Գյուղատնտեսության արտադրական ֆոնդերը, կապիտալ ներդրումները և դրանց օգտագործման արդյունավետության բարձրացումը

ՀԱՏԿԱԿԱՆ

ԽՍՀ

Կ. Ա.

«ԳԻՏԵԼԻՔ» ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆ

ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

Սգնությունդասախոսին

ԳՑՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆՖՈՆԴԵՐԸ,

ԿԱՊԻՏԱԼՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐԸ

Եվ ԴՐԱՆՑ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՄԱՆ

ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԲԱՐՁՐԱՑՈՒՄԸ

|

ԵՐԵՎԱՆ

--

խմբագիր՝ տնտեսագիտությանքեկնածույ Պատասխանատու դոցենտ Ս. Մ.

Տիտանյան

տնտեսադիտությանթեկնածուներ Գրախոսնեիր՝ վ.

ֆլլան, Վ.

Ա.

Ռ.

Գասպարյան

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

ԽՄԿԿ ծժրադրումն մինչե 2000

ընկած ժամանակաշրչանի շիմնական ուլղությունների նախագծերումկանխատեսվումէ կրտրուկ շրջադարձ դեպի արտադրության ինտենսիվացում, որակի ն արդյունավետության բարձրացում, անցում դեպի կազմակերպվածության, բազմակողմանի վարգացած արտադրաճարաբերություններով, կարդավորվաժ տնտնսական մեխանիզմովէկոնոմիկայի» Թ.

ԽՄՐԿԿ գլխաժամանակակից աղրարային քաղաքականության վոր նպատակի՝պարենով ն գյուղատնտեսական Հումքով երկիրը ԽՄԿԿ Հուսալիորեն ապատովելուխնդրի կենսագործման ամար Համագումարը առաջ քաշեց ն ճետկողականորենիխրականացնում է քաղաքական ն սոցիալտնտեսական միջոցառումների

մի ամբողջ ճամալիր: Դրանք ուղղված են գյուղի սոցիալ-տնտեսա-, կան իրադրության փոփոխմանը,ագրոարդյունաբերականամալիրում տնտեսավարմանտնտեսականմեխանիզմիկատարելաղդործմանը, արտադրողականուժերի զարգացմանը,մարդկային գործոնի ակտիվացմանը,կուտակված վիթխարի տնտեսական պոտենցիալի

ինտենսիվ օգտադորժմանըն այլն: «318816»

Օ6պ66180

ՀօքթժաՃա

10884

`

ճքուղոօաօն ՇԵԻ

Լքարօքճի

|

ւլոտենցիալում արտադրատնտեսական Գյուղատնտեսության սաճմանափակ են. դյուղատնտեսական Հողատարածությունները մեջ նոր Ճողերի կապված է մեծ ներդրներառումը արտադրության

րումների «ետ. աշխատանքայինոնսուրսները գնալով կրճատվում մոտ 2,5 միլիոնով աճում է երկրի են: Դրան ր Հակառակտարեկան ր Ր մեծանում է բավարարպաճանջչմունքների նրանց բնակչությունը, ման Համար պարենի ն մլուս միջոցների կարիթը: Այսպես. եթե 1 մլն մարդ կերակրելու ՊաՌուսաստանում նախաճեղափոխական տոննա «ազար միս, 154 մար տարեկանսպառվել է 29 ճազար տոննա կաթ ն կաթնամթերք,48 մլն ճատ ձու, 8100 տոննա շաքար, լ

Բ

.

»ՓֆծոԼՅԵ 0671 ըօթաածմուօ ը

լ

տճոքօք)'

ււ

աոումճղեկելՇ

ֆօողա ԸՇղԵՇՃՕ0203886188։

Լ ՕՂՇԴԹՇՈԽԵԼ6

ՈՇո01253088:118 ոՕօութ

(ոճ ճա

ՊԱՇ6ՕԵ

«ՇԼԻՑ.

83Եււօ)

քքօտու---1989

821Շդքճոուղ

:

ապա

հնչ

ՕՕ. Ճպվական

Շկերու ուն, 1989 «Գիտեի»է կերութժ

այլն:

թ.

