

դել

նվազում է, քում/նրա սկտիվությունը

մաններում

երբնք չի քայքայվում

նե

բայց

ռլալչերմության

ալդ

ներգործելու իր

չե կորցնում:Փումիդացինի 200,000--1: 1:

ակտիյությունը

ճալրաբերությամ

250,000

է ջորժում ոսկեգույն առաֆինոսրացրաժլուժուլթը ճնշիչ ազդեցություն նա ազդում է նան տուբնրւոկոկերիվրա: Տեղեկություններ կան, որ լուլլոզի բակահրիաներիվրա: Վերջիններ, ֆումիղացինի են իրենց Հիվանճամենալն դեպո կորցնում եթե չեն էլ մաճանում,

լուծու լքում

դաժինունակությունը:

`

:

բորբոսասնկերի Շ1ՅՄոլատ) Ասպերգիլուսկլավատուս (:ՃՏք6քքո11սՏ ճատկություն անտազոնիստական շատ շտամներ խիստ արտաճալտված կուտակում հն գաունեն, Միջավալիումնրանք զղալի ակտիվությամբ

որոնցից կարնոր է, այսպես ազդեցությունէ դորժում մխ բավականտոքսիկ կոչված,կլավացինը. է աբան եր ոլաճպանում վր» ազդեցությունը բակտերիաների շարք մեզի մեջ: Բնորոշ է նան ալն, որ սուլֆաւմիդաշիճուկի, թարախի բակտերիաներըկլավառր լրածանում են: Այդ կնշառակի, ենի ներդգորժությունից անմիջառես ե ուժե Կ Ժ` օժ երնո ն, օժտված է բավական հ Խր, ող խազտհրիոցիդ Ր նազան բնուլթի

անտիբիոտիկ նյութեր, ռա

:

ու

դիմացկուն ազդեցությանը լինպրեպարատների :

ւ

արիա"լի աաա

,

ուժ

բրուտ

կլավացինն ազդում

է

աղիքային

ւ

է դրամ-բաբակատնրիաների

ցասական, ինչպես նան գրամ-դրական խմբերի մի շարք րակտերիաների «րաւ Իր այդ ճատկությամբ նա խիստ տարբերվում է ֆումիզացինից: Բացի ալդ, վերջինս չատ ուժեղ աղդում է Բաց. միկոիդես բակտերիադերի վրա, իոկ շատ թուլլ է զդում Բաց. սուբտիլիս կամ, ալոպես վրա, ն. ընդճակառակն,կլավացինը շատ ավեՎոչվաժ, խոտաձողիկների վե ուժեղ ազդում է խոտաճողիկների, քան Բաց. միկոիդես բակտերիաների վրաւ են անկի յոարբեր շտամներառաջացնում կլավասոուս Առպերգիլուռ է, որ ալն շտամ«ռոարբեր. ակտիվուլթյունունեցող կլավացին: Նկատվել Ֆերը, որոնք իրենց աճի րնթացքում ոնակցիան Ֆից ճիմքալինի են վերածում, ապա շտամների առաջացրածկլաունենում է «ացինը ավելի թուլ ակտիվություն ներգորժողկլավացինն ստացվում է բացառապես թուլ Թթվային ոնակցիա ունեցող

միջավալրի

ալդ

Թթվալի-՝

արտիվ

կլավացին են աննգամիջավալրերում:

առաջացնում նան ալլ խմբերի փորբոսասնկեր,ուստոին նա ճառախ տարբեր անուններ է ստանում: Տրիխոդերմա | ԳՓլիոկլադիում ցեղերի մի քանի շտամներ, ինչպես պարզվել է փորձերից, ալլ խմբերի միկրոբների, օրինակ՝բակտեներՎվաների ն նուլնիսկ սնկերի ճետ զարդգանալիս՝ անտադոնիստական

ուժեղ անտիբիոտիկնլութ,

որը

լավ

մի

իրարից ճամարլա չեն տարբերվում: Բնության մեջ կան նան արլ տեսակի չատ սնկեր, որոնք նուլնեն ղանաղան խմբերի վրա անտագոմիկրոօրգանիղմների «վեսօժտված նիստական ներդորժություն տատկությամբ, բայց նրանց ցուցաբերելու դեռ լավ չեն պարդված, ինչբիոլոգիականառանձնաճատկությունները աես ն ճշգրիտ որոշվաժ չէ նրանց առաջացրած անտիբիոտիկ նլութերի աղդման բնույթը: Ճիշտ է, որոշ տեղեկություններ են տրվում, որ կան «ոուբերկուլլողիբակտերիաների վրա ճնշիչ ազդեցություն դործող անտիրիոտիկնլութեր, բայց ալդ դնոնս լրիվ չէն ն

տեղեկությունները սոկի ունեցած անտագոնիսատական

Ս"Եկ սնկի հանդեպ

մի ուշիշ

ուզդեցաւթյունըք..--Բնությանմեջ բիչ չեն այնպիսի սնկեր, որոնք մինուլն

են անկերնանտագոնիստական փոխցուցաբերում: Հիշլալ դորժութլուն

կուսւակում են Ճարարբերության ընթացքումմբջավալրում

չե ջերմության մեջ կեռ ժամ պաճեհլու գնապքումիր ակտիվությունը կորցնում: ՍակալնԹթվալին ոնհակցիանսպրսկասելունզուդբնթաց թուլանում է նրա չջերմադիմացկունությունը,Ալա սնկերի ն Աապերդիլուս ֆումիդատուս սնկերի առաջազրաժ գլիոտոքսինները նուլնբնույթիեն

այնպիսի

Բաբականրիոցիդ արտաճալովող

կություն ունի: Աչ անտիբիոտիկնլութն անվանում են զլիռտոքսին: ան պետք է զարԱլո նլութի ատացմանժամանակ սունկն անպում ն զանա թթու ռեակցիա լավ անրացիա ունեցող 1222 անկիղարդացման ընթացքում տրվում են ամոնիումի աղեր, ապա դլիոտոքսինի արտադրություննավելի ինտենսիվ է ընթանում:

իրար սննդամիջավայրում

մեկը ւսնղարդանալիս՝ նրանցից թողնում մի ուրիչ սնկի վրա: մլ

ճետ

ապգեցալյուն է տագոնխատազան անա, օրինակ՝ նկատված է, որ Պեղիզասնկի ճիֆերը մեժ

է նան, որ եթե պխորումի-ճենը վերոճիշլալՓեղիղա անկին: Նկատված պեսներիկուլտուրաներում պարդանումէ Գենիցիլիում լուտնումի նուլԱԱՏԵ մեկ սպորըչ նիսկ (Ք6ճոՈ-Արստ ապա իլ ժլման ընթացքում նա մաճ է քթերում ցիտրոմիցեսներին. Բացի ալդ» լուտեմիս ինչպես նան Պենիցիլիում (օո պլուրպուրողենումը քելքՍ1096ոսլւ) աննդամիջավալրում իրենց աճի ընթացքում առաջացնում են է գորժում նյութ, որն անտագոնիստական ջերմակալուն ազդեցություն ե՛ նրդերի (ՊՏք6լ ԶԱ(ԱՏ ոլ 29) Թե՛ կաճնեցո ութ անն Ասպե գիլ

Պենիցիլիում

սննդամիջավալրում: ումը,

Եթե

են, լենիցիլին նվերն պաճանջում արտադրող անպարման

ս

Մ ն ա ֆու փացուլթյու ն որպես ազոտի. միգացին,կլավացին գլիոտոքոին արտադրողանկերը, եվ աղբլուր, օզտագորժում նեն ազոտի ճանբքալինմիացությունները: դեռ ավելին.միջավայրում ներգորբարդազոտային միացությունների ժուլթյաւբճիշլալանտիբիոտիկնյութերը չեն «կուտակվում / սնկերը ձեն ղարգանում:Փլիոտոքաինըկուլտու րալ ճեզունույն միջավայրում ո

եսա

ուռի

ւմ

դբլուր։

բարդ ւա

օրգանակա

ուս

Ծ

,

վրա էլ Գւնիցիլիուժների

ցություն

են

յ

««զդեանտադոնիսւտական դորժում Կոնիոֆորա պերիբնւտա (Ըօուօէ0:2 Շ6ՈԵ6էճ) Ր

շատ ն

ուժեղ

է, որ ճնշչվոս, ճախ նկատվում սնկերը մորֆոլոգիաղես խիստ «փուիոլվավում են, որի ճետնանքով ալլ նոր ձները տվլալ սննդամիջավալվրում՝

՝

Կից օրգանական (ճատկապես լուժիչների խլորոֆորմի) օգնությամբ Ճեշէ ստացվում մաքուր ությամբ մա անտիբիոտիկ նլութն վիճակում: արտադրող սնկերըշատ դլուրին նն զարգանում ճամեմատարար ուժեղ լնլալին ոնակցիաունեցող սննդամիջավալրում: Թթվային չեզոք ոնակցիաներիդեպքում զլիոտոքոինը բավական դիմացկուն է, իսկ ճիտքային ռնհակցիալի պալմաններում անմիջասես Քալքալվում է. Փորձերը ցուլց են տվել, որ եթե դլիոտուքսինը գտնվում է ուժեղ Թթվային ոնակցիա ունեցող լուծույթում,ապա նույնիսկ1205 Շ

ճարմարվում ն, ինտենսիվ դորժելով՝ոկսում ճեջտությամբ անկին։ ճնշել իրենց Ճանդես թԹլամբ անտաղոնիստ

՛

Սնկերի

որոշ

տնսակներ էլ

են

արագուՀ

միասին դարգանալիա՝մեկը մլուսի

որպես պարազիտէ ճանդես գալիս: նկատմամբ

ն

արագությամբ

ղանաղան տեսակի մուկորալին անկերին. իսկ Գենիցիլիուոանում մի ՀորՔ մին սնկերէլ ճեշտությոմբ սպանում են Ասպերգիլուսի են

վերոճիշրալփոխճարաբերությունները չավխաղանցկարնոր Սնկերի

ունեն նշանակություն

մեջ, մասնավորապես գլուղատնոեսույթյան բուլ-

ալերի սնկային ճիվանդություններիդեմ պալքարի գորժը կազմակերպելու ճամար ծՓարբեր տեսակիսնկեր փրենց ղարգացման ընթաց քում յ

կուտակում միջավայրում

ի տարբեր տիպի ֆՓունդգիս տատիկ ֆունգիցիդ նլութեր, որոնցից շատերը բավական դիմացկուն են: Այդպիսի նլութեր ւեժ մասամբ առաջացնում են ստորին կարգի կամ բորբոսաՀ՝ լին սնկերը:

են

Սնկերիանաազոնիստականաղդեցությունը մեժ մասամբ արտառարտվումէ նրանով, որ միցելի աները խիստ. ձնափվոլխվում կամ մաճաչնում են, իսկ ճաճախ մեկ անկի կենատգորժունեության ընլթացքում մլուս անկի սպորները երբեք չեն ծլում: Անտադոնիստական ննրդործտան էֆեկտը, անկասկած,կախված է անտաղոնիստ սնկի նլութավոխանակությունից, միջավալրումառաջացածանտիբիոտիկնլութի թունավորու-

Թլն

ն ջերմադիմացկունուլթյունից սննդաւմիջավալրում արագ տարածվելու ներժժվելուունակուվլունից: է ՈրքանԹունավոր անտիբիոտիկնլութը» ալնքան րարձր է նրա ճնշիչ ազդման էֆեկտը,

աստիճանից,նրա ն

իսկ Թունավորության աստիճանը ապակասելունղուղընլաց ազդման էֆեկտը թուլանում է, որի ժամանակ ճնչվող սունկը ոչ միայն չի թու-

լացնումեր աճեցողությունը, ալլն սկսում է ավելիինտենսիվգորժել ճնշել Թունավոր նքո Թ առաջացնող սունկը:

փոխազդեցությունն արտաձալտվում նրանով, ւորն կի ներկայությամբերբեմնարադանում ւլուս սնկից իւ" պրոցեսը:Այսպես,օրինակ՝Մելանոսպորաառրեանխան (/16է նան

է

ջանալու

յքոօտքօ18քռէո6ՅՈՅ), որը

որ

ռապոր

առաՀ

ս

սովորաբար

ո

չե առաջացնում, պերիտեցիաներ

Բազիապորիում դալոլրում (88515քօոսո քՅ|0ւսո)

նիլիֆորմե (Էստուսո տօուՕոճ) է

ն

սնկերի ճետ

կամ

ւոՖուզարխում

լսրդանալիս՝սկսում՝

արագությամբ պերիտեցիաներ առաջացնել: օննդի ճամարպիտանի, Մարդկանց կատ Պեստրիտ Գաալիուռա

սունկն ուժեղ անտադոնիստականազդեցություն է զորում Միկոգոնի պարազիտ անկիվրա: Ֆուղզարիումի մի շարք ունսակներ ճբննուլնպես շիչ ազդեցություն են գործում գլխարկավորսնկերի վրա: Սակայն,եթե վերջին խմբի անկերն ուժեղ են զարդանում,, ապա նրանք անտագոնիսեն տական ազդեցություն դորժումֆուղարիումների րո"

սնկերի

Թղթի քալբալման պրոցեսին մասնակցող մեջ ճուլնպես նկատվումԷ անտադոնիստականփոխճարաբերություն: Այսպես, ծրիխողերմա լիդնորիում (ԼԱՀԵ0Գ6ոտճ Աջոօդստ) ունկն ուժեղ ճընն Հեչ ազդեցությունէ գործում թղթի վրա զարղացող ֆուզարիումների ալլ խմբի անկերիվբա:

ն Փրիխողերմա անկերիմի քանի տեսակներքնղուՓլիոկլաղիում նակ նն ճնշելու բույսերի ճիվանդություններ առաջացնող մի չարք անկերի, ճատկապեսՌ. սոլանիի աճը, ինչես Սան. ուժեղ ազդում են դերմոտիտիդես (818510ո7Շ01465 Բյլաստոմիկորդես անկի մ6ոօԱԱժ65) վբա, որը մարղու մաշկի ճիվանդություն է առաջացնում: Վերոճիշլալ

) սնկերի ւս աիւան ընթացքում ճառսուկ նյութ (դլիոտուքսին անտադոնիխատ

առաջանում, որը խիստ թունավոր ազդեցություն է դորժում ալլ սընկերի վրա, նեյ որ կարնորն է, այդ նյութը մեժ քանակությամբ կուտակ վում է սնկի երիտասարդ Ճառակում, ալոինքն՝ սնկի զարդացմանսկրզիշրջանում իսկ, ընդճակառակն,սնկի ժեր Ճասակումդլիոտուքսին խական չե առաջանում, այլ նբա փոխարենմիցելիոաներնարտադրում նն ալլ նյութ, որբ չատ լույլլ ազդեցություն է գորժում ճխվանդաժինսնկերի վրա ն չի "անդիսանում այնպիսի ֆունդիցիդ, ինչնա զլիոտուքսինն է: ավելի ուժեզ է պղնձարջառ Վերջինաիր ֆունգիցիդ իսկ թույլ է սուլեմալից։ ձրիխոդերմալիգնորումը ն Ասպերդիլուսնիեն արգերը անտագոնխիստական դորժում բամբակենու աղդեցուլթյուն - (/Ղ8ՇՐ010ո"ո8 մատների փտումառաջացնող Մակրոֆում ինո Փաղիոլի ճնշման չնոր1Մ510Ռ)ն Ռ. սոլանիի սնկերի վրա, Անաագոնիստական ճիվ վերջիններիս աճը խիստ Թուլանում է, որի ճեւռնան բով բուլսերի Թառամելու էներգիան ղդալիորեն պակասումէ: Սան են Սնկերի վրա անտադոնիստական աղդեցուլթյուն դորբժում՝ յոնսակի բակտերիաներ բականրիաներն ճառագալթաոնկերը:Ցարբեր է

ունակությամբ

ու

են ակտիվ օժտված:Բակտերիաները Ճսամեփատարար ունակություններով են /ւստիլաղո ղես 2696) սնկերի սաղդեցուլթյուն գործում (ՆՏԱ18ջօ0 էճ վրա ն արագորեն Փալքալում առաջացնողսնկի ժանգճիվանդություն մեծ անտագոնիսւ բակտերիաները չափերով մարմինը:Սնկերիտանդեռչ

տարածվածեն,ճողերում, այդ պատճառովէլ Հիվանդաժինսնկերը ճողերի մեջ երկար չեն մնում կամ խիստ ձետիոլավելով, կորցնում են իրենց ալդ ճատկանիշչը: Սնկերի վրա բականրիաների գորժաժ ճնշիչ է առաջիններիկողմից միխջավալրու աղդեցությունը նույնպեսճռետնանք կուտակվող անտիբիոտիկնյութերի, որոնք, միջավալրում արագ տարածժեն վելով ն ճերժժվելով սնկերի միցելիաների նրանց, մեջ,Թունավորում սնման պրոալինքն՝ բջիջների պրոտոպլազման մակարդելով՝ սնկի են: ցեսները կասեցնում շատ տեսակները Սնկերի հանդեպ անտագոնիստ բակտերիաների են: Նրոսնցից ամեն մի ,ոնսակը որոչ սնկի ամար Է անտագոնիատ սնցերի վրա Օրինակ՝չան ք. ազգում, կան ն բակտգրիաներ, որոնք միալն բունրի Դորա դություններ քոզնրի Վրա ազգա Հերչիննորից կարո" լե է ճիշատակել Ճետնլալները. Բոսց,ռիմպլեքո /(ԹոՇ-Տ/ուք)62.)բակտերիան աղդում Է Ռիզոկտոնիա ճիվանդաժինսնկի վրա, ԳՓրուտեու անկիվրա, Բաց.մեզենտերիկո վուլդարիս Ֆիտոֆտոլու բակտերիան՝ Հելմինտոսպորիումի վրա ն ալլն, Բակտերիաների անտադոնիզմիժամանակ առաջացած անտիբիոտիկ նլութերի ազդեցության տակ «սնկերի է ժանդասնկի սպորները չեն ծլում: Այդ ճատկապես չավ նկատվում ապորների մեջ, այն էլ, իճարկե, ալն դնալքումի, եթե անտաղդոնիս ա

բաղտերիաներ, որոնք միայն ֆուզարիում

առաջացնող

ապորավոր

կոների է

բ

ԱԱ

27121711)

մս Րնդճակո 11171114: կն,

57 ալդ առվում

ապորավոր ան մո ադոնիս անտիբիոտիկ նլութն արագացնում է մի

Հ

Դ

ոչ

11111

Լ

բակտերխաներիառաջացրած շարք սնկերի սղորների ծլման պրոցեսը:

դրա

արու

եղածւս

,

վ

Հ2իջ77ՐԸ

ցությունը

ն

զ

թման Աաաա դոնիոսական ազդե բովաաա Ր

ընդճակառակն:

գործում կենդանիների ամար ճիվանդաժին անկերի վրա, երբ նոսրաց20000 «ում է 1: 3000--1: ճարարբնրությամբ,պիոցիանին, որը ազդում Հ 1: մինչե 1: Տարաբերությամբ նոսրացնելու դեպքում: ն ճե: 60000 երը Խոռրացվում է 1: 30000---1 ճարաբերությամբ: միպիոցիանին, են Սնկերի վրա զգալի չափով ճնշիչ աղդեցություն դորժում նան ճառագալթասնկերը:Սրանցառաջացրած անտիբիոտիկ նլութերը նուլնպես, ինչպես բակտերիաների անտիբիոտիկ նլութերը, իրենց ազդման ճատկու-

են

նախակենդանիներ», մի

ուղիկական Միկրոս

Թրթուրնեինչն,

Հուջիւռ կալո բի

Դ ջ

նան

ՊԱ

միկրոօրգա

Այս խոշբի եթե ն առը

ո

ոչ

բոլոր

Տիշրայ ի քանի

ն

բերությունը:

ին չո

ոո

այլ

"1 '" լ Ս որդեր:

Սրանք

կենդանիչ ի

ձողերի

Այդ միկրոսկուղիարսաժվաժ: փոխ

Աի,

աարի

ք

բակտերիաներով

ն

ճ

աճախ երնում

են

են ն

միկրոբների ալլ

միկրոս-

մարսողական օրգաններում նք են արա զիայի կլա Ք վարում,այսինքն

կուլիկական կենդանիների օրգանիզմների

երբմոին սրբ

պա

Ս

`

աւ

ալդ

Քիչ

ուլ

էյ

ապա

նլուլթ թաղանթային ածխաջրատներից քանակությամբ

սինթեզում: Դրա շնորճիվ էլ տվլալ միջավալրում ճամապատասխան պալմաննել են ստեղժվում բակտերիաներովանվող նախակենդանիների նախակենդանիները զարգացման ճամար:Նկատվաժէ, որ ալդ իդի նան են կլանել մի շարք ճիվանդաժինբակտերիաներ: վարող բակոհրիաներ կլանելու Հողում դարդացուճախակենդանիների՝ Ա Պատրա է 8 առակով շակոլու» Տիմ չշամար ՞րմք բրի ագանեերի մմգե Տ ան ը որոշ ղին են

բակտերիաներ,ինչ-

բազմաթիվ տեսակները: Նախակենդանիների բջիջներում

գտնվող միկրոբները կր բերը

ենն

անկերով: Օրինակ՝

շատ մարսողական օրդաններում միջատների

միջն դոլությունունեցողփխոխճարա օրգանիզմների

են,

երության

:

բարձր տի-

են ճողում, ջրակալնախակենդանիները,որոնք մեծ մասամբ ապրում են ներում, գոմաղբի կուլտերում,բակտերիաներինճաճախ օգտագործում երենց սննդառությանընլթացքում, սինթեզային պրոցեսներիժամանակ: տեսակներ, որոնք երենց (կան ալնպիսի սրարզ նախակենդանիներից են շատ պարզ նլութերն ուռանում Ճար անձչրաժեշա օննդառության մի Նախակենդանիներից օրգանականն Տանբայինմիացություններից: Են կախված ամբովջապես երբեմն քանիսըորոշ սննդամիջավալընրում լինում բակտերվաներից: Ալ նկատվում է մասնավորապեսայլն դեպնլուօրդանական քում, երբ սննդամիջավալրը շատ Քիչ քանակությամբ մեջ ջրե օրինակ, եթե յաժխաջրատները Ալապես, թեր Է ռլարունակում: է, Ժո նրանց Խո կոնզենտրա նավխա57 ազա. չատ խուլ կոնցենտրացիանիան քիչ կամ ջատ պայմաններումզարգանալ, կենդանիները երբեմն չեն կարողանումալլ զարգանում Բ զարդ ուլն / Հ ՐԸ ճեշտությամբ / Բ բակտերիաները Ր Լ ալլպալմաններում Ժինչդեռ 2Դ

իան րիշ

:

այչ

ն բակտեւիանեւիփոխհառաբերությունը.-'Նախակենդանճինեւրի

ության բնոյթը խիատ հողդրում ջրավալեդրում տարբեր է: ճ ուն, 177 ճաիննալն դեղա ԲԺ օրդանիզմները,

բջիջներում նախակենդանիների

«լեռ

են

նիզմների

Հիմնականում ճիմնականում անվում է

..

դեերը

բոսվակա շաո

զականկենդանիներին տարբեր այ փազոաւլցյուն ունոցող Բորը կազմ '

նեմառո

մի Հ

շարք

Հաճախ էլ

Ալդոլիսի

«տեսակիճառադալթասնկիառաջացրած անտիբիոտիկ նլութը կարող է Հ 50000 աղդել միալնորոշ աեսակի ոնկի վբա: Այողես, ակտինոմիցինը1 է նոսրացնելու դեքում ճնչիչ ազդեցություն ղորժում՝ ճարարբնրությամբ ն Պենիցիլիումների,Ասպերգիլուսների Շաքարասնկերի վրա: Ալլ սնկերի ե (օրինավ՝ Ռեզոբիուս ՏՖրիխոդերմաների) վրա ազդելու ճամար նույն«պեսպաճանջվումէ ավելի խո լածույթ (1: 10000): Սսւրեպտոտրիչե դորժում,չնալաժ ցինըանկերի վր ալնքան էչ ուժեղ ազդեցություն վրա ճամեմատաբարՎավ է ազդում: շաքարասնկերի կենդաճիներ.Մ'իկշռոսկոպիկական

են:

հա արդեն ցուլց ն է քալյքալում են բականհրխաներին սնվում նրանցով: ունեն բատաղի» որ, արը էրկուազիպիօրրանիդմներիմիջն դոլությոն է, որ ճ առստատվաժ Ներկայումս վական բարդ փոխճարարկրություններ: ճետ փոխճարաբերության բակտերիաներիցշատերը նախակենդանիների անտիբիոտիկ նլութեր են արտադրում, մեջ մտնելով, լուրաճառուկ ճնշիչ ազդեցություն են գործում նախակենդանիներիվրա, ինչորոնք նան կենդանականաշխարճին պատկանողչատ օրգանիզմներարպես են չոադրում՝ այնպիսի նլութեր, որոնք մատ են պատճառումբակտերիակաթնոչ լավ ուսումնասիրված է, օրինակ, նյութերից ներին: նան ինխիբինը ինչպես լիզոցիմը, ունների բջիջներից արտադրված Վերջինս մեժ քանակությամբ կուտակվում է մեզի մեջ։ Ալդ նլութերի ն չնորճիվ կենդանու Հլուսվածքներում մեզի մեջ բակտերիաներնիսանճրաժեչտկնք ճամարում շարադրել պառ բայակալում են: Ալատեղ

Սնկերիվրա ուժեղ աղդում են բականրիալ ժաղզում ունեցող ճեւտեՀլալ անտիբիոտիկնլութերը՝ տիրոտրիցին, որբ ճնշիչ ազդեցություն է

Ֆրից

կենդանի նլութերով, օրգանիզմների

ես մտիջոցուլ բակտերիոցիդ նլութեր, որոնց լուրաատոուկ արսոսդրում՝

՞

են ցուցաբերում,այսինքն՝ումեն Հլամ'բխիսո ըառբողականույթյուն

ափի

պի օրգանիզմներնիրենց բջիջներում կամ մարաողականօրգաններում

Անտադոնիոտբակտերիաների ազգման էներդիան ճխինականում է միջավալբում՝ բականրիալ բջիջների քանակային կոն-

հարվա ԱԱ Ք

բարձր

ճամար էլ վերջիններս մաճանում

.

ճասոկու Ք" |

«նողի այսպեսկոչված,

անկմանսպբուռողույին տեսությունը: բերրիության

Այս տեսության ճամաձայն, նախակենգանիները, ճողում բնակՎլսնելուվ կարող են ռաճմանափակել բակտերիաներին, ճողի բերրիությունը:

Թացքը վրա այնքան էլ չի ազգում,բայց ն այնպես ոլգ ճատկանիշը մՄեժնշանակություն 6, մասնավորապես, ունի կեղտաջրերի (լոլուղուջրետնսակետիը: մԱ ճի իանդածին բակտերիաներինոչնչացնելու էն Նախակենդանիներիքանակը ճոզի մեջ շատ ռաճմանավակ նրանց՝ բակտերիաներովսնվելը երբեք չի կարող զգալի փոփոխություն առաջացնելճողի բնական միկրոբային բնակչության (լազմությանմեջ, նալխակենդանիների երկալությամբ բակտերիաներիկենընդճավառւակն,

վող

Ադ տեսությունը մշակողների կարծիքով, ռողալին ԵՆ բակտերիաներն միալն, որ օրգանական նյութերը քալքալելով՝կարող են առաջացնել բույսերի սննդառությանճամար պիտանի ճանքալին ժիացութլուններ: Դրա ճամար էլ, եթե նախակենդանիները անվում Են բակտերիաներով, արա գրանով մեժ վնաս էն պատճատում ճողի բերբիութլանը:Ելնելով չրանից, այլ գիտնականներն առաջարկում էին ճողը մչակել զանազան Քիմիական նյութերով, տողի «բակտերիաներիբնական թշնամբներ» ճամարվող նախակենդանիներին ոչնչացնելու Խամարն դրանում իսկվե-. րականցնել նրա Սակայնայգ ուղղությամբ կատարված բերրիությունը:

տականպրոցեսներնավելի ինուենսիվ են ընթանում: Հողի բականըիաների կազմության մեջ բիչ չեն ալնպիաքները,որոնք նախակենդանի-

են դործելով՝ռաճմանադվիակում ների`վրա Թունավորազդեցություն

իսկ բուլսերի ճիվանդություններ նրանց կենսադոլրժուննությունը, էլ չեն լուրացվում ափիոբաներիկողմից: ջացնող շատ բակտերիաներ առա-

ճեւռագա ցույց ուսումնասիխրությունները տվեցին, որ ալլ տեսութլունը ճամապատասխանում իրականությանը: Ալես, օրինալ՝օրգանական նյութերը Ք«լքալող բականրիաների ղարդգացման միջավալրը մ'ոցվաժ

չե

է, հեն որ ալդ բակտերիաներն ճիվանդածին առաջացնում Պարզվում Խլստ վրա ո րոնք ազդգեցուամիորաների Թուռավոր այնպիսի Թուլներ,

նախակենդանիները, չնալածնրախք սնվում են բակտերիաներով,ն Թիվը միջավալրում վերջինների» ղդգոալիորեն պակասեցվումէ, բայց ն

Թյուն են գործում, սակալնալդ թույները երբեք չեն ազդում մտրակավոր նախակենդանիներիվրո' Հետնապես, կարելի է եզրակացնել, որ մեջ մոսնեչնախոսկենդանիներն բականրբիաներըվխոխնճարաբերության լով, Երբեմն միմլանց նպաստում են, երբեմն էլ կաշկանդում են մեկր մլուսի կենսական պրոցեսները: Անկառկաժ,նրանց փոխճարաբերության չափով կարող է ազդել տվլալ միջավայրի կաղմուբնուլթի վրա մկժ աստիճանը, ռեակցիան, միկրոբային խոնավության Թլունը,ջերոիույթլուն, բնակչութլան առանձին ֆիզիոլոգիականխմբերի քանակալինվիճա-

այնպես օրգանականնյութի քայքայման պրոցեսի վր ոչ մի աղզղդեցուԹլուն չեն դորժում: Ընդճակառուկն, բականհրիաների կենսականպրոցեսները նախակենդանիների ներկայությամբավելի ինտենսիվՇն է Հաստատված

նան,

ու

դառնում:

ընտանի

նախակենդանիների թին պատկանող հնֆուղորիաները ԹեսպետնԺեժ մասամբ աղզոտոբակտերներով ԵՍ ն այնպես նվում, բայց նրանց ներկայությամբ ճողում ազատ ապրող որ

աղոտոբականհրները աղոտի նման նախակենդանիների

շատ

ուժեղ

ասխմիլլացիաեն կատարում:

բարերար ազդեցություն

են

ալլ: ե սնկերի միջն նուլնպես գոլություն ունեն Նախակենգանիների լորաճատունվփոխճարարերությոններ,Ալաղես, օրինավ՝ նալխակենդանիներից մի քանի ինֆուղորիաների ներկալությամբ բամբակենու վիլա նհ պոմիդորի փտում ճիվանդություններ առաջացնող սնկերի կենսագորչ ժունեությունը խիստ Թուլանում 4, ն նրանք չեն կարողանում ճխվանդություն առաջացնել, ինչպես նան որոշ անկեր խիստ թունավոր աղկը

նան գորժում

տոլիառակուցներից՝ ամխակկե աժիաջրատներից՝աժլաթթվի առաջաց. ման պրոցեսներըճարուցող բականրիաների վրա: բերրիության անկման տեսության» դլրոտոզոային կ(ողմնաՀչ կիցները ալալվում էին, ընդունելով, որ Պողում՝ օրգանականսյութերի Փայքայման ռրոցեսը ճարուցում են ե ճաբակտերիաները, դրա միայն "

«Հողի

մար էլ

նրան ք

կարժում էին, Թե մի ջանիսի՝ նախակենդանիներից սնվելը կարող է սաճմանափակել բակտերիաներով օրգանականնյութերի Փայքայման պրոցեսը, իսկ դրա ճետնանքովէլ ճողի բերրիությունըկարող

է

բացի

էին տալիս, պակասել: նրանքմոռացության որ Ճողում, բակտերիաներից, գնվում են նան բավական շատ ճառաէ ն այչ որոնք նույնօրգանիզմներ, նն օրգանական նյութերը, . բար րոիվուք ՏԱՔոՄ դեպքում, ել ողը նուլնիսկ բակտերիաներչի ռլարունակում, են

խիստ

Մաման, Բանվոր ո

բոշ

միկրոբներըքայքայում Տողում կուսռակվողբուսական ճիշրալ

դանական մնացորդները: : Կոո

ն

կեն-

բակոերիաներ կլանելու ճատկությունը ԹեՍախակենդանիների'՝ սոնսանք, ձողի բխոլոզիականպրոջեոների նորմալ Քեչո նը

ըն-

ն

վբա: նախակենդանիների դեցուլյունեն դորժում'

:

Մեկրոբներիցմի քանիար լուրաճատուկփոխճարաբերությանմեջ նան մալարիալի ճարուցիչ Պլազմողիալի ե տրոպիկական Բեւու Հետաղոտուճիվանդություններ առաջացնող ծՓրիպանողուիների են շատ ուժեղ ԹունավորղԹլունները ցույց տվել, որ տիրոտրիցինը են

'

մտնում

է գործումմալարիայի ճարուցիչ վրա. Լ Պլաղզմուիաների դեցություն

ունակությամբ նա ավելի ուժեղ է, քան ճատկանիշներ դեռ. լտ մ'ինինը: Սակայն տիրոտրիցինիորոշ ճանրաճա ՎԸՐՎպարզաբանվածչլինելու ճետնան քով, «ա կլինիկաներում աուլ ժմ չի կիրառվում: Պրամիցիդինը նուլնպես ազդում է նախակենդանիների գեռ ավելին. իր ներգործելու

վրաւ Նա Բատկապես ուժեղ ազդում է Լելշմանիի/ Տրբիպանողոմներ վբա: ծիրոցիդինն էլ լավ Է ազդում մտրակավորներիվրա:

մեջ

Միկշոբնեւի ե ւՐիջառսնեջի բոլոր տեսակի միջատներնիրենց կլանբի

փոխհարաբեւություճը,-Բնության

միկրոբների ճետ

բնքնաց քում ւՐիշտէչ լուբաճատուկ յիոխճարաբերության մեջ են դանվում:

է, ռր վրա Հարոնի միջատների

կարող են արձակվելբակտերիաները, «նկերը նախակենդանիները, ինչպես նան ննմատոդներըն նուլնիկ. միջատները: Այդ նկատի ունն նալով՝շատ փորձեր եխ արվել վնասակար միջատներիդեմ պայքարելու ճամար օզտաղգորժելառանձին միկրորնեջ կամ նրանց խառնուրդից կազմված ուլտուրանելր: Ար: ՝

ն

-

կապակցությամբ:

է նկատի 7. անձրաժեչտ ունենալճետնլալ խոխճարաբերությունները.

միջատներիզարգացման ցիկլի առանձին ոտագիաների զգալնուլթյունը 2. միկրոբների նկատմամբ, ճիվանդածլն բակոհրիաներիցմիջատների փարակմանը նպաստող արտաթին պրալմանները, 3. վարակողմիկրոբների վիրուլենտության վրոս աղդող պայմանները, Վ. միջատի վրոո պաբազիտի դարձակվելուեղանակները ն ծ. ճիվանդածին ագենտիօպտիմալ ն միջատի դարդացման ռտաղիալի աղրոխվության ազդ Թ՛լում՝ բույսերի Միջատների,

ջատների

ն.

ԱԻ

միկենդանիների վնասատու

ճետ

կառրվխած միկրորներըկարելի է բաա բեք խմբի. 1. միկրոբներ, են որոնք ճարձավվվում օգտակար միջատներիվրա: Արլ միկրոբների դեմ պեսբ է պայքարել խուսավխելու ճամարուլն վնասներից, ռր նրանք պատճառում են, 5. միկբոբներ, որոնք արձակվում են վնասակարմիջատներիվրա. ալա ամի միկբոբների զարգացմանն ամեն կերպ պետբ է նպաստել, 3. միկրոբներ, որոնք բուլսերի ն կենդանիներիճամար վարակիչ լինելով, միջատների միջոցով կարող են տարածվել:

ն Բակտերիաների նախակենդանիների տարբեր տեսակները, զարվրա, ժանը ճիվանդություններ են դանալով շերամի Թրոթուրի առաջաց Ֆում,երբեմն էլ սանում են Թրթուրը:Ռւատի, ալդ միկրոբրներն ոռաջչՀ

երում

մեառներ էին պատճառում շնրամապաճությանը կամ Հազալական Մոտաքաարդգունարերությանը: Սակայն, ինչպես նշեցինք, շնորձիվ ֆրանսիացի Ճոչակավորդիտական Գատտլրի արք

աշլխատան քնեքի,

խմբի միկրոբներիվնասակարության սաճմաններըԽիո դրան, կան Չնարած

չատ

փոքրացել

տնսակի բակտերիաներ,անկեր ն

վիրուսներ,

որոնք մեժ վնասներեն պատճառում ոչ միալն վնասակար,ալն կար Ժիջատներին: Ներկալումս արգեն մենք ունենք

օգատա-

բազմաթիվսխիաստաչ վնասակար միջատների դեմք Մեվրորներովպայքարելու միջոցառումներին:Աի տվլալներից պարզվու է, որ Գերտինոֆորա (Քճշէլոօ 16/4 Չ0551ք1612) դոսիպիելալի Թոր312 են որոնք վերաբերում կանթվլալներ,

չարք

սրշակելուդեպքում, այլբեպարատով

եխ էֆեկտիվաղդեցություն դոռրծում՝ Սան անկերը,ռակայնղորժնականում նրանց կիրառումըորոշ չափով է, քանի որ անկերինորմալ դարդգացման ճամար անճրա/իոխճարարերությունը: ռապնտանասխակ

բազմացումը աանմանասի ակողմիկբոբներնոնն եւմ:աւո ավելի Մեժ նշանակություն անեն, բան ալն բոլոր արձեստական միջոցոորոնք նուլնպես կարող են սաճմանավխակել ոուվփներըյ միջատներթ

բազմացումը: գարգացման

բակտերիաների սպորներից պատրասոաված ճեղուկ են ե չեն լթիսս. տուժուսի կարողայում են: ճարանլակի փոխարկվել, իսկ ճաճախ էլ մճանում Ռրոշդեպատամո է որիգ՝ չերում էլ Թոթուրների քսում ուժեղ լուծ առաջանում, Ըատ որոշ ուլնպես միջատը մաճանում է: տվլալների էլ, մի չարք ասկահրիալ պրեպարատների աղդեցությունը միջատների վրա ավելի ուժեղ է, քան սուլեմայի լուծուլթինը։ Մի չարք բակտերիաներ, սնկեր: ն նեմատոդներ ճողի մեջ զարգանալու ընթացքում ոչնչացնում են, ն ալապեսկոչված,ճապոնական ալլ բզեզների Թոթուրները:Այդուղ: դրական սարդլուն դությամբ կոտորված փորձնական աշխատանքները քեն տվել: Օրինակ նեմատողները ճողի մեչ մուծելու դեպքում բղեզների թրթուրներն ամբողջապես ոչնչանում են,

Թուրները, մի

միջաոների վր ՎՖասոսկար

խոնավությամը ճագեցաժ միջավայր ն նպաստավորջերմասեն: կոն, Ճաճավս տիճան,որոնք բնական սպլայմաններում բացակալում նան մասին, որ կիսապինդթնավորների աղիքալին բաղտվլալներ ալն են դորժում ճենց ամ տերիաներն անտադգոնիստական ազդեցություն ալլ բակտերիաներիե նախակենմիջատներիաղիքներում զարգացող բակտեդանիների վրա: Եվ դեռ ավելին. այգ միջատների աղիքալին են րբրիաներընուլնպես անտադոնիս տականազդեցություն գործում սո-, վորական ճողալին աապրոֆիաներին պարազիտ բակտերիաներիվրա: եվ չատ ճավանականէ, որ վերջին խմբի րբականրիաներըճիշյար միջատների աղիքների մեչ ընկնելուդեպքում, միջատիաղիքային բոակտերիաների ազդեցության տակ անմիջապես կոչնչանան: Բացի ալդ րբակտերիոցիդ նկատված է, որ միջատներիցն տզերից շատերն ունեն բականրիոցիդնլութերը ձատկություն: Բայցնրանց տարբեր տեսակների չեն դորժում:Օրինակ, բակտերիաների վրա ւի անմ այն ազդեցություն ( միջատներ աղիքային ն. Ստամոքսիոխ կն) պարունակությունները Առգասի վրա ուժեղ բակտերիաների ավելի ղդեցությունեն դորժում, ֆան բակտերիոցիդնլութերը տարբեր տեսակի: վփալտոչիլներինը: Միջատների բակտնրիաների վրա նուլնպես միատեսակ ազդեցություն չեն գործում: բակտերիոցեղ Պլութն ազդում է սպորավոր բակտեեթե Ստամոքաիխաի րիաների վրա, սյա բակոնրիոցիդ նյութն ազդում Է Առդասի ֆիլոկոկերի վրա: Տզերի աղիքների ճլութն ավելի թուլլ ազդեցություն: է գործում, օրինակ, ժանտախտի բակտերիաների վրա: Որոշ միջատնեբի աղիքալիննյութերն ԷԼ» բնդճակառակն, նպաստավոր ազդեցություն ես ղարգացման վրոո: Օրինակ՝ դռրժումժանտախտի բակտերիաների չլերի աղիքային չլութը բարերար ազդեցություն գործելով ժանտախտի՝ բականրիաներիմրա, կարող Է նախ բազմացնել նրանց ն ապա արաջ ժեչտ

են

ատաչ

միկրոբները ճատկապեսլավ են ազդում արմ աստակեր զերպով մի միջավայրից(Միալլ միջավայր Անտագոնիստ տարածել: Այ բանը ճատկապես ավելի լավնկատվում է, ալսպես կոչված, վրա: Ալդ նպատակիճամարօրգանականպլարարտաֆյլութեԿնեմատոդների Մի-. (վերի մոտ։ ժանտախոոալին ։ ջատների բականրիոցիդ բով բով պարարտացնումեն ճողը, որի մեջ լուծված ալդ օրգանական նյութի աղդեցությունն ավելի սուր է արտաճալտՇ-ում, քան սենլակիսովորական ջերմության վում նութերի արադ քայքայման ընթացքում սապրոֆիտ նեմատոդների պայմաններում:Բաէ, մլուս կողմից՝ ալդ նլութերը ապաստելով ցի ալդ, նա ջնրմադիմացկունէ ն չոր միջավալրումմոտ վեց ամիս ռաճքանակըլիստ մեծանում է բակտերիաների կենսական պրոցեսներին, նրանց պանում իր ազդեցությունը: Սուլորական ձողային մի շարք օրգանական լուժիչներից նա են տալիս թունավոր չե լուծվում, սռլիրտի դործելուոչարաազդեցություն ացեոոնի ազդեցությունից ծնարավորություն է նատվածք աալիս ր դիտ նեմատոդների վրա: Հողի մեջ ապրող ն բուլսերին մեժ վնասներ ճեշտությամբադսորբցվում է Թն մաճացաժ ն Թե կենդանի բակտեդորժելու ճաւոփֆիաների պատճառողնեմատոդների վրա ուղանիչազդեցություն կողմից:Միջատների տոքսիկնլութերը չունեն այլն ճաւկու-

87`

ու

Թլունները,Ինչ

որ

բակտերիոջֆազգերը կռումԱոզոցիմները: Արդեն

Հ

այա

կությամբե

օժտվածշատ

անսակի«նկեր։ գիշատիչնեմատոդներ,

դիշատիչ տզեր ն զանազան տեսակի բակտերիաներ: ալնպիսի ճանճերի թրթուրԲացի նեմատոդների թրթուրներից, մի շարք նյութեր, որոնք ազդում նն նան բավտնրիաների վրա: Սակայն բականեն արտադրել բակտերիոցիդ նլութեր. օրինակ, Խեր նունպես կարող բիաներից շատերն էլ ճնշաությամբ առաջացնում են որոշ նլութեր, որոնք շատ արագությամբ թունավոր ազդեցությունեն դորժում միջատայսպես կոչվաժ, «վիրաբուժականորդերը), չնալաժ դրանք կարող են անվել վերքի շրջապատում մաճացած հլուսվածքների բջիջներով, բալց նճրի վրա» իսկ դրանք, անկասկած, միջատների դեմ սլալքարելու ճան ունեն մար կարնոր նշանակություն Է կարող են ունենալ: ղատճառը: որ Ռրդ անես ճաստկություն: բակտնրիոցիլ ն հողային անում: Կլոր ուդեւի (Շե ատադճերի) չեն կրարող «Րիկոոբճերի փոխհա թարախածինբակտերիաները վերքերիմեջ զարգանալ է, ռր էուցիլիա Հողում զարգացու կլոր որդերի մի մասը սապրոֆիտներ արտադրում է սերիկատաճանճի Թոլթուրն բաբերությունը.--Հաստատված են, իսկ մի մասն էլ՝ բույսերի ն կենդանիներիպարազիտներ:Վերբակտերիոցիդնլութ, որը ջելհակալուն է ն ակտխվ լքունավոր ազդեջիններս ն.նրանց տերբուլւնր ի Ճնիոլիոիկսարեպտոչ կենդանիների ցութլունէ դորժումոսկեդու|նատաֆիլոկոկերի փխոլոճարաբերությունԵն: Սերը խիտ տարբեր կոկերի ն այլ բակտերիաներիվրոս: ճացազգիբույսերիվնասատու օրինակ՝ Այսպես, ն նման են ցորենի տրիտիցեր ֆիլորվող ձնեԹոավոսնցում Թրթուրները Ուլտջամիկ»ոբներ.-Վիրուսները,ֆադերը "Տուլենվոս ռազմի աճման. ճեռու ն ստեղիցոչ դտնվով տերնեների թե միկրբոօրդանիզմներիճն արանքբքլ,ն երբ ճասկըզարդանում է, բո նուլնսլես լուրածատուկ Թո երր Թրոթուրներնանցնում են ժաղկումասերիմեջ մեջ կարող են դտնվել Մի շարք փորձերի միջո պատճառդունում դալերի սփիոխճարաբերության դոլացման, որտեղնրանք անոականորննճասունանալով, ցով ճասաատված է, որ որոշ մզկրոօրգանիզմներքալբալում կատ ձենաբեղմնավորվում են ն ձու դնում: Փալնրիմեջ այդ ձվերից դուրա են դալիս Թրթուրներ ն փոխում են վիրուսները, ինչպես ն տարբեր բնուլթի վիրուսներ միմլանց քուն մտնում: են դալերն ճ ողի մեջ, սկսում Բուլսից Ընկնելով ճանդեպ անտագոնիստական վերաբերմունք ցուցալերելով, կարող են քալքալչ Է իսկ «փել, Թրթուրներն չսզաւովումմճոդի"Րեջորոնում ճոր ճացազն. վերացնել իրենց բնորոշլենսունավությունը: իրար իու ձնափովել գի բուլսեր, որպեսզի վերստին շարունակեն իրենց զարգացման ցիկլը: մի քանիաը: Այլստելնշենք նման փվոխճարաբերություններից մեժ ն որոշ էլ սնվելով արմատներով, ուսում-բույսերի վնասԲակտերիաների վիրուսների փոլխճարարերությունն բ ՀՐՏճասցնում Ալապիտով, ճողում զարդացող նեմատոդները է, որ, օրինակ, Բաց. սուբտիլիս բակտերիաները նասիրելիս նկատվել ճակայական վնասներ կարող են պատճառել,ուստի կամ խոտաճողիկները,կոնտակտիմեջ մտնելով Վեզինկուլլոր ռատոմվմուտիու րանց դամ րայքարելու դորժը չափազանց կարեոր նչանակութլուն վիրուսի ն ատաֆիլոկոկերի ֆագերի ճետ, վերջիններիսինակտիվացնում ունի: Նեմատոդների դեր պալքարելու ճամար նճրաժեշւո է լավ ծանոթ ԵԿ են. կւոտաձուլիկները անտագոնքա տական ազդեցություն նուլնայիսի լինել նրանցզարդացման ցիկլին, մանավանդ,որ շասերն նեմատոդներից Սան կամ ջրվախություն դործում ճիվանդությանվիրուսկատաղություն իրենց կլանբի ընթացքում տալիս են այնպիսի դխքացկուն կամ ձնեեր Էէ նան, որ ազուոխբիուտիկ ների վրոո:Սակայննկատվել նյութերից ոլենիՏիտտնը, որոնք նուլնիսկ առանց տեր բուլի շատ տարիներ կարող են ցելինը, տիրուորիցինը, ինչպես նան լխոտաձողիկների առաջացրած սուբպաճպանելիրենց կենսունակութլունը: ն աիլինը, առանձին տուլֆամիդ պրեպարատներիկամ ավրիՀողի մեջ վնասակարնեմատողներիդեմ պալքարելու ճամար դոճետ. խառնաժ՝ դրիզի կամ խինի վիրուլենվիրուսների ինֆլլուենցիալի վորշիներով կամ Քիմիական նլութերով ճաճավխ ստերիլացնում եխ տության վրա չեն ազդում: Բացի արք կարելի է օգտադործել նան նեփատոդներինկատմամբ անԱյսպես կոչված «ոչ տոքսիկ ինակտիվատորներըջընդունակ են, տադոնիստ միկրոբները: տատված է,

որ

մի

չարք

միջատներ ունեն

ալանտռինի նման

ու

սւ

Մի

«ե

ամատո դներ նրանց:

րանանաուցյոնը

Ճողը:

Յ(4

վերցրած

բուսաչ իխնակտխվացնել առանց վոսս ճասցնելու կենդչունիօրդանիխիղմին, Նման ինակաիխվալին աջաց նելու ընդունակ կան վիրուսները: նյութեր են | ղանաղան Բուսական տարբեր վիրուսներ ինակոխվամիկրոբներ: տարբեր զգալնուլյուն են ցուցարհրում: Միկլին նյութերի նկատմամը են ինակտիվացնել ծխախոտի մոզա իկ ճիբոբներից շատերը կարող Ա. բակտերիաներ էլ, ինչոլես,օրինակ, վանդության վիրուսը:Որոշ անրողենեար,տարբեր վիրուսների նկատմամր կարուլ են ինտկտիվ նլուժ/իթալխոտի Թեր առաջացնել: Ռրոշ շուքարասնկեր մողաիխկ ճիվանդուչ լան վիրուսի նկատմամբ ինակտիվ նյութեր կարով են առաջացնել: նիգեր ռունկն էլ է արտադրում մի շարք բուսական վիԱապերգիլուս բուսների նկատմամբ բնակտիվ նլութեր:Վերչջիններո, ազդելով վիրուսի չեն ճասցնումբուլսերին: Ալդ ինակտիվ նլւթերը վբա,երբեք փոսս չլոլիսախարիդներ են ն բարձր չերմաստիճանում կժու նատրիումինորմալ լուծույթի ազդեցություն ճոռ ճի շւությաւմբքա չբալվումԵն: ո

են սոել, որ ցուլց եթե բնջֆլլուննցիալի ՈՌւսումնասիրությունները ես վիրուսները (ուլտիվացվում ճլուսվածքային: աճեցվում ալաին քն՝ ապա ալդ նույն հիջավալրում ուրիշ վերուսներ աւլլնս ղարչճեղուկում, ել դեռ ւսվելին. ինֆլլուննցիալի վիրուսի երդանալչեն կարողանում:

նբանց միջն նկատվում է անտադոնիաոականներգործություն: Ինվիրուսի մեժ Փանակովմուժված շասոիխուժեղ ճնշում է նույն Փլլուհնցիալի վիրուսի փուքըքանակով ոհււծվաժ երկրորդ շտամին:Վերջինսալդ պայչե կարողանում: մաններում ղարդանալ ե ճետագալում գրիպ առոջացնել նռ

Նման

է նլրատվում ոչ անտադոնիուոական փոլնճարարբնրություն

միալն չատ տեսակի վիրուսների, այլն բակտերիոֆաղերիմոտ: Ինակտխիվացած բակտնրիոֆադըկարող է ազդել ճննց նուլն շտամի ակտիվ բակտնհրիոֆագի վրա: Պարղվելէ նան, որ նույնիսկ ինակտիվացաժվիէ րուսը կարող ճնչել ինչալես իր, ալնպես էլ ուրիշ շտամի ինֆլլուենցիայի վիրուսի ղարդացումը: է նան, նկատվել

որ

ոիննույնվիրուսի

տարբեր ճասակի սերունդ-

միջննուլնոլեսդոլուլլուն ուն են անտադգոնիատական փիոխճարաբիեն որոնց ձնեերն էլ դեպքում երկու կաշկանդում րություններ, միմյանց: Եւան փոխճարաբերությունճՃաճալխ անտագոնիատական նկատվում չ բուսական ճաստատվածէ, որ եթե վիրուսների մոտ: Ալուես օրինակ՝ ների

ծխախոտի սովորական մոզաիկ ճիվանդություն առաջացնող վիրուսը դտնվում է բուլսի մեջ, աղա ծխախոտի դեղնավունմողաիկ ճիվանդուչ Թլունը ճարուցող վիրուսն ալլնս բուլսի բջիջներումղարգանալ չի կաբող. ԵԹե դեղձի դեզնության ճիվանդությունն առաջացնող վիրուսը է մի մեջ, նուլն բուլի պայմաններումզարչ ապա ալլ վիրուս դտնվում ն, ընդճակառակն,վերջինիս ներկայությամբդեղնուդանալ չի կարող

միրուսների ալգպիսի անտագոնիստակոա տյան վիրուսըչե ղզարդանում: այսինքն՝ տեր կախված է մտիջավալրից» ճիտ նավան ո ւմ աղդեցությունը

դեր է խաղում ալդ դորժում:Բակտերիոֆագերը որբը վճռական բուլաից» դեպմիջոցով ինակոխվացնելու ճառաղալթների ուլտրամանիշակադուլն

քում պաճպանումեն դեցությունը:

ալ

ֆազերի վրաս ազդելու իրենց կաշկանդիչազ-

ի ճավփաՏատկանիշները ֆադերիանտադոնիսաական Վիրուսների ունին դեմ ճիվանդությունների վիրուսային զանց կարնոր նշանակություն բուսական օրդանիղզմկենդանական կազմակերպելուն դորժծը պալքարի իմունիտետ նկա ունը մշակելու 5խվանդությունների Պերու վիրուսային ու

Տամար:

ՅՈԹԵՐՈՐԴ

ԴԼՈՒԽ

եվ

ՄԻկՐՈԲՆԵՐԸ

4ՈՂի

քԵՐՐԻՈՒԹՅՈՒՆԸ

ճիչնական կուլտուրաների բերքատվության (լուղատնանսակուն

«շեշտակի բարձրացման

դորժումկարնոր նշանակություն ունի ոչ միալն

ցանքատարաժություններիընդլայնումը, այլն չողի մշակման ագրոտեխ-

նիկականմիջոցառումների բարելավունն կատարելագորժումը: Ալդ տնստանում է սակետիցէլ բացառիկ կարնոլրություն ագրոնոմիականզիտուու

վեր են տծում օրգանականնլութերը քալքալում, 1նաղիոխում, անօրդուական Խլութերիչ առաջացնելովնան մի շարք օրգանականն անօրգանական թթուներ: Միկրոօրգանիզնեերը ճակալականնչանավություն ունեն ճողի վիճակի բարելավման, ճողառաջացմանն բուլսերի սննդառությանկարզավորման գործում: նրանք են, ռր իրենյ կենսական պրոցեսներում լսիուտ փոխակերպելուվտարբեր բնուլթի նյութերը, նորից կուտակում են նոր որակի օրգանական միացություններ: Դրանովիսկ ճողի մեջ նրանք չտակարգավորում են նլութերի շրջանառության կարնոր պրոցեսը:վԱլգ միկրորիոլոգիական պրոցեսների շնորճիվ է, որ: անճձրաժեշտ յիաղզանց ճողը բուլսերի ճամար սննդատումիջավայրէ դառնում. ճնտն սող ես մեծ է չավխով ճողի կախված բերքատվությունը միկրորալին բուլսերի պրոցեսների ինո հնախվությունից:Սակալնչպետք. բնակչությանկենաական Է

մոռանալ Ջանալն,որ

հողի

միկրոբային բնակչության ազմում Քիչ

որոնք իրենց կենսականպրոցեսնեմիկրոօրգանիղններ, են վնասներ ճասցնում յանը: բում ճակայական բուլսերի օննդառութ

Հեն ալնպիսի

Երանք Ճաճավ խլում են բույսերի անան ճամար չափազանց կարնոր մի աղեր ն ճենց դրանով դանդաղեցնում րբուլսերի թյան նորագույննվաճումներիամ ներդրումը գլուղատնատնսական շարք անքալին ն կենսական ւզրոցեսները իջեցնումնրանց բերքը» Այդ»իճարկե,կախարտադրության մեջ: ված է աննդանլութերի որակական ալն փոիոխությոանից, որն առաջ է բուլսերի բերքատվության բարձրացման ճամար կուլտուրական ողի մեջ տեղի ունեցող միկրոբիոլոգիական դլրոցեսների դալիս ուն ճե Ր Թին առաջին վճռական ունի ճո 1րի ԲոԼՏ չ ԽՈՄ բիոլո իական ժամա/ նշանակութ նավ.Է արունակողկ ղ ե ազ օր օրինակ՝գուտ ձղար ունակող կող աժխածնալին ե պրոցեսների ընդճանուր ակտիվությունը: Ջուրը սնունդը բերրիության 1" բու խոնավուճողի նլութերի քանակական են աճման ուուձարաբերությունից, անրացիայի, ընթացքում, նրանցմիաժամանակլա սռարրբերն բույսի է ճի բալնուլթյան, աստիճանների ջերմության Թթվալնության թյան, է: կալությունը բերրիության ճիննական Հողի բերրիության ոլալմունն ն այլն: ալդ երկու գորժոնները ենթարկվում են մարդու ազդեցությանը: էլ չափազանց ակտուալ է դառնում ճողում չեց ալա անաակետից Հողում ապրող բազմապիսի միկրոօրգանիզքների կենսական չգրոչա

աղոտ

փոփոխությունից

մության օրինաչավվությունները՝ ճողխիբերրիության դինամիկան հ դրանով իսկ Տաստատվում ճիննավորվում են ճողադորժության դիտական դիմունքները: Արլ անաակեավցէլ զուր չէ տատվում, որ «ճողի միկրորիոլողիան--դա ճողի բերրիության մեխանիկականցեխն էշ, ն դրա ճամար էլ նա մեր ուշադրության կեառրոնում պետք Է ընդձանրայսժ վխառտէ, ռր ճողը ալն բարեն դաստ սննդաՎասղուը ու

| լինի»

են ճաստատոուի միջավայրն է, որտեղ բնակություն բազմաթիվ ն մակրո միկրոօրդանիզններ: ալդ կազմության մեջ լ եժ տեղ 17 բոռնումի Հողիբնակչության միկրոօրգանիգճներըկամ միկրոբները, որոնք ճակալականդեր են խաեն՝ ճողն ապրում ն շնչում է, ապա ղում ճողի կլանքում։ Եթե ասում մեծ մասամբ պետք է վերագրել ճողում տեղի ունեցող բազմաբնույթ դա որ իրենց կենսամիկբոբիոլոգիական պրոցնեսերին։ Միկրորներնեն, կան պրոցնանհրումճողի մեջ կուտակված ճակալակատն քտնակությամբ ոու

|

Դրա ճամար անձրաժեշտ է, նախ՝ գիտննալ, թե միկրոբներ են ապրում ն ինչպիսի խոիոխությու ճեր առաջացնումնրանք ալլ ճողում, ինչողնս են անդրադառնումալդ նրանց բերքատվուլթբան բուլսերի աճեցողության փովխոխությունները բնութագրելը ճիշտ ողի մեջինչպիսի հն

ու

Վր":

կենսական րոցն աների առանձ նաճսուռկոււմիկրոօրդանիդմների դաստիարակմանմիջոցով կասելեկցիայիու նպատակադիր Թլունները, ումբ

բողացել ն ստանալ այնպիաիալլատետակներ,որոնք ներկայում» լալնորեն օգտագորժվում են ձողի բերբիությունը բարձրացնելու ճամար: Ալդ նպատակով ներկալումս մի շարք բակտերիաներից պատրաստվում են բակտերիալ պարարտանլութեր: Այլապես,օրինակ, սզալարաբակտերիաներից պատրաստումեն նխտրագինբակտերիալ պարարտանլութը»

ճողատիպեր պարարտացնելիս Թիլթեոնաժաղկավոր տրով առանձին միջին ճաշվով բարձրանում է Հ0--30 բերքատվությունը բուլսերի կոսով. Աղոտորակտերներիցպատրաստված, այլապեսկոչված, ։աղոտոբակտերինիկիրառմամբ (մանավանդ գրանուլացված պարարտատլութերիճետ) կուլտուր-ոռոգվող, ճումուսով ճամկմատարար աղքատ, ճողերումմ չակվող ճաղաճատիկներին բանջա Դդորշ ն շադանսակագույն տո-

բակոնրիաներն էլ 22 քանակապեսն Թ.

զարգացող

թիստ տարբերվում

են:

իրարից որակապես

4-եւմ է աղլուսակ նվ նկատվում Այդտարբերությունը

«վալներից:

Սեղյուսակ

-

է 10-15 բարձրանում կուլյուրաներիբերբատվությունը բանոցային Փոսֆորաչ բակտերիաներիցպատրաստված իսկ ֆոսֆորային տոկոսով ն (ոճա պարունակողօրգանական սարակՓոռսֆոր Ճումուսով բակտերինը, բերքասովուճացաճատիկների կիրառելիս, Խլութերով ճալոուոուռ ճողերում՝ 10.90 3-4 է իոկ կարոոֆիլինը՝ ց/ո-ով: ց/8-ով, Թւունըբարձրացնում Ներկալում,:ձողային միկրոբներից մեկուսացված ալնպիսի ընթաց քում առաջացածնլումիկրոբներ,որոնց կննսազործունեության են ներգործություն ունննում բուլսնրի ճիվանթերը խիստ Թունավոր

թիմը տարբերտիպի ձողերում Բակտերիաների

/

Հագալում հագանբիանորի աթաացրող նոր

սնկերի վրա միկրոբննրից ստացված նլուլթ (ԱԱ տեսության մեջնման ափխապի դլուղատ լալն կիրառումը մեծապես կնպառոի բալսնրի րնրթաավաթյանբարձ բազմունը:

Գոքոր

'

ո

«

-

հ

"

կավային

ա

ՍՍՌ

Հոկտեմբերյան| Գորշ, թեթե կավ-ավա" «ս

»,

էջմիածին ւս

աարի

տ

»

ու

ջրիմուռներ ն նախակենդանիներ: քարասնկեր,

Բակտեշիաներ.--Սրանք միկրոօրգանիզններիչարքում, ինչպես անքլորոֆի միատմենատարածված վերնում նշեցին ք, բնության 2121 են են, շատ չասիաղանց ճողի մեջ օրգանիղններ որոնք բջիջ ճամ արլա 60--80 աոկոսը կաղում են Հոզի միկրոբային բնակչության կենսական պրոցեսները Հողի նջ տեղի այդ բակտերիաները:

Ինչպե

վող

4 որջ,

ունեցող`

ճիննականումդրանքեն կատարում: ունեն Հողի մեջ զարգացող բակուերիաներըւՐեժ մտառամր գնդիկի» ն արտուտակիկամ պարուրի ձե: տիպի ճողերն Բոլոր տեսակի ձողիկի Ճարաւստնն, սակայն նայելով լե այա կամ էլ բակտնրիաներովչատ ճանապարճուվ են դոլացել, ական ճողերն ինչպիսի պատմի ալն փվալրի են գտնվում ե ինչպիսի լուրաինչպիսի կլիմարական պալմաննելում ունեն, բոտ այլնիէլ նրանցիզ ճատուկՓիզիկո-քիչիիականկազմություն Լե բ բականրիաների վարդգացմանճամար. բոլորովին տարբեր Ֆե է ճետնապեռ ալդ ճողերի մեջ դոսոու մ իջավալը ներկալուցնումի, Ր

"

ամեն «եկ -

ու

յ

:

|

,

լ

նն

4.

1460,0

,

123,69

331,065 ի

494,0

ԱԱ,

Ֆ-եր, ծանր,

գկավա ւշ

ուժեզ կուլտ. ոռոգվող

է: խիստաայ թ

174,0

320.0

164,0

63.24

40,45

թիվը տարբեր բակտերիաների

տիպի Բացիդրանից, Հալաստանի ճողերում բասկտերիաների Թիվը շատ ավելի փոբր է, քան Ռուսաստանի ճողերում: Դա զլխավորոպես ետք է բացատրելնրանով, որ Հայաստանիճողերը շատչոր են: Օրինակ, եթե ճողի խոնավությունը ճավառար Է նրա ջբուու ողերու

արածված, կ ,

ավմ-ավացա

45,9

վային,Ցուլտ. տոռողվսդ 476,44

գ ո"

»

ՈՊ

2,200,7

21 0

ճո ՛

ավային

եղան

բակտե-չ| բրակտեբիաներ բիաներ

| 2,580|1,841:0 Չ.854,0 1390,0 88204610թ-ն

պոզզո

»

»

Վարանը Հազանն

|

2246,6:| 852.9 .771:0

Աա ճող լագային նբո.բյադկերոն

կամԼենց-զողոլկ

ու

տնսակի տիպի ճողերում էլ ճանդիպում են միկրոօրգանիդնների6նբորրոռառնկեր,չատելալ խմբերը. բակտերիաներ,ճառագալթատնկեր,

Ընդճա-

Անոռառայինպոգզոլ

'»

|

Հողը,պարունակելով բավարար քանակությամբօրգանական ճան բոլոր ջն մություն ն օդ, ճամարգա քայլիննլութեր,խոնավություն, է: լավ սննդատու միջավալը ճամար Բոլոր «ոնհսակիմիկրոօրգզանիզնների

այտ

ները

-

Հողի տիպբ

գյուղ

ՌՍՖՍՌ

ԿԱԶՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԲՆԱԿՈՒԹՅԱՆ

գրամ ծողում բակտերիաներե թԹեվբ միլիոններով

նուր

չ

:

-

ՀՈՂԻ ՄԻԿՐՈԲԱՅԻՆ

ն

Հ

ն

յ

Ռեսպուբլիկա: շրջան

բերվաժ

՛

,

ս

տարրեր

ԹեՎը փոքրան արիա ՄոՐէ աա. վՊոոոիռ խոնավությունը ՐՐո. ժամ

.

:

Հ.

2Ր""ազությա Բազանրիաների Թիվը 100 200 Տ

ճողի "Դ

մեծանում

առնում

2Ր"

Ն

տոկոսին,

տոկոսով, իսկ

է:

Պետ

ջրելուց հրբոքն էլ

աւա

տոզոսով

օ00

աֆյա

ն

ու

ա

է

Բա» յ ԱՑ»ոո" : Ան Բե ր թեզը վըԿ էլ խիստ փոքրանում Ալս երնույթն ոռ նոյն թ աշնան ամիաներին յ 1" Ն թյ արան թոք ա ա բե նտակ չին կազմու Թիվը բիս: Քանի

դեռ ճողի

,

բ

մե

«

,

է:

Ա

մո

ՐԲ՛Ր ՛

.7

"

ո

"շը

մա

ժո

Ա Բոյ

նան

ո

ռսի,

"

ն

բակաւնրիան

կա,

Ճան

"

ն

Ս

է

արտո-

ալդ

ճ

ՄԶ

-

Թլունը ճողի բոլոր շերտերում միանման չեն կարող լինել: Քակտերիաէ ն ներով րնդճանրապես միկրոբներով առանձնապես ճարուստ է ճողի 030 սմ է, լը": ոն. իսկ դրանից ցաժ՝ճնտղննտն ւպակասում՝ խորս

շեր"ը,

չնայած քիչ չեն դեպքեր, երբ միկրոբների թիվը ճողի խոր շնրտնրում: բավականինմեժ է, մեժ փասաւիլը ինչպես ասվեց,կենտրոնացածենբ Բակոնրիաները սմ 0--30 խորության չերտում, այսինքն ալն շչերտում (վարեճաղի գլիւավոր մասն է տարածվածւ շերտ ), որտեղբուլսերի արմատների Թե ճողում ինչպիսի տեղ 12 գրավում բակտերիաները, ցուլ լիս նկար 50-ը"

է

տա-

Ճառագայթասնկեր.-Բակտե-

ճետո թողի մեջ բավակարիշ ներից նին շատ տարաժված են ճառագալնրանքոչ միալն Թվով Թաոնկերը: են շատ, ալլն շատ ալատեսակներուի

են

ճանդես

դալիս Ճողումի:Ճառաչ

դալթառնկերըՃաճավս ճողի սիկրոբ-

Նկ.

Բակտերիաների «ռարածվա-

ԱԱ ԱԻ ԲրաԲան րամ

լեն

ճողը պարունակում

է

Սլաքներով բակտերիա: տրված

ցույց

մի-

է

բակտերիա:

տոկոսն: ԹՎի 20--30 ռերի ընդճանուր առանձԵՍ կազմում: Հարոստանիչ նապես նրա դաշտավայրի ճողերում՝

դրանց թիվը շատ հլթե պարտեզի1

մեծ

է,

Օրինակ`

ՀԱ գրա թողու

ընդճանուր քանակը: րոօրգանիզնների է չոռ ճավասւմր 70--100միլիոնի» մելիոնը ճառագալդրանից՝15--Հ0 Ճառագալքասնկերը» Թասնկերնեն:

: մասամբ գտնվում նն ճողի մինչն 1 մետր Խորուլլան շերսոումի Սրանք է՛լ ավելի շատ են ճողի վարեհլաշերտում: Առանձին տիպի ճողերում բորբոսասնկերիքԲոշբոսուսնկետ. է: ճարուստ են թլվային ոնակնակը խիստ տարբեր Դրանցովավելի ցիա ունեցող ճողերը: Անտառայինճողերի վերին շերտը թավականին ճՃարուստ է քորբոսասնկերով:ՍրանցԹիվն ալդ ճողերի մի դրամի մեջ երմեժ

Համեմատաբար բիչ բորբոսասնկեր» պլարունակում կարբոնատայինն ճիմքային ռնակցի» ունեցող ճՃողերըո 1-2 Օրինակ, Հալաստանի գրամի եչ նրանց թիվը ճազիվ ճողերի միլիոնի է ճՃասնում: Բորբոսասնկերն էլ իրենց կենսազործունեությամբ: նլուլթերի ակաիվ մասնակցություն են տալիս ճողի օրգանական ցույց ճանքալնացմանըն, առճասարակ,ճողի բիոլոգիականպրոցհաներին: Փաքրառշասնկեր,-- Սրանք ճողի մեջ ճամեմատալար քիչ են, մեժ բեմն տասնլակմիլիոնների է

ճառնում:

են

ե վերամշակվող մասամբ դտնվումեն ոլտուղների,ճատապտուղների ղանազան սննդամթերքների վրաւ Ալչ տեսակետիցէլ նքանք աննդար-

դլոնաբերության մեջ մեժ նշանակություն ունեն: ն Ֆբիմուռներ.-անկերից բացի:ճողերի եջ Բակտերիաներից

բավական

շատ

են

նան

զանազան տեսուկիջրիմուռննը: Հողում :

ցանվող

ջրիմուռների մեծ մտար կաղմում են կանաչ, կապտականաչավունն դիատոմային ջրիմուռները: Որոշ ճոզերի մեջ նրանց երնան գալը պաՇՏոտանականբնույթ է կրում: Իսկ, ընդնակառակն,ջրիմուռները ռսբոշ նն մեժ դերում էլ մշտապես գտնվելով, դեր խաղում ճողի կլանքում: են ճողի րանք մեժ մասամբ որտեղ նրանց վերինշերտերում, ապրում ճասնում է 100,000-ից բջիջների Թիվը ձողի մեկ գրամիեջ ինչն իշկ ճեկտարի վարելաշնրտում նրանց քաշը 3,000,000-ի, երբեքն ճասնում է 100--200 կգ-ի: Ջրիմուռները ճողում երբենն ալսպիսի ինոր նրա մակերեսթ ծածկվում է կանաչ ռենախվությամբեն զարգանում, է ասում, սպասվում Թավիշով:Նիսան դեպքերում,ինչոլես ժողովուրղն է բուռն զարգացման ճնտնանբով ճողի մեջ բերք: Ջրիմուռների կուտակվում է ճակալականքանակությամբ օրգանական նլութ, որը բարձրար ազդեցություն է թողնում ճողի միկրոբիոլոգիականպրոցեսների, կենսագորժունեությանվրա: Դրո մասնավորապես Ազոտոբականրների ջնորձիվ է, որբ ճողում ավելանում է բուլսերի ազոտային սննդանլուեն Իսկ ալդ բոլորը թերի պլաշարը: բեր քատվունպաստում թյան բարձրացմանը: .