68, 343, Համապատասխանաբար՝ `

270,

46000

ն

հ Բնակչության սզարենակենսամակարդակի բարձրացումը մթերքների նկատմամբպաճանջմունքների աճը երկրում Հարուցել են պարենային որոշ դժվարություններ: Երկրում ընդունվել է պաբենային ծրագիր, որի կենսագործման պլիավոր ուլին գլուղատընտեսական արտադրությանինտենսիվացումն է, որը պետք է կաուարվի լրացուցիչ ներդրումների միջոցով, իսկ դրանք, ի վերջո, ե կապիտալ ներդրումների արտադրական

նլուքականանում

են

Դյուղատնտնաության արտադրական ֆոնդեր,

արում

քն 500

ինչպես բորձրացվի ագզրոարդյունաբներական Համալիրում արտադրական յ

օգտագործման Դա ոտննցիալի արդյունավետությունը: Ճաւխուղե-

տական նշանակության լուրջ

ֆոնդերի օգտագործման Գյուղատնտեսության

խնդիրէ: Ռւատի, դլուղատնտնսությանբնագավառի յուրաքանչյուր ղեսեւոք է քաջատեղյակլինի այդ յավար, մասնագետ ոնսուրսների օգտագործման վիճակին ն իր լուման ներդնի ֆոնդերի արդյունա-

արդյունավեւտության բարձրացման անճրաժեշտությունը պայմանավորված է ժիջոցների պուորաստոման Համար կատարվող ծախսերի աճով, «ետնապես ն քանկացմամբ, աճի 1 տոկոսի տնտեսական իմաստի տնտեսավարմաններկա պրակտիկայի յլառանջով մեծացմամբ, ն այլն: Այսպես,եթե ճիմնական ֆոնդերի աճի 1 տոկոսը 1940 թ. կազմում էր 143 մլն, ապա 1988 թ. մոտ 3,5 մլրդ: 1965-1988 թթ. ընթացքում օգտակար անածոների «անույքի լուրաքանչյուր 1 տոննան չափով թանկացել է 2,5 անդամ, Հետնապես Համանման են քանկանում գյուղատնտեսականարտադրական կարողությունննըը։ Բացի այդ, ֆոնդերը ճողի ե աշխատանքայինոնսուրսների ճետ մեկտեղ ներկայումս դրվում են պետությանը դլուղաոնտեսական արտադրանքի վաճառման ստուգիչ թվերի պլանավորման «իմ-

վետության բարձրացման դործում:

«Գյուղատնոտեսության արտադրական ֆոնդերը, կապիտալ

ն ներդրումները դրանց օգտագործման արդլունավետության բարձ-

րացումը» թեմայով դասախոսությունկարդալու ճամար լում ննջ ճետնյալ պլանը.

ազրուրդլունարերա-

նրկարաժամկետ շողաբարնլավման ղարդացմանը,

շրջակամիչավայրի պաշպանմանը, զյուծրագրիիրականացմանը, սոցիալական ինֆրակառուցվածքի գիտության ղատնտհսական ու

ղարդգացմանը:

առաջար-

1. Ֆոնդերի էությունը, մլ դասակարդումը նշանակությունը . ֆոնդերի դասակարգումը Գյուղատնոնսության 3. ֆյուղատնոնսական Հիմնական արտդր անշանակության ն

քում:

կան Համալիրի

ռուբլուց,

ո

ծախսումների տեսքով

օգնությունը շարունակելու է Համակողմանի

ներկայումս

խակ դրանց օգտագործման տնռականարդյունավետությունը Հելողճեւինվաղում է, որը ղի է լուրջ բացասական տնտեսական Հետնանքներուվ, Հետնապես, նշվեց ԽՄԿԿ 27-րդ Համագումարինյութերում, պետք է

արտադրաֆոնդերում:

(րիվ նա«ճաշվարկի Գյուղատնտեսականձեռնարկությունների են դրվում ն ինքնաֆինանսավորման կանորովի պայմաններում ոլիտալ ներդրումների: ֆոնդերի դոլացման, նորմավորման, ֆինահաղբյուրներիՀարաբերակցությանճարօգտագործման սավորման, այսուճետեառավելապես իրենը Հույոլ Չեոնարկություններն պերը: դնելու են սեփական միչոցներով իրենց նյուքատեխնիկականբավրա, փոխվելուէ ինվեոլայի ամրապնդման ն կատարելադործման 1965-1988 եթե թթ. ընԱյսպես, տիցիոն քաղաքականությունը։ տոկոսլ կապիտալ ներդրումների գլուղատնանսության թացքում ապա ներկայում» Ճաշին, է ներդրումների պետական կատարվել առավել մեծ դեր կխաղանսեփականմիջոցները,քեն պետությունը

միլիարդ

4. 5.

ֆոնդերը դրանց օզտագդործումիը Շրջանառու միջոցներըն դրանց օգտագործումը

Մ դրանց Գյուղատնոնսության կապիտալ ներդրումները ող-

տագործման

արդյունավետությունը:

Մ`

Դլուղատնտհսության ֆոնդերը ճանրայինարտադրությանն շրջանառությանպրոցեսին ատղասարկող, ինչպես նան աշխաուվորների կոլեկտիվ ն անչատական պաճանջմունքներիբավարարման ճամար ներդրվածնյութական ու դրամական միջոցներն են: Հանդիսանալով սոցիալիստականսեփականությանօբլեկտ, դրանը արտաճայատումեն սեփականության օբյեկտի, դրանք օգտադործող տնտեսության օբյեկտին առանձինանչատի միջե եղած բարդ տրնԴրանք այսօր դիտվում են սճփիատեսական Հարաբերություններ: կանության իրացման ձների զարգացման կատարելագործման տեսանկյունից:

Սոցիալիստականգյուղատնահսությանֆոնդերն ունեն

ռողական արժեք կ

սպա-

արժեք, Սպառողական արժեքն ստեղծվում է կոնկրետ աշխասո անքով ն

բավարարում է արտադրության(վարի, ցանքի,

սերմի,

կերի,

մշակության,

հ անձնական (բնակաբերքաճավաքբի, փոխադրման)

ն առողջության պաճպանմժան, կենցաղային, կրթության այլե) պաճանչմունքները: Գյուղատնտեսության սպառարժեքները բնագավառում այդ են շատ բաղզմավան (շենքեր,կառույցներ, տեխնիկա, անասուններ, ն կաղտնկարկներ,սերմեր, կերեր, վառելիք, սլարարտանյութեր)

րանույին,

դյուղատնտեսականձեռնարկություններիիրային «արըոտությունը: նրանց տարատեսակության պատճառով մի աղումարել | միմյանցճետ ճամեմատել չենք կարող: Ուստի դրանց քանակական չափակցման Համար 2իմք է ծառայում դրանց արժեքը, այսինՔըն՝ դրանց արտադրությանՀամար Հասարակականորեն անճրաժեշտ աշխատանքայինծախսումները, Պրակտիկայում այդպիսի ցուցանիչ է դրանց գինը: Այսպիսով, ֆոնդերը արտադրամիչոցնեբի արժեքի դրամական արտաճայտություննեն: Գյուղատնոնսության ֆոնդերի կազմում վճոսկան |Լ արտաղրական ֆոնդերի դերլըոԴրանք ներառնում են արտադրապրոցեսում դործող միջոցները, սակայն լրիվ չեն Համընկնում նրանց: Սրինակ, Հողը գյուղատնտեսության զլաավոր ճիմնական արտադրամիչջոցըլինելով Հանդերձ, մարդկային աշխատանքի արդյունք չլինելու ն արժեք չունենալու պսոոճառով «Հիմնական ֆոնդեմում

նն

բի կազմում

Ճաշվիչի առնվում:

մեջ ֆոնդերի Գյուղատնտեսության

վերարտաղրությունն որոշ առանձնաճատկություններ,որոնք պայմանավորված են այդ ճյուղում վերարտադրության տնտեսականու միաչճյուսմամբ, «ասարակաբնական-կննսաբանական օրենքների կան արդյունքի նլութա-իրային կազմով, սեփականությանտարբեր ձների առկայությամբ կ այլն: Արտադրությանառանձին միջոցներ (կոմբայններ,շարքացաններ,Հնձիչներ, կալսիչներ ն այլն) տարվա ընթացքում օղտագործվում են խիստ սաշմանափակ ժամանակաբովող անասունների վերարտնկարկների, շրջանում,բազմամյա տադրությունը կանխանշված է կենսաբանականորոշակի ժամկեւոու

օգաագործումն ունեն

ներով

ն

այլն:

Դրա Հետ մեկտեղ, ի տարբերություն արդյունաբերությունից, որտեղ արդյունքի որոշակի մասը կարող է միայն կուտակվել ե արտադրական սպառման ենթարկվել,գյուղատնտեսական արտադւ՛ սպառել: Հետնապես, րանքը կարելի է ի՛ կուտակել ֆոնդերում, ֆոնդերի վերարտադրության այստեղ զգաճնարավորություններն

լիորեն կախված են բաշխման սաղառման ն կուտակման ժամանակ միջե ճիշտ Համամասնության ռաճմանումից: Ըւռ սեւիականության ձնի սոցիալիստական գլուղատնտեսության ֆոնդերը լինում են,

Պետականդյուղատնտեսականձեռնարկությունների, ն կոոպերատիվդյուղատնտեսական կոլանատեսությունների կազմակերպությունների ձեռնարկությունների, 7.

այլ

ու

կոլտնտեսականների,բանվոր-ծառայողների անձնական օժանդակ թոչուններ, արտաղրայոնտեսության (անասուններ, կան նշանակության շենքեր,բաղմաժյա տնկարկներ, սերմացու, կերեր, պարարտանյութեր, գործիքներ է այլն), 4. Արչմիուքենական ն այլն: կաղզմակերպությունների 3.