առատ

Բորի

"Նախակեճդաճիներ. Սրանք նուլնպես ճողի մեջ բավականին են միկրոբների շարքում զգալի տեղ են տարածված,ընդճանուր --

շատ

գրառվումն ճողի միկրոբիոլոզիական պրոցնաննրում անպալմանորոշ դեր 27 Խաղում:

Ինչպես տնսնում հնք, ողի մեջ բնակվում են բավականին մեծ Քանակությամբ ն տարբեր տեսակի միկրոբներ, որոնց բջիջների կենդանիքաշը կարող է մեժ չայիերի ճառնել։ Եթե ընդունենք, որ բջջի միկրոնի, ապա մեկ միլիարդ բջջի քաշը մեժությունը ճավասար է 1--2 կլինի մեկ դրամ. ճնտնապես, ճողի 25 սվ խորության շերտում, մեկ ճերտար տարածության վրա կատացվի մոտ ծ տոննա կշի" ունեցող միկրորալին մասսա: Ալս թիվը վերաբերում է միալն բակտերիաներին, իսկ եթե դրան ավելացնենք անկերի ն նախակենդանիներիբջիջների կենդանի քաշը, ալն ժամանակ արլ քաշը կկրկնապատկվի:Հողում աղպրող այդքան մեժթվով օրգանիզններնիրենց կատարաժմիկրոբիոլոմեժ գիական սդրոցեաներով, անկասկած, պետք է որ ճողի կյանքում անքնան: մշանագություն Հողի միկրոֆլորալինկաղմութլունը տարբեր տեսակի օրզանիզմների առոցիացիալից է կազմվաժ: Փարբներ տեսակիճողերում օրգանիզմների ասոցիացիան մշտական բնույթՀե կրում:նա ենթակաէ ճաճախակի փոխոխությունների, որոնբ կախված են տարվա եղանակներից, ճողի օրգանականնլուլերի առատությունից, տեղունների քանակից, ջերմո«-

քլան

ճողի բնույթիցն աստիճանից,

գլ

բազմաթիվ

պայմաններից:

ՀՈՂԱՌԱՉԱՑՄԱՆ ՊՐՈՑԵՍՆԵՐԸԵՎ. ՄԻԿՐՈՑՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

Երկրի կեղեը կազմակերովելուց Ճետո, երբ նրա մակերեսը Հիման մեջ է տոնում մթնոլորտի ճետ, մի շարք լուրաճատուկֆիզիկո-քիմիա-չ ն կան մեխանիկական տվխապի գործոնների ազդեցության տակ առաջ է դալիս նրա, ալոպնակոչված, ճողմաճարվածկեղեր։ Երկրի վրա սաղմնավորված կենդանի էակը, ճարմարվելով իրեն շրջապատող ալն պրոցեսպայմաններին,իճարկե, պետք է որ ազդեր ունենում էին տեղի կեղնում: ների բնուլթի վրա, որոնք ճողմաճարվոած Ֆենդանիէակի ներգործման էության մասին, ելնելով ներկայիս ի շարք

ղիաուններից, մենբ կարող

ենք մի քանի

անել:

Խզրյակացություններ

է: արագանում առսղլարների թալքալումն

՝

Երկրիմակերեսին ճնտզճետն օրգանականնլութեր կուտակվելու ճետնանքով ապաստավորպայմաններ են ստեղժվում օդի ազոտը լուն մի րացնող բականրիաների շարք միկրոօրգանվպններիճամար: այլ

Հատկապեսալնպիսի օրգանիզններեն սկսում զարգանալ, որոնք օրգաչ են: նական նլութերի նկատմամբ քիչ պանխանջկոտ Ալս վերջիններիս ն ալլ զարտացումով էլ ճնարավորությոն է ստեղժվում բորքոտասնկերի աճման զարգացման ճամար: օրգանիզնների Այդ միկրոօրգանիզնները, օրգանական միացությունները քալքաչ լելով՝ արտաղրում են մեծ քանակությամբ ածխաթյու գաղ: որը քիմիական ճողմաճարմանուժեղ դործոնն է, դաշտայինապարների քայքայման պրոցեսը, ճողի մեջ Ալսպիտով, դործող միկրոբիոլոդիականպրոցեսներիաղդեցության տակ, զզալիործն արագանում է: Օրգանական նլութը ճողի մեջ ենթարկում է մի շարթ փոխորոկննչական պրոցեսների ճետնան Միկբոօրգանիղձների թյունների թով օրգանականնյութի մի մոսը վեր է ածվում միկրոօրգանիզնների լդ ճանդեպբավականինդիմացկուն մի ամբողջական նլուլթի։ որը կոչվում ու

,

Ասաժներից գժվար չէ ճամոզվելչ որ միկրոօրգանիզններըչաղիաեն խաղում ճողառւաջացման պրոցեսներում: վրու ոշոր չասիով որ ճողառաջացման "պրոցեսների Ինչ կասկաժ, ազդում են նան կլիմալական պայմաններըն ապարների տեսակները:

զանց կարնոր դեր

կան պրոցնաներըճամարլա ամեն մի վայլրկլան փոփոխության են ինԹարկաւմ նրա մեջ զտնվող նլութերը։ Ալլ ռպբոցնաները, Սալաժթե ինչ պայմաններում են կատարվումն ինչ ուղղություն ունեն, կարող էն այնպիսի փոխոխություններ առաջացնել, որ ճողի մի անաակըմի ուրիչ տեսակի վերածվի

Հողառաջացմանպրոցնաներում ն ճողի կլանքում մասնակցում են միալն մի.լսմբի կատ մի քանի հսմբի միկրոօրգանիզնքներ, այլն՝ ոՀ դում զանվող ամբողջ օրգանական աշխարձը, ներասլալ նան բարձը: կարգի բույսերը: ոչ

-

:

Հողմաճարվաժ, կրանքի որնէ նշույլ չունեցող ապարների վբա առաջին անդամ բնակվում են այնպիսի օրգանիզններ,որոնք ճանքալյին նյութերով են ոնվում։ Արչպիսի օրգանիզնեերիշարքում մենք միշտ էլ ճանդիսյում ենբ ջրիմուռների, քարաքոսներին նիտրիֆիկացիոն բակիրենց կենաականպրոցեսնեչ Վերջինլոմբի օրգանիզնեներն տերիաներիս են մեծ բում մշակում քանակությամբաղուսականթփու, որով լեռնալին

է հումուս:

ՀԱրջիններիապդեցությունիցէլ կարող է ոլանալ ճողի ալա կամ ալն իպըո Հողումանընդճառ տեղիունեցող միկրոբիոլոգիականճն քիմիա-

ՄԻԿՐՈՍՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ

ԵՎ ՀՈՂԱՑԻՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ

Հողի բերրիությունը բարձրացնելու ճամար մեծ նշանակություն բնակվող միկրոօրգանիդնեկրի կննաական պրոցնաների ԱՆ: կարգավորումը: տեսակետիցէլ մեզ ճամար չավաղանց կարնոր է ծանոթանալ այն պազմաններին, որոնք ազդում էն միկրոբների վրա ն ունի նբա մեջ

որոնց

(Մեջապրում

գորժում են միկրոբները: Հողի աիպի ազզեցությունը.Ինչպես արգեն ասվեց, տարբեր տիպի ճողեր տարբեր քանակությամբ միկրոօրգանիդեեեր են պարունակում, Օրինակ՝թթվային ճողերում ճամարքաբոլորովին բացակալում էն ու

ազոտոքբականրները,այնինչ աբգպիսի ճողերում բավականինշատ են սնկերը, որոնք իրննց զարգացման ճամար պաճանջումեն թուլ թթվա-

լին միջավայր:Ճիշտ է, բակտերիաներիբազմաթիվ անսավներ բնության մեջ բավականին չատ են տարածված,նրանք ապրում ն զորժում են ինչպետքճլուսիտայինխոնավ, ալնոչլես էլ ճարավալինչոր ճողերում, բայց ն

այնպես տարբեր կլիմայականպայմաններում գտնված ամեն

մի տիպի

Ճողումլուրաքանչլուր ւոեսակիմիկրոբ լուրաճառոուկ մորֆոլոդիականֆիզիոլոգիական է ճանդգես ճատկություններով զալիս: Հալաստանիաղուտ ճողերում բնակվող ազոտոբականըներն ունեն բոլորովին լուրաճատուկ

ն ամենեն մորֆոլոգիականն ֆիզիոլոգիական նման ճատկութլուններ չեն առվորական մշակովի ճողերի աղոտորակտերներին։նիտրիֆիկացիալի բակտերիաներըտարբեր կլիմալական պայմաններում զտնվող ճողերում միատեսակինտենսիվությամբ ամիակը չեն օքսիդացնում, կամ րանք միննուլն մորֆոլոիական ճատկությունները չունեն, Ալս կամ ալն ճողում գորժող մինրոօրգանիզններն իրենց կենսականպրոցնաներիճամար անպայմանպաճանջում նն նորմալ պալմաններ, որոնց բացակալության դեպքում նրանք ղարդանալ չեն կարող:

Հողի

օոգանական

նյութեւի

ազդգեցությունը.-Տարբեր

հողեր տարբեր քանակությամբ օրգանականնլութեր

են

տիպի

պարունակում:

օրգանականնլութերի տարածվածությունն տողի Օս շերտերի:Ուղղաճալաց կտրված Ճողի առանձին շերտերում ճեյողճետե Ճումուսը միատեռակ չէ՝ նբա բանակությունն ըստ փորության դլակասում է: Որոշ տիպի ճողերում արլ նվազումն աստիճանաբար,իսկ օրինակ՝ տիպի ճողերում էլ շատ սուր է արտաճալտվում:Այսպես, որոշ առանձին շերտերում ճումուսի անաճողերում նվաղզունն քանակության է կասոարվումչ իսկ պողզոլ ճողերում, վերնից սկոած աստիճանաբար

Բացի

ալդ,

տարբել է

նան

միանգամից բնդճակառակն,

է

արսոաճայրտվում:

Պարզվածէ, որ միկրոբները կարող են խոլբ թասիանցելալն ճողերում, որոնց ճումուռային չելոոն ավելի խորն է. ալոպես է, օբինակ՝ ճողերում միկրոբների թավանցելիության անաճողկրում, իսկ պողզոլ ճազիվ ոոլրությունը

ճանում

է Ֆ0--30

սմ:

զարգաց ազդեցությունը.-Մեկրբոբների ս/ան ճամար չախազանց անճրաժեշտ է որոշ տարրերի ներկայությունը, որոնց բացակայությամբ մի քանի կարեոր բակտերիաներճողում զար-

Հողի հանքային մասի

դանալ չեն կարող: Երկրի կեղեր պարունակումէ ղանաղան տեսակի տարրեր: Ելնելով միկրոօրդգանիզմդրանից, պետք է ենթադրել, որ ճողի մեջ զարգացող իրականում ները ճանքալիննլութերի կարիք չպետք է ղղալին, բայց տեսնում: զարաղզոտորակտերները պատկեր ենբ մենք այլ Օբինակ՝ են բավականա չասի(ալցիումն ոլոռեղ դանում միալնոլն ճողերումի, չեն այդ. տեսակնոից բացառություն ֆոսֆորկաւ Ազոտորականըխներն կաղմում.կան նահ ալլ տնսակիբակտերիաներ,որոնք յս կամալն ունեն: ռարըերի կամ ճանքալին նլութի նկատմամբ որոշ վերաբերմունք Դրա ճամար էլ բոլորովին զարմանայի չէ, որ երբ ճողի մեջ ճանքային են ավելացվում, ճողում գտնվող միկրոլների կենչապլարարտանլութեր Ել կարող անմիջապեսուժեղանում են: Ալդ փաստերից կան պրոցեսներն մեժ ճան նշանունպես կազմությունը հնք եզրակացնել, որ ճողի քային նակություն ունի ճողի միկրոբային բնակչության ղարդացմանճամար: ն Հողի մեխաճիկական կազմի ազգեցությունը.--Հողի սթուունձի պատճառներից միկրոբների անձճավասարաչաւի տարածվելու չերտերում՝ է.` թլունն մեկն էլ ճողի մեխանիկականկազմա Հողը կազմված է տարբեր մեծություն ունեցող մասնիկներից: մասնիկներն ավելիեժ մակերեսալին լարվածություն Հողի մանրը ունեն, ն դրա ճամար էլ օխալ կլինի կարծել, Թե վերը ճիշմած թան խոշորները կարող են աարածվել' տարբերի մեջ միկրոօրգանիզքները Ճավատուրուչաի ավելի ծուրուստ են լն ճողերը» որոնք ճարուստ Մքկրբոօրգանիզններով նն ժանբ րասնիկներով, իսկ խոշոր մասնիկներով ճարուստ ճողելրը. նն միկրոօրգանի աղքատ զձներով: :

Բույսեշւի

առմատռային սիստեմի

ազդեցությու ճը.--

Միկրոբներիչ

քանակը բուլսերի արմատալինչրջապաառանձնապես բակտերիաների

Ս

անճամեմատ է, իսկ արմասոներիցզուրկ ճողելում՝ չատ իրենց զարգացմանճամար Բակտերիաներն բուլսերի արսիատայ Քեչ: պալմատլորտում (սֆերալում) գտնում են բավականին նպաստավոր ներ: Բուլսերի արմատները, ինչպես գիտենք, իրենց շրջապատում արնյութեր, որոնք օգտյոտադրում նն մեծ քանակությամբ օրգանական են կողմից: արմատային ախիատեմի բակտերիաների պլործվում Բույսերի "եժ ուծ մասը օրգանականԹթուներե», աղը ւսւո օըգանոական նյութերի ես տրոնթ ամբողջվեգետացիոն շրջանումալնքան մեժ քանակությամբ առաջանում, որ ճողի միջավալըը զգալիորեն թթվալին են դարձնում: Բակտերիաները,բուլսերի արմատային ռիոտեմից ստանալով օրղանոսվան ածխածնայիննլութեր, սկսում են արլ զոնալում արաղ աճել,բաղրանալ ն իրենց ճամար անճրաժեշտ այլ տարրերյուրացնել անմիխջակո-

առի ճողերում

ոբով ն ճռղում պակասեցնում են ճեշո Պորեն ճողի բաղադրությունից, վուժվող ճանքալին աղերի քանակը: Շատ ճնարավորէ, որ ալա զրոցնաներինզուգընթաց, արմատայինսիստեմի շրջապատումմիաժամաա շարք աղզուռորակոել'Պակ տաղոտալին ափբարվեն: միացություններ սիստեմի շրջապատում զարգանալով, ազոտայիննլոՖեր արմատային մեծ քանակությամբ ազոտ են լուրայԹերի պակասի դնպքում օդից ՃԽում ն, աղապիսով, ճողի օրգանականազոտի քանակը շատացնում:

Հողի մեջ միկրբոօբգանիզմ քանակիվրո ճողալին,լուժույթիակատուո է Թողնում. չոկտուալ Թթվությունը մեժ աղդեցուլթլյուն թթվությունննե է լուծույթի խտությունից:Հողայինլուժուլթի կբ ճերթին կախված Հողի

թթվության

ճշաճակությունը.--

Կերի զարգացմանե նրանց

՞

առանձին մասերում խառութլունը նույնանման չի կարող լինել, ն միկչփման մեջ հն մտնում ճողալին բոբներն էլ, որոնք անմիջականորեն ամեն ճետ, առանձին մասերի իրենց կլանքի ճամար անդամ լուֆուլթի ուլնանտան պայմաններչեն կարողգտնել:Հողի ակտուալ թթղվությունն անփուբոիւ մեծություն չէ, նա կարող է ճեշտալթյամբ փոիովել, նալաժ Թե նրա վրա ինչպիսի կլիմալական ։պալմաններեն ազդում: նրա վրա ւ մնժ կլիման, բուսականությունը, շակիան չափով ազդում են ՃԲողդի ն եղանակները ազլոո Երբ բույսերի ամբողջ վեգետացիուլիընթաց բում/ «րենք ծանոլիանում ենք ճողի միկրոբներին ն նրանց առաջացրածբիոլոդիական պրոցեսներին, միշտ էլ նկատում ենք, որ առանձին խումբ

ն շատ քանակապես «Միկրբոբննրը որակապես

մեծ

թարկվում: Ալս ճանդամանքը մասամբ պետք

է վերագրել

Հուլթի խտության փոփոխությանը, որովեետն ընթացքում, բույսերի արմատոլին ռիատետի

են ենփովիոխության նա

նա,

ճողալին լու-

վեզնաացիա

Ճեշւոուազդեցությունից

թյամբ բարձրանում կա իջնում առանձին ֆիզիոլոգիական կմբերից Մեկբոօրբգանիցնների է:

բորբո-

տանկերն ընգնանրապնսզարգանում են ավելի թթվալին միջավալրում,

իսկ լուս

են շատ միալն ւՐի: սակավ չափով զարգանալ մամանակկարողանում ցրաասերմիկրոօրգանիզքներ: Ցածրջերմաստիճանու քանի տեսակի

չեզոք կատ Թույլ տիմալին միկբոօրգանիղզնները՝

խմբերի

իջավաղլրում:

չնչին մեծամասնութ

չ։ նրանց կենսական պրոցեսների էֆեկտիվությունը շատ ճողի մեջ միկրոօրգանիղնների Փաք եղանակին «ղործում է չափազանց ինտենսիվ: Այգ ինենաիյվու թյունն ավելի լավ ախ ե է դարնան ամիսներին միկյոշնան ամփիսներինո Խկատվում են իա Է ճնշված չոիով լինում: որոշ բացատրվում բոօրգանիղքները կուօրգանականնյութերի բ ւմրեժ քանակուլժլում ճնացորդգների Ճողում'

--

Հողը բաղկացած է հրեք ֆաղից՝ պինդ, ճեղուկ դաղաղլին: Այս ֆազերի որոշ փոխճալաբերու(լան պայմաններում է միալն, որ միկրոօրդանիզմներըկարող են զարն ոաղնալ մասի միկրոբները օրինակ, առանց ճեղուկ աճել:Ալօպես, դոյություն ունենալ չեն կարող» բայց երբ ճղում լոս քանակըչափից է շատանում է, ն ճողի դազայինմասը դրա ճնտնանքով չուր դուրս /ղվում, սպա գա ռրոշ խումբ բականրիաների դոլության վրա խիտ է աղդգում, որովճետնճողում անրոբ չ/ացասարբար բնույթիկենսակաֆ տեղի չեն ունենում, «դրոցեսներ Բոլորտեստկի ողերի ճամար չափազանց դժվար է ցուլց տոլ (օոնավություն այն օա տիմալ աստիճանը, որը կտ ճնարավորուլթյուն Տողում ստեղծելնորմալօդա-ջրալին ունժիմ: Ընդանուր աու ամբ խոռնավուլժյան աստիճանըոլեւո ք է լինի տվլալ տիպի ճողի ջրունակության տոկոսին: մոաւավորապես` Եւան է քանակի լւոնավությունը ճողում ապատովում նորմալ օդա-ջրաՀողի ատոուկատուշայի ազղեցությունը, ն

ճավատար:

չին ռեժիխը:

ջուրը

կորող է

՝

են

։

.

են

նորմալսլալմաննելր:

ոննգառության ,

Տարվա աարբեր եղանակնեչ բի ճաջորդականությունըճողի միկրոբիոլոգիական պրոցեսներ» ն միկՀողի ջեոլության

ազղեցությունը.--

է մոցնումմ: մեջ բավականին էական փոփոիաւթյուննել: րբոբների բանակի Ձմռան է, այդ նվաղում ճողի մեջ կլանքը ամիաներին չափազանց

ՅՍ"

ՆՈ

լինեն բավարար զանակի խոնավությամբ: ապաճովված չ բարձրանում,. շատ ճողերում ջերփությունը երբեմն, Հարավոոլին իրենց կենսունակությունը (որցնում միկրոբները ճՃաճակվ որի ճՃեւտնանքու| ն նման են, բալց ջրի դեղքերում, կուլտուրական ճողերում ւ/շակման ջերմության ճնոլավոր է Թուլացնել ալ միջոցների կիրառումով Հողի

տվյալ ոնակցիային ճարմարվելու լուրաճատուն ունաէ, միկրոբների Բջջի օատմուտիկ որ ճատտատված դություն:Այլապես, ճեշումը, խոնավ ճողերից չորային պայմանների անցնելիս, լսիստ մնծանում է: Միկրոբներիալս Պատկաթյունըտվլալ պայմաններինճարմարէ, որովճնտն բջիջներում օսմոտիկ ճնշման վելու լուրաճատկություն նախ՝ բարձրացումը նրանցներժժելոււրեժ ուժ է տալիս,երկրորդ՝ֆիզիոլողիապեսավելի չորային պայմաններումսուրելու Տնարավփորություն: երկրագործի նպատակն է, իմանալով ալդ բոլորը, կաթգավորել ճողթ ճողի միկրոբիոլոգիականպրո ջրայինռեժիմը ն դրանով հսկ ղեկավարել ճամար սատեղ-որոն. ք, իրենց ճերթին,բույսի պեսները, ժում

միկրոլների Հարավալին Ճողերոււլմալիսիցոկսաժ ջերմությունը: ճոէ, միալն այղ եթե ղարդացմանճամար միանդամփալն նպաստավոր

Բարձր

բազասականաղդեցությունը:

ները զարգանալ չեն կարող, որշվճետն այչ լխթռնավությոնը նրանց կողմից շի բուրացվում:Խոնավն չորային ճողերում կրոնքն ընթա Խու է վորաճատաւկ Պարան: ձնով» ն միկրոբները պարտ աններում ցուցաբերում

32-Ը-ի: ճողելրոււմ՝ 20--296Ը-ի,իսկ ճարոսվալին ղերը

վիճակներում դտնվել:Միկրոօրտարբեր 27 միալն ալն լավ դանիզնները զարդգոնոււ՝ դեպքում,երբ ջուրը ճողթ ազատ շարժվում է, ՀիդրոսկոՀերտերումփասնիկներիարանքներում "լիկ ջրում միկրոբները ղարգանալ չեն կարող:Հողի առանձին ւելաանիկական մասնիկների ` կոզմից ամուր կլանված ջրի չերտուժ միկրոբՀողում

ընթաց քում առաջա-չդորժուննության տակմամբն միկրոօրդգանիղձների մի քանի նլութերի ցող ազդեցությամբ: տոքռիկ ճողերում մ իկբոօրկլիմ ալականպայմաններում դտնվող Փարբեր ճամար օպտիմալ ջեր ությունըկարող է խիստ: ղարդգացման դանիզնների Ճողերումմիկրոբների ղարգացումբ: ւենել: Ալապեւ՝ ճլուսխաալին տարբեր ճավասարէ լինում մաքսիմալ էֆեկտ է տալի»,երբ ճողի ջերմությունը

.

կուլտուրական

վիճակի ազդեցությունը.--

.

Հողի մշակումով`

միկրոբիոլոգիականպրոցեսների պալփոխում ենք նրասՐեջկատարվող պայմաններում մանները:Այժմյան տեխնիկականճնարավորությունների պրոմարդու կամքից է կախվածճողում կատարվողմիկրոբիոլողիական

ցեսների Ճաջող ցանկալի մեր պայմաններու ըն/քացքը:Երկրուգործը մեծ ճնարավորություններունի ճողի ներքին ոհաուրսները մոբիլիզա-Հ̀ բուլսերի աճնցողուպայմաններստեղժել լավագույն ցելի ենթարկելով՝ ն անճրաժեշտ է Դրա ճամար դործումի: բարձր բերքատվության Թլան Ճողում ատեղծժել ալնպիսի վիճակ, որ չսպաճովվիբավականինլավ օդասիստեմատիկջրալին ռեժիմ, ն դա կրի ոչ թե ժամանակավոր, ալլ բնույթ: Հողի լավ ն ճիչտ մշակումը ոչ միալն միկրոբների թիվն Է երնան: ւսվելացնում,այլեճաճախնպաստում է նոր ւոնսակիմիկրոբների ու

.

` էին: 0րինակ՝կիսատանապատ դալուն,որոնք մինչ ալդ բացակալում ւ ջական ե ոռողման միջոցով ճնարավոր է մեծ չափով ավեՃողերում'

լացնել ազոտորակտերներիքանակը ն ուժեղացնել նրանց կենսադորժուճողերում կարելի է արտակարգ՝ նեությունը: Նույն միջոցներով պոդզոլ կենսագորժունհու-կերպով ուժեղացնել նիտրիֆիկացիալի բակտերիաների Թլունը: Հողի մեջ պարարտանյութերմտցնելով մենք ճնարավորություն` 329.-

մեջ

ննք տալիս ճողի

գործելու:

Վերը ճիշված

միկրոբներին ավելե

ապրող

բոլոԼ"Ր

ինտենսիվ

նա

ազդեցությունըճաշվի առնելով: մեր կենաադորժունեությանը բակտերիաների

ժոննե գորբժո

դժվար չէ ճողում գործոզ ցանկացած ուղղությունը աալ Թյլան բարձրացման դործին:

ն

բի

ալն ծառայեցնել բուլսի

բներքատվու-

աոռրեպտոմիցի (օենիցիլին» դարձելմի շարք բուժիչպրեպարատներ ձեր է անձր ժեշտ իմանալ,թե ինչ Մեղ ճուտար հն այլն)պարառոոել: ղզարունեցող տիկրոքբներ ճասոկություն ինչպիոռիֆիզեոլոգիական

է ն ու

Հարագորույ ինչպիսի ողու կտա

մեզ որը պայմաններում, դանումլս կամ ուչն նման միկրոֆլորա «նհցող

զախօրոք որոշել, Թն կարող

են

եթե

ճողը

ալգ

փոփոխություններ առաջ ն կամ մշակում Ենք ծն ք որնէ պարարտանյութով: գան

պարարտացնո

ձնով: աա կամ ալն |

ԿՈՄՊԼԵՔՍԻ ԱՌԱԶԱՑՄԱՆ

ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԻԴԵՐԸ ՕՐԳԱՆԱԿԱՆ

ՈՒ ՔԱՅՔԱՅՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՄ

,

ՀՈՂՈՒՄ ԲՆԱԿՎՈՂ

ի ՄԻԿՐՈԲՆ ԽՐԻ ՓՈԽՀԱՐԱՔԵՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

կողք-կողքի միկրոօրգանիցնները Հողմանպայմանբազմաուլիսի միմլանց վրա. ազղգեցութլյուն թողնախան կա ազդեցություններն արտանալավումե ւյ բնակվող ան

չ

:

Մ

Մլդ

ում,

են

որո

խանգարելու լ

ԱԱ

մե

ՅՐ չողում արնո" տ :

բար

մ

Կի օգնելու

չէ "ճնարավոր նրանց դգործաւննությունը օրգանականնյութերի ճանքալնացումըհնարավոր միկրոօրբգանիզնների միացլալ ղդորժու նեության է երնուլթըցուցադրելու ճամար կարելի շատ օրիե (երպ

ո

ԻԻ աի "ակներ ԻՆ բ "ա չվ ահրացիալի ենթարկված ճողերում ոն ԱԵ" գոլությունը առանց արոր օրգանիզններիմիանգաաարփն ոռանց կամ նիտրատներըվերաազատոբականրների Վւ» :' բակտերիաների ոո»՞ արի չէ: ԱԻԸ Ազոտորակտերներին բկավոր

:

լդ

Կ

անան-

Մ

ազ

ար

Փալքալող

ունը

դորզունյույժ

են

ճա

արավոր

անթան

անազոտ օրգանականմիացություններ, տակալննրանք թա ՛ լթ չեն Քրբեք եկ քաղանթանլութը խմորող բակտե: Հ իրոնց եսնե Ժամ սակա ամազակ կուտակված օրգաՀամախեմա լ զոտոբակտերները, սնվելով եեւ ական քալքալում, լումից առաջացածօրդանական թթուներով, թաղանթանլուլի ան է 52( հ . ածում մինչն ածխաթթվի Ք չրի, որով իսկ թաղանվրա Թոզած որող օրգանական Թթուների բակտերիաների ամԱդր ցութ րոնը չեզոքանում: է' կողմից էչ եթե վերչին տիպի չ ն ակտերիյանե ազոտորակտերներիդոլութլունը տվլալ պլալ-/ բակտնրիաներըչլինեն,

Տը ՊԻ թթուներիցՐ"Ց ր

աՀ մ

ո

Բն արս

,

կա ա

ւ

17" '.

ք

Մլուս

մ/աններում կլինի: անձնար ու

ն ե,

:

ե

ԱՅ

Ն.

կողքին դոլուլթլուն ծրնուլթների

նման

զի 2 ձայ ԼԱ չուսղոնիզմիհրնույլթ: Վերջինդեպքում երկու ճալտնի բակիան կողքի զարգանալով մեկը մլոսի կենսականպրոցես է, ալ ր Թոցքն արգելակում Բե , ա

իխ

մե

ւս

Է

ւ

Հողի

Ս

ոէ"" ց

Ր ողի

.

"

մնջ հղած

մասին, Ճի

.

միկբոբիոլողիական բնակչությանկազմության

ճամարմիկրոբների ոն ւսունենալու ճասկացողություն «աի դռ իմի Երնուլթըխոշոր նշանակություն ունի: ՄիմլանցԿրաուրաւիբ ունեցող բակտերիաներիկննսականւպրոցեսազդեցություն շո

ւո

Աաաեն րից օտացված նյութերի. մեկուսացմամբ,փֆնչպես

տեսանք,Ք

րավոր

ճնարավո

միջավալը է։

ճամար մի սննդատու միկրոօրգանիզնների աննե Րե՛ Հափար անձրաժեշտբոլոր պարս Խրանցզարգացման տրտեղկա՛ն քիմիականպզալման ճողում ֆիզիկոէ, Արտեղից էլ շատ բնական կազմության կարող է միկրոֆլորոլի 5 ի Պն մի փոփոխություն կողմից ԵՐՆ Հո ՂԸ

յ

որ

ու

Բալց լուս աուաջացնել: մեջփուբոթություն նակի միկրոբները օրգանական բազմաթիվ բազմապիսի Ի ո-

բնակվող կարող են ճանապարճով սինթեզելու . ութերն անընդճատքալքալելու ճողի քիմիականբաղադրությունը: ու

ե

ենթարկել փոխության ճիոնանքով պրոցեսների բազմաբնույթ մեջ կատարվող Հողի

ֆրա

Ի

լ

բաղադրությունը միական իկ դի Չնալաժ

.

սակայն վերջ ի Վերջ" մի

աակ չի լինում,

միատեչ նլ թ չ

յ. արի բնուլթի ընդճանուր արդլունքը Ր

ոցեսների պրոց

նամ

Չնայած ճողի թարկվում:

են-

է փոփոխություն

արագ

շատ

ից ճանքայնոացու

նյութերի ալ տացվում, ացվում ալին քն՝ օրգանական ՓԾլու ժուդ դույնիՖերկվածկայուն

ո

մասնակի

,

'

նլութերից

բարդ կիսաքալքաղված

մ

թեր Ճողի Դ Բ»

ողն

են

Մեջ

չեն

ճողամ բնակվող միկրոորգանիզքների ընկնելով. ջերմուեթե Ժիխուլն են

ներա7 ամո

թյունԸ'

ՀՐ

գաղիո(ճումինալիննլութեր):

մաճացաժմարմինները ն բուսականօրգանիզքների կենդանական կենսական առաջ

«,

ուզեսդաո Կմիջ

'

բոալթալվել,

.

(

նա Խոնավությունը ճողի ոնակցիան ե

Մ

այքարփանը ՀԸնդ Մը խոչընդոտ

ալդ քալքալո |

ճանդիսանում: չե կարող միատեսակ քալքալումը չնացորդների Ալդ օրգանական տարբեր կազմությունը ոի ա

նրանց

ունենալ, քանի հղի ատեն արագությամբ չ:ազորդների Օրգանական է պարունակում: Խմբի միացություններ ոննդաԷ ճամար որոշ խմբի բակտերիաների միացություն մի տեսակ կարող ն պրալմաններին, չ բազմա/ւզգդող նաղլոժ են լութ ճանդիսանում, Առաջինձերթին քալքարման ենթարկվեր պիիձեափոխութլյաննե»ի իսկ վերջին միացությունները» ,

,

ջրում լուծվող օրգանական ննթարկվում ն փալոանլութը: ՃերԹԻՆ՝թաղանթանլութը

Խերկալո ճան քալին նյութերի միացությունները մեջլուծվող եֆ: այքալվում անկա Ճ անկախ, ւ Թլունից արագ Ք.րք"1 Ջրի

արա

Թաղանթանյութը

փխալտանլութը դանդաղ,

ն

տրոճվումմքալքալվում

բալց

մշատապետ

ճան

մարլա 60 տոկոսն են կազմում: Նրանց քայքայումը ճողի մեջ արդեն մասամբ կախված է ֆանքալին, ճատկապնս ազոտ պարունակող

երեք անդամ

ճանքալին աննդանլուլժերի պակասունլւթերի ներկալությունից: ժդի թյան սլալմաններումփալտանչաթըշատ դգանգաղէ քալքալվում։ Ազոտի ճարուտո օիգանական նլութերը աբսահմատիկորեձճը միացություններով Օբդանոչկուն ալքալումը օդի կոււուսկվում. են: միացությունների է տեղի ունեարագ ստության-անրբորպրսլմաններում ճամեմատաբար Ֆու: Վերջին դեպքում օրգանականնյութերի կամ բուսական ճնացորղքայքայումը երեք անդամ արաղ է ընքանում, քան օդի բացակաների բության դնալ քուր: Ելնելով դրանից, մենք, ձոզում օրգանականնյութերի: Տան արագացնելու ծամար, սլետք է ճողի մշակման աշլվոսքայնուցումն տանքներն այնպես դասավորենք, որ ձողն առատորեն ապաճովված լինի օդուր ծակառակդեպքում, ռողի մեջ կուտակվող բուսական քննացորդները Լրիվ Փալքալվելչեն կարող ն երկար ժամանակչեն առաջացնի: ե ւր ւե ոնն ւոն ու, բուլոնրի ճամա մնացորդների քայլն

թո

բացի

ր Տ

ո

,

անելրացիալից,

ե

կախված է

նան

ա

1)

ս

է`

Մ

|

Դ

քանի

մ

ւ

«ս

Ա

7 ամբոզջ բուսական մասսայի քալքալման

Է

օրդ ժամանակ: ԵՐԲ օրդանաէ ն ճՃարուսոէ ազոտալիճո կան բիտասարդ բուսական ննացորդգ անճամ եւրատարագ է Ռդ72 մ նբ" քալքալումն տեղի" «կ ճավաքվաժ է ավելի ուլն յող բուսական ձնացորգը »» ր , ճասակումե բիչ ազոտային Կլութերէ պարունակում, ապո Զրո քալքալման պրոցեսը շատ գանղաղ է ընթանում: ԵԹԵ քոոսականմառսան 1,7 տոկոսից պակաս աղոտ է նրա քայքայման ժամանակ ամիակ չի առաջաւն (ամոնիումի ումը,դեռ ակառակը, աղու աղերի ձնով) ավելացնելիս, միկրոբների կողմից նա օգտագործվումէ, ն Ադ երեուլթթ աղոտն անօրդանականձեից փոխվում է օրգանականի: բալքայման կարելի է բացատրելնրանով, որ բուսական մքնացորդների է: լն Տետնեանքն Մեկրոբները ոլբոցեսըմիկրոբների կենսագործունեու ոչ միալն Փալքալում:ալն երենց անփական ճամար օրգանամարմնի մեջ ազոտը մոտ 10 ք կազմություն բուսական քնտաբրա ճամար էլ ազոտից աղքատ ան

Խլութբ լ ւթե

Ր" Բ

ացու

ԱԱ

՛

.

Մո

/

դա

նյու նյութի մե

չոր չոր

|

Առաջացել է

ա

դաս(ածթաԱի

ծ

մեջ

Ալոտ ավկլացնելի»

աԱ Ա

է Առաջացել

լածխա-Աի թոն Հան

չրամներ դրամներով) գրամներով) դրամներով) աԱՈ

Լ

165,9

դարման Տարեկանի ցողուն Փգիպոացորենի

500,7

|

768,4 193,2

վույտ

կաղնու անըն

պարունակում,

Անա

հա

ՀՐ

ս

՛

ՀԱ

ե

դամ

ՅԾ ԲԱ ԹԳ

աա

ղո

սոեսակբ

(2

Նրան

ու

:

թավան

Քոր» ի ինտենսիվության, ինչպիսի ինտենոիվությամբ այն ում: Բերբի ի աոԴԻ Ճողերում: նկատվում կախվածություն Վ

-

.-դ

հն

ո.

Տ

-

/

ազոտը է արագանալ ականում թաղանթանյութի քալքալունն ազուու ա

աաա

Մ

ՆՈՅՆ

ԹԵ

ղլչուռակ

բուսականմ,Շճացորդների Հանջայինազոտիազղեցությունը վրա տ րագության բայրայման

ճնա-

/

է

ճՏնացորգ բուսական

Ֆշանտկում ԹոսխներիԸնթացքը կարգավորելու: որոնք է, կարեոր դործոններից այն աղուն Խերի մեջ սարունակվող ւրագությունը: ուտ են օրգանական նոթերի Սանամ աշ

ե ,վեԸՐԻ ՆՊ թաղանթանյութի քայլբյալու ողներում է ալդ (2 ինտենսիվ որ ճողերի մեջ օգտագործելի կառարվում, բավականինշատ է: երք անբերրի ճողերում ավելացնում ենք "

.

՝

(տես աղլուսակ 5): դործելի ազոտից դուբ Արդավան

մու

է

տեսակետից: միջոցները ռացիոնալիզագիալի ենթարկելու դետենալով ճիշւո քի ուուսնձնաճատկությունները Միկրոբներիաշիւաւտուն դուաղբ տական արձնա մենք ոորող նենք Ը բոնելՃղոււր կրոի սԿԻիաւն "եջ օրդանականնյութետելի օգուսգորժվողԸ սական կուլոի ունենալ պաա լդ ձնասիոխուն յուն էոթրունը ճնարավորուլթ //' ձն ասիոխմյան

Հառակից դրան մ. ցորդների արարունակված տա, կազմության ունը

տարագ

բուսել

'

ո

է

Մշանակոս

առա-

աար

ազոտ

ցողունինը, ընթանում: խկ հզիսրոացորենի Թլունը խոշոր ազդեցու այդօրինակ ազուխ Հանքալին նրկու անգոր: պատթլուն ունի բուսական ւսցորդներից ւպբարյոանլույթնր

ւրեծ

,

ավելացվում,

քային ժամանակ, երբ ցորդների բալքուլման է: ամմա յորագանում ։սրոցհռը քալթուլման տարեկանիդարմանիՔալքալումը Հանքալին ուզուռի ավելացումով

Այդ նլութերը բուսական հնացորդներիՃա-

են:

|

33,0 Յ0,8

584,0 870,4

0,0 0,0

24,2 0,9

.

20,2

327,0

,

է 0,727 կղնու տերնը սչարունակում

տոկոս

ազոտ:

րբալց

ճա

ճա-

ճարդը: ինչ որ տարեկանի է մարկա նուլն արազոթրամբ քայքայվում, ճս նքալին ավելին. Նուլնիակ է 0:24 յոոկոս ազոտ: ռբբ պարունակում որքան չի արագացնում, Կաղոտիավելացումը նրանց քալքալումն ալնքոն յվելացումը ազուռի ժամանակ, շրի քոալքալումն Ճարդի քալյքալման

ԸՍ

ու

բարձրոոն ում է

մփոտ

լեք

կղնու տերեների

Ֆրանց Ժեջ գտնվող

|

անղդո:մ:

Ճավանորեն կապված ճատկությունը կենսսաճե,

Պան

է

դաբաղանլութերի որոնք միկրոբների

կասեցնում դունյ բոցեսները

12)

է, ճողերումՃումուսըդործնականումիբյոցակալում

Այշպիսով, ճողում օրգանական նլութերի ալբայման արոադությունն ուսումնասիրելու Ժամանակ ոչ միալն նկատի պետք է ունենալ ազոտի Փանավը, այլե նրանը քի /իական ոնրանցմեջւզարունակվող ղաղրության մեջ գտնվող մլոս կոմպոնենտները: Հողի մեջմնացոժօրգանականնյութերի նորմալքալյքալտանրնԹացբից է կուխված նրանում ղարդացող բույսերի նորմալ աճիցողու1711 թլունը, ճետնապեւ՝7 նրանց բերքատվությունը:

:

բե

է

առաջ

մաններ:

առաջացնում մելանային բնուլթի մուղ դույն, Սակալն սլեւոբչ նշել, են

ճումուսի բնորոշ կողմը ոչ թե Կրո դուլնն է, Դրությունը: Հումուսի առաջացման ժամանակ մեժ որ

չերմությունըխոնավությունը: դեպս Համենայն ե

ալլ

քիմիականբաղա-

դեր

են

ետք է

խաղում ճողի

խոսոովանելչ

կլիմալականառանձին որոշակի մոմենտներ, նպաստելովճողի միկբոօրդգանիզնների կենաադորժուննությանը, միաժամանակ վճռական դեր են խաղում կուտակման գործում. Արնադարձալին երկրների: որ

ճումուսի

ներկալում»

ունեցող ճասկացողությու ճումուսիմասին գոլուլժլուն նա միկրոբների նը ճանդում է այլն մտքին, որ կենասդործունեության ձան քում միաժամանակ դառարվող ընթաց քալնացման աինթեզման արդիւնք է կենդանական բուռավանմնացորդները,ճողի մեջ ընկնելով, միկկողմից ենթարկվում են մի շարք րոօրգանիզմների փոփոխություննե Ջրի մեջ եշտ լուփվող նյութերն ավելի շուտ են ձնայվոլթվում, իսկ`

Շուփոուս, դաղիս

որը տարբեր տեսակի քիմիական պարունակողբարդ միացություններ կոմպլեքսի մի նլութ է, նրա բնուլթը դեռ մինչե օրա էլ լրիվ պարզված չն Ալդբարդ կոմպլեքսի մեջ մտնող շաւո տեսակի նյութերմփլուսներից տարբերվում են նրանով, որ նրանք մշտապես գանվում են Ճումուսի: մեջ ն կազմում են ճողի բնորոշնլութը: Վերջինա կոլոիդ ճատկուլթլուն ն մուղ դույն ունիս եթե ճողը ճի քալին լուժուլթով է մշակվում,նրա մուդ ներկված: Կլութը փոխվում է թթուների մեջլուծվող նլութիթթուների մեջ լուծվելով, նա տալիս է դոնդողանման նատվածժք,որը կոչվում է Ճումբնոյին Թթու, Հումինալին թթուն ազոտային մխացությունէ ն ունի թթու ռեակցիա: Բացի դրանից, ճումինալին Թթվի մեջ գտնվում են մի չարը. միացություններ, ինչպես նան դարաղանլութերինման նլութեր: Միկոոբճեւի դեռր հողի մեջ հումուսի առաջացման զուծում.-. Հումուսին ժանոթանալիս ամենից առաջ աչքի է ընկնում նրա մուգ դուլնը։ Բացի այդ, մեզ ճարտնիէ, որ մի քանի նլութերի ձնավփոխման ժամանակնույնպես ստացվում են մուգ գուլնի պրողուկաներ, Ալսպես, օրինակ,դաբաղայինշաքարանլութերը անկերի կենսազործունեության ճրտնանքովլուծվում ե տալիս են, այսպես կոչված, ճալովլանԹթու, որը ճիմբերի ներկայությունիցօքախդանալով՝տալիս է մուգ գուլնով ներկված լուծույթ:Բացի դրանից, օրինակ»ազուտորականրները ն Ճառ մի անին իրենց կենսագործունեուլթյան դալթասնկերից ժամանակ

կուտակվում, փերջիննե

է բարձր խոնավությունունեցող գոտիներում, մուսի թանակը մեծանում որոնբ ունեն նախկին գութունմոյուսվորապես ձավասարջերմայինպալ-

Հողի մեջ օրգանականնլութե-

ժամանագ, զալքալման ինչպես առացինբ,

ավ չն

ճ.ւէ ն, ճակառակը, զուգընթաց, ազուսիզոանուկը րացմանը պակասում

ԱՌԱՋԱՑՈՒՄԸԵՎ ՔԱՅՔԱՑՈՒՄԸ

կոււտռակումբ հողում.---

շատ բավականին

առաչին տիպի ճո-

՛

:

Հումուսի

որ

բուսական մառտա է քան օրգանականնլութերի կուտակումը կլիմալի, խոնավության ն մեջ է դյոնվում: ջերմությաննետ ֆունկցիոնալ կախվածության Հողում ճավառարի խոնավությանպաղփաններում, ջերմության բարձ-

ԱՆ

ՀՈՂԻ ՀՈՒՄՔԻՍԸ, ԵՐ.

Է

րում ՛Հողի մեջ

ոանաային ճողերում, չնալաժ նրան,

Կու

ու

:

ու

չլուծվողները՝ավելի կուտակվում

եՆ

մինլան

ուշն

ւաճնատի

էլ ճողում դժվարությամբ: Դրանով Են ճուորոնք կարող օրգանականնյութեր, շատ

կոմպլեքսի /իացությունների

Արչ քալքալունների ժամանակ

մեջ

փնել:

կառուց միկրոօրգանիզնները»

են, իրենց մարմինը, ճնտագալում իրձնք նուլնպես մաճանում Միկրոբէ ների պրոտոպլազմալիմի մառը նուլնպես ճանքալնացման ենթարկվում, իսկ մլուսը՝ կարող է ազոտայինն աժխածնալինբնուլթի ավելի դիմացկուն միացությունների վերածվել, Շատ ճավանականէ, որ ճումուսի մեջ գտնվող օապիտակուցը մաճացաժ բակտերիաներիմարնի ազո-

տալին միացությունն է: Հումուսի

համեմատ

արաղ

Երկուտոկոս

`

ան-. Խոնավն տուք կլիմալում ճումուսն քայքայվում, քան ցուրտ կամ չոր եղանակներին:

ճայքայումը.-Է

տարի ոլարունակող մեկ ճեկտար ճողում ամեն չէ է մինչն 4 տոննա օրգանական որը կազմում նոթ քալքալվում, ճողում ցանվող ամբողջ պլաճնատի օրգանականնյութերի 5 տոկոսը, Ամեն անդամ, երբ ուղում ենք դաղավար. կազմել ճողում ճումուսի քայքայմա նիտճողի մեջ աղաջոսցած ենք առնում արագության մասին, ճՃաշվի նկատի ունենալով, որ նիտրատները աղզոՃռւմուսի րատների քանակը, միտային միացությունների ալքալրիան ցուցանիշն նն: Ցարեկան, ջին ճաշվով, ճումինյանմիացությունների 13--1,8 տոկոսը նիտրատնեբե է

ձումուս

վերածվում:

աժխաժնալին

միացություններիքալքալման ցուցանիշը Հումուսի դոլացաժ աժխաթթուն է: Հումուսը մեծ մասամբ սապրոֆիտ բակտերիաների աննդառությանճամարշատ վատ ածխածնային միացությունՅՑ5:

է: Մեկբոբներիկողմից նա Կերի աղբլուր Քալբալման է ենթարկվում «քայլն ճնշտ բուրացվող ածխածնալինմիացությունների ներկալութլամբ: Հումուսը միկրոբների ճամար ե՛ ածխածնի, ե՛ է: աղոտի աղբլուր

'ՍակալնԿոմ ինլոշննլութերից օգտվելկարող են ծողում/դտնվող լուրա-

Պասռուկբակտերիաներից միալն նրանք, որոնք ճումինլան միացութլուն-

ֆեր քալքալելուընդունակություն ե, ունեն: մերջիննելրո

որ

ճումուսից

են վերամշակում այնպիսի միացություններ, որոնք սովորական ռաղ-

րբոֆիտներիճամար արդեն լուրացվելի

են:

ՍԱծխածճային միացությունների ենափոխությունը հողում,թաղանթաճնյութի Հողի մեջ անցնու բուտական Բայճայումը.-կենդամեծ Ֆոամոն մասն օրդանիղեների մնացորդների միացուաժխածնային ու

թյուններ են: Ադ միացություններիշարքում ճումինյան միացույթլունԽերից "ետո թաղանթանլութը չափազանց ճետաքրքիրե կարնոր նլուլթ Հ, որը քուսական օրդանիզնների զգալի տոկոսն է կազմում, Բացի ալդ՝ թաղանթանլույթը ածխաժնալինմիացությունմնացոաժ Ների շարքում բավականին դիմացկուն է: նա միկրոբների կողմից շատ դժվարությամբ է փոփոխաթյան ենթարկվում, ն ամեն մի քիմիական նրա վրա ազդել չի կարող, Հողի մեջ ճումուսի դգոլոցման ոհազենտ Ժամանակ թաղանթանյութի ւնժ դեր է /սաղում, ն, երոբ, մի շարք

տակոնհրիաներ են մուդ Թաղանթանլութը ձնափոխելիս աոսջացնում դուլնինլութեր: Հողի մեջ անցնող բառական լթաղանթապատլանի մեջ զանվող

Կյութերից «արզ

կարնորներնեն՝

1) բուլսի սնվական

շաքարների կոնդննաացիան է,

որը Թաղանթանլութը,

2) ճեմիցելյլուլոզան,որը պարզ շաքարների ն պենտովներիկոնդենսացվածնլութն է, 3) պեկտինլան նյութեր, որոնք միջրջջալին տալրածություններումգանվող նյութեր են, 4) լիգնինը կամ փայտանյութը,Աճա ալա նլութերն են, որոնք ընկնելով ճողի մեջ,բակտերիաների նն ենկողմից ալս կամ ալն ձշողիոթության թարկվում: Թե այլ նլութերից որն է գերակչոռում,բստ ալնմ էլ նայած թաղանթանյութի քայքայումն ալա կամ ալն ուղղություննէ ստանում, Հողիմեջ (Թաղանչթանլութի բալբալումը աւեղի է ունենում երկու ն ճՃանապարճով՝ ահրոբ անահրոր: Թոաղանթաճյութի անաեոոբ Բայբայուսմրը.--.կան երկու խմբի ճատուկ բակտերիաներ,որոնք թԹաղանթանյութըքալքալելով առաջացում են միժ Փանակութլամբ դազելոԱլդ բականրիաներիկենսադորժու-

Ֆեության ընթացքում թաղանթանյութի ճրդրոլիզից քանակությամբ պարզ

շատ վորաբար

շուտ

շաքարներ

են

օգաադգործ վու

մՄեժ միջավալրում

կուտակվում: Արչ շաքարները

են

կամ

սո-

թԹաղզանթանլութը քալքալող

Քակտնրիաների,կամ էլ նրանց ուղեկիցներիկողմից: Բացի ալլ բակտերբիաներից,նիտրատները վերականգնողբակտերխաները նուլնպես անանբոբ են պայմաններումթաղանթանլութը կարող բքայքալել: Վերջինները

326:

քալքալելու թաղանթանլութը

ճամար օդաագործումեն

նիտրատների

ստացված թթվածինը: վերականգնումից խմորն Լ22 գոլիսմեժ ժամանակյառաջ Թաղանթանլութի

բա-

որոնք թաղանթանյութի նակությամբ օրգանական Թթուներ, Փքալբա-չ են, իսկ եթն տվլալ միջավայրում զարգանում են նան լումը կասեցնում սնվող բակտերիաներ, յն ժամանակ ւավդերկու թթուներով օրգանական

Ժիացլալ կենսագործունեությամբ Թաղանթաւոիպի օրդանիխզքների

նյութի քալքայունն ավելի

նս

ուժեղանում

է՛

ճողիմեջ քայքայումբ.--Թաղանթանլութը է անճամեւտատ ա րադ Այս քալբալվում: ւպայանրբոր սլայմաններում՝ մաններում ոչ միալն մեկ, երկու տեսակի բակտերիաներեն դորժում, այլ տարբեր խմբերի բականրիաներ, որոնք, անկասկած, ճողի կենսական պրոցեսներումավելի խոչոր դեր են խաղում, քան թե անահրոր բակտերիաները:եթե թապայմաններումթաղանթանլութը քալքալող ազդեցության տակ վերածվում ղանթանյութն ։անանհրոբբականհրիաների է դոնդողանման նլութի, որը բավականինկալուն է ն, քաւո երնույթին, ճողում Ճումուսի առաջացման դործում խոշոր դեր է խաղում, ապա բակտերիաներիկենանրոբ պայմաններումլթաղանթանյութը բալյքալող ԲԻաղանթանյութի ահռոբ

է վերաժշնորճիվ Խոս ավելի պարզմիացությունների սաղործունեույթյան Նման քայքայում կարող են կոտարել շատ տեսակի գնդլաձն, ձովում: դաձն ն. արոոււտակաձն բակտնրիաներ: Սնկեւի

պեւք

թաղանթանյութի

քայքայման

գործում.

թաղանթանյութի քալքալմանը բակտերիաներից,

-

Քացի

մասնակքում են նան ն ճողի մեջ բնակվող մի շարք ճառագալլթասնկեր բորբոսառնկեր, Ճառագալլառնկերըլթաղանքանլութըքալքալելին Ճաճաի առաջացնում են Բորբոսասնկերիցկան այնպիսիները, կարմիր ն ան գուլնի նլւթ: որոնք ճողի մեջ թաղանթանյութի քայքայմանը շա ակտիվմառնակցումճժ նն Են ավելի խաղում երանք դեր ցոց յոալիս: թյուն Թթու ռեսկցիա ունեցող ճողերում, ալսինքն այնտեղ, որան բակտերիաների կենսաղորժունեությունը կանգ է առնում: ՏՈ:

Հտ դերընույնպես Բորբոսասնկերի

խոշորէ փայտա-թաղանթ

քալքալման գործում, Ինչպես ճայտնի է, վերջիններս լին նրւթերի ճողի մեջ ընկնող բուսական միացությունների մեջ բավականին չատ են հ գործում գլխավոր դերը կադիմացկուն, Այս նյութերի բքայքալման են սարում բորբոռասնկերը: Հեւմիցելլյուլոզի,

պեկտինյանճ ճյութեւի

ն

լիգնիճի

Բայքճայումբ.--

Ալս նյուխերը նալնպես բասական քնացորդների մեջ թաղանթանյութի ճետ միասին բավականին զգալի տոլոս ես կազմում: Հողումորանը ձնափոխությունընուլնպես խոշոր նշանակություն ունի, Հողի մեչ ճեմիցելլլւլոզը տարրեր աեսակի բորբոսասնկերի կողեն է, որից առաջ մից բավականինճեշտաթյամբ փքալբալվում դալիո ՝

նեււենտողներ, ռրոնք տողոււմի կողդտնվողբակտերիանելի ճեքսողներ մից կարող

են

Հրափովոլել:

ճեշտությամբ

քում՝

լուրացվել կարճ ժամանակի ընթաց ն

Հողի մեջ սղեկտինլան նլութերը քայքայվում են ատուկ բակտեբիաների կողմից, որոնց մեժ մասը թաղանթանլութը քայքայել չի կարող: Փալտանյութը ճողի միկրոբների կողմից բավականին դժվարուԹլամբ է քայքայվում, Անճրաժեշտէ նկատել, որ երիտասարդ բուլսեբի բջիջներում փխալտանլութը բացակայում է, միալն նա երնում Է բուլսերի վալտացած ճլուսվածքներում: Փայտանլութըճողի մեջ քալքալվում է շատ բիչ տեսակի բակտերիաների կողմից, նրա քայքայման դորգում մե Ճառագալցասնլերըն մի

ԴԻ"

ՀԱԱ

Հողի մեջ թաղանթաճյութի

ճարբքաճ արշագության վա

ճրաճ

ն

ազդող

ուղեկցող

պալմաննեռրը.--

աաԲո

աղ

ճյութեւի

ճալ-

ն. Թաղանթանլութը ւ

աաա Արենի մինմաթաան Աա աա ամոթ

նրանց քալքալման ինտննախվվաւլթյան անձրաժեշա ճամար Հենց տեսակետից էլ, երբ մեջ ավելացայդ ճողի նլութեր: ն է վում գոմաղբ, ամոնիում սուլֆատ, սնլիտրաներ աղոտ պարունակող այլ նլութեր, աղա թաղանթանյութի քայքայումն անճամեմատ ունենում է տեղի արագ անալի է, հն

նան

որ

ալլ

են տվել, ոբ Մի շարք փորձել ցույց թաղանթանյութի 30--35 մասի քայքայման ճամար միկրոբների կողմից լուրացվող մոտ մեկ մաս ազոտայիննլութ է պլաճանջվում,հակ արչ նշանակում է, որ թաղանթանյութի քայքայումը ճողի մեջ կախված է օգտագործվելիք ազոտային

նյութերի, ինչոլես

քանիան

ք տարրերի ձնավխոխումից, որոն դտնվում աղիտակուցների մեջ: Դրա ճամար էլ ճողում որքան շատ թաղանթանյութ կա, այնքան էլ շատ աղոտ է լուրացվում միկրոբների կողմից: Այդ է պատճառը, որ ալս երնուլթը նորմալ պայմաններում անշուշտ ազդում է բերքատվության վրաւ Թաղանթանյութիքայքայման ժամանակ ճողի ոհակցիան այնքան խոշոր նշանակություն չունի. նալաժ, լթե նա ինչպիսին է, բատ այնմ էլ կամ բակտերիաներ են գործում, կամ՝ բոլ/բոսառնկեր:

նան

հն

մի

ԱԾԽԱՋՐԱՏՆԵՐԻ, ՕՐԳԱՆԱԿԱՆ

ԹԹՈՒՆԵՐԻ, ՃԱՐՊԵՐԻ ԵՎ.

ԱԾԽԱՋՐԱԾԻՆՆԵՐԻՔԱՅՔԱՅՈՒՄԸ

ՍԱծխաջշատնեջի

քայքայումը.--

Հողի մեջ

բնակվող բազմաթիվ

ի ճամար ածթաժնի ամհնալավ աղբյուրը միկրոօրգանիղննել

ածխաջիատ-

հն են, որոնբճողումի անմիջապեսքալքալրյում, առաջացնում ններն

ած-

էլ ունմիջառլես Վերջիններս օրգանականԹթուներ: զանազան խաթթու է

նլութերի չրբջանառությանմեջ: են նան Հողի սապրոֆիտ բակտերիաներիցշատերն ընդունակ տարբեր տհսակի օրգանական այնպիախ նլութերուվ սնվելու, որոնց. աննդարարարժեքը շաբարներից շատ ցածր է, օրինակ՝թրթնջկաթթուն, ն քացախաթթուն, մբջնաթյթուն, սպլիրաները այլն Հողում աերոբ միկրոօրզանիզններիկողմից օրգանականթթուներն օքաիդանումհն մինչե ածխաթթվի ն ջրի, իսկ անաերոբ բակտերիաննն մեթան: բի կողմից քալքալվելով տալիս ԷՆ ալբվող գազեր ջրածին բականրիաաերոր ն անանրոբ թթուները քալքալող Օրգանական ն նն պրոցեսների դրա ճամար էլ ճողում այլ ները չափազանց շատ մանում

են

հ տալիս27 նոր տեսակի "բողո" կտԽե Ը Թթուները ձնասիոխվում ամեն ի անգամ բաւսականն կենդանական Կեր աի Արայի Քանակ ար ի թերը: ընկնելով ճողի մեջ, ամենուրեք շարք խուն նոնրի, ակա, թվոլր դոնգան՝ կա հարվա ավոլացնոլիտ կրամ ճար ը ւ

Հողի մեջ

տեացորդ

կեա

Կ

ո

ոն Բար Դարաորըքայքայվում :

մաններում:

մեջ Հողի

Հ

ո» ռեալ

ն ո» նո աո որ ա ման ար կին ո. ինչո ո

ԱՋ

ե

արբ

րՈՎՈԿ

դլ

անա

րոր

բնակվող լթե՛ բակտերիաներից ն լթե՛ բորբոռատեսակներ.որոնք կարող են քալքալել ճարպերը: անկերիցկան շատ ն Բակտերիաների սնկերի կողմից ճարպերը "իդրոլեզի ենթարկվելու

մեծ քանակությամբ զլեցերին ն ճարճետնանթով կարող են կուտակվել անկեշատ որոնք բավականին տնհսակի բակտերիաների ռպլաթլթուներ» են. լավ ճամար գլիցերինը, բակտերիաների բե ճամար լավ սնունդ է օգատագորժվել թե՛ թթվաժնի ներկայուաննդանյութ լինելով, կարող ու

թյամբ

ն

|

թե՛ նրա բացակալությամբ:

Ալո բոլորից բացի, ճողի մեջ տարբեր ճանապարծներովմիչտ ել բավականին շատ ածխաջրածիններեն կուտակվում: Աժխաջրաժիններով են նավթիաճանքերով "արում շրջանննրի ճողերը: առանձնաղես՝ են աժխաջրաժիններ հսկ երբեմն էլ մարդիկ ճողի մեջ արճեատականորնն մտցնում, որոլես անտիսհաոլտիկներ՝ ճականեխիչներ: ն դրանց նման օրդանականմիացությունները Աժլխաջրբածինները ւան են չիասքայնացմանսԱյդ դործին ճողի մեջ նուլնղես ենթարկվում նակցում են բակտերիաներըն բորբոսասնկերը. բակտերիաներնայստեղ առաջնակարգդեր ԵՆ խաղումի: Բոլոր ածխաջրածիններն էլ մինչն վերջ "օբսխդանում են, ռրից ուուաջ անումի չուր է ածխաթյու դաղ: Այս պրոցեսը սովորաբար տեԼ ունենումի կարող Է ծրբեւն տեղի ղի է անրոբ սարհաններումմ, բայց `

առատ

:

ն ունենալնան սնահրոր պալմաններում՝նիտրատների ռուլֆասների

վերականգնմանպրոցեսներում

ալլն:

ն

Ածխաջրածինները կարողեն քալքալյվել միալնայն դել քում, երբ նրանց կոնցննտրացիան Թունավոր ներդորժություն չի ԹողնումմիկրոբԿերիկենսականպրոցեսների վր

Հողի մեջ բնակվող ն ածխաջրածինները քայքայող բակտերիաները չեն, Օրինով՝ Քիչ ոլարուեցիռոզի ւի դրամի մեջ կա 200-- 200 րակտերիա, որոնք պարաֆինն անդամ կարող Են քալքալել: Արդեն ճաստատվածփաստ կարելի է ճամարել ալն։ որ ճողում բնակվող միկրոբներիճամար շաքարները ն մի շարք օրգանականթԹրթուները լավագույն սննդանըութերեն. այդ պատճառովէլ կարճ ժամանակեն վա ընթաց քում դրանք անօրգանական միացությունների վերածվում: նլութերը հ ճարպերը նրանռարակից Թաղանթանլուլժը, մտասնակիորեն են քալքալվում,իսկ նույն ագ միջոցումնրանց Մի մասը վեր է ածեն ճումուսի վում ավելի բարդ միացությունների, ռրոնք մտնում կաղԻ՛ նս շատ «ության մեջ: նչ կասկած, որ ալդ սպլրոցեսները նուլնչպ դանեն ընթանում: դաղ նան ալո, որ Ճողում/ Երբեք չոլ ք է մոռանալ բնակվող տփիկրոբների քալքալման այչ բոլոր պրոցեսները կատարելու ձեւտմեկտեղ նան զոր որակիօրգանականնլութնր են աինթեզում, որպիսիճանդամանքը Ճ ն ճամ չողի կլանքի Պամար խոշոր նշանակությունունի: Մ

ա

ԱԶՈՏԱՅԻՆ ՄԻԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

Հողի

ազոտային

ֆոնգը.--

ւ

ՋԵՎԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸՀՈՂՈՒՄ

Ազոտըճողի մեջ զոնվում

է

զանազան

օրգանականմիացությունների ձու: Հողի մեջ ալդ ձնով դանրը«տեսակի անճխամեմայտ աժ աղուռբ է: Հանքային ազուից շատ ազոտի ճանբային են ամոնիումի ազոտային ն աղո «/իացություններից միացությունները,

տական թթվի ղերը, իսկ օրգանականմիացաթյուններիձնով զանված ազոտի միացությունները Ճողի մնջ շատ բազմազան են: Հողի մեջ անու ն աժ ղանաղան տեսակի տիպի մեռած բուսական կենդանական

իրենց ճեւո բերում են տարբեր ճնացորգներն քանակի որակիաղզուռ օրգանականմիացություններ: Հողի մեջ օրգանականաղովարունակող ու

ղպլխավորապես սպիտակուցներիձնով է ճանդես գալիս: Հողի մնջ ամբարված ազոտալին բոլոր տեսակի միացություններն էլ միկրոբների կենաական ընթաց քում ճեշաությամբ հարող ոլրոցեսների են ձնափոխվել նե մի ձնից վերածվել մի ուրիշ ձնի. ալա էլ նրանք շարժուն են ն անկայուն: Հողի մեջգտնված աղոտալին պաշարը բոռվականին շատ (։ Բվական է ասել, որ մեկ ճենաաբ տարաժության վրոո տը

սմ

ան խորութ

ԼԲշնր Հոու վարելաշերտում ազոսի ֆոնդի

ազոտը

մա "յի 1իլոդո«աը ալիս իշ աղլուսակը Ամ :

ոին

ա

ԹՅԱ

(աղ

(

59»

է4

մ

ի

քա ճիի 6 ազար

ն ւ է պատկերացում

մադր:

"

ո.

-

աե

ճ

ակ

ս

Հողում եղաձ ազոտի ֆոնդը ի

Հողի մեջ զտնված

Հողի տիպերը

սմ

շերտում

գտնված

ղրա

՛

ագուր

Մանա, վրա

հողեր

Թուսաստաճի

կավա-ավաղզային պողզոլ

0,205

կավա-չավազայինանաճող

0,524

15720

Տորֆային-մարդագետնայինչագանակաղգույն Նախկին Ակմոլինյան մարդ

2,320

69500

Հայաստանի

0,440

հողեր

Հրեան ՍնաճողՍտեփանավանի

0,325

շրջան) Սավային-անստրուկտուր(ձոկտեմբերյանի

րջան) էղուտ,Իվջիլար (Հոկտեմբերյանի կավա-ավաղային,ոռոգվող, Երեան

0,225

Սնաճող. Ախուրյանի չրբֆան

|

Ա

0,

`

0,12

աւն մեկ ռեկտար սւարածժությունից տարի մուտ 45--50 է ազոտ, աղա կիլոգրամ բերքի միջոցով ճռովիցպակասում կբավականացնի սնաճողայինզոնալում ազոտի պաշարը ձողում հղած մոտ 100--200 դաշաավալրիճողային պայման Հալաստանի օ0--100 էլ առան զրոից որնէ նոր աղուտային տարի, ալն ներում՝ ղոր նրան, որ բուլսերը միշ միացություն մտցնելու, չնալա) կարիք են զզում, ն ճաճախ նրանց բերքատվությունը է ազոտի Հողի մեջ Հ ճողիմեջ գտնված ե քանակով, աղուռիալդ, քանակի բույսերի կողմիցվուրացվոգ յազոսվքանակի պետք է վերագրել միջե եղած նման անձալապատասխանությբունը

Եքե ընդունենբ,

որ

աարի. իսկ

ւ արմա «զորփ

լուրացվելիք

որոշ վերցնումեն աղզուռի մտիոչն նրան,որ բուլոերըձողից

Անա արան

կան միացությունները: Նշանակում է, որ ճողում եղած ալգ ՐԵ քանակի աղուռը բուլսերի կողմից չի բորան են ազֆո դտնված դի թողա որ ճողում ցույց ազոտային տվել, դեցությունը պետք Է վերագրել նրան, ռր նա գտնվում է մեժ քանակու-

Հաղմավնի Հորճ աս

տեսակետիցթյամբ օրգանականմիացությունների

միացությունների

կաղմում ու

ե ավելի պարզ

ձնով, որոնբ

ԿԵՐ

էլ ճանք լն ցման ենթարկվում, դրա ճան բալի ճողի մեջ մտցրած ազոտը տականկերոլով ալնա

ե

ա

մեն

ջսոռ

դանդաղեն

անդամար

միշ

էչ

նես-

.

բարձր

էֆեկտԷ

տալիս: Գրա ճամար էլ անտրաժեշտ է կերտել ալնպիսի միտան ճողի մեջ եղաժ աղզուային Խլուջոցներ, որոնք ճնարավորություն մեժ ի սպաս դնել բուլսերի սննդառրությանըե դրանով թերի պաշարը

դողի մեջ քալքալվող օրգանական նլութերն իրենց մեջ ավելի քիչ ազոտ են պարունակում: Միկրոբներնալս դեպքում փոխանակ ամխակ կուտակելու,Ընդճակառակն, ճողի մեջ եղած ամիակն օգտագորժումեն ն լրացնում ալն սզակառը, որն ուներ օրգանականնլութը: Դրո ճետնանքովէլ ժամաայդպիսի ճողում զարգացող բուլսանրիազոտալին սննդառության նակ մեժ դժվարություններ նն ստեղծվում, որովճետն բուլաի տրամադրությունակ գտնված ազուտային նյութերն օգտագորժվումեն միկրոբն ների կողմից, որով բույսերի բերքատվությունը խիատ ընկնում է: Փլուղատնտնաական պրակտիկալում ալո երնույթր շատ վաղուց է ճալտռի: Նա միշտ էլ տեղի է ունենում, երբ ճողին որպես արարտանլութ ավելացվում է քիչ ազոտ պարունակող օրգանական նյութ, օրինավ՝ Թուրմ դոմաղբ կամ ժղուո: ինչպես երնում է աղյուսակ 7-ի տվլրալներից, Հողի մեջ ծղոտ տարին բերբը խիստ ւղակասումիէ, իսկ ւրչնստա«/ոցնելով՝առաջին վան նուլն պալմաններում բավականին լավ արդլունք է լես, ռատկապես ալն արճեստական դոմաղբը, որի մ /ջ օրգանական ն նլութերն քայքայման են ենթարկվել Կրա մեջ եղա օրգանա-չ կան նլութի՝ ածիաժնի ն աղզուռիճարարբերությունը մոտեցել է 90: 1-ին: ուտներնույթին, երբ ճողի մեջ չքարքալված ծղոտ է մտցվում, ալն ժամանակ միկբորներն սկսում են ուժեղ զարգանալ,որի ճնանանքով է ազոտի նկատմամբ ունեցաժ նրանց կարիքը, էլ Նրանք ակասւմ են Ճողում հղած Ճան բոյին աղուոն օզտադորժել իրենց ոնհֆական ըջջի մարմինը կառուցելու ճամար: Դա է նրան, որ ճողում եղաժ աղոտը է: կլանվում Հողի ազոտի բիոլոգիական բիոլոդիապես չլանմ ն որ այն ազոսը

նրանց բերքատվությունը: բարձրացնել

ՀԱՆՔԱՅԻՆ ԱԶՈՏԻ ԲԻՈԼՈԳԻԱԿԱՆԿԼԱՆՈՒՄԸ ՀՈՂՈՒՄ

Հողի մեջ բնակվող բազմապիաին ճակայականթվով միկրոբները, դարգանալովճողում, անկասկած, չափազանց մեծ դեր են խաղում ճողի նրա քանակի նվազման ն կամ ավեազոտայինֆոնդի օգտաղործման, լացման գործում: ոչ Միայն ճանդում են օրգաՄիկր«բննրիկենատկանպիրիոցերները նական Խյլութերի քարքարլման էներգիայի ճայթալթմանը, ալլն նոր ու

.

կենդանի բջիջների կառուցմանը: այդօրինակձնափոխմանժամանակ օրգանականնլութերի ելութերի

ֆոմաղեր

ունի օրիքալքայման բջջայիննյութերի աինթեզման միջե դոլուլթյուն նաչավական ճարոաբերություն: անրոբ բակտերիաներիե. Այսպես, օշրինակ՝ անկերիճամար ալդ ճարաբերությունըմոտավորապես ճավասարէ 70: 30, 70 տռկոսը շնչառության ժամանակ օջքայսինքն՝ օրգանական նյութերի էչ իսկ մեացած 0 տոկոսն ասիմիլլացիալի է Քալքալվում աիդանալով՝ ենթարկվում` միկրոբային բջջի օրգանականնլութերը կազմակերագելու ճամար: Առխանրոր բակունրիաներիճամար ալդ ճարաբերությունն ավելի Հ--Ց Մեծ է: Սրանցմեջ ճազիվ օրգանական նլութնրի Քալբալվաժ կոսն է միալն ասիմիլլացիալի ենթարկվում (95:65)

ուժեղ

մեժանում

անցում

տռ-

Ասիմիլլացիալին քայքայման միջն եղաժ ճիչրլալ

է ասյալիս որոշելու,թենամեն թյունը ճնարավռորություն

ւի

.- ՛ ո առա Մգրորները ողիՔորոն Է Փոոք երից: Ար ը 1 ամ Քո ոիայությու Է ՎԴ ողի միկրոֆլորայի

ճամեմատու-

օրգանական

նլութի քալյբալումից որքան պրոդուկցիա է առաջ դալիս: Ալոպես, մեկ օրգանական նյութերի անրոբ բալքալմոոն ժամանակ առաջ է կամ 70 կզ միկրոբդալիս մոտ 300 կգ միկրոբների կենդանի մասսա

չ

բոլորովին Հե առաջանում:

ամիակ

՝

| "

Փնտենսասպես մենք

ւ ՛

ավելի վատ արդլունքներենք

ոտանում,

ձրբ

Հու

նեի բե հչՐ9"ւելու (արգի հրո ման, անքը

լ7

տոննա

տոկոս ազոտ ի 4--5 ների չոլ" նյութ, ռրի կազմիմեջ մւոզոաւմ է 10 տոկոս ֆոսֆորական թթու: Մբիկրբոբալին բջիջների այդպիսի մառսա է ժինչե 7 կգ ֆոսֆորական ԹլԹ.ւ։ առաջանալուճԽամար ալաճոնջվում՝ օրգանականնլութերի մեջազոտի քանակությունը 722 քալքալվող ճիշէ միկրոբների ված քաշից ավելի չէ, նա ամբողջասես օգտադորժվում կոզմից ն վեր է ածվում սպիտակուցային նլութերի: Ալոդեպքում միաղոտ ոչ չի արտադրվում, այսինքն՝ (մի միլիգրամ ազատ ջավալրում նյութերի քայքայման ժամանակ ազուռի մի ձեր փոխարինաղզուռային վում է մի ուրիշ ձնի, ե ոննդատումիջավայրում Ճողի մեջ

տա-

Բշրձր

առաջ

:

բույս

բերել

։

:

Աղյուսակ

Հ

կարտոֆիլիբերբատվուրյան ազդեցությունը վրա:

Պարարտացման

-.

աց

պարարտացնելու Աշանց աբ

լ

ա-

Բան).

ար" ւ

Լ

111.)