կոլտնտնսությունների արտադրական ֆոնդերը ձնավորվել

են

մանը գյուղացիական տնտեսությունների Միջոցների կամավոր միավորման, սովետական պետության անճատույց օգնության,

բուրժուաղիայից բոնագրավված միջոցների ն, որ ամենաճիմնականն է, կոլտնտեսային դյուղացիության Հավելյալ(երբեժն էլ անճրաժեշտ) արդյունքի Ճաշվին: ներկայումս գլխավոր աղբյուրները մնում են շաչճույքից կատարվող մասճանումները, ամորտիվլացիոն ֆոնդը: Այդ ճարցերը քննարկվում են «կապիտալ ներդրումներ» թեմայում: Ճիմնական.ն շրջանառու ֆոնդերը Ճանկոլտնտեսությունննրի դես են դալիս դրանց անբաժանելի, իսկ սովխովներինը կանոնադիր ֆոնդերում:

Գյուղատնտնսությանֆոնդերը կարեր նշանակություն ունեն ալոռադրությանինտենսիվացման,գյուղատնտեսականարտադրանՔի ավելացման, որակի բարձրացման, փովխւսդրման, սպաճպանման, ք արտադրությանարդյունավետությանբարձրացման, դյուղի սոցիալական զարգացման, աշխատողներինյուցական ու կուլտուրական պայմաններիբարելավման, ներդաշնակ զարգացման, գյուղի ու քաղաքի, մոտավորու ֆիզիկական աշխատանքիմիջն եղած էական տարբերություններիվերացման ճամար: Ֆոնդերի աճն ու կատարելագործումը Հնարավորություն են տալիս դվուղատնտեսականաշխատանքը դարձնելու ինդուստրիալ աշխատանքիտարատեսակը: Գյուղատնտեսության արտադրական ֆոնդերը կուտակված տնտեսական մեծ ռեսուրսներ են: Ներկայումադլուղատնոհսության արտադրականֆոնդերը կաղմում են երկրի աղգային Ճճարստու-

աաա

14 տոկոսը 1982 թ. երկրի 13քյան 8--4, արտադրականֆոնդերի դլուղատնտեսության ճիմնական ֆոնդերը կազմումձին 347 միլիարդ ռուբլի, այդ թվում դյուղատնտեսականնշանակությանճիմնայան ֆոնդերը 398, իսկ շրջանառու միջոցների Հետ միասին 512 ճիմնական 1988 քք. աճծլ էն ավելի քան 22 անգամ, Դրա չնորչիլ քեն ախ տարիներին մեջ զբաղվածներիԹիվը կրճատգյուլղլատնտեսության ատնտեսության ճամախառն

|ալոՀարա ալկայկ րտագրանյն 3,2

Ոչ

ֆոնդեր դերը

են

Հանրախանութների, մթեր լին,

արտադր ոուրոանմիջասլես

մունալ ն կենցաղայինսպասարկման, լուսավորության, մշակույքի ն արվեստի, առողջապաճության, սպորտի, սոցիալական ապաճովն վածության միջոցները այլնւ

ներկայումս Հիմնական ֆոնդերի օգտագործման տնտեսական արդլունավետությանգնաճատման ժամանակ այս ֆոնդերը Հաշվի առնվում: մասը ճիմնական Ֆոնդերի

գործում խարան ֆոնդեր: հ չ

ք ոլուսոում

անվանում ենք արտադրական Դրանց անմիջապեսսպասարկումեն դյուղատնտեսական են դյոււատնտեսական այդ իսկ պատճառով կոչվում գլ արտադրականֆոնդեր, իսկ մի մասն էլ սպասարկում արտադրական այլ գործող, բայց կան վայրերում ոչ գյուղատնտեսա մար էլ կոչվում են արտադրական,բայց նշանակության ֆոնդեր: ուստի

ն

լ Առնետի հասաբակակար սննդիհիմնական ֆոնդերը՝

դյուղի ճաշարանի,բուֆետների,

ծեսին չեն մասնակցում, սակայն ազդում են ղրա արդյոմքի վրո ու նեն ն մեծ ալական վ արգացման Հադյուղի ե սոցիալական նշանակություն Դրանց ձն կանում՝ բ բնակարանայինտնտեսության, կոպատկանում` մար: Ւրանց

չեն

"Լ

3.

արտադրականնշանակության ֆոնդերի:

ադոական աշտադ

հիմնական ֆոնդեր

Աշդյունարեբական աբաադբական

ֆոնդերը: 2. Շինաբաբական կազմակեոպությունների Քիմնականֆոն. դերր չներ, ասալիը է պաա մանն սարքավորումները, տրանսպորտի միջոցները,տնտեսական ն գույքի այլն:

նշանակություն է

ֆոնդերը ըստ Սոցիալիստական իրենց գյուղատնատհսության դե սկան երարոա ն տնտեսական դերի, վերարտադր ութ յուն եղանակի արտադրապրոցեսին ունեցած մասնակցության բնույթի բաժանվում են ն արտաղդոչ

1.

տադրության ձեռնարկությունների ձիժնական

ախառանթաի

բական ն

ճիմնական ֆոնդերին

ճամար տնտեսության արտադրամիջոցների, շինանյութերի ար-

ԻԱ անգամ,

կարնոր

ֆոնդերի ղասակարգումը:

ատանում

պատկանում.

ինչպիսին են՝ գյուղատնտեսական Ճումթի վերամշակման, դյուղա-

մլրդռուբլի: Գյուղատնտեսության ֆոնդերը 1840--

արոագրոգականուքյունը բարձրացել է ն Տնսական գործնականառումով

Ռչ դ/ուղատնետեսական արտադրական

են

'

ա

աար նա 12

՛» որի, . յ «

խանութների, կրպակներիշենքերը, ն. այլն, սարքավորումները

Դրանցիցտնտեսությունների Հաշվեկշիոնըրում

միայն մ

սել

ական

Ժիջողներու չոցներ

լ կառուցված, Ց

այսոսցոլվումեն

նմ /

տնտեսությանը թյա

Հանձնվածմիչոցները, մնացածը արտացոլվում

էՍ

Ճամաոլատաս-

(ոյնտական, կոռւյնրատիվ) ԷԼ 2 ոշշվեկաղզմակերպություննն կշիոներում: Հետա /2 / ուղական լ ես, գ/ուղ վուլրերում դործողոշ դլողայոնտնաական նշանակության արտաղրական ֆոնդերնիրականում խան

ամելի

Ժեժ

նն, թան այն ցույց

է տրվում

Հաշեկչիոներո,մ,

Գյուղաանատնսուկաղ, տիմնականարտադրական ֆոնդերի օվ-

հագործմուն

անտեսականարդյունավեոության դնաչջատման

մանակ, բնականաբար, ալս դրանք

նս

ֆոնդերը նս

ժա

անանսվումեն: Սակայն

նպաստում նն աշխատանջների նորմալ կաղմակնրղմա-

եր: Ոչ դլուլառնաքսական արտադրական ֆոնդ, էին 12 րղ ոուրլի:

մում

ք.

վոլ-

Փյուղատնանսական մթերքների արտադրությում ավելացումը, արդյունավետությունը նն դ վու դլիավորառեսպայմանավորված ոի

տնտեսա

կու, հշանանության արտաղրական ֆոնդերի մքծությամբ,

(ատարելությումբ, կառուցվածքով, օդտադործման ատաիճանովն

այլն:

|

Գյուղատնտեսական նյանակությանՀիմնական

կան ֆոնդերը, սյաճպանելով իրենց ձենը, մասնակց.մ

արտադրա-

են

արտաղ-

ասաիխճանաբար իրենց "|ած. Քի ձեն ով: մաշվա արդյունքին փոխանցում տխժեքը զ Շրջանառու սպառվում ֆոնդերը ընդՀակառակը՝ ձկավփոխվում, ն իրննց արժեքը արդյունքին են փոխանցումնույն արտադրական

րական մի քանի ցիկլերի, մաշվում են

ն

են

մաս-մաս

,

՝

աշխատանքի առարկաները: ն Հաշվառման Սաշմանված կարգի Համաձայն պլանավորման ։, ցածը արժեք ունեցող միգործը սլարվեցնելունպատակով 100 ներառնում ցիկլում: Դրանք

են

ո.

ջոցները (բացի

գյուղ.

սարքավորումմեքենաներից, գործիքներից,

ջերմոներից, Հասակավոր անասուններից, մեղվարնտանիջներից, կար ագրո-վ տարային դույքից, ադրուղվոռ-կաբինետների ցային շրջանակներից, ժամկետից ի մեկ տաանկախ ծառայության սարբավորումներիցը)՝ »:

ի

անկախ սլակաս օդաագործմանժամկետ ունեցող Ժիջոցները՝ ֆոնդերում: Հաշվինկ առնվում շրջանառու արժերից,

բուց

կախված արտաղդրամիջոցներ՝ արտագրապրոցմտում

Առանձին

ունեցած դերից, կարող

են

ոլատկանելմե՛րթ

մերթ

իմնական,

միջ-ք շրչանասռու ֆոնդերին: Այսպես, ՀիմնականՀոտի Հիմնական մթերատու անասունը դառնում է շրջանառու միչոց,

Հանդիսացող

ն տակ: Ընդճակառոկը, եր: նրան խուտահումդնումենբ բտման անասունների մատղաշը փոխադրվեֆոնդ ճանղդիսացող շիջանառու ն է Հուռ՝ դառնում Հիմնականմիջոց այլն: յով ճիմնական