գո

՛

մեկ

ար

-

դոմարր լու

աղը

բերջը

ւոռոննաարարք | Նեվրար եյութը բով)

Պարարտանյութիտենռակը

արձտական Թ.լ աաղթայված աաա) լան

արտոֆիլի

ԱՏՆ Ը

ամտաթամ

.

|

լ

|

140.0 "

106,7

146.7

Հողի մեջ մարած

ծղոտը նման վիճակ է սանղժում միալն Հենց որ ծղոտի ճիննական մասսան սկսում Է քալքալվել, ջին տարին: մեծ մասսան է էլ ոկսում սովամաչ լինել։ ն նրանց մարմմիկրոբների նում ճետղճետե քալքալվելով, վեր է ածզոնվաժ օրդանականազոտը, վում ռանքային աղուիխ:Վերջինիսշնորճիվ էլ երկրորդ տարին այգ խիստ բարձրանում է, ռողում ցանաժ բուլսերի բելչքատվությունը ենք, երբ ծղոտը նոր ենբ մացնում ողի մեջ, Ինչպես տեսնում նա բուլսերի աճեցողության վրա խիստ բացասական աղդեցություն է ձնտո ալդ տարին անցնելուց Թողնում:Առաջին ժղուորբոլոի ճամար» ընդճակառակն,բարենպաստ պոլմաններ է ոտնղժում: Հիչլալ նրնույթի է, դաղտնիքը ճողում բնակվող միկրոբների անաղոռ օրգանականնլութերը ճողր մեջ շատ նն, ալնքան էր միկրոբներն ուժեզ հն զարգանում ն դրա պատճառովճողի ճան քային աղու ավելի շատ են կլանում: րան ճակառակ, անաղոա օրգանական նլութերի թչության կամ օրգանական աղզուռիշատության դեպքում՝ ճողթ առաչ

մեժ

քանակությամբճանքային աղոտ

Մ"իկէոօոգանիգմնեւի ճեւի

ղեւր

գուծում

առաջացման

է

կուտակվում

հողի մեջ հաւմինյան միացությունՄեժ քանակությամբ անազու օրդանա-

ավելացնելիս՝ճողի մեջ գտնվող ճանքալին ազոտը արադությամբ «օրգանական ձնի է փոլարկվում, Սակայն, ալ պրոցնոթ է կարող աննլ ալնքան ժամանակ, քանի դեւ չի ապասվելճողի նիԵրբ նիտրատներըմիկրոբների կողմից ամբողջապես րատների պաշարը: այառվում՝ են, ն դեռ մնում են մեժ քանակությամբ անազուս օրդանական նլւթեր

ալդ ժամանակ Ճողի ինտենսիվությամբ սկսում են օդի ազոտը ասիմիլրացիալիենթարկել, Վերջինպրոեսին ուղեկցում է անազուս օրգանականնլուլժերի ուժեղ այրումը: եվ աճա է երկու այգ պրոցեսների արդյունքը լինում ալն, որ ռողի մեջ ն պաճպանվումԷ ածխածնի ազոտի սկզբնականճարուրերությունը: Եթե ճողում բուսական մնացորդներիմեջ աժխաժնի ն ազոտի ճարաբերությունը ճավասար Է 50:1-ի կամ նուլնիսկ 100: 1-ի, ապա ալբ ուժեղ քայքայումը նրանց ճարարերությունները ճնետղճնտի մասսայի Լ մինչն10: 1-ի, այսին պակասեցնում ն ճասցնում քն՝ ճասցնում մո ունի սնկերի տավորապես այն ճարարբերությանը, որպիոին դոլություն ածխաժնի ազոտիմիջն: Հխչլալ պրոցեսների շնորճիվ է, որ Ճճողիմեջ աղոտի տոկոսը ճամարլո փովոխությանչի ենթարկվում: Հողի ճումուսի ազոտի քանակուՇատ քիչ դեղլքերում՝ թյունը Տ տոկոսի տաճմաններումէ տատանվում, նա ճանում: 7--9 է, որ մինչն տոկոսի է ծարբերճողեր, պարունակելով տարբեր քանակի հումուս, ալալրունակում են նան տարբեր քանակությամբ ազոտ: Այլ տարբերությունը երբենն շատ ուժեղ է արտաճալրովում: շրինավ՝ Սոնվխանավանթ Այսպես,

կան նլութեր,

մարքնի

տոկոս ճումուս,

որի՛

աժխածնին ազոտի: 4.28 տոկոանազոտ է: Ալապայմաններում ւ 11:1, այնինչ կավայինդորշ ճողերում` ճռավառար ճարաբերությունը հղած1,97 տոկոսի: Ալ. ճողելրում Բասնում է Հումուսի քանակը ճազիվ Նման տիխպիճումուսի մեջ

շատ

ազոտը

է,

որը

է 6.0 տոկուռ կազմում

ճավատար է սժխածնիազոտի ճարաբերուլթյունը ճողերում բանակը`մեծ ընդճանուր ն

9:1-ի

տատա-

ճողի մեջ ղոսի քանաճողի ճումուսալին նլութի մեջ աղոտի նուններ է տալի», ճումուսի պա-: էլ է, Բոլորդեպքերում բավականինմնալուն կությունը տաուսնվում է 9:1-ից: ն ճարարերությունը բունակածաժխածնի աղուտի մինչն 13: 1-ի միջն, ն. ազոտի արարյու՞Հումուսի մեջ նման բարձրտոկոսով ածխածնի 70--80 տոկոսը լիԳէ նրանով, որ ֆրա նակությունը պլալմանավորվաժ ածխածնին ազոէ բաղկացած:Հիմ.ք ընդունելով նինից ն սղբուտեինից կարելիէ ասել, որ լիգնինի: Մուլանկայունությունը, աի ճարարբելության կաղ, "րի ունի որոշակի փոխադարձ ը պրոտեինիմիջե գոլություն սրասնակցուգործում նրանք դորժոն ճում ուսի առաջացման

Զնայած,

որ

բալց

կենսադործուննությունն՝

Ռրջան մեջ

են մինչե կավայինսնաճողերըպարունակում ճողում

մեֆ աղզոսոբակտերները

ու

շնորճիվէլ

լունեն

պուլց

լավ արտանալո-շատ տալիս»Այդ օրինաչափությունը Դոմ-

նլութերի ձնափոխմանպրոցեսում: գոմաղբիօրգանական ն (օւկապվածէ լեգնինի պրոտեինի աղբիցՃումուսի առացայումը քնացորդների է որպես բուսական ճետ: Լիդնինը կուտակվում առակման է որպես կուտակվում իսկ սպզրունինը պրոդուկտ, ոչ լրիվ քալքալման աինթեզալին` կենսական պրոցնաների

վում

է

միկրոբների տեսակի ղանազան է, "ր փոխազդեցությունն Այչ երկու նլութերի ճետագա

պրոդուկա:

կազմակերմանը: բասցնում է Հումինալինմիացությունների կոմ.80 տոկոռը լիգնինո-պրոտեինի է, որի Հումուաը մի նլութ դժվար՝ շատ միկրոբներիճամար Լեջան է կազմում, որը ճետագալում Ճողում բավականի էլ նա ամար նյութ է դառնում, դրա "ետո քալյքալվող կոմոլեքոը ձնակերպված կուտակվումէ, Այդ մեծքանակությամբ կոչճնտ, տալիս է ալոե մեջ մտնելով չիմ քերի փոխազդեցության կաղմակերոլսկիզբը:Արչ բարդ մբացության կորիզի» ված «Ճումուսալին Հումուսի" են մեժ խաղում: տիկրոբնելրը դեր ման անկասկած, |

դոլրժում',

առաջացմանալդ

բարդ

բացիճիշլալ գործոններից, ։լվրոցեսներին, են ճա-

մասնակցում: էլ գործոններ բաղմաթիվ ուրիշ վանարաղ, Ֆլութերի արգպիսի կոմպլեքաը՝ Հողում առաջացածօրգանական

ազոտ շատ բավականին

է

բոսցառի Ալս ճանդաւմանքը սլարունակում:

ունեցո

Հողի մեջ տողի ձն ավփոխմա կապվածէ նլութերի որը ամեն մի պրոցես, ալդօրինակ վրոո,բաւլսերիսննդառության ազդումէ կուլտուրական ճետ, ունի,

նշանակություն կարեոր արտադրական

որը ։

իր ճերթին կամ'բացասական, կամ դրական, կարող է արտաճալտվել եներեք վիճակումկարող նլութերը Հողում գտնվող սննդատու

Հինել.1)

որդանական լ.

Բոցոնրանենրի Հեով,

մի,

ճողի կոլոիդնն (ռիդենրի

ւ

Է:

կլանվում են լ. 3) կողմից ողի էոլոիդների կողմիցկլանվելուլ՝ ՐԴ Ս մեջ չի մտնում: օ

ԵԹն սննդարար տարրեր

5)

լ դերի

՝

մտ

ձնով,ոխոն ք

ե ղերի

լուծույթի4նող,որը

կան նյութերի

ալա

կազմության

նճ գտանվում

Ը

օրգանական լուրացնել, «1. իրականանում մքե ո. : մեջ թի կարձոր Ի

քիմիական պայմաններըբուլսերի Փիզիկո-.

ձոսվոր

աճեցողության ճամար նյլաս|

նն:

Հողի սՐեջօրգանականվո ոլլեքսի արտադրական է, երբ ճաշվի է առնվումճողի «ավելիես բոարձրանում

նշանակություն աղատըչ

որը

Հմի, նյութեր: կանաչբուլսերի կողմիցչեն դտնվում է օրգանական միացությունների ձեով: սոոկոսով կարող ուրա ցվել: Որո դրանք կարօղանան նսզի շատ որբ ալդ Քանի միացությունների քալբոալումը դանդաղ չ կաներածի Ր , որ նրանց ճան տարրերը ն աղզութը ձնի ֆոնդր ճողի մեջ Քիչ Է լինում: սոարվում, ուստի ազոտի քային միս ճանքալին Դ ների ձնակնրոյման ճամար ճաճախ աղոփոխարկվեն: Հենց ալա ճանգամանքըբույսերիսննդառության դորժն է իկ Բն Ըն ց քոււի,որոնբ լոգիական րոցեսնեսալին նյութերի պակասություն է ատեղժում, ղրա չնորձիվ էլ բուլոնրի (արող ԵԽ տեղի ունեն ն զյայմաննճրումի: անրոր, Մենք (արող ենքասն էէ Ր անանրոր ազոտի այս նվազում4. Հողի մեջ եղաժ օրգանական բնրքատվությունը "ողի ն Հանքալիննրութնըը օրգանական ճան ճնարավորէ ալն ճանադպարձուվ քալնացումնուժեղանալով՝ կասի ձնափոխիան ցի, Բագր խոշոր նշանա ունի, ն. արչ ցիկլում ն կուլթլուն բույսերիուճեցողության պայմանները լավացնել դրանով իսկ բարձր . է միկրբոբնեճիշրալ որոնք բերք ռտանալ: Ալդ մենք կարող հնք անել ճողի մշակումը Լավագույն ձնափոխույթյան Հոդի հումինճյան փիջոցով: ձնով կազմակերպելու նրանք

արա

Մորը

աին

ո

,

սր

Բին,

չո

անկ.

արան ԱԶ

,

Ժ

միացություններ ի ճայքայումը.-Հումինլան առաջացման գործում բնակվողժինբոբները ժոն «ի են

ի Քալյբարիան, «Միացություննել

ճողի մեջ

շցույյյուն Ցուլց ճողի Ճումբնլան Սակայն ար բա, ոթ Ա փավականին տարբնր ինելույ տարուն ե Իոնոննց Բո՛ղագրությամիր բ ն (ե:

Դ

ոնոչ

տա-

ճԹե վերցնենք ինլան ԱՆ մ" ր Ալես, ժառան, '

,

Լոր

«ության ալնաիա Ք որոլնրը:

Քրամբ ոզքոմ

ճում

է

արող

իխնտննա

Նա

ճում

ձ

ո " ԼԲԻ

թրՈ

Բոլոր

ինչպի

Վերջիններս անազոտօրգանական ինան 2

աժիւաժ-

լավ.

ը

Թլթուն, որո

Պետքէ նչել

նան

ալն,

Քարփանըզուգընթաց, նղ

մ

էն

ԱՄԸ ոփ:

բա

։

ես

որ

այչ

ազոտ|

Հողայինպալման-

«րո

Ինջ, Ճում ինան նլութերի բալ-

դոլացուններ, Դրաճամար ՆՄրի նույննլութերի նոր է

ճա-

ճատաի սրալմանճողի մեջ եղաժ ին ա ԲՐ" Դութլաւմը կարող կաւ/դանդաՓալթալվել: արագուլթյոաւրբ Բարձրխոնավության Հայի ապան հլա ելքեր, ՎԵրՐոնանրում` ԱԱ, Թթու նրա Հգծլակվում, բուլունն թալ ճողիմեջ մտցվողօրգանաներին, կլիմայական

քան նլութի քանակին, Ճողի երին, խոնավության

երո" այնւրք աոաիծարիը օրգանականերութերի որան ուռա /

չ

ում

Հում ոսի արու ու

Խո

Ճո

ն ՐԸ

ոդ

ուսր

`

միկրոբների

ոռ ԱԱ անդիսանում:

ունեն: կենուսկան պրոցեսներում խոշոր նշանակություն ազոտային սննդառության ժամանակ ազոտի աղբյուր են

ճողի մեջ եղաժ ույդ իրենց կննսական պրոցեսներում Միկրորներն են օրգանսկան ազուռային ձեափոխելով՝ առաջացնում միացութլունները

ազոտի տարբեր միացություններ: Ի վերջո քալքալման արդլունքը դանդում է ամիակի կուտակման: Ալս ճանգամանքը լոշոր նշանակություն ունի թե՛ ճողի միկրոբիոլոգիականպրոցեսների ն թե ալդ ճողում

ներկալուո" արացույցյունների,

-

են

բորբո-

Հարանաման է, նրանք օշջտազորժում կն չատ ումի 8լան

Հողի մեջ ճումինլան Թթվի ներում` բավականին լա ինտեն ՛ փատն

ՏՈ

միկրոբների ճամար: ստե գժվարո շննդգա/ Ր Քր մ "տեսակի է ճշկավու յատ օգտագործյիումմ նունիսկ ճռկավապա՞անջ օրգանիղճների կողմից, «իք են Լ

ո

աղբլուր:

ւ

ոռ

ֆիկացիան ն ճրա նշանակությունը.-Հողում կուտակվող ՍԱ.՛Րոնի ն օրգանիձների ճնացորդները Թե' բուսմուկոււն բավա-չ Թե՛ կննգանակուն Լ12 որոնք կանաչափի Ճողում՝բնակվող նյութեր պարունակում, ազոտային

ն րօրրի

է

են.նթե

ու

Մխոլն նրունյ /եջ `

բուլսերի ճամար: աճող կանաչ

Օրգանականազոտի ձնաղվոխությանժամանակ ամիզակիտռաչացումը, կամ ամոնիփիկացիան,բուլանրի անձդառությանճամար ալն կաբնոր նշանակությունն ունի, որ դրանով օրգանականաղոտը րուլսերի է, Ինչայես դիոննք, բուլսերը չեն կարողանում սնվեչ կողմից լուրացվում' օրգանական ազուսվխց: Նրանք կարողանում են անմխբջականորնն լուրացնել ազոտի միալն ամիակալին ն աղզոտաթթվալինաղեբը: Ամոնիֆրկացիալի չնոբճիվ օրգանականազոտը վեր է ածվում ամիվակի,իոկ ճողում տալիս իր ճերթին աղեր: որոշ ամխակային լ ւր շնորճիվ էլ նիտրատներ, այսինքն քուլսերի Ճառիար միկրոբների ե չելի պիտանի ազոտայինսննդանլութեր: Է ազոտաթթվալին ավադեազոտալին միաջութոնԱիակալին զերը ճողում չասխիաղանըքիչ են, նրանք ճողում զտխվող ընչքճանուր ազոտիճազիվ մեկ տոկոսն են կազմում: րա ճամար էլ օրգանական ազոտի(որը ճողում դտնված ազոտի 99 տոկոսն է կազմում) ձնափոնե ալդ ձնավխոխության իկի աոուջ ացման արո ժամունակ խությունը

ճողից

ատ

Հեջտումյամբ

ուտ

մո

-

ցեսները ճողի սզուտիճան քային յոնսամիացությունների կուտակման խոշոր ն վճուսկան կետից ունեն նշանակություն

Մենթ ուրդեն ժանոթացան ք, որ

բոլոր ճամարլա

տիպի ճողերում օդտագորժվերբուլսերի կող-

ազոտի պաշարը շատ զգալի է, ն եթե նա մից, կարող էր մի քանի տասնյակ տարիներ. բույսերիսննդառութ աճ» պաճանջը բավարարել:Բալցնա բուլսնրի ճամարմեֆ մասամբ լու ե չէ։ Երբ 22 ասում ենբ, որ ճողի վարելաշերաւում է զոնվում կիլոգրամ աղոտ, ճաղար այրը դեռ ճի նշանակչումմ, որ նա պիտանի Է բույսերի նամար: Այգ յողոռի մտ եժադույն է կազմում մասը ազոտը, որը ճողում ռարբեր է Այդ Մի որոշ մասը միացությունների է միկրոօրդանիղնների արագ լուրացվում, իսկ որոշ մասն էՐ չատ դանդաղ, էվ ամեն անդամ ձնագիոություններում Խորիցառար: նն դալիս ազոտի սպանաւ Մոն ն ցություններայլն: րա ճամարէլ մենբ ալդ աղոտալին միադու-

կարող է վրա: Ների

բով

նա

ազդել ճողի մեջ

գտնված

նան

այ

միացուլթյուն-

.

Հողի մեջ նիտրատների կուտակման վրա ազգում է ոչ միայն ախտրիֆիկացիալիառանձին բակտերիաների կենսաղործունեությանինտենսիվուլթյունը,այլ նան ճողի ամոնիֆիկատորների(ամոնիֆիկացիաճաճամար Սոսքը: Վերջիններնեն, որ յսռաջինների րուցողների ) աղշլյայոան նեն անճրաժեշտ ամոնիումի միացությունները: Այսպիխապատրասոում պրոցեսը ճողում կատարվող նիորիֆիկացիոն սով, այնբոլոր բի"քիօրգանական էչ որոնք կապված են ճանրադումարն միական ճողալին միուցությյունննրով պրոցեսների Ճեու ճանքալնացման աղուռի կողմից «Եիտւիֆիկացիայի Վոա ազդող խոնավության ազզոոծոննեւր, դեցություճը.-Հողի խոնավությունը նիտրիֆիկացիոն բակտերիաների վրա բավականինզգալի աղդելցություն է թողնում: Արչ դործունեուլթյան Թլունների ամոնիֆիկացիոն բակտերիաների կենսական պրոցեսների ճամար անճրամեշա օպտիմալ "պրոցեսներին ուն /խոշոր նշանակութ տալիս, որովճեւտն (տիւոլնալս ճանապարձով տոկոսի յոատանվում է ճողի ջը նակության 50--70 խոնավությունը ' ազուը բույսերի ճամար մատչելի է դառնումի: ռաճմաններում:

բացվի

ճանդես դալիո:

ար

է, որ

ն

րգանական

ամոնիֆիկացիոն Հողում նն շատ: պրոցեսներին մասնակցում ռակիբակտերիաներ, ն Ճառագայթաանկեր

տե-

բորբոսասնկեր:

բոլո Հիշլալ /մբերի միկրոօրգանիղնները ճողում բավականին չատ են երանց մեժ մասը դորժամ է աերոբ պայմաններում: Ամոնիֆիկացիան է տեղի ունենում, զան անակ ավելի ինտենսիվ -

արածի,

անրոր պայմաններում

սրայլմաններում: Անրոր կատ անաերոր կասսարվող սյայմաններում ամոնիֆիկացիան խոշոր Ր՞բ

չուփով կախվաժէ ճողի ֆիզիկուքիմիական վիճակից, ջրալին ջերմային պայմաններից: Հողումամոնիֆիկացիայի ն

ն

|

ժամանակ յառաջացած աժիակը նրանի ստացվաժ ճանթալինաղերն ճնտադայում այնքան չեն, որ

բույսերի բարձր բերքը,

դրա

ճամար էլ ազոտից

աղքատ

բացատրվում է նրանով, որ երբ Խոնավության նշանակությունը ջիի քանակը ճողում պակասում է, ռողային հասնիկներիդեպի ամիակն ունեցաժ ադաորրցիոն ուժը կենդանի բակտերիալբջիջների օսմոտիկա-

սկսում է գերազանցել, որի ճնտնանքով բակտերիաներն ամիխակըօքսիդացնել չեն կարողանում: Իսկ խոնավության աստիճանը դեպքում՝ (80 տոկոսից ավելի),ճողում ատեղծվում: բարձրանալու անրացիալի ճամար աննպաստ պալփաններ, թթվածնի քանակը խիստ է, ն դրա պակառում ճնանանքովէլ նիտրիֆիկացիալի բակտերիաները Ֆո" ն չեն կարողանում զարգանալ: Խոնավության պայմաններումճողի մեջ տեղի են ունենում անանրոր պրոցեսներ, Ջերմության ինչպես բոլոր ւսզդեցությունը..--Ջերմությունը, տեսակի բիոլոգիական պրոցեսների, ալնպես էլ նխորիֆիկացիալիբակ-

կան ուժին

ապածովեն

ճողերը ազոտի

ճանբքալին ռրարարտանլութերով անպայման ոլնուբ է պարարտացնել,

տերիաների կենսական պրոցեսների ճամար չափազանց կարեոր դոիՀ ծոն է: Հողի մեջ օրգանականագուռխ մինիմում աստի ճխանույի նոր նիորիֆիկացիան Զերմությաւն ձեափոլխման կացիոնպրոցեսում բավականին զգալի Է օկսում արտաճալովել, ալն էլ չափազանց Թույլ ինտենսիվությամբ: բանակուԹյրամբ ամիակ է առաջ դալիս: Ալս ամիխակը Մինիմում ջերմություն ճողում կարելի Է ճամարել 20«Շ-ը։ Ջերմուճողի մնջ որոշ խումբ խաղտձրիաների կողմից արաղ օքոխդանալով' է Թլունն ալս աստիճանիբարձրանալիս՝ նիտրիֆիկացիալիինաննաիվուվեր ածվում ազոտական է տալիս: Բոբարձրանում է ն մաքսիմալ խնոննոխվությանէ ճասչնիտրատներ Նիտրիֆիկացիան ցանկալի պրոցես է, որ մեկ կողմից մոտ նում 7` յերմության դեպքում, որը կլինի նրա օպաիմալ ջերտալիս է նիտկողմից օժանդակումէ բույսերի դրանից ավելի բարձրանալու դեպթում մատրիճանը:Զերմությունը սննդառության: ճամար շո" հ քանիէլեմենտների նիտրիզիկացիալի սկսում է նվագել.506Ը. լուժելի դառնալուն, ինտենսիվությունը ւ Այսպես, Ի օրինակ՝ դարձյալ

մանա աաա

ատոր: ն: ՐԲ, եեւք

Բ

Բարոնր: ր

րբիֆիկացիալի պրոցեսումառաջացաժ ազոտական Թթուն, Հողում վրա ազգելով, ֆոսֆորիոների վեր է իրք ֆոսֆորը ճամար մատչելի բույսերի ֆոսֆորական Թթվի աղերի: ձնե Նույնպիսի ի

դտնվաժ չլուծվող

.

լուն:դուլնաես

բոակոնրիաները երբնբ ջերմությանպայմաններում նիտրիֆիկաւցիալի

չեն կարող դորժել (մաքսիմում աստիճանը): Ջուսծնային իոննեռի կոնցենտոացիայի ազզեցությունը.-վալրի ակտիվ ոնակցիան էական ազդեցություն է թողնում

Մ

իչա-

նիորի-

ֆիկացիալիվրա: Միջավալրի ակտուալթթվության կամ ջչրածնալին եոնների տարբեր կոնցենտրացիաներըտարբեր տեսակի նիտրիֆիկացիալի պրոցեսները կարող կենսական բակտերիաների

են

կամ

արագացնել, կասի

դանդաղեցնել: իսկ երբեմն էլ՝ բոլորովին կասեցնել: Բնական պայմաններում թթվային ոնակցիա ունեցող ճողերում նիտրիֆիկացիան փոբրիկ բների ձնով կարող է տեղի ունենալ միալն լավ կրային մասնիկների շուրջը: Նիտրիֆիկացիան

է

ընթանումչեղոբ

թույլ ճիմ բային ոհակցիա ունեցող ճողերում: "Ծիտ-իֆիկացիայի ենթառկվող նյութի քիմիական բաղագբության ճշանակությունը.--Հողի մեջ նիտրիֆիկացիալիեն ենթարկվում միալն ն

ամոնիումի աղերը: Եթե

ալդպես է, ապա շատ բնականէ, որ նիտմեժ չափով կախված է այս կաի այն Րբիֆինացի այիինաենախվությունը օրգանական նլուլթի ամոնիֆիկացիալից.անի որ ամոնիֆիկայիան արլ

նիուրիֆիկո/տարբեր ճողերումընթանում տարբեր արագությամբ, է

ինտենսիվություննէլ ալդ ճողերում կարող է խիստ տատանումԲացի դրանից, էական նշանակություն ունի ճողի մեջ գոլացող ամոնիումի աղերի որակը: Այրպես, օրինակ՝ ճումինլան թթվի ամիակը բավականին արագությամբ ն ձեշտությամբէ նիտրիֆ ենթարկվում, իսկ ամիակի ճանքային աղերը՝ բավականին դժվար: Առանձնապես դժվար է նիտրիֆիկացիայիենթարկվում ամոնիումքլոչ րբիդը: Բացի ամիակալինձնից, նիտրիֆիկացիայի ճամար խոչոր նշա-

ցիալի ներ

տալ:

թթվածնի ունենալ

բավականին անկա: Տարբեթ ձն պարունակում. ճողերում, որոնք տարբեր քանակությամբ թթվածին մեծ աղոսական թթվի քանակը դոլացած նիտբիֆիկացիալից թթվաօրինավ՝եթե մի ճող ոնի 6 տոկոս նումներ չի տալիս: Ալապետ, ամեն առաջանում ժամանակամիջոցում մի կիլոգրամ ճողում որոշ ժին, ՝ոէ 199 մզ ազոտական թլթու, հսկ 31 տոկոս թթվածին պարանակող տատա-

է 2525 մզ, այսին բն՝ աուաջանում ղում նույնժամանակամիջոցում

լուս ճան քայինաղերի բաղադրությունը: Օրինակ, բավականաչավ ամիխակի առկայությանպայմաններում նրտրիֆիկացիան կարող է կանդ առնել ֆոսֆատներիպակասության պատճառով, որպիսի

երնույլթընիտրիֆիկացիաի բակտերիաներիճամար մի

շարք

Կլութերի

է։ շատ կազմակերման ժամանակ անջտրաժեշտ տարբեր մեզ նիտրիֆիկացիայի բակոնրիաների ակտիվությունը

Հիմք է տալիս ննթադրելո, որ ճողի աղոտալին ռեժիմը նրանց րածման վրա պլետքէ, որ խիտտ չափով անդրադառնա նխորողոմոնասի տա-

ակտիվ ալլատեսակները ճամեւմատարբար առավել ավելիշատ բնակու թյուն են ճառաատաւմ այն ճողերում, որոնք հարուստ են ազոտով, առանձնապես ամխակային աղերով (ինչպես, օրինակ լավ մշակված ձողը): Այչ պայմաններում նիտրոզայինբակահրիաներիալլ տեսակներն ավելի Թուլլ մրցունակ են: Իսկ ալն ճողերում, որոնք ազոտով աղքատ հն, ճեշտությամբ զարգանում են նիտրոցիատկաներիալլատեսակները» մյս տեսակի զակոնրիաների տուրածվածությունը սաճմաչ նիտրողային է փակվում օրգանականնյութերով Ճարուոտմարգագեսնալին ն անտաւալին ձողերով: Դեպի ազոտային ավելի բիչ ոլաճանջչաննդանյուլմերն են բնականկուռեն նիյորուպիրաները: Սրանքճատկապեստարաժվուժ անմշակ ձողերում: Թթվածնի

ազղեցությունը,--

Նիտրիֆիկացիանկարող

է

տեղի

Կա -

ավելթ: Հենց ալա ճանգամանքը մեզ ճիմք է լիս ենթադրելու, որ նթտրիֆիկացիանկատարվում է ոչ միալն դողի վարեայլն որոշ խորության մեջ: Միալն կանչ լաշերտի վերին առում, անրացիալի աղդեցությունը նիտրիֆիկաճողերում զբաղված բուլւերով խորդից մի փոք

վբչոինքնին ցիայիինտենսիվության

կարող է

որովճետե անդրադաունալ,

արմատների կողմից «գտակարող է մինիմումի նասնել:կանաչբույսերի ճնտեանքով, դորժվելու թլթվաժնի քանակը երբեք: կարող արմատային սիստեմի օդգտադորժած է մեժ չափերի ճառնել' Նման դեռլքերում ճողի ստրուկտուրան, կնչպեշ ունեն նրա մշակման ձեերը կարող են մեժ ե քական նշանակություն է ձողի անրացիանլառար Հողի լավորակ մշակման միջոցով կարելի

ճողերում Թթվածինը, րուկ արդպիտի

իկացիալիվացնել,

նակություն ունիԿան

ճնշումից բաժնային

նիտրիֆիկացիանինտենսիվ դարձնելը ազգեցությւնը.-Նիորիֆիկաշիայի բակտերիաներըդեպի օրգանական նլութերը չատ ղգալուն են, սակայն են ճողում,՝դեպի ավղ գործոնն ուննցած Հարաերբ Սրանք ղարդանում ուժեղ փոփոխության է ենթարկվում: Շատ բերությունը բավականին դեսլքերում օրգանական նյլութնրբըոչ միալն ճողում չեն կասեցնում նն աղդում, այսինքն նիտրիֆիկացիան,այլն ընդճակառակն, դրական են բ իոլոդիական ւվրոցեսը: կարնոր ուժեղացնում ալդ կուլաւերումնիարաաներ: Հանի է նան այն դվտստր։ որ դոմաղբի են կուտակվում, իսկ դա ինքնին է, որ օրգանականնլութեապացույց չնաբի ներկալության պազմաններումնիարիֆիկացիանմիանդամալն րավոր է: Իսկ ինչ վերաբերում է տողի ճումինյան միացությունների ազդեցությանը,ապա պետք է առել, որ նրանք նույնպես նիտրիֆիկացիայի վրա դրականազգեցուլյուն են թողնում: վրա կարող են ազդել միալն լուծվող օրգանաՆիտրիֆիկացիալի շողի մեջ տեսակետիցէլ նրա ինտենսթվույյունը կան նյութերը: ադ է նյութերի ներկայուկախված միալն ջրի մեջ լուծված օրդանական աղա

ն

Հողի օշբգանական ճնյութեւի

թյունից,որոնք

ճողում

երբեք բարձր

կոնդնենարացիայով տանդես չեն

կողքին դալիս:Բացի ոոլդչ տողիմեջ նխորիֆիկացիայի բակտերիաների նան են որոնք շատ յոհսակի միկրոբներ, այլ դարբդանում օղնոագորժում ե դրանով ճողի առանձին մասերում օրգանական են օրգանական դյլութերը նյութերի դոզան զգալի չափով պակասեցնումեն, եվ վերչապես, նիտրիֆիկացիայի բակտերիաներիաճը ն օքսիդացման ակտիվությունը օրՑԵԼ

`

անական նլութերիազզեցությանը մբատեսակվերաբերմունք չեն ցուլց «ռալիս: ԱԽմիակի օքսիդացումը կարող է տեղի ունենալ ոչ մբալն նի-

Րեֆիկացիալի բակտերիաների միջոցով, ալլ նան նրանց րացակալության «օքաիդազա» ֆերմենտի ներկայությամբ: քում՝

Դել

պետք է Ալնուամենալնիվ

«ամբողջապեստեղի

է ունենում

ասել,

որ

ճողի մեչ

նիտրիֆիկացիան

բակտերիաներիկեննիտրիզիկացիալի

քական պրոցնաներում, չնալաժ որ նրանք դեպի օրգանականնլութերը Պգալուն են:

է, որ ճեղուկսննդատու ՍոՐրիակի ազդեցությունքը.-ւիՀաւլա'նի ջավալրում ամփակիկոնցենարացգիան նիտրիֆիկացիուրի բակտերիաների: «(րա խիստ ազդում է: Ինչ վերաթերում է ճողալին ապա պայլտաններին, այդ երնեուլթը քոլորովին չի արտաճարտվում, քանի որ ամիակըադաորըն նտ աղատ է, վում վիճակում երբե՛քՀի դտնվում,որի պատճառով Հլ նրա ազդեցությունը ճամարլա աննշան (։ Հողի Մեջ աղատ ծողումմ աամիակիբացակալուլթյան շնորձիվ նիտրոբակտերները ճնարավորուվժժլունեն ստանում Թթուն աղոտական Թթվի վերածել: Գուազոտային Ջեն սա, իրոք, այլն ւլատճառն է, որի շնորճիվ ճողում մեծ անակուԹրամր նիտրիոոներ չեն կուտակվում, չնալաժ նրան,որ ալդ դողում

նիարիֆիկացիանբավականինուժեղ է ընթանում: Հողի Շիտոիֆիկացիայի սեղոնայնությունք,-Ժարնան նե աշՋան ամիսներին նիարիֆլվրոցիան ուժեղ է կատարվում, իկ ամաուվու

շատ թուլ: Դրա առաջին բացուորությունը,կարժեք թե, ամվիսներին՝ է, որ խոնավությանաղդգեցությունն է, փնքնին ճասկանալի եվ խսկա«Վես, դարնան ն աշնան ամիսներին ողը լինում է հոնավ, ռակալն գեոք է նիաել, որ մեժ քանակությամբ ոչ միալն չի /ոոնավությունը

խթանում, ալն ճնշիչ աղդեցություն է թողնում մի ցեսների վբրոռ Բացիոոլդ,ոնձրաժեջա Է նկատել,որ

չարք

անրոր

պրո-

նիտրիֆիկացիալի

նկատվումք նան ոլլնպիռիյոարիներին անզոնալնությունը կամ ալնպիերբ ժամանակ, ււրյոււր ճողերը խոնավ են ալնքոն, ընչքան որ գարձանլսԱլոապիսով, ալդ պրոյեսների հնտենսխվուլթյունը խոնավու-

աի

Թան ճնտ կապել ճիշտ չի լինի: Հաղիվ Թե արլ սնեզոնալնությաներեվուլթի մնջ ջերմությունը մի որնէ դեր խաղա, քանի որ ջերմության ճովր մակերնաիցտի բանի սմ խոր շերտերում, Ճավայոատանունները է, նական ամառվա ընխացքամ օպախմումի տառմաններից դուրս չին

դալիս:

,

Հողի ռնակցիվոոն նուլնպեսառանձին նշանակություն ունհնալ չի կարող, որովճետե ոուլվա տարբեր եղանակներին ճողի ւ նջ ջրաժնալին

փոնննրիկոնցենտրացիան մեծ տատանումներչի տալի: իչ ճավանադան է նան այն, որ մի քանի ճնտաղոտողնար տեղոԽիտրիֆիկացիալի ձայնությունը փնտրում են ոչ թե ճողի, այլ տենց բաղոնրիաներիմեջ: բատ մի շարք Տետաղոյողների՝ բակտերիջներն կխրենց սլաոմական Յո

շրջանից են կռել ճարսարվել ն գարնաննավելի ինտեն զարդացման են ցուլց տալիս: Մոնք գյոնում ենք, որ ով կենսագործունեուլժլուն

երեուլթբ բացատրությունը պետք է փնտրել ալլ ճանգաման քների են ճանգի սանում:Ատեմեջ, որոնբ, իրոք, սեղոնալնությոն պատճառ նխց առաջ պետք է ճաշվի առնել ճողի մեջ գոնվող օրգանականնրուճենց գարնանը ճողի մեց օրթերի քշ»նոակը:Բնական ւլալմաններում, ճատկապնաչատ հն չքալքալված բառագանական նլութերը չատ նն, մնացորդները, գոմաղբը ն այլն: կան ն կենդանական օրգանիղնների աշխատանքիճամ ւր Խւվառստաչ միկրոօրդանիղնների որոնք, անկասկած, ալդ

վոլ, սլալմաններեն

ստեղժում:

ծախովելը ե տարրեի Գարնանը վերը նչված նյութերի ճեւտզնետե նրութերիվփոխակենսական։վրոցեսներում տնսակի միկրոօրգանիղնների ուտ ւի միացու լունների ակումբամաուՀ շարք ուսջադոաւժ Պակութլունից տեղի ունեցող միկրոբիոլոճողում| վա կեսերին կարող է դանղաղեցնել է նոր օրգանական ճարոտանում ճողը Աշնանը պրոցեսները: գիական ճառնարնոր ղարդացման միկրոօրգանիզնների ճնետնապես, Կլուլ

երով, են ատեղժվում: ճնարավորուլթլուններ

ինտենսիվությունը 'Նիտոիֆիկացիայի

տարբեր

հողերում.-- Նի-

չափով կախված է ճողերի ունբեֆիկացիալի ինտենսիվությունը ն սակներից։ Մենք գիտենք, որ ճողի մեխանիկական կազմության քիիական բաղադրության որոշումըշեղ ճնարավորությունէ տալիսդամասերի քանակական լուծույթիբաղկացուցիչ ղավար կազմելու ճողային են բնչպես ճողի մտելազիկավա կապված մասին, որոնք սոայտանունների էլ ճողումտեղի ունեցող միկրոձների փոիոլման,այնսլես մշակման ռեւտ: Իսկ ճողիլուծույթում բիոլոգիական պրոցեսների ակտիվության տատանուններնիրենց ճերթինուժեղ ներգործություն թանակական ալչ ղարդացմանվրա ՓարՀ բուլոերի առան կ ուլտուրական թոզնում էնոենսիվության բեր տիպի ճաղերում կատարվող նիտրիֆիկացիս"լի անել՝1) ատեն մբ մասին կարող ենք ռնտելալ եզրակացություններն նլումիկրոֆչորա, ոբը նրա մեջ կյոտարվովւ «ոիպի ճող ունի լուրաճատուկ ն ունի, ն շանակություն խոշոր լուրաճատուկ դորֆում ձետսիոխման Թերի ճողերի պոտենցիալունակուլմլունը դեպի նիտրիֆիչՉ) արբեր տեսակի է, եթե մենք տվլալ ճողի պոտենցիալ ունակու կացիանխիստ տարբեր Թլուն ասելով ճասկանում ենք բավարար քանակությամբ ամիակալին նուն ջերմուաղերի առկայությունե օպտիմալ խոնավություն,ինչպես որոջ քանակի նիտրատների անրացիալի սպալմաններում թյան մեժ

ու

առա-

ու

ջացում:

ինահնսի վության

մասին ունեցած ալդպիՀողի նիտրիֆիկացիալի ռե չափանիչը դեռ չի տալիռ իրերի իսկականպատկերը,քանի որ Կիտկուտակման րատների առկալությունըերկու իրար ճակառակպրոցեսների՝ ն

դումարն ճանրաճաշվական օզաաղործման սպրոցնաների

է:

Մինչե դրա

օրս

ճամար էլ

էլ

դեռ

դոլուլթլունչունեն

մենք ններկալումս

ճիշյալդրույթով:

ավելի ճարմաի միջոցներ»

սաճմանափակվումենք

Հողի նխորիֆիկացիալիակտիվության ալգպիսի բացատրության դեպքում կարելի է առել, որ պողղոլալին ճողլերում, բացառությամբ: ճողերիչ մենք ունենք շատ քիչ ակտիվություն» բուսաճողակարբոնատալին կավ մշակվաժ Ճողերում եի որիֆիճատկապեսբնական պայմաններում: է: Պոդզոլայինկացիալի ակտիվությունը, որպես կանոն,բարձրանում է ճողհրի այդ առանձնաճասմկու թյունը կախվաժ ինչպես ճեշտ մոբիլիդացվող աղուի պակասությունից,այնպես էլ մի շարք այլ պայլմաննեբից: Հատկապեսմշակված տորֆալին ճողերում փեժ ակտիվություն Է ճանդես դալիս: Վերոճիշչլալ ճողերը կրով պարարտացնելընրանց նիտրիկարելիֆիկացիոն ունակությունըխիստ բարձրացնում է: Ընդջանրապես է առել, որ ալդ ճաղերը ճիմ.քերով ճաղեցնելը ճիննական նշանակությու» ունի, Դրանով պրոցեսներն ակտիվացճնարավոր է ճողի բիոլոգիսկան նել ե օրգանական աղոտի ճանքալնացումն նիորիֆիկացիան ուժեղացնել: Ալդ երնուլթների պատճառներըշատ են. Ամենից առաջ, պողզոլալին ճողերը ճննց ալնպիսի ճողեր են, որոնց մեջ նիտրիֆիկացիանսաճմանափակվումէ ոչ միալն նրանցում ճամապատասխան նլութ լինելու նան պատճառով,ալլ միկրոֆլորալով աղքատ լինելու ճետեանքով: Գոդզոլալինճողերում նիտրիֆիկացիալի ակտիվությունն արտաճալտվում է միալն 6 սմ խորության շերտում: Երբ նա մշակվում է, էլ խորանում է (մինչն 30 սմ): Արբ, նիարիֆիկացիալիակտիվությունն տեսակետից անաճողերըթիստ տարբերվում են, նրանցում նիտրիֆիէ յարտաճալտվում, երշատ խորը չերտերում կացիալի ակտիվությունը բենն ալն ճասնում է մինչն 50 սմ լխռրության: Սնաճողերումնիտրատների կուտակումը սաճմանավիակվումէ, ըստ երեոյթին, միալն նիորինլութի սպրսկասուբակտերիաների ճամարճամտապատասխան ֆիկացիալի թյան դեսքում: Սռաճողի մեջ ուժեղ ամոնիֆիկացիանկարող է իր: ճերթին առաջացնել ինտենսիվ նիտրիֆիկացիա, Ինչ վերարնրում է ճողերում նխորիֆիկացիալի ինտենաիվուանապատա-(տավաստանալին է ասել, որ դա որոշվում է ճննց ալլ ճողերի բնուլթով: թյանը, պեսք մոտ Դրանց ճիննական ճնշող դորժոնը խոնավության պակասն է: Դրա» ճամար էլ ալդ ճողերի ոռոդումը խոշոլ չափով ուժեղացնում է ճողուր՝ եղի ունեցող միկրոբիոլօգիականպրոցեսները: ճարթավայրի ճողերում ամառվա ընթացքումքանի Արարատլան դեռ ոռողում չի կատարվել, նիտրիֆիկացիան ն, առճասարակ, բոլոր յռնոակիմիկրոբիոլոգիական պրոցեսները շատ դանդաղ նն տեղի ունենում: հակերբ ճողերը ոռողվում են, Տիշլոլ պրոցեսները ղդալիորենր ուժեղանումթ Երբ ալդ ռողերի ոռոդումըդուգակգվումէ լավորակ ու

"

գոնե վերո-

։

եւո, ճիտրբֆիկուցիւմն անճ ամհւիաու ավելիուժեղ է ընթանում: Փարբերտեսուկի ճողերում ոչ միայն նիտրիֆիկացիալի բակտնհրիաների քանակն է տարբեր, ալլ նան սչայմաններն այնքան խայտաբղետեն, որ նիտրիֆիկացիալի ինտենսիվությունըպալմանավորվումէ ալդ ֆակտորների բարենպաստ կոմբինացիալով: ԴԵճիտոիֆիկացիա.-- նիտրիֆիկացիալի Օ-ժամանակ, ինչպես տեսանք, ճողի մեջ մեժ քանակությամբ նիտրատներ են կուտակվում: Ալո մշակին

նիտրսսոներըճողումնուլնպետ ք Նրան ձնափոխության ենթարկվում: են ճողից կարող աս շարք ճեռանալ ճանապարճներով: 1) բուլսերի կողմից լուրացվելով, Հ) միկրոօրգանիզմներիկողմից կլանվելով (միջավայրում լուծված օրգանականնլութերի ներկալությանպալմաններում ), 3) միկրոօրգանիզքներիկողմից նիտրիտների ն ամիակի վերածվելով, 4) բակտերիալ վերականընմանժամանակ մինչե տարրական ազոտի վերածվելով ն 5) ճողի շերտերից լվացվելու միջոցով: Մեղ ճամար կարնորն ալն է, որ ճողում հնղաժ նիտրատներըժառայլեն բուլսերի սննդառությանը, այսինքն՝ նրանք ճողից ճեռանան Միայն առաջինճանապարծով, կան նե այ չատ բայց ճանապարհներ որոնք ճողի նիտրատներիկորուստի պատճառհն դառնում, Այս ճանգամանքը կուլտուրական բուլսերի աճեցողությանը ճաճախ շատ մեժ վնաս է պատճառում, Այ տեսակետիցէլ մեր խնդիրն է՝ ճողի մշակումբն ալնպես կազմակերպել, որ նիտրատները միալն ճողում աճող կուլտուրական բուլսերի ոննդառությանընպապտնն:Հողի մեջ նիտրատների ձնավոխման պրոցեսներից մեղ ճամար ամենավնասակարը (բուլսերը «նուցելու տեսակետից)նրանց մինչն տարրական ազոտը վերականգնելո պրոցեսն է, ալսինքն՝ դենիտրիֆիկացիան. դրա ժամանակ է, որ բուլանբե ոնդառությանճամար կարնոր ազոտային նիտրաոսննդանյուլժերը՝ ները ճողխ լուժուլթից կորչում են, որովճնտն նրանք քալյքալվելով՝վեր հն ածվում աղոտի ալնպիաիձենրի, որոնցից ոչ մի բույս օգտվել չի `

այդ պրոցեսը ավելի ախ կարող:Բարեբախտաբար,

ճողի

տեղի

է

ունենում

նախ ներքինշերտերում ճատկապյես ճողիԹույլ անհրացիալի ն

մաններում, ճամար անճրաժեչտ Դենիտրիֆիկացիալի

երեք դենիտրիֆիկացիալի նիտրատներ, 3. օրգանականնլութեր։ եվ իրոք, այլս հրեք պայմաններն էլ ճողում դտնվում են. նշանակումէ, պետք Լ կարժել, որ ճողումմ ամենուրեք կարող Է դենիտրիֆիկացիատեղի ունենալ, ալսինքն՝ ճողի նիտրատներն անընդատ կարող են վերականգնվել: Ինչ խոսք, ռր ալչ երնույթը դլուղայոնանսությանճամար չափազանց կարեոր էւ Հողի մեջ շնարձիվ զգալի քանակությամբ աղոտ կորչելու դենիտրիֆիկացիալի

սլալման՝1.

է գլխավորապես

բակտերիաներ, 2.

են ճողի ճիճնական նախապայմաններից

ւոիճան

վատ անրացիան ի բարձրաս Հողի խոնավությունը: բոլոր անցքերը ջրով էցվաժ լինելուդնպ385

քում դենիտրիֆիկացիանբավականինինտենսիվ է տեղի

ունենում,

ճաա-

"կապես թեթն ավազային ճողերում:Երկրորդ Փղաստողմոմենտը ճողի է: Սրանցճետ մեկտեղ մեջ անազոտ օրգանական նլութերի ավելցուկն նան ճողի ունակցիան: խոշոր նշանակաթյուն ունի ՈւժեղԹթյ»յին ռեակցիա ունեցող ճողերում դենիտրիֆիկացիալի բականրիաները թոյլ Դիշա է, նրանց կյանքը նուլնիոկ կանգ է ունում: դոլրծում,ճաճավա դենիորիֆիկացիարիպրոցեսը ճիմքային ոնակցիալում ոժրգանում: է, "բայց էլ ունի իր սաճմանը: Ուժեղ ճիմքալին ոնակցիան դենիորիֆիկացիալի չլրոցեսը նուլնպես բոլորովին կասնցնում է, ճամար» ինչպես ասացին Դենիտրիֆիկացիալի ք, բոցի նիտրատնենան է տնազու օրգանական նլութերի առկալություն: բից, անչրաժեչշա Նրան ճիշտ է, նիտրատների կորուստ է նկատվում, բլմ սլայլմաններում, նա ոչ թե վեր է ածվում էլեմենտար ազոտի, այլ միկրոբների կողմից է օրգանական ազոտի: Դենիտրիֆիկացիալի ճամար, բաձնաքո Լ1 մի շարք այլ ո"լալմանխելր, սիս նեղ Ճռսկացողությամբ, անճրաժեշտ որոնք կուլտուրական ճողերում շատ ճաղվադլոււռտ դեպքերում են իլուկանանում։ Դրանցիցկարելի է ճիշատակել միջավայրի ոհակցիան ն մաս. անրացիան: Ալո ւպալմաններըերբեք իրականանումեն, երբ տորֆոլին ճողերին կիր է տրվում. ալդ ժամանակ նման ճողերում զգալի քանակությամբ ազոտ է կորչում: կուլտուրականծողերում որոշ մինիմումի անրացիա միշտէլ ղդոլություն ունի,որի ճետնան քով էլ դենիատա

հովում

տրիֆիկացիալիցզգալի քանակությամբ նիտրատներ չեն կորչում: են

ճամապատասխանպալմաններ գոլություն ճամար դենիտրիֆիկացիալի ունեն է

Չեք ենթադրել, որ ալդ ճողերում ջերմություն): մեծ կտար, ցուց դննիտրիֆիկացիան առանձնապեսակտիվություն այղ կայն տարածված դենիաբիֆիկատորներն, ճողերում լայնորեն «լ-՛ (ոնակցիա,

տա-

չեն ցոցաբերում վրոցեսի զգալի | "նուամենալնիվ, դենիտրիֆիկացիալի նրանց կենսականպրոցեսներնարգելակող մա ճողերում՝ արագություն:

ճանդամանքն ալն էչ որ ոոլոտնղ լուծված օրգանական նլութերի է սլակաս զգացվում, եթե սնաճողին լուծվաժ շաքար ավենրա մեջ հղաժ նիտրատներըկարճ ժամանակից ճետո չլացվիչ աղա է, որ սնաճողում ջրի մեջ լուծված օրգականճետանան:Դա ապացույց են նյութերը գտնվում մինիմում վիճակում: երբ օրգանական Ֆական է է ռւտնղդծվում դենխորինյութ դրանովճնարավորություն ավելացվում, ն միկրոբների ուժեղ սճեՓիկացիալի բակտերիաներիալլ մետաւտրոֆ պողությանճամար,որոնց կննսական պրոցեսների յարդլունքը լինում է աղն, որ ճողի նիտրատներըվերականգնվում են մինչե սպիտակուցային կամ ճենց մոլեկուլլար ազուռիս միացությունների խիոտ

-

Յ96

առիմիլլացիան

զյանակությամբ տարրականազոտ երնուցթ, որի ընթացքում օդից մեծ է կապվում,որով ճողի ազոտային «ննդանլութերի պաշարնավելանում է, մեժ մառում աննդանլո Հայաստանիողերի Ճամարբա ն են կուլտուրականբուլքիչ քանակությամբ: թերը միշ" էլ գտնվում

ազոտային

ւերըճաճախ նն

տուժում

Կրո

Ադ ահսաչ պաոճառով: պակասութլան

դեռից էլ մշակվող բուլանրիսննդառության ճամար Ճճողնազոտով ապաաոցիալիաւական բալանսիվերականգնումը ճովելըն ճողի երկրագործությանճիննական ամնենակարնորխնդիրներից մեկն է: տնաակիճողերի մեջ ազոտի քանակը տարբեր է: Սոաճոչ ղերն ազոտով ն բուլսերի ճամար անճրաժեչտ ճանքալին ալլ տարրերով Մի չարք ճաշիվներ ցուլց են տվել. ոլր ճամեմատարար ճարուստ են. կգ ճատիկ ճամար աւտանալու սլաէ` գարու ճամար 3 կզ, վարսակի ճամար" 3,7 ցորենի է. իսկ 100 կգ շաքարի ճակնդեղի բերքի աարնկանիճամար՝ 5 կզ ազոտ,

աղոտալին ու

Տարբեր

ճանդել4 ծղոտով

մեկճեկտարից ճանջվում

կզ,

-

Ճետ

ճողից վերցվում է 3,9

կզ մողու:

կգ,

գազարի

ճետ՝

կզ, կարտոֆիլիԲեւտ՝

Այ« տեսակետից էլ ճասկանալի է, որ բուլսերի բերքատվությա ճամար ճողերը ազուտով ապաճոբարձրացման պրոցեսը կարգավորելու Դա է։ մեկն ավելի նս մեծ վելու ճարցը կաբնորագուլն խնդիրներից ստանում է որոնք չնալաժ Ըզալն ճողերի նկատմամբ, նշանակուլթյուն նյութերի սլաշար ունեն, բայցնրանց գալի քանակությամբ աղուռային ղեռ բուլսերի ճամար պիտանի չէ, ՀատկապեսԱրամեջ եղած աղուը ճողերը ն մոխրաճողերը»ւլոդզոլայինդգուռու բատլան ճարթավալբի զոույն ճողերը ազուոալին ապաճովելըազուռալին աննդանլութերով -

Առանձնառպիտ անաճողերը, ճետաքրքրություններկալացնում եծ են ցել կիրառելիս ռրտնեղ քանակությամբ նիտրատներ կուտակվում, չնայած նրոոն, որ ճողում բավականին շատ օրգանականնլութեր կան ն. մեծ

Հողի մեջ տեղի ունեցող ժիկրոբիոլոՍւզոտի տոիմիլլացիաճ.-ողեսների շարքում արտադրականն. տեսականլխոշոր նշաՎՐ է, մի նակություն ունեցող ոլբոցեսներից մեկն էլ ազոտի

դիկկոն

բալանաը վնրականդնելու ունիսՀոմեսակետից Խոշոր նշանակություն ղերն ազոտով ճագեցնելու զլիաավորդերը պատկանումէ պարարտաՄեր սոցիալիստականՀալնյութեր արտադրողարդլունաբերությանը: արդեն ունի իի շարբ գործարաններ բենիքի ժանրը արդլունաբերությունն են որով աղզուռ, որուն,քարտասդրում արբնչթժետիկ

է ճաղն

լուծվում արմատապես

ազուսային նլութնրով ապաճովելու պրոբլեմը: Ի՛նչ լսոսք,

որ

ուժի գիոակից օգտազորդրա կողբին ճողի բնական արտագրողական օդի ազոտի անսպառպլաշարն ծումը չե կարող չնպաստել օգտագործելո ալոցեսին: Ար կարնոր գործում զլխավոր ագենտներն են ճողի մեջ

ազոտ ֆիքոող բակտերիաները՝ զլխավորապես Փալարար բնակվող ն տերիաները Ազոտորակատհրները:

ամեն

Աղոտ կառղող Ճողում կենսական բակտերիաների պրոցեսներում տարի օդից ճսկալականքանակությամբ ազոտ է կապվում: կաՀողի արտադոողականության բաշձոացման զործում ազոտ Յ91

բնական ճանապարբճովճողում բնսկվող միկրոօրդանիզնեների կողմից որքան տղոտ է կապվում,կամ որքան է ամրարվում, ցուլց են ազուռ ալիս մոտավոր ճաշիվները: ճետնելրալ ամեն Անտառում տարի ծառերըմեկ ճեկտար ճողից վերցնում են մինչն է 1 կգ 59,2 կգ ազոտ, միջոցով ճողը տարեկան ստանում տեղումների քնացած ազոտի պակասը լրացնելու ճամար ճողի միկրոբները ազոտ, Ուրիշ դեպքերում անտառային ճոխոշոր նշանակություն են ստանում: կողմից մեկ ճեկտար տարածության վրա ղերում միկրոօրդանիզնների պելու

նշռանակությունը.--

Թն

Լէ մուտ 320--50 տարեկանկապվում կզ ազոտ: ձողում բնակվող ազոտ ոչ կասկածում կաոք չի արդեն Ներկալում ս մասին, խոշոր պող բակտերիաներիունեցաժ ադրիկուլտուր նշանակության են տվել, որ բակտերիաների կենսական Ուսունկասիրությունները ցուլց դրոցեսների շնորճիվ Փերմանիալի կուլտուրական ճողերը տարեկան տատանում են մինչե 00 իսկ արճեստականազոաղոտ, ճազար տոննա սռալին պարարտանլութերի ձեռվ տարհկան ճողին տրվում է ճազիվ ճաղարտոննա աղոտ: Ամերիկալումթիթեռնաժաղկավոր բուլսերը, ամբողջ մշակովի տարածությանմոտ 10 տոկոսը գրավելով,ամեն տարի առալիս են մոտ 1 միլիոն տոննա ազոտ: Ի՛նչ խոսք, որ ալդ բակտերիաները բոլոր գեպքերում ն ամեն միատեսակ ինտենսիվություն չեն ցու«տեսակի ռպալմաններում ճողալին են ազդում, արերում. նայած թե նրանց վրա ինչպիսի պայմաններ է լինում: Իսկ ալս ճանգամանքի ֆիքաված ազուսիքանակն եր տարբեր մեծ ունի ճողի բերրիության ճամար: շատ նշանակություն

Պալարաբակտերիանեւը

ն

Դալարուպրոցեսներում Թիլթեռնածաղկավոր

ճանը

ճշանակությունը.--

բակտերիաներնիրենց կենսական բուլսերի ճետ ճամակենակցելիսճողը ճարատացնումեն աղզուտային նլու-

թերով:

ունի ոլալաճամար էական նշանակություն Փլուղաւտնտ եսուլթյան

կ թիթեռնածաղկավոր բարակտերիաների բուլսերի ալդպիսի կննակվման է, ժամանակ կապված աղուտըձԱյս պայմաններում ռր նրանք օդից են յսղուտ ճակալականՓանակությամբ Դրանում ճամողվելու լուրացնում: վրա ճումոր բնրենք ճետելալյովլալները:Մեկ ձեկտար տարածություն Բ ղայի ցանված աոլալից, բակտնրիաներովվարակելիս, ավազային ողերում թատացվումէ 513,5 կզ աղոտ իսկ առանց (բուլի կգ: Նշանակումէ, որ բուլսնբը Ճողից վերցնում են 162 կգ աղոտ, են 346,6 իշկ բակտերիաներովվարակելիս նրանք օդից.ուռանում կզ են բարձավելիւսգոուէ Ինչպեսսոեսնում ք, սոլայի բերքատվություն '

մեջ),

,

վարակելու՝

է ճողն ազոտով ճարատացնելուն, պետք է ասել, Իսկ ինչ վերաբերում որ սպզալարաբակտերիաներն իրենց կենսադործունեուլյյան ըբնլթաց բում ճողի մեջ, որոշ բանակությամբ ազոտային նլութեր են արտադրում

.

վերջանալուց ալգ։բուլի վեդետացիան տացի ազոտ, է ւեժ ճետո

ճողը «միջոցով

Վում ւէ

.

ՀԱԻ

քանակությամբ

ռտանում

8-ից: աղլուսակ

երե-

ալդ

Կո

են տոկոսներով) Վրա(բվերնարտաճայտված ազոտիթանակի

Փորձի բե»ւյքը

առատ

Գոյա

արմատների

ինչես

ՍՕ.ղլուսակ Տ բույսի մեջ պարունակվող վարակելուազղեցությունը ազարաբակտերիաներով |

Աա

նրա

Բույսի վերերկրյա

|

եւն

ՀԿ-Ն

վարոնվոՀ

Վոյա չվարակված

Արմատները աարի" ն

ա

2.99

1.50

բերքատվու-

բուլսերի Թիթնոնածաղկավոր ԳՓալարաբակտերիաները» են նան ոչ Թիեթեոնաժաղկա զատ նպաստում է» Թլունըբարձրացնելուց Շատ վաղուց առղացուցվել բարձրացմանը: բերքատվության 8 տարվա բուլաերի ճացաճատիկի բուլանրինճաջորդող Թիթնոնաժաղկավոր բուլսեճամազոր է ոչ թիթեռնածաղկավոր

տի

քանակը Քերքիմեջ յազուռի 16 տարվա բերքի ազոտիքանակին: Շացաճատիկի բենճաջորդող ճատատվաժ է, որ թիքենոնափորձերով բազմաթիվ Ներկալում վարակվելու դեպքում ս

Ժաղկավոր բուլոնրը

պալարաբակտերիաներով են, բասո որում,բացի

բարձրացնում մեծապես քառվությունը փրենց բեր ճողալինպալմաննան ՑՓարբեր բերքի որակը: է լավանում քանակից» դեղ քում» վարակելու

ն պալարաբա քոնհրիաներով երում վիկը երեքնուկը: են րացնելմինչն 100 ւռոկոսով: բոսրձ կարող բերքատվությունը իրենց ցուլց են տվել, որ պալարարբակտ փորձերը

կատարված Հալաստանում ն

բա բձրանում բերքատվությունը վեկի առվույտի վարտկելիս բեաներով

է

նույնիսկ 132 տոկոսով:

զառգացում՝ք Պալաշաբակտե՞իունեւի

Րելի է

ճամփա րել, որ արդեն ապացուցված Պե

հողում.

--

լ կաՆերկայումս

պլալարաբակտերիան նեոն ունեն ճոՀ-

չ ենը ճ կ տեղ ջ է իրենց լա ղում գտնվող միկրոբայինբնակչութ ճասարակճողի մնացածմիկրոբների ինչես Պալարարբակտերիաների, Դրանք են նան տար վա եղանակներից: կախված ՔՎԷ տառանունները են դարնանը, իսկ Քիչ՝ ամոտնը, ճաւոկապես ավելի շատ տատանում նրանցԹվի մեջ հղած բեմն տարվա ախբեր եղանակներին Փաղրաճողի մեջ): գրամ մեկ են մեժ լինում(50---100,000 շատ ՆԽերը են լինում նան հրկար արիներթիթեռնածաղշատ ատուկ

ւ

առ

Ր Գրոառը» -

բաբակտերիաները

ճողերում: կավոր բուլսերովչզիազված

աուբատնեւի օշոջտանում՝.--

Բանակություճբ Փալաշաբակտեւիաների ն

Հողի մեջ մի

շարք

վր»

տարածմաննրանց քանակի պալարաբակոհրիաների սիստեմը նուլնպես

ղատ, գործոններից

բուլսերի

արմատային

ԹԻՎԸ մմնծ Է ուլն "ւնի: Գալուբարբակոերիաների աղդգեցություն բուլսեր, իսկ անտ շակ Ճո'ճողերում,որսնղ մշակվել կուլտուրական Խոշոր

ղերում նրանց քանակությունը խիստ պովաս է. Ալատեղիցէլ պետք է եզրակացնել, որ բուլսերի արմատային սիստեմըպալարաբակտերիաների վրա անպայմաներ աղ դեցությունն է Թողնում: կենսադորժունեություն

Պալաջբաբակտեշիաների ն հողային ալլ միկոոբների փոխհաբրաբերություճը.-Մի շարք աշխատանքներիցպարզվում է, որ ճողում բնակվող մի քանի միկրոօրգանիզներպալարաբակտնրիաների

տեսակի

զարգացման վրա ճնչիչ ազդեցություն են թողնում, իակ որոշ տեսակի չեն թողնում: Պալարա"միկրոբներ էլ նրանց վրա ոչ մի ազդեցություն բակոնհրիաներըճողում ճարմարվելով կարղ են դորժել ալո կամ ալն ճողային միկրոբների ճետ, մի դեպքում որպեսանտագոնիստներ,մլու

դեպքում` որպես ճամաղորժակիցներ:

Պալարջաբակտեիաների կյաճքի տնողությունբ հողում՝. Պալաբաբակտերիաները,երկար ժամանակ ապրելով ճողի մեջ, չեն կորցնում --

10-13 իրենց ակտիվությունը: երբ որոշճողալին Օրինալ՝ պայմաններում տարի նուլն դաշտում ոչ թիթերնաժաղկոավր բուլսեր մշակելուցեւոր

նորից թիթեռնաժաղկավոր բույսեր

են

մշակվում,նրանց արմատներիվրա»

եր ճոուաջ գալիս:Բոցի ալդ, երբ նույն քանակությամբ ւլալարիկներ դաշտում 3--Տ8--19 յոարի ճացաճատիկ ցանելուցՏեաո առվույտէ

մեժ

բանակի մեջ ոչ մի չոարբե բաբականհրիաների րութլուն Նշանակում է՝ պալարաբակոնըիխիաները ճռղուիկարող

չե են

նկատվում:

զարգանալ

տառւրծվելու աշագությունը.-պալաշաբակտերիաների են աղզնրանց վր ինչպիոի դորժոններ Պալարաբակտերիաները, նոալաժ դում (խոնավությունչ ջորմությունն ոլլն),կարող Լ12տարբեր արադուՀթյամբ տարածվել: նեւ ալս նանդամանքըբեթեռնաժաղկավոթբուլսնրի ցանքերը դեպքումԽոշոր նշանավարակկու պալարաբակտնրիաներով կություն ունիս Բաննայլն է, որ Թիթեռնածաղկավոր բուլսերիցանքերը Հողի մեջ

Ա ԵՏ Էն վարակում եղանակներով: պալարաբակտերիաներով տարբեր

եղանակկիրառելիս, տարածմաֆ անկասկաժչ սպլալարարակտերիաների նրանք կաարագությունը որոշ դեր է խաղում:Մէ հղանակի դեպքում ես բող դանդաղ տարածվել» մի ուրիշ դեպքում` արադ: խոչ Մե քանի վխորձեր ցույց են ,ռայլիս, օր ճողի Խոնավությունը ն է արագ նպասաող ճանդգամ շոր ստարած-չ անք օլալարբաբախոնրիաների Ճառսնուի փան ճամար Է լրիվ երբ սնաճողում Օրինակ, իշոնավությունը մեկ օրուժ Խոնավունակության40--50 տռկոսին, պլալարաբակոերխաները անցնում են 0,472 սմ, իսկ կավային ճողում նուլն խոնողվության պալւի

'

0,52 սմ մաններում՝ տարածություն: ն Հողի խոնավությունը մութ-ջրի ճոսանքը զալաբարականրիաների

ճամ ենալր որոշ դեր խաղում 27 ՔԲոլց րածման դորձում, անկասկաժ, ինքնուրուչն ւարաժվելու ճառկուճողում/ դեպո պալարաբակտերիաները

թյուն

ունեն:

.

բազՓալարաբակտերիաների ազգեցությունը.-է ա ստիճանից: Ալոճողի լւռնավության կախված մացամբ մՄեժչափով է լոնալրիվ պես, օրբնակ՝եթե սնաճողում խոնավությունըկազմում բանակը 1 զ ճողում՝ վունակության30,5 տոկոսը, պալարաբակտերիաների տոկոսի դեպքում նրանց Թիվը ճառնում 7,479 ճաղարի, իսկ 45 է նուլ 428,224,000: ճարաբերությամբնրանց քանակը բարձկազմում է է առել, որ բանում է նան ալլ տիպի ճողերում: Ընդճանրապեսկարելի քանակը ջիչ է, երբ ճողի խոնավությունը «լապալարաբակտերիաների

Խոճավության

ղուղընչաց: բարձրացմանը ավելանումէ Ճողի Խոնավության ճետ թեթեոնաժաղկավորբույսերի եթե պալարարականրիաները ընկնում են չոր ձողերի մեջ, ալն ժամանակ երբեք չի (վարակելիս ե կարելի սպառել, որ նրանք լավ կզարգանան բուլսի արմատների վրա նա

կաս է,

)

ոլալարներկառաջացնեն: Թյսուրբ,

կ Քքանակու

մեժ

ա Հողբ չոջացճելու ազզգեցությունը.-- Հողի բնուլթը։ նրա չորացմա :

կենսականունավուլթյունննաստիճանըպալարաբականրիաների յո 2 ենէն դործֆում: ազդեցությու Րի վրյս ալա կամ այնկերպ նրա 121 20 անդամ ավելի Քիչ ԿայատՀողն արգ չորացնելիս առսուիչ Լ12 գտնվում, քան ոլն ճողում, որը դանդաղ, բարականհրիանել ն պալարախոնավության ճանաթար է չորացվել: Հողի ճիդրոսկուղիկ միջե նուլնպեսորոշ կաունակությունների բականրիաներիկենսական ձեերնՐ

ու

վ

խում դոլություն

"ալարաճողերումի ունի: Ալոպես,օրինակ՝կավալին

նկատմամբավելիդիմացկուն չորություն բականրիաները

են,

քան ավա

ազվեցությունը.--Տարբերանսակի պավրա ճողի ջերունակուլթլան ալար յոռաջացնելու տերիաների

ՋԵշմության (արաբա

ն

լույսի

մեծ չե Թողնում:Ձալարաազդեցություն մաստի ճխոնիփոփոխությունը` արտաճարովում Թողաժ ազդեցությունը բականրիաներիվրա ջերմության

է

մխուլն ալն

Թլունի մուժում ց

պակասումէ,

բույսի ազդեցությունը Ալս դես քում նրանց քանակըճողի

աարխիստ

դեպքում,երբ չ.