ենք չոտրբերում րացիվերոշիշյուլից

ուառվող

եկտի

դործող

(կիրաովով) ն

ասելու

ֆոնդկր Հասկացությունները:Գործող ֆոնդեր

ատեղծմունը,իսկ առղառվող՝արժեունենք սպառարժեքի գործող ֆոնդերը սահղծմանը մսանակցող ֆոնդերըճձետնապես արժեքն է, իսկ չինական ն շրջանառու ֆոնդերի միջին տարհկան ն շրջանառու ֆոնդոՀիմնական ֆոնդերիմաշվածքն է ապաովողը՝

յուքակ թի՝ տարվա ընթացքում օգտագործվող

շ

նլուքական

միջոցները: իջ լ

Գյուղատնտեսական հիմնական աբտադճշանշանակության Ն մաշումը ֆոնդերիկազմը,կառուցվածքը,գնաճատումը կազմը նրա մեջ Ֆոնդերի

մտնող խմբերն են, որոնք սաշմանհյուդախրային բովանդակության ն օգտագործման միջոցները իումավո ելու նշանակության՝ ( կզբուն քով: Աս դասա-

ուրար ,

լատ

կ

:

ւ

ո

,

ի

փ Ք.

ւ

,

'

թ

.

առնելով ճյուղային Ճւաշվի առանձնաձչատկությունը:

դասակարգման ճամաղատասխանգլուղատնոտնսական Գործող

նշանակության Հիմնական արտադրական ֆոնդերըատորարբաժանվում

են

Հնտնյալ իչմբերի (սխեմա Ք

1):

Աբտաղբական չենքեո-- ԱնասնապաՀական շենքերը, ապրանքային արտադրանքի պաշպանությանպաՀեստները, ժերբենա1.

ների, գործիքների, սերմերի, կերերի,

պարարտանյութերի պաճ-

սլանմժան, պլոսսենյակների,արչճեսուսկուն սերմնավորման կայանը, ն այլն: անասնաբուժարանը ատ

Հ.

-

ծն պատկանում ռիլոսային ւ: կառռովցնեբին աշտարակները,

սիլոսի երեսպատվածխրամատները, Ճորերը,ջերմոցներն ու չերմասերը, ծածկված կալերը, ճացաճատիկի, բամբակի չորացման, մաքրման, աստալտապատ, բետոնապատ րասլարակննրը, արտադրական նշանակության ջրճորները, արտեզյանճորատանցքերը, թորման, չորացման, ջրարբիացման կառույցները, կերախոճանոցները, ղումաղբը ն կոյաջրի ամբարները, ցանկսսղատերը,խճունե ղին

բր

/հ

յլո

ք

հն պատկանում կամ Ֆոխաղբողհաշբմաբանքնեբին մեբենաների անչա մառերը, որոնք որոշ Ճեւավորության վրու փոլանցում են էներդիա, "եղուկ (կաթի, գինու, չրի խողովակաշարերը), կամ էլեկտրացանցը, վրա բեռների փոխադըփոքրը տարածության 3.

ըիչննեըը,ճնռախոսային, ոադիոճաղորդման միչոցները, գոմաղբի փոխադրիչներըն այլն: 4.

Մեքենաներ

ն

կերերի,

սաբքավոբումնեո--դրանք բնութագրում

են

էներգնաիկ ճղորությունը, դյողատնանոական ձնոնարկությունների տեխնիկական մակարդակըն վճռական դեր են խաղում գյուղատընդործում: Դրունցմեջ են եսականարտադրությանկազմակերման մւոնում ուժային (էլեկտրական, չրի, քամու, շողու, դաղազեներաաի

ն ղեմ ճիվանդությունների շարժիչները), վնասատուների տորային

պայքարի, ճողամշակման, ցանքի, մշակության, սերմերի, աղզտման, կերերի նախաբանքային արտադրանքիտնսակավորմանյ, էլ

ն ոչ թյուն ունի արատադրական ըտադրական, դյուղատնոնսական հ ոչ զյուղատնանսական ֆոնդերի Հարաբերությունը,որը սաճմանվում է ճաշվի առնելով ինչպես արտադրությանն գյուղի սոցիալա կան ղարդացման շաճերը, այնպես էլ գլուղատնանսական ձեոնարարտա

կթի, խուղի ագրեգատները, չափիչ-կարգավորող պառորաստման, սարքերը (ագրո-ղոռ կաբինետների, ե ե կ տորիաներիսարքավորումները տեխնոլոգիաՀաշվիչները, էներգիայի), չրի, Հեղուկ վառնլանյութի կան պրոցեսներիավտոմատ կառավարմանպույտերը, տրանսֆոր,

դրիութթաղան բակա եկարա

գործիքները ա որ, ՛

,

՛

Ի

կցվող միջոցնեո-- ավտոմեքենաները, Տրանսպորտի

5.