ջոան

ջ

|

ճողի վերին որ լուլսը է վրա ասպանիչ ազդեցություն Ճեւո բակտերիաների շերտի չորացման է լուլաին, ոլեւք է ասել, Ինչ վերաբերում

է ուղղաճալաց ճառաղդայթԹողնում:Այդ ավելի լիստ արտաճալտվում ուղտակ: Իսկապես,երբ պալարաբակտերիաները ների ազդեցության են պաճվում, նրանք լուլսի սզգեցության տակ ղաճալաց թափանցող են: է պալարաբակտերխիաներով վամփաճանում Բովական անմիջապես մի խոնավ սնրմը մթնոլորտում բուլաի րակված Թիթեռնածաղկավոր

«Քանի

ժատ

աբեի (ուլսի տակ պանել, որպեսզի նրա վարակելու կամ

խիոատ թուլանա: ճատկությունը սղալարառաջացնելու

։

է միալնճողի վերին շատ Արնի ազդեցությունը սաճմանակվիակվում չերտով: ւքարակ Հողի ռեակցիայի ազգեցությունբ.-Հողի լուժուլթում ջրաժնային իոնների կոնցենտրացիանպալարաբակտերիաներիճամար խոշոր նշա"ճակուլթլուն ունի թիթնոնածաղկավոր բուլսերի սերմերը վարակելու ցանելուէֆեկտիվությունը որոշելու ժամանակ, ՆալաժԹե ճողի մեջ ու

ունի,

ըստ այնմ էլ թիթեռնաժաղկավոր ինչպիսի ոնակցիա գոլոթյուն ւբուլանրի արմատներիվրա ավելի կամ պակաս չափով պալարներ են առաջ ղալիս: Թթվային ռեակցիա ունեցող ճողերում սլալարաբակտետխաները ճաճախ բացակայում են: Առվուլտիպալարաբակտերիաներն

զգալուն են, ավելի դիմացկուն են լլուսլինի պաառանձին թիլեռնաժաղկավոր բուլԸնդճանրապես վարաբակտերիաները: ն նրանց պալարաբակտերիաների միջն թթվության նկատմամբ անրի ,ունեցաժ պաճանջիմեջ մի ընդճանուր զուղանհոականությունգոլություն այդ

ունի

տեսակետիցշատ

վարակումը տեղի Բուլաերիպալարաբակտնրիաներով

է ունենում

ՊոԹույլ Թթվային թույլ ճիմքալին ոնհակցիաներիստաճմաններում: ունենում լարների առաջացմանօպրոխմումը չեզոք ոնակցիալի տեղիէ `Ժամանակ, Թթվալին,ինչպես նան շատ ուժեղ ճիմ քալին ճողերում, պաաճեցողությունը խրատ թուլանում է, ճետնապես լլարաբակոտնրիաների այպիսի ճողերում վարակվաժ սերմեր ցանելիս էֆեկտը շատ ցածր Է ն

Վինում:

Հողի

գտնված

մեջ

թյուճը.--Մի

շարք

ազոտային

փորձեր Ց/-վց

են

միացություննեի

ազդեցու-

տալիս, առվույտի արալարոոր

մզ նիոմտաբաիմում փակոնրիաները աճեցողություն ճարտարնրումմ են

ազոտը զր ճողի ճարաբերության դեպքում: Մեծ դողաբային Պերը, ընդճակառակն,պալարաբակտերիաներիաճեցողությանվրա բացասական ազդեցություն են թողնում: ն դաշտային պայմաններումկատարվածփորձերում, Վեգետացիոն ազոտով պարարտացնելիս,ազոտի փոքր դոզաներն անգամ պալարաակտիվության վրա բացառականազդեցություն են թողփակտներիաների

ում,

Վոիոտ

ն

նրանց

վրա արմատների

է, Թուլանում՝

պալար

ունակությունը առաջացնելու

Ձպետքէ մոռանալ նան ալն, որ տարբեր տեսակիթիլթեռնաժաղեն կոնցենկավորբուլսերսլաճանջում/ տարբեր ն լութերի ազոտային տրացիաներ։ Ալս ճանգամանքըմիչտ պետք է ճաշվի առնել պլալարա-

բակտերիաներով վարակում կատարելու ժամանակ: Բացի ալդ, վարակման էֆեկտիվությունը կախվածէ ոչ թե ճողի «մեջ լաժված վիճակում գտնված ազոտալին միացությունից, ալլ ազոտի :362

«ոլա

կատայնձնից, որն

մխ ճողի մեջ

անեն

քանակությամբ: սԿրանավփակ

է որոշակի տաճ դունվում:

որա" պալարաբակայերիանե են լուծվաժ ազդում վատ խիստ վրա ունակության առաջացնելու լար Բուլ Թեթեռնաժաղկավոր ազոտի մեժ դոզաները,իսկ փոքր դողաները ն աներիարմատայինսիստեմի զարգացման,վարակվելու ասիմիլլոցի դրական ազդեցություն կատարելու ունակության վրա, ընդճակառակն, պետք Այնուամենայնիվ

է ասել,

որ

Թողնում:

|

ճետ պալարաբակահրիանե Բուլանբբվարակելուց անմիջապես Ժաայլ մի ջանի ենթարկել, չեն ակաումօղի ազոտն ասիմիլլացիալի լժափանցելովարմատմանակ անցնելուց Ճետո։ Պալարաբակտերիաները, են բջիջնծրի դյուճաշիվ ի մեջ, ակզբումանվում ների ճլուաված անցնելուց ժամանակ բոլորովին չեն ֆիքաում: Ռրոշ Թերի ն ազոտ բույսի մեջ Ճետտ ակավումէ օղից արադ կերպով ազոտի տաիմիլբացիան, է: ալգ ժամանակ ազոտի քանակը խիտ ավելանում առաջինշրջաաճնցողության է, որ Շատ ճավանական բալահրի որի օգտաէ անրմի մեջ գտնված ազոտի պաշարը, նում օդտագորժվում բույսի ազոտային դորժումից ճետո առաջ է գայիա, այլապեսկոչված, ն տնողությունըկախվածէ ճողի մեջ լուծված աովի շրջանը, որի ուժը ն նյութերի գտնվողբուլսերի ճամար անճրաժեշտաղուտալին դրությամբ է ալն ալառաճաավում ճողեավելի Թոյլ պաշարից: Սովելու սատադիան աղոհն աղզոտալին նլութերով ն, ընդճակառակնչ բում, որոնք ճարաստ է ճողերում տովելու աստիճանն ավելի սուր տարիննլութերով աղքատ

բների

`

ալո ժամանակ է, որ պլալարաբակ երեուլթին, Ալն ճողերը: որոնք կատարել: իլլացիա րիաներն ակռում են սողոտիասիմ ն մատչելի թեթեոնաժա նլութերով, ազոտային ճարուս են լուծված ասիմիլլացիոնունակուազոտի պալարաբակտերիաների բուլսերի կավոր անվում բակտերիաները

Րոտ արտաճալավում: տ

ազդում, որովբետն (որոնք ճողից անցնում միացություններով ազոտային (ածված ճե-

թյան վրա քն

ալդ

բացատարար

են

օդիցաղու:ֆիքսելու: բուլի մեջ) ն կարիք չեն զգում/ ն տնանքը լինում է ալն, որ սւհրչբուլսի ճլուր պալարաբակտկլիա խախտվումէ, դալարաբակմիջն հղած աբմրիոտիկ ճարաբերությունը են

տերիաները դառնամ

Դր

են

պարազիտներ:

ր" արար ՏուֆուիճՇանակությունը.--Հողը ֆոսֆորաթթվալին ւեժ քանավրա բուլսերիարմտաուների պարարտացնելիս տանլութերով Դա չատ բնական է, որովճեսմ, նն

պալարներ ասւաջանում: նուլնպես ն բակտեէ, ինչպես բուլսերի, շատկարնոր ուարբբը ֆոսֆորը կությամբ

ճամար: րիաների սննդառության

դեպքում պապարարտացնելու պարարտանլուլթերով Ֆոսֆորական է մի շարք գործոններից կախված զարգացմանուժգնությունը լարների Ալատեղճիննականմոմենոներն

են,

մի կողմից՝ պալարարակտերիան

ակտիվությունը, մրուս կողմից՝ Թեթեոնաժաղկավոր բույսի արմատային սիուտեւիի դեպի վարակող ներբնդունման ճատչ պրալարաբակտերիաների

Թիլթեոնաժաղկա-չ ջոցովաացուցվելէ, ճողը ժղոոով ս"զլարարտացնելիս չնն տուժում, լլ որոշ ընդճխակառակն, վոր բուլսերը դրանից դեպքերում

կությունը:

Արմատային սիոտեիխվրա ֆոսֆորի ունեցած

ատիմուլրացիոնաղզ-

դեցությունն ալնէ, ռր նրա վբրա առաջ եՆ գալիս մեծ քունակությումբ մազարմատներ, որոնց միջից դեպի ներքին են ճյլուսվածքներն անցնում

պալարաբակտերխաները: Կի

ճշաճակությունք.Վերնում

մենք ճիշատակեցինը, որ Ճողի «եջ Պոարարագանրիաներիքանակը կախվածէ աղի ոռեակցիալից, Թթվալին ճողերում պալարաբակտերիաների բանակըչատ փոքր է. դեռ ավե(ին, Քրբ ազգիս ճողերում մաքուր պալարաբակտնրիաների կուլտուբալով արճեստական է կատարվում, վարակում երանք արադ մաճանում են:

Թթվայինճողերում պալարարակահրիաների մաճայոսթյան է

(արելի

պայքարել միալն

արչ

ճողերի

Փիզիգո-

դե

քիիս"նան վիճակըփովիոլթաթյանենլթարկելու միջոցո: Իշ արք բանը չոռաարելու Համարաոբենալավնրոթը կիրն է: Կիրբ Թթվալին Ճողնրամ չեզորացնելով ԹթյվուՔյունը, դժվարալուժմիացութրանները ավելի ճեչա լարացվող միացուՔրոնենրի է վերածում, Բացի րանից, ճողի փոլոխզներ, ֆիզիկական. հատկություն,փոխելով, կերը նպառտավորպայմաններ է հողի մեջ բնակվող միկրոբների, արգ թվում

Իթ, է

աար

կավային մասնիկները կոտգուլացիալի ենթարկելով ուժեղացճողի անրացիան, որը նուլնպնա րական ազդնցություն է Թող1

,

նում"պալարաբակտերիաների վրաւ

Դերըոչ միալն ««րաբակտծրիաների քանակի վրա է ազգում, այլե ակտխվացնում է նրանց կենսական որով բարձրանում պրոցեսները, է Թիթնոնաժաղկավոր բուլսերի բերքատվությունը, Մի շարք փորձերից:

քրոմ է 37

ների

է,

որ

կրով պարարտացրաժ ճողերում վիկի բերքը

բարձրանում՝ հսկ երնքնուկինը՝ տոկոսով, տոկոսով: Ինչպեստնանում ենթ, կրի Թ. արալարաբականըիաաղդեցությունը ն թե բուլսերի վրա

Շատ

ճավանական է,

Ղացնում է բուլսերի

շատ

որ

մեժ

է:

կերը»փոխելովճոզի ւնակցիան,ուժե-

սիստեմի զարգացումը: արմատային

Թղպոտի սզդեցուբյունը.--Ինչայնա արգեն ասվեց, ցանքից մի քանիօր առաջ նողի 2 ծղուռկատ ժղուոուվ| ճարուստ դու/աղբ-մւոցնե-

լիս

որոշ

դեպքերումմշակվող բուլսերի

երնուլթբ բոլոր

դնայքերումէլ

բերքը

նվազում է: Բայց այդ

միօրինակազդեցություն չի Թողնում:

Ալսոես,օրինավ՝ Թիլթեռնածաղկավոր Բուլսերիճամար ճողի լուծված ազուռի քական իմմոբիլիզացիան չունի, քանի որ բուլսենշանակություն տի ե սրլալարաբակտնրի աների ճՃամակնցության շնորճլվօդի աղոտը ասիմիլլոցիագիէ ենթարկվում,Եվ իրոք, ինչպես բազմաթիվ փորձերի մի-

Յ64

Մի

,

մեծ

շարբ

էլ արմատների 7. աո Պամեմատաժ, րք ԾՆ Ր որԻր էքի ոն ար ռլարարաացրաժ չպարարաացրածճողամառում րո". . ում ցորեր է ցանվում, ժզոտով րորսից 70.40 ճողամասի բերքի ոեճամնմառաթ, շրա րելոքը: `, չղարարաացրած ովոոով ամրանա դրականազդեցությանը ՐԱՐՔԻմրա ժղոսի Քողա պետք է եղիերը, ճողի մեջ դտնելով բայատրել նրանով, որ «աու ն ազմա Բարոն ն

ծ

ոմառ

Կ

ճա

ճեւտ

ՈԹ

է

ժ

արդ

նալ" Բացիարջ Կն

Աա Քիթ

ե

բա-

աար աաա Հ արկանում, Մյուս կողմից էլ, անան արի աար

Դ

ճավա-

ո Մր ինձների ունեցած բացառական ազդեցությունը վերա«րալարաբականրիաների,. աարի ճողի լուծված աղոտալին միացություններըծղոտի աավրերն սածղժում

ՐԸ

նում

չափով ավելանում է, փորձեր Ցույց եխ տալի, որ ճողը ծղոտով պլարարաացնն րե ճեց ռո բատ նելիս ղությունը արմ վրա ռ"լալարաբակտերիաների ն ուժեղանում է, պատճառով գրա պալարները, աովորական պալարձերի Հմա բե էն լինում, այդ Հանդամանքնիր ճերքին բարձր Բացի երբ դաշտային ար, փաավությունը:

դրանից բերքը

)

1որ

միկրոօրդանիզնների ձողային ազդեցությունից

կողմից լուրացվում՝ ե: թիթեռնածաղկավոր Պալարաբականրիաներն իրենց կենսականպրոցնաների միալն Թիթնոնաժաղկավոր՝ բույսերինծն ազոտ մաւոաալլ

Պալարաբակտեբռիանեւի

ազդեցությունը

եւիվրաւ Բոնբ""կ կապված ազոտից քանակություն րանում որով ճողում մեծացնում աաա ազոտային ր եյութերի Ալս վերջին ճանդամանքը գիտնականներին էապել սչարզելու, Թե աոիթ թիթեոպալարաբակտն րիաների ո

ու

Ը

մ

ոչ

Հ

ոչ

որոշ

ափ

պալար-

են

պաշարը:

արդլոք

ն

ժամանակ ճողի մեջ բուլսերի զածաղկավոր ճամագործակցության

ար-

(տադգրված ազոտայինմիացությունները նույն վեզնտացիալի ընթացքում բուլսի (ողքին աճող ոչ թիթեռնաժաղկավոր բույսի

Թիլքեռնաժաղվավար սնն են,

ժամանակ որոշդեր խաղո՞ւմ Թե՞ոչ: Ալդ ուղղուչ առության փորձերը միշտ էլ դրական արզլունք են տվել: Այ«կատալրված Բ նողամասում մեննուլն հեւո ցոսնվածժ ոլես,օրիֆոկ՝ առվույտի տիխմոֆենի

թ թ քո"

է 1556 խոտը պարունակել տոկոս: 19,725

տոկոս սպիտակուցայիննլութ, իսկ առանց է ստացվելվարակի Նուլնանմանպատկեր ասովու լտի՝ ճետ նկսռոմամբ, որը ոլոռի մշակելիս նրա մեջ սպիտակուցալին նլութեբե քանակն ավելի չատ է եղել, քան առանց ոլոռի: Դրա պատճառներբեցՄեկը թիթեոնաձաղկավոր բուլանրիարմաշճապալարների Քորք լո«մից ճողն «ղոտոզրճարատանալնէ: Բանն այնէ, որ սլալարների Քոլ ոչ միալն բույսերի վեղետացիան վերջանա քայումը տեղի է ունենում

ճետո,

լուց

աղզդեցուցլանտակ դորժոնների

ալլե տարրեր տեսակի

վեգետացիալիընթացքում, օրինավ՝ խոնավության

բողջ

տատանման

'

չնորճիվ, ճատկապես ալն ժամանակ, երբ նա խվատ տատանուճներէ պետք է վերագրել կլան, որ Թիթեոնաժծաղտալիս:Երկրորգպատճառը կավոր բուլսով ղբաղվաժ Ճողը 185--Տ անզամ ավելի աժխաթյթու է արտադրում, քան ոչ թիթնոնաժաղկավոր բուլսով զբաղված ճողը: Ալդ արտադրված ածխաթյթուն բույսերի կողմից ասիմիլլացիսյիէ ենթարկվում, չ բերքի որը պատճառներից մեկն էլ ալն է, որ պալարաբակտերիաներն իրենց կենսականպրոցենաների ժամանակմեծ քանակությամբաղոտալին նյութեր են արտադրում: Գալարարակտերիաների ազդեցությունն ավելի մեժ է Թիթեռնաժաղկավոր բույսինՏաջորդողոչ Թիթեռնաժաղկավոր բույսիվրա» Մի չարջ փորձերի միջոցով ապացուցվել է նան ալն որ ճողերն էլ ամեն տեսակի Թիթնոնաժաղկավոր բուլսի լուրաձատուկ պաչեն Դրա ճամար երբ Բողեբում ցանվում է մի որեէ բույս, նրա պալարարակտերիխաների դեպքում նա իրեն ալդ ճողում՝ բացակալութլան զգումր ինչպես ոչ Թիլթեռնաժաղկավոր ալնայնս, րուլսը, ալախն բքն՝օդի ազոտիը: օգտվել չի կարողանում ն սնվում է ալն աղզոտալինմիացություններով, որոնբ գտնվումեն ճղի լուժուլնում.ճետնապվես, ճողն աղու այիննլուճարատացնելչի կարողանում: Ալ. երնուլթի դեմ պալք--ըելու Ճամար գիտնականների մեջ միտք. չէ ճղացել օդտադործել մաքուր կուլտուրաները, պլալարիչ-ակտերիաների ալին քե՝ արճհատական ճանապարճով ալն ճողերը,որոնցում վարակել

նպաստում բարձրացմանը: Եվ,վերջապես,

բոլոր:

չարաբակտերիաներ պարունակում:

էլ,

արդ

Թիլթնռնաժաղկավոր

թերով ալ

էն: բացակալում բազարիաները

«ողը

պալարաբակտեւիաճնեւով պառրառատացնելու բակտեւշիալ պոե-

պառառճերը.--Մինչն սչալարաբակտերիաների դլուճայլտնադործումը

ղատնատկաական պլրակտիկալում ճալոոնիէր ճողը ճողով սյարարտացնելու միջոցով Թիթնոնածազկավոր բարձրացման բուլսերիբերքատվության եղանակը: Ալն ճողերը, որտեղ ալա կամ ալն թիթեսնաժաղկավոր բուլաը վատ րերք էր տալիս, պարարտացնումէին այն ճողերով, որտեղ տվյալ Թեթեռնաժաղիկբուլաը լավ բերք էր տալիս: Բոլոր դեպքերում էլ արԼավ էին լինում, դլունքները Ալդ ձեի բացասական կողեն ալն է, որ նախ՝ լավ ճողի փորնլն փոխադրելը մեծ ծախսեր է պաճանջում է, բացի դրանից, աշխատանքներըզուգադիպում էին գարնանկռուն աշու

Աշա խատանքներին:

ալդ

պատճառներով էլ պարարտացման ալդ հղա-

նակը մառսալականկիրառում չգտավ: Հողը պալաջաբակտեբիաճնեռովվառշակելը.-- Մինչ ըլալարատբավտերիաների մաքուր կուլտուրաների ճողը ճողով օգտագործումը պարարտացնելու հղանակը մի շարբ երկրներումբավականտարաժվաժՀր: Դեու աղժմ էլ որոշ տեղերում ալս կամ ալն չափով ար ձեն օգտաղործում

ունի նան վնասակարազդեցուրալց ճողը ճողով պարարտացնելն նրա տված էֆեկտր: Հողը փոխոդրելի»՛ Թլուն, որը շատ է նանհմացնում սերմեր ե մոլախոտերի ղանաղան վնասատուներ, կարող վիոխադրվել ն ւավնւոաժել դաոնել մտարղկանց այլես Հենց ուլս ճանդափանբըատիլեց են Դան մեժ տալ էֆեկտ կարող իշի միջոցներ»որոնք ավելի ճեշտ թիկամ ճողը միջոցով մաքուր կալտոաւրաների պալարաբակոնրիաների ՛ բուանրի ահումծրը.վարակել Թնոնաժաղկավոր 18497թվականին:Փա-քն իրականացվեց ալդ ւի անդամ Ասւաջին մի պրեոսնվանտակ պատրաստվեց «Նիտրագինը

են:

ամ-

,

ո

լարաբակտերիաներից պլարատ,

որը

ձր սկզբում պարունակում ալլատնսակի պաղարար քներ չտվեց:լավ արդլուն

րբիաներ:Բալց ալդ

կիրառումը պրեպարատի

պրեպարատ պատրաստելու փոխեցին ար էլ ճնտադայում Դրա ճառի երկրներումբակն կիրառմանմեթոդիկան:Ներկալումս ճամարլաբոլոր ձն»

լալն տերիալ պրեպարատները գորժածությոն ալբեռլա121 դորժէ աժվուի «Նիխորագինը Միության Սովետական ե ամեն: է սչոարրերպալարաբակտերիաներից, որը բատըչ պատրաստվում ունի իր նիշը(ռոլալի նիտրա«Նիտրագինը» տի պալարարբակտերիալի ն այլն): նիտրագին դին,առվույտի դժվար 'Խիտոազինի պատոաստումբ. Նիտրագին պատրաստելը երաշ

կերպ-իլերց ր

լալ Մեզմոտ նիտրադինը պատրաստում ճետն կն նրան 1 տոկոսի չափով կիրճող» ավելացնում որոշքանակությամբ են

չէ

բացի կրից» ավել ացնում (օլթե կրային ճող չէ), ժանը կավալինճողերին, մաս խառնուրդից մաս Ստացված են նան ճողին ավաղ): են. ավազ (8 առտուն անոր, կամ (կես որոշ Փանակություն վիակում ճներմետիկ բերանը 2 բանկա), կամ ապակլա մեջ (թեթեղլա Մամ աո մեյ Հ ճնշման տակ, յո Քամ ն

մեկկԳ)լցնում

ավտոկչավում մթնոլորտային ԻՑ ենթարկում: Հետո րանկալի բերանը բիլիղացիալի մաքուր զարգացրած պալարարականրիալի րբատորիալում

անելով` կոշլտուրալովյ Բր

են, (լուժուլթի մեջ) վարակում նիւտրագինի՝ ճոը բավարարի բանկան պատրաստումեն ալն ճաշվով, որ նրա միջի բուլսի՝ տարածությանվրո ցանված Թիլթեոնածաղկավոր Մեկ մն աե սերմերի վարակմանը:Սովորաբարբանկաները,պալատում ավելի չտանիս որ կամ կես կամ մեկ կգ ճողից պիսի յոարողությամբ, 1 Հեկրտար մեկ ճողը են կզ իսկ կեա կգ ճողն օդտագորժում 1/2 ճեկտար, վրա ցանվելիք սերմը վարակելուՀամար: տարածության Լ27 մեզ ւՐուո սլատրաստում ճետ ոննդանլութի ճատուկ

ճեկտար

Բացիճիշրալճողալիննիտրագինից»

տորֆալին նիտրագին,որը

ճամարլ»

զուլն էֆեկտն է տալիս. ինչ

որ

ճողալին նիտրագինը: ՀալկականՍՍՌ

նույնես մինիստրությունը ԳՓլուղատնտնաության

է ճողալին նիտրագին: ։լայորաստում

Եիտջբագիճի

ուակը.--

Ամենից

առաջ

անձրաժեշ»

է,

որպեսզի "7

Կա կի ՒՂիտրադինը «վարու

ճմ 172) աա վ կազ են քան կտն կուլ լաբ լայարարբս ռասա, որն օժովաժ լինի ճամապատասխան բիաների ակտիվ, ւրաքուր ճ թիթերնածաղկավոր բույսի արմատների վրա ոլալար ււաջացնելու

Բ

ավ

Լ

Ա

-

նխտրադիննավելիւեժ արդլունքէ տալիս: ասլա վումէ աշխատանքը էն տալիս, ճողբ վարապալարաբակտնրիաներով Փորձերը ցուլց ձեւոչ Բաիեփաւտած կղանակի ճողը ճողով վարակելու եղանակը, գելու Մ

որ

»աւո

ունակությամբ: Թիթերնաժաղկավոլ ենթարկելու աղունասիմիլլացիալի է տալիս:Բալց ալեւ ք է ասել, ռր պալնրարակտոեավելիչով տրդլունք ւ 12 առաջացնող ն բակ հրիանե բե Ըը ոչ բոլոր ի վրչս պալարներ դ եսլ բերում է ոչ էլ դրական ք ստացվում տրգլուն վարակելու դեպքում Քուլ բիաներով 12 բուլսի բեր բարձրացման ճամար '

'

ռ

թյուն

քաւվուլթյուն Գ ուղար նտնռության Շամ (1

: ող ու թողնում:

ոառանն աագորժել "Լ

դործժել

ալն ալ

Թարկ ռասան ենթարկում:

ի ում,

մոն

Երբեմն բբնմն

Լ11/17ան

/

ԻմՔեչ

ատմ

էֆեկտիվաղդեցուչ

ա

վելի , ո

շա: «մն

«

լ

ունա

առ նավետ

է

օդ-

լ շատ աղու ավելի ասի:/ իլլացիալի աքնակոնրիանե իչ ակտիվութ ակաիխվությունունեցոցող պալարաբակոնըիաների քիչ ալար

կե,

ոու

որոնքն

սաները,

րով վարակ լիս

առ

«

ի

ն

ՆԱՆԱ

Ա

ման վարակմա

լա

«արստուքուստ

նշաններ

երե-

նն

5 ի Աննա ջն ԱԱ եբ խորուգինի մեջ ոլալարաբակտերիաների

եռն

մազ2

է

մա

՛

-

աղուռ Քի քսում: ճար սպաճպանման ար բավականինւՐեժ դեր Խաղում է ալն ակոիվուլթյան տուրատրատը, որի մեջ նրանք զարգանում եխ: Փորձերը ցուլց են սովել, ղու

եխ

ր ւ

՛

դեպքերում: Դրա ճամար անչրաժեչտ են մի չարք պայմաններ: բույսի լուրաճոԱյն ճողամասերը,որոնք ցանվող թիլթնոնաժաղկավոր -

բոլոր

ալարարբակոնհրիաննրով ի Ը աաա Թ ճ չտալ: Թթու կարող է արդլունք ուկ

ճողերը» որոնք

Ե

ԼԱ

Լ

ա

ա

,

-

,

Նիտրադինի պալարաբականհրիաների ակտիվությունը կախվածէ

ո, դլուսք որ

"

եղաճակները

վաշակելու

ն

բեշճի վա

Խախքան ովլալ են

ցանքը բուլաի Թեթերնածաղկավոր

ճշտ

թողած

ւով՝ 1) (րաո նիտրադինը

ճողի մեջ մտցնուր նն «սոզդեցությունը.--Նիորագդինը Ճուտ

երկու

ավազի Ճեւո, չոր ուղղակի ցանումն Քիչ քանուկությամբ

| |

Ր

Ր ակում,

լավ

վարակելընունպես նիտրադինու

պարունակում, "ր

չյուս|ք

կարող է

ար-

կիրառման նլխորագինի Հալաստանում

փորձերը ցուլց քն տալիա, է տալիս: Տեղական սպլալմանարդլունքներ Ք փալլուն մ ՛

տամենուրեր ՐԷ

նա

ալարարբակտերիաներիակբարձր էչ քան ուրիշ վալրից Մեկուսացրաժ ուն Ը ոիվութ յ

(ա 1

՝

9): ՛

յ

Ժ

Օղյուսակ

տարբեր շրջաններում էֆեկտիվությունը Հայաստանումպատրասավածնիտրագինի ն տարբերնողայինպայմաններում, ֆոսֆորականպարարտանյութերի ց/ձ ֆոնիվրաչ Բերքը

աաա Կա,

աք

.Հ

՝

-

Տ

-:

Տ

-

-

Հ

Հ

Հոկտեմբերյան

Հ

Հ"

1»

,

ՀՅ:Հ -Հ Հ.

ԸՆԵ, 3 :-Հ

Հ

Տ

8՛

ԽԷ ՞ ԳՂ»

էԱՔՅՏՆԹՑՏՑՋ

-

Հ

ՀՇ

Տ

ՀՐ

Հ

Տ

ՏՍ

Մոսկվայում 20,77 30,699

»

երնաֆում

վ,

|Առապլայում2202

աալ, աշտ

»

»

|

ձրազգան | ծրազգան|Վիկ Սամո Սարուխան

»

Ր---

Է

26,69

29,55| 27,68

|

44,95)| 40,88

34,69

|

|317

30,083

ժԱտիկ

Դոզի Լննքնամե Հ-րդ

Հ,

|

վույտ

կաշա.

,

Առ-

արոր

փորձի օխեման

ՀՈՐ 13.

«ԿՄ - 4Դ

-------ՀԸՀ-ՀՀԸՆՆԻԿ

ապա

Վիարում,2) նիտրագինի բանկալի ճողբ բաց են անամ որոշ քանակու» թյամբ ջրի կամ երեսը բքաշաժ,եռացրած ն տապա ոաոնցրած կաթի մեջ ալդ նբո(կաթի դեպքույ ալն 84 ժամ տաք տեղ են պաճում): Սոոացվաժ են թիթնոնածաղկավոր բույսի անրմերը» որոշ Թ րջում ճեղուկով բադինի ժամանակ փոռաժվիճակում թողնում են, որպեսզի քիչ տամկի ն ապա խաներով վարակված սերմերը ցանում ենչ Ցանքը կապալարարակաոենր վրա: ռրարվում է տայլնպես, որ արեի ճառադալթները չազդեն սերմերի նախապատվուձներից ճողը վարակելու ճիշրալ Գալարաբակտերիաներով Այո ձնով տնտնաԹլունըպետք է տալ սերմերը վարակելու եղանակին"

մեժ

ալդ

բանկալում

'Նիտշագինով

ո

,

ն նիտրաջինը ճողնրում ճողերում կարող : է

ակտիվություննավելի պալարարբակտերիաների ներում մրեկուսացրած

ճողը հղաժճողի ջրային պայմաններից: Բանկալում ունենա: նա է ք Եթե Քավարար քանակությամբ խոնավություն ոլետ կում է, արնի մուսկ ւռերմռուուտտույի չորանում օւլալարաբակտերքաների խԽիատ պակասումբէ: ունակությունը վվարակելու Ֆան

են

ներ

են

ճարուսւը Ր

ավականին

Տետու Այն ձողերի կրով սլարարտացնելուց քանակությամբ լուժվաժ ազոտալին միացություն-

արդլուն ւռուլ միալն ք

էֆելախվությունն

կուլտուրաներ

եղուկ կիրառելու դեպքում նրանց ավելի պակաս է լինում: իսկ ճողալին նիտրոադինիձնով օգտագորժվաժ նքՔ են ճե այ ավելի 122 իս: Բացի է բար 4 Ը արդ ժ կուլ ուրա ներն ԴՐ նից, Ժ Ր լ Տ է ննղան , ւ ղուկ ապալարաբակտբիան ԸԸ շատ: շուտ ագարալի«4 դս լութ ՐՀ ան, այսին նրանց մեջ ղարդանում ենթակա 12 կեղտուտմ ալլ բակքն՝ կաամբողջապես ն ւերիաներ,որոնք նրբեննսալարաբակտերիաների են ստեճնշել: Հողալին նիտրագինի դեպքում, շնորճիվ ճողի ուժեղ րող են, Դա արդեն ճանգամանքներն անձետանում բիլիզացիալի, նման կախված է նիտրագին ոռորաստողի Ճրուլժլունի ց: որ

նրքանում ,

նու

շ

|

|

19,24.

21,37

18.46|

22,0 2.

|

Գ,

|51.79

56.80 վ

ի

137,00|

43,50

|

28,15| 2735

53,29

,

| 64,15| 68,33

|

50,00

58,75լ

ՀԱ

Մ"

չու «ռր ՐԴ

՛-

ղամա-

քում

Ջրովի ճող

մ Վլ տուա սկ

մաննե

ՐԴ" մ

-

եց

/ ուի

պարզը

- «ո

է

ո

,

/

Խի տրազինը բոլոր

ճողալինարս

/

|

լ-

բուսել ի նկաւո հ աւ Թիթեոնաժաղկավոր («վ արդլունք Լ 2444 է չոռ «արարբտանրութը նիտրաղ ա միասին նույնոլես լավ աղդում, 4 ամ,Բ մի ն.րկու դեղ բի» բացառուլ, որոնց ալա մյու ը լօ ի տք է ճամ աղլմել : վրալ Բո ղին լուրառատուկ ֆիղիկ՛ Ն Քիմիական բաղադրայունը: ոչ իտրագինը միալն բերքն է նում, սայլն բարձրացնում ձրացնո ռրակը (ոհս աղլուսաւկ 10): Բացի ճաջորդ ոչ ը բոյի բերքը նալնպես ավելանո է ( ն

/ա ո

մ

՛

-

նս

փո

|

ենի

՞

ա րա

,

ԷՏ

՛

-

հ

Թեթեոնաժաղկավար,

(աղ. 11):

-: 3: | | Հա /

:

`

Տ:

-

:

Հ

ՀՑ

.-

|

է

Հ-

Ցանձուտ, »

յ ո

ՀԱԱ

Ն Հ :.5 2.

դակնդեղի

Լեեբնավան ոո

ԸԶԼ

աք անու

--

|

բո

Աաաա

դաշտ

|

Սարուխան աւա

վ եկ

16,75

/"-զ

17,827 -

.-

Հ

կարան

ս

վելի

,

12,0

,

8,3

լավ

|

8,0

»

Գարնանացան ջորեն

: Վ բակելն Նիտրագինով

ուն

10,0 16,0 12,0 ,

17,0

15.0 ,

4,0

|

5.0

|

ք տալիս

ալն ճաղե-

Թիթնոնաժաղվաո է ամԱՅԻ րոնց Հե: ա

երկար տարիներ ռնաժաղկավոր բալսհր պալա բարականրիաների քանակը ջատ

մազի. "ողի

ՀԻՓԸ915 աար քտրադինով կոնտրոլ Երանի» |

Գարի

Խարճաղիյուբ

ՆԲե Հ

,

չեն

չ

ն

րայց րայց

թ

Ալապե յանա

Մա

եՆ

,ո

ա

ցուլց

Հ

ունք

լու

։

գ Հաաաոանի ձողն

ԸԸ

ամենուրն Ը Ք

մեծ դ

ակո /

ւն

." պակաս, ե: ո ոռոգվող ջանն ւլակառույթյան յոալիչւ:Հալաստանի Բոր աես էլ կապ դել քում, ազուտորակունլնելոն բի: լաքչու Ու

՛

յս

ւ

ձոռնհրու

ն

ազոտ

28.44 22:49 | | 10,8 |

5.ղյուսակ

տիպի

Ճ

բնեՐ 7 ւրարունաում: Ազոտոբակտերները ւթյամբ ազուոոլաա՞կուն շ տեռակի 8 մբ քանի "Ղ ե բում բազոր լՎացված ռսնածողնրում ուորֆային ցակուլում են: Մոդ դուլնի ճողե ում նյան բ Թուլլ են աճում, իոկ դորշ ն նն մ, ալակյոսէֆենրո . ճողերում,խոնավիության

Ք

։

18,7

ո

կապող միկրոբները: Փորձերը ֆուլց են ուաովլիս,որ

,

:

|

. ե թե սնաձողն ինչ լինում: նացած «

ե

Ք անա

մ

«ԻՄԱՄիրի

ի էլ լինի «նակցիա ուն չի, բոտ այ ուարածվածույթ Հում է տարբեր ուսով րի ուվժլո ւնք լինում: աղուոր ակոնբներով Ճարուուռ են, ավելի քիչ նն, քան ճարավայինճողերում: ն ՈՊ են է, տարածՀչ Ճողերու՝ ավելի շատ կարհոբնալն վաժ, քան Էի գերը բարհբ կարգի բույսեՍ. գոտ կապող միկու ոօոզւան գ1ՐԾՖ. են ճո 7 բ մն 2 Գե -ի սճնդառության զուծումը, որձռբը ցույց աւել, ն կաո ազոտ պող է ազատ բակտերիաներն օդից ճակ ապրող որ նն աղոտ կգ Մեկ ճեկոա7 ըությում՝ լրացնում (մինչն (ությամբ դգաղալին ճ ճողամառսում Բ թե ը բուլսեր մշակելուց նհրկար Ը տարինե լն Շողում):Միննուլն ե ե ձետո էլ Հողի ազոտի աին ն տարի բավարա ե աման Ժ լւ ազոտի բանակը երբեք չե Հողից բուլս արը: ժղ" Է ։ Բշ ցվում աղո ոբականրների ւ/ դորժուննուիրի Ց եը Մետաբիոսիկ պոռցեսճե Ազոտորակտեր են Մ ները ճողի մեջ ւա բում զորժում, որոեղ միկբոօրմիջե ի Միա փոխճարարմրուդղրաթլան ունի բավականինբարը դանիղննն նն ունենում Հողի բիոքիմիական տեղի բոն: մեջ միկրոբթոն: ԱՐԸ բի Բ ն ների լայմաննեհրում,Հաճախ որոշ խմբի այան ւոերիանն բի գ Րժ ունեուլթյոունը ավորվում է մի ալլ խմբի Ը պայմա ոէ

ճ

Ճ

ՍՏՏՏՐԴցորեն Աշնանացան

է

ՀՇաճնա զար

որոն

ա կիրառումը ներկալումս, ժեր սոցիալի թքառվությանը բարձրացնելա զարժում, արդ ճամարվում է կա-

,

15,6

տ.ն|

'

:

21,58423.16

18,35

-

"

19,31) 32,26

,

նոլ/

տալքոե

'

աղո:

-

ԸԴԼ :1ւ 5 բ է

ՄՀ

դինը Լավ արդլունք մում( ի" է են ազրառովվածլազոտոային

Կիտրա հոր

բոլոր

-

26.28

ՍուԻԲ»

Ագարակ

ՊՐ

19,2519,94 21.29)

ռու

Պրիվոլնոյե

ԼՂ

Ա

իտրագինի բե ազդեցությունը բույս Բույսի հաջորդ բերքայովության վրա Ը աաաաաաաաաաաաարրաայըը

ՆՏ

բում,»

-

ԱՐՏ

-

ԶԸ

Տ

-«

ՏաԱ:ՀՅԱՔ

ՀՏ Յ

3.

Մոսկվայու

3 Էէ թ

աւ

բավականինխալտարգնտէ: օրինակ ճողելաւմ ւու ճողերում |կարող ոչ Ի րենց գտնվել: ազոտորականըները ր հն յոնսակճուխց բածվաժության թրոշ բբնլրություններ տալիս ննացաժ

ՀՀ

՛

»::3

`

17,24

"ո

Տ

.

-

Հ

Դ

ա

,

Հ

.-

| Առվույտ|Մռոկվայում

Բաժրբակաչառ

Ն

ռը

(

Հո

ԼՐ Փորձի «իեման « ՀՅ բ Հ Աա

ա

ԷՏ

ամո

թոր

տվել, վ Ը

գ իռ ( 7

այ

Ը

" որտեղ բուլսերն ավելի

Հ աւն սնաճողերում ղերում,

տարբե բբեր բ

ո"

ԱՐԱ

է

ու

տր

բադի Աաաա, զոաշո Սի գայան ձնոնարկումներից -ճերի նրանն միկոսօո կապուլ տարածվածությունը --րածված, նրանց Սրանք ճողի մեջ բավականին ՔԻՎԸ

'-

կ

9::|9

Հ

բընոր

10.

Սպիտակուցային տոլ նյութերըչոր խոտիմեջ7ջ՝ յոռկոսներով աաա, ՀՓԻ | | ւա

աո բերյա

Փորձե ՐձերԸ

Նի

է:

զոտ

ՐՆ

)

ճողերում:

ված

բոր

որ

ւտ

Եղյութակ

ՀՑ.

տատ

՞

«

.

Տ տչ

ավելաց-

Է

ռԽ

,

ակտխվույթյունը Թու 11

ւ

տ

են

ակ

պակաս

կան կազմությամբ ինչ է.

ԱԶ

ո աեն Մթա արբոնատալին Նաղերաւմ Հրռսիտալին ո"ք յու

ԱԱ

ու

-

ր

որ

,

թ,

:

--

Լ

աաա որակն

ն

ր

որ

սզալակա

"

-

-

քանակը

"

»,աւ ե: պակատում: աե

:

ո

ալնպիսիաաա ամ

Հող

աա

ւ

թ ր ճամագոլժունկաւթ "

"

ի

վոլձարար

։

բակ-

.

ործ:

54"

ն նրանց բոկտերիաների միջն եղածփոխազդեցությամբ: ներկալությաւրը

Աղոտի

"ւ

առանձնապես Խոշոր նշանակություն իտոիոի րների ազուսոբակո ճողային այլ բակտերիաների միջե դոլու-

ւն

ճամար ե

ունեցող մետաբիոտիկ ճարարբերությունները: են ցուլ Փորձերը ճողում բս սական «վել, ց առաջ եկաժ մի մնացորդների քալբալումի ՀՐ ք ազոռորակտերների ճամար անմիջականորին միսցություններ լ ոոիկ նլութ չեն կալտղ ճանդիոանալ. ալդ նլութերի ներկայությամբ րո՞նք օգից ազո չեն կարողանում լուրուցնել:Բայց երբ նրանք զարՀդանում նն ճողալին այլ բակտերիաների ճետ, ալդ նլութերի ներկալուեն ֆիքսում: թլոմբ նրանք ավելի չատ աղոտ Այոպնա,օրինավ՝ երբ Թլուն

որ

ԲՐ

ազոտորականրները

բականրիաների ճն,

12):

տա

զարգանումեն, ալոես նրունթ ավելի

շատ

կոչվոժ, մազ

առաջացնող ֆի բոում (աղլու-

նն

աղոտ

Աղյուսակ

ա

.

ն

ոԸւվլվտուրա

է

Ա

ան

Աոտորբակտեր

Ազոտորակտնը-ղաղ առացաց. րակահրիա

, |

Աղոտորակթհր Ազոտորակտեր Վղաղարացաց. բակտերիա

Արաբինող

Ազոտորակատերբակտերիռ,

արացաղ, Ազոտորակտեր-|-զազ

Ին չես :,.ն

գալիս

՝

:

'

5:40

9,Չ9

էնում

տեսնում

են ինտենսիվ վողմից կարող

կերոլով միալնխոառոր կուլօդտադորժվել ես դալիս է ճՃաս(ի Այս երնույթը անդամ սոուրաների պայմաններում: որ ճողի ե, առնասարակ, բնության մեջ տեղի ունեցող մեւտտսոատելու, (մեկը չրլուսին բիոտիկճարարբերությունննրը նպաստելը) նլութերի ձւաճարատնության ճամար խոշոր ն «յրոցեռների

Պա Ա շանակություն ունեն,

ազզեցությունը,-ավության ունենում

մեջաղզուռի ասիմիլլացիան սոնղի է որոշ Ազոտիլուրյախոնավության զարհաններում: ճոորեւի աժ խոնավ եղանակի Բե, մի ցումը չորային եղանակներին, է քանի անդամ ավելի Թուլլ ընթանում: Խո

,

Հողի

՛

աո

Մ

Ազոտիլուրացման ունակության վրա

մ աքսի

ում

չումլսոն

աղդող

մինիմում,

ճողերում տեսակի «վությունըտարբեր

արբեր

ինչպես է՛

նորից

բաց

այգ

դիմացկուն շատ ճանդնսպղ աղուորակտերները չորության պալմաններումնրանք ազոտ կապել չեն կարողանումե,

Հողում բնակվող

10,22

ենք, քսիլողը ն արաբբնողը, որոնք չսուաջեն նլութերի քայքայման ժամանակ, աղզուտորակոնրների սլեկոինլան

Կճռակա

են,

իշա: է,

վրա կարող բուսա(լինելնաղոսորականբների

9.10

8.42

|

աղոտոՀ

են

են ժամանակ, Չորացնելու կոչվաժ, ինակոիվ դտնվում, վիճակում ալապես Մ ղանաղան ուսԺիցութլյուններով իճարկե,ճողի բնույթը կոլոիգներուվ

7,98

Մանեի»

ոզդյում,սակայնողորավոր է գործում, Բիչ ղզգեցուլժյուն

արտիվ գործել:

աղոոը

'

վրա վատ է

բականհրները

ՀԱՏԿԱմոռ գ-ոփ

տիլ

բււլսերի Զորությունը

կարող մեջ փոխագրվելով նորմի ուլ ւլացմանների

ի

Ի"

Ը

է:

անսպոր աղու" ֆի քսողների վրա շատ Ալասես, օրինակ՝ երկար տարիներ չոր պալմաններում ոոնվաժ

|ԲարԱա մանային դաղու աղբյուրն

.

Փարձերըցուլց են տալիս, ոլ, Հողի բավարար Առրալինպալրմաններում: սռոդումը ճողի ազոտի ասիմիլլավիոն ունակությունը խիստ բարձրաց-

ւ

լա

»

տեղի է ունեցանիճողերում նկատվումճ երկումաքսիմում: Առաջինը երբ դորժումեն սսերոր Հում: շպտիմալ լոնավույթյանսլալմաններում, ռայ ճողի մաքսիմալխոնավության նբկրորդը՝ աղոտորակտերները:, են նրբ ղորժում անոաերոբրները: մաններում, ջուր կուտակելու Ճնարաղվորուչ Հողի մեջ բավարար քանակությամբ է ւորվում՝ աղասոբակտերնելրիըն ավելի ինտենսիվ դգորժելու: Այգ թորուն ւ արտաճալրավում լավ Հալաստանի ավելի աղգեցուլվիլունն (ւթոնավություն

նում

հ խառը կուլոուրաների Ագուռորակտերների ազդեցությունը ֆիբսած ազուտի թանակիվրա Հեա

տի Փիքսացիալի մամանակ տարբեր Հառնավության պալմաններում մի

ն

Աղո-

է

ազդել:

ինտենախվուկաղզելու է Բալց ջերմությունը: ալեւտբ

աղոտորակտերներիաղուռ

Թլան վրա խոշոր չավիովաղգում ասել, որ արբեր ճողերում դտնվածաղոտորակտերներիճամար որոշ օոլտվկմալջերմություն գոլություն չունի Տարբերկլիմարակոն«ալմանտարբեր ռւղտիխմում չերմությունը ներում ղարդացողաղզոտոբակոերների է, աղզուռոբակտերն Օրինակ՝ Լենինդրաղի ճողալինպայմաններում 10-16 նույն լավ են գործում, այնինչ ար աստիճանում բավականին ե ճարԴրիմի Հայաստանի Արարուոյան ջերմության ավմաններում են դորդանդաղ շաատ Թովալրի ճողերում բնակվող աղզոտորակտերները ն նրանց կապած աղուտի ժում քանակնէլ շատ Քեչ է. մատի ամեն մի ճամարգոլուաղոտորակտերների ճողալին պայմաններում ղարգացող օխ մլ թլուն ունի (ուրա ճաւոուկ ջերմաստիճան: ալնպես էլ ազոսոբականրների սպլալարարակտերիաների, ինչսլես ն վրա ուժեղ չափով ազԹե՛քանակի թե՛ նրանց կենսազորժունեուլթյան ն դում է ճողի մշակումը:Հողի խոր վարը միաժամանակ էներգետիկ քանակըմեժացնելուց ղատ, Զոր նլութ մտցնելը, սազոտորակտերների նան է ուժեղ չասիով բարձրացնում նրանցաղուռ ֆիքսելուունակու է նան

թյունը:

դեքում ուժեղացնելու Ը Է ճո ՂՇ Ր (ո ՐԸ ճնարավոր դոսրք անրացիան ղացի՞լու Հողի Ղ Ր" աղոտորակոեի վարելու ն ալլ ագրոտեխնիկական միջոցներու)անհրոր

դորժում,իսկ երբ Թոռլանում է անրացիան, ճողը. ոլնդանումէ, այն ժամանուկավելի ուժեղ են դորժում անաերոբ ճամեմատաժ վելի Քիչ բակտերնելը, որոնք առաջիններիճեո ներն

ինուննսի վ

ես

կապում, այն էլ ռելու դեպքում: ազոտ

ապո

են

շատ

անազոտ

աժխածնալիննլուլեր

ծախ-

նրա ալտուալ Թթվո, ուզուռ թլունըճողում բնակվող ոնակցիան, Հողի քակտնրիաներիկյանքի ճամար ունի,

նջանակուլթյուն խոշոր

Արճեսաականպայմաններում կատարվածփորձերը ցուլց են տվել, զարգացման ճամար ձողի ոնակցիայի օսրոխմալ որ ազուռոբակաւնիների աստիճանը սլեռւք լինի թուլլ "իմ բալինից մինչն թույլ թթվալինը: բոալց ամար ալդ թվերը կարող են փոխվել: «ի քանի աղուսռոբակտերնելի Քանի որ ազոտի լուրոցումը սերտորեն կապված է բականրիանեուուի տիջողվալի ռեսկցիան նուլնպեռ կարող Է բի բաղմացման ճե, կառղվող ազոտի քանակի վրա ազդել: Թույլթթվոյինոնակցիս ունեցող ճողերում անրոբ ։աղոտորակայնինչ անահրոր աղոտոբրակտերները զարտերները շատ սակավ են, են տւժեզ ավելի Թթվությոն ոլուլմաններումմ: Ալյսղպիդանում նույնիսկ անրոբ աղզոտորակտերների սով, ալն ճողերում, որտել կանդ նն առնամ կենսական պրոցեսները, ալդտեղ շարունակվում է անատերոբներիաղոտ Գեթ է առել, որ աա կոմ լն ճողում ֆիքսելու դորբժողուլթյունը: ճամար միայն ճողի ուեւոկցիան վրճներկուլության ազուորակտերների կան շու ճողեր, որոնց ոնակցիան, բուռ ուսկանգործոնչէ։ Օբինում՝ ճամար, բուլց վերեբնուլթին, շատ նպաստավոլ: է աղոտոբրակտերների ջիններա կամ շատ Քիչ են, կամ նրունց ասիմիլլացիոն ունակությունը ն է, խիռա պակաս կամ բոլորովին չի ալտաճալաղում: ն ֆոսֆոռբի ազզեցությունբ... Կալցիումի կիրը ճողում բուֆերի լավացնում ճողի ղեր է խաղում ն չեզոքուցնում Է թթվալնությունը, Բացի կիրը ազոտորակտերճատկությանները: Քիզիկ»- քիմիական ալդ, դրական ազդեցություն է թողնում:: Օրինակ, ների վրա լուրաձատուկ որոնք կալցիում չեն որարունա-չ Ճողերումն ալն ոնաճողերում, ոպլողզոլ Աշ հլրնումն կում, կիր՝`ավելացնելիս նրանց մեջ տազուտորակոնըներ ֆիքաացիանէլ ուժեղանում է: աղզուտի Հողի մեջ բնուկվող աղոսոերակտներների ճամար ոչ միուլնկարնոր է կիրը, լլ նան ֆոսֆորը(լուծված ֆոսֆորական աննդանլչութեր:)։ Ալո որոնք հարուստ են ֆոսֆորական միացություններով, ճարում նան որոնց ազուռիասիմիլլացիոն ունակուչ ազուտորավոնընելոով, է: թյունն էլ բորձճր ն տարբեր տեսակի լուծվող աղերի նրանց ՓիղիոՓոսֆորաթթվի լոգիսկան ազգեցության միջի դոլուլթլունունի էական ն բնորոշ կապ, որը լավ արտաճարովումէ ազուռոբականրներիվրա: Օրինավ՝սուռլերաղուոր ւկ փոսֆասոը» շնորճիվիր ճեշո լուծվելու ընդունակություն, չո

ՀՈՐԻ»

ՉՄ ԶՄ

'

բարենպաստ ազդեցություն (թողնում, ճամար ֆոսֆոսֆատը աղզոսոբականըների ալնինչ հոկալցիումական է

վրա տերնելիղարդացմուն

ֆորիվատ

աղբլուր

է,

ազզեցությունը.--Արճքաոական պառառտաճյութեւի Ս.զոթական Ժիեն

վել,

փորձերը կատարված պայմաններում մի ցությունն աղ ոուուկյոն Քիչ քանակությամբ ջավայրում դուլց

որ

ս

ննդատու եր ավելացնեէ,

ալդ ուժեղանում դենսադորժունեությունն իջ աղզոտոբակոերների ճամար խթան են

միացությունն էլը նրանցաճեցողությոն աղուտական է ֆի

մեծ քանակուարաղ քասվում՝ չատ Հանդիսանումը օղի ազոտը Բալց Հողի մեջ արլ երեուլթը է լուբացվում: թյամբ տարրականաղո կովի օրենքը ճրամալաբար Ժենք չեն ք նկատում: Հողում դոլության

է ճողի կյանքը: դողբգաղվոլրում միջե ն անտադոնիսաների Մլրոաւնց Ազոտ կապողբակտերիաների սլալքար դոռիարանընդնատ (իոկ դրոնք ճոզում ֆիչ չեն) սննդանյութերի Է

մուժՀ-

կառվուծ աղոտ ղդալիքանակությամբ ռովորականճողալինմիկբոօրդավում կասիդոլանումոլն ժամանակ նեղարդանումենն դրանով իսկ արագությամբ աբտակարդ նիղճները վր նրանց միանդամայլն Ճեսւին ոլլանի ղենլովտղուսոբակտերներին, սրոաղոսի Փի քոացիլի են դնում: Հողի եջ նիարատներՄոացնելիո ուեղի ունի: Եթե ճողի մեջ ,

ցեսը խիսա թուլանում է:

է

աղոտի առիմիլրոցիանավելի ինտննսիվ Ազոտորադանների միացությունների բացակայության ստեղիունննումի ճոզում՝ ուղուտական

Դեսլքում: բակտերիուլպարարտապատուաստած Ս.զուոբակտեւնեշւից ամո

Ալս բականրիալ (գրեճարթթթը, աւզոտոբակտեշին-.-վաղուց ավելի նոր է, չնայած այլ Միտքը նիտրադինիճե»

ճլաւթը» տած

ճղացել:

:

ժամա-

գործաժությունըվերջին պրեպարատի Ազոտորականբին ն մեջ ավելի մեծ ծավալ է ստացել, նակներո ՍովետականՄի" թյան զգալի նն: արդլունքներըբավականին է մաքուր Աղոտոբակոհինըպատրաստվում աղուորականրների են ն. ակտիվ որոնք ավելի ալն աղոտոբականըներից,

կուլտուրաներից, գոր

. ն

է ճիտնչլալ ֆի քում: Նո ոլայորասավում մանէ լինի), չեզոք սնակցիան պոոք Հետո քուրա քանչլուր հի-

/եժ քանուկուլթյումբ նն տորֆ (որի կերպ. վերցնում

ն մանրելուց Ըացնում

ճետ

չոր

տեղ

պատում:

լորձնաչ-

ազուտորբակտերների (ոգլում ւսրֆին ավելացնում են վարակելը» տալիս ճե նավոքոան բականհրիաներով են լին ղուկ:Հորֆին։ սրանում ճեւտուոորֆը մարսակելուց կոնավություն: յոոկոսի չափի տորֆի օրից ճետո աղոտոբակտերները որոշ ջերմութլոն ան Մի քոնի ձեով է: ալդ եթե ն նրանց քանակնավելանում 121 ղարդանում են, է ուորֆի տեկ դրուտի /Րեջ գոանվում աղուտոբական «զառտլառաված

են

խ

սմ

ճա սոլ ալն կարելի Է շդաադգործել սվարարտացման օդային ուք ոա ՛ բինը 1" Բր ազոտորակուն պատրաստված ն տառը ն մինչ դորժաժծելը սլաճվում'չոր Ճասցվում

ա ԱԻ Ս

:

Ի

ու

,

աԱ

թաԻոավացնում կգ նլութին մեն բռնում խոնավությունը ամբողջ զանգցանելու սերմի ճամար վերցտարածվիսԱՆ են

լիտր ջուր) ն լավ վաժի մեջ լավ Սուս

են

|Գ

2,5,

Ցանքից2-5

ճեկտար

կամ

չոր

կգ խոնավ

(5,5

օր

առաջ

չոր

բկ Ազուտո ղուռորակոնրին:

Ալդ միկրոօր-

ախ մասը՝թթվային Ճողերում:

Էլ բաժղվաժքայլին» է չիր

ճողերիտ աղուտ են Հալաստանի արժանի ուշադրության դանը: գանիզններից որոնբ ծծումբը ն. կոլչե ած մի շարք բակունխաներ, մեկում առաջացնում օքսիդացնելով: ի

տազներում ինաննսիլ բադերի ր սուլֆատներ:

ե

բեւաավությւնը---

բույսեւի օճսիդացումրեողում: խ սուլ-ձնավփոխության միացութլյուննեքի ժժմբասլին Հողում ժծմբի կախվածէ մի չարք պայմանինտենսիվությունը կուտակման քանաֆատների առաջ Տողումիդտնվող ժծժմբալին բակտերիաների ամենիգ ն

ծմբի

ու

մշաՃերից» խոնավությունից» ճողի բնուլ/ժից» ակտիվությունից» կից ն. նրանց Լր, , Դ կումից ն ալլ դորժոններից: ցառատիկների, Է սոտջանում ճամտյար: ժժմրալինթԹթոտուրաների օրինակ, Ալրշպես 144,255 միլիղզրամ նեՐի փորձերը ցուլց են տալիս, որ ազոԲողի մեջ մի բ նի Վերջին գրամ ավազային 22758 կուլտոռրաներթ տորակտերինի դ ռլ քում դյուղատնոանսական կավային 254,05

հրոոգի

ում է օգտաղործժ տերինն

ո

"

Աոա

ին աշվով բարձրանում :

ՀԱԱկիմ `

ՆՍծում բը

բ.Տ»բր

ն

է օրգան

ՄԱՆ

է

մինչն

Թոկոռով:

17--90

ոնոնյալ խոնավությունը

ՆՐ

ՅՈՒՆԸ ԵՎ ՆՐԱՆՑ ՆՇԱՆԱԿ ՈՒԹՅՈՒ

`

չուի

ն

մեջդոնվում է միացութրուններիձնով. նա լինում մնջ։ Բավականին զգալի քանակունլութերի բջջի բաղադրության,ինչոլես , օրին ոաւկ՝ ՞ Կրո լութեր հոդ եջ: Այլապես,

Հանքային ն ւս զմն Արի ն

Թերըպարունակումեն

0,9--Հ,0

տոկոս

.

ՏՐ

,

Սամ

ա դ

տոկոս), իսկ մի չնչին մասը՝

են, որովճեւտն ր Ի " ՄաԹվերը նույնպեսփովոխակուն ճարում մ շարունակ ձնավոխուլմյան ան «յան անյ Խորա ժանրիհ (ամ Մր յսկյան

լ

50,

25,

անօրգանականնլու-

դոնվում

նն,

աղդում.--

Ճ (մ

ֆբ"

մեկ գրամ ապա չոոկուսին, 58,9, 31.4, 48,1, ճափապատասխանորեն,

49,0

նըԸ

"

6 ավատարէ

ճողում

100,

7ծ,

կերպ է

խոնաղվությու

սնաճողի ողի

սնա

»

ճողի մեջ մարդաղնոնային

Ք

ԵԹե թ

Է

Ֆ

։

եվ. ՖՈՍՖԽՈՐԱԿԱՆ ՄԻԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

ւ

.

աա"

բուլանրի,օրինավ՝ճան զի, բանջարանոցային այլ կուլ-

ախի

բերքը մի չ

ան-

ա

են

արող

Ք

:

Օօ րդա Կ

- Ին 1" սուլֆատները: նիտրատների ազդեցությանտակ: Հարամ վեղետացիալի բուլւերի ոթ. ենթակատատանումների, Մֆմրի

ոնղի

հ

Նր

այսպիսի

ձնա

չ

ձողի մնջ ամենուրնք տարածվածէ աճախ էլ քիմիականպրոցեաների նման,

4»

Գեավոխո մի7" Ծծումբը

Հողի մոջ բավազանինշատ

հե

թամ եմ Վի ողը պարունակում է 100,000-600,000 ծծմբային ավը աա ժրայինբակահրիաներիքանակն ավելի ո » ճողի՝րիա: է չատանում մեջ ծծումբ կամ ժծմբալին միացություն Է մեկ Մեր ազլալներուլ' բբ

(ծմի փոշի, ժժմբալին կոլչեդան կամ դիպա): մոցվում ձնավոխման գործում բուննչ Աննի : : Ըկ ւցիչների մի ՐՈՑ, տեսակի այլ միկրոբնն '

բի

Հ

է

ուժեղանում:

ավելի ճողի մեջ ցմանսվրոցեսն ձնավոխությունը ն միացությունների ճոՕծմբի ժժմբական Սծմբով դլարարտացբա ունի: նշանակություն խոշոր արտա բական են բերքը (աղլուսակ18): էլ

ժիշտ ղամառնրը

ա

վելացնում

Օ.ղլուսակ 18.

-

ռ

նը ն ե որոնց

ւմ

բոց

դո

ար

շաո

ՏՏՏՍՏՍՏՍՏՐ

ԱՆԱՐ քանակըԳոմ

ՀՀՀ ՄՈԲ ՏԻ

Բույսի վերերկրմ

|

5.51

մատս ս

ազո

Մ.Աղա Բերքի ը

-

0,1

օ

ե

:

ՐԵԱ.

Վ

|

|

| 0,5380,50 0,275

տռաաատս.շծ»5 -ջ..թՔթ |

Հ

ԷԸ

«4

աղն '

| |

լ885 ,

|

7.17

18,

,

Է

ցգ|

9,5.

|

24,

-:

|

|

10,8

3349 2919 23,

| 2,615 ,

|

,

3,280 ,

ծծմբի

ազ-

բերքը լոբու ովլալներից: Ինչպես է, ժամանակ սուսկերկո անգամ ավելացել դեցության օքսիդացման թյունը պնտք է վնրագրել Ծծմբի աղդեցու ւ

"

երր

ը,

։արարտացնելիս ձձմբով Լոբուբերքիբարձրացումը

տնսնում

մաս

մե

80,8

տոկոսը որքան: խոնավության ունենում: եղի է այնքանուժեզ օքաիդացումն օբսիժծմբի Է ւորվում, նան

ա

ԲերքՎ.

են

Դ

23,6,

է, ծծմբի րարձրանում ճետ կիր երբ ժժմբայինսզարաբտուցման

«յ

էլ օրգյանականի վերածվել: օրգանականից

սուլֆատներ

ւնսնում ենբ, Տողի

Ինչալես միլիդրո"մ:

են

Լ

նակության իճ ակուխ

նենք

«ղո

:

արոր նր նդ ԱԱ վրաա Մն Ը լ" ցվող։ Վ իսկ նոլ ոռցաժ

Թթվին, յ

ժ. )

ուն

ազդ

(ուր

:

ա

դ

ս

ղ

"ողի ճանքալյին օրգանականնլուչ Դւս բձնում է լուժելի ն բուլսերի լողմից երբ ռուլին նոսրացրաժ ժծրբական Թթու ՛

ն

որը

զ

ժծո

-

բր

մի

փոմիացոթլամբ

ավելի էժան ժժմբալին են արդենսկսված ուղղությամբ Այդ լուծումը: ար» Ս

Մեծ ճեռանկարներ Է7 ինելուպրոբլեմի կոլչեղաննտեսակետից Ե

/

ճ

Ը

ն

մ

«ՐՀ ո ա

է: նրա բերքատվությունը բորձրանում ավելացվում, ժեր կողմից կատարված ԲաւիեԾժմբի ն կոլչեղանի վերաբերըալ սիական դազմուփորձերըցույց ԵՆ ուալիս, որ Հալաստանիկավային

Հ

է

ալն կարեոր

Կ

՝

Թլոն ունեցող ոռոդվող ճողերում ձծումբբ ն կոլչեդանը բելբի բարձբոցման վրա րավականինլավ են ազդում: Դրանբ առանձնապեսլավ տալիս աղուտս ճողերում: Ծծմրբով Տողը մշակելիս ք հն «սրդլուն աղալնության րարձր կոնցենտրացիանպակասում է, երկար ժամանակ" դուտուրական բուլակրի ճամար անպետք ճողը վեր են ածվում միանչաճողի: Հողի մեջ չլուծվող ֆոսֆորական միա-, «հալնպիտանի,բնրքատու տակ վեր են աժվում լուժվող ն ճեշա ' ժծմբիազդեցության ցությունները բուրացվող միացությունների, ճողի ֆիզիկոքիմիական կազմությունը

քներ»

իատան

ել

Ծծմբի

ալդ

:

'

մեժ

ատւանձնաես նշանակությունն

ՃողեՀալաստանի

է

ֆոսֆորիտներով» Ճարուստ բավականին պալարտոցՕծմբով չեն Տամար մառոչելի

ժեր ձողերը

բում, որովճետն բույսերի որոնք» ատմլալն,

վերածելու

կոա ճողի անլուծելի ֆոսֆորիտները ճնարավորոություն բուլսերիֆոսֆորային դրանովսսպաճողելու կ հե

տրաֆորիանն աին 111ձնափախությունըհողում ԿԱՒ Կը ոռմիացությունների Ը թե գտնվումճողումԹե օրգանական եյր

"

"

նրա

|

եր

ան-

տագո ճողում մի լիր միացություններիով։ Փոսֆորը ՏԱ ազդեպրոցեսների անն ֆիզիկոքիմիական բիոլո դեկան ա,ի է ենթարկվում: ե

զ

ն

է

էլ

ն

մ

ես

ձն

ն

մի մապիաիփոփոխությունների ճողի մեջ միացություններից Դի գը Է բանական բոլորից, ճնչտանում է ճողի դրենաբարձրանում: Բոզի ավելի ֆիտին լեցիտին: նուկլեռո-պրոնիդներ» րեվում է աղուտների լուրացման աշխատանքը կազմակերպելու ժալին գործը, օրգանիզմկենդանական որոնք թե՛ բուսական Թթե՛ աններ, ոնսակետից խոշոր տնանհսական նշանակություն ունի: Ալատեղկարեոր աա աթ ճողի մեջ անցնել:Այդ նրութերը կարող ոլ գների ժժումբը, որպես թանկ պարարաանլուլթ, կաղփ ոլսաավելի ալն, բերի, նլոթնրի բաղկացուցիչ բջջային ո բուլսերի է էժան ի ավելի կոլչնդանով, որն րինվում ժժմբալին պարարտանլուլթով, նի ճողումբնակմիոցությունները ին օիգանական 2 7»չք ֆոսֆո չի ժլու թքսիդացման եր ազդեցությամբ ֆոսժժմբից, միալն Օրգանական կողմից քալբոլվումեն: Իր աերառների մար ավելի եկար ժամանակ է սլա՞անջվում: ալնպիսի 4". վնր է ածվում պրոցեաներում ճողի մեջ(ուցնելուց,օդաադործիկ ա.ե կենսական կողմից Ծծումբը,բոցի սանմիջականորեն Բենց միկրոբների րուլսնրի Թե՛ որա Փորը կոմլսսաացման ժամանակ: ԱՆ: դեպվում Է ռագնի, Թե՛ֆոսֆորի ժամանակ Փոսֆորիոների ձիաիոխումլոն Օրգանական լ ացվում նույնպես ծժոմբը բակտերիաների կողմից օքսիդանալով վեր է ոի ճնացած փոխվում, դոր միացությունների ձամար պիտանի միացությունների: նական ֆոսֆորային բի: միագություն ֆոսֆորային անօրգանական է ածվում որն «1 իան վեր է, ֆոսֆորական միացությունները ռուսլերկոն բուլսերի լող Հարա տոսֆառռի Ար երբ ֆոսֆորիտւորների նրանք էլ ճենց լուրացվում մից" «Ի՛Ր գովի անանում: ինք, Ր »Րմանում Հողի 61) ի Ան ա աւն աար ա ֆոշֆորը էլ նրանց կենսական «Ր Ինչպոս պատճատով է, միաժամանակ ուրվում 2. ամբո նայն արդյունքն է կարեորսննդանլութ դարձյալ Հողում դանվաժ ֆոսֆորական `

փոխվում միանգամայն են

է,

ն ջրունակությունը ջրաթավանցնլիությունն '

ող

Դ

ն

հ

ր

ալա

են

/

որը

Հ նան.

ճամ ուրա

ր

,

ն

յե

Բ

քում

յ-

են

ճեո

ւ

որ

Ճեւո

այ

մառն

են

ն

ր

:

աջ

ն

որը

նան

է:

է

մոն,

չո

որ

Ն.

մր

՛-- : ՏՆ

ն

ապա

Բողրարիմ բարձրացման Սարը . ՐԸ Աարոն ոն, Պ Ր աթ իո »- ա րխաոաաւթի ոելու մ,

ն

:

.տացվում այսինքն՝ բերքը բարձրանում է նուլնքան, ինչքան երկկալատացվում, . ցիում ֆոսֆատով պարալտացնելիս: Սծումբը, որոլես պարարոտնլուլժ, Մեզ Մուո, Սովետական կիրառվում է լալն չափով: Ամերիկայում փորձերն ապացուցել են, որ ծծումբը դորժում խոշոր դեր խաղալ: բարձրացնելու դորո " / չի բանակ նոր ճանքերի հալանադորի. " ժումը մեզ ճնարավո ավելի մեժ չափերով կիրար ն մլուս ջո Մի կող ից որոլես պարարտաւնլութ, ֆոսֆո րբիոներըկոմպոստացնողնլութ։ Բացի ալդ, չասիազանց կողմից՝ 12Ի9

Համա

»

Կոաաացեղա

է

,

են

ւն

(Բչու-

են ահրտորենկապված

ակի անալիզը ցույց տալիս, զգալիքանաԲԱԲ ի քիմիական նչանակում ճողում եղած ար պարունակում: ֆոսֆոր մի մատը» միկրոբներիկողմից ըութլւմբ Բր թլ ֆորականմիացությունների միացության անընդունելի ' ' ո անի բուլաերիճամար ԱԻ յր" մեջ

Ր ի կանեիր

|

1Ր"

չատ

բնա:

է

է,

Է

երնույ,

ոլն

ճ.ղի երկրագործության ճամար տրված

որոշ բարտանլութը

դել

Նը

-ֆոսֆոր

կան : չի սսայիռ։ որովբեւտ արդլրունք

ալաին բն՝բուլսերի

է, ալրտաճալրովում բը

ճա

որ

քերում

կողմից ենթարկվում:Միկրորներե իմմորիլիզացեւայի

է

սլա-

ք

ֆոսֆոր է

իմմոբիլիզոացիալիենթարկելու ճամար մի շարք գործոններ խոշոր օժանդակություն են ցույց տալիս: Ալդ դորիոններից են ճատկապես ալնպի172 սիները,որոնք միկրոբների արագ բազմացմանը նաառողում

ծծմրբալին ճիտրիֆեկացիայի ա կ

դեր են խաղում Վոն ենց կենսական

անըի որ

բակտերիաները աեոր: Եոի

ժծմբոլան Հողի խաղում: ատ դեր ԹԹոնոր ոա Օրինակ, Համանակ վճռական մոբիլիզացիայի Պոատների փոխակելորմա աա ԳԱԱ ա միացությունների օրգանական ։արունակող կողմից,վըոճարն ավելացվում ոննդատու միջավալրին ածխածնալին միացություններ, դիանականների մի պարզվել ինչոլնս մեգատներիու Բաց: դեպքում միկրոբների քանակի ավելացմանը զուզբնթաց միջավալթաղումնելամանբուկոնրիաննրից անդեր ՈՇԹՅԵՏՈԿՈՍ, ընթացբում լուժված ֆոսֆորական միացությանների քանակությունը ակա» կենաադործունեուլթյա որոն իրենց լ (ՅՈՐ դրանով իշկ նն

նն

չրք

-

են

Երբ ցելաճողամասը ձիու բական

իրնան5-

տավարի գոմաղբով է պլարարառա ԱԱ բը զ աո ոում Են, իոկ, ընգճակառակն, չպարարտացրած"ցելաճողում նրանց բՔոափակ Դ Ֆոսֆոշակաճ թթվի հողում.-մոբիլիզացիան Հողում տեղի ունեցող միկրոբիոլոդիական պրոցնաներիժամանակ ֆոսֆորական թթվի կլանման ճԲեւո սոեղիԷէ ունննում նան նրա մոբիլիզագիան: Բազմաթիվ տվյալներից ելնելով կարող ննթ առել, որ դժվա ճեշւռ լուծվող լուծվող ֆոսֆորական միացությունները վերածվելու գործում միկրոբների (բակտերիաներ, շաքարառնկեր, բորբոսասնկեր ն այլն) դերի կասկածից վեր է, նրանք ալդ գործողությունները ճողում ճամարլաամբողջապեսմենակ են կատարում, եթն նկատ, մառամ| չունենանք մի քանի թիմբական ոնհակցիաներ,որոնք մեժ են դարձլալ միկրոբներիկենսականպրոցեաներիճնտնանքով Դժվար լուծվող ֆոսֆորիտները ֆոսֆորական Թթվի լուծելի ցությունների վերածելս, գործողությունն ավելի ինտննախվէ ընթանում երբ սովլալ միջավալրում միկրոօրգանիղններիկողմից Ճեշատ խաջբատներիցօրդանականթթուներ են առաջ դալիս, որովճետն միջատ րր ավատա է, Փազաերը թավան աաաիւթիւն սում

է

ողեսում,

արգ

Կոն

"

ն

,

տ.

է:

ն

երը,

վերածում,

անօրգանականի ֆոսֆորն ՐՐ ՐԴ նական օննդառության ւպրո՞ քու անրիֆոսֆորային են

՝

բուլ կերով միջաւիտելով ակտիվ ներբկալում ո ճիշլալԲոոց-մեդատերիումն առնելով, կինկատի Այդ ր նախն: բեպլարատը, որը լալն ո ճարութա յ րեալ արպանական ա

ֆոսֆորաբակտերին առրատտում առտանանաության ՄԵՑ

դորժում:

արձրացման բերքատվության Րեաճողերում բուլաերի թ

միացությունների ՀՈՂԻ ՉՈՐԱՑՈՒՄԸ

ԵՎ ՄԱՍՆԱԿԻ ՍՏԵՐԻԼԻԶԱՑԻԱՆ

Ա

ազմապիոի

ասվեց, բ կազմուհ քանակականոլուկակոոնոմտնող միկրոբնել"ի մեջ Վերչինների" խժբերի է մի շարք դործոններից: Հողի մեջ թյունը ճողի մեջ կախված է

պն

առաջանում: միա-

թյությունը հարման» դքան

,

աֆ. լուծվող ոք

էա ֆջաանՀ: ւք եւե

բարձրանում է, այնքան ֆատներ լուծվում, սակալնճողի մեջ թթվեցումը արազ ընթանալ չի կարող, որովբնտն բակտերիաների առաջացրած թթվությունը չեզոքանում է ճողում զտնվաժ ճիմբերի կողմից: եվ իրոք, երբ մի կա կալցիում ն մաղնիում, ֆոսֆորական Թթվի մո բիլ լրում Մ զանգ:է Ցո, կամ «աա մաերար Է րանա, Մի շարք փորձեր ցուլց են տվել, որ ֆիզիոլոդիապեսթթու պարարտանլութերովճողը պարարտացնելիս ֆոսֆատների լուծելիությունը բարձրանում է: Ալդպիսիպարարտանլութերիցեն, օրինակ ամոնիումի են

ժա»

դժվար լուծվող ձննիը ճեշւտ լուծվող ձների են վերածվում նան տակ, իսկ ածխաթթու, ինչպես դիտենք, մեծ քակենսականպրոցեսների արտադրվում է միկրոօրգանիզքների

իմիաաաաննե ե թոր աար ատակու

Հողի մեչ ֆոսֆատների մոբիլիզացիալի ժամանակ առանձնապես

ԶԶո

ինչ-

է,

կազմված միկրոբայինբնակչությունը Հողի մեջ բնակվող կանկաղա

կազմությունը:

փոփոխվում արմատապես փոխմամբ որոնց առկալությոմ պարքաններ ստեղծվում, սոլդ

երբեմնալնոլիսի

իակ մնացած կարող ենն զարգանալ, են առնում: միկրոբներ խմբերի միալն որոշ կանդ պրոցեոները կենսական մ իկրոօրգանիզքների լեմբերի զարգոցը ոնակցիանբորբոսասնկերի ճողի թթվային

օրինակ, Ալուլես» ակտինոմիցետե բակտերիաների ճանդիսանալով: ն

ոնակցիւ»ն է թողնում, իսկ Երբ թթվային են սկսում արադ ազդեցություն բակտերիաներն այն ժամանակ փոխվումէ ճիմ քալինիչ ն աղոտ կառլող բակտերիանիտրիֆիկացիլի են ուտանձ զարգանալ, նուոլես իրենց շատ

մանը խթան վրասճնշիչ

խերը, իսկ

բորբոյան

նկերը

սալմաններում

նման

վատ

ղդում: ության ենթարկելով, ճողի ոնակցիանփուիոխ միոլն Ալոպիսով: ունեցողվիոխնարա ենք միկրոբներիիջե դոլություն մբտլւախտում կամ նրա մեջ "լարալտանլուլեր

մենբ

Հողը մշակելով ոկ բնրությունները: ճատվությունների, նրա Տ եզիվո-քիմիական

ցընելով ո՛չ միալն նրա

կաղմության Վ միկրոֆլորալե

վրա կազմության րակի

աղչ"Ղ

բա

դորժոններ

ատերիլիզացիան:

Ֆոշտցման

հնք ազգում: Հողի

ից

են

նան

նան

միկրոֆլորա մաս-

ճողի չորացումը ն

միջոբեւքի վշտ.--Հողըչորացնելու 381 ազգեցությունը

ցով ճնարավոր է զգալիորեն բարձրացնել բերքը:

Ձորայմամբ

է ավելի բարձրանում, նապես ալն ճողերի արտադրողականությունն հն Հողի վերին շերտի մուո «արացւիունենթարկվում: որոնք չատ անդամ ն անգամ բարձրացնում է նրա արտաառկոսով բնական չորազսո Չորացման դրական ազղեցությունը ոլնտք է բադրողալկանությունը: Տեն ան ողի մեջ կատարվող մխկրոբիոնով, որ դրա բով ցատրելնրւս նն ենթալվվում. ավելալոգիական պրոցեսները լբստ վիուիոխոության նում է բականերիաների քանակը առանձնապեսբարձրանում է տղզուտոբակոերների աճեցողաւթյունը, որով ն ավելանում է ճողի ածխաթթվե ե

նլ

Ոմանք իրենց ԹիՎԸ:

նիների եժ

հո կուտակումն

՛

'

'

ան

ի

ճՃեյոնան քով

առաջանում:

լուժույթում գորժում՝Հողային է բուլսի բերքը: Հնորձիվ

ստերիլիղացիոլի ազդե-

մասնակի

վրա:

ՍԱ-ղչլուսակ14 արամ

աաա

Վ""

բերրի ագգեցությունը

թերթը կքջին (չաժեմատա ("թ

ՀՈՂ

ավե յի ենթարկել»| դործածված ախտաձանիչը

Հողբ ատերիլիզգի»

Բ"ո/"ը

համար

ԻՐԸ

ասա,5ԽԽՖԽՒԻՒ.Ե

կոնտրոլ

Խաչի»:

| '

Քլորոչմետա-կրեզոլ Սույդն (գաղ ախտաճանիչ)

Լա--

ի.

ԱԻ

|

Լ.