-

նեմմախ

`

սշոյ-

ԱԽՐ

6.

ն տնտեսական գույէ-Աբշտադբական

Գյուղատնտեսական ֆոնդերի կառուցձեռնարկությունների վածքըպայմանավորված է դրանց մասնադիտացմամբ,ինտենսիվության մակարդակով ն այլն: Անասնաբուծական ուղղության ըն-

բանվորականսեղան-

ճակաճրդե՞աաարկաները:, ս"լաշտպանության ները»աշխատանքի ն այլն: գույքը փափուկ սարքավորումները, յին հանող անասուննեո-- եղները, ձինըըչ ուղտերը, լծկան եղչնրուները ե այլն: 8. Մթեբատուանասուններ--մքնրատու անասունները, Քո"չունները, մեղվարնտանիքները: ողա9. Բազմամյատնկառկնեո-ընդգրկում հն բերքարոու ո ն ոչ բերքատու ինչսլես լաղողի, կուլտուրաների, Հատապտղատու աոա ռււդաշտավաշտայան թճյի պլանտացիաները, այդիննրը։ են մատղաշ առաջարկում իրավամբ շերտերը: քանի որ դրանը առնել շրջանառու ֆոնդերում, տնկարներըՀաշվի մեջ մտնելը բնբքատվության մինչե ղեռ բերք չեն տալիս: Սակայն են ն կատարվում ծախոանրը դրանը Հիմնելու, աճեցման խնամքի ն այն նպատակաճարմար կապիտալ ներդրումներիՀաշվին, ուստի Պարզապես Հիմնական չէ շրջանառու ֆոնղերում Ճաշվարկել: ժամանակ պետք է ՊիմնաՀետ Հաշվարկների կապված շ.

Տրհսագեռները

Փոնդերի

դումարները: բարելավմանհամար-հողերի նապիտալնեբղբումներ

դան ֆոնդերի արժեքից Հանել 10.

այդ

ն «Հողաշինարարական ընդգրկում են Հողաբարելավման դրանք առանց կառույցների:

նպատակներովկատարվող ներդրումները, են ֆոնդեո-- այս իժբին 11. ԳործիքներՆ այլ հիմնական ե Հիմնական ֆոնդերի տնտեսության գործիքները ո"լայռկանում

միջոցները: չարտացոլված ճոդվածներով ֆոնդերի առանձին տարրեՀիմնականֆոնդերիկառուցվածքր

մնացած

նշագյուղառնտհսական բի տեսակարար կշիոն է ընդճանուր կամ կարնոր նակության Ճիմնական ֆոնդերի մեջ: Այստեղ

նշանակու-

կարնոր նշանակություն ունի Առավել

ն արտադրության վրա աղդեցություն է գործում դյուղատնտեսական ճիմնական ֆոնդերի կառուցվածքը:

մեծ

վագոնիկները,ինքնաշարժ ավտոսայլակները, լակները, ֆրային տրանսօղային, տրանսպորտը,իլողովակաշարալին, քարշ ոլորտի միջոցները:

պությունների Հնարավորությունները:

.

տեսություններումբարձր է շննքերի ն մքերատու անասունների, տեխնիկական կովտուրաների ճացաճատիկային, մշակությամբ ղբաղվող տնտեսություններում՝տեխնիկական միջոցների, այդեսրողաբուծական, թեյագործական տնտեսություններում՝բաղմամյա տնկարկներիտեսակարար կշիոր: Քանի որ Համանման չէ արտադրական ճիմնական ֆոնդերի տարբեր տարրերի ազդեցությունը արտադրության վրա, ֆոնդերի կառուցվածքում պայմանականորեն առանձնացնումենք «ակտիվ» ն «պասսիվ» տարրեր ճասկացությունը:

Ակտիվենք անվաում այն միջոցները, որոնք

առավել մեծ թողնում ազդեցություն գյուղատնտեսական մթքերքներիարտադրության ավելացման ն արտաղրության արդյունավետության վրա (գյուղատնտեսականտեխնիկա, մթերատու անասուններ, բաղզմամա տնկարկներ ն այլն): Պասսիվ(ոչ ակտիվ) միջոցներին են վերագրվում շենքերը: կառույցների մի մասը, ճանապարճները,ցանկապատերը ն այլն: Սակայն նման ստորաբաժանումը կրում խիստ պայմանաոր առանց ժամանակակիցշենքերի, կառույցնեկան անչճնար է պատկերացնելդյուղատնոտեսակակ րի, ճանապարչճների արտադրանքներիարտաղրությունը, անկորուստ սվիոխադրումը, պաճպանումը,որակի ապաճովումը, առաջավոր տեխնոլոգիայի ներդրումը: էրգոնոմիկայի պաճանջների բավարարումը ն այլն: տեԴրանովճանդերձ այղ միջոցների ձնավորման գործում ամեն սակի ավելորդությունները(չարդարացվածամրության պաշարներ, թանկարժեք շինանյութերի օգտագործում, մեկ մետր օգտակար տարածության թանկացում)ճանգեցնում են ֆոնդի կառուցվածքիվատացմանը: են