լ

՞

-կրե Քլոթո-օրտո-կբ"Ղ"Լ

,

լիրավորաաես նախակենդ բակԿեխման

ն

Մասնակիստերիլիզամիայի

յա

րա

արաՀ

Հողի աիստեմատիկ չորացումը,ոբն ավելի խոր փոփոխությունէ. աւաջացնում, տալիս է ավելի մնժ էֆեկտ: Զորացման ժամանակ ջերչունի: Բացիլդ, մտեժնշամութլունըիչոշոր հ էական նշանակություն նան չորացման ենթակա ձողի տեռակը: նակայթբոնունի Զորացմանշչնորճիվ ոչնչանում են մի շարք միկրոօրգանիզմների վմբելր օբինակ՝ նախակենդանիները,պախոդեն բակտերիաները ե մթ շարք որոնք նորմալ պա տաններում տողում այլ միկրոբների սնաակներ, կանոնավոր ընթացբն արգելակում կարնոր բիոլոգիական պրոցեսների են: Դրա ճնտնանբըլինում է ալնչ որ ծնտագալում՝ կարնոր բակտնրիան Լ22 շատանալ տարագգորժել,որով բուլսերի սննդաւուներն ակռում են ատեղժծվումի: Թյլան ճամար նպաստավորսպայլմաններ Հողի մՄասճակի ստեոիլիզացիան.-Հողի մառնակի ստերիլիզացիան ճարոնիէ դարձել անցյալ դարի 90-ական թվականներից: Ժնրարը ն Օբերլելնը, ցանկանալով ճողում ֆիլոքսերալի սաղմերը ոչնչացնել, ճողը մշակեցին ծծմբաժծֆխաժնով, որից ճետո նրանք նկատեցին,որ ժծմբածխածինը, ֆիլոքոերան ոչնչացնելուն դուզընթոաց»խաղողի բերքը 20. Բելյոո, ճուը մտի է, Ալս դիտումներից տոկոսովբարձրացնում հողում տեղիունեցող շարք ախտատանիչ սկանեցին նլութերովմշակելով՝ միկրոբիոլոգիական պրոցեսները մանրամասնճետազոտել: Մի չարջ գիտնականներիրենը դիտունների ընթացքումճասսատեցինչ որ տողն ձեւտո նրա մեջ միկրոօրգանիզմների մշակելուց Թեվբ ախտաճանիչներով վ ( / Ր ' ամա ել նրունո ո

դր»

որ

ամիակ, ոլ ալելանում քանակությոմբ չասբերի,է Հասնում: ՆերքոճիշՀակայական

բերքի ցութլունը

ճետնանքովէլ նիոլմաո-

դրա

արագ

լալ

ու

ածխաթթվի

վերագրում

Հուճավո բերքի ավելոցումը է ալիս աղլուսակ14-ը ցույց

|

ու

է,

են

տերիաները

սկզբնական շրջանում բակտերիուների քանակը պակասեցնումէ, բայց երբ չորացումից ճետո ճողին խոբակտերիաներն ավելի արագ եխ զարդ ունում,ն նավությունէ ւռբսվումմ, նրանց քանակը կրկնապատկվում եռապատկվումէ: Բոզի ուդ» ճողի չորացումից ֆոաֆորականԹԹուն ավելունում է, ճողի ամոնիֆիկացիան, աղուռիասիմիլլացիան օրդանական նրւթերի բալնիորիֆիկացիան,

ների զանակըխիստ շատանում դանում է:

դա

են

հնչ ն. դսոնում՝ ոչնչացմանը

որ

ն

"ւ

բ Ճաշիվ

սպրոդուկցիաւն: ամխակի է նկատել, չորացումը փեւտք

քարքան պրոցեսներն ուժեղանում են,

տի միկրոօրգանիղքների

տամ

ախաաճանիչ թերի ազդեցության որ դրանից": են, իմ տացաժներըչեն ազցվում խմբեր ոչնչանում սարք են ակսում բազմանալբազմապատկել արչ"գ մաճացածների։

առանձ-

՛

Չ88

:

վրա

Բ երքի

:

նձնալեռ

աս

տալի» Որո«ո ապլալնե րից է խոշոր ազդեցություն Էողնու" աին Ր աեր բարձր ճողն ախտաճանիչ լութ երեում է, արորԼ այեաաերի ԸՔԸը Քոնի ։

Որոշ փորձերէլ

|

ցույց

նն

որ

րլ

Ր

որ

ար-

հ

' » չաւվիերով: որ բ ւզեսոքԷ ենթժադր ճնանասպես սննդառությունի ց, սիատեմ'ի փատալին նլութերով մշակելըՀողային ա որ ճոռղը լտաճանիչ Է առաչ ավելացում բերում: քանակական Վու ո բար նյութերի Միրո ձողային է, նման շատ ճավանական ւ Աա: (ացումը, արագ

Պում

է մեծ

Ա կոծոլքում ծլշրն ո ո ցով: աարի ԲՆ աք ամապա ււ-

թյան

դ

նլութերի օրգանական

ն

Հաստատ Հավանականաւթյոնը,

-

Է

10--

լ : երբեմն թաք Ջրից բակտերիաների մների կենսական նի, անգամ: ԱԱ ւմ բեծողը ոչո:կՀատվածը ավելանում ինտենսի հորս ոլրոցեսները անձամ իմասո փոք" տեում, Մ վում ալխաաճանիչ կար չի նութերի ավաչ քանակի Հողում բակտերիաների նախկին յ ը.առնել թին ալամ ամսից թետո ԷՆ" Նրիացառաջանու քանակի փոխուի, բակտերիաների վիճակին: ունխեր:Օբինոկ, Ֆիովո վոխութ ձների( ե Ը քանրիլիղացիայի Եթե ճողը մասնայի

քանակըխիսա

ճնտո

է 2

ա

`

Ր

ԳՐ

է

ե

Մ

'

"11

2-9 են

՛

'

աղզտի ա

շարժուն

Աո

իս ւ

մ եժ

դ

|

քանակն րատների

ախտաճանիչների ազդեցության տակ օրից իսկ նրանից ճետո մինչե 50-րդ օրբ» սկզբնական՝ ճետ ճաւխմտատած, մի քանի անգամ ավելանում է, որից ճետո. քանակի ռլակասում են նույն օրինաչավությամբ:: Խորիպ «զակասուսի: նիտրատները փնչ օրինաչափությամբոր պակասում է միկրոբների թիվը, միալն ալն օրից ճետ որ քանակը շատ ուժեղ, նիտրատների «ոարբերությամբ, է պակատում, բան մինչ մաանակի ավելի Ճուլնիակ ատերիլիղացիան, Դրոշժամանակիցճետո նիտրատների քանակը նորից վերականդնվում է։ Եթն նիտրատների շատացման չրջանում են բուլսերն անում, ապա նլութերով առավելասես չինելով՝ տալիո Ֆրանք ազոտային ասլաճուլիիաժ հն բարձր բերք: Հողի մեջ լուծված ազոտային միացությունների ավելացումը, անկապվածէ օրգանական նլութերի ճանքալնացման ն ճողի Կռարակուլյա, արդավանդությանպաճհստալինֆոնդի օգտագործմանճհտ: Հողի լավորակ մշակությունը ճնարավորություն է տալիս ճանքալնացմանենթարել դժվար մոբիլիզացիալիենթարկվող օրգանականմիացությունները նն. դրանք օդտադորժելբուլսնրի սննդառությանճամար: եւան ք է արդլուն ոտացվում,երբ ճողը մշակվում է ջրային դոՎլորշիներով: Փորձերը ցույց ե, ովվել,որ ճողի /ոաքացնելը, ինչես ն ախտանանիչներով մշակելը:արագացնում է օրգանականնրութերի Բանէ միկրոօրգանիզմներիինտենսիվ որը պալմանավորվաժ քալնացումը, Տեւռո

10--24

պակասում է,

'

'

կենսագոլրծունեությամբ: Ֆրան ճանքալնացման ճամար,որպես մատերիալ,կարող են ծաուսել մաճացած նախակենդանիներիդիակները կամ թե ճենց ուղղակի

շատ ճողի ճումինլան միացությունները: ճավանական է, որ ճողալին ն՛ են փակակրիաներն օգտադործում առաջինները, ն երկրորդները» են: տրոնք ազոտայիննլութերով ճարուստ կամ ջրային գոլորշիներով մշակելիս, շատ Հողնախտաճանիչներով նե կլանման ճակուէ, որ նրա քիմիական կազմությունը ՃՓավանական

Թյունը նուլնպես փոփոխությանեն ենթարկվում, Բացի ալդ, շատ կաճամար ֆքալքալվող օրգարբնորէ նան ալն, որ ճողում բակոտնհրիաների ռական նլութերը քալբարման ենթականլութերի 17 վերածվում: Օրինակչ շատ ճնարավոր է, որ վալտանլութ պրոտեինլան կոմվալլեքսում կիալտանլութին պրոտեինի միջն եղած միացման թնուլթըբփոխվում է ն բակտերիալ քալքալման ճամար ավելի ճեշւանում/: են ալն դիտունները բերում բոլոր եզրակացության,որ Ներոճիշլալ ճողի վրա ազդելու ճամար փասնակի ստերիլիզացիան արժեքավոր աղմեկն է, բալց ալն աիստետատիկ չե կարող կիրաոբոձեռնարկուններից վելչ եթե պարարտացում չի կատարվում: ծակառակդեպքում: ճողզի ճումուսալին նլութերի աստիճանական քալքալման ճետնանքովմասնաչէ խիստ աղ քատացնել Սի ստերիլիզացիան կարող սննդանլութերից ճոզը: Յ84

կարոզ դրականորեն

միալն

րոցիան ատերիլի Հողի մասնակի ճան ազոտի ազդելճոզի նան ճողի, կոչված ոչ

է

ակտիվացպրոցեսների շրգանականքալնացման դեր (ճոգնաժության»

«Բան ան"ր Քարի

այսպես

ւ

պալ-

՛

:

անվան ճողի «ճողնաժություն» Ե, մարանի ոլմա սրարարտացման բու յոոալել։

ճՃասկացվում

աակ

է,

անդամ

Կեննրում

երնոլթը»երբ բել -- Հ.: մշակելու ն ճողի ֆիզիկականդբ" ւին բույլոր նույն բունակաբար չ1 բերբը դգալիորենՎագա բուլոի դեպքում ր" չփոիոլնելու ցանելու դեսլքու որմալ բեր նրան, որ նույն այդ Ճողում «լլ բուլսեր է լոացվում: բացի'

ալն

զ

"

շա-

:,

տի քանի դորժոններից Հողի «Հողնածության»պրատճոոււր աղում Ալոպեո անկայինր կենդանական ոնկաուժեղ ԹՐ օրինակ, վուշից «ճոգնած» ճողում անմակուրը' չաթ լի պարագիտների լն լուրաճաուկ ե "

Կարագիուրի վորն աաա

էս

:

աարի կայքո կուաւակվում ո Խլութերը: որոԼ» րոլնում եջ վր».արգելակիչէ, բուլշի աճեցողուլթյո"ն Բր" «ճո հելիզացիա միանգամայն ոլարզ Ասաժներից այի ոո ե դեմ ծողումզսրգացող պարուզիաների Հնմեկ ւ Ա տ ջություն կարնոր վերացնելու միջոցներից տուիր» Թլրունը» . Ա անի աոուանգնապեսխոշոր նշանակություն բերքատվությունըցածր որոնց առեզե միկրբոբիոլողներն Սովետական Քու ճողագոտնո րը» Տ իմի Դոզաչարն: բիոլոգիլիկորեֆելեեր որի բիալիստական 5 հոլ մշակած սովետակո լազնի,Միչուրինի ւրաֆի կակա ճասցնում ճողի ճիմունբներով:իչորո/ակիչՀարված ոն հի սռալիս, Թե ճողի միկրոբիոլոդիա Հն «ի»էությ ըմբոնմանը երկրոդոր ճարաճունզարգացող կարող «Հոջնածություն» ճողի մեջ որոն ոն

Կո

.

են

ք

""ՂԴ

Ց"

ան

որ

Տաժու-

:

ո

- "ԱՐ

«լ

շատ

'

ատմ

է,

մե

"ւ

ւ

ն

ե ցույց

ոլնտք է գազում

սալլոց

`

.

են

զար-

են

ունենա

«ոբում:

ւ Տողի ուսուճնառիրելով

խորը կերպով գիունականները Սովետական ճողի տալ առաջինը կարողացանցույց բիոլոգիան, նրանք դորժում, բուլսիբերքատվության նշանակությունը

ալն

Աւ

տեղի ունեցող քաղում էլ

նոթլոնը: Դրանով

բերրիությանմասին:

կալը փոխադարձ պրոցեսների

նրանք

Վ

արը

ոկզրունքներ մշակեցինտեսական

է,

Պղքջ երի ղշՐ

մել ճողը դիովում էր որպես ենսկզբունքների տեսական Մինչ ալ չէր տարբերություն «նզիուն քայլին բնակավայր միալն, ուսոի ՔՐ Ր րների Լ մլուս Հողում ապրող միկրոբ ն, մինչն անդամ»օդում դոոնվող

ւմ

միջավա միկրոբների բնական լր" Հոր

ջրաժավալներում րինակ ջե,Ալշ աոեսակնաիբնորոշ կողքնալն

է,

որ

ճողը

դիտվումէ

ՐԻ

«Րզո

բնակության ճամարԿւսխոա պես ւռ ԻՎաժ ճմ

'

որա

Ռշ

րեա ԱԱ

դեբոլտ աձ

Ա

արք

Սան ՛

ԿԻՆ

ւրատլուսւոի արտաքին "

Աուբոտրատի կազմա-

որ ն

ՐԸ:

ո

հ

Տո դումւր

կա-

մ

ար

ռա

լ

ար

մանակակից պատկերացմանարան Ա շրում՝ էր.

շարանը ալլ

Աոուննության մասին. Ըանավեք աար վերջին աշիոատում դեն արձեստական, այգ

«Հողագիտությունը

'

փչոցալին /

Ր

է

ն

ջանում է

ճողն: ալին օրգանոամասնիկների նյութերի յ. 1. իամ ված, խառնուրդ մի ամբողջական կանգուն մարմին, որի մեջ չր եւի ոեր արոցեաներն անջատել օրգանականպրոցեսներից, "ՆԲային որի " . Բի որե շրջապատում ներգրավվում կյանքը, " ` մշմո,Քոզմող ոքիագան Քեչդեն ընդունելորպես

դան

ոչ

Թե

ճան

ու

,

դղու թյունը

ու

ալ

երթեր», Հողը եկրբոբների Տամար միալնբնակու վալթ այլն միկրոբների կենսագործուննության ո աք ստեղժվում կազմսռվորվում իի :

օրգանական,ալնպես էլ օրգանական ՛

ղությունն

Հոթ |

"

է,

արան Ր4լ

(միկրոօրգանի րով: որորես : ի Բ" անբաժանելի (ճջ Է

ի

չ

հա

ան-

ս

ոչ

է

ղարգացման Ր3""9

.

ՔԸ:

էակ. ճող ռասկացոչ

ապրող

«ռռբող կենդանի օրգանիզնների-

«զացողությունից:

Առաջին սժաղիալում ճողնառաջանում է

ատորին կարգիօրգանիզնների՝ |

րզննծրի կննաական պրոցնաների է,

ա, նեցած ա

`

մար մակերեսին ատեղժվում Բո որակ` բեռնալին առնում է բերրիության, լթխաւո տարբերվում երկրաբանորեն առաջացած գետնից, "յ Բերրի որի շնորձիվ ձախադրլաչներ վում ցածր աառեղ բարձը: կորդի

իերձռին էլ լեռնալին ապառի չ

էե

ն

բուսականության նոր տիպերի զարգացման ճամար Այդ բուսահր ճերթին ի կանությունը մեջ ոխազդեցության

տնելով ւովլալւզալ-

մհաններում զարգացող հնտ, նոր որակ /իկրոօրգանիզնների դեո ոլատանի ճողին: Բարձրկարգի բուլսերի ն

փուտավվ

հրում ձեռ ձեռքբեր

ալդ

Դ

էէլեփենտներբը:

ների

ոը

շրջանում ռողի «ԻԼԻ Յոն Բցոան րիու "իան րնդունում միկբոօրգանիղմէր,Կորողուի, Նա

որ

բարձր բույսնրի միջն հղա փոխճարարերությունըմետարիոտիկ է, ճաղի մեջ փոխճարարերույթյուն միկրոօրգանիղնները որի ժամանակ ն մոլային ազոտային աննդի պատրաստի սաշարներ են ստեղծում ճան էլ այդ բարձր բույսերի ճամար, իսկ վերջիններս» քայլինուղերը աաա նամ աննթաիթ ազատա բյան "ռ րն -քննադատությունը, Ելնելով այն բանից, որ ճանքային սննդառության էլեմենաներիպաշարները ճողում դտնվում հն, որպես օրենք, ոչ ազատ, մատչելի աղերի ձնօվ, ալլ բուսական ննացորգների,`ճումուսիր մեռած ինչպես նան բուլսերի օրգանականերոթերի, միկրբոօրգանիզն օրգանականնլութերի ձնով: սովետական գիտնականներնալդ կենգանի առաջ կարնոր դրույթը» Թ. բոսրձր Ճարցում: քաշեցինյոլն Հոափաղզանց բնական տարբերսննդառության կերպով սլայտանխերի բույլահրի Խոշոր վում նրանց ջրային ոննդառությանարճձհստական սալմանների ց: Արն

Լեռն ալին առրառների»

բակտերիաների,սնկերի, ջրիմուսննրի ն դրանց սիմբիողը ճւսնդիսացող եքարաքոսների ֆոլրան շնորճիվ Այր, այապես կոչված, ատորին կարգի միկրոօ ե Հորի որ: նոձային աի առաջանում ն Հետզճետնկուտակվումէ օրգանական Ջլու Իրանով չ նոր ար խոսքով ապառի մակերեսը որը է,

չորոԴողայի ՐԱՏԻ

ոգիայում Կոր

էր մեխանիսաական դիրքերում:

ն

՛

աի: ախարՀորար

ուան բոանըը

ալդ

Հողն

,

մատերիալիատական ճիմբի վրա,

20-րդ դարի

Ըս միներալ սննղուռության Թեռրին այչ թեորիայի, բարձր բուլանբե անդրոժեշոո «զեր, օրիոակ Զուր ումբ։ ֆոսֆոր, կալցիում, զրում, կալիում, "7 ՛ ճան քային էլեԻսկ երկաթ ՀՕ-րդ գարում,բացի լգ ճեննակուն արն: նան ժի քանի, այլապես կոչվաժ, օմիկրոէլեժենուներիցչ ավելացան Սենտներ», որոնք շատ քիչ դողալով նույնպես անձրաժեչտ նն քուլսերի Ֆորմալ զարգացման ճամար: Այդ Թնորիան, իճարկե, մեժ ժառալո թյուն է մատուցել, բայց դրա ճնտ միասին, բուլսեյի Հիդրո դբնդվեցին մեխանիոտականպատկերացունննրալն մառին, որ բնակա պայմաններում բարձր բուլսերի սննդառությունն բնքանում է (սոլնպես: ինչպես արճեստական չրալին կուլտուրաներում) ճոզոամ ճանքալին աղերի պատրաստի պաշարների ճաշվին։ Ալ կերպ առած երկու տարբեր ֆիզիոլոգիական ճարցեր խառնվեցին, այլսինքն՝ այն ճարցը։ Թե բարձլ բույսերը ինչպիսի Ճանքային օննդատու էլեմենաների կարիք են զգում ն մլուս ճարցը, թե ինչպիսի ճանապարով հն

փոլճարաքերությունների

մ

ակզբներին, էրբ ճողագես մի կրորիոլոգննրը բոյորոչէին էլ կոածուճողի Ժիլ ա կննոական սզրոյոսների բիոքիմիականդերի 7 ՈՔ» ասին փլրամաբորոչակիորեն ձնակերպեց Ֆեր միկբոօրգանիղձեե Ժավիո

ար-

կամ նրանց բնական կոմբինացիաներըհամ

հն

ալդ

ե նեխող տեսությունը, ճողի "րիկ կրոբալին բնակչութ / ան վո ուր րվ ղ բազմապիսի ւի, րոցեան ելի միջե.հզած Ը Կգիրը դրեցին բոլորովին նոր, Ի

դեցությանդարդացուիը

ռուբ-

ֆորմացիաներ: վում ո 27,2թ ասնակցություն բոսական չունեն: է, 19-րգ դարի հրկրորդ կեսում:բոռ ճալանի Ինչպես լանրիֆիզիո. ժլատ "«լով ճՃակամատերիալիսաալոգիուլի մեջ ընդճանուր գծերով ձենավորվեց, ալապնեսկոչված, բուլանհըի

ա,

Է

տալիս:

միկրոօրգան իզ ններիտիպի փոխոսզայդ

ները տվեցին Դարարագացրաժ ու

Ճնատական պալմանխերումազոտային ն մովլրալին սննդառությունըկա-չ ւռարվում է պատրաստուիճանքալին միացությունների ճաշվին, կամ, ավոոտրոֆչ մինչգեռբնական պայմաններում բարձրբուլսերի աննդաէ ռութ լունը կատոալր վում ավտոտրոֆ կամ աիտփբիոտրոֆ, Միմբիուրոֆն է կամ անջա: սիմբիուռրոֆիզմի ձեով, երբ միկրոօրդաարտաճարտվում 25.

Ֆիզմները բարձր րուլանրի արմատներից բաժանված նն որոշ տարաժուԹյամբ, կամ իսկական սիմբիոտրոֆիզմի ձնով, երր նրանթ անմիջականորեն ասոցիացիայի մնչ են բարձր բուլսերի ճետ: Սիմբիոռրոֆիզմի էությունն ալն է, որ բարձր բուլանրի մոխրալին ն ազոտային նլութերի «ննդառություննիրականանում է բնական պրալմաններում, երկու խումբ թաորին ն լարձի օրգանիզձեերի սխմբիոզի ձեով, Եթն ատորին օրգանիզնները օնկերն նն, ապա խոսվում է միկոտրոիզմի մասին, րավտերիաների դեպքամ' բականրիոտրոֆիզմի, ջրիմուռների դեպքում՝

յոլճոթրոֆիզմի մոսին: Սրմբիուո բոՓիա կայականչափերով ասրածված էւ

ք, որ Արար Կ

ոք մաման չ

աա

Պան մսննն բոլոր

Բարձր

"

ՈՒԹԵՐՈՐԴ

իոս-

ԳԼՈՒԽ

ՆԱկՏ

ԵՂԱ կՐՑՈՂներիԴԵՄ ՊԱՅՔԱՐԻ

ՄԻԱՐՈԲՒՈԼՈԴԻԱԿԱՆ

՛

բորոլ-

ՏՐԻՐԸՅՑ կոսն ԲԻ 'իմա » Ծյնքունը իմ հոգի ո. հրնում՝ բարձր բուլսերի ծափարբնորոջ է ձին բակտերիաներով: Իճարկե, ճիվանդածին բակտերիաներըմարդրար 2 ուկ բամրոնրխալբնուկչության կոնդ կենդանիների ճամար բնայոնի վնասակարչոյնոք է լինեն: կոնցենությոՀՐջոգարում ե է քտոտրոֆ որոլես հատկանիշներով օժուվաժ բակտերիաներ Մելրեժբականրիով: Բականրիա-չ ե «ՐԲր է Ա հարանաբելվել արմատային կովակու, ախպիբականհրքամյ Դոնիչի կողմդ: Իսաչենկոլի ճրլադավորությունները Լը273 առաջացնումԽուրբ զոր: բիոլոգիական կրա, ժծաղ արմաո,ներն իրենց մորֆո-փֆիխղիոլողիական ճՃատկանիշներով օդի Տուտուկ կազմություն, ատեղժելով խմբի աղի ճողի նբնուվյան մեջ բակտերիաներին քա-։տիֆային (ՇօԱ-Թքոստ) լուծույթի Բի ՐՀԸ ւկ ակցիա քիմի ակուն առանձնաճատկու էլ Փֆիզիկուր աման (արոր բաձվ մի ոլոր ները Հոեդում՝ նրան, ներ Թվով դանդում՝ մարդկանց ընտանի կննդանիների աղիՃողում աճող ո՞քր Արիա Ի դերը միկրոօրգանիդնների էչ չեն քալինւորակտույն: Իրոն փոքրիկ,շարժուն ձողիկներ արո: բի իոնքում նդաուույթ յան վերարբել, են, ա գնում, Իկով ( ուննն

՛

ս

՛

Բ

/

եւ:չ

:

մար

են: քաղզմազան Սլատեղ բուլսերի արմատային առնեչու մննք ենք (անդ ոննդառության մամանակ: աւարքուրի բակտերիոլոգիակոն մեթոդիվրոո, տեղի է ունենում ոյալարաբակտերխիաների որբ մեժ էֆեկո՛ է տալի»: նրծոդների դեմ սյալքարելուբակտերիոլոչ վր, որ Շուբնորոշէ Թիթնոնածաղկավոր մենք նրանց սլնսոքէ վարակենք ճիվանդագիուկուն մեթոդլ կիլբառել|ը» բոսլանրի է, -

Դ.

ճւ

,

ի

թյուններ: բ:

եխ

գ

Սու

յուն

մեց

ջ

սումն

ոն:

խնդիրներ,

սիմբիոտրոֆիղմի խորն ոոտուճնասիրուոնն առանց որի անկարելի բույսերըճան քալինոննդա"

է,

չ բարձր

ռությունը ճողի միկրոբբոլոգիալի գիտության ճետագապրոգրեսբ: ն

լայնորեն

են:

տարածված

առաջ

ջաց

ը,

ջր ատներ,

ել վեպաոն

ներկով

ն

2.

Աղիքային

իանն րից

Ք

սնի

ալ

ս

տնաակ-յ

ն

են,

(«վ զարգ

ներկվում ներկ

Սյուժե ութեր

բնու բնույ

պոր

նն

արգանոււմ

լս

պար արունակող

սովորաբար բազանհրիաները

դ

ւ

աժյիսաչ-

սննդամիջասննդամիջ

բաժանվում

են

Այս ձողիկճեր.--

(մբի մեջ մանող շատ ալլատեսակմարդկանց ընտանի կենդանիներիուղիքներում: թունավորման բակտերիաներ. -- Մրանք առաջաց-

զարգանումԵն Մոտյլին

նմտն

աիպի

ճիճնական հոմբի. նել լավ

Բ ակտեր ն

ք

Փրամի Ր

վալբերում:Այ 1..

ԱԴ

են

ա

-

մ Կազանում չինական Խնդիրը

Լ

մեծ

շատ

բլալ

Ալ

որ

շ

"

Ա

առվետական բանականդնհի կողմից գիտնակա քնելը Մոցվոծ նոր ճայլաց ճո "ողի միկրորիո (ացքները միկրոբիոլոգիա Բչ յոռոաջ հն բաշում մի շարք բոլորովին նոր

Թլու

են

նման

չառ

Ձ

ան

,

ույս

Ի.

ն

է

որ

Մ.

են

՞

բոլոր

ն

Կ բար

Նման

ն

շարջը

,

Տ

ալդ

ար-

Է

ւ

"

-

Ճո

,

րանց

շատ

:

արու

ւ

կրծողներիդեմ սլալքարի՝ձները

մեժ

:

՛

բոլոր

Ր

՛

է.քտոկուր էնդոտրոֆմիկորիղա, որր

ե

մարդկանց մատային կենդանիների պարատիֆ, Թունավորում, աղիքալին բորբոքումներ (էնտերիո): Յ. Տիֆոզային բակտեւիաներ.-Սրանք մարդկանց ն կննդանիների աղիքներում պարազիտալինկլանք են վարում (որովալնալինտիֆի Սուսի

նն

սւ

յ

բակոոնրիաներ ): կրժողներիդեմ պալքարելու ճամար ճաճախ օգտագորժում են Դակողմից մեկուսացված բակտերիաները: Սրանքէլ նիչի ն Մճրեժկովակու փոքրիկ, չարժուն ձողիկներ են, լավ զարգանում էն մատպեպլառնալին

մատչելի աժլխաջրատներ լինելու զեռրքում մսաջրբում: Մբջավալրում խմորում նն դրանք ն առաջացնում թլթոաներ գազեր ( անիչի բականբիաներ) կամ միալն լթլթուներ (Ո երեժկոզվակու քականրբիաներ ): . ու

Ալս երկու տեսակի բակտերիաները միմյանցից տոաւրբերվում նան կրծողներիվրա թողած ազդեցությամբ: Օրինակ՝ Դանիչի կողմից տնալինու դաշտային մկնես/եկուսացվածբոակտերիուներըառնետների, տիֆ են առաջացնում, իակ Մերեժկովակա բակտեբի ն գետնասկրաւռի ն են մկնելի տիֆ գետնասկլուռի դաշտային Բրո ւստի, որպեսսզալբարի ջացնում: միջոց,ավելիշատ օգտագործվում22 Դանիչի բակտերիաները:

րային

ալաճում22 բակտերիաները

ե դուցից

լռբորատո

աննդանլո դանլութի

վրա:

,

ա-

կալտուրաների պատրատամանճամար սովորաբալ Մաատայական է : են ծում փ ռաղեպտո բութը,լոբու խաշվածքաջուրը այի27 կատ շաքարասնկալին խաշվածքը: Սրանցռ"լատրաստման տեխնիկան ՛

ւ

ատ

ց չն

ռի

սա

մ. Ն

'

է,

ն ային

ամու

պատրաստում բուլիոնը

1 ռո

/

,

են

ալատրաստել մ Դ

ս

մինչե

" "" Բում Հ"ՐԷջ ցիա զարձ աղ

ուս

Ապա այն նորից ֆիլտրում ե՛ն թղթի ֆիլտրով ն լցնում կոլբաները: Մի էքոտրակՏամար վերցնումեւ 1 լ ֆրին 10 գ տից մսա-ոլեպտոնային ջուր պատրաստելու ՏՖաքաջնումեն ն աղա էքստրակտ, 10 զ պեպտոն ն 7 զ կերակրի աղ: ֆիլտրում 10-30 ,ոպե սաերիլիլացնում էն Թղթե ֆիլտրով ն, լցնելով կոլբաները կլավում 1 մթնոլորտային ճնշման տակ: ճամար վերցնում են 1 կգ թխմոխաշվածքպատրաստելու աքարասնկե լ հիւ րատել լցնում են 3--քլ Ն "՞" ասլա լագ ոզ բ բ«ոս ի մե «նչ ծ0--ՓԵ՞ Շ «յ,

-- Մաթաթասնդային ' ""ե-' իրերի: Հ" ո Երե» . ր: ա

թ

0րողու

մա

տրատելով

"Ը

"ւ

միլիարդ

տո

ա

ա

տազ

"Լ

ու

«Ող»

Տի

ասա

ոճ"

Ւ

ի

390`

լ

ճեզուկ միջավայրի

'

նան

դ

նախօրոք ՄԱ

ն

ավտոլ"իզատված

:

ապա

ո

,

ոռի

ե ն.,.

մարի

դոս լութերն օղաոու-

"ն Մ

միլիոնից մինչե ոլարունակի ճ կենդանիբոսկաերիակի բջիջ:Եթե սլալքարիամար օդտտագոր

է

լուծույթը

մլ

-

հ

քում

Բջիջ:

օդտաղործմանդեղ քում մկների ոչնչացման Ակտիվ պրեպարատի մուտ 90-ի: Առնեւտնել: Բասնումէ 100-ի, իսկ առնետներինը՝ «ոոկոռը են: ԳՓրնսլարատի էֆեկտիվությունը բարձրացն ավելիդիմացկուն '

"-

-

հ

ու

'

են

ավելանում «որջ ի «ե ԱԱ Արո

Րց

ակտիվ բջիջներ է տեսակի մկների ճամար: պարունակում,ապա ալն մաճացու է բոլոր է մեծացնել, այսինքն ալս դեւ Վոնետների ճամար ալլ դողան պետք 1 մլ լուծույթի մեջ ոլեւոք է (ինի 3--10 տիլիորդ բակտերիս

մոռստատ

թանձր խաշիլ, որը գնելով ծմալապատ ամանի սովորական ֆուր (1 | չաքարասեկի խաչիլին 4 ' ջուրի մովորարար1 կգ խմորիչ անկից ստացվում է 800 մլ ավտոլիզատ: Վերջինիս են մոտ 8 | ծորակի ջուր, ստացված խառնուրդը տաքացնում 30 բոպե, 18Ց վերցնում 10 մլն բա տյ ույ մա Կոդայ տր Ը լա բաց-կանաչգունա վ (եմ. բում. րա ցապանի, է ճեզուկի թուլ. չեզոբացման: րոպե, որից Տեւտո, Այդ չելոքացրած լուծույթը նորից տաքացնում են 5--10 են 3 նրա վրա ավելացնում ծեղուկբ երկու անգամ նոսրաքնելու լ 9ոեպատակով ն ձաջորդ այդ օրբ սառբ լուծ Էյթբ բակի ջուր թողնում օը՝ սառելու Տամարք սիֆոնով տեղափոխում են անոթների մե): Սատցվածճեղուկը նորից ծորակի ֆրով երկու անգամ նոսրացնում են ն ապա լցնում չչերի մեյ: Այդ չչերով ճեղուկը ավտոկլավում ստերիլիզացնում են 120"Ը ջերմության տակ: Վեր) վերֆո, այդ րոլոր գործողություններից Շեւոո, 1 կգ խմորիչսեկերի ավտոլիղզատից ատացվումէ մոս

հեժեր»բորշ

ատար

ու

վող պրեպարատը նշված քանակությամբ(ննդանի

Ջերմաստիճանում: Ստացվումէ մեջ, վրան լցնում

իք

ոլոռի ավտոլիզատից, կարելի է սննդանյո' // ոննդամիջավայրերից սերմե հցրած Մ. էո:

ոլեւոք պորժելիս

տո

ու.

՛

բ

ճամար նշված կրծողներիդեմ ոլալքարելու

ավտո-

ւ

բոսրբ

ումչ

ալ

»ոլիղ

եզանակով, ինչ որ առաֆի՛նգեղթուի: Մեկ կզ սենդանյութն էլ եփում են նույն լ չուր: ոլոռի սերմին ավելացվում է արտադրոլրիվ պիտանի է Նչվաժ ս«ննղանյութերից յուրաքանչյուրը նե Սակայն նրանցի է արցյունքներ: լավ տալիս ճամար կան նպատակների ն ճամար էլ լայ զ Տամեսմատարար էժան, Ճեշտ ձեոք բերվողը պատրաստելու է, որ Դանիչի խաշվածթիցսլատրաստվածսննեղանյութն մանավանդ, եղանակը լոբու են զարցանում: բակտերիաներնել նրա մեջ լավ

ղաց" մոր1ո լ-ի Հովո :

Գ

ավ

բոպե ստերիլիղացնում: Բացի նչված

մսից կամ երա էքստրակերն ես Ր վերցնում գ միո, առանձնացնում են ճարպերը, ատանի ն լցնելով 1 | սառր ֆրի ./եջ' 30 րոպեեֆում թույլ կրակի են ն Ը Թղթի ֆիլտրով ֆիլ»րում ավելացնում ծորակի չուր ն 5 գ կերակրի "րից ճետո ավելացնում են 10 գ պեպատոն լը, մինչն սլեպտոնի լուծումըձՍոոացվածր սառեցնումեն ն ռնակեն կծու Թույլ ճիմքային,որի ճամար օգտագործում նատրիում:

ե Սսա-պեպտո

:

ապա

բռ

նպա-

այղ

են, լուծույթբ սոդայով ճիմբայնացնում մինչնԹույլ ճիմքայնության Բով ֆիլտրում ն ջերմության 150-Շ-ում ավտոկլավում40 աստիճանը, ապա լցնում են չչերի մեջ ի

մսա

ործու

ոերմերից.

բույսի սերմերը ն 1--Ֆ սմ բարձր լինի, ապա 34 ժամ, որից ճետ» սերմերով այգ բանկան ալաձում են սենյակի ջերմաստիճանում են 50«Ը ջերմություն ունեցող աներմոստատի մեջ ն պանումմեկ օր: տեղափոխում մի մասի, ճավսեղած ապիտակուցների աերմերի մեջ եշված ժամանակամիջոցում տակ, ճեռրիոլիզվում է, որի ճնտնանքով էլ խական է, ֆերմենտների ազգեցության է սննդանյութերով: եվելո' ց ճետազայում եփելիս սննդամիջավայրը Տարատանում են ն էմալապատ ամանի մեչ լղնում սերմերը ավտոլիզացված առաջ այդ Թրջված 30 րոպեւ Այգ վեր1 ն վրան լցեուս" կգ անրմին ՉՏ լ ջուր: եփր շարունակվում է նն ճ1առ սռոնյնում քաղել, բեքաջքում. այնուճեան բամբակի ֆիւնալուց

վիրուլենտությունը: ւտազ

կամ ոլոռի

լորու

են ապակյա բանկա, երա մեջ սնզավորում մակերեսից որ ջուր, ռներմերի այնքան վրան լցնում

ն չեն էլ կորցնում իրենց ճիվանդածինունակությունը նրենց (Թուլացնում

դտ

շաքարասնկեր ն դրայբ

ուի էրեր եի Հոմ ո "՛- հաշ «ա Հռո կիթեռնածաղկայոր

ձո ալմաններում, Ր 7 «ղի ' ւր,խջավալրումմ նրանք չեն.

մյա

ր

բերել խմորիչ

ձեռբ

խաջվածքով: կարելի է փոխարինել լոբու է Լոլբու խսշվածքթպատրաստվում

առա-

ու

պ առտրաստած ը

չաճաի ճնարավոր չի լինում

է ավելի ճիշլալ բակտնրիաների օգոագորժել անճրաժեշտ ճամար ճ վիրուլենտ այլատեսակները:

ակտիվ

|

4 ՐոՑ Նե

աւր Ր

մ,ի

Բիմ "Բո" "(ո ՐԻ կրեոալսսլես կոչված, գիտնականներ առաջարկումնրանցենթարկել,

Բակոնրիանե, րհ

ս

"

ՍԸ

ԲՐ

ՏՆ

են

Թերմեկ մ շշսկտան:կրիոթերմիկմշակումը (եղուկ թթվածնի ջերմու արադ սառեցումն Ճե) բակտերիաների Չա պայմաններում է, զուկացում՝

Իա

Այչպիշի փշակումից

ինչպես

Ճ

ադ

է

ցույց

Մ. Փոտորվաժ

րի ակտիվությունն զգալի չափերով բարձ/ուբնեալիկողմից, բանում է, յ յ"Վ կրծողների աղիքների մեջ 6 Դանիչի բակտերիաները, ընկնելով արագ բազմանալով, անցնում են օրգանիզմի ավելի խոր Ժառերը ն իրենց կենսաղործունհության ընթացքամ աստիճանաբարԹունավորում տնում է 3--4 օր, օրգանիզմ Հիվանդության որից շրջանը Են է Շեւոռակսվում կենդանինդառնում մ նշանները՝ դզդգզվում է ն կղկզանքը դառնում Է ճեղզուկ: ուլլ, ալարկոտ, բուրդը ց առաջ նկա վումմ է հանի վերջուլթների կաթված: Եթե մաճացաժ (Իաճի Ը եոձ ն ւղ (շնդանին Ի վի, նրա լեղապարկում ներքինօր չ վա" դաժին բսկանրըքաներ ղաններում ՏալտնաԻՐԻ 3ճեւտո կների մաճ ը վրաէ ճասնում վ օրվա» ընլթացքում, իսկ Ը օրի ընացքում: Քանի որ անե Մ Դանիչի բակտերխուր աջացնում են ինֆեկցիոն ճիվանդություն ե Կ սպա կենդանուց բունը իվանդ ճհշասաթյամր անցնում Է ճիվանդույթ

ինկ

Կուրացիոն Հիվանդութ "ԻՎԻԼ

կարելիաաա ,

-

՞

,

4 ՀորողուՄից աաննաներինը՝ ւ

յոռողջին: մ

ժառալե

քորը" այ ոախորան րաձում

մհ

կովո վոկու

նԲ

."

ճեշտութչ կրծողները

որ

բակտերիաներով,ուսի

Ք էլա ճարցին մեն,

լել

սուս

ա

,

է սանում

՛

տս

բակտերիանիըը

"(Դ

ն ն ճատկ աննդանյույը ուզեւ: բոլորի, ճիվանդությունը Շնորձիվալա

են

կարող

աղի բներ, ււ՛ ամե

ամր

ՍԵ կրծոդների

Է քն

ճարց Է

շրջանում:

վարակվումԴանիչի ՄերԵԺժադում՝ չե՞ն կարող, ք: ՐԴլ"ռո ա

:

կաբող

աընտ

ն

մա

թ "ռ ,անադույթ թռչուններին, ճՃետաղում ններից ու ի հկ Դանիչն կտերիաներից էլ եր ելոացրաժ չր մեժ

ն

ո"

Սասուո

"

Պ

իբ

«օրգանիզմիմեջ

ն

ուլն

ռտացել:

յնպես

Արչ բակտերիաների անվն ա

աա

ոչ

մի

« բդկանց:

չենեվելոփ

Մերեժկովակու տվլալների

է

,

ու

ոչ

(եկը

չվնասվեց»

թվով ընդունել բացառական արդյունք չի մեժ

`

մելու

մասին

են

խոսում

Մերեժ-

են կովակումասսայականփորձե րը իննինդրադում,դեռես 1923 թվականին ն բ Դանիչի փորձեՐԸ կ աաՖՄբության ոսկվալում ե Մովետա տարբեր է մ եժ "ո" ՐԲ օրշրջաններում: թվով րին թուլ բակտերիաներին այգ Սակայն մ ունեցող մուտ է ցող դանիղմ մարդն ընդունո, երնան է ապա այդ մարդու ան 3 օրվա» զալիս ստամոքաա-աղիքալին ճի դություն, որբ» սակայն, ընթացքում լրիվ բուժվում է։ որ ալս բակտերիաները,ճամենաթ դուս, վնասում հն մարդուն ուստի դրանց օզտաղործման դել դուն, երի պետք է Խիստ մաքրությունպաճպանել: Ր Հոտ ' Իսկ երբ ազ, Թը ապա ալլ աշխատան լով է պատրաստվոմ դրավ քթ կատարող չանսլո

մ

,

ոո

շ

Դանիչի

'

Լ

րի

իրերը աշխատանքից ն

մայրերը ալլ երեխաները կերակրող

ու

աշխատանքներին

տվում են Դանիչի` որոնք պատառ Ես մի ղը պրեպարատները:ներկալացնում Բակտերիալ իրենչվ բակտերիաբակտերիաներով: աճոզ ճ /ւ Մճրնժկովակո" աստեղ է սննդանլոճթի երենց ճեղուկ, "րը բաղկացած վակվածանոթում ճիրմետիվորեն նրանքսզաններից:Սլո ոլրեպարատները Են 45-50 օր, եթե, իճարկե։ է

մասնակցեն:

սլաճպանում ակատբվությունը վեն մութ

զով

"ւ

տեղում:

ենն

ապ»

Բեղուկը թասիաճարում են /"«9 օգտադործում անլութ գրավչ' եւո: Որպես

ծաժելուց

առա

չ

բեռլար գոր ճամար կարելի գրավչանըւթի խառնում կամ թոռը: Մոդ նպատակի չոլլուրը ոլովարսակի» ցորենի տարեկանի» գուբոոհգիպտացորենի, Սան տարեկանի, 12 ճում բանջարեղեն: է օղտազործել ինչպես Լ են 1,8 կզ ջարդվածբները» ն ահրմերի ճամսոր այլ ձի վերցնում իւուսկուլո ուբալի բակտերիալ ԷՖ պինդ խմոր: որը Մեկոր սվատրասաում ի իւառնուրդից Իսկ եթն որպես վԴ ալը կտորների: մեժուլթյան են կաղինի ւմ անտոտերիսլ 1 1 Բյո"»Ը ճատոխկ, գ ած / դա լում բաժանո ծում են ջարդ ճատիկ:Արդ կհղանակով դրովչ:ռլ"ւթ օղոագոր ւմ Են 3 կզ ջարդված կամ ճենց վելացնո եԼԶ մկների բնի մու կուլտուրային գո

Գոնպարատը

ւ

ւ

,

տզա

ա

ե

ուսնի կենդանիներին ենք բացասական կր պատասխանտոալ՝ ի մեկուսացրեց թր բակտերիաներին ընտանի տվեց ձիուն, ճորթին, խոզին էշ

1 նան վարակել

լ"

դրանցից

Է

ս

աղբյուր հւարոկի

արադ»

աշխա-

ոււոե՛ն ծլոեն,իոկ նան Գրավչանլութը՛ աշ լավ չձոո մարդիկ է ձեռքերը օճառով ամանները ն սիլու" տան բից ճետո էլ ետք սեղանը, ժամանակ օգտագործվող Կզարառտելու Հետո նուլնպեսպետք Է հոց" դջրով լավ Վանու: չպետք ում ընբոոցք չպետք խատանբի

քում ւՀ

դնում գրավչանյութը պատլրառտված մեջ

դցում27

լես քանակը պրեպարատի են

բնի անցքի

ճամարօգտագործվող Մեկճեկտարի

լէնի կելի 1000

է

մՆ

ճաշվում

ք

բնա-

վր ալդ տարածության տառն: եթե,իճարկե, կուլոուրաները խաշված

քում

բույն ( շաքալրաանկային զե ք` ացվածեն): եկ շրջանակին անգամԽԿոար օդտադործելիս մ4 դեզի ճաՊրեղարատըջերմոցներում կամ խոտի ճՃարդի 1-8 մլ Պրի» 10--15 մլ պրե1 մ2-ի քամար է վերցնել շենքերի անասնապահական մար` Լ մլ ս6` 10--15 ւետ բ է դնել ոլարոատ: ե գրավչանլութը ճամար ետք դեղերի ւ խուոերի շենքերու պրեպարատը անասնապաճական ՛

Ո

|

մասերի մեջ դնել, որպեոզե խորությանվրա» իսկ ճեղբերի ավելիխոր ա2ճաւոակի կամ է բների լինի: Ալդ բոլ"ը անասուններիճամար անվնաս ե ոսկ: Սա մարդկանց ճակողության ,

անասնաբույժի

պետք է կատարվեն խատանքները

մանկամսուր-

խիտ արգելվում ռեսօգադործումը Ալա պրեպարատի ճաշարաններում, ծննդատներում: Խե տոճասարուկալն ներում»մանկապարտեղներում։ թելարաններում

իյորտկարաններում, ռպառ տորաններում, են անմիջական որտեղ պլաճվում վալրերում:

Ման

է

համար պատ-

ե՝ 2 սննդամթերքները, աթի վերամշակման ՏամարՃատկացված զայրնրում: մ «լրեպարատները, մինչն դրանց նոլատակա, ուրան ոն ԻՍ րիա ը բառա

|

Դ """. երսեսք է ոլաճել անպալմանզով մութ վալրում ի այգ գործին շիտակ ն ԱՐ Ա ղեկավարվել մարդու Նանե» մոմնվ Փղուցա ՛

ո

նե

լ

ե

ում,

իո

ցո

`

նե ոողջյապյաճույթյան լուղատ « չոնսուլթյան/ ինիր ճառատառաված Խամ ճրաճանդի աձայն:

Բե կոզմից

որ

Ժ

Իր

-

ԻՆՆԵՐՈՐԴ

ԳԼՈՒԽ

ԿԵՐԵՐիՍիԼՈՍԱՑՄԱՆ

ՄԻԱՐՈԲԻՈԼՈԳԻԱԿԱՆ

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

աւրայագրողականությունըրարձրացնելու Անառունների

ճամար, ն քանակի որակավոր ճատկասլեռ էական միաժամանակ ոլութալի կեբարուլանրովկերակրելն նշանակու փլուն ունի անասնապաճութրոնբնաղզավառում: ճյութայխուվլունը պյաճպանելուճամար անասնապակերաբուլաերի ճՃության մեջ յայն չափով կիրառվում է ռիլոսացումը: Ալո դորժն առանձ-չ մեժ ունի ապես նշանակություն անասնապաճական ալնշրջանների ճաէ: մ/դ շրցաններում մար: օրտեղ կերակրմանմսուրային չրջանը երկար կերերի սիլուսացումը մեժ յսռավելություններ ունի, որովետե ռիլոսացձիա կերով անասուններին կերակրելը բարձրացնում է նրանց կաթատվաթյանը ն մթերատվությունը: Հ տալիս սպլաճպա կերսոբուլսերի ոխլոսացումը ճնարուվորուլժլուն նել բյոլանրի թարմութոոնը, նրանց ճլութալիություն ը: ք տալիս օղոագորժե կերերի ռիլոսացումը նան ճեարավորուլթյուն ալնպիսի բոլոնը» որոնք անասունների արոտային կերակրման ժամաՊակ չեն օգտագործվում: Միլոսոցվա կերարբուլոնրիմեջ զգալի չափով պավանյվում են Թարմ բուլոնրի ոչ միալն տլությոյիույթյունը, ալլ նան նրանց վիտամինները ն ֆերմենտները: Շատ վաղուց ճալանիձէ, ռբ կերեկաթնատու կովերին ճլութայի փով, ինչպես նան սիլոսով կերակրելիս (Ճամեմատաժ չոր խոտի ճհտ) րանց կաթնատվությունը բարձրանում.է: Ալ» ճանդամանքը ճնարակերակրոշնժամանակ նռ բավարար սլորուվժ լուն է սոալիս մաուրալին՝ ն բոլոր քանակի ապարվա եղանակներին ճավասարաչաղվի կաթ ստանալ: Սիլոսացվաժ կերաբուլսնրի աղդեցությունը ոչ միալն ալն է, որ նրանք իրենց որակով ն բնուլթով շատ մոտ հն բնական թարմ կերե) միավորը,մի Խումբ մասնա բին, այլն նրանցօռլալին (էկվիվալենտ դետներք ճաշվուններով հրբեմն բարձր ն ավելի էժան է լինում չոր քու «որալի էկվիվալենաից: ձժոուն

-

սեզոնում,

սրանդ բավարար

՛

կե Սիլոռով վ կերակրելիս՝ նրա ճետ միշտ էլ պեուք (ատացրաժ ներն (1 դեպքում սիլոսի արժնքն :

"ւ

։

«ուծբարձրանում, հրաբուլճերի սիլո լոսացման լինում, մին մինչդեռ լսոտ Ը

կոոլիո»

ան

սալ

թ թլունն-

նչանակո շանակու

ու

ակ բուլշերի շաւո Հ չնչին կորուայո բույսի մարաելի սոր (ծՓաղիկնել» է, Ըս մեջ ոք չոր

ժաման

ՀԺ

չորաոլի» Ֆելցի՝ պաղաաոն ի կերի օալոալին միավո կորչում, աւա ելու Հո դե է

,

անրեներ) զգալիորեն

հւ

քում

ալդ

,

տա

«իո

ՉԿ

բի

|

տ

կորուսար Հազիվ

Մերանտես

ե ցորդներ են

ի

Կ

"

է

անում

"ո

թ լու Ե ներում ճոճ 2 վում, ինչպես կուոակվում

որոնք ճակնդեղիմնացորգնե

Ճատկառլեսշաքարի բար ճամարվում ի -

,

ա օ

լուի:

է 10--15

քանակու

մեծ

ա ո շբինավ՝

կեղեներ,

իմակվում

մամա

քթանակությամ

մեծ

բուսական:

թլոաւմ բ

ԱՆ Իո գործարաններում:

«ոի անպետք»

ի

Է»

լ

'

Է

Քուն

սովորառոլբոկու լոն-

ու

թ

բը

խոռոնվում թում կարտոֆիլի Ճակնդեղի բ բեն: ե ամենադրան, ր են Ճճամե Ն աե Մ րեր թակավոլ առագյվոմ ն 4. խառնում ենթ դել բումի,երբ ացոր:ր Քիչ շողթարային ՐԸ Ճեւոչ նրութեր սլարունակս ԴԲ ւլանրի' ւ ւ. բուլաերիճամար, ոթոն բ է ալն Սի սացումն առանձնապն լկարնոր որոնք ո են բն , լու ւզարունակում՝ ալկալոխդներ--թ «ՔՈԲՈԴոՐ ո"լայլմաններում «

|

Սիլոաացման տ ալգ

հ

, դել

-

,

/

-

ւ

է

,

:

ուսոնձն

կամա ոո

ի

՛

Հաւ

չ

"

.

ակա

կառե ղես

«

ա

ռա

չ

ձիաձետը:

նման

Բ ախլուացվում Դ էլ թանավորվում Բ" ԲԱՎ Տ, Քու ազգե թ բան ալկալոի Թթյեցմ Հ պարունակված Ս ելոստ աա թունավոր Ճատկուլթ տակ,է բունը կորցնում Հրտո եմ Ժէ գանինե ախորժակով կեն բուլսերը ունի ան, ասին 5անալլ առավելություններ, Սիլոսացումն կենդան

բուլսնր

աովորարար

"

Ճ

րանց

մն

,

ո

բալց

`

երբ

չնն

ուտամ,

Հ

չ

ոն

ե.

,

դամանորեն կխոսվի

Ճիշտ է,չկ քլ դեռ ոչ Ր երբ է «կիզբ

շու

կերե Ր բհ ոք

նե բ

բնում:

շատ սիլոսացման սպրակոիկուն

ք աստ

չի կարող

ատ

առել:

շ

ցու

ում

ա

:

նեն ում:

,

ա

ե լ""

ու

բոոլան "1

ալլ

խերը դներ»

ո

Է բօնց

իկ սկ

Վ,

ասն

ՇՆթն

որոն որոց

ճին

է

մինչե

բայց

,

ո՞ր

արլ

1 " կում:

Մ

ե

կարած արքան Հնուց 9 է ակիզբ առել սիլոսացմ լոսացման գործը, բա 17 երում ընդուն գան է գանլ ճւժո18-րդ ն 19-ը ալնավելի լալն ընդունելություն կապես, 1 19-րդ դարի կեսե Լո" դա ոցումն սկսած: Առաջին ,

Ար ր

ար

Ջոնատոնի աշխատուըն ԲՈ5 Շվելցարիալում,

Գ ավելիլայնչափեր

մ

գու

"

«

՛

(

ակսում է ճ ակալական Թլունից ճետո: Անգլիա / մն ուլնպես սխլոսացումն Ն Ճճ Սմ 5 իա է ասել, որ գեռ 1885 չափերի Ր Բավական թվականին առնել: 19-րդ ի կառուցվաժբներ: Եթե մին բում ճաշվվում էին 1153 ոի լ ոռալենլին : 70ական թվականնե չէր. ԼՑ" է " Է մբ, ապա դրանից ճետո / պիսի արաց թափո ք սկում ղարգան ալ, թ ե Համաշխարճալինբրո". րազմը Աե Ր որ մինչն 1914 թվական յան,բոլոր երկրնեբի նկատմամբ, ջություն է դրավում կերերթ աո

,

ի Հալանի

ԱՐ"ամերիկացիներին աշ

ալնպիս

ու-

ւ

իխ-

Ր.

աու

գրա

.

աայեկն իու Սիլոոացմոան

ա

ՐԸ

դլոշնաձն աշատրակնելր: կառուցել ,

րերի կալում եվբուղալում թքում պակա դեր չի խողո ե

Ր

՝

ֆարը: Վերչին»

Ա

՝

ճարըը։

ուն

լոռուցմ

ԺԷ

ցույց

«ում

ե

աւա

/

՛

են

ո

՛

ջինը,նրանք

սկսեցին

ծավալման Գոֆ գիտնական

ժ

՞

-

՛

փոփոխությունները:

ալդ

ւմ

է կաստար-

/ ուՋ

ո

լ

ւ 2217,

նս

ս

ծն

ը

սիլոս ացման Ջորի լխ ն ֆրանախացի ղրավոր կելով

, աքինչպիսի փոխոթութԱռա կերարուլան աք

ոա

է

լո

ձով

տսպարեղ ոխլոռացման

ի

ք

Տամար

դրա

գիտնականներ Փոֆ-

"ՐԻ

ն նավխաճա 4ՐԸ են մանա ծ» գործի Բարին Ճարարում բիչ ւ. Ռու տուաւնյու: թիլոտացոի ե վրա Քարակուն ք դիտաճետացումը ժլուն էր դարձվում: Արոտեզ խյուս

էլ :

Հէ ճին ինչի -

1:

«

ՏՄ ոՆ կերբաբուլսերը

թե ռիլոսացվոց

առ

:

ր ("4 '

մշակեց օխ ա 71 ր ւԿրինչ ուղղությամբ ընթանալու չ պուլց ,ովեց ոլ».գործը:

ի

ԻԲ

ռու

տոկո

» ձեն

ճորերի սիլոսացման միայն նոր.ուղղություն

գործում Ամե բիկաՏԻՔ "Հ ցման աիլոսսցման ն եո որ յւվելոշցնում, Թեո ոխել։

Ը

շղ,

ՄՍ

,

՞

Հ

Ծր

ղրութ յուշյաղբ

ճիմեարկեերի մի ղոտաւկուն բից տալնկողմը չի անցել: դ

ի

,

աք Հ

Հիվ զ

ան

Մե

1" Կ

մ

ՎԻ շնոր" անոլրո ժ իայի

ժ

Չ

իչնսանությունը մե

'

`

ի րեբի է ճասել,

Բ Հ վելի լուլն

Սոգիայիստակա անմրբերլուն չ ցարական-կա ծ, մոապլալվում են ոոցիուլիութական կարգեր: Հոկ

իԹ.

անտեսություննե-

մ, ' ո Քոլվածատարոր կերերի աիլուացուն ա, չանի

չի ճառել, ինչ որ ել| ու ալ" վառինրին Ռ ուոառաանում Ս ՛ իլոռացման գործը ՐԸ եբր

՛ շատ

որոշ

Լ"

ոո

Ժ

ա

ամա

|

ե

թվոկ»նից ակուաժ Ր միասին ժավ ալվն ( Է / իշ»լն 1931 Թվոկանին ժ է Խան ռխլոոո ժ մանդորժրը: Բավական աւք ԴՊոշհ է ենլո ոնվե ( 10 միան մե չ ի ոխլուոացման ՍովնտականՄբութ/ մբողջ ուրդեն րանի ալդ քանակն կե իակ թվ կանին այոննա բումյառոա, Մ լիոն մի չկա Ս, մե վետական Մրությունում է, ներկայումս : սբլուր ասլաակվել չուն սիլոշթէ որ չունենա լաւն, անահաալթյաւն, կամ վետական 19142

ճառտայովում Հարաճուն զարգացման անատանասլաճության

ճն"

ոմա

Մ

ի

ր

կոլտնտեսություն

որ

ռո

բ:

|ոծ

4 ին կառուց

Հալաստանումմինչե

ոիլոյացմանյրասին ոչ

մի

,

Կուլժլաս

.

առաատումից

սիակերպվել: Այժմ

աություններն տարակներ: Հ

ն րնւոն

Ս

«

"

մել /

գա Ղ աի ռր

է,

ճետո

ամաանությանՃուստաոումը չունեին,ն Սովեաան Ղ լոսացմանգործը ոլսում է վաղ-

կ ռոՎեւոունոան

ոլ.

իշխա

ոռի

որ

ջանների ոննել, Պամարբա բոլոր չաալանական 2Ր9 Սան ճ ախլոռսացման որեր,շատ տեղերում աշ-

ոս անասն

անեն

,

ԼԱ

|

րո ալգպիսի լալն

ըն-

ոիլոյւացյումն պետք է Բո՛լց «իլ"մեջ,ք, տալնուա նան ալնաւամենալնիվ առպաճությոան դունելություն է գտել չե դրվաժ:

ալե,

որ

Հ

բ

զու

Հն

ձն"լ

լած

՛

սաղման ցման

Քիչ

դո

չանում փչան

«Ր

մոտ

բարձրություն դեռ, պրուոջաճ ի ՐԲ ված զվածը ովլոթուցվածղան Ը»

դեպքե

չեն ալնպիսի

Խում, յս

գործը մեղ է,

քանի

որ

մեր

սմ անան

շխատողները աիլուացմանգործին լավ

վրոս «

ձորերումնեկ

աապար ագարուար ալնպես չեն, ճՃորերն ո

ոմ

ղարդանալ չեն կարողանում բակտերիաները եղած ալլ տոնեսակի նեխման բակտեչեն ճՃաւոկառպեսղարդանում թթվային ոլալմաններում ն ող թթվից խիստ բակտնրիաները Վերջին («մբին որուտկա բիաննրը: մի կննտական ոչ մեջ տուժում են, նրանք լթվալին սննդանյութերի Նման

չեն կառուցվում, ինչպես անձրաժեշտ է, բուլանրի ընտրուլթլունը լավ չի կաւտարվում ն այլն: Դեո փոֆզարը 2 նրանից Ճնաո ւի շարք Բնոազուռողնե դերբ «Պարզ» ն է ժաման են, ման իմն ամանակ ճիննականպրոցեսը խամորումներնեն, որ սիլոս սիլոսաց ն ճնոնուն աա միկրորների չենսադգորժունեության ԴՐ քու: մ ն է, պեսք է լավժանոթ լինել ալդ օրդանիզմների լենսաշանակում /Ժ ուն որոեսզի կարողանանքմեր ցանկացած ոալյունը դոռրժունեությանը, դրանց: տալ է բակտեՍիլոռացման ժամանակ ճիճնական դերը ապրատկանում հ են մասատբո բիաներին.ջաքարասնկերը բորբոսասնկերը դոլժում են: լիստ սիլոռի կերի որակը մեջ, գցում դարդանալով Վերջիններս», քիչ նն 2" րմա ռիլոարման Ժամանա չաքարաանկերը շատ ո

Ար

,

է,

նշույլ չեն Թ.

ի

,

ո

լուրաթամոու

Սիլոսացվող կեւեբի

մեջ

առաջացող

խմոշումճեջի

են

է

նկատմ

միկրոբներէլ:

քալին միջավայրում չեն կարող զարգանալ: ճի քային ղարդանում

կ

վայինմիջավայրում: ժամանակ պաիրենց զարգացման Ստռրն ճիշված բակտերիաներն ճանջում են քէլ-ի ճետելալ կոնցենտրացիա: :

ա)նեխման բակտերիաներից թ

(32Շէ. ԿԱԼՔՅՐ6) վուլդարեն Բակտերիում՝ Բացիլուս սուրտիլիսը (ԹոՇ-. ՏսԵմ ԱՏ)

տեսակճերը,

ու

որոնք

չեն կարող զարգանալ Թըոթպայմաններում

են

ղարդանում

-

ՀՐԻ

օը

ու

Բիո

մ ենք ոխիլոսացման թթված ենաբկելով՝մենք ճուոաղյու կերաբույսնըը է, մեջ. շնորճիվ այդ որ բույսերը թթվության որոշ ճեղուկի իրենց թարմությունն բկար ժուտանակկարողանում են պարսպրանել Բազմաթիվ փորձերցույց Լ12 տվել,որ «իլոսացճլուլթալիուլթլունը: ման ժափանակ այդ Թթվությունն առաջ է գալիս սռիլոսացվող բուլահրի մեջ զարջացող տեսակի բակտերիաներիկենսական պրոցեսորոշ ների ժամանակ: Այդ բակտերիաներըբնության մեջ շատ Խն սոարածվաժ եմ Կն են մեջ։ բույսի էպիֆիտ միկրոբների կազմության ակտնրիաները «իլոսի ձորերում սկսում են բայքայել բույսը: Սովե վելով առաջին ճերթին բուլանհրիբջջի շաքարային նլութերով, բակԺամի ուհրիաներնառաջացնում են խմորուններ. աճա ալս ռչրոցեսի են է, նակ որ բուլսերի շաքարալին նլութերը վեր ածվում թթուների: բավական Թթվություն Լ կուտակվում սիլոսի եջ, բուլսերի վլա-

զանգվա,

կերի մեջ

ուրը: Թթյլության Տարբերմոնսակիէղիֆիտ միկրոբներ կան բակտերիաներ, որոնք են ցուցարերում: ք արբերվերաբերմուն ուժեղ ճիմեն, ն, բնդրակառակն, դարդանում/ Թթվից չեն վախենում կան

Բայց

Քիչ

բրա

ն

կամ նեխել"

Հիվանդանում

այնմ

կառուցված

.

անմիջաղեա ակրում լԹավանցում,բորբոսասնկերն մեջ Թլվությունը սիլոսի որ դորժել ն Թթվությոնը պակասեցնել:Հենց ակսում են գործել պակառումէ, նեխման բակտերիաներնանմիջապես է արադ քալքալվել նց դրա ճետեանքով էլ սիլոսացվող նլութը ակսում

ժամանակով

տենք կծանոթանանքայդ փոփոխություններին:

Յյ վերջինիս շնորճիվ

ներո) թաւիանցում չն

դրա

ր

վելով նրա տերեների, ցողունների վբա, կարող են երկար ապրել այդտեղ: Արչ միկրոբներից չատերը բուլոի վրա երկար մնալով` ոչ մի ազդեցությունչեն թողնում, իսկ որոշ տեսակներ, ընդճակառակն, են նբա ճլուսվածբների մնջ, ժամանակ թափանցում բույսիկենդանության սկսոււմ են ալնանղզարգանալ, որի ճնտնանքով բրուլահրը հն. գրա պատճառովկամ չորանում է բոլսի ալն մասը, որտեղ միկեն ըբոռբներն ղարդացել ն կամ ամրողջ բուլարշարքից ղուրս է զալիս: Միկրոբներից շատերը երկար ժամանակ բուլսի վրա մնալով, սընվելով բուլաի արտադրանքներով,բուլաին վնաս չեն պատճառում: նրբ բուլսբ քաղվում ն պաճվում է խոնավ պալմաններում,ալլ միկրոբներն ավելի արադ են ղարդանուլ ե լխխատփոփոխության ենթարկում ճեիտո է Նուլած ինչպե՞ս րբաւլսր բատ Թե բաղելուց սպաճվում, բուլոը:

տարբերլինում: փոփոխության ընթացքը

Մ եզ 6,որի մե մեջ, բայց ն ն ընկնու քի (որի շնորճիվ օգ չի

ճետ

անրնում Հնարավորություն երանք ԹԹղոթյար» առաջացած փտում: Բայց ճհնց շնորճիվ էլ բուլշերը չեն նեխում դանալու.

դանում: Վերը ճիշված միկրոբները բուլսի կենդանությանժամանակ, գանը-

է

տալիս:

ն Թո բորբոսասնկերը ախլոսացբակտերիաները նեվաուրան մ ե

Բե Ե Ե վող կեհրարուլսերի

դուո

զար-

էլ նրա

ցույց ագր

»

է

քԷԼ--4,9--9,4

»

քԻԲ-45-85

|

բ)

բակտերիաներից Կաթնաթթվային

(Լ86-պենտոացետիկում հակտորբակտերիում .:ԹԵՅԸԷ6ուսու

քճՈէՕ02606ԱՇՄ տ) զարգանումէ

(ՏԱՇքԼՕԸՕՇԸսՏ

լակտիխսը Ստրեպտոկոկուս 18Ը 15)

Բակտերիումկազեին(8ՅՇՆ

ԸՅՏ61)

»

» »

քԷԼ-Հ3,0-8,6 քիլ-3,0-

7,9

քէթ-30-7,0

կալերենումէ, որ բավարար թթվությունը Բերված ոովլալներից են ք նրան կարողանում չե վնասում, բակոնրիանել ին ճարթթվալին մինչդեո պածրբթվերի պայմաններում, քԱ-ի բավականին ղարդանալ չեն կարող: այ դեւը քում զարգանալ նեաման բակտերիաներն

Լավ ախլոսի մեջ, կաթնաթթյվալին դորժուն խության բակոնհրիաների

շնորճիվ բավական աիլոսացվող կերերի փոսը, Թթվոլթյան

լինում:

շատ

չոր

թլթվությունէ

որը կուսոակվում,

է կաղզմումմ

կամ սիլոսի 15--2 մասսայի 6 -8 տոկոսը քանակի դեպքում սիլոսը շատ լավ որակի է տո-

այդ

բուլս աիլոսացնել չի (կարելի, ոխլոսի որաաիլոսացվող բուլախց։ եթե բուլի մեջ շաքարային է, չի կարող,ն ախլոսացնյութը բացակալում կաթնաթթու առաջանալ մասսան վող կսկսի նեխել: Նշունակումէ, ոիլոսաւշվող բույսն անպալման կն շաքարային նլուլթոլեւուքէ ոլարունակի: բույսեր, որոնք շա-

Ամեն

մի պասաճական

դը կախված է

նան

սրոթերովճարուռտեն, ինչպես, օրինոկ՝եվիպտացորենի ցողունը ն 212 իսկ կոն բուլպողունները, ռորգոն,ճակնդեղը, հղզեվնի քարալին

անրբ

էլ որոնք էլ,

որոնք

չ

շատ-աղզքատ

են

Ք

շաքարային նլութերով, բով, շաքարային նլ

վիկը առվույտի,նրեքնուկը,կորնգանը,

ինչպես ինչոլես

օրօրինավ՝

այլն: Վերջիններաառանձին ռիլոսացման ննթարկել երբեր չի կարելի: Շատ քիչ շաքար պարունակող բուլսերի աիլոսացմոն ժամանակ նրանց ճետ պետք է խառնել շաՔարով ճարուստաբուլահր կամ նյութեր, այն ճաշվով, որ սիլոսացվող չաքար: Ալ նպատակի մառաալիմեջ լինի ոչ պակաս, քան 1 առդոս ճամար ճաճաիխ: օգտագորժումեն շաքարի արդլունաբերուլթյան ճնացորվէժան նլութ է, Շաքարով բավական ները, օրինակ՝ մաթը, որը շատ չարուստ ալս նրոլթերը իխրսոնելովշաքարանչութերով աղքատ բույսերը է ախլոռացմտան Ճեւո, աւզաճովվում կաթժամանակբավարար քանակի ռաթլլի, առաջացումը ն դրանով կակ լավ որակի աիլոռի ատացումը»

Սիլոսացփան ժամանակ Թաուն

ն

ռաջ

է

դալիս Թթվաժնի բացա-

ԼԼ շաքարը ժամանակ ճեղքում կարիք չեն զգում: Նրան ք շնչառության իրենց կենսական դրանից ստացված ջերմություննօգտագորժում պրոցնսների ճամար: Շաքարներիալլ ճեղքման պյոցեսից է, որ առաջ Հ գալի բավարար քանակությամբ կաթնաթթու: Ալտեղից էլ պարզ է, ամեն որ կերպ պիտի արգելել օղի մուտքը սիլոսի մեջ: ն

կուտակված Սիլոսացման ժամանակ թթուներից ամենակարնորն ցանկալին կաթնաթյուն է: ե չոարբերություն ճնացածԹթուների,կերի մեջ կաթնաթթուն, Կաթնաթթվային

խմոբռու՝: ու

նրան կուտակվելով՝

ինչպես

տալիս է

տաճելիճամ

ու

ճուռ

ն, միաժամանակ,

ասացինք,արգելումէ

է, Թլունը:Նշանակում

ամեն

նեխման բակտերիաների դորժունեուկերպ պիսի աշխատել,ռր սիլոսացվող

կերերի մեջ բավարար քանակությամբ կաթնաթթու կուտակվի: Փորձերը առաջա շնորճիվ ցուլ: ւովել, որ կաթնաթթվային բակունրիաների է ուտացվում, մինչդեռ ալլ պաժ խոիորմանժամանակ միալն կաթնաթթու

անաակի խմորուճների ժամանակ

շաքարից ղանաղան այլ

նլութեր

են

(մորմոն առտացվում: Օրինակ՝ լուղաթթյվալին

բացի վողաժամանակ, ճ քացախաթյվու ջրաժին:

առաջանում ԹԹթՎեց»։ կերերի մեջ Ցուղաթթվային խմորում.-Սիլոսացվող սպիրտ,

է նան

միշտ

էլ

լուղաթթվային խմորում առաջացնողբակտհրխաներ,որոնք, գանվում բակտերիաների ճետ միասին տիլոսի մեջ հն անցնում մի շարք ալլ բուսական մասսայի Ճեոս Յուղաթթվալին բակտերխաներըսիլուացվող կերերի մեջ զարգաալով բուլսի պարունակաժ զանազան տնսակի շաքարները, նուլնիսկ ն նյութերը խմորում նն, պեկտինլյան օսլան,թաղանթանլութը ն կերին տալիո է անաջացնումլուղաթլթու ալլ նլութեր:Յուղաթթուն ն ճամ ճուտ, ոշով կերիարժեքը,նրա որակը Խորժ անդուրալի իատ Ընկնումէ, կերը չեն ոււոում, Թթորլուղաթթվուռ են չում նրանից: Բացի այլ լուղաթթվոտ կերով անասուններինկերա. է եանոնեն բի բոկտ քնխաներն ամմա ց լիոր եսրենկոս կա(Բուսասի կրելիսլուղաթթվալի թե մեջ, իակ դա խիտ վնասակար ազդեցություն կթողնի կաթից որոշ պանիրներ ռպլայտրառստելու սոնսակի ժամանակ: բակոնրիաներն երենը զարգացման ճամար պաՅուղաթթվալյին են որոնք անճձրաժեշտ ճանջում17 այն բոլոր պայմանները» կաթնաալդ պատճառով էլ ճամար, թթվային բակտերիաների լուղաթթվալին բակտերիաներըսիլոսի մեջ երբեքն գերակշռող միկրոբներ են ճանդիմանում, տակայնդրանք միջավայրում կուտակված նուլնիակ Քիչ ԹԹՎո:թյան նկատմամբ չեն, ճատկաեսչնչին կաթնաթթվի դիմացկուն կալության պարմաններումչեն կարող գործել, Եթն միջավայրում կաթնաթթվալինխմորումը նորմալ է ընթանում, ասպա բակլուղաթթվայլին տերիաները կամ բոլորովին չեն գորժում, կամ շատ թուլ աճեցողություն են

առա-

ու

անառունները ան

առ-

վազանց չնչին տոկոս է կաղմում: Մի չարք դիտումներից պարդվում է,

բում' քՒԼ-թ

որ

է 4,7--1Ն8-ի» ապա ճավասարվումի

են ոապանիչ տնրիաներն ներգործություն

տերիաների մբա:

եթե նույլնիակմիջավալ-

ունենում

թակկաթնաթթվային բակչուղաթթվային

-

-

բակտերիաներնառաջացնում ոպորներ,որոնք Յուղաթթվալին երկար ժամանակ դիմանուփեն արս բին աննպաստներգործությանը: 1005Ը ջերմության ժամանակ նրանցապորբները ժամերով կաՕրինակ՝ են բող ի սկ դիմանալ, պալմաններում ալդ ապորները կաթնաթթվալին չեն ղարդանում,, բոոլց չեն նրկարժամանակ իրենց ժլունակությունը են

կորցնում:

բակտերիաներիսպոր Յուղաթթվալին

առաջացնելու ճառոկությունը

խոշոր նշանակություն ունի Գույք աիլոսացման» եղանակով ախչոս պատրաստելու ժամանակ

շատ

՛

«Տաք աիլոսւացմանջժամանակ, երբ բուսական կանաչ մասսայի

|

(Մեջջերմությունը55«Ը-իցբարձրանում է, բոլոր կաթնաթթվալին մաճանում եխ, որովմետն բակոնրիաները նրանը չերմադիժացկուն ապոր-

ներ չեն առաջացնում, խակ լողալթթվալին բակտերիաների ապարները են դիմանում այդ ճեշւռությաւը բարձի ջերմաստիճանին, Երբ աիլոսթ մեջ ջնրմաստիճաննիջնում է, լուղաթթվալին բակտերիաների ռայորՀներն ակում են ժլել ե, միջավայրում չունենալով որեէ մրցակից»ակտումեն արագ զարգանալ, առաջացնում են մեժ Քանակուլժլաւիբ:

լուղաթթուն ալլ կողձնակինլութեր: Իոկ երբ, ընդճակառակն, «ոք. սիլոսացում"չե կատարվում, այլ սիլոսացումը տեղիէ ունենում ցաժթ ը

ջերմաստիճանում`35--ՃՖԸ-ում, ապա առաջնությունը պատկանում Է կաքնախթվալին բակտերիաներին. Մինչե լուղաթթվալին բակտերիյաների աղպորներիժլելը միջավայրում արդեն բավական է կաթնաթթու առաջանում, նե ալդ կաթնաթթվի ազդեցության տակ լուղաթթվալին այլես չեն կարողանում ղարդանալ: բակտերիաներն Յուղաթթվալին սիլուացման ենթակակերերի վրա բակտերիաները բնդնանրապես քիչ են լինում, բայց երբ բուսական մասսան կեղտուտվաժ է ճողով, լուղաթթվալին բակտերիաների քանակն ավելանում էւ Այ. դեպքում աիլոսացմանենթակա կերի մեջ լուղաթթվի առաջանալե անխուսափելիէ: 'Բացախաթթվի

ն

սպիուտի

առաջ

աճալբ

սիլոսացքան

ժամա-

կերի մեջ միշտէլ կարելի է գտնելորոշՓանակուչճակ.--Սիլոսացվող թյամբ քացախաթթուն էթիլ սիրտ: Վերջինսսկզբում առաջ է դալի բուսական բջիջների ներմոլճկուլրոր շնչառության ժամանակ, իսկ ճեւոո՝ շաքարասնկերիէ այլ միկրոբներիկենսագործունեության չնորճիվ: Լոտ

ւ

ն Փրեֆի դիտունների՝ Բուշմանի ռիլոռացվոդ շաքարասնկերը

կերի որակը չեն տալիս նրան: շարք

իջեցնում,ալլ ընդճակառակնչ որոշ

ճաճելի արոմատ են

Ծիլուացվողկերի մեջ քացախաթթվի առաջանալը ճետնանքէ մի քացախալթթվալին բակտերիաներիկենսագործունեության, Քա-

ցախաթթվալին բակտերիաները միշտ էլ սիլոսացվող կերի մեջ կարող են լինել, Սրանք ահրոր բակտերիաներեն, ալսինքն' իրենց զարգաց-

են օդ: մանընթացքում սպլաճանջում Ալ. տեսակետիցէլ նրանց կենսադործունեութլունը թթվաժնովէ պայմանավորված: Թթվածինը ախլոռացման սկզբնական ծախսվում:է քացախաթթվաշրջանումամբողջաղես

յին բակտերիաների կողմից, ճմտնարբար բացախաթթվալին բակտերիաները թիլոսի մեջ կարող են ղարդանուլ աիլոսացմանակզբնականշրջանում միալն, ալն էլ կերի վերին շերտերում, Վերջին ժամանակներ կատարվաժ որոշ փորձեր ապացուցում են, որ քացախաթթվային բակտերիաներըկարող են զարգանալ նան անօդ պալմաններում, բայց այչ դեքում նրանք քացախաթթու չեն առաջացնում, ալլ շաքարը վեր նն ածում ապիրտին ածխաթթու գազի:

կարող է առաջ գավ քացախալբթվալին քաղզախաթթու Ալոպիսով, շնորճիվմիայն աիլոսի վերին բակտերիաների կենսագորժունեության

.

շերտում, ալն էլ Թթվածնի առկայությանպալմաննելում: Սիլոսացման ժամանակ կերի մեջ քացախաթթու կ

առաջ

դալիս

բսկտերիաներըսիլոսի պրոցեսներիշնորճիվ. կաթնաթվուլալին ժամանակ խմորելու մեջ եղած բարդ շաքարները (պենտողներ) են քացախաթթու: Այդ կաթնաթթվալին բաաերիաներից մի ջացնում նան

ալլ

առա-

նան շաքարոարզ զանիար (արող են քացախաթթուառաջացնել ները խաորելու ընթացքում: կերի մեչ քացավաթթու է (ուտակվում նան աղիքաՍիլոսացվող բակտերիաներիդոլրժունեության լին-գազ առաջացնողխմբին պատկանող են սիլոսացվող կերաշնորճիվ: Ալո բականհրիաները նուլնպենսգաղոխույմ

բուլաերի վրաւ են, որ քացախաթթուն Հետազոտողներից ոմանք ճաստատում ն ժամանակ կենդանիների աննդառության նրոթերի դփիոլսանակվության իր սննդարար արժեքով ախորժաբեր ազդեցություն է ունենում, բայց կաթնաթթվի ճնտ երրեբ չի կարող ճամեմատվել: Սիլոսացվող կեբանյութեւի բոռբոսնալը.--Թավողների մեջ միկեն զարգանում. արագ րոօրգանիղններն ակզբնական շրջանում շատ գրամ նլութի մեջ կարող ք նրանց թիվը մի քանի օրվա ընլացքում որ նորմալ պալԽասնել մինչե 1 շիլիարդի: Հենց ալդ է սրաաճառը: մաններում աիլոսացվող կերերի մեջ կարճ ժամանակվա ընթացքում մեծ է կուսւակվույմ: Բուլսերի մեջ եղած քանակությամբ կաթնաթթու ն ալլ միացությունները աղիտակուցալիննրոթերը, խաղանթանլութը մասնակի փոփոխությունների են ենթաբկվում: Այդ պրոցեսներինզուզընթաց կերի մեջ ջերմությունը որոշ չափով բարձրանում էս

Տեւոնանքով բակտերիաների կաթնաթթվային դորժունեությյան

առաջացած կաթնաթթուն, մեժ քանակությամբ կուտակվելու դեպքում, խիատ ազդում է գործող մեկրորների վրա, առաջին ճերթին ոչ-կաթնաիակ ճետտ նան կաթնաթթվալին բակտերիաԹթվային բակտերիաների, վրա: Սիլոռի մեջ ների գորձոզ միկրոբների թիվը կաթնաթթվի ազդեպությանտակ ճետղզճետե ւլակասում է. կաթնաթթվալին բականրիաների ճետ միասին է նոն կերի Բավերջանալու դորժունեությունը վերջանում առնացման պրոցեսը, որից ճետո նման սիլոսով արդեն կարելի է անասուններին կերակրել: "

են Նալաժ Թե ինչպիսի"կերաբուլսեր

ալնմ էլ սիլոսի ճառունացման լինել. եթե կերաբուլսերը քաղված են բատ

ենթարկվում սիլոսացման,

կարող տնողությունը

է

տարբեր

վիճակում, նրանը սիլոսի է վերջանում, 1-2 ճասունացման պրոցեսը շատ շուտ չաբաթվա ընճետո Թացբում, որից սխլոսբ կարելի է օգտագործել, իսկ ելն կերաքուլսերը քաղվաժ նն ալն ժամանակ, երբ արդենցողուններըկոպտացել դալար

են, սիլոսի ճասունացումը տեղիէ ունենումՀոր" դանդաղ ն կարող է «ոնել մինչն 10 շարաթ: Առճասարակ սիլոսիճասունացման պրոցեսը

(իջին ճաշվով վերջանում է 4--5 չարաթվա ընթացքում: Հտ շուռ Փորձերը ՑՋուլցեն ավել, Եր քամեմայտաբար

նանումճացաղզգիներից ախլոբ: պատրաստված

Սիլոսացմանժամանակ պիտիաշխատել,

է ճառմու-

որ կաթնաթթվի կուԴրա ճամար ճորի կերի մեչ օդ ն սալաճարման շատ խիտ պետք է դասավորել բաբուլոր բովկա) (արամ քնթարկել, ուրիչ նլութերով (Թեզ, ծղոտ) ամուր ծաժկել, որով կարգելվի օդի մուտքր: Հիշլալ նչութերով Փաժկելուց ճետո ճորի բերանըպետք է ամրացնել ե սվաղել: ծորը կամ աշտարակըպիտի կառուցել ալն ճաշփով, որ աիլոսը ճասունանալուց ճրտո առաջին ճերթին օղաաղորժվի ` նրա վերին շերտը:

տակման ոլրոցեսում

մեջկե-

չմտնի:

ճիտմիական ճյութեբի առաջացորտւն Սիլոսացվող կեւի մեջ այլ Ամեն պատճառները. անդամ, նրբ կերաբուլաերիտիլոսացում է կան տարվում, բացի վերը ճիշվաժ պրոցեսներից ալդ պրոցեսների ձնտեեն փանքով աաուաջացաւժ քրույուջ դալիս նան այլ պրոցեսներ: նլութերից՝ են ալս կամ այլն բիմիական Վերջիններ» իրենց ճերթին առաջացնում 22 աիլոսի որամի վբա: որոն նլութերը, բ, անկառկաժ,ազդում Աշենից առաջ պետք է գիտենո՞ւլ, որ դլխավոր պրոցեսներ ն ջացնող (կաթնաթթվալին-լուղաթթյվալին այլն) առանձին ֆիզիոլոեն դիական խմբերի բակտերիաները տարբեր ստոեսակների: լինում Չպետքէ մոռանալ, որ սիլոսի թթվեցմանպրոցեսը մի քանի. փուլ է անցնում, ն ալդ առանձին սիուլերում էլ (նայած Թե պայմանեն ներնինչես Լ12 դասավորվում տարբերյոնսակիմիկրսբ) դոլժում Խեր, որոնք սիլոսացվող կերի որակի Վրա թողնում են այս կամ այն առաչ

«ազդեցությունը:

պակաս դեր չեն ռաղում

առաջացնում:

Նալածջերմության աստիճանին, առաջինշրջանումպորժող ւոլդ միկրոբներիցառաջնությունը պատկանումէ կաթնաթթվալին րականորոնք ճետղետն իրենց դործունեությունն ուժեղացնելով, բիաներին, Թթվոթյուն են կուտակում, Առաջին շրջանում դորժող բակԻ ՐԸ կաքնաթթվալին բազանրիաների դարգացման ինաննսիվուեն: Թլոնից մաճանում Այդ փուլին ճաջորդում է երկրորդը, որի տեղի նն ունննում ճառունացման գլխավոր խմորումները: հախաթթվալին խմորման զագընթաց դործում հն նառ ն շաքարասնկերի նման միկրոբները, բնչպես, օրինակ՝ դինու շաքան է, որ այլն րչառնկերը,

հագան

'. Քոր

բերած

շաքարասնկ Ցորուլաները, Միկոդերմաները, Հավանական րխռսական մի քանի տեսակի ֆերգործում

"Բտոր" Հում

հն

նան

նորմալ պայմաններում աիլոռացման ռ"լրոցնաը կատ կերի ՃւասուՀ նացման գորժը երկրորդ փուլով էլ վերջանում է, անկանոն ընթանալուժամանակ, երրորը /փուչն Որոշդեռլյքերում, նան են գործում դլաուկումը, բորբոսասնկերը, ճատկապես Գենիցիլիում՝

Աապերգիլոսնիղերը ն ալն, որոնք կաթնաթթուն քայքայում են, ձարբեր:տեսակի միկրոբների դորձունեության ճնտնանքով սխլոսացվող

տարբեր կերպ Է քայքալրվում,դրա ճամար էլ օիլոսի մեջ րոտացվում է խալտարբղետուլթյուն, կամ նյութերի խարոաբղետ քալքա-չ

մասսան

վում,Սիլոսացմանժամանակ ձիննական ուշադրությունը սեւուքէ դարձնել աթնաթթվայինպր"ցեսին ալդ սյրոցեսին նպաստողպայմանների վրաս `

սննդատու նլութ է արբեր տեսակի բակտերիաներիհամար, վերջիններս ձորի մեջ էն անցնում բուսականմասաալիճետ: Հորի մեջ միկբոբներն օղտվելով անկենդան Քուլսերի սկսում են սնվելնրանց աննդանլութեվիճակից» ր"վ։ Այլ միկրոբներիկազմի մեջ միշտ էլ լինում են էպիֆիտալինմիկրբոբներն ալլն: էպիֆիտալին բուլսերի կենդանությանԺամիկրոբները մանակ, դտնվելովնրանը մակերես վրա, Կալ կամ ալն աննդանլյութի այնքան էլ պաճանջկուտ նկատմամբ չեն: Նան միկրոբների կազմի մեջ հն մնում դուլներ առաջացնող մխ քանի բակտերիաներ, երբենն նան աղիքալին-դաղզ ռուզորավորն տարբեր տեսաառաջացնողբակտելիաներ,

մի կաթնաթթվային բակտերիաներ» Մեուաժբուսական մառսալիմեջ սիլոսացման առաջին շրջանում այդ միկրոբներնարագ են զարզանալք"վ,մի շարք ։իուիոխություններ

բուսական ֆնրմենտները, որոնք բուլսհրի նեն ն զանազան վաիոխություններ

Տիւոո նույնպեսգործում մեռնելուց

Սիլոսացման բուսականտասոտն հնթարկվող

առաջացնում կերի

նան

առաջացմանժամանակ մեջ: Այդ փուիոիոոո թլունների 56:

|

ՄԻԼՈՍԱՑՎՈՂՆՅՈՒԹԵՐԻ ՄԵՋ ԿԱԹՆԱԹԹՎԻ ԿՈՒՏԱԿՄԱՆ

ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ

ՏՐ

ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ

ԲույԿի ազդեցությունը. -- Ինչպեսվերնում՝ճիշատակեցինք,՛կ է զալիս բուլաի մեջ զանված չաքարի խմորումից. դրա նաթյթուն առաջ նա պետք է անճրաժեշտ ջանակությամը լինի, ճամարէլ սիլոռի մեջ ճակառակդեսլքում աիլոռացվողկերի մեջ քէ1-ը շատ ցաժր կլինի, նեխն կորող են արադ ղդարդանայ նյութերիննխորան բակտերիաները պատճառդառնալ: աղէլ սիլոսացնել չի կարելի: Շաքարից Բոլոր աեսակի բույսերն ջատ ապի (առվույտ: տակուցալին յաւ, նլութերով ճարում բուլսերին

ման

.

Սա

նրեքնուկ, վիկա, կորնգանն արն) պետք է խառնել շաքարով ճարուստ պարունակող բույսեր կամ շաքարի մեֆ առանձին նրութեր, «րի-

տոկոս

"`

Վ05

ժամանակ արգլունարերությոն նակ՝շաքարի

ն

այլ

Վետք է նկատի ունենալ.

ատացվածմնացորդներ

պարունակողբուլսի Կասունացման շրջանում շաքարի տոկոսը ճամեմատարարցածր ե, քան Ճառունանալուց ջ: Դրա ճամար էլ աիլոսացվող բուլլսերըւլետբ Է քաղել ծաղկման ժամանակ, Դրանովշաքարի բավարար տոկոսն է սիլոսացվող բույսի մեջ: Սիլոսացման ճամար կարելի. ապրաճովվում ն ք օգտաղործել ճետնչլալ րթուլսանրբ դլուղատնտնեսական արդլունարբեբության մեջ աացվող մնացորդները. 1. եդի լտագորհնըչ կերի յարնաժաղիկը, ռսորդոն, դետնախնձորը, կաղամբը, սոյան, խչառվուլտը,վիկ-վարսակի խառնուրդը Մուղանիխոշաքար

սր

ուա

տր,

երհ քնուկըե այլն" առվու րոր: կորգանլը,,

Արմատա-պալարապաուղների բանջարանոցային կուլտուրաների փրերը (ճակնդեղի, շաղգամի, գոնդեղի, գազարի, կարտոֆիլի), կաղամբի տերնեներըն այլն: 2.

ն

ճամարլավ աիլոսազցման Մոլախոտերից՝

ժ.

Թալը։ եղինջը, բոչիշր, հեղեղը

ե

այլն:

ուղտասիուշը: բուլանր են

նյութերի վերամշակման արդլունոււերուՓլուղատնտնսական Թյրանժամանակ ստացված փթամիուկները,որոնց մեջ մեժ տեղ Է րբոճում մղուկը կամ տկուցքը: 4.

Բանջարանոցալին կուլտուրաներիցկարելի

ծ.

ղդումը

ն

է

կերի ձմերուկը:

օգտագործել կերի

Սիլոսացմաննրութ կարողեն ժառալելշատ տեսակի արմատա պրալարապոուղներ,որոնցից առանձնապես կարեոր է ն վերջին ժաէ դատել մանակները եժ լոընգունելություն (արտոֆիլը:ճՃատկապես

ե զաբուծական կոլտնտեսություններում ռովխողներումմ: էն ճամար օդտազորժվում Սիլոսացման խոտերը մարդաղրետնալին « ան ցանովի լոտերի աճլուկը:Եվ վերջապես, բնական ախլոսաղմ են նան ճամար օգտադորժում| մի շարք խոսեր, որոնք մարգագետին ու

ներում

ն

ալլ

բացնում,

բուսական ժաժկոցում

բավական մեժ

մաստ

են

ներկո-

բնույթը.--Միլոսացման ժամանակ հղած ջերմությունը խոշոր նշանա միջավայրում մեջ խիստ ճակասական կությունունի: Ալո մւսսին գրականության 18--30՞Ը-ումՐիբր Թե գորկան:Ըստ Գրիֆիցի տվլալներ տվլալների՝ Սիլոսացվաղ նյութի

ժում

են

ջեշմությունը

ն

խմումաճ

քացախաթթվալինբակտերիաները,35--40-Շ-ում՝

լուղաթթվա-

լինները:կակ 50«Ը-ուտ՝կաթնաթթվալին Այ» կարծիքը բակտերիաները: էս ախալ սոնսակի երեթ բակտերիաների տանրա-չՀիչլալ միանգամայն մասն են բոլորն էլ ցուլը տվել, ռր դրանք ուսյւմնասիրությունները են պաչ իրենցզարդացման ճամար միննուլն աստիճանի ջերմություն

լավ են աճում 30--40՞ԸՏանջում:Եթե կաթնաթթվայինբակտերիաները ն «ում, նույնը լավ է նան լաւղաթթվային Փացասխաթթվալին բակտն-

րիաների ծամալս Պարզէ, ճավառարք

ապա 30"ԸՇ-ի,

եթե ախլոսացվող կերի մեջ չերմությունը խմբերի բակտերիաները մինճիշլալ բոլոր որ

նե միաժամանակ կարողեն զարգանալ" Անցանկալ նույնարագությամբ

արգելակող բակտերիաների դորժունեությունն

ղործոնը ոչ Թե ջերմուկուտակման Թլունն կաթնաթթվի ինտենսիվությունը: Փորձերը ալլ են Տուլց տվել, որ կաթնաթյթուն ճամեմատաբար ավելի արագ է աակ կուտակվում բարձր ջերմաստիճանում, քան՝ցաժը, որի ազդեցության խիստ բակտերիաների դորժունեությունը (Մուլանում է։ լուղաթթվային Բալը շատ բարձր ջերմաստիճաննէլ վնասակար է, որովճնտն կասեցէ,

ճում

է

բակտերիաների կննսաղործունեսւլթյունը: կաթնաթթվալին

Փորժնականումնկատված է, որ սիլոսացման ժամանակ կերի տարբեր շերտերում ջերմությունը տատանվում է Չ20--0"Ը-ի միջն: հոկ ալդ աստիճանում թթու կուտակող միկբոօբգանիզմները բավական վավ են աշխատում ն ալդ սպալմաններումոտացվաժ կերանլութը լավ որակի է լինում: Ուստի սիլուի մեջ ջերմուլթյունը բարձրացնելու ամեն մի միջոցառում ավելորդ է. Սիլոսացվողկերի մեջ ցաժր լչերիաստիճանի ինչոլես՝ նս չէ, քանի կուտակումը դանցանկալի որ ալդ կաթնաթթվի բարձրը է է: Սիլուբ պետը պաշտպանվածլինի ցրտից: Ցուրտ ժագաղեցնում մանակ Գերմանիայում սիլոսացվող կերին ավելացնում են ճատուկ մակարդ, որը ճնարավորություն է տալիո ուժեղացնելու կաթնաթթվային վերի մեջ կաթնաթթվի կուտակման ւրոցեսիս

նուլնարնա,

Խոնավության

ազդեցությունը

Փորձերը ցույց են

տվել,

որ

սիլոսացվող

կեւի

առակի վոտ.--

սիլոսացման ժամանակ օպտիմալ

Հոնա-

լինի 70---7225 տոկոս: Երբ խոնավությունը դրանից վությունը է է, ավելացնել չոր բույսեր(չ"բ ծարդ կամ Թեփի): պետք փարձր

ռլեւոք է

Նկաովածէ,

որ

շատ

չոր

ոիլոռսացնելիս՝ զարգանում կերանլութերը

փորբոսասնկերդա նրանից է, բավական նրանցը արանքներում

նյութերը չեն մաւրչվում,ե. իսկ շո խոնավկերաչ նլութերի մեջ առաջ է գալիա լուղաթթվալին խմորում: Շատ խոնավուն լուծված դեպքում,նախ՝ չելրս/ությունը ցաժրէ լինումէ, երկրորդ՝ Թլրան են Ճեւո իջնում որի ներբնի մասի»վերնի ջբի նլ«լթերը շաքարային շաքարի թչության ճնտնանբուի, լուղաթթվալին բակտերիաջերտերումմ, որովեեսոն.կաթնաթթվալին Ֆերը դորժումեն արադ բակտերիաները Կման աճեցողություն են ունենում, Բացի թուլ պալմաններում շատ որ

ալդ

օգ է ձճնում:

շատ խոնավ լինելուսլատճառով կարոզ է լուժդրանից՝ կաթնաթթուն ներժծվել,որի ճն տեան քով վնասակարբակտե-. վել նան չրի մեջ ու

բիաներբ կազատվեն կաթնաթթվի ազդեցությունից

Պորժել,

ե

կակսեն լավ "

|

Խոնավության ազդեցության ուսումնասիրության ասթիվ վերջին ժամանակները կատարվել հն բազմաթիվ«փորձեր, ՈւշադրությանարԸստ այո ճեղինակժանի են Ամոսի ն Վիլլամսի աշխառությունների: ների՝ միննուլն նլութը սիլոռացնելիս, նալած թե ինչպիսի պալմաննեբում է տեղի ունենում ռինգ տիպի սիլոս:

սիլոսի

Մուզ-զորշ գույնի

ճառսունացմանպրոցեսը,

տտացվում Է

սիլոս, որն ստացվում է 45--50'Շ-Ի դեպքում Թթվեցման ժամանակ "ՄԵԺ ւլա ջերմությանոպլալմաններումքանակությամբ նլութեր են կորչում: կամ դեղնա-շոգանակագույնի թթու 2. Թույլշագանակազույնի է ռիլոս,որն ստացվում միջին ճասունացում ունեցող բուլսերից: խո1.

ճավասար է նադությունը

մության 30--37-Ը-ում:

քաղցը

տոկոսի, իկ

որոնք որոշ՝ կամ տականքը» սռացված մանրունքները նն պարունակում: Տարհկանի կամ ցորենիման-, քանակությամբսերմեր Հորն են իբն ձաժկոց դզործաժելու համար: Թբչում նախօրոք բունքները ն են ճնտո նրանց մեջ եղաժ աերմերը ծլում նլութերով ծաժկելուց այչ ժաժծկվում,որը չի հ/ողնում, որ իր միջով դր"իտ խիտ կանաչ մառսսալով լավ շատ Սառը ռիլոսացումը նորմալպայմաններում օգ ներթասիանցի: սիլուսացնելիսճորի մեջ արդլունքներէ տալիս: Ալս եղանակով կերերը ալն ամենաշատ ջերմությունը, շատ Քիչ է բարձրանում, ջերմուլթլունը ժ աաիլոռազման Սառը է ՏՏ-ի: ճազիվ բասնում էլ որոշ շերտում: Հենց է 55-.30:«ԸՇ-ի ջերմությունը:

կալից ցորենի

Խամարվում ամենացանկալին մանակ է սիլոսացխիսոււտտարբերվում սառը աիլոսացումը էլ տեսակետից ալա Լ27 Վերջիններ» սպաճանջումավելի: մաճ մլուսբոլոր եղանակներից' ջերժամանակ 25--80"Ը-ի

(ւմորումն ընթանումէ ջեր-

ճասունացմանպրոցեսը պայմաններում մության Թթվաշ կեր:

Կանաչ, պաղային արոմատով սիլոս, որն ստացվում հրիտասարդ րբուլսերից։ Ալս սիլոսն անբավարար թթվութլուն ունի. ճասունացման ջերմությունն է Ֆ2--34"Ը: 4. Մուգ-զորշ գույնի թթու սիլոս, որն ստացվում է ճասունացաժ ճու, կերից, սիլոսն ունի անախորժ ճամ խռնավությունը չափից 3:

է շատ

ն

ու

էս

շատ

5. Քորբոսնած սիլոս--ըռւոացվումէ

առաջանում է

ՏԱՐԲԵՐ

ամիակ:

շատ

չոր

կերերից, նրա մեջ

'

ԶԵՎ.ԵՐՈՎ ՊԱՏՐԱՍՏՎԱԾ ՍԻԼՈՍԸ ԵՎ ՆՐԱ ԱԲԺԵՔԱՎՈՐՈՒՄՆ

ԸՍՏ ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԻ

ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ

սիլոսացում.--Սառր սիլոսացում կոչվում է նրա ճամար» Ր, խիլոսացման ժամանակ կերի մեջ ջերմությունը չե 20--38"ԸՇ-ից եղանակնամենարընդունվածն տարաժալդ բարձրանում: Սիլոսացման վածն է (ոտացվում է «թթու սիլոստխիՍառը սիլոսացման ժամանակ. բուլսերը քաղելուցճետո անմիջապեսլցնում են ճորի կամ աշտարակթ են: Հորիմեջ լցված մեջ, Եթե կարիք կա,բույսերը նախօրուբ մանրացնում ն են մինչն բերանը լցնում: աստիճանաբարլավ ոլնդացնում բուլյան են կատարում, որ ճնտադալում Հորի մեջ բուլսերի դասավորումթտալնպես չնստի: Հորը բերնեբերան լցնելուց ճնտո բերանն ամութ կնրամասսան են ծածկում ճարդով, թեփուկներով ն կամ ավաղում են կավով, Եթե ճոչի, վերին ՐԸ կամ աշտարակը մեծ մեկուսացնող չնհրտթ որոշ ծանրու-՛ Քլան կափարիչով կամ տախտակով ծածկուժմ են ն վրան ծանր քաթ դնում: Այդբոլորն արվում Է նրա ճամար, որպեսզի ճորի վերին շերտն. օդի նկատմամբ անթափանցիկլինի: Որոշ ճեղինակներիփորձերը ցուլջ են տարեկանիկամ. տվել,որ ծածկոցի ճամար կարելիէ օգտագորժել :

սինքն՝

լավ է ընթանում,-

է

ներկալությամբ, Թթվածնի

նլութերի շատ ոքր մասն: յալխավում, Սառը սիլոռացմանժամանակ ալդ ուվելի տոնտեկսաւնս սիլոսացումը է ծախսվում, դրա ճամար էլ սառը

Սառր

ունեն, բուսակա ժամանակ որոշ նշանակություն տաքացման կերի

ձեռնտու

ու

սսացվում

շատ

բարձրացումըՃեՍիլոսացմանժամանակ կերի մեջ ջերժության զոր Այգ օրգանիզքները տնանք է միկրոբների կենաագործուննության, են սռեղի` առաջուցնումկերի կազմի մեջ խիստ փոիոխուլլուն զանալով, եղած (էջ բջիջների խմորում, որի ճհտնանքով բուտական է ոնննում է:. է զալիս ե դրա ճնտնանքբովէլ կերը տաքանում ե մությունը դուրո որ, ունենում, երբ թթվածինն ավելի արագ է տեղի կերի աաքացումն նու չն ստակ ազդեցությոն կերի մեջ: Թթվածնի մոււոք է դորժում աղատ "րոշ առտի պայմաններումքայքայվելով: նյութը, «ր անթլթվածնալին է օքսիդանումն իրեարադ ավելի այժմ ճանի ջերմությունէր տալիս, դեպքում, ալէ արձակում: Լյ ջերմություն նից մեժ քանակությամբ նլութ է ավելի շատ օրգանական

.

դուրը

Սառը սիլոսացման ջերմաստիճան:

բարձր

Ր:

է:

|

Ֆերմենտները: են ցուլց Փորձերը

ւ

ա

ռովել,որ

եթե սառըսիլոսացմանժամանակ

շաքար խոնավություն ունի ճորմալ բուսական աիլոսացվոզ իրենց զարբակտերիաներն կաթնաթթվալին քանակ, բավարար հն դրա: գրավում. միշտ էլ առաջնություն ն

մասսան

ասլա

գացմանինտենսիվությամբ աճը: ի (չասկապեսլուղաթթվալին ճետնանքով կողմնակիբականրիաներ կակառուցվածքներ խոշոր է, Սոր սիլոսացումը Խիոտ թուլանում

)

Դա բացատրվ քիչ է լինում: կորուստ աննդանլութերի տարելիս ) աշտարակնե Խոշոր "վլաիլոռի կառուցվածքների է նրանով, -որ Ժեծֆ ճետ ճամեմատաբաթ շատ

մասաան մեջ սիլոսացվող

արտաքինմիջավայրի

որի Մաման

է շվման՝մեջ (ինում, իսկ սիլոսացմանՔիչ տոկոսով

Է

Հատկապեստեղի են պրոցեաները Բե»

ալն մյասնկերանլութի են շվմ րում, րոնք արսոաւյքին միջավալրի մեջ դտնվում:խոշոր երկրորդ առավելությունն այն է, որ այգ գնալքում կառուցվածքների ման

ս։ոնենում

ան

.

աիլոսի ինքնարժեքը ցածր է լինում: Մեժ կառուցվաժբներումճնարա«որ է կերի փոխագրումը ենթարկել, մեխանիզացիայի առաջադրվում են ճետնլալ պաճանջկառուցուններին Միլոսալին ..

ՐԸ: Միլոսացմանճամար օգտագորժվող ճորերի պատերը Տատակը ն

է կյսռուցել չպետք է թոնավութլյուն գազեր անցկացննն: Պատերըպետ.բ նն. դիմացկուն ալնպիսի նյութերից,որոնքկաթնաթթվին Օրինավ՝ Հերը կաթնաթթվի յղզդեցությունից քալբալվում է: Ամեն կերպ պետբ Հ խուսափել կրաշազախ պատեր կառուցելուց: 2. Գատերըպետք է կառուցել ալն Խաշվով, որ նբանք սիլոսացած վերո ձմեռվա ցրտից ն ամառվա շոգից պաճպանեն,ն ճորի մեջ նորմալ ջերմաստիճանլինի: 3. տեղումներից պաշտպանելուճամարվերին Հորըմթնոլորտային ունեն է մասում պետք ճովանոցաձե պաճպանիչ: Տատուկ 4. Սիլոսի ճորը երբ լիքն է, երբեք օգ չպետք է պարունակի, դրա համար էլ կերը ճորում նախապեսպետք է լավ մամլել, զանգվածըճաե

Կթուկ

նախօրոքմանրացնելՉ-ախլոսմանրիչ մնեքենալով

սմ

մնժու-

Քլամբ:

Հորի մեջ աիլոսը ճասունանալուց ճետո, նրա աստիճանաբար Պատելուց խուսափելու ճամար միշտ ճնշման տակ պետք է պառճել. դրա. որ ՞նարավոր լինի վեճամար անճրաժեշտէ ճորն ալնպես ճմառրուցել, ճամար ճորի բնից ճնշել, Արդնպատակինճասնելու օլատները ոլետք է ՏՃարթ,ողորկ լինեն, որպեսզի ճնշումը ճավատարաչաի տսրաժվի ամվրաւ Հորը կամ աշտարակը պետք է կառուցել բողջ գլանաձե, մառաալի են, ճորի նրա ճամար որ մեջ աիլոՎլոր: Ալո բոլոր միջոցառումները ,ացվող նլութը պաճպանվի արտաքին մի չարք աղդեցութլուններիցն, օդի մուտ բից: Մեզ մուռ, Մովեսական Միության տարբերվալբնրում, սիլոսի ճորերը կառուցում են տարբեր չինանլութերից,նալաժԹե տվլաղլ | ունի ն որ շինանլութից շրջանն ինչպիսի՞ կառուցճնարավորություններ ճռրն է լավ արդլուն ավելի էժան նստում: Ինչ փոաժ քներ ալիս ելութից էլ որ ճորը կառուցվի, վերբ ճիշվաժ պածնանջներն անպալման առանձնապեսպետք է ճնտենլ, որ ճորի ներոի, : ռզետք է ապաճովել, պատերըճարք ն խթվադիմացլունլինեն: : ո Ինչպես ասացինք, սառր սիլոսացման հղանակն ամենանպատա» Վլաճարմարնե արդլունավետեղանակն է: Հետադա մենր շարադրանքը Կրեժ մասամբ վնրաբերելու է սաոր աիլոսացման ժամանակ առաջացած Բայց քանիոր որոշ տեղերում կիրառվումկնա փովոխություններին: ախլոսացմանալլ եղանակներ, ապա ալստեղ ավելորդ չէր լինի դրանը 5.

`

.

ու

.

-

գորժում:

Իրարձրաղման

հզանակների

ոլդ

'

կամ ՐԾ սիլոսացում.--ծաջ

էուլթրունն սիլոսացմսեն

«քաղցը»

միանբուսականմառանճորի մեջ դասավորումւմ ե՛ն կերն ենթակա սիլոսացման աստիճանաբար, ալ դամից, նն 1-15 մնար ճառտությամբ, չին պնդացնում, Հորի մեջ լցնում օդն Մ պայմաններում մնում է փուխր վիճակում: 1-3 սսլնէ,

,

Դ.

տալով

ամ առուռակիլաոսել, ցուլց Ֆուլնպես մասին կերի որակի ոիլուացման ենթակտ ն նշանակությունը դրանց էությունը

են

որ

կե

օր

ՏԻ

է

եյումուտ

կերի մեջ.

անում

արագ

թե

Ագա

վրա ճեւոնանքով:բուլանրի նան են բուսակա գործում դորժել» դրո

իկոբներնսկսում եվա լինում Դրա արգլունքը ֆե ռաները, բարձրանում են

ոչ

Ն

է, Նր մությունն արագ (օրինակ՝ էր ճետազոտոգների

է

ալն,

բուսականմառսալի

որ

.

Մեերի)կարծիքով՝ բուսական բուսականբջիջների է ջերմության բարձրացանպատճառը ոստի շնորճիվ կերի են, որոնց պրոցեսներն Հերմո շնչառություն ուրոյն չ

ո»

մեջւ մությունը մինչն 205Ը, արդեն եո.

է մինչն

4550-ի, իսկ ճնտագալումբարձտեսոկի ջերմասնը ճեյոն անք է որոջ

է

Հասնում սա

բաների կենսագործուննության: Իրական ոՒանք էլ կարժում Դիտնականներից դեր երկրորղզական "

նն,

միկրոբները ժամանակ են

(աղում, ե ճիճնյական Բանն ալ բջիջներիչնչառությունը։ բուսական

ատճառը ճամարում ճետո բու ռերը քաղելուց

է

թե կերի տաքացման

նն

որոշ նրանց յսուսնձին բջիջները դեռ անկախ,ինջ-

կենսականպրոցեսներից բուլսի մամբողջական Աաաա Նրանք իրենց շնչաւ՝ շնչում են, նշանակում Բ ուրույն բջջի մեջ եղած շաքարները: Մ.Տո օդառագորժում ամանակ ռութ Անկասկած, կոչվում է ներմոլեկուլային: Ս ի շնչառությունը իյաղումբույսի ֆերմենժամանակ Խոշոր դեր որ

են

ժում

են

ան նչառության

են

սովել, Հաաիվ չնչառության ուլաի իջմոլեկուլալին որոնց շարքումկատարվում ոլրոցեսներ, մ. պր

Մ

Չնալաւժալդ բոլորին,փորձերը ոցնսները: ճետ միասին տեղի

ցուլց

միկրոբիոլոգիական

են

նն

ոնմ-

պրոցեսնընքա-

խմորման պրոցես, բայց կաթնաթթվալին ժամաինչպես ռառբ ռիլոսացման ճում արագությամբ, է ճչ այնպիսի տաք սիլոսացգործունեությունը բակտերիաների կաթնաթթվալեն ճակ: աղ"

է նան

ման

Ժամանակ

շատ

թուլլ

է,

որի ճիկտնանքովել

թթուն

օդի թլունն արգելակել.վերջիններս հն.շատ

արագ'

մասոալի մեջ Երբ բուսական

ազատ մուտքի

է 45---50՞Շ-ի, ճասնում ջերմությունը

են

կությամբ, ։զրոցնոների միկրոբիոլոգիական ալդ

արդեն

գործում պատճառով

քանա-

նուլն երկրորդ բաժինբուլսերը։դարձլալ գտնվաժ է գործում ճոլրում մսսսան հր ճերթին ճնջում՝ կերի վր" Երկենթարկված

բորի մեջ լցնում ե

կալնաառաջացած

միկրոբներիդորժուննու ում ճնւսքաժ չի ճնարավորություն ունեն

ՐՐ

կենոաղդորՎերջինտեսակի բակտերիաների ջերմաստիճանում: կարող է փայքալումը նլութերի սպիտակուցային Ժունեության շնորճիվ

բարձր

բաժինը քնում է փուխր վիճակում: Ալստեղ սկաղվումեն ալն նուլն, պրոցեսները, ինչ որ առաջին բաժնում: Ալստեղնուլնպես, երբ ջերմու-, են է 45--250Ը-ի, Թլունը ճառնում լցնում երրորդ բաժին բուսական ն մասսան են լցնում ալլպես աստիճանաբար ամբողջճորի: Ներբեխ է, շնորձիվ վերին շերտի ճնշման, մասսան ըլնդանում օդի. շերտերում, մուտքն արգելակվում է, դրա ճնտ մեկտեղ արը շերտերում միկրոբների դորժունեությունը թուլանում է ն չերմութլյունը՝ պակասում: Հորն աստիճանարարլցնելուց ճետո, երբ վերին չերտում բոլո» պրոցեսները վերջանում են, ճորի բերանն առանձին ժանրոցներով ամեն, ամուր ակում ն ատուկ ճովանոցավոր կափարիչով ժաժբորդ

ումի:

Մ

ցույց Փորձերը

ոլնդացնում,

որոշ

մությունը

Եկ թաղանթանլութի 206Ը ջերմության պարքհաններում, ունենալ տեղի 202Ը-ոմ, ծծմբային

ոււոում,

է,

են ալն որոնք սղորամիկրոբները: ավելի ջերմադիմացկուն ժամանակ կերի մեջ ջերվոր ձներ են տաղիո: Քաղցր սիլոսացման մեռ նումիձնե չի բարձրացման դեպքում ոչ մի ապորավոր ն բարձր աստիճանին երկար ժամանակ դիմանում

մության

դրանք ջերմության են իրենց պլաճպանում

կերը չեն տալիս,որ եթե առանձին ժանրոցուվ չերաերի փխրության ճեյռնանբքով նրանց միջի չջերՇ-Ց բարձրանում է մինչե 70-Շ-ի, որ միանգամայն

ՅՈ

իսկ եթե

"ջերմության

ուտում

մեջ

նկե

հււո

բանալով

ու

նա

սե-

խիստ նվազում է: կաթնատվությունը Տաք ախլոսացմանժամանակ, անձչրաժեշտ պայմանների առկալու-

թյան դեպքում անդամ,բոլորշերտերումկերի չուս բացումը ճավասաէ բարձրանում միջին շերտերում կատարվում: չ' Ջերմությունը ջերմության շնորձիվջուրր ալգլտեղից դոլորշիանումէ ն արտաքին: չերտերում տառնլով՝ վեր է աժվում ջրի կաթիլների որի շնորճիվ էլ' կերի արտաքին մասերում ջերմությունը պակասում է: կերի ալլ երկու շերտերումտարբեր մեկրոբիոլոգիական պրոցնսներ եխ կատարվում »կերն «լգ երկումասերումտարբեր որակ է ունենում: կարժիքով, երբ կերի մեջ ջերմուծաւքսիլոսացման ճեղինակի բուսական ֆերթյունը բարձրանում է, բոլոր տնսակի միկրոբներն մենաները ոչնչանում են, ն, դրա ճետնանքով, կերը ոչ մի փուոխու-, Թլան չի ենթարկվում: Բալց ղետք է ասել, որ դա, դգորժնական կլանքում, ինչպեսապացուցվել է նան տնսականորեն, բոլորովին ճակառակ, ու

է աալիո։ պատկեր

Ամենից առաջ անձրաժեշտ է ճիշատուսկել,որ ճամարըաբոլոր տեսակի բուսական ֆերմենտների գործունեությունը դաղարում է միալն 70"Ը-ի ջերմության տավ, իշկ 70"Շ-ից բարձրջերմությունը որոշ ֆերմենտների, ճատկապեսջերմասեր բակտերիաների ֆերմենտների գործունեության ճամար երբնեննօպտիմալ չերմություն է ճանդիսանում: Ե Երկրորդ` եթե սովորական կաթնաթթվալին բականրիաներն արբ տեսակի կաթնաջերմության մեջ չեն զարգանում, ապա կան որոշ )» Թթվային բակտերիաներ որոնք 12--50"Շ-խ (Բակտելր իում Դելբբուկի ջերմության պայմաններում զարգանում են, բացի ալղ՝կադ" լ ճրաշալի նեխում (ճատկապես նան.չատ, ալլ տնսակի չերմասեր րբակոնրիաներ լ

են

զարգանալ ձամեմատոսբարվելի:

ան

Տ նրանք մային Այդ պատճառով ակաումզարգանալ: Բաթ

ճետո առաջինճերին սպղակասելուց

ունենում

րբաչավփ չի

-

ծաք սիլոսուցմ ժամանակ ժլունակությունը: են լուղադիմանում դեղ քում ավելիլավ բարձրացման ջերմուլթյան Երբ ջերմության բարձր ձները: ապորավորված թթվային բակտերիաների բակտերիաներ նակի կաթնաթթվոլին տակ բոլոր ազդեցության ն ոչ մեկը չե մեռնում: (ապոլները:) ոչնչանում են,լուղաթթվալիններից Հենալդէ պատճառը, որ ախլոսացվող մասսալի մեջ ջերմքութլունը -

էլ են, լավ չեն մարսում, կաքնատուներիմոտ"

յսռաջացնողներից), որոնք կարող

՛

Շատ

րիքիւ ապար արագ հավաննանե, ՈՒ լեսչեն անգանկա

նլութերինը՝

քալքալումը՝ 65-Ը-ում,օռլալինը՝ ՏՕՀԸ-ում ե ոյլն:

ն

:

չ

ալո

.

ի

Ր9

"

քանակությամբ են աիլոսազվող մառտալի մեջ ակսում ճեն Է անախորժ

(ուղաթյթուկոււոկել, որի ռուռանում,

մեժ

անբով էլ

ճամ

կերն

Ճուտ

ու

ախլոսով անասունն եռլաւորաստված եղանակով Ցաբ աբլոսացման միչտ էլ վաբին կերակրելիս կաթը լուղաթթվալինբակտերիաներով կանթնամթերբքները, բակված է լինում։ Արչպիսիկաթից պատրառավաժ

անորակ ճատկապեսպանիրները,

Են

լինում:

ռր կերի կողոնայն դլխավորբացասական Ցուք ախիլոսացման օրինակ՝ եթե կորչում է, ալոե աննդարարնլութերի դգալիտոկոսը 8--11 է ապա տաբ տռկոսն կորչում, սիլոսացմյանդես քում զերի աառր 20--30 ճառում է տոկոսի: աիլոսացմանժամանակ կորուստը

է,

ւ

նզանակը քնացած ողաալս ելեկտշասիլոսացում.--Սիլոսացման է, էլեկտրասիլոսացման նակների նկատմամբնորադույնն եղանակը է ինժեներ Շվելցերը: կերն սխամա եղանակով առաջադրել Թզլականին

ճիձնականնպատակնալն լոսացնելու

է,

աիլոսացվող կերի մեջ չեր-

որ

Ար միջոցով: էներգիալի էլեկտրական բարձրացվի մությունը են

նպատալարերի կառուցվում էլեկարական կի ճամար էլ ճորերը ճատուկ ձնով միջոցով ջերմություն ճաղորդում կերին: Որոշ ճեղինակներիկարծիթոլ՝ նան ջերմուալլ ճոսանքի ազդեցության տակ, ինչպես էլեկտրական մեկրոբները տեսակի կերի մեջ գտնվողբոլոր դալմաններում, են տվել, որ էլեկտրականճոսանքի են, փորձերը ցուց բալց ոչնչանում ն

Թլունների

ոչ միջոցով ստացված ջերմությունը ճատկապեսբակտերիաներիվրա չի Թողնում: մի զգալի ազդեցություն ախլոսն իր բոլոր կոզհղանակով ստացված թլեկտրասիլոսացման եղանակով սիլոռացման է (տաք սիլոսին քաղցը ճիշեցնում մերով շատ ՝

-

4լո

.

ռտացվաժ սիլոսին), միալն յալն տարբերությամբ, որ

ատաք

աիլոսացման

մեզ ճամար ամենարնդունելին եղանակներից Վերոճիշլալ դեպչեմ եղանակի եղանակնէ: Սիլչուայցման աիլոսացման սառը նե

կարե-

է բականրիաների դեպբում ջերմությունըբարձրանում դոլժունեույյան վորը ձեռնարկումները: որ միջոցով, իսկ էլեկտրասիլոսացման դես քում` էլեկտրականության քում ետք է ճշտությամբ կիրառելայն բոլոր մեծ ուշագրություն պետք է վերնում, Հատկապնա միջոցով: ելեկտրասիլուացմանդրական կողմերից մեկն այն է, որ կերի մենք ճիշատակեցինք է ընտրության վրա, որովոեւոն մեջ ջերմությունը ճնարավոր է կարգավորել ն ջերմության ցանկացած դարձնել ճորի կառուցվածքի բուլանբի աստիճանն ատեղժել, դրանով բակ կարելի է լմորման պրոցեսներին» սիլոսի որակը կախվածէ ճենց դրանցից: ցանկացածուղղությունը սալ:

ԺԱՄԱՆԱԿ ԿԵՐԻ ՄԵԶ

բայց պետք է առել, որ դեռ մինչն օրա էլ էլեկորասիլուացման

ՍԱՌԸ ԵՂԱՆԱԿՈՎ,ՍԻԼՈՍ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼՈՒ

ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

եղանակը լավ մշակվաժ չէ, դրա մեթոդիկան պարզ չէ: Այդ եղանակով

ԱՌԱՖԱՑՈՂ ՓԻԶԻԿՈ-ՔԻՄԻԱԿԱՆ

աաացվաժ կերի մնջ միշտ էլ զգալի քանակությամբ լուղաթթու է գոնըժամանակ ռիլոսացվող կերի մեջ սկզբնական վում, մի բան, որը խոշոր չաիով ազդում է անասունների, ճատկապնս Սառըաթլոսացման կաթնատու կովերի արտադրողականությանվրա: ելեկարասիլուացման քանակությամբօդ է ցանվում, Օդի քանակությունը շրջանում ոլոշ մասսան իրար վրա ինչպես է նրանով, լե քուսավրան եղանակով ատացվաժ սիլոսով սնված կովերի կաթից պատրաստված. պամանավորված անահ է մասսան ծուն նոսր դասավորված, է ունեպանիրը խիստ ցածրորակ է լինում ն տանալորժ ճամ եթե բուսական է դասավորվում. Դա չատ «դ իմ է ԼԻխոարէլդ օգն ճում: ճասկաալի է, որովճեան աիլատացվողկերի մեչ գրեթե է ինում, իակ եան խիտ վ գառավորված, է օդտադորժվում շրջանումանմիջապես նուլնպիսիմիկրոբիոլոդիական սկզբնական պրոցեսներեն տեղի ունենում, ինչպիսիները ազատ թթվածինն ՛ օքոիդացմանսվրոցեաների ալ փիկրոբներիկողմից սռեղիէին ունենում ոուք աիլոսացման եղանակով պատրաստվող սիլոթթվածնասեր աժառաջ է գալիս ն զուղքնթյաց աի մեջ: Ալս մի քանի ալլ սրուտճառներով էլեկտրասիլոսացմանեղա Ազատ թթվածիննօգտադործվելուն վր: նակը դեռ մինչե օրս էլ մառտայական լքնդունելություն չի գտել, Վիգխաթթու գազ: Վերջին» օրգանական է դալիս քուառաչ գազն. ների ճաշվուններից երենումէ, որ էլեկտրասիլոսացման ժամանակ կերթ քն է, Առաջինշրջանում աժիրաթթու արդլուն է ունենալ աւեղի ժամանակ, որ կարող մել միավորն ավելի թանկ է նատում, քան տաք սիլոսացման եղանասական բջիջներիշնչառություն ներբչջալինշնչառությանավմանդեպլքում՝ կով ստացված կերի մեկ միավորը,մի քան, որ էլեկտրբասիլուացման թթվածնի բացակայության նան տի բանի միկրոբների անթթվածէ դալիս եղանակիմասսայական կիրառման վրա խիոտ ազդում է: ներում:Ալս դաղնԿառաջ օրգանամեծ մասնատելով է Այդ միկրոբները, խոստաբոլորին ալդ էլեկտրասիլուացումը ապագա Ջնալած դեպքում: նայինշն չառուլժյան են մի կողմից առաջացնում նում, միալն թե նրա կիրառման ներկա մեթոդները պետք է վերամշաշաքարները, ճատկաղես կան նլութերը, դազ: ածխաթթու կել / նոր ձներ առաջադրել: Թթուներ,լուս կողմից՝ օրգանական չԸ9` Շեզ մուտէլեկտրասիլուացման ծանր գազ է, Այգդաղը չետղճետե շատանալով, շրջանումէ նղանակըփորձնական Ածխաթյթուն է դրանովիսկ արդելում՝ օդի կերի արանքները» դտնվումն առայժմ տասսալական չունի, ընդունելություն վում է սիլոսացվող սիլոսի պաճպանԲացի աիլոռացման վերոճիշլալ եղանակներից,զանազանվայրերում մուտքն արդտեղ,ն, ալդպիտով,մեծապես նպաստում ներգորեն թունավոր նան կիրառվում ալլ եղանակներ, որոնք գրելթն նուլն ճետնանքներն մանը, Աժխաթթուն միկրոբներիզարգացմանվրա Դրա ճամար: է մարդկանց են տալիս, ինչ որ նկարագրված եղանակները: ժություն է թողնում, Ածլրաթյթունլժունավոր է արվում, անչրաժեջտէ ստուգել այդ Ֆեյցը, Վլալնբերդը,Կապֆըն ուրիշները ախլոսիճորի մեջ ջերճամար էլ, երբ սիլոսի ճորը բաց են բաց կարելի է իմանալվառաժ լուցմութլունըբարձրացնելուճաւմար Այդ ճնեշտությամբ առաջարկում թողնելջրային դազի է: շր ածխաթթուն որ Եթե Լուցկին ճյանդչումէ, կնշանակի, նույննա դորժնական՝ կլանքումլայն ընդունելություն դոլորշիներ, կու միջոցով: աժորպեսզի չի գտել: Ֆինդգերլինդը, ճորի մեջ բուսական մասաալում գտնվող կողմճորի բերանը վերնից պետք է բանալ, ու

նյուլերի քայքայման վերջնակ

-

առկայությունը:

նակի միկրոֆլորալի կենաադորժուննությունն արդելակելա ն կալթնաԹթվալին բակտերիաներիաշխատանքն ուժեղացնելու ճափար, խորճուրդ է տալիս ռիլուացվող կերը0,1--0, տոկոսայինալաթթվով Թորջել: Լատ ալդ ճեղինակի, նման խտության աղաթթուն անասուններին չի վնասում, ն ալդ եղանակովստացված սիլոսը լավ ռրակ է ունե նուի, բալց սիլոսացման ալս եղանակը նուլնպես լալն ընդունելություն չունի:

Այ. դեպքում

կերակրելը:որոշ խաթթունդուրս գա, իսկ վերցրած կերն էլ, նախքան զար դուրս փռել, որպեզի նրա մնջ նղաժ գազը նույնպես ժամանակ Աժխաէ աժխալթու չկա։ Բայց եթե լուցկին չի ճանգչում, նշանակում սկզբնականշրջանում, ռասունացման Քթու գազը շատանումէ սիլոսի այն է, որ առաջացած է: Գակառելու ռյատճառն իոկ ճեսյո պակասում կերի մասսայի մեջ օդի մեջ է անցնում: ճորի բերանից

ածխալթթուն

4:15

գրա ճամար էլ ճոռրթ ճանգամանքը նուլնպես Ճաշվի պեսք է պետք է ճնա սիլոսի մեջ աւաջազաժ աժխաթյթուն Խել. կներբասրասսալում մինչը դրա զործածեյը: են Դատուֆ կերի (եջ, բացի ածխաթթվից, երբեմն Սիլոսացվող ն մեթան նան վիս գազերը: Սրանք ավելիշատ առաջանում են ջրածին ախլոսի աննորմալ ճասունացման ժամանակ Զրաժին ն մելան գազերը են «Րեժ մասամբ առաջ դալիս լուզա թթվայինխմորման ընթացքում: Ալս գազերը սիլոսի մեջ բոլորովին էյ ցանկալի չեն, չնալաժ որ նրանը ֆուտ ցնդում են: նուլնպես փովխոխականէ: կերի մեջ ջերմությունը Սիլոսացվող Մ(զրնականշրջանում կերը ճորի մեջ ճամարլա նուլն ջերմությունն ունի, ինչ որ արտաքին միջավալբը: Բալց երբ բուսական մասսալի մեջ մեկրոբիոլոգիական պրոցեսներն սկավում են, ջերմությունը, անկախ դրոի ջերմությունից, կարգավորվումէ: Հորում առաջացաժ չերմութլուար աիլոսի տարբեր մանրում տարբեր է, ներքին չերտի մեջ չերմուԹլոնը ցածր է: Պետք է ենթադրել, որ ճորի ճիմքը մեժ չասիով ազդում է ջերմությունվրա: Ջերմությունը ցաժր չ նան պատերին կպած աիլոսի մսռսերում,իսկ միջին ն վերին շերտերումճսմեմատարար բարձր է: ծարբեր վալրբերումպասորաստվաժսիլոսի մեջ ջերմությունը նյո լնպես է 6--40'Շ-ի աջն տատանվում տարբերէ, ըբնդճխանրոուզես

աժի

կառուցման Ժամանակ ալս

Սիլոսի ճորի մեջ, նալաժ թե ինչ որակի կամ ինչ քիմիական է զսոնվում, ըստ ալնմ էլ խմորկազմություն ունեցող բուսական մասսա են «Մառ ժամանակ առաջանում:Բացի կաթտարբերոլբոդուկտներ նաժթվից լուղաթթվից՝ օրգանականնլութերիխմորումից կարող է նան (ուսոակվել որոշ քանակությամբ բացախաթյթու ե դլրոիոնական Թե թթու: ալս կամ ոլն բուլսի սիլոսացման ժամանակ ինչպիսի ն ի՛նչ է տալիս քանակությամբ օրգանականնլութեր են առաջանում, ցուլց են տալիս, բերվաժ թվերը ցուլց թե սիլոաղյուսակ 15-ը: Աղլուսակում սացվող նլութի չոր մառոալի մեչ որ տոկոսն են կազմում: թթուները ու

.

Սիլոսացվողնյութերի մեջ թթուներըտոկոսներով թա Ծղիպտացորեն "ՀԶՐ

Աաաա1 ԱԱՅՈՈՈՒ ձետ

քույ |հա զԱ. Հաքնաքթու թթ. |ծուզաթ |15-4.0|02-08 || -1,0--6.1 «ԵՈ ՅԻ ՓՈ | | || 5-886.0 | 0,1 ՆՏ| ԵՏ ՓԱԹ» 015 |իթ 0 11,0-2.0| 0,5-1,0 | 1,2-3,3

ունննում

.

«

Քեչ թթվությունը ցածրջերմաստիճանում,

է,

Քիչ

է

ալն

է

նան

օբինակ՝եթե խմորումը պայմաններում. ջերմաստիճանի բարձր

ունհնում՝ արնի 5---106Ը-ում, է

'

:

էն 1,94"/0 կազմում Թթուները ընդճանուր

3,190|ը 1,45--ՆՏ83"/ը: » 32օԸ-ում են տվել, որ թթվության առաջաց պուլց Ուսուճնասիրուլթյունները ման ժամանակ աիլոսացվող մասսալի ներքին մասերում կալնութթու մասերում: իսկ լուղաթթուն ավելի շատ է առաջանում,քան արտաքին արտաքին մանրում ավելի չատ են, չ քացախաթթուն, ընդճակառակն, նուլնալնա միակերպ չէ քան ներքին մասերում: Արլ տարբերությունը տարբեր րուլսերից ստացված սիլոսի մեջ: բուլսերի դեղճարուստ ն շաքարներովաղքատ Սպետակուցներով սխլոսն էլ անախորժ շնորճիվ դրա Քեչ է ստացվում, քումկաթնաթթու Նման բուլսերը երբեքառանձին չեն սիլոսացճուտ է ստանում: Համի ես ամեն անդամ նրանց ճետ շաքարով ճարուստբուլսեր Ջում, ալլ

15--255Ը-ում

»

»

».

»

ու

խառնում:

սիլոսի մեջ ուժեղանում եսկ ճնտաղգալում

քն՝ առաջին երեք շրջանում,ուլսին Սկզբնական

առաջացումըթուլլ է, թթվության է ոչ շատ

է

առաջանում Ալո թթվությունն

օրը

խժորումնեմիալնշաքարների

ընթաց քում: .նլութերիփոփոխությունների ալե ուրիշօրգանական Րեց» շաքարից որքոնն 8,4 տոկոս

թթվությունը Եթե ճաշվելու լինենք, թե ճամար անձրաայդքան որ կտեսնենք, թթվության կարող է առաջ գալ ն ոչ մեկն բուլսերից սիլոտացվող Ալնինչ տոկոս շաքար: Ժեշտ է 6, նշանակում է՝ ալդքանտոկոս Թթզուալդքան շաքար չե սյարունակում, են օգնան ալլ խլութեր թլան կուտակմանճամար, բացի շաքարներից, առատադորժվում:Սիլոսացմանժամանակ մասսալի մեջ թթվությունն ն նան պենտողաններ ջանումէ, բացի շաքարների խմորումից»ն օալալի սիլոստացպենտողաններըբ Օալան ) քալքարումից: (բարդ շաքարներ ն են. ընդճանուր սրանց շաքարների մեջ բավականշատ վող բուլանրի ճասնում է Չ5 սոռոկոսիչՌրողեսզի մեջ կերի երբեմն քանակըսիլոսացվող թթվություն առաջանա,որոշ տեսակի միվոլալից ն պենտողաններից իսկ վերչինբոբներ նրանց պնտք է վերածեն ճառարակ շաքարների, են տալիս թթուներ: ներա էլ ամորվելով՝ ա

լ

վ

ջչերմությունը, Եթե խմորումը տեղի

նան

է Խոշոր չափով ազդում

ՇԱԱՂԱԱՈԱՐԿ

ոի ԳՈՎ բարոիր Առվույոբ դարմանի

Ժ.ղյուսակ

որ

է

առչ

Միջն:

Սլո

շաթարովծարուսւոբուլսերիմեջ ճարուստ բուլքսակ շատ կուտակվում, սպիտակուցներով կաթնաթթու վրա կուտակման է Թթլության շաւոս Ըխդճանուր մեջ լուղաթթուն անրե է, 15-ից երնում Աղլուսակ

աթթվիպակասելն անցանկալի է Ճամարվում,

առաջ

սիլոսի ընթացքում Թթուներիկուտակման օրգանական Հիջլըալ ն նն

դալիս

նան

Սրանք բավականշատ

որոշ նեն

մեջ

«պիրտ: քանակությամբ ցնդող թթուներ կաթնաերբ ժամանակ, առաջանում այն

ը

Արգնուլնը տեղի է ունեԽումտ Սուն տեսակի միկրոբեերի կողմից,Բացիալդ նոր նլութերից» որոշ աիլոսի մեջ առաջ են գալիս նան որոշ քանակությամբթրթնջկա-ոաթաե այլ Թթուներ,որոնք սիլոսիմեջ տալիս են ճամապատասխան աղեր: Ալսվերջին Թթուները սիլոսի մեջ ազատ ձնով ձանդես չեն գալիս: Սիլոսացմանընթաց քում կուտակված օրգանականթթուները որոշ ժաճետո մանակից սլակասում են: Դրա ճետհանքը լինում է այն, որ սիլոսացվող մասսալի մեջ այլ պրոցեսների, ճաստկապես ապիտակուցային նյութերի քայքայման ժամանակ, ալչ թթուների որոշ մասը մի քանի նլութերի ճեւոմիանալով՝ չեզոքանումէ, իսկ որոշ մասն էլ բորբոսաՀչ արնկերիկողմից օդտադործվելով՝ Ալդ երկուպրոցեսներից Քալքալվում: առաջինըշառ ճազվադեպէ տեղի ունենում, իսկ երկրորգը:ըբնգՃակառակն, ճաճախ է պատաճում: Դրա ճամար էլ երկրորգ պրոցեսը: ւան տան ձետնհանքո շատ ավոր է, որովնեւոն վարդա բ որբուասնկերի դաց քով վտանգ կուտակված թթվության զգալի տոկոսը քալքալվում է, որից էլ «իլոսացվող նլութերն սկսում են նեխել: Սիլուացմանժամանակ կերի ածլաջրատներից--շաքարներից Ճեթթվալին խմորումն անկանոն

է

ընթանում:

'

:

են փողւխոխության ենթարկվում ազոտային միացությունները: պրոտեինային նլութերըբակտերիաների հ ֆեր էլամիացություններից ւռո,

խիտ

մենտների ազդեցութրունիցքալքալվում ն վերածվում են պեպտոններթ ամինոթթուների, սրանք էլ, իրենց ճերթին, կարող են քալքալվել սիմինչե ամիակիչ Բուլսերիմեջ հղած ազոտայինմիացությունները. լոսացման ժամանակ, խմորուճների ընթացքում փոփոխմոն ենթարկվեմեծ է» երբ աննորլով՝ որոշ կորուուռ են տալիս:կորուստըճատկապես է ունենումի, ճ ասունացման տեղի իսկ դեպքում մալ ճասունացում՝ նորմալ ու

փոքր է: Ազոտիկորուստը, միջին ճաշվով, կազմում է. ծ կորուստը ճաւոկերի ազոտոյին տոկոսը: Աղզուտի միացությունների կորուստը

ոլ

տն ղ

անս

դող

շատ

դազ

է,

է ունենում

որն

ամիակ

ս

առաջանալու ջանալ

ժամանակ:

Ամիս

Ը

ցը Խ-

է բակտերիխաների չյան յսռաջանումք կենոադործունեու

ճետնանքովն դուրս է գալիս կերի միջից: Սիլոսացմանժամանակ ազոտային միացությունների ձնափոխուԹլան ճիննականդրական ճատկանիշն ալն է, որ դժվարամարս պրոտեինալին նլութերը վեր են ածվում դլուրամարո աղզուռալին միացությունկերի մեջ ազոտային միացությունների ձնւաիոխման ների: Աիլոսացվող առաջացող բացասական կողմերիցմեկն ւսլն է, որ որոջ ժամանակ բակտերիաներիկենսադորգուննեության ճետնանքով օրգանականթթուների առկալությամբդիշսոլուծվող ազոտայինմիացությունները են, որից էլ առաջէ դալիս ցնդող մւզուու կերի վերականգնվում էչ պատճառներից մեզն ար ճիշտ կազմակերպվի, ազոտի կորուստը ելե սիլոսացման դործը այց ձթե շատ Քիչ կլինի: Սիլոսացման պրոցեսումառաջ են դալիս նահ որոջ քանակությամբնիտրատներ:Դրանք դտնվում են նան բուլսերի բջջալին ժամանակ այդ նլութերի որոշ ւիւււն օղտագդորճեղուկիմեջ, Խմորման

ա

Կաա"

Գ

ճեդու ե միկրոբները.իսկ նացած մատը, լուժվելով կերի "եզույի դիտումներից Վերոճիշրալ սավաքվումէ ճորի ճՃաստակին:

հում

են

ու

ա

չլո

մեջ.մոջ

որ Հորն

ընքաց աիլոսացման որ կերերի ռառր քոմ չզրակացնել, Ն .է կորչում: հումա նյութ օ րգանական ռալից շատ քիչ բանակի ԻՔ"ի . ցուլց են տալիս, որ այդ կորուսյոր ղուտություններ ր ՀՐ է աս

Դա մեծ չյասվիովկախված աիլոսաց յոոկեսից վելի չի լինում: դործի կազմակերպումից: ւ , Մնա ԽԱ Հետաղոտողներից ոմանբ երկար է որոշել՝ արդլոք աիլոսի Ճասունացումը տեղի կենսադորժունեռ բակտերիաների ԹԵ մենտների ազդեցության, Իայց ճիտնանքով: Ալո ճարցին ոչ ոք չէր կարողանումպատասխանել: ն մանրամասն դերի ուֆերմենտների բակտերիաների ճետսադալում ֆերմենտները ռուանց որ բակտերիաների ասվեց,

անր աթի Ֆոր րլ

յուլց սումնասիրությունը

՛

շաքարԲուսական կերի մեջ ջատ չնչին Թթյվություն առաջացնում: աճմայ բակտերիաների նն վերածվում գլխավորապես ները Թթվե են ֆերմենտները միալնօժանդակ դեր են

/

ընթացքում. ալդ պրոցեսներում նրութերիձնախոխմանժամանակ կատարում: Սակալն,սպիտակուցային միոլն ունեն: Առանց ֆերմենտների, ֆերմենտներըմեծ նշանակություն քալբոոլբարդ պրոտեինների բակտերիաներիկինսագործունկությամբ շա առաջացումը ման ճետնանքովլուծված ազոտային միացությունների քալքայման ունենում: Նշանակում է՝ սւզիտակուցների Թույլ է տեղի միջաէ Թթու պլատկանում: ֆերմենաներին դերը գլխավոր պրոցեսում ննտն ֆերմ տրհպտազա վայրում բուսականբջիջների մեջ պեղտաղա էլ ճիշլալ ֆերմենոԱյդպատճառով: ները բավականարադ են դործուի:

|

կարող ները կերերի ախլոսացմանժամանակ, թթվայինպայմաններում նն լավ դորժել։ Ներկայումս արգնն կարելի է ապացուցվածճամարել, դործումդլխավորդերը խաղում Թթվի վերաժելու որ եթե շաքարները աղուային նչու|մեեն աիլոսացվող կերաբուլսերի աջա բակտերիաները:

մեժ նշանակությունունեն բե բնուլթի փուբոխման տեսակետից

բուսա-

թո պրոցեսում սիլուացման ֆորմիկրոբների

Նշանակում է՝ կերերի կան ֆերմենտները: ն բակտերիաները, Թն բուսական ֆերմենտները Թե մենտները մեծ դեր են խաղում: ԿԵՐԵՐԻ

ՍԻԼՈՍԱՑՄԱՆԺԱՄԱՆԱԿ ԳՈՐԾՈՂ ՄԻԿՐՈԲՆԵՐԸ

աչ սիլոսացման ժամանակգործող մթկւոբնեոը.--Սիլոսի են է չատ բավական աունացման առաչին օրը կերի մեչ միկրոբները Թեո կախվաթ է աիլոսացվող բ ուլսերի խոնաբազմազան: նրանց Զ չրջան Սկզբնական վության տոկոսից, կլիմայական այլ պայմաններից: լ

Սառբ

իր

նում

ւսլդ միկրոբների

Թեխ

առանձնապես յ

նշանակությունչունի,

սրովչետն կարճ ժամանակից ճետա, թթվության առաջացման նորմալ ալն խիտ փոփոխության զլալմաններում, է ենթարկվում,Թվի Բե նան

նրանցտեսակալին կազմությունը: Ցարբնր տեսակի փորվում Թեվը կերի թթվեցման ազդեցությանտակ օրից ԱԻՑրորներ խիստ յիոքրանում է, Սիչոսիմեջ եղաժ բակտերիաներից ճի/է

ի

1-82

ախ

ն

նշանակություն Թթվությունառաջացնողները, որովԴսրանք ճիմնականդեր խաղում սիլոսի ունեն

ն

են

ճասունացմանժամանակ: Միլոսի ճառունացմանընթացքում նրա մեջ դորժող միկրոբների Փիվը փոփոխության է ենթարկվում ճեն լալ կերպ

(աղլուսակ 16),

Փ.ղյուսակ 16Հասունացող սիլոսի մեջ միկրոբների թիվը

ԱՎ

Հ

21-Ը

աաա

"

ԳԱԼ" աւոր ԱԻ"

՝

իոկ

Ճել է մեծանում ր տո « առնում Ր"ի ր

"

184000

3-4 1,8

:

Ինչպես տեսնում

"

Էի

3,5

Ցո

է,

33.0

., աէ

|

առաջին

նշանակություն ունի ճիշլալվնասակարբակտերիաների կենսական ճամար: Մբլոթի որակըդրեթե ամբողջապես պրոցեսները կասեցնելու է կախված կաթնաթթվալին բակտերիաներինորմալ ն ինտենախվկենմեժ

856.

380.000

թաղորժուննությունից:

2,000

10-ՐԴ «րը

է նորիցճնտղզճետե փոքրանում

մինիմումի: ւ

ն"-

այյ

են

է Հետաքրքրական շաքարասնկերի

առաջանում: .

րից ավելի

շատ

են

ց Ման

առա

էշ,

չին չրջանում

ԹԹվիՑ

են առաջացնում

նան

այլ տեսակիմիջանկլալ նյութեր: Նրանց

ն

:

ոչ թն

է Կաթնաթթվային կողմիցորքան նանոզավոր բակաերիաների խմորումը, որքան ինտենսիվէ կուտակվում ընթանումկաթնաթթվալին

կաթնաթյուն, ալնքանավելի լավորակ է դուրս ղալիս սիլոսը, կաթնաթթվալին խմորում առաջացնող կաթնաթթվալին բակտերիաները Ընդճանուր Նրանց բնութ լան մեջ բավականշատ են ն բազմատեսակ: նրանք անշարժ, ձողաձն բակտերիաներեն: Սրանք,շաքարները խմորելով, որպեսճի նականոլրոդուկտ, 11. Քոնն արդարու, եթե դանա թ ոքին բնորոշ կողմն ալն

թթվային բակտերիանեառաջացնող խմբի բակտենրիաները ժամանակից ճետո փոխարինվում լ

քալին-,աղզ

աղի

(կոլի-անրոդեննս). սրանք Քիչ

,

ր ճխՐնական, միջանկլալ ս"բոդուկտ:

ճանդես27 դալիս: Հենց սրանցառկալությամբէլ է օալմանավորվում ալն, որ սիլոսի մեջ որոշ քանակությամբ Է գինու ապիրտէ Թթու առաջացնողբակտերիաները աիլոսի ճառունացմանընթացջում նուլնոես փովխիոխվում են: Միլոսիճասունացմանառաջինօրը ճե-. մեջ դտնվումեն զանազան ւեժ զուլներ առաջացնող Դուկի Թվով բակտերիաներ, 24 ժամից ճնտո նրանք չքանում ն հն նոր փոխարինվում Ս լոսի ո Բ առուն

ն մեջ.ջ. ն նրամը տնսակները սացվող կերերի կերեր Թիվը» ըստ Հունդերի մեժ է, Ալա խմբի բակտերիաները կաթնաթթվալին կերաբուլսերի վրա բակտերիաներիցտարբերվում են նրանով, որ նրանք, բացի կաթնա-

կենսազորժուննությանժամանակ կաթնաթթուն ճանդիսանում է

փոխոլխությունընրանք Թթվության պայմաններում խիստ ոլակասում չնայաժ Բալց դրան, միշտ էլ նրանք օխչոսի մեջ որոշ թվով

«նսակիբակտնրիաներով,

,

Աղիքային-գազառաջացնող բակտերիաներմիշտ էլ կան սիլո-

ԹԻՎԸ խիստ

ա

կքրն

Մն ո

օ

է,

աիլոսի որակի վրա խիոտ ազդումէւ Այդ տեսակետից դերակշոււթյունը էլ կաթնաթթյվալին բակտերիաների նորմալ կենսադորժուննուլթյունը

Մո, Մարորիաոնրի Քո Թիվը հ աջՄ, հնք,

ճետո

|

կաթնաթթվիքանակից.որ-

է

ջան ալնքան էլ ալդ ուղեկցող լուղաթթվալին րբակտերիաքիչ ն են ընդճակառակն, Ինչպես ները ն սապրոֆիտ միկրոբները շատ սկզբներում նշեցինք, յուղաթթվալին նե ալլ սապրոֆիտ բակտերիաների

100,000

՞

Աեժանում

«իլի ճեղուիի

Թեվըբկալված «լլն: Վերջիններիս սա

2,400

կաթնաթթվին բավական դիմացկուն են ե ավելի չատ կաթնաթթու են առաջացնում: կաթնաթթվալին ձողաձն բակտերիանեբից ճատկապեսշատ է կակտոբացիլում պենտոացիտիկումը,որը, Ճատունացման 5--10-րդ շարավում, բոլոր բակտերիաների կաթնաթթվուղլին տեսնում տոկոսն է կազմում: Ինչոյես ենք, սիլոսի մեջ կաթնաթթյվաեն. ԱՉ բակտերիաների միմլանց փոխարինում տեսակները տարբեր ճամեմատաժ,

ն

մեք-ճազարննրով

,

Ֆ

խամ

փոխարինում ճետնանքով, "ոլդ բակտերիաներին ճե որոնք, Սորեպտոկոկերի կաթնաթթվային ձողաձնե բակտերիաները,

Թթվի կուտակման

Բացի վերոճիշլալներից, արլոսի մեջ գտնվում են նան ալլ բակտերիաներ, ինչպես՝ լուղաթթվալին մի քանի սապրոֆիտմիկրոբներ

ՎՍբլոսի ճառակ է թիզ Բականրիանե |Մոթորաննկնրի ՀԱՐ

Հ

տեսակի բակտերիաներով, կաթնաթթվալին «Ստրեպաոկոկեր» Վէրչիններս ոկզբնականշրջանում երկչնդիկների ձնով են ձանդնա դալիս» են ճեւոո, կաթնս»իսկ ճեւոո շղթալիկներ կազմում: Ռրոշ ժափանակից են

է,

որ

առաՀ

վալին բաղտնրիաները խմորման

ալն ժամանակ Դգլլուկոզը, առաջէ գալիսմիալն կաթնաթթու, այսպես

Շգէնչ0չ

--2ԸԷԿՇԷԼՕԷԼՇՕՕՒԼ

դլլուկողա--

ա աքըԱՆ որու

"

աապես՝6ԸՅէրօՕչ պենտոզ

ճայտնի

կաթնաթթվի, ախ

Բացի

կասա

թթլրց, Ն

56ՇԷՏՇԱՕԻԸՇՕՕԼԼ -Լ 5ՇէլՇՕՕԷլ

կաթնաթթու 6-Լ քացախաթթու:

--

Հ-

գոնվում

Ինչպես ճարտնի է, սիլոսացվող բուլսերի մեջ միշտ էլ պենտոզալինշաքարներ,դրա ճամար էլ ամեն անդամ,նույնիսկ մաՔուր կաթնաթթվալինխմորման ժամանակ, կաթնաթթվիճետ խարթու է կուտակվում. ճայրտնի է նան, որ կաթնաթթվային բակտեբիաներից ոչ բոլորը կարող են պենաողներխմորել: Բացի ալ, աիլոսի մեջ գորժող տարբնր տեսակի կաթնաթթվային բակտերիաները ճավա-չ ռար քանակությամբ կախնթլթուչեն առաջացնում: Դա արդեն կախչաժ է այն զգալնությունից, որ առանձին տեսակի կաթնաթթվալին բակտերիաներնունեն կաթնաթթվինկատմամբ: ծարբերտեսակի կաթնաթթվալին բակտերիաներն երարից ուարբերվում են տարբեր նասկի ուրբ շաքարների նկառ:մ ուննցաժ վերաՔն

քացա-

.

բերմուն բով: կաթնաթթվային ե տարբերություն բակտերիաները, աղիքայինբակտերիաների, սննդանյչութի մեջ շաքարների բացակալության Հո փա են զարգանում: Իսկականկաթնաթթվային դեպջում բակտեբիաները, որպեսազուտալին են սննդանյութ, կարողանումի օդտադորժել միալն պեպտոնները (լուծվող սպիտակուցային նյութեր),եկ ճնացաժ,

կոչված, արոոնս են

կարող ները: այդ

ոչ

իակական կաթնաթթվային բակտերիաները, բացի

օգտագործել «սվելիճասարակ աղուռային միացություն'

որը

միջավայրում,դրա ունեցող

կարողանում է գործել գրեթե չեզոք ոնակցիա ճամար էլ զարմանալի չէ, որ աղոտ

րունակող կերերում կաթնաթթվային բականրիաներ չեն

Օրլա-Իննաենը, Թթվող

«լա-

զարգանում: կերերի մեջ կաթնաթթվալին բակտերիա-

ների մասին եղոծ ն իր ուսուննասիրությունները լ Հետազոտություններն ե մի բերելով, տալիս է կաթնաթթվայինբակտերիաների տարգը Այն կաթնաթթվալինբափտերիաները, որոնք շաքարների Խմորման Ժամանակմեժ մասամբ կաթնաթթու ե բիչ Քանակությամբ կողմնակի նյութեր հն առաջացնում, նա բաժանում է ճնտն լալ

ճետելալ.:

ցեղերի."

Տեւմոբակտեւիաների ցեղ.--Սրանք երկար ձողիկներեն, զար-՝ ղանում հն 20:Շ-ի ե ավելի բարձրջերմությանպլալմաններում, "ղենտոՀզալինշաջարներըչեն խմորում ն 22"Շ-ից ցածր ջերմությանպայման1.

"

հն՝

մալա ջաքարները զավակն Իակտերիում Դելբրուկի,

ա)

որը

լավ (մորում

է

սախարոզ ն

վաթճաչաքարը չէ խմորում, դտնվումՀ բազժաշատ կաթնաթթու է առաջացնում, Թեզ կերաբուլսերի վրա. է: թթվությանը բավականգիմացկուն չի իոմորումտախարոզ ն մալբ) Բականրիումբուլգարիկում--ռսա է շաքարները, այլ լավ խմորում կալթնաշաքարը, բավական թթվություն է առաջացնում, գտնվում է կաթնամթերքների ն սի-

տոզ չատ

չոսացվող բազմաթիվ բուլանրի վրա:

2. Ստոեպտսթակտեւիաների ցեղ.--Այս ցեղին պատկանողբակտնրիաները լավ զարգանում ծն կաթի ն շաքարասնկայինխաշվածքի ն սալիցինը (շաքարանման մեջ: էվ խմորում ծն մալտող շաքարը են քարը: Այ. ցեղի նլութ է), բացառիկ դեպքում խմորում կաթնաշա մեջ մտնող կաթնաթթվային բակտնրիաները մեժ մասամբ կարճ կամ Փրկար ձողիկաձն չղթաներ են տալիս, զարգանում են ցաժր յերմասնրանց մաքսիմալջերմությունը ճավասար է 36--40-Ը-ի: ոխիճանում, Էպ՝ Ալս ցեղից ռալտնի

ա) Ստրեպտոբակաերիում քԼՅոպլաճտարում--(ՏԱճք(ՕԻճԸէԲոստ է մալտողը, սախարողը, ճաճախ նան ուսֆինողը, ղեն18սՈ1)--խմորում ն ար շաքարներն շաբքարանքրան նյութերը" ոողանները կազեի (Տ16ճքէ0ԵՅԸԼ(ՇՈ բ) Ստրեպտոբակտերիում Աւ ճտ) ն եղեդնաշաքարը. մալտոզը է Ը«վ խմորում կաքնաշաքարը դժվարու՝

ու

--

Թլամբ

խմորում,

է

ներում:

Մեժ

չափով դտնվում

է

սա

կարտոֆիլայինմզվաժք-

Ստրեպտսկոկուսնեոի ցեղ--Այսցեղի մեջ մւոնող կաթնաթթվանշանակում է՝ պիտի լին բակտհրիաները լավզարգանում են կաթի մեջ. հն՝ լավ խմորեն կաթնաչաքարը: Սրանցիցճայրտնի Ֆֆ.

զաթնաթթվալին բակտերիաներիմեջ Ճայտնաքերվաժ ( էրիպսի-

նին մոտիկ ֆերմենա,

խաշվածքի ճեղուկի մեջ լավ ղարՍերում չեն գործում, շաբքարասնկալին են: Ալս ցեղի մեջ մտնող զաթնաթթվային րբրանտերիաներից պանում

ա)

տ011ՈՅԸԲՅՍտրեպտոկոկուս սոլանացեարուս (Տ(Քճք(ՕՇՕՇԸԱՏ է դտնվում կարտոփիլայինթթվաժ մզվածքի մեջ. լավ խմո-

1Ա8)--որը կայթնաշա քարը:

բում է

106Ը1Ա--Սա ֆոհցիում (ՏէՔԲք1ԼՕՇՕՇԸՍՏ բ) Ստրեպտոկոկուս

ճա-

ճախ ճանդնեսէ դալիս երկու գնդիկենր միմյանց միացած երկկոկերի ձնով: Լավ խմորում է կաթնաշաքարը, մալտողը, դեքատրինըե-

ալրն'

հղեգնաչաքարը: Լավ ղարդանում է 35--45"Շ-ում. խմորում 50"Շ-ից բարձր ջերմության չի դիմանում. դտնվում է թթվաժ կարտոէ

նան

Ճիլե մել:

18ՇէՏ . գ) Սարեպտոկոկուս լակտիս ացիտի (ՏԼՇքէՕ«ՕՇԸԸմտ

8Ը1423

ե նման ԷԱ)--ասեղեգնաշաքարը շաքարները չե (ոոբում, չավ խմոն կաթնաշաքարը փալտողը. զարդանումէ 25-.35-Ը ջերմության պայմաններում, 38--40«Ը-իցբարձրջերմության պայմաններում դորժել չի կարողանում, է ղանաղան ւեսավի կերեսիլոսացվող դտնվում

բում է

բե վրա.

ղարդանալով։ առաջացնում է դազեր՝ջրոժին ն ածխաթթու, ինչն» քացախա-կաթնաթթուներ: Եթե արը բակտնրիալի ճետմիասին ճիլոսի մեջ զարգանում են կաթնութթվային բակտերիաներից Դեսմփորակտերիում (16օՏտռեճոճոստ եսլքոոոսո) բույլցարիկումըն Ստրեպտոկոէլ երբ կուս լակտիսները» Դրա Ճամփար արդլունքըվինում է Տակառակը: պետք Է աիլոսացման ժամանակ ընտրել այնպիսիները, որոնք տալիո իայն կաթնաթթու: նան

՛

ՈՐՈՆՔ

ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐ,

ԳԱԶԵՐ ԵՎ. ՄԻՋԱՆԿՅԱԼ

ՊՐՈԴԹԻԿՏՆԵՐԵՆ

ԿԱԹՆԱԹԹՎԻ

ՀԵՏԶԳԱԼԻ

ՔԱՆԱԿՈՒԹՅԱՄԲ

իու Խիոճրն հաոքուր թուրանոր

ԱՌԱՋԱՑՆՈՒՄ ՍԻԼՈՍԻ ՄԵՋ

Երբ ռիլոսացվող րարձր է, կաթնաթթվակերի մեջ ջնրմությունը է իսկ սվելին բակտերիաներիցվարդանում Բակտերիում Դելբբուկին, լակտիս ացի-լի ցաժրբ ջերմության պալմաններում՝ Սարեպտոկոկուս

1. Բետաթակտե՞րիումճեւի ցեղ.զե ն 3"Ղ Այլո ցեղի ո ատկանողբակտեչ են դորժումկաթի մեջ, իսկ շաքարասնկալին խԽաշվաժքիթ են ճեղուկի մեջ բավական անում, սրան այլ նման Աա հար ար հրկկազմություն ունեցողշաքարները է (կաթնաշաքար, եղեղնաշաքար այլն):Ալ, ցեղի մեջ մտնողկաթնաթթվալին բակոնրիաներից Ճարտբիաները վատ

ա մորու, շաքարները լավ

ի

րան

զա

ա

.

այա

տիները:

|

տեղեկություններ նան ալն մառխն, որ ոխլոսացման ժամաՀ նակ, բյսցի վերոճիշլալ կաթնաթթվալին բակտերիաներից, դործում նն ե նան Բակտերիումբրասիկումը Բակտերիում կուկումերիս ֆերմենտատինը (կաթնաթթվալին բակտերիաներ կան

)։

ճն

ա) Քետաբակտերիում բրնե (ԾՏԵԵՑԸԷՏոսող

ԵԼԸՄ6) --խմորում արաբինողը, 98-Շ-իցբարձր ջերմության Հե դորժում: ոջայմաններում բ) Բետաբակահրիում լոնգում (86104606 նղ լօոքսո)-չի խմոբումարաբինոզբ. 45-Շ-իցբարձր ջերմության դնելքում չի դորժում.

Ալս կաթնաթթվային րակոնրիաներից «սիլոսացման ժամանակ ունեն Ստրնպտորա Խոշոր նշանակություն տնրիաները,առասնձնառղես ն. Սարեպտոկոկուսները: ԽմորմաճշՓնթմոբակտերիաները Շաբարներ, մեծ են մասամբ ժամանակ ալս բակտերիաները կաթնաթթու առաջաց-

է

Է տեսակիԹթվողկերերի մեջ, տնվում զանազան Պ-

սրանց ճետ միասին զարդանում են նան այլ բակտերիա կաներ, որոնք խմորման ընթացքը փոխում են, դրա ճամար էլ շատ է սիլոսի արձեստական ավելացնել իսկական կաթնարնոր ձնով մեջ ունի ախլոսի որակը: որը մեծ թթվայինբակտերիաներ, նշանակություն բարձրացնելուճամար: Եթե իսկական կաթնաթթվալին բակոնրիաների ԹԵՎԸ մեժ է սիլոսի մեջ, մնացած կողմնակի կամ Թույլ կաթնաթթու առաջացնողբակտերիաներիկենսագործուննությունըթուլլ է լինում:

Այս ցեղին պատկանող ցեղ.-բակտերիաները լորձունք, ւ

Բետակոկուսնեւի

եղեջնաշաքարը ձնափոխելով՝ առաջացնում նում են շաքարասնկալին խաշվածքի մեջ, են

են

լավ

զարդա-

չեն խմոչ բոլորովին րում, խմորում ն եղեգնաշաքարը մալտոզը. կաթնաշաքարը նույն» պես երբեմնչեն խմորում,զարգանում են ցածր ջերմաստիճանում: են՝

օսլան

ճալտնի Սրանցից

ա) հետակոկուս (8618ՇՕԸԸԱՏ 'արաբինոզացեուս 8(4ԵԼՈ058Ը615)--խմորում է ճաճախ Ֆան ՓՔսիլոզը: տալիս է երկկոկերի կամ 21Թաների ձնով դտնվում է սիլոսացվողշատ տեսակի ոԲՈՐԻ րա

արաբինոզը,

բակտնրիաներ, Աղ

|

բ) Բետակոկուս բովիս (861(2ԸՕՇԸՍՏԵՕՄ1Տ)-ատ երբեմն չի խմոէ Թթվող դտնվում մեջ, կարտուիլի Ֆրետբ ն Պետերոոննիրենց ճետ աշխատակիցների միասին

Աա

|

բա

աներին

Լ

սրանց

'

Խարաաանոն 421`

Դ

ախլոսինորմալ ճասունացմանՏՔացախաթթվային բակտերիաները

ղարդանալչեն ժամանակ

կարող, քանի որ ալղտեղբացակալումէ աղատ: Թթվածինը: Բալց սիլոսի մեջ, ալնուամենալնիվ,որոշ քանակությամբ Քացախաթյու է կուտակվում, Ալս երնուլթը ոչ ե կապվածէ քացաճետ, ալլ բացատրրբականրիաներիկենսաղործուննության մի՛ տեղի է ունենում վում է նրանով,որ քացախաթթվի կոււռակումը շարք կաթնաթթվալին բակտերիաների կենսաղորժունեությանճետնան`ՓՔով,Վերջինները՝շաքարները, առանձնապես քացախաթթ կաթնաթթվի ճետ միասին մասամբ առաջացնում են

Նիարարակունյոն մոտիկբավե "ղենտոզա

են տերիաներին, որոնք, արարինոզ ե խմորում ջաքարներըՒ (էակտոբակածրիում արաբինողում ն հակտորակտերիում )է պլենտոպում :

բոց

խաթթվալին

րումարաբինոզը, ԷՀ

նում,

Խուսջ ացնում շաքարներն ենկաթ'

խն "ւ նան ոգնորը

Քացախաթթվալինբակտերիաների դորժունեությունը սիլոսի մեջ, չի բացառվում, նրանք սիլոսի մեջ ճաճախ գործում դրանով ն աիլոսի ճ որում բավականշատ ապիրտէ կու օգն էլ: են,չթե տ ակվում, ճե է դորժում: Այ. դեսղբում նրաց թիվը ալդտեղ շտությամբմուտք իճարկե

425.

բավական '

մեծ

է չինում,

է Խաթթու

կուտ

Ց

ե

սիլոսի Մեջ էլ

ակվում

անկվում:

քանակությամբ քացա-

մեժ

ուղաթթվային բակածրիաները, գորժծլով ռիլոսի

18 Գնավոխումիցլուղաթթու

են

առաջացնում,

մեջ. չաբարխե-

Ցուղաթթվալին բակտերիաների կնռագործուննութան

ատացվում էն առվորարար

ընթացքում

քացախաթթու, պրուղիոնական մբջնա-դինու,բուտիլալլ

երբեճն էլ

նան

ե

ՔՔունը, հջանկլալնլութնրի քանակը կախված

տեսակի ապիրտներ: Այդ

ճ

է

առանձին

լուղաթթվալինբակաքրիանել

ննլուվկենդանու

օրգանիզմի մեջ, կարող են լախսստ վնասել:Ամերիկա լում կատարված փորձերը ցույց նն տվել, որ քշառվույտի բորբոսնա են, Դս աիլոսով Ճորթերին կերակրելիս՝ 40 օրից նտո նրանք մաճանում Է ձճաճախարատտալտվում այն ժամանակ, երբ իշառվուլտի տաք սիլո ստացմանԷ օնթարվլում: Դրա ճամար անն ներս: պետք է խույոռին ն պետք | տաք ռիլոսացումից զարկ տալ սառը սիլոռացման եղանակին. ոն որ Ճասունացման պրոցեսն պարան նռրմալ ընթանա: տետնել,

կազմությու-ԿԱԹՆԱԹԹՎԱՅԻՆ

տեսակներից, նրանց ճՃառակից, օննդանլութերի նից 8 մք չարք ալլ ձանգաման ցներիջ, Անզրաժնշս, է եշ յր եթե ւմ թե լուղաթթվալին բակտերիաները ֆործում են չեզոք միջավալրում, Կոռո սպիրտի ճետ մեկտեղ առաջանում է նան զգալի : անակութ աեւի, լուղա

սկտ

ո

«ացետոն:

Բոլորտեսակի լին բակաւնրիանե բուղօաթթվա

աի մեջ, առաջացնում

Հետեան

նն

Ար

քով ռիչոռն

բ Բ աաթթ քան որի

մ.

կան

բու

ակու

ճուտ

ու

ո

չա

բ

չ Է տանում:

լողա

ու,

Մե շարբ դեպքն անինե ն ր ուի են դանիների նն կերակրելիս Թունավորման դեպքեր արձանագրվել: Թունավորումը ուլն է լոպիսի բնուլթ մուս նեցել,ինչպիսի մարդկանց երբնճն սլատանում է Մի քանի ճետազոտողներ 'գորժաժելիս: ախլոսի

«իլոսով

»

ունեցե

2. ի

են մեջ ճարոնաբերել եր-

Թունավորում առաջացնողԲացիլուս բուտուլինուս (886.

բակտերիան, որբ Թունավոէ

նրան

Աա է /Ք ի ե ոիտանուցալին առաջացնում պլութերը ե Բ մա

(

լքա

մ

-

նլութերն

են,

ներժծվելով արլան

որձե Բազմաթիվ որ

ԸՀշր

ցուլց "

ի

տժել,

որ

ճա-, դրա զարգանում, ան փն «զորությունը պնաւթ Հ չեն

երնբ ւ ԱԼ արիքում

ճամարեհլբացառիկ ուս նրանք իրենց` կենսադո ՅՐ Խր» Ս Է ն թերի քալյբալումից (Թունավոր

ուննու ,

ցիլուս

ո

ի

գոպ

ւ

նրբ միալն,

նլուԹացքում սպիտակուցալին

էն նրուլթեր առաջացնում:

լավ բոտուլինուսները

զ զարդանում

Թուլլ իմ քային պլարմաններում, իոկ,Ընդճակառակն ո ի հջավալրում թթվայի նրանք ի

զարգանալ չեն

կարո

նշան ա

մ

» ի ԱԱ աքալժաններում երան, ԲՐԻ

,

ՔՀԿ

Մու

ճնարավոր չէ՛ Գիտնականների մեջ միտք է ճղացել, Թե արդլոք կերերի սիլոսացման ժամանակ կաթնաթթվալինբակտերիաներիմաբուլ

որոնք ատացվում են բակօգտագորժել, կուլտուրաներ: կուլտուրաներ տերիոլոգիական լւբորատորիաներում: Այդ ուղղությամբ կատարվ փորձերը ցուլց

ման

են

տվել,

ԱԻ եսներն

ՊԱ

ա

որ

ո

մ

կերերի սիլոսացման ժամանակ ճառունաց ճականու"փով Իզ» են աաարացանու Բ չա ալն ախված

է ճատպատկանում գերակշռությունը թյուններից:Այդ պրոցեսներում որոնք ռիչոսացման ռվլալ պլալմաններ աես այն միկբոբներին, նն ստեղժվաժ: ն են, շատ զարդացմանճամարօպտիմալպայմաններ նրանց

տեսակի Ճիչտ է, կաթնաթթվալինբակտերիաները աիլոսացվող բոլոր եթե միշտ հրե տնվում Կ անց նն, է է Ը խիստ բա քաղված տարբերտեսակի տարբեր է զանազան բուլժամանակներում

են տվել, որ խոնավ ելղլանա ցուլց անրի վրա: Ուսուննասիրությունները 2 են կին քաղվաժ րբուլսերբ վրա էպիֆիտալին միկրոբները շատ-շատ նան ճետ են շատ ոբանց կարթնաթթվալինբակտերիաները:Իսկ չոր եղանակին քաղված բուլաերի վրա, ընգճակառակն,այլ միկրոբները շատ քիչ են: Ջոր նղանակին քաղված բուլսերի վրա շատ են աղոը» որոնք ավո տեսակի միկՐ ոբննին» օղից 8 սիոշու ճետ ընկնում 17 կեոր -

ո Ե

Ը

քն

'

ռիլոսի նորմալ աան կարող գործել, ենգանիների վրա| Է

.

ՄԱՔՈՒՐ ԿՈՒԼՏՈՒՐԱՆԵՐԻ ԵՎ,

ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ ՍԻԼՈՍԱՑՄԱՆ ՊՐՈՑԵՍՈՒՄ

ԲԱԿՏԵՐԻԱՆԵՐԻ

ՆՅՈՒԹԵՐԻ

ա

ա են չ' օրգանիզմըԹունավորում | Բացիլուս բոտուլինուսնե, ՐԸ կեն|

օիգանիցմի մ էլէլ օրգանիզմի մեջ նրանց ներկ,

Բա

Ը ՍյուԹունավո «լու

մնջ,

դանիների ճլուսվածքներում ն աղիքներում 10Ք:«բ

«հար Ր

ԵՕԼսհոստ)

Տարգառալով՝ մոխ

լու

.

փ

Մի երշիկի

ՔԻՄԻԱԿԱՆ

|

|

է «ավելիվնասակար ներգորժում բոռրբոսնաժ օխլոսը: ՀայտնիՔՊ, մի քանի բորբոսասնկեր, որոնք ոխլոսի ճետ կենդանիների օրգանիզմիմեջ Խն ճա «ռնցնելով՝ լուրջ վնասներ ցնում, երբեմննույնիսկ ԱՀԱ պատճառում, օրինակ՝Առոերգիլուռ Փլավուսը(Ճտքօքիստ Ոստ ն Ա«լնրբգիլուս ( ՃՏքտոք Փոսմիգատուսը սիլոռի ճետ անց» ստքհօտութուստ) Դ

:

Ը:

՛

,

Քիչ են, Եթե կերարուլսերի վրա կաթնաթթվալին բակտերիաները

օիլուացման ժամանակնրանք շատ դանդաղեն դորժում:Մինչն որ Նրանք ակսում են նորմալ զարգանալ) կողմնակի վնասակարմիկնն լինում: Ալս դեպբում արգեն վատ որակի բոբներն արզեն զարդացաժ սիլոս Է ստացվում: ապա

Հաճախ պատանումեն ալնպիսի դեպքեր էլ, երի սիլոսացվող կերերի վրա կաթնաթթվալին բականրիաներըգրեթե քացակալում են: Արլ ու արմատների որատաճումէ ճատկապես քնացորդ ճակնդեղի տերններն ճնտո մզվաժբից ստացված ձնացորդը ն. ալն օգտա խերը,կարտոֆիլի

դորժելիս, որոնց վրա դզոնված (աթնաթթվալին բակտնրիաները վերոսմշակման շնորճիվքչանում էն վամ նրանց խիա կենսագորժունեութլունը թուլանում է: կաթնաթթվալին բակտերիաներնառանձնապես քիչ են կամ բոլորովին բացակայում են առիտակուցալին նլութերով ճարուստ կերծրի վրա: Փորձերը ցույց Են տվել, որ կաթնաթթվալին րականրիաչ ների մաքուր կուլտուրաների օգտագործումը ճիշլալ կերերի սիլոսացման ժամանակխոշոր նչանակությունունի: Մի չարք ճեսապոտությաւններից է. պարզվում

խարու

որ

երր

առա-

շաքարու)

են աիլոսացվում բուլանրը տաք եղանակին,ն բայսերի վրա դան բրւվականմեժ Թվով կաթնաթթվալին ապա բակտերիաներ, շատ կաթնաթթվային խմորումը նորմալէ ընթանում, ն. ալադեզ թում կաթնաթթյալին բակտերիաների մաքուր կուլտուրաներիօգտազորժումն զգալի

արդլունքննր չի տալիս,

նն բարձր ճետաղզոտողներճանձնարարբում ջերմության ւ զայմաններում կերերը սիլոսացնելու ժամանակ սգտադորժել կաթնաԹթվալին բակտերիաներիցԲակաերիումԴելբրուկին, 95.-30"Շ-ի պալիոկ մաննենրում ֆերմենտատին, կուկումերիս օգտաղործել Բակտերիում լակտիս ացիտլին: 18-- 29"Ը-ի պալյմաններում՝ Բակտերիում

Մի

եաթնաթթվալին բակտերիաների մաքուր կուլտուրաների օղտա-

դորժումնյսռանձնասպես Էոփտավոր է սպխատակուցալին նլութնրով ն

ճա-

բույսերի չլուղատնտեսական արդլունարերությունից ոտացված ճնացորդների ռիլոսացման ժամանակ բուստ

Բակտերիաների մաբուրկուլտուրաներիկիրառման

դեպչբում, ճաբնականճանապարճով կատարվող հասունացմանպրոցեսի ճետ, ախլոսիմեջ գազեր հ ամոնիումի աղեր շասո Քիչ են առաջ դալիս: Բապե ալդ,կերը ոտացվում է րաց ճամ դույնի, ճաճելի Ճուտով, սլաճոլանժանժամոնակ շուտ չի փչանում,շուտ ճասունանում է, ն, որ կանորն է, կորուստիռոկոսը չատ ինորն փոքր է լինում:

բում ճասուկնացողսիլոսներում

ու

արդյունքներ է տալիս

:

:

Ներկալումս կերերիաիլուացման ճամար կաթնաթթվային բակց տերիաների ատրոջս տում են մաքուրկուլտուրաներ: Ալդ նորատակի Տամաի(միշարք անտնաուլցլուններ սիլոսացման ժամանակ օգտաղորԴոմ են

Թթված կաթի լուծուլթը,որը մեֆ քանակությամբ կաթնաթըթԻ վայինբսկտերիաներ սյարունակում: Սակալն սզետքէ նկատի ունեդայ

որ

|

թված կաթի կաթնաթթվալին բակտերիաները խմորում էն մի-

նրանթ երբեք. քուլահրի մեջ դտնված կաթնաչաքարները, հղեղնահ շաքարը ալլ շաքարներըչեն կարող խմորել կաթնաթթու առաջացալ Ալեինչ, այն

ու

դտնվում,

ն

ախլոտացվող կերերի մնջ գլխավորառգես եղեգնաշաքար Է,

պատճառովՀ: "Թթվաժ կաթի մեջ ձղած կաթնաթթվա(իր բակտերիաները կերերի ժամանակ.օգտագործելը չի կարող նշանակություն ունենալ:րա ճամար էլ սիլոսացմյանժամանակ

«յդ

միլասացման

մաքուր կուլտուրաներ ստանալու բակտերիաների կԿաթնաթթվալին ճամար նախօրոք նրանց ալս կամ ալն միջավալրից մեկուսացնում են 1. լարորատորիալումբազմացնում: Բազմացմունճամար կարելի է օզմ իուլն Թե ղանաղան տագործել օննգանլութեր, աննդանյութը տեսակի ն բավականքանակությամբ նյութեր պարունա ազոտալինշաքարային կիւ Կարելիէ ճանքալին նլութերից պատրաստելսննդանլութ, ավելացնելով 0,5 տոկոս պեպտոնն 1 տոկոս շաքար: Սննդանլութկարելի է նան ճետ պատրաստել տարեհկանի թեփից, խառնելովսրա կարտոֆիլի ն ՀՕ ւոեխաշվածքի (մինչն ճաղենաչը:) ճաննդեղի ճեղուկ տոկոսային 1 տոկոսի բններ կամ նրա փանրու տեսակի ծարբեր ճաշվով, քը՝ կալթվրո՛ տարբեր այս կամ այն սննդանյութի ճարթթվալին բակտերիաներ են զարգանում. օրբնալ Բակտերիում Դելբրուկբն ինտենսիվությամբ ավ զարգանումէ սպիտակուցալիննլութերով ճարուստ սննդանյութերի զբա, այնինչ ննացած կաթնաթթվային բակտերիաներընման պալմանեն բուսական խաշ-չներում չեն զարդանում, բալց շատ լավ զարգանում Կիաժ բներում(ա՛լաին քն՝ նրանցից պատրաստաժճեղուկ լուծույթներում '

սառիեղանակներին, ճատկապեռաշնան եղանակներին, երբ օդի ջերմությունը ցածր է, Դարզէ, որ ալա դեպքում պետք է օգտագործել այնպիսի կաթնաթթվալինբակտերիաներ, որոնք լավ զարգանում են

ցածր ջերմառտիճանում,

շարք

Գարղէ, որ ալդ երեբ խմբերիցպատրաստված մաքուր կուլտուրան կարելի է օգտագործելհ՛ բարձր, ե՛ ցածը ջերմության պալմաննե-

մեմատ

Մաքուր կուլտուրաների լավ օգտաղործումը

ոլնտբ է օգտագորժելալնպիսի կաթնաթթվալին բակտերիաներ, որոնք Խղեղնաշաքարըն ալլ բուսական շաքարները կարող են ամորել ն ջաջցնելկաթնաթթու, Բացի ալդ՝ կերերի սիլոսացման ճամար պետք Էէ օղդտաղորժելալնպիսի կաթնաթթվային բակտերիաների մաքուր կուլորը շաքարների լամորման Ժամանակ առաջացնիմիալն կաթտուրա, նաթլթու։ կամ սրա ճետ շատ Քիչ գազեր աայ ն բնղունակ լինի նան. տարբերջերմաստիճանիպալմանխերումմի քանի չաքարնել խմորել: աիլոսացման ժամանակ պետք է օգէլ պարզ է, ոլր տաք Ալատեղից տաղորժել այնպիսիկաթնաթթվայինբակտերիաննր, որոնք դիմացկուն են սկ սառը ախլոսացմանժամանակ Բոաբձր ջերժուլթյանը» օգտադորժել լավ են ղարորոնք ցածր ջերմության սզայլմաններում այնպիսիները, գանում:

'

լավ

Բոլոր տեսակի կաթնաթթվայինբակտերիաներնբնդճանրապես զարդանում են ճակնդեղիփանրուքներից "պատրաստված խաշվածբթ մեջ, Դրաճամար վերցնում են 500 գրամ ճակնդեղի մանրութ ն վրան սվեացնում 1 լիտր ջուր:

վ29

լուց

Կաթնաթթվալին բակտերիաների մաքուր կուլտուրաներ ստանա-

ետո

դրանք կարելի

է

լցնել սիլոսացվող կերերի վրա (տորի մեջ

): մաթնաթթվալին բակտերիաների կուլտուրաներ դործաժելիս դրանք ճուցնալես ոլեսոք է լցնել որոշ չափով: Գիտնականների ց ոմանք

ջարդում

:

առա-

են

կզ ախոսացվող կերին ավելացնել 10-15 խամ բակոնրիաներիճեղուկ։ Ալաճարարերությունը,ի՛նչ խոսք, չատ սիլոսների դեպքում կպակասի: Ալս դեպքում, բատ մի շարք Հեղինակների,մեկ տոննա սխիլոսվխին բավական է ավելացնել 7--10 լիտր

կաթնաթթվալին բսկտերիաներիկույուուրթաս Ինչպեստեսնում ենք, կերերի աքլոսացման ժամանակկաթնաթթյվալին բակտերիաների կուլտուրանբավական շամ» ծ, ն ալդ քանակությունը չէ ռատանալ ճնարավոր կենորոնական բաբո Դրա ճամաի էլ ամեն մի տնտեսություն բատորխալումի: ինքը պետք է

իսկ կենտրոնական կուլտուրան, լաբորատորիայիցղլեուք կախնաթլելալին բակահրիաներիՃիննական կաւլատունաները ե փուլտուրալիպատրաստման չե աբեր «ամո անանուն կաթնաթթվային, բազա օղաագործում Բ, ոն ԵԿ նամ սռիլոսաց ժամանակօդտաղործում աղը, կերակրի որթ կերի 0,1--0,»5 տոկոսըոյեսոքէ ռիլչոսացվող կազմի:ննբակրիաղի ալդ պատրաստի

ալդ

ք առանա

մարան խաների աաա լու

ՄՂՎԴ

"

ՏԱՍՆԵՐՈՐԴ

ԳԼՈՒԽ

|

ՀԱՍՈՒՆԱՑՄԱՆ

ՄիԿրՈբիՈԼՈԳԻՄԿԱն

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

ԳՈՄԱՂԲԻ

.

'

քանակը ճրբե,ք էլ չի ազդում

միկրոօրգանիզնների կենսադորժունհությած Ենդճակառակն, ալդ աղը նպաստելով տիկրոբներին, միաժամանակ բարձրացնում Է վրա,

սիլոսի

Բոթավան էլ

յ" ար Է նն

ճա

ք

տնի

ճ.յո ւե Ճամ/, որի

ուտում,

որակը: աղի կերակրի

ավելացման

ճետնանքով

բջիջներիցբուսական ճլութն արադորեն արտաճոսում է, դրա բակտնրիաներն ինտենսիվ 27 դործում, կուտակաթնաթթվի :

ունենում.

օրդանականնլու/թթերը միկրոօրդանիզների կենսա-չդտնված աննդոաքալքալվեն,ն նրոշնցումի դորժունեույթյան բնթացքում ճամար մաւոչելինլութենյութերը վերաժվեն բուլսերի սննդառության բե, ճարկավոր էչ որ տվյալ միջավայրում գոլությունունենան մի շարք: Ս Ի» որո Ռոպեսզիբարդ

հացի այդկ̀երակրիաղը սաիլոսինտալիս կ ենդանիներն շնորճիվ ավդ ախլոսըՄեծ ախորժակով

մեվ ն " Բորարար աա աաա Տ »-է" ատռւոխիճա ե Թթվությու 5ի կա ավությու Քալրուլթյուն Հողը թարմ '

ունկ,

չալես

ան

որոշ

-

սպարարստացնելու դումաղբով.. դեւլբումբույսերիբնրչե բարձրանում, ընդճակառակն, Թարմ ոմ աղբը քատվությունը բուլ սերին վնաս է պատճառում, թուլացնումէ նրունց նորի ալ աճեցողու-

Թրոնը, իջեցնում է բերքատվությունը: Առա Թե ինչու կուտակվածգոմտեղափոխելը ն ճողի մեջ մտցնելը, անձրաժեշ» աղբը նախքան դաշտ ք, որ միկրոօրգանիզնների կննսագործունեությամբ այլն որոշ չափով ճառունանա ձնափզոխման ենթարկվի, ալսինքն՝ որպես սլարարտանլուլթ: ան ճիմնականում պրոցեսխ արագությունը Փոմաղբիճասունյացմ է Փոմաղբի մեջ մտնում են կախված նրա կաղմությունից: կաղմության ն ընտանի կենդանիներիՏեզուկ պինդ արտաթորան քները՝խառնված: ցամբարի ճետ:

Փոմաղբի քիմիական

կազմությունը ն նրա որակը կախված են ն ցամ քարի քիմիական անասունների արտաթորանբների կաղզմությունից, ինչպես նան գուրաղբիպածպանմանեղանակից:Անասունների արչտեէ տաթորանբների Քիմխականկաղմու թյունն էլ կախված կենդանու սակից ն ընդունած կերի որակից. որքան խթտացրածկերերով հն սնվում քան Տ արուստ լն է լինում աղոտով, անասունները, գոմաղբը առատ

ու

որքան Ընդճակառակնչ ֆոսֆորով,կալիումովն ուրիշ ռննդլատարրբերովը, ան կերերով նն անվում աղքատ ցածրորակ, կուզիտ,ոպիտակուցներից

Ս.ղյուսակ

ա-

սուններըչ ալնքան քիչ քանակությամբ "ելութեր են դտնվում դոմաղրի մեջ:

ազոտ,

ֆոսֆոր,

կալիում

ն

Մեկ գրամ գոմաղբիմեջ միկրոբներիթիվը միլիարդներով

ալլ

(ըստ ուղղակիճաշվառմանմեթողի)

Պլութերի ն ազոտի կորուստ: Այդ կորստի չափը կախված է կուլոի նների կենսական պրոցեսների ինտենսխվու«(եջ դործող միկիոօրգանիզ

-

Գոմաղրի տիպը

Թլունից:

ւ

օրդանականնլութերի կուտակում, Դումաղբը» լինելովբազմապիսի է։ Գոմիկրոօրդանիզններիզարգացմանճամար լավ ոննդամիջավալր

ն

-

Տեդաձն բակ-|Ջողաձն բավաերիաներ տերիաներ

եմուշ

վերցնելուեղանակը

Տ

է

Միկրորն ը

իոնը Ը

: "

մաղբի պաճպանմանժամանակաշրջանում նրա մեջ դտնվող միկրոօրգաանալով՝ են ան ննա եսնե ԿՍիղճախերն Ս իրենց կենսական զարգանալով ընթաց ըն արադ պրոցեսների ԵՆ Քու օրգանականնլութերի մեջ խորը /իոփոխություն առաջացնում, հ ճխոնան քով էլ ճՃետո«լլ տեսք է աղբը կարճ ժամանակից դրա դում

ր

ա

ձնափոխության ընթացքումէ,

Նման

ռտանումի:

նասունանում

ասաժ,

ժամանակ

զոմաղբլոալոպես

որ

Մեկրբոօբգանիզմների լենսադորժուննուլթյան

է,

Լոեվ բնութագրել դոմաղդբում առաջացած սվխուիոլսությունները

ճնարավոր չէ, քանի որ դրանք առաջ նն դալիս բազմապիսի ն մաթեվ միկրոբների կոզմից»յլն էլ միաժամանակ Գ ոմաղբիպանպանման

Գ՞ մ

Օլ

շնորճ

ա

աղբի

ոն

աճախ

"ՐՀ

գ

ն ուրը մ,

յոքե

բանակությամբ

ճակալական

ՂԲԸՑ

թամբ

աունացման ժամանակ տեղի ունեցող

փնտենսիվությունից:

Ս Հ ՒԶ Ո"

ե

Ս

"1

ի

, ազե Ր" ե 171: "ր

Ս մա

զարգացող

Բա-

36,6

ս

կույտր պնդացնելուց ճետո Փորձը դնելուց Հ ամիս անց Հասունացման վերջում

Դաշտ շ

,

-

.

-

.

12,9

.

:

12,0

-

:

13,6

20.0

ավորոն

30.5

»

,

35,0

0,97

11,8

1,87

10,1

1,42

1,25

3,9

59.6 61.1 ,

71,6

Յ0,0 Չ3,8 17,5

Փուխր գոմազբ

եյու փոխադրելու

պ

աճին

5...

22,4

68,2

34,1

9,0

Սառը գոմաղբ

|

24,3

0,41

միավորներ

8,4

-0,74

90,6

48,շ 32,6

Ինչպես ենրնում րնումէէ Ինչպես

դոմաղբն ներից, գոմաղբ ալդաղլուսակում բերված տվյալներից, արչ աղլուսակում բերված է միկրոբներով, շոտ ճյարուտտ բոալց եթբ նրա սզանպանընդճանրապես

ժամանակ կուլտի մեջ (փուխբ վիճակի դե քում ) լավ անրացիաէ մեժ է Լինում: Մյդպիսի միկրոբների Թեվը անճամեիատ ոտեղծվում, օբդանականնլումեջ. առճուհլի Թվով միկրոբներ զարղդանալով, ղդոմաղբի ման

:

են

ս աճված եղանակներով տրվածտարբեր :

:

ՍՈ

30.6

միկրբոբիոլոգզիական պրոցեսների

միկրոբների թվական տարբերությունը:

Փորձրդնելու աճին աշտ փոխադրելու սլածին

-:

-

Աղլուսակ

-

ցուլց է

աննե բում. մ

սայմա

605Ը

մե-

Միկբոբներըդոմաղբի մեջ անցնում դլխավորապիս անասունչ մեղը միկների Թրիքից ն ցամքարից:Առողջ կենդանու օրգանիզմում նե բազմաՀչ Փոբներ չի պարունակում: Օբգանական նլութերի չատության ինչպես Սան նպաստավոր Փիզիկո-քիմիական զանության, սլալմանների ղդոմաղբիմեջ դտնվում հն բավականչատ միկշնորճիվ, առկալության բոօրգանիզմներ:Նալածթե գոմաղբի պաճպանմանժամանակ ինչպիսի են ստեղծվում, բոտ ալնմ էլ նրա մեջ գործող միկրոբների ս«վալմաններ ուրոսվում է: Թիվը փոփոել 17-ում

30-Ը

,

Այդ արժեքավոր նլութերի կորստի չասիր կախված է դոմաղբի

գոմաղբի մեջ

39.5

Փորձը գենլու պաճբե..-:

նից կամ բոլորովին չպակասեն, կամ նվազագույն չափով պակասենբուլոննդառությանճամար անձրաժեշտ նլութերբը: անհրի

:

Տաք գոմաղբ (րոտ կրանցի)

բազ-

ժամանակամիջոցում միկրոօիգանիզնների

,- մերն ութե "ւ Ե Կ արա Ն

կենուսգործունեության ՐօոՔ

-

են խիստ յիոփոխության կարճ ժամանակամիջոցում ենթարկում: Թերըբ այդպիսի ձեափոլվոուլթյան Օրգանականնլուլթերի ընթացքում զգալի դազալինցնդող նլութեր են առաջանում,որոնք արաթանակությաւմբ են դոմաղբի կուլտից, դությամբ ճեռանում մեժ կորուս է լինում: նլուլթերի

ն

դրա

ճետնանքով

չոր

բնրվածտվլալները ցուլց են տալիս, թե տարգոմաղբիմեջ միկրոբների Թվի մեծացմանը պրաճված եղանակներով -Ապլուսակ18-ում

բեր զուգընթաց ինչ քանակությամբչոր

նլութեր

են

կորչում

Ս-ղյուսակ

Գոմաղբի

ճասունացման ընթացքում թիվը ե բակտերիաների |

Դոմազբի պաձպանմանեղանակը

Գոս/դթի

Թիվը

ոմա

միլեաըդներով

--

'

Տաք դոմաղբ (բոտ կրանջի) Սառբ

Ֆ

ՑՈ:

ԴՈԸ

Թաց վիճակում Դար Փուխը դոժաղբ Հ

Ինչպես ցուլց

«ԴԴԴ

-

| Հ

Հոր

Բակտերիաների

17,5 32.6

ՑոՈագ

34,2 90,0

տոկոս եթե կուրոի ջերմաստիճանըճավասար է 355Ը-իխ» ապա գոէ` 39,4 մաղբի չոր նլութերի կորուս ոը կազմում սերոր ւպալմաններում 8,4 սռոկոս: Ինչպես ստխսնումենբ» տոկոս,անահրոր պալմաններում՝ ն անհրոր անահրոր պայմաններումօրգանական նլուլերիքայքայման ժամանակ չոր նլութերի կորուստները քանակապես խիստ տարբեր-

3.6

նյութերիկորուստթ ա

Հո

ամ

նյութերի կո քուտտը աոկոս-

| ԴԵՐԻ |

իրարից: վրա Փոմաղբի օրգանականնլութնրի քալքալման ինտենախվության խիստ աղդում է նան կուլտում պարունակվող չրի քանակը: Ալասգես, է 50 սռոկուս անրոեթե դոմաղբը ւարունակում խոնավություն, օրինակ՝ 48,2 Է չոր ժամանակ նրանից կորչում նլութերի բայինքալքալման կոսը, իսկ 85 տոկոս խոնավության դեպքում` 31,1 տռկոսըո Նույն ԽոԺամանակ չոր նյո

վում:

չոր

մա,

|

17,9

16,0 25,5

տոչ

33,0

տալիս ալդ աղլուսակում բերվաժ տվլալները, է կիրառվում ջոմաղբի պաճպանքան է ենթարկվում միկրբոօրգանիղնների բոտ այնմ էլ փովփոլսության Թիզը Փոմաղբի օրգանական նլութերի քայքայումը անղի է դումաղբիՄեջ: նն

հլանակ նայած Թեչինչ

ճամար» |

ու-

նեխում

ն՛

կորուստը

ժրգանական նրթերթ անրոբ» անանրոր ւզալմաննելրում: ան դես քում, երբ է Լինում ալն եղանակի կիրաում կուրոթ ն՛

մեժ

մեջ միկրոօրգանիդմների Թվի մեծացման ն նրանց կենսագործունեության ճամար ավելի նպառտավոր դ այմաններ են ատնղժվում: Ռբքան միկրոբներն արազ են շատանում: գոմաղբի մեջ, այնքան էլ նրաեն օրգանական շորտ սիդ արադ նրութեր կորչում: Անրոբ(ավելի ճիշտ՝ անհրոբ-անանրոր)քայքայումը գոմաղբի բ պան ուն մտանընթացքումմիշտ տեղի է ունենում փուխը կուլտնրում հոմաղբըշատ ավելի փուխր վիճակ է ունենում, երբ անասուններիպինդ են ճ արտափորություններըխառնվում ճեղուկ խռշորկտորներ ունեցող: ճետ: 789 քանակությամբ ցամքարի Անանհրոր պալմաններումօրգանականնլութերի քալքալման պրոցեսն ընթանում է ճամեմատարարավելի դանդաղ, քան անրոր պրալու

մաններում:

Սխանհրոբ քալյքալումը սկզբում ավելիինտենսիվ Է ընլթանում, ապականդ է առնում, որովճետնսկզբնականշրջանի ինտենսիվ քայքայման ժամանակ միջավայրումմեծաքանակօրգանականթթուներ են կուտակում, որոնք կասեցնում են ճետադա աճեցողումխիկրոօրգանիղնների Թլունը:Արդէ պատճառը),որ գոմաղբի մեջ անահրոր պալմաններ ստեղ» ժելու դեպքում նրա օրգանական նլութերի կորուստը ճամեմատարար արակասէ լինում: ն Եթե գոմաղբի կուլտի մեջ ստեղծված անահրոր պալմաննեթում օրգանականչոր նյութերի կորուստներն իրար ճետ. ճամեմատենք»`

անրոր

կորուստը կաաղմումէ 118

Տն

տոկոս, իսկ անանրոր պալմաններում՝ ճաղզիվ

Աաաա

Պուրաղբինիմճնական

ԱԱ

ՔՄն

օրգանական

նյութեւի

Բայքայումը.--Ժո-

նյութեր հն՝ անաղզոտմիացություն մաղբի ճիճնական օրգանական ներից Թաղանթանյութը (ցելլուլոզը), պենտոզանները, եկտինածխաժնային միացություններից լան նլութերը,իսկ աղոտ պարունակող ն Այչ ալն։ նյութերի քայքայումը միզանլութը ապիտակուցները, է գոմում, նախքան գոմաղբը գոմաղդոմաղբում սովորաբար սկսվում բամբար փոխադրելը: ն է միզանյութը, դրա նետնանքով Առաջին ճերլժին քալքալվում ն գաղ (ՇՕչ) ամխակ (ԱՒՆ) աժխաթլթու ղգալիքանակությամբ դոսիումմ է կուտակվում: Հետնապեսմեծ քանակությամբ ամիակ է կուտակվում ալն դոմերում,որտեղ անասունների խնամքը վատ է կազմակերպված առաջացած ամփիակն անմիջապես ցրնՄեզանլութիբալբալումից էլ սկսվում է դոմաղբի աղուտի կորուստը: դում է, ն ալդ մոմենտոից Որպեսզի ամիակը չցնդի։ պետք է օգտագորժելայնպիսի ցամքար, որն ընդունակ լինի մեժ քանակութլամբ խոնավություն ն ամիակ կլանելու: Այլ նպատակիճամար ամենալավ ցամքարը տորֆն է: անմիջապես եիտո, նայած նրա Փոմաղբը դուից տեղափոխելուց են ինտենախվ գործել տարբեր մեջ սկսում նրա ձներին, պաճպանման ֆեզիոլողիական խմբերի պատկանողմիկրոօրգանիզններ:Հենց դոմաղբի ջերմաստիճաննսկսում է բարձրանալ: Որքան ջին օրվանից փուխը է պաճպանվածդոմաղբի կուլոը, ալնքան պրազ է ընթանում, ին քնատաքացումը, ալան քն՝ջերմաստիճանիբարձրակոչված, ալապես Ին պրոցեսը ճատկապնս խինտենսիվէընթանում ցումը: քնատաքացման ձիու դոմաղբում: է Փոմազբիփուխլ կուլաում 4-րդ օրը ջերմությունը ճասնում արդեն 25-Շ-ի: ճնյոնանբ է կուլոի մեջ արագ.եղի Փոմաղբիին քնատաքացումը ունեցող օքսիդացման պրոցեսների» որոնք առաջ 27 դալիս ճենց դո՛

առա-

Աղյուսակ19-ում

են տալիս, թե դոմաղբերված տվլալները ցույց բե պաճպանմանտարբեր եղանակներ նրա կուլուում' դւոնըՀ կիրառելիս՝ են վող անաղոտ ածխածնային միացություններն ինչ արադությամբ ն Քալքայվում, նրանցից որքան չոլ նլութ է կորչում

միկրոօրգանիզմների չնչառության ընթացքում: է, Բնական որ առաջին օրերի Ընլթաց.բքում/ օքսիմիկրոօրգանիզմներն Լ դացնումեն կուլտի մեջ հղաժ ճեշմո լուժվող ածխացրատները այլ օրգանական միացությունները: Անկասկած, գոմաղբի ինքնատաքացմա՝ մաղբի մեջ

զարգացող

դորժումտմեժ

դեր

խաղում կուլտի մեջ մփշաառյես դորժող, ալո Թեվը, նույնիսկճառունացա է 15,300,000--18,050,000-ի, դրամ գումաղբումմճասնում

կոչված: ի

են

ՍՕղյուսակ19

որոնց բականրիաները, ջերմասեր

աերտ Գոմաղբի

ամրացված ե «էծ շատ դանդաղ է կուլտու ին քնաւոաքացումը աստիճանը շատ չի բարձրանում:

Խոնավություն սլարունակող ե նրու մեջ ընթանումի,

ջեր-

Փոմաղբի կուլտի մեջ սկզբնականշրջանում տեղի ունեցող բուռն միկրոբիոլոգիականպրոցեսներն աստիճանաբարդանդաղում են (ճատկապես փուխր կուլտերի մեջ), որի ճետնանքով գոմաղբի օրգանական նրւթերի քայքայման ինտենսիվությունը թուլանում է: կուլտի մառսան ճետղճնտե լնդանում է: Աճա այլս ժամանակ է, որ դոմաղբն արդեն զդալի քանակությամբ չոր նլութ է կորցնում:

|

ՅՅ. -՝ աի

Հառունացումիը

ճետո

մնացել

է

|

Թուքրված-լառբ պանման

ՀՈԳՔուՄ

|

|

պածպանման

ՈՎՔոՒՐ

պաճ| Տաք պանման

| գՈՎՔում

|

Ծզոտի ցամքարով

Թաղանանյութը՝

ե

| Փոտ| աա|

թթխ

աաա ատ

42.2 Սռբուստը ակրաներով 42:3 135250 Փենտողանները՝կգ 348689 119305 184016 38,8 առկոսներով 34,2 52,5 61,2 կորուստը տոկոսներով 65,8 47,5 -

-

ցամքարով Տորֆային Թայանքանյութը՝

քալբայուսըը.--

անազոտ աժխածնալին միացություններից ` դոմաղբի մեջ ամենից շատը թաղանթանլութն է, ճետո գալիս են պենտողանները, պեկտինլաննլուլժերը հ ապա մի քանի այլ միացություններ: Հեշտ խմորվող աժխաջրատներիցօոլան ն ալլ շաքարները գոմաղբի մեջ շատ քիչ քանակությամբեն դտնվում: Գոմաղբիպաճպանման կույտի մեջ առաջին ճերթին սկսում են քալքալվել օռլան ն ճեշտ լուժշաքարները: Եթե պաճպանմանժամանակգո վող այլ աժխաջրատները' մաղբի կուլտի մեջ աերոբ պայմաններ են ստեղծվում, այա ճիշլալ աժխաժնային միացությունները, Հատկապեսանհրորբակտերիաներին որն-. ե վերածվում կերի շնչառական պրողեսներում, ճեշտությամբ օրբսիդանում են ածխաթթու գազի ջրի, հոկ եթե գոմաղբի կուլտի մեջ անահրոբ են ատեղժվում (արդոլիսի պայմաններեն ստեղժվում, երբ ւ պայմաններ միացուանազոտ ածժխաժնալին նրա ղանդվածը սպնդացվումէ), ապա Թլունները միկրոօրգանիզմների կողմից լրիվ չեն քալքարվում, այլ խմորվելով` ձնաոլաովում են ղանաղան օրգանականավելի պարզ միադաղ, մեթան մասամբ էլ առաջանում ցությունների, են՝ ոժխոլթթու ն ջրաժին։ (ճաճճային գաղ--Շէէլ)

Ինչպես ասվեց վերնում,

առանց մոխբի

տոկոսներով

կգ

328058 192764

վուն ԱորոՅ»Ը կգ նմ

157296

տոկոսներով

կորուստը առկոսներով

`

ու

.

'

"

58,6

Ը

տոզանները

ընթաց բում,

|

|

:

ձառստայման մամտեք էլա լարը ժբ ոի ղոտն իբ փայը կորցնում է ն կուլտից դուրս քաշելիս անմիխջ ասես խշրվում է: Իր օրգանականնլութերի քայքայման ընթացքում դոմաղբը ընդունում է ավելի կամ պակասմիասնո մուգ գուլն ն դառնում է բնոճոտ րոշ ունեցող մի զանգված: Այր վիճակում գոմաղբը լրիվ ճասունացման առտիճանի է ճասնում: միացութլուննեւի

ան-Ան Ը

Փոմաղբ

ոքի

Փոմշաղբի անազոռր ածխածնային

կիրառմանղեպքում գոմաղբիանազուռ Պահպանման տարբերեղանակների ածխածնայինմիացություններիկորստի չափը

Մ

41.4

56616

36,0

64,0

309600

94,2 9»8 128250 81.5 18,8

212856 64,8 -

35,2

79640

50,9 49,1

Ինչոլես աղլուսակ 19-ի ավլալներիցերնում է, Թե՛ փուխը ն թե՛ եղանակով պաճպանվածղոմաղբերի մեջ թաղանթանյութը շատ աաք է քալքալվում։ եթե դոմաղքի մեջ սկզբում եղել է 100 կզ թաարագ է 42,3 կգ-ով: ԸԿդգճառունացումից ճնտո սպլակասել ապա ղանթանլուլթ, ճակառակն,տառը եղանակովսլաճպանվածզոմաղբի մնջ թաղանթանլութե քայքայումը շատ դանդաղ է ընթանում. 100 կզ թաղանթանլութի քալքալումից դոմաղբի ճառունացման վերջում կորչում է ընդամենը 4,8 կգ Թաղանթանյութ: Ինչպես աղլուսակիտվլալներից երնում է, գոմաղբի պենտողանները չամետատաբար ավելի արաղ են քալքալվում ն, ճետնապես, նրանց կոէ էլ շատ լինում, գոմաղբի պաճպանմանտարբեր եղասակայն րուստն

նակներ կիրառելիս՝ սլենտողանների կորուսոթ գրեթե նույն օրինաչավուկատարվում, ինչոլես Թաղանթանլյութինը: ն Թաղանլթանյութի պենտոզանների քայքայման ինտենսիվության, նան կորստի

Թյ«մռ է

ինչն»

նրանց

չասիի վրա Մեծապես ազդում է քարի տեսակը: Փորֆալին ցատքարիդեպքում տը

չոր

նան

ճիշլալնյութերի

ցամ-

կորուս-

պակաս է Լինում: ճատեմատաբար Թաղանթանլութը, որը գոմաղբի զանգվածի 20- 45 տոկոսն է կազմում,

քուր նոյաստոււր ճե մեջ ածխածնի ն ազուտի ճարաբերուլժյունն ալդ դեպ 1:15, Է քաւլսերի սննդառությանը.(4 : Ը»»1:10, 1:20)։ ԵԹԵ դոնրա ճասունացման մաղբի մեջ անազոտ ածխածնալին մբացությունները Ընթաց բում մասնակիորեն. չեն քայքայվում, այլ անկորուսո կերպով դաշտ տնղավոխվելով՝ճողի մեջ են անցնում, ապա դրանք բուլսնրըինորեն վրա բացասական ազգեցուլթյուն (Թողնում:Հողի մալոննդառության մ նծա անազոտ ածլսաժնալին անցած միացությունները ճողի քանակ բազմաթյվաղմինրոօրգանիզնների ճամար դառնալով բազմապիսի աուուո էներգիայի նրանց կենսական պրոցեսներն արագացաղբլուր,

Թւ՛ անանրոր մեջ Թաղանթանլութը «քալքալում բորբոսասնկերն ճառագալթասնկերը, ԹաղանթաՊլուլթը Քալքալող, տրոնող կամիձնավոխող զում են: միկրոօրգանիզմների ԹեՎբ : դոմաղբիմեջ մՄեժ չափերիէ ճասնումի: Հողի Թաղանթանլուլթը Քալքալող անրոր բակտերիաներից կարնորներնեն` Թե՛ անրոր ն

կողմից ճեշտությամբ բակտերիաների ւրոճվում են նան

է:

:

'

ու

Յիտոֆագերը Ցելվերբիոնները,իսկ անանրորբակտերիաներից՝ Բացիլուս ցելլուլոզա մեթանիկուսխերըն Բացիլուս ցելլուլոզա ն

Պուցլամբ քայքայում

են

ճիդգրողենիկուռները: Թաղանթանլութը ճեշնան ջերմասեր հականրիաներից Բայի ն Թաղանթանյութի թե՛ մեջ

Թե՛ Ցելլուլոզա դիսոլվենաները: գոմաղբի ան անազուռ դանվող ածխաժնալին միացությունների Քալքայման պրոՑոին են

մառնակցում

'

Մոնիլիա,նլագոսպորիում, Բոռրիխախա, Պենիցիուրիշ

շատերըո

եշվաժ մինբոօրգանիզմների միատեղ ն

միաժամանակ

ընթացող դենսագործունեության ն պրոցեսում Թաղանրանյութը ճնացաժ ածխաժ-

նային ծեշո միազուցյունները

ու

արալ

քայքայվում

են

Ֆալաժցամ քարի տեսակին, Թաղզանթանլյութը: մկբ ոբՔալքաղող ների Թիվը կարող է թիստ ուկոխվել: Ցամքարն ղգալիորեն րարձբազնումէ միկրոբիոլողիական պրոցեսների էներգիան, ժզոան ցամ ,արի դոմաղբի կուլտումի դնսրքում ների (ննսագործունեությունն է

ինտենսիվ

շարք

դրա

շնորճիվ

`

ժժաղանթանլութն արոսգձն ախոռում է։ "եջ ոլեկոխնլուն Փուխաղիլի նյութերը Փալբոալվումեն, այլապեսկոչված, վուղաթթվալին բակտերթաների (Բացիլուսամիլոբակածնը ) կենաոսկան պրոցեսներում: Ալդ ամս բականրիաները Ճատկառսըես լավ զարգա-.. նալով անանրոր պեկտինյան նյութերի ձնախոլթումբց պայմաններում, միշ էլ առաջացնում են զգալի միջավայրում քանակությամբլուղսթթու, Դ» ածխաթթու մեան, ջրածին ն ուլ նլուլժեր:Գերոխնլան նրութերն տելոբ պայմաններում քալքուլում| տարբեր ֆիզիոլոգիական խմբերի շատ միկրոօրգանիզններ:

Փումաղբի անազոտ աժխաժնալին մբացություննելի ձնավփովխու-

Թլունը չափազանցկարնոր նշանակություն ունի դոմազբիճառունացման ճամ

էյդ նյութերի

ձնասխոլույթյան Շնթացքում քուլտիցնունքակ քանակությամբ անազուտ աժիխածնային նլութերի պակասելը գոմաքի ճՃասունացման Ճորա է, որովճետն անձրաժեշտություն գոմաղտրո

որոշ

արադ սիաբազմանում միացությունները, ԵՆ Թե գոմաղբի (Թն ճատկապեսճողի

դործելով ալդ աժխածնալին

ու

արագ լուրացնում ճողի ազուռայինմիացությունները: Մոսնավորապես,

ժամանակ

ն

ճան

քային ժամանակ միկրոբամիկրորննիե կենսական պրոցեների սպիտակուցների: Հենց դրանով բջիջներում վեր է ածվում լին էլ միկրոբները: բուլսերին զրկում են սննդառության ճաւսրար անճրաժեշտ ճանքային (լ(Թե՛ազոտային ն Թն՛ ֆոսֆորալին) սննդանյուլժերից: Հոալն դեպքում,երբ ճողի ճաւոկագլես ղում ՄՈՐԴ7 վիճակ է ուտեզծվում ճյասունացոծկամ Թարմ դում մեջ ենք մտցնումաննորմալ աղբ,որի եջ (մեծաքանականազոտ ածխածնայինմիացություններ են գտնվում: Ելնքլով ճեննցդրանից, գոմաղբի պաճպանմանզորժն ալնպես պետք է որ դոմաղբի ժամանակ նրա անազուտաժկազմակերպել, խաժնալիննլութերը թալքալվելիս՝ վերջինների քանակը կուլտից որոշ չափով անպայման պակասի: պարունակող ածխածնային Գուրաղբի ազոտ մլիացություննեւի

հասունացման

մասնավորապես է միկրոօրգանիզմ-

դառնում, Է

մեկրոբներն իրենց շնչառությանպրոցեսների օգտաՃւուրար

ազոտը

նա

(նում, Ասպերգիլուս սնկերը ն

ու

.

Ազոտ"պարունակող յաժխաժնալին ց դոԲայճայումըը.-միացությունների են` մաղբի մեջ դտնվում միզանյութ»առպիտակուցներ, ամզինո-ամիդոԱլդ ազոտային միացություններ: Թթուներն մի քանի այլ ազուռոային. ամենից միացություններից

Մեզի

ճեշո

ու

քալքալվում

արաղ

մասը պարունակումէ`

Ջուր -

ԲԵՈԿդՈՒԹԴՈԴՈԿՈԴԴ

Միզանլութ Թթվի Փիպուրալին Իո

ազեր Միզաթթյեի

Ւ:

կալիում

:

-

ԲԱԳՐԱ

Սոդա -

Մ

ե ֆոսֆատներ '

ման

Վ

ՈՅԳՈՈԳԳՈԸՈՁ

Բացի գրանից՝ մեզի մեջ դտնվում աժի աթթվոլ

փալցիումի ն «մո

.

:

են

միլանչությո

մշոս

18,5

Ֆ

77,0

Կ16,0

նան

է

»

Քիչ

Քսսնակուլյամբ

մաղնեղզիումի աղեր, ժծմբաթթվի աղերչ

Մեղի մեջ պարունակվողմիղանլութի չափազանց "ՐՖ ջարքշ«լճնանանքով զգալի Քսնակութ յամբ ազոտ, ամիակ ն ածխաթթու

դաղեր հն առաջանումի: Միզանլութը դոմաղբի

(ՀԱՆ Բազոնրիաների արան » ական Բորոոր» այսպես բումվուլգարեչ /ոչ'լեհ կոլի տոկոսը տոկոսը քԲակտերիում մեջեն, ուս խլուս միկոիդես բակտերիաներն «7 կապմու կատ ճասունացման ՀՐՏ թ յաեպանման

մեջ կարող է ն քալյքարվել Թե՛ անհրոր Թե՛ անահրորսարհաններումի: են /իւաուննասիրությունները ցույց տվել, որ միզաթյթուն Թե՛ աղոչ տին Թե՛ ածխածնի է աղբյուր ւի ծառալումի շարք բակտերիաներթ կան շատ սննդառության ճարար: բակտերիաներ, որոնք միզաթյթուն է, նշանակում որ գոմաղբի մեջ միզաթթվի ձեադիոլնումից նուլնոլնս զգալիքանակութլաւիը առւրխկ կարողէ ցնդել: Մեզի գիսլուրալին Թթուն ակզբոււի վեր է աժվում գլիսրոճվելուԻ կոկոլին բենդոլականԹթվի» որի շնորճի / էլ գոմաղբի մեջ մշտապես բենզոլական /Թու է կուտակվումի: փոմաղբի մեջ գլեկոկոլ չի կուտակվում շնորճիվ նրա, որ ալն, ինպես ն

թյուններն ամոնիֆիկացնող աե 2 տոկո) Գա ոնրիաներից էլ 18 տոկոսը,

ածխածնի ազուռխի օգտագորժվում: աւ Փլիկոկոլի ձնավփոլխումից իակ ն. քացան խոթթու առաջանում:

ան ուժեղ աճեցողուլթյան ճեւոն քով, գոմաղբի

ն

ծունում

կոսն

է

Փումաղրի մեջ ըռլիտակուցալին նյութերի քանակը երբեմն փե չափերի է ճանում: Փումաղբի ոպիտակուցալին նյութերը,ինչես նան: ա ազոտային ամոնիֆիկացնող

բակտերիաների կենաականպրոցեսներում ԲնշԵ: մռութ լաբ: ձնավոխվում Այդձնափոխությունը բնորոշէ նրկու

Փբոճրան առաջին փուլը ճայտնի է նրանով,որ ն. ազուտալին լ միացությունները

բարդ

սպիտակուցները են

վեր ճիդրոլիզվելով՝

ԻաԽԱրխ,

Հաաա

փոկ Էրզրորդ փուլը բնորոչ

ածվում մինչ

նրաճով, որ ար, ամինոթթուները: ճաջորդականորեն դեզամբնիզացվելով՝ վեր են ողժվումր աաիագի1 աժխաթթու գազի: եթե ալգպիաի ձեավխոխաթյան ժաման աղոտ ւ"լարունակողածխաժնալին բարդնյութըժժումբէլ է "արունա(ումի, աալ ամիակիու

ածխաթթու դաղի

ճիտ

է

առաջանում

ժժմբաջրածին: Ամոնիֆիկացնող բականրիաները ճաջորդականոր

զամինիզացնել գոմաղբի աղզոտալին նյութերըթե՛

էն կարողեն

անրոր ն թե՛

պալմաններումի: Փոմաղբում ռոիոնի ֆիկացնող

Է

Պան

գե-

անանհրոր

բակտնրիաների քանակը դրու գոմաղբի մեջ այն դաճախճանում է 600 միլիոնի: 80-ում Աողուսակ ցույց է տրվում, Թե տարբեր ֆիղիոլոիսվան խմբերի պատկանողամոնիֆիկացնող բականրիաների թիվն ի՞նչ մեծուԹլուն սրեժ

է,

ունի գոմաղբի ճառունաց ման

տարբեր էտապներում: Փուրաղիի մեջ ջերմությունը «Շ-ի բարձրանալու դն քում|, հնչկոա երնում 8 աղլուսակի ավլալներից, կայտկ ամոնիգիրացնար րայ տերիաների Թեվը ճամարըա անգա փոքրանում է։ աճ Փոմաղբի ոլանապանւի ակզբնական շրջանում,աղոտալին

ւրխացու-

Աաաա ր" Ծո 2 Պն

Բ

Կոէ

Է

։

Բ

Բոր» Գրի ագորույը հոցաբ աՀ աի "

,

ս

ընդլճանուր

ք

ՊԲ

Աոգանոլու

ա ազոտի- արո

|

ընդ ազոտային միացությունների ձն ավխիոխումից ա ճազիվ 12 տոկոսն է կորչում: Փոմաղբի կուլտից կ Բ արագ ց Ա նականումկախված է միզանյութի ճնշ , Լ27 ոչ բի մեջ միզանյութի խմորմանը մասնակցում արարը ա այլեսկոչվաժ, միզային (ուրո) բակտերիաները, ամոնիֆիկացնող շատ միկրոբներ, դրանից Բատ.վ ն Բակտ. մերաբիլիսբ մեծ լել լութը են աժումի խակի ն. գազի: առի ենք, գոմաղբի մեջ դանվող Թեվ միկրոօրգանիզնների կննսագործունեուլթյանաթե կուլոխ ազոտայինմիացությունների ձնափոխումիցվերջ ի վերջո 17լլ կլա7 վա 2 Հնում Եթե ալս աիխակը կուլտից չե ճեռանոււի,ա աւաջանումի: է, ապա դարձյալ միկրոօրգանիզնների կողմից նորից կարող կենսական պրոցեաների Ըն վել: Միկրբոօրգանիզնների նալաժ պալմաններին, տարբեր կարողԿա Այլապես,«րինակ, գոմաղբի կուլավ մեջ ճեշտ Ի նալին միացություններ գտնվելու

աԱոոի բ

ա

Մի ա

"մ Բի" ո

7"

7ո

ե Բոր

Քոյջ ո" թաթարն րոնն իմացող Ն -.

Կարամ

՝

:

16.

են

ու

վխու-

չով անցնող տրոճումներով:

ՆՈՅԻ

աաա է. (երկար, վերջիններս միկրոօրբգանիզնների ուր Արո» 11 բազեի: կազմում: Վերոճիշլալխմբերի ամոնիֆիկաց

ԿԱ

կույտի մեջ զար-

Ն

են

ները խիստ փոփոխության են տից զգալի քանակությամբ ազոտ կորչում ղանակո անպանելու ժոսիանակ, նրա ազոտի է, իոկ սառը եղանակով

:

վիս ժ,

լ

Բա

Բ

ամինոթլթուները, մ/իկրոօրգանիզմներից շատերիաննդառության ժամանակ ն որպես

մխացությունները, դոմաղբի

կացնող բակտերիաներիվերոճիշլալ խախտվում են: Ալդ շրջանում գոմաղբի Փիկացնող գնդաձն բակտնրիաներըճազիվ կազմու ժողագը աոնիլվացնու պակորիանմոի ցլելո

բոլոր

աղբյուր

,

ն

աժի

ու

թե

ն

ձնավոխումը,

ռ

աաա. քացթու Բոոլքի աա լուծվող - աՆ դողում Պարրոր աո.արը ""ո" ,

աաա" ջամալն

բարդ

աղ

ուռային

նն

ռակն, անազոտ ածխածնայինմիացություններ քիչ լինելու կամ բաց լելու դեպքում, ամիակը կուլտից ցնդում է կամ մի շարք լուա ճաոուլ ( կտրիֆիկոց ող բակ բխան բի) կենսադգործունեութ բակտերիաների յա ծվո մ մա անա ով վե Ր է վ աղոտ յին ն աղզոտակա ս

օ

ա

Լ

ա

ն"

-

միանալովկուլյոիմեջ դտնվուղկալիուիի

ոյի մնտաղների ճետ,

տալիս

աղլ

Խիտարատներ:

ճող-ալկալուլին ճեչտ լուծվող աղեր՝ նիտրիտներ ն

են

ՍԵՐՍ

ն

ձափը կորչող ազոտի

ժամանակ գոմաղբից Գենիտրիֆիկացման

.

Ս.ղյուսակ

:

ծաշտոկոսներով,

Ազուռի կորուստը

ր

ված նրա բեդնանուր քանակից

ե «ուշ Գոմաղբի նմուշները ոմա

թիվր մեկ գրամ գոմաղբի մեջ՝ միլիոններով Ամռնիֆիկացնող բակտերիաների

գոմաղը Հվարակված Բակտերիաներով

ԱՏ ՀՑՅ՝-Վ

`

Բակտերիաներիխմբերը

ՀԵ:

| -զՏ

ձներ Սոլորավոր

.

.|

Հ«

Տ

ԶՏՀ

Գ.

Աերոբ բականրիաներ

ՄԷԼ

էէ

-

Տ

«.Հ

ՀԶ :ն

Հ

15.0 1,9

ա

2,1

Հ

-Պ

անաներոր Ֆակուլտաստիվ աներ տե բակտերիաներ

ա ՀԿ

0,4

4,2

Տ

է

լինում

որտեղ առաջացաժ նիտրատները, լուծվելով անցնում են կույտիուտորին շերտերը: որ

,

ի

տերում

աղբուր

զարգացող

էլ լ

օբքսի-

ւո ԱՆԻԻ ալ ե ւ

:

Մ

:

-

:

ի ա ըտերում ի

թ

շ

,

։

էն, վերականդնվում Նիորատները վերականգնող ինչպեսվերեում ճչեմիկրոբները: լ են ր բակտեԱ անքեն ցինք կոչվում բակտնրիանե Ր դենիտրիֆիկացնող բիաներն իրենց կենաադգորժունեության նիտրատների վերաընթացքում

Ճեշւռ

ու

առաջանում առա է անահրոր պալմաններում: ընթանում բացման, ն դրա ճՃնտնան բով կույտի Թթուներ» օրգանական մեծ ճեն ց քանակությամբ ամիակ Է կորչում:ելնելով քանակությամբ աննշան շատ է միջից ղետ ք ժամանուկ պաճոլանման դոմաղբի դրուլթեդ» Է «վր ճիճնական Այդ ոն մեջ սաեղծվեն ունութ:պայմաններ: կարուի որ կույտի եղանակը ԼԸ ձգտել» եղ ը աճապանման մ :

եիարաններն Դ ռոտո

կվում չ։ կորստիինտենե տառճասարակ ամիխիակի աղոտի Գոմաղբի կուրտից դոմաղէ բարձր ջերմառտիճանը:Եթն սիվությանվրա խիոտ ոզդում: բարձառունց ջերմաստիճանի նյութերի քոլքոլումը» են բի օրգանական ազ Քաղզը

շերտում ՀՐԵՆ

տ

Համա բակտնրիաների Ը վտի կու նիտրատները

անանհրորշա

են: Դրա շնորճիվ

է

ր

միալն վերին

դեն անանրոր պայմաններ են ստեղծված, ուստի

միացություննե աղուտային

քանակությամբ

Աաաա

ստոր

արագ

՛

կանգնման ժամանակ ազոտը ճաճակխվեր նն տժում գազային ձնի (Խ), է: արը գոմաղբի կուլոխց անմիզջապես ցնդելով՝ ճեռանում Հետնապես բակտերիաների կենսագործունեության Գրի

Լարեր էոեր(ելավ արա գաթա յարո երանի գենի

եհ(

ացնել: ծր կա Կազնիլ, "

որը

«ր"րՂ

է

ու

կկիրառվի դո

էժան:

ազբի

ալար

լա

սառ

ազոտիկորբոկուլտից

ժամանակամիջոցում պլաճպանմ Գոռմողբի ւ եժ

ռուիվր»

ուն

ինչպեր ասվեց վերնում,

ազատ

ազդեցությո ասատկերացնելու

թթվածինը

ավելի լավ

աղդեցություն թողնում: Թլթլլածնի ճեկե բազմաթեվ փորձերից կատարված ուղղությամբ մար բերենք այլ նն երկու երկու բաժիններըտեղավորվել արդլունջը: Տավարի գոմաղբի գոմաղրիմեչ Թճիանոթներիցմեկում տեղավորված

չ

ն

ճետնանքով,

հար ԳԱ

տալիս, թե դենիտրիֆիկացնող նեության ընթացքում դոմաղբից որքան աղոտ

|

`

՛

ցուլց

Չ0,4

ենք» դոմաղբի ինչալես տեսնում ել զգալի ժամանակ նրա կուլտից միշտ ձնավոլխման տարբեր բնուլլժի ճեյոնան քով գոմաղբն արժեՀ է զուռ կորչում»որի

14,0 :

Բանի

,

2Ր ե մե

»

8 5

9 4

|

»

,

24.3

մ

Ս

Նիորիֆիկ բակտերիաներիկողմիցը։ամիա եթե դոմաղբի դանալչ միալն կուլոիՄեջ առատ

»

23.6

7»

Ա

»

5,4

առատ

:

վարակվածգոմազը Բակտերիաներով

Հ

ծ

-

»

»

48.

12,3 20.8

,

,

'

ՀԱՏ|ՀՏՏ ՀՏՀ 838Հ

զ կացնող

կույտիմեջ թթվածինն

115: Ո աՑաՅ-Հ Ր :|:`:-Հ էղ Հ

,

»

»

Ֆ

'

|84/4: :

յե ՕԴ -ԹԷԹ-" Տծ

թ՝ 610

1,8

48:

:

են

Դոր

է

կորչում:

-

Ն

անոթների մեչ,

Միջոցով: զանվող ճարմարանքի է վերճից: Չ"գոմաղբի մեջ թթվածինըմուծվել

ժուժվելէ անոթի «մաժինը Ալուս անոթում դանվող

մոս

իսկ

ւրաղբի բի

ճեն ց բաց

բնսից:Արգերկու անոթներում դոնդող գուրադ բաժիններում՝ աղուռի ցոլրուսոը եղելէ ճեւնլալը: Դոմաղրիզանգվաժիմեջ թթվածին մուծվելու սան մակ

:

գեսյքում ազոտի կոտովոս, կոկ մակերեսիցարված Թթվածնի

Բոոոը Քում տոկոս: Ինչոլես աղմոլ

է 43,0

27,6

դեպ-

տնանում

նրկու անգամ ավելի

ազոտ

ենք, առաջին դեպքում Համարյա կորչում, քան երկրորդդնայբում:

է

Փու

ոժաղզբի ազոտային միացություններիձնասխոխուի անբն ոոցբում ե ալի քանակու Է թլոաւիբ ազուռ դորչումի, եթե կուլոխ «Մեջ

ոգ ". խորիֆիկացնող նիտրիֆիկացնող

Ճ

'

ն

Դ

բակտերիաները միաժամանակ

ճամատեղեն դարգանումի: առ շարք դիտուններից սլարգզվելէ, բիաները կարող են դարդանալ ոչ միալն

որ

"ւ

նիտրիֆիկացնող բակոն-

գոմաղբի կուլտե

Իո» վերին,

ալե

"ք 60--720 սմ նույնիսկ (սոբություն ունեցող շերտերում:Մակոլնտարբեթ եղանակներով ռպյաճված գոմաղբի (ոռլտնրույինիարիֆիկացնող

բակ-

րանի Բո» իրիֆիկացման պրոցեանավելի ընթանում խուլեր ո" Շնդճակառակն, դանդաղ բն ունումը յնդաՀչ Բոր բակոնրիաների կննսադոլժունեուար զրո նիտրիֆիկացնող պարդանումմ դենիտրիֆիկացնող ո բիա բովը" Լու Թե դոուխը ոլաճվածդոմաղբիմեջ նիտրատներ չեն ճալոոէ, նշանակում դեն տրիֆիկացնող կուլտում բակոնԿգան մա Թեվը որոնք դգոլացաժ նրարատներն ե

աո

ընթա

ծունեությունը միատնոակ ինտենախվությամբ չե

դ

է

արաղ

մե

է

շայո

ւր

3Ը

հն:

արաղ

ռառն

ու

ո

Կան

ՐԸ:

չ

ավդ

մեժ

Ը

որ

է,

Բոանչնում ոուկագուլթյան: Քանի հն:

Նման

Բակաւնրիաների ճաւրար շատ նիտրատները

ապա

է, որ նշանակում

դա

,

բաներ

Իա

կերպով վեչնորճիվ աերոբ

արագ

վիճակէ ռտեղժվուքկուլտի մեջ

ԿԻ գարանենրի

-

դննիարիֆիկացնող

որ

կարնոր դեր

խաղում,

էճ

խտրիֆիկացնող բակտնե Ը,խանեԸի

Դ դեն

Կ

ենսաչկենա

կացնողբակտերիաների դենսագորժունեության ռբովճե ւոն կույտի մեջ նիտրատները քն կարող

դազալին վերականդնմանճՃանապարճով Րառտների

-

":

ազոտի առաջացման

էլ կվերանա Շնարսսվորուլթյունն

Փոմաղբիկուլտից ազոտի կորստի չափը պակասեցնելով՝ մեժաց-

ճում

նենք ճողը գոմաղբով պարարտացնելուէֆեկտիվությունը:

որ եթե գոմաղքի չեն զարգանում, ազոտի կորուստը մեջ նիտրիֆիկացնողբակտնրիաներ Է նրանց զարգացման տոկոս, իսկ ընդճակառակն, Ճաղիվ կազմում Է մրնչն ՏՀՅ25 տոկոսի: Փոմաղդեսլյքում ազոտի կորուսոարճասնում բում դենիտրիֆիկացնող բակտերիաներ շատ կան: Հենց ամոնիֆիկացնող բակտերիաներիցշատերը, անանրոր պայմանների մեջ ընկնելով:

Բազմաթիվփորձերի միջոցով ապացուցվել է,

են իրենց կենսական ռյլրոցեսվերակունդնում ից ստանում նիտրատների նիտրատներիցազատ ների ճամար անճրաժեչտ Թթվածինը:Քալյքալրվող

առաջանում: որն արազ ցնդում է «ղում: Դենիտրիֆիկացնող կարեորներննն՝ Բակտերիում՝ փակտերխիաներից դենիտրիֆլուորեսցեսնե ճ Շտուտցերին,չորոնք գոմաղբի մեջ շատ են զաոնվում: Բակտերիում՝ ազոտ

է

Փոմաղբի

ֆոսֆոշային

միացությունների

ձնափոխությունը.-

է

Ինչոնսվերնում տավեց, գոմաղբը զգալի քանակությամբ ֆոսֆոր կուլտխ մեջԸնդճանուր օրգանական նյութերի Փոմաղբի ոլարունակում:

Փոսֆորսլարունակող դտնվողֆոսֆորալինմիացությունների ունի դոՍուլնաես դործնականկարնոր նշանակություն Ճնավոլխումը ճառուն ացիան ճառիար: Չնայաժդում աղբյուդաոնվող մաղզբի Փոսֆորալին միուցությունների ձ/ւավիոլվոույթյա՛ն բնույթը մինչն օրս դգեռչբեվ ռլարչէ, բայց ն այնպես վատ սպանայունվաժ դոմաղզբիճասունացդարբանված ձնավիոթման

ձնսվիո լսվում:եխ ընլթաց.քում՝

Կուլոի միացությունները:

ման

ընթացքոսի լիստ

նան

մեջ

տրոճվուր

են

նան

ֆոսֆորային միացությունընդճանուր ֆոնդից հրբենն

ները, որի ճետնանքով գոմաղբի ֆոսֆորի ոսֆորական կորչում: ավե, փո աղբու ( Է կորչ կոսովվ :ֆոսֆորակ ավելի ք ան 40 Թթ մեջն ֆոսֆորըճիմ նականումդտնվում է օրդանականմիացությունների ատռոկուսող

4 Բանի ամհաջանա իԻՑ» ալսվուծ

:

ու

ոմ

՝

«

շատ

քիչ

քանակությամբ Է

միայն անօրգանական միացություններով

նիտրիֆիկացման դալիս: Ֆոսֆորպարունակող օրգանականնլութերի ալբոմի ան ո" լբոցեսում: Ռւատիեթն ուզում ենք,որ ճանդգես : գոմաղբի ազոյո չկորչի, ալդ ղեսբում գոմաղբի լ` Ժամանակ կուլոխ մեջ առաջանում են, ճյորնականում, ջրում լուծվոռ պլաճպանաան ժամանակ, Ս Ց (

Հոծ

յմ

իալ

'

ճամար» ԼԲ ոորիաների անբարննայաան աւրն Ը ատնղժենք: Նիտրիֆիկացնու: ւ Րր աա բիո հակոնրիաները ժնասն ս

դա

առա

նշանակումէ,

ա

աար

զարգացման

Ա

լա

որ

ելքն չոժաղբի

ոսք

օրգանիզձներ են-

մառսոիք ել ալդ օրգանական ֆոսֆորայինմիացութուններ, Ճանքալին ց նռրից բակտերիալ նլութնրի ձնավխոխումի բջիջներումառաջանում նոր

որակի ֆոսֆոր

։սլարունակող անլուժելի

թյուններ: բերվաժ թվական Ազլուսակ նիտրիֆիկացնող բակտերիաների կուրտիմեջ դենխտրիֆիկացնողկենսագորժունեությունը, ճառունացաժգոմաղբի մեջ Թարմ

այսինքն՝ տնենք

անանկրո

աթ մն լար

`:

ո

մաննե

շերտր

լավ

ո

լնդացնենք,

Չ2-ում

անձչրաժե շտ նիտրատներ չեն

բակտերիաների զարգաց

առաջանա

ու

դրանով նքու-.

օրգանական միացու-

տվյալները ցուլց

Էն

տալիս

տարբեր միացությունֆոսփզորոլին քառխակական ճարաբերությունները: ն

ների

Թարմ ե

Ս.ոյուսակ հասունացածզոմաղբում ԵչՕ.-ր տռկոսներով

Է ՀՀ

հոմադրի պապան

ՎՆՀՆ|

|

Հաաա ձառ

Հ

նույնը

Հ

,

Ֆ

ԶԶԱՂԱՂՎԱԿԱԿ

Կ

ՂԱԱԿԱԱՆԱ

ԾԵԳՈԵՅԿՒՒԹՅՈՐ

Ծե

ՀԱՅՂ

ՎԱՂ

..

Աղյուսակիցերնում

| է,

|

Ը

ա, որ

2:

|

| 3 | 5

ՀՅ ՀԻՈԾՀատ 4| արյանս» (124 թեարգաւՏՏ

| ՓԽ ՈոԱոՎԱՄունը | 25 ՀԱԲ

րով

Ճարթյի

ընթացքում ցնդող ձնավփովխոման միացությունների Ֆոսֆոլրալին են միկրոօրգանիղժների նուլնւղնո առաջանում նրութերն ֆոսֆորային նյութերից է ֆոսֆորա-

9»

3,

|

|

ոն

դալար լ

ա

տովտայ

6,14

|

7,29

| 50.00 | 42,7

49.26

|

եկրոօրգանիզնների

:

ատ 44.63

100 15.01 52.47 32.52 | 598 | 5535 լ.

1ն

գզոմաղբամրբարներում

պարունակող լուծելի ֆաֆոր օրգանականնյութերի որոշակիոչ քանակը

բեն ավելանում է, Հատկապես նրանը ավելի շատացել են մք 4 գոմաղբամբարի մեջ լցվաժ գոմաղբում: Ալատեղարղեն որոչակի կարեհլի է առնել,որ ֆոսֆոր "լարունակող ավելացումը տեղի օրգանականնլութերի է ունեցել ճատկապեսջրի մեջ լուժվող ֆոսֆորի ճանքալին փրիացուԹյունների ճաշվին: Ֆոսֆոր պարունակող լուծելի օրգանականնլութնրի շատանալըբացառապես արդյունք է դոմաղբում բնակվող բազմաթիվ միկրոօրգանիղմներիկննսագորժունեուլթլան: Հիչրալ միկրոօրգանիզմներն իրենց կենսական պրոցեսներիընթացքում գոմաղբի կուլոի մեջ եղած ֆոսֆորի ճանքալին միացությունները իրենց մարմնի մեջ նրանց վեր են աժում ֆոսֆորի օրդալուրացնելով՝ նական, մառնավորապես կորիզալին, բարդ սպիտակուցայինմվխացուճասունացման ժամանակ ֆոսֆորի ջրալուժ ճանՓումաղզբի Թլունների: քային միացությունների՝ անլուծելի օրգանականնլութերի ձնափոխվելը երնուլ|ժ է ճամարվում, որովճետն միկրոբի ֆոսֆոխորոտ անցանկալի շառ նլութերը ճն տագայում դժվարությամբ են ճան քայլինօրդանաման տեսակի օրքալնացման ենթարկվում, ն բուլահրը, ինչպես բոլոր գանական նյութերով, այնպես էլ ֆոսֆոր րարունակող օրգանական ժամաչ. նյութերու|անվել չեն կարող: Դուադրբիճասունացմտան նակ ֆոսֆորային միացությունների ձնավոլաման ընթացքում ավելթ կն դալի Անժ վնաս է ստացվում, երբ առաջ ֆոսֆորի ալնալիսիմիանն. որոնք դրոժ անմիջապեսցնդելով՝ կուրոխցճեռանում ցություններ» ճնտնախ բով դոմաղբից դգալիքանակությամբ ֆոսֆորէ կորչում: ֆոսֆոր է կորչում Կամ կուրոից զգալի քանակուլթյամբ Փոմաղբի ջրալուծ ճանբքալինմիացությունները գոայլն ժամանակ, երբ ֆոռաֆորի ճեյո փխասին մաղբի ճեղուկղանդվաժի լվացվում հն, ալոինքն՝ դոեն ճողի ստորին շերտերը: մաղբամբարի ճատակից ծժվում

ռրոցեսներում:Ցնդող ֆոսֆորային կենսական ճանքային միացությունները ածինը։ Գոմաղբի մեջ գտնվող ֆոսզորի պրոցնաներումճաճախ վերականգնվում կենաական առան ընթացքում նույնպես առաջ ձետփոխության ըն, ն նման Կ ՆԿլու եր: ո բերված վառտալանալլալաերեց, ճամար կարոոր մաղբում զանվող ն բուլանրի աննդառության ւմ հ այլ են մեկ միացուլթյունից փոխարկվել կարող սննդատարբերը ռակի ֆոսֆոր ազո միլ միացուլթյան: Արչ ն ճՃանքալին նան անաղու ենչպնա ո

վերքում. Ամամարվեց ոսֆորա

,

4ո-

ձնառիոխություններից նշեցինք ն

ածխածնային ոմաղբի

զլուլթերի, սլարունակող

ոշ Պրո փոք : : ժի» արժեքը դոմաղբի, որպես ռպարարտանլու

ձնավոխությունները: միացուլլունների ճնտ կատարվող նուլնպես կարող ւյլ միացություններ բաղմաղան դսոնվող կենսականպրոցեաներում, միկրոօրգանիզձների վառփոխվել

հա

ցույց

Է տալիս, որ

ն

աճոնլի բանակ կազմողո»

նրա մեջ ղարդացող վորելուդործում ւեժ դուլաղբի դեր հն լոաղում, ճնտնասյես օրգանիղմ ները

-

ԻՐ

հառունո

կենսագորժունեությար: է միկրոօրգանիղմների ամբողջապեսարդյունքը հղանավն ո, «ոաոը» եղանակը լավազույն Փոմաղբի պաճպանման կուտակվող գոմաղբը ուստի մեր ոնսյուրլիկալիկոլտնանաություններում վերածելուռամար ճանձնարարումորք բարձրորակ կիրառել ալդ հղանակը:

պարարտանլու թերի

տակ շուտով ոչնչանում անմիջականազդեցության

ո աժոո ա բկամ ալն թվով վում աա Ց" դեր խաղալով՝ արժանի ուշադրություն ղում արո ջ" "1 օդից անցն ինչպես վերնում ասվեց, նրանք 7 Բրո ւ"4 մլուս կողմից՝ կենդանի աննդամթերքներիվրա Հ հւ Ի Ռջ փոփոխություններ նոր «ննդամիջավալրերում

ամեն ալնուամենայլնիվ, ճՃոնդամանքին, հն

միկրոօրգանիզններ,իմ անդամ

ջ

ճարտ

որոնք

ալս

են

որոշ

՝

,

ճնտն,

ն

Ը

որոշ

ալլ նում,

ու

աո»

'

1րի

ԱԴԱԱԱՆԵՐՆ

րոգ

նանան

աար

ե

|

եչ

ԳԱՆԻՑՄՆԵՐ

Հու

ու

օդը

՛

միկրոօրգանիզմների տարբեր խմրերիզ անմա այլլատեսակներ: Ալդ տեսակետից օդը առանձնանատուկ միկրոֆլոչ-

Բ Հողա

ժաժկու թ Լինո,Հիմանդաժին, մետատրոֆ անքամ լինել զանազան

Բանի նրա 7: Հարող նն ք" Թե՛ պրոտոտրոֆ միկրոօրգանիզմներ, արող տիպի ն տնսակիբորբոսասնկերի սաղմեր:

ք

նեն

»

ու

աբա

Մ77իկրոռրջանիլմների ճամար օդը ալն միջավալըն է, որի միջոց» ֆրանք ւի սննդամիջավալրից Են անցնում սրի Րիշ աննդամիջավալր. ղան

հ

ՈԴԻ ՄԵՑ

Օդի մծջ զտնվում են

:'

Մի դեպքում նրանք փչացնում են մեր սննդառուլթյա որ սիլուս դեպքունն էլ բույսերի կենդա կենաամտթերբքները» անճրաժեշտ են նե նազան առաջացնում: Դ վարակիչճիվանդուլթյ ններ են տվել, որ օդի մեջ միկբոօրգանիզմցույց է փոշու ե ջրային կաթիլների ների ներկալությունը"պայմանավորված առանց ութ լուր բո:Օդի մեջ միկրոօրդանիղմների ճարոնարերումն է: Որքան օդի մեջ փոշին շատ բացառիկ երնուլյթ ճատիկների՝ է այնքան էլ շատ են միկրբոօրդանիղնները: շառ Հողաժածկուլթից ե օրինակ`ծովերի օվկիանոսներիկենտրոնա-չ վայրերում, գտնվող օդը արկտիկական կան մասերում ռառցադաշտերում կասի Տամար Թե միկբոօրգանիզձներ չի պարունակում: ճիշտ այդպես էլ՝ օդի բարձր ԵԽ Քեչ միկրոօրգանիզմներ սչարունակումի, շերաոնրն ավելի ճետ ոու. Թե անմիջականորենշփվող շերտերը: Դեռ Փաստլոր ին ուսուննասիրելով Փարիզիտարբեր բարձրությունների վրա ում եղած միկրոօրգանիղնները, նկատեց, որ Պանթեոնիբարձրության օգը ՉՏ անգամ ավելի թիչ միկրոօրդանիղններ է պարունակում,քան ադիր Ռիվելի փողոցի վրաւ են կատարածճետաղզոտությունները տվել, որ ցուլց որքան օդի վերին շերտերն ենք բարձրանում, ալնքան միկրոօրգանիզմՐ Թեվը նվազում է (տես աղլուսակներՀՅ ն 24):

նան

Միկրոօրգանիզմների ղարզացման ճամար,որսլես օննդամխջավայր, բոլորովին էլ նաաստավոր չէ: Միկրբոօրգանիզմներն օդի մեջ երբեք

82. Պարդանում, սակար օդի միոջով նրանք տեղափոխվելով ալա կամ բն սննդամիջավալրը, օրինավ՝ «ննդամթերքների վրա (մռի, կաթի, պտուղների, բանջարեղենների ն ալն), արագ փչացնում: Էն դրանք, բաՑ. այդ, զանազան ճիվանդարծը բակտերիաներ ճիվանդ ձ կենդանական բուսական. օրգանիզմներից օդի միջոցով առողջ օրգանիզմներիվբա՝ առաջացնում են մի ջարք տեղափոխվելով

չ

վբա »:

ր

Միջուստինի

ճիվանդուլթյուններ:

ՄիկրոօոզաճիզմճԵբի գոյության ապարքլաճններն օդում.-Օդում հղաժ փոշու մասնիկներին շառ անը ջրային կաթիլների մեջ րիշ Հլ գանվումեն ղանաղան անաակի միկրոօրգանիզմներ, որոնը Թիմը» Պոալաժ օդում եղաժ փոշու ն մասնիկների ջրային կաթիլներիքանակին, սիեժ կասի Է լինում: փուքը Բոլորտեսակի միկրոօրգանիղմներն օդի մեջ ին անցնումճողից ու.: չՐից, նրբ ճողի մասնիկները ե (փոշին) չրալին փաթիլներըքամիների միջոցով օգի մեջ են անցնում: Օդի միջ անցաժ միկրոօրգանիզմներն ալո նոր միջավալրում ճամապատասիւանպայմաններ չգտնելով(/անավանդ չորային ն սչարզ ), եղանակներին արեգակի եմ Ճառագայթների

Աղյուսակ

Չջ

թիվնօդի մեջ Միկրոօրգանիզմների

`

Նմուշներ

Հ

:

|

Օդի բարձ-

եծ, Բը ու

|

:

-

"ոշ նելու

'

ապ 13/1

|

30/8 3/8

.

|

ունը

Դիտելուպայ

մեղմ,

պար

մաննե

ՐԸ

զիչեր

:

ո000

Մինրբ"օրզանիզժների Թիվը

մ

5.

օգի ր է

2,700--1,100 1.500--1,800

Տր0-100

Սղզյուսակ

:

.

թիվն օդի մեջ Միկրոօրգանիզմների |

Անալիզի խտելու ամանակը. Դիտելու

13/10

26/8

Չ6/8

պայմաննե պայմա

--

Ուժե

աաա

ու`

23-ի Աղյուսակներ

մ

:

6,700

երնումէ, որ ճամարչա տվլալներից բայց տարբեր բարձրումիննուլնօդերնութարանական սայլմաններում,

Թլունների վրա օղի շերտում միկրոօբգանիզմներիթիվը խիստ տարբեր է: եր կատարածուսուննասիրություններով Միշուսւոխնն ցուլը է է , որքան ռր էչ օդի մեջ այնքան շատանում Լեռ» մթնոլորտումվփոջին մ մեծանում է: Օրինակ՝ բակտերիաներիթիվը վրաչ բարձրության օդում ծղածժ միննույնմթնոլորտալին միկրոօրդանիղմդպալմաններում, ների թիվն ավելի մեծ Լ, քան, ասեն ք, 1000 մ բարձրության վրա: Ինչպես նշեցինք, օդում միկրոօրգանիզններիթիվը պալմանավորվաժ է ալնտեղ եղաժ սիոշու մասնիկների քանակով, ուստի մարդկանց որքան օդի մեջ շատանում է փոշին» այնքան էլ երթնեեկությունից մեծանում է միկրոօրգանիզններիթիվը: սրանում Թիվն ավելի մեծ է քամու ժամանակ՝ ճողի Մեկրբոօրգանիզնների մակերեսին: Ալդ տեսակետիցքաղաքի փողոցների օդըչ որը ճարուստէչ տա-Հ-

|

գիտնականների թեվը ժեժ մարդկանց

"րում

«ի Հո

պարտեզներու

պարունակում:Անտառներում միկրոօրգանիզններ է

»

պուրակներում միկրոօրգանիզնեերիթիվն

վոբը է:

ավելի

եղանակներիննույնը չէ: Միկրոօրգանիզնների թիվը տարվա բոլոր Բերենք ամ1272Փարիզումկաւտարաժ ճՃետազոտությունների տվլալները (աղլուսակ 25), Ծզյուսակ թիվը Միկրոօրգանիղմների

Փարիզի կենտրոնում

ՀԻԱՈ:ՆԲ ՊՈՐ»

«Բ

ներ

Ջմեո Գարուն ԱՀա. Ան

չ""

անկեր

ներ

Վայըբ

»

ԻՈ

65.|

285,

Ո

պարապմունքի ժամին թջոգգթաննրի

գեա ավ

Բուր

Զոբանոցում, առավոտյան

ժամի «ին

»

բացակայության

Հիվանդանոցի սլալատ' մաքրելուց առաջ" մ

անւան

200.

,

16,000

»

41,000

--

.

-

220.000

32,000

»

Հ.Հ

՝

2.

զինվորների վեր կենալու ժամին

»

Հիսսե

"3,000

լ

:

,

6,460

ԶԱՌ

առաջ` Բեռլինում պարապմունքից աենյակ Դոլբոցի

անկեր

Միջել

40,000

ՏՏԱՈԵԳԿՈԱՈԳՈԳՀՏ

Բնակելի ոենյակ Բեռլինում

Մ--ում 4,650

ՌԴՈՐՅՈՒՀ

պալատ

բորբոսա-

վը «դի

Գիվանդանոցի

»

իԹի-ձետազոտողաենեո ներ

՝

Բնակելի սենյակ Փարիզում

օդի մեջ

`

ւ

:

եիշներ

ն

ՊՐ

կավերան

11,500

ՀՏ,Ո00

՛

ճամեմատարար ավելի ճարուստ Էէ դուերի Միկրոօրգանիղմներով է մանավանդ ալն դեպքում, երբ անալի միկրոօրգանիզններով,

նա

`

խհլումուտը Տաճախակի, աննլակներում

Է ն

թիվն օդի մեջ Միկրոօրգանիզմների

Փարիզի մերձակա պարկում

բակտերիա-| բորբոսա- |բակտերիա-|

ճե-

Սղյուսակ

:

ն

է: Ալդ ակնառուկերով թեվն էլ մեծ առա միկրոօրդանիզնների Չ6-ում բերված տվլալների ց: հրնում՝է. աղլուսակ

ԸՆ

Հո

լ

:

24-ի

ն

բ

քան քաղաքներից վելի չատ միկրոօրգանիզններ պարունակում, շեր երը: Մ իկրոօրգահղած օդի նույն բարձրության ուու դաշտերում նիզմներն ավելի չատ են ալն վալրերի օդի մեջ, որտեղմեծ թվով մարեն մի քանի երկրնեդիկ են ապրում: Ալատնսակետից խիստ բնորոշ ԵԹԵ ւովլալվալկատարածՏեւտաղուությունները: բում

Ն

"

ոշ"

մե մոջ

են

2,700--3,100 6.6800-6 /000-

օգի

ձմռան ձմոանը

երբ

«-

2:100 մ

է, որ

Բերվածթվերեց երեում

Թիվը նակը ճառնում է մինիմումի, բակտերիաների բորբոսասնկերի շատանում քանակը փոշու օղում. է, ամառը թիա փոքրանում իսկ երբ է: Թիվն էլ մեծանում է, միկրոօրգանիզմների են նան, որ քաղաքներում օդի շերտերը տվել Փորձերը ցուլց

Միվիոօրգանիղմանրի թիվը 123.շզի մեջ

Առձրնից չետո Մեղմ, արհոտ ժամանակ

օդը,

հենբոդի ճարդովի:

սուններին կերակրում են չոր խոտով կում փոշու օրինակ, ցուլց են տալիս, սումնասիրությունները, սուններին չոր խոտով կերակրելու դեսքում 1 3 3,193,000 |

միկրոօրգանիզմի:

ու-

որ

դուլերումլանա-

օդի

Ժեջ լինում

է

|

|

Վերոճիջլալբոլոր

տվլալները վերաբերում են օգի մեջ եղաժ միկբոօրգանիղքներիբնդճանուր թվին: Ինչ վերաբերում է ալդ միկրոօրդազիզմների առավել տարածված այլատնսակներին'դա դժվար է ասել, որովճետն,դրեթե բոլոր տիպի տնաակիմիկրոօրգանիզմներն էլ կարող են օդի մեջ գտնվել, անկախ նրանից, թե նրանք չրի՞ց թե՞ ճողից են անցել օդի մեջ: Սակայն ալոտեզ կարող ենք շեշտել միալնմի ճանդամանք, որն ավելի բնորոշ է միկրոօրդանիզմների առանձին տեսակնելի՝ «դի մեջ տարածված լինելու ճամար. օդի մեջ ավելի շոտ տարածված են ալն միկրոօրգտնիզնները,որոնք ավելի դիմացկուն են չորութլանը:

Դրինաց մի ջանի ճիվանդածին,բազառրիանձրժ̀անտախտը, ինֆլուննցիալի (դում, դումախտ), սուսանակի (դոնորհա), խոլերալի, մենինգիոռի, կապուլտճազի ն ալլ բակտերիաները սղում երկար մնալ չեն կան մի արեցակի Ճառագայթների ազդեցությունից րող չորությունից քանի օրվա ոչնչանում են, հկ մի քանի ալլ ճիվանդածին ուբերկուբականրիաներ՝ զանազան Սարեղտոկոկեր, նե մի քանի ալլ տիվանդություններ տիֆ Լլողի ձողիկները, դանգրենա, առաջացնող լբոսկտնրիաները, ընդճակառակն,բավական դիմանում են

ու

ու

ընթացքում

փոխադրվելով՝ վորակի պատճառդառնում, ունի ժամանակ մենծնշանակություն Վարակի

նում,

են օդի մնջ շատ են գտնվում, Օդի մեջ բավականչատ բակտեբիաների սպորները, մասամբ էչ բորբոսասնկերի ապորները:

Սոտաֆիլոկոկեր, նան

օդի ճոսանբի ճոսան քի որոնք ա բակտերիաներ, 0դր ինֆեկցիաների ) տարաժման ամենագլխավորարագությունը: ճիվանդաժին (վարակների ն, ընդճակառակն, ժամանակ չեն կարող մի տեղից մլուսը փոխադրվել միջոցներից մեկն է, չնորճիվ ալն բանի, որ քա միջոցով զանազան օդի կան ճոսանքի էլ, բակտերիաներ որոնք արաճիվանդածին բակտերիաներ

ճիվանդարեր

ճետ

կարող

են

՝

Կոն

ճատիկների ջրալին կաթիլների

փոշու կամ ճիվանդ օրգանիզններիցանցնել առողջ

օրգանիզններին:

դությունից կարող

էն

չնչին

կատարել: Օրինակ`տիֆի ստեղավփոխություններ

ճոսանք (քամու), որ մեկ վալբկլանում անցնի 1,7 սմ տարածություն վորապես կախվաժէ նրա մեջ դտնվող կեղտոտվածփոշուց փոքրիկ Բ Բարձրության վրա դիֆաքբիայիբազտմրիաբարձրանալու Ճաշ չրալին կաթիլներից: Օդի մեջ որքան չատ լինեն ճիվանդաժին բակտեմար անճրաժքշտ է, որ թամին մեկ վալրկանում անցնի 19,7 սմ, Դարզ բիաներով վարակված չոշին ու ջրալին կաթիլները, ալնքանէլ օդը շատ է, որ փոկ սենչակի օդիճռւանքը հրբեք նման արադություն չի կարող վարակված կլինի ճիվանդածին բակտերիաներով: ն ունենալ այդպիսիպալմաններումտիֆի են տվել, դիֆտերիալի ցուլց որ բաց Հետազոտությունները տարաժություննե-ները ն, ընդճակառակն, տուրերկուլլոզի բակտեչեն տարածվել կարող ն բում, որտեղ չկան վարակ պարունակող փոշի ջրալին կաթիլներ, չկա ն բիաները, զոնորեայի ատաֆիլոկոկերը, ոչ մի ճիվանդաժին բականհրիա: Ընդճակառակն, փակ ն նկուղալին, (ԾԸ. Ճատկապեսվատ օդավիոխուլթլուն ունեցող բնակարաններում անթրացիսի առորները քամու չնչինճոսանքով ճալտնարնրմ են մի տեղից լուսը են կարող զոխադրվել, Օրինակ նրանք կարող են «վաժ Թվով ճիվանդաժին շասո տնսակի ռակալական բակտերիաներ: օդի որը մեկ անցնել այնպիսիռոսանքի դեպքում, վալրկլանումանցնում Օդում դտնվող ճիվանդաժին մմ է 1,8--4,1 ճն առաջացնել երկու ունի վակ բնաարագություն ե Այչպիսի ճանապարճով'փոշով կաթիլով վարակվելու միտարաժություն: օդի սովորականճոռանքը: կարանների ջոցով: Կաթիլով վաշակք, -- զաթիլով վարակը տեզի է ունենում 1. հատկաՓոշով վարակը,--Բժշկական բնույթի ճետազոտութլունները ցույց ն ձն. ն ամա երբ դեպքում, Պիվանդ օրգանիզմը ճազալու, փոշտալու այն Թըոր փողոցի աննլակիօդի մեջ միշտ էլ ալա կամ ալն չափով են ելու ժամանակ ճիվանդարեր մո միկրոօրգանիզններին ջրային կաՓիվանդաժինբակտերիաներ դտնվում: Օրինակ՝ Մլուլլերը,ռնւտազոչ ճետ է օդն շպրտում: Օրգանիզմիցէլ ավելի շատ Թիլնձրի ճիվանդատելով տարրեր վայրերի փոշիները,ճարտնարերելէ ճնտելալ ախտածին ն են դուրս ժին 1. բակտերիաներ դալիս լթքելիս։ Թուքը օրգանիզմից ալլ բակտերիաները՝ տրհրկուլլոզի ձողիկներ--Թոշէ 1Ե6ԼԸԱԼՕՏ15, 2. գուրս եկող ջրային ընկնելով գետնի Ճանապարններով գոլորշիները 3. սիբիրախ-. վԸվարկամախտային բացիլներ՝ Բաց.տնտանի (886. էճԲԼճո1), ճետ, տարածվում են օդի մեջ ե րա փոչու մասնիկների խառնվելով 4. տի բացիլների Բաց, ՀոԼիւ2Ը15), դիֆ տերիալի, սպորներ՝անթրացիա(88Շալատեղիցէլ անցնում առողջ օրգանիզմներին, դիֆաերիա(ԹՀԸՆ մլքհլիօոլո6), տիֆի բակտերիաներ՝ վարակնավելի վտանդավոր է, քան փոշով վարակը, Բակտ.տիֆի (8ոԸէ.Է՛քհլ), ճրիանդաժինՍՄտրեպտոկոկեր, Ստաֆիլոկոկեր ն րովճետն այդ դեպքում բակտերիաներն օդի մեջ ծրկար կարող են մնալ: այլն: են Ֆլուկի փորձերը ցույց տվել, որ փոշտալու դեպքում բակտերիաները Դիտ է նչել, որ օդում գտնվող փոշու մեջ ճալտնաբերվածժ ոչ բոմեժ բավական տարածությունեն անցնում: Օրինակ, որձերի ընթացլոր ախտածինբակտերիաներըկարող են վարակի պատճառ դառնալ քում, փոշտոցից Բակտ.պրոդիգիոզումը (ՌՅԸԼ բ10մյք05ս) անցել է 9մ ու

թուն

բակտերիա

ու

(սուսանակի) ձուհւթ15))

սիբիրախաիԲաց,

բակտերիաները ճիվանդություն կարող

տվել,

քրիկ

Է

ձողիկներ' Բակտ.

5.

ու

Դաթելով

|

ո-

ա,

.

29"

դեպիառաջ

չՐեժ նչա: դեպի ետ. կաթիլ"Վ վարակի ժոմանուկ նան ունի ճիվանդի չորերը լսի տալը, թաց-թաց թաղվանակուլմյուն ճարելը:Այս գործողության ժամանակ մեծ քանակութլամբճիվանդածին բակտնկրիաներ կարող են ջրալին կաթիլների ճետ տարածվել օդի մեջ ե ավելացնել նրանց թիվը: այնտեղ ն

մ

կենդանականօրգաճիզմնեշի մեջ հ ջբի ճետ: ճնշող մեծամասնությունը կապված վզտնվող ճյութերի ճամար ջուրն առավելնո Մեծ Միկրոօրդանիզնների օննդառության է դեր խաղում. առանց ջրի ոչ մի միկրոորդանիղմսննդառության ո րոցես կատարել չի կարող: Ինչպես ճալտնի, է բոլոր տեսակի միկրոօրաւկտբ կատարում են չրի միջոցով: դանիզններնիրենց ոննդառության Գրեթե բոլոր տեսակիմիկրոօրդանիղմներնէլ ղտնվում են ջրի մեջ: Ջբի միջոցով զանազան ճիվանդարերմիկրոօրդանիղններփոխադրվում են մեժ մառը չրի միջոցով է օրղանիզքներիմեջ, ն ճիվանդգությունների չի կարող: զարգանալ

Բուսականւ

տարածվում:

Ինչպես գիտենք, մի քանի սննդամթերքների արտադրությանԺամանակ ջուրը մեժ գեր Է խաղում: եվ եթե ալդ չրի մեջ մեծ թվով ապա միկրոօրգանիզմներկան, արտադրությունը խիստ տուժում է. միկրոօրդանիզննեերն անցնելով աննդանլութերիմեջ, ակսում են սնվել դրանցով ն կարճ ժամանակից ճետո դրանք անպետք դարձնում մարդկանց կենդանիներիճամար: Ջուրը ճատկապեսմեժ նշանակություն ունի արաադրուեթե սպանիրտպատրասանլիս դգորժածվող թյան մեց. ինչպեսդիտենք, է կեղտոտվում է, այսին վարակվում ջուրը Բակտ. կոլի--անրողենես քն՝ ՈՏԸ. ՇՕԱ--86/(0ք6Ո6Տ) բակտերիաներով, ապա պանիրն ուռչում, նեխում հ էս գործածության ճամար բոլորովին անետքաում Ջրի կեղտոտությանպատճառով ճսճախ սննգարդլունարերության մեջ պատրաստված մթերքների ոչ միալն որակն է ցածր լինում, ալե դրանց ղզործածությունը պատճառ է դառնում պզանաղան տարափոխիկ տարածման: Բացի գրանից, կեղտոտված,վարակված՝ ճիրվանդությունների դործածելու գեպքում առաջանում նն զանազան էաիդգնեմիաներ չուրը Ալդ տեսակետիցէլ արա շրի միկրոօիդանիղքների էպիզուգնր, մասն

պարի

ունի խոշոր նշանակություն: ուսումնասիլրությունն

|

մանրա՝

«գի

ձլունը ծիկրի վբա թափվելու ժամանակ Աձրեր, մեջ դանվաժ փոշիների միջոցով ընդունում նն զանազան միկրոօրգակարկուտըն

ճետո

ու

ճավաքվումէ Երկրի մակերեսին, նրա մեծ մասն անցնում է տողի ստորին չերտերը: Ջրի ֆիլտրվելու ալո պրոցեսում միկրոօրզանիղնենըըկլանվում են ճողի մասնիկներիկողմից, ե ջուրը ֆիլտըբվում է միկրոօրգանիզքներից ալլ օրգանականնյութերից: Ալսոիճով,

Երբ ջուրը

բոլոր տեսակի օրգանիզմների ամենակաքնոր հ: Առանցջրի ոչ մի օրզանիզմսնվել, աճել ն

ու

են ե, բազի նրանք ճողից նոր միկրոօրգանիղններ ընգունում են զանազան դգրանով նյութեր գրանից, ճողիը վերցնում ճանքային ստնղծում բակտերիաների ղարգացիսկ բարենպաստսննդամիջավայր ման միկրոռբգանիզններիթիվբ չրի մեջ կարճ ճամար: Այո դեպքում

նելուց

է: եռապատկվում կրկնապատկվում, ժամանակամիջոցում

ՄԻԿՐՈՑՍՐԳԱՆԻԶՄ

ՆԵՐԸԶՐԻ ՄԵԶ

Ջուրը նույնպես սննդանյութերիցմեկն

ն մինչե Ճողի մակերեսին ճասնելը արդեն նիզմներիալլլասոնսակներ են որոշ Հողի մակերեսին ճառթվով միկրոօշրգանիղններ: պարունակում

ու

Տողի ստորինշերտերնոնցա ջուրը ճամ արվումէ բոլոլովին մաքուր" Հետագալումարդ ջրերը, ճավաքվելով Երկրի կեղեի խոռոչներում, կազ6 մում են գալիս նորից Երկրի երեան են դուրս ղանդվածներ չորային են նրանը կազմում աղբյուրներ,մյուս միջով:Մի դնայքում ճեղքերի դեպքում՝ գետակներ, երբենն էլ ցածրադիր վալրերում ճավաքվելով՝ կազմումեն լճեր, ծովեր ն օվկիանոսներ: պարունակելուտեսակետից ջրերը բաժանվո Միզրոօրգանիզմներ են

չորս

տիպի.

են անձրնը, կարկուտը» որի մեջ մտնում որի մնջ ձյունը մինչե ճողի երեսին ճառնելը։ Չ. Մակերեսայինջուր, են պետերի,(ճերի, ծովերի ն օվկիանոսների Յ«տնում Հողաչրերը: դանխվումէ ճողի շերտերում որը յին ջուր ճամրվում է ալն ջուրը. (բայց ոչ խոր չերտերի չուրը), ինչպես, օրինակ՝ աղբրարների,ճորերի 4ջուր ճամարվում է արտեզյան ջր՝որի ձնով օգչուրը: Ստորերկբյա «ռագորժվող չուրը, Այս չորս տեսակ չրերի մեջ միկրսօրգանիղնների խիստ սոարածվաժուլթյյունըտարբեր է. 1. Մթնոլորտայինջրի մնջ միկրոօրդանիզմների Թիվը կախված է ուղղակի օդի մեջ գտնվող փոշուց: Ռրքանօդի մեջ շատ է փոշին, ալնջուրը ճարուստ է միկրոօրգանիզմներով: բան էլ (լթռոլորտային Այողնս, է որ տվել, Փ,րիցուլց «րինակ, Միքելի կատարաժ ճնտաղզոտությունը նն ղի վրա թափված անձրնաջրերը սմ-ի մեջ ոչարունակումմիջին ճաշվով 19 բակտերիա: Ջլունն ավելի շատ բակտերիա է պարունակում: Թեվբ ձլյսն տաշվի տոնելով միկրոօրդանիզքների Օրինակ,Յանովակին, սմ-ի մեջ պարունակվում է 44--463 ջրի մեջ, դոհլ| է, որ նրա ո: բակտերի ն (գետերի չՏերի)ջրերն ավելի ճարուսա են միկՄակերեսային

1.

Մթնոլորտայինջուր,

ճարասոսնալու դլխաբոօրդանիզքներով: Ալշտեղմիկրոօրգազիզքներով ալն ջրերն մակերեսով,ընդունում են

վոր աղբլուրը Ճետ՝

նան

կն,

մեծ

ճոսելով ճողի անձրններից ճիտ» քանակությամբճողի մասնիկներ ն դրանը թԹաւիորոնթ ոճնտադգալում

որոնք

Միկրոօրգանիզոննր,

բազմապիսի

վում են Թվով ու

լճնրը: Փետերի ջրերի մեջ միկրոօրգանիզմները շատանում են ճասոկապես տնսակներով ալն վալրերում, որտեղ գետերն

ու

Հաջորդճանգամանքըջրիմուռների առիմիլլացիոնպրոցեսնէ, Ջրիմուոներն իրենց կանաչ քլորոֆիլի շնորճիվ ԸՕշչի ասիմիլլացիալիժամանակ մեծ քանակությամբ Թթվածին են առաջացնում, Ալս թթվածինն

ների սիիջով:Ալստեղ միկրոբների ավելանալու ռրատճառը ճանդիսանումմ գնտնրըԹափվող օրգանականնլութերի թափուկները, աղատհղությունները ե ալլն, որոնք բազմաթիվ բակտերիաներեն պարունակում: Բացի դրանից, ալդ օրգանական կեղտռտություններն նլութերըլավադուլն սնունդ նն գետերի ջրերում գտնվող բակտերիաների ճամար, բոնք կարճ ժամանակվաընթացքում բազմապատկվում են: Ալո ճանգամանքնավելի պարզելու ճամարբերենք մի բանի տովլալներ։ Սան-Հիջիննիկ բնատիտուտի ատվլալներով՝ Հրազդանի Փետա"ի ջրերի մնջ միկրոօրգանիզմների թիվը ճետելալսրատկերնէ նիրկա-

որ շատ բակտերիաների աննդառությանժամանակ բացասական ազապացուցված դեցություն է գորժում: Բազմաթիվ ճետազոտություններով է, որ ԹԹվածին գազը ուժեղ բակտնրիոցիդ(բակտերիաներ ոչնչացնելու) ճատկություն ունի,

է,

հն

ու

ո-

է, փորոնուն յունն վեցթ ա Կողաիլունը), ԸՐՂԸ զանազան ֆիզիկա-քիմիական լոթերորդն

ՍՔՀ Մյուս ճանդամանքըջրի ք11-ի աբսորիցիան (իր մեջ

ու

բացնում:

ո.

.

ղուժազ

ՀՀՇ

4.

ՀՀՀ ԷՏ

ՀՀՀ ՀՀ«Տ

ջուրը

թառի

կայանից վերե

նույնի

մոտ

էջիաՅեր կամո)ը «ԱՐՏԱ»

|

3.55

111126

Սաշեգորժարանից ՐՔ

ն

Քարաճանքիմոտ

լլաառատոտիվուբը | |5"3

| 3.90

նունյանցի փողոյի

|

ՕրջոնիկիձեիՐ

ր

ա

աայ

«0

|

ի

1,42|

1,100

3.13

1,920.

գ

տա

|

| 23900

|

՞

45.00

լ

Լրա ելուքերն

անո Էա ե վռթրանում օրգանական նլութերիարադ

ճան

ը: քալնացում

աաապատա աար

պաագործլած լինում, ալք

Սամեր

նն արդն միկրոբների թիվն արագ Նե է։ "մասամբ էլ գետերի ջրերի մեջ գտնվում են վով ամլորաներ ու.. որոնք անվում են գլխավորապեսբակտերիաներով: ինֆուզորիաներ, "

Օրգանական նյութեր

- կնա իո թ

ճաշվվոծ

են

ազատ

Աա :

թթվածնի ճաշվառմամբթ

եջ

մեջ

փոքրանում

է,

բայց

ե

՞

որո

ալնպես

Ծովերի

լճերբ ջրերի մեջ էլ նույն ճանապարով է տեղի ունենում բնականինքնամաքրման պրոցեսը, Ալա ջրերի մեջ միկրոօրգանիզեննրի թիվը մեֆ Է լինում դետերի նե տոռուների խառնարանների մոտ. Թիվը գնալով՝ որքան եզրերից դեպի ներս մբկրոօրգանիզձների են է: Փորձերը ցույց տվել, որ օրգանականնլութեր պափոքրանում րունակող ջրերն հն ճարուստ լինում միկրոօրգանիզճներով: Ալատեղ միկրոօրգանիզքներիթիվն ուղիղ ճամեմատական է ջրի սրարունակաժ` օրգանականնլութերի թվին: ու

Հողայինջուր

Երբ դետի ջուրը քաղաքից ճեռանում էյ միկրոբներք Թիվը նոթիջ փոքրանում է: Այդ "վրոցեսում մեծ նշանակություն ունի, ամենից առաջ, դետի չրի մեջ դտնվող

ամենա-

են

ՀԵՀ» ՀՏՀ ՀՀՎՑՏ»»-՞

-

Երեանի1-ին էլեկարա-

ու

ն

-:5 Հա

,

ն

ազան Կ Են, Հարավքարես մ Պանի Աաաա արԱ Ար ծին բակտերիաներ, ինչպես, օրինակ, խոլերալի, «է Բորա ՈՏԻ ճանդիսանում բիաներչ ռրոնբ ճամաճարակներիտարածման պատճառ : նիզճնե

մեջ գետերի

չուրը

ճողթ

գլխավորը` Արեղակիճառագալթներիազդեցությունը: Պրի գտնվող միկրոօրգանիզններիթվի կիոքրացումն արչ ճանապարձով կոչվում Է նան բնականինբնամաբրում: Թեն բնական

ՀԺ

Միգիոթիգանիզմերի 122 ՀՀ «Էէ ՀՀ Հրազդանի -» -թիվը Հրազդան ն Գետառ

պաճելու, լու գործոնները

|

ասելով ճասկանում են ճողալին չերտից բավական: մ) ջրերը: Սրանց մնջ միկրոօրգանիզձներիթիվը ցաժ գտնվող (5--10 է։ բավական փոբր երբ մթնոլորտից ջուրը թափվում է ճողի մակերեսի վրա» ջրե մեջ գտնվող օրգանականնլութերը, մասամբ ել բակտերիա ները,ճոզի վերին շերտերից կլանվում են ն փոք քանակությամբ անց-նում ատորինշերտերը: Օրինավ՝ ճորի ջուրն ավելի շատ օրգանական: նլութերն բակտերիաներ է պարունակում,բան աղբլուրների ջրնրը:

ադի

խիամոա թաթ թաքոԻՆ ա անին կերար, արա աաա «երէ մոա թա ա - Հւ եա ի ստո Տան Տանի» երկ

,

Բ,

Ն

ամանը

րար

"

պարունակում: Բալց վերջին ժամանակները կատարված մի շարք է, որ նուլնիսկ արտեզյանջրերը ճնտաղոտություններիը ոլարզվել են մեջ սմ3-ի մինչն 1000 բակտերիա: կարող պարունակել Հիվանգածին բակտեւիանեւք ջւ-ի մեջ.-Խմելու չրերը ճայխախ: ներ

չեն

Թափուկներ,նեխած օրգանական մնացորդներ, ճատկապես կենդանիների մարդուարտաթորութլյուններ ընդունելովիրենց մեջ՝ Լ22 մի շարք առաջացնող բակտնրիակեղտոտվում ռիվանդություններ

առաջացման ցում կարողեն զանազան ճիվանդությունների

զանազան

ման

ու

ներով: Այսպես,կեղտուտվածջրերն

որ

դառնում

Իբ

են

է

:

|

|

ռ

»

մոտ

սմ

ճաստությամբ լավ սվաղել: Ֆրճորի բե-

ալ

ն լլ: ջրի մաքրությունը ո" լաճպանելուն կառուցվածքին,

ճիգիննանճատուկ ուշադրություն Ներկալումս

՝

նազան կեղտոտություններ ընդունելու: Հորի ջրերի կեղտոտվելու ջրճորի դիրքն է. գլխավորո"րատճառը մեծ Կրա ճամար ջրճոր փորելիս պե ք է դարձնելնրա ուշադրություն տեղին,Ֆրճորըալեւոքէ փորելճարթ տարածության մեջ բնկաժ կավալին զանգվածներում,Թեք տարածությունը միանգամալնաննպատակաճարմարէ, որովճեւոն անձրնաջրերը զաւնաղանկեղտոտություններ 27 ջըճորի մեջ ն այն Ճավա բելով՝բերում, Թամիում' զանա-. կեղտոտում ղան միկրոօրգանիղմներով: է, ալն ԳՓլիաավորն որ ալո դեպքումջրշորի օրգանականնլութեր,որոնք ալդջուրն ռւտանում է մեժ քանակությամբ տեղ գտնվող միկրոօրգանիզնների ճամար սննդանլութ են ժառալում ե որոնց շնորճիվ վերջիններս կարճ ժամանակում բազմանում են Պրճորըպետք է փորել տներից, գոմերից ն ալլ բնակելի տեղերից. ճնոու. 4 Թոոլլ տալ, շատ երբեք չեք որ ջրճորը փորվիաղբակուլ՝ տերի ն արտաջքնոցների մոտակալքում, որովճետն ալդ վայրերից զա-՛ Ֆֆաղանօրգանական նլութերի ճետ կարող ես անցնել նան մի շարթջ անցանկալի, որոնք ճետագաճՃոոկապես, ճիվանդածին բակտերիաներ,

է ճարթ

կարիքների ճամար չպետք է դորժաժել: էլ ջրճորներիփոխարեն պատջրամբարներ Որոշ տեղերում ն ջուջուրը Ջրամբարների դգորժածում։ րաստում ալգտեղճավաքվաժ ե զանազան յոռուներիգղ, այլն: անձրնաջրերից ՐԷ ճավաբվումէ դետերից,

"

է չուրջ Այդ պլասճառով էլ անձրաժեշտ ուշադրությունդարձնել խմելու ջրի վրա. Հորերիջուրը, ճարկ եղած ուշադրության բացակալության դեպքում, միշա էլ ննթակա է ալո կամ ալն ճանապարճովզա-

ունի Սան ջրճորի կառուցվածքը. նրա պատեչ նշանակություն երեսի 1մեոր խորությամբ շերտը պետք Հորի լինեն:

պետբ մաքուր կավով

որն

ունակությունը:

:

ւսռարած-

է ջրճորից րանըմիշտ ալեւք է փակ պաճել:Ավելինպատակաճարմար ի սկ եթե խողովակների ալդ Բնաջրչան միջոցով, ջուր վերցնելճատուկ է ունենալ Հատուկ, միանդամալն չէ, ապա պետք մաբուրդուլլ: բավոր

բիոնը ջրի մեջ մի քանի ամիս պաճում է իր կենսունակությունը, ինչզան տիֆի բակտերիաները դետերիջրերի մեջ բավական երկար "պես ժամանակ աճումեն ճիվանդություն առաջացնելու, վարակելու իրենց`

ճամար օգտագործվողջրերի մեջ լինելու դեպքում, մեժ վնասներեն ն անասունները մ. Մսորդիկ ալդ չրերը խմելով՝վարակվում պատճառ են աա կոմ այնճիվանդությամբ: Ալդէ պատճառը: որ ննրկալումս օանիտարիանմնժ ուշադրուԹլոն է դարձնում խմելու ջրի որակի վրա, որովճետե բաղմաթիվ ճամաճարակներ դորժաժվող ջրի կեղտոտմոուսջԼ17 դալիս ղլթավորապես է տվել, որ վաժլինելուց: Համաշխարճալին ցույց վիճակագրությունը հ ղանաղան ճամաճարակների տարածման խմելուջրի որակիմիջե մեժ կապ կաւ

դառնալ: ալատճառ Մեծ

ճիտարափոխիկ տարածմանգլխավորպատճառ: Հիվանդածին վանդությունների բասկընկնելովջրի մեջ՝ բավտկան երկարժամանակ շատերը տերիաներից կարող են չկորցնելիրենց կենսունակությունը: 0րինակ՝ խոլերուլիվեբեն,

ու

'

Է

դարձնում չրի

ո-

ճամար կիրառվում ճի պլաճպանելու բակիվրա: բի յՐա.քրությունը ն դրանով կանիում զանազան վո՛շարք ւիջոցառուններ պրոֆիլակոիկ տարածվելը:: բակիչճիվանդությունների Ամեն անդամ մենք սլետքէ ուտուղեն ք մեր լոմելու ջուրը:որպեսջրի իշկ մլուս կողմից ղաորակը մ ի որոշել, զե կարողանանք կողմից` կանխել: տարածումը նաղան ճիվանդությունների '

Ջրի որակը ստուգելիս ճաճավ որոշում

են

նրա մեջ եղած

են

միկրո-

աշխատանքըկապճՃնտյ, է ուստի ներկալումս ընդունված մի շարք դժվարությունների վաժ որոշելն է: ձնը նրա, ալապեսկոչված, «ֆեկալ կեղտուտվածությունը» ռրոշելուէությունն այն է, որ ջրի մեջ Փեկալկեղտուտվածությունը

Թեվ: օրգանիզնների

ու

որակը,

բալց

Քանիռր

ալո

սոսկ մի խումբ բակտերիաների ճաշվիէ առնվումմիկրբոօրգանիզնների որոնք տիպիկեն կենդանիայնպիսի բակտերիաների: առկայությունը» են Բակո.կոլի--անրոչ ների աղիքների ճամար:Ալ» լորբին ո"լատկանում

բոաակՇ01--տ6/066ր6Տ): Սրանք ,ոիպիկ աղիքալին գենհսները (ԽՃ. են ի ջրի մեջ դրանցճալտնարնրումընշանակումէ, որ ջուտերիաներ

Է ղանազան ախտածին ռր մանավանդ բակտերիաներով, Րը վարակված ամեն են մի շարք ալո բակտերիաներին ուղեկցում ճիվանդաժին անդամ լորբի բակտերիաներըանսպորչդրաԹՅԸԼ.ՇՕ1(-Յ6ՐՕՔՇՈՇՏ բակտերիաներ:

մի ներկով բացասական ներկվող ե շաքարները խմորող ձողիկներ են, Բո շաքարներըխմորհլու ժամանակ առաջացածՖլութերի՝ սրանք բաժանվում են երկու թմբի. 1. Բակտ-կոլի (ԹոԸՆ Ը011), որը կենդաէ, ե `. (82ՇԷ նիների աղիքների փշտականբնուկիչն Բակտ.յսներոդենեռ Յ6ԼՕՔԲՈՇՏ), որը ճողի մշտական բնակիչն է: Առաջիններըշաքարը խըմորելով՝ առաջացնումեն մեծ քանակությամբջրաժին գազ, իսկ երկգոզ ածխաթթու բորդները՝

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ց8աւօոբճոշխոնՇ.

Ներածություն2.0.

ՈՕՎՑԵԼ, 1952. 1ատքօծոօտօքմտ 808ԼԱ6ՅԱՎ Ճ. Փ., Լյքը Խաւքօճիօտօքում, 1940. ՒԼ, Ճ., ՕռքտոշտուծտԵ 1949...

ԽքՅՇԽՂԵՒԱՈՒՕՑ

ծ4:16քոմ տ 8:ղմաօԽԱԱ6108, ք ՑԵԼ ՈՕՎՏԵԼ ԼԱՑՇ ԽքՅՇիՂԵՒ ՈՒ05ԷԼ 4., ՏԼ1ոճաքօօքոճատՅեել ք2216ոմտ, 1958.

մ

էլւօ

փաաոք Պատ

ոՔ

՛1.

լ լ

ԷԼ,

ՄԼ, ՃւքօծԲօտ0Րատ,1948. Է. ՒԼ, 8նուքօօքոճոտՅտուծւ 1 ոտօյօքօոյճ ՈՕԳՑԵյ, Է. ԷԼ ո Ոճքաօոշաոց Լ. Ք., ԲատքօօքոշճտրՅւծլ Է ՀՅ.

Ոօաօա

ՈՅԵՒՕՇՏԵ

ո

Ւ. ոճ

Ւ.,

Ճ.

Եճքյուռե,

110Վ86ի

Հ«..Չ...Հ««.. Ուլտրամիկրոբնենր

ՈՎՈՆԾՈԴՈԻՅ:

Բակտերիաներ

ՔԱՎ.

19650. հողլքօծոօտօրտտ,

ԿՆուքօ6ծ8010ՐԻՎՇԸԵ48 ճքձայծքիուտոճ

ՇՇՔ

ո

Շ8Ջ3ր

Շ

ԸՕտՕպ46:08

ոճ

ՕՇԻՕՇԽԱՑ,

ԲՕոքՕշՕոք

Հ. Կ. անտազոնիզմբ Փառճոսյանճ Մլկրոօրգանիղմների

ն

ԱՇոբօճՋէ ՔՇշշճտե

Ճձ.

Յո.

ՃքոատւՀհօտ

Ր.

նրա

Նշանակությունը,

Ո, ՉոՕոՕՐԼՎՇՇՃՎՇ ՕՇՕՑԲԱՒԿՕԸԼԻԽՈՆՕՇԿԵԽՕՑելԼՇճռւծքաամ

Ճճքոզոշսօ8ՇՇԵ, 1959 ր.

ՈՕՎՔՇԱՒԵՐՇ 7տ081գ

Բ

մու:

ք8616:լմ,

.

Էճգելս

Բնության

դիալեկ»իկա,

ԱԱ

ԱՏ

ժուռնալ «Միկրորիոլողիայիճարցեր»--բոլոբ ճամարները:

Ա

ա

արի

ԱԱ

ԵԵԵԳՒՅՅՄ

21.7

աաաաաաթաթաապ

աաա

Շաքարասնկեր Քորբոսասնկեր

ԵԿԱԱԱՌԱԳԿԿԴԳՒՒԳԳՒՒԳՅՈԳՅՅՅՈ

2ՋՀՉՎԱ.ՎՀՎԳԱՅԿՎՈՉՎԱԳԴԴՀՅ

ԿՈ Ջրիմուռներ ՔԱԶՎԱԱՎՀԱՀԹԳԴԱՎԳԳՈԴԹԴԿՈԴՅ

ԱԱԱՎԱՅԳԱՅՎՎՈ.:Վ

կամ ոլրոտողոաներ

ԿՅ:

,

Նախակենդանիներ

առանձնաճատկությունները ֆիզիոլոգիական Միկրոբների -

Մեկբոբների սննդառությունը շնչառությունը ն

սնման ձեր Միեկրբոօրգանիզմների

Հ

.

զգլուխ

Երրորգ

ԱՇ4301068:16ք4 ՇՇՇԲ, 1949. Փճղօքօտ հ. 8., ՈԼոււքօ6.օօՐայ, 1960. Փճդօքօտ 81. 8., ՈԱՇԿթմոմտ սոտքօճաօտօրքը,1954. 1926. ՃՆոՏԿօՑ ՒԼ ՒԼ, ԸտոԵՇո0-4038ԱՇ186ուաք ՖՈւյլքօ6ծոօո0Րոտ, ,րԴաւքՕ06:0Ո0188»8ԸՇ մՕեխճքշ, խթա Լօուտ Բ, ՄօՕՐլտսոքշո սեօ Լտոժամոտիտ իՇիշ 82616ո10)ոքլ62Խ. Ճառք: 1926. Բճոծր ք., հլաւօելօ1օք16

46Տ ՊՄՅԱԼԵՕժՇոտ,

1933. Պոնտոճո Տ., Ք:Լոշլք)6Տօէ Տօ1 ռշօելօլօթյ 1927. ոօգ82:4

Ֆ.

ԱԱ

«

1991.

ՇՖատահճԷԼ ՒԼ, Չ.040-0-ԻՏՕՐքՅֆաՎՇՇԿՕՇ ը3շդքօուքննՇմ

ճատկանիշները մորֆոլոզիական Միկրոբների

ՕՕՎԱԱՇԻՍՇ

Է.

2ն.

գլուխ

Ծբկրորգ

Լ.

1954.

ԱՕՎՑԵԼ,

Հ

Պատմականակնարկ

ՒԼ, Էք: Շ/2 հդուքօծոօոօրտք,1934. ՕԽճՈՋԵՇՀԵԵՆ 8. 4. (՛ԸԵՕԹԵԼ Խռքօ610108մ ք, 1922.

Ռուալ

ՎՈՎ

«ՀՎ

«2

:

-

-:

շ8

«ՀՐԻ:

2ԿԱԱԿՐԻԱՈՈԴԴՈԴԿՅՈՅՅ:

կողմից: Առանձին նյութերի յուրացումը միկրոօրգանիղզմների 22:77օրգան շնչառության նշանակությունն սննդառության Մբկըբոօրդգանիզմների 7՝

ԱԿԱԿԿԱԱԱՂԱԱԱԱԿԱԳՈԹՈՒԹ

եիղմի ամար

ԱԱԴԿՈԿԿԴՈՈՆՅՈՒՅՄ

Առբոր կամ թթվածնային շնչառություն կատարվող չեչաոություն ճաշվին Թթվածնի կապված Աւթթվածնային կամ մեջն եղած կապի Մ չեչառությունների Արոր ն անանրոբ պրոցեսները ԱԿՎՎՎԱՎՎԱՎՎԳՎՎԱՎՉ.Կ«Հ: Շնչառության բազմապիսի պրոցնաներումգործող ֆերմենտները ե Սենեդառությանն շեչառության օրգանիզմի ճամար ՏՕ Ֆրանց եշանակությունը ՀՈՏ Ֆերմենտների տկսակները ն նրանց դառակարգումբ մօ

«Հ

Հ

«ԻԸԿՈԳՈՅ

ԱԴՈԱԿԴՈԴՅՅՈԴՆ

ֆերմենտներ Հիդրոլիզային Դեսմոլազայինֆերմենտներ

Կ-

«ԶԱՎԱԿ

ՋԳ..ՎՎՎԳԶՎ.

ՎՀ... ՎՀ

ֆերմենտներ Սչնթեզային ն լուսածինճատկությունները Մբդբոշրգանիզմներիջերմածին

ՋԱԳՎԱՎԳԳԿՎՎՎԱՎՈ

շ8

.

Վ...

Լ12 Ք2

Արտաքին բտաքին

Վեցերորդ

գլուխ

Ջորրորդ

անն ազդեցությունըմիկրոօրգանիզմների վրա. զարգացման պայմանների

վիտամինները սյութերը անտիբիոտիկ -

'

Լուծույթիկոնցենտրացիայի ն չորության ազդեցությունը իոնների կոնցենտրացիայի Ջրածնային ազդեցությունը բստ Իկրոբների կենսական կարգավորումը Ջերմության 2..Շ .«Հ«Պ« 2... . 1ույսի ազդեցությունը Միկրոբների վերաբերմունքը առանձին Քիմիական նյութերի նկատմամբ ճնշումների աղզդեցուԻլեկտրականության, շփումների թյունը ՔԱՎ.

-

աղդեցությունը

Ջերմության պրոցեսների ՑԳՀՓ

»»Փ.՞օ'՛6Հ«..«

Հ.

«

Հ

«

ն ճողի բերրիությունը Միկրոբները ,

.

Հողի

-

Մոխանիվագան ու

ԼԱԱԶԱՎՎՂԱՎՂԱՎԱՅԱՎԱՅԱՂԿ

1..ՂԱՆ

կաղմությունը բնակչության միկրորային ն

.Ա.-

ման պրոցեսները միեկրոօրգանիդմներբ Հողառաֆաց զարդացումբ ն ճողային պայմանները Միկրոօրգանիզմների ՀԱԱՅԿՎՈ միկրոբների փոխճարաբերությունը Հողում բնակվող Միկրոբներիդերը ճողի օրգանականկոմպլեքսի

|

աննե

-

`.

«

Իո.

:

Տոթերորղդ զլուխ

Ա

-

ն

ԵՈ"

:

ԱՎԱԿ...

ՂԱԿԿԱԱԿՂԱԿԾԱՎՅԱԱՎՈԱ

ԱՂ

գլուխ

կողմից արտաղրվող Միկրոօրգանիզմների

:

ԶԱՎՎԱԳՎՎՎ..«

ՅՑ

ԲԱԴ

-

ԳԳ.

առակին առաջացման ու

Հիճզերորդ

Վլուխ

:

հյութերի

բնության մեջ փոխնարաբերությունները Միկրոօրգանիզմների

ժամանակ

կերպման ժամանակ փոխակերպման

սպիրտ առաճացնող միկրոօրգտնիզմները

կաթանիի

առաջացումը ե կաթնաթթվային թթվի առաֆացումը ն նբա բականրիաները բուիոնական

գ

ն Ցուղաթթվիառւացացումբ յուղաթթվայինբակտերիաները նյութերի մուղաթթվային խմորման Պեկլտինյան բակտերիտպները Ի.

ԼՆ...

Թազանթանյութի յուղաթթվային խմորող բակտերիաները, լ Թթուների առացացումը ն դրանց Խմորող միկրոբները բանական ն Ճարպերի սպիտակուցների սինթեղումբ միկրոբների կողմից

2.2...

ի 7 ուտ

նյութերի քայքայումըն

ուղեկցող

ու

2ՎՎՉՎ.

մանը մասնակցող միկբոօրգանից մների

ակող օրգան

ուն

ր"

ախապկան

"

թայքայումը ' ռեյ Թերք ՎԱՎ

ՎԱՌ

..

օսսսսսսԱԿԱԱԱՎԱԱՎԱԱԿԱԱԿԱԶ

Վ

«ՂԱ

ամոնիֆիկացնող Միզանյութը բակտերիաները -

անան

զ

ԱՎԱ

ԱՅՈ

Խիտինի ամոնիֆիկացումբ կալցիում ցիանամիղի ամոնիֆիկաղումը Ամիակն Նիտրատենիրվերականգնող միկրոծրգանիղմները ՀՀ

ններն

առեիֆիվացումը

գիպուրական Թթյլ Միգաթթյի

«ԶԿԿԱԿԱԿԱԿԱԿԱԱԿԿ

2Հ

ԱԱԿԱԱԱԱՅՈԱՅ

օքսիդացնող միկրոօրգանիզմները

ԵՐԱՆ

Ազոաոբակտերներ

.

-

.

ՀԱՎՎԳԱՎԱՎՅԱՅՂՎԱՅՂՎ

|

230.

եմբի բակտերիաները Ազոտորակտերների

Ազոտ կապող

միկրոօրգանիզմներ խակեԱ ի

որոնք կաթնաթթվի Բակտերիաներ) նն

ճետ

96.

ծումբբ

ն

ներ

ծծմբային .

.

ՏՍ

Միացությունն ա երբ ՞

ւ...

ժժմ

մա

ձնափոխո

Կա

ակտերիաներբ

ՄԸ

-

«ԶԱԿ

`

ոո -

տ

ու

Ի

Միգրոօրգանիդմները Մէկբոօրզանիզմները ջրի մեջ "ի

ԲՈՅՈՈՈՈՄՀՀՄՆ

«ԸԴ

Է եյո.-

:

-

ճիմունջները, -

զլութ

օղի ն ջրի մեջ Միկրոօրգանիզմներն

.

պրոցեսում

Տասնմեկերորդ

ա--

2...

1:

Է

ԱՎջ.

«ՎԱՎ

միկրոբիոլոգիական Գոմաղբիճասունացման

`

-

րզա

ռե

ւյ

:

ն

Տասճերո ԲՐ

ի

գազեր զղալի քանակությամբ

մաքուր կուլտուբաների Քիմիական բակտերիաների կաթնաթթվային Թերի կիրառումթ սիլոսացման

Ը

"ՅՆ

առաջացնում աիլուի 48:

միջանկյալ պրոդուկանքր

,

Հ.

2"

«2...

պայմանանճրաժեչ»

ն. բոյի Բորո 202 փացությունները ձնավաոլխող միկրոօրգանիղծները 2: .. ացություննե Գարա, ո Ի աք

ԼԶԱԶԱԱԱՅԱՀ

Ջրածինը ձնավփոխող լ

այլ

կուտակման

7":

ՀԱՎ

.

ՎՎՎ.Ռ.Վ....

ՔԱՎ

ԱՂԱՂԱԴԱՌԱՂԱՂՈԱԴԱՌՈԴԳՈՈՒ:

քը միկբոտ սիլոսը ն արժեքավորումը Տարբեր ձներով

ՎԱՉԳԳՎՎՎՎՎ.Փջ»

բոբների գործունեության ֆիզիժամտնակ կերի մեջառաֆացող Սառը եղանակռվ սիլոս պատրաստելու

ՆՆԵՅԵՅՀՈՄՅՒ

կո-քիմիական փոխոխություներըը կերերի աիլոտացմանժամանակ գործող միկրոքեդրը ն ւսն

5/5

Քի

մեջ

զլուխ Իճճերորգ

չաթոաք կատրաստված աա

Խյութերի Սբլոսացվող

'

ՈՂՂԿԿԿ

ԱՅԱՈՆ

ն

Է

ՅՄ

ճիմունքները միկրոբիոլոգիական Կերերիսիլոսացման

մեապեբութ -

..ս

եղանակը ղեմ պայքարիմիկրոբիոլոզիական Կրծողների

միկրորնանիոննրը` Գալարաբակտնրիաներ

Գազային ազոտը

ձնա» բոզ

ազգաւ

ԱԱՊԿՎՈՎՂՎՈԿ

մաննե

գլուխ

Ութերորգ

ՏՏԱՅԱԱԱՅՆԱՎԱԱԱ

ն

եզո. Գնաքռխությունը

ծի-

միկրոբիոլողիական

ն

միկբոօրդանիզմ-

Հարցր պաեյանման է ամոնիֆիկացնող իկբոռթգանիզժները Սպիտակուցներն Սննդամթերքների մունքները,

.

:

2ՀԿՈԴՈԴԿԴՒՅՒՅ

ն

ԲԱԿՎԱԿԿԱՎԱՎ

Է...

ւսրը

"

ն

183Ֆ

«-

Քայքո-

այդ Ա...

ն

ու

քայքայ

ֆոսֆորական միացությունների Հողում ժծմբական երանց նշանակությունը ԵԿՈԿԻԴԴՈԴԴԻ ն Հողի չորացումը մասնակի ատերիլիզացիան

"

Թաղզանթանյութինրան

աջացումը ն

Ւ:

Տ.Վ»...

.

ուան

քայքայումբ Ազոտային միացությունների Հանքային ազոտի բիոլոգիականկլանումը ճոզում

Ա

նրա

145:

«-

2"

բակտերիաները ԱԱ

թ»

.

-

ն

Դուրուաք

ՏԱԱԱՎՉԱԿ

ԱԱՎԱՎԱԿՅԱՎԱԱԱՂ

ՏՅԱ

-

ճարպերի Սրա օրդանական Ատրիխաջրատննրի: ՔՔուր իրի: Հողի ի

ն դրանմասնակցողմիկրոօրգանիզմները փոխակերպումը Աձխաձնային նյութերի

Ս պիրոի ստացումը

Հ

ժում

ՄՐ

2-5:

ոռ

ԱԱԱԱԿՎԿԿՅ

Է

463.

Խմբագիր"Գ. խ- Աղաջանյան Գեզ. թմբագիր՝ Բ. Վ. Մազմանյան Տեր. խմբագիր՝ Ս. Կ. Ասլամազյան Վերստուղող սրբագրիչ՝ Ե. Ս. Շաբոյան

Չտտվեր

Տիրաժ

Հանձնվածէ արտագրության

)՛

55/1

է տպագրության Ստորագրված

59.0 Թուզթ՝ 60»ՀՔ21/լ:: Ֆղպագր.

ԳՈԽր՝

10:Ս11 մամժ.,

թ.:

թ.:

Տրատ.25,5

մամ:

մինիստրության ձրատարակչությունների կուլտուրայի սլոլիդրաֆարդյունախերության լխավոր վարչության

Հն ՄՌ ն

6.)

ծրնանյ,Ալավերգյան փող: 267: տպարան,