է

բնույ,քանի

աի

"

տ

Նախասկզբնական արժեքը ներառնում | (ձաշվեկշոային) ն միչոցների ձեռքբերման մինչն տնտեսություն Ճասցնելու,կամ տնտեսությունում դրանց պատրաստման ծախսերը: Այդ ծախսերով էլ դրանք մոււոքագրվում են ճաշվեկշոում: Սակայնայդ ընդՀանուր դրույքիցերբեկ կատարվում է որոշ չեղում: Այսպես, օրինակ, Հուռ են անասունները ճիմնական Դա փոխադրվում ինքնարժեքով: 1,

Գյուղատնուհոկան նշանակության ֆոնդերի կառուցվածքում »եպսլատերաղմյան տարիներին ավելացել 1 շենքերի, կտառույցնեբի, փոխադրողճարմարանքների տեսակարար կշիոը, որը մուտ 40 ն | տոկոսից Հասել 63--64-ի նվազել են մնացած տարըերիտնսակարար կշիոները, չնայած դրանցից աճելէ մի քւսյուրաքանչյուրը ե անդամ, 1986 ք. ԽՍՀՄ գյաղատնանսության նչանակության Հիմնական ֆոնդերի կառուցվածքում շենքերը, կառույցները ն փոխաղրող Հարմարանջքները զբաղեցնում կին 644, մեքենաներն

Հնարավորություն չի տալիս որոչ չավոլ մերմացենաու,Փաեցլը տղառարժեքներին դրանց արժեթների՝առանձին տնտեսություննիքում գոյություն ունեցող մեծ տարբերությունները։ Այլապես, օրինակ, եթե մատղաշի քաշաճի 1 մի տնտեսությու8-ի ինքնարժեքը նումկազմել է 200, մյուսում 300 ո., ապա «ճիմնական ուռ փոժամանակ նույն ցեղի ն մթերուովության խադրելու 400 կդ ղանդվածով երինջը տնտեսությանֆոնդերում առաջին կնստեր 800, իսկ

ու

Յ,6, սարքավորումները՝16,2, տրանսպորտի միջոցները՝ բանող 0,4, մքնլրաստտու անասուններ 9,4, բազմամյա խնասունները՝ անկարկները՝2,9 տոկոս, ՀայկականԽՍՀ-ում չենթերն կառույգները զբաղեցնում են 54, մեքենաներն 9,8, ռարքավորումները՝ 71,8, բաղմ ոյա տնկարկիերը՝ ավելի մՍնրատուանասունները՝ ու

ու

թան 16,3

րավոր

գլո

տ

,

տ.

տ.

-

-

անչրաժնշտ է դրանց Հաշֆոնդերիգնաճատումը Հիմնական վառման, պլանավորմանգործում միասնականությանն Համաղրելիության Համար: Հիմնականֆոնդերի ճաշվառումը ն պլանավորումը կատարվում են ինչպես բնեղեն, այնպես էլ արժեքային ձնով: Հիմնականֆոնդերի զնաճատումը դա նրանը արժեմնծությունը որոշելու կարդն է, ՀիմնականՖոնդերի դնաճատումըկատարվում է. ւ

տ

3.

(ճաշվեկշույին), նախասկզբնական

արժեքով: վնրակահդգնմայ

Չ.

մնացորդային

ն

որը, արժեքով,

ինչ

խոսք,ֆոնդերը կդարձներ

նակովկատողովուծ շինարարության միավորիբալանսային չարժեքում:

ոչխա

ուլի,

ո.

անձամադրելի:Դժբախտաբարայդ տարբերություններ, դեռես պաճպանվումեն անդամ ինքնարժեքով եվ ւսյդ մուտքագրելիս: Շաճախ է նկատվում այգիների, անասունների, տնտեսականեղա-

տոկոս:

Վերջին տարիներինդարձյալ մեժ ներդրումներեն կատարվում ֆոնդերի ոչ ակտիվ տարբերի ընդլայնման Համար: 1921--1986 թթ. անասնասլաճականշենքեր են կառուցվել 60 մլն գլու: խոշոր եղն ն նների, 45 մլն գլութ խոզի 71 մլնդլուխ անասունների լն գլուխ ոչխարի չ "1 նախ ի նչես արտադրական ճամար, տարեկան կարողություններ Չ60 25 մլն պարաղսուսնյութի(10040 աղդող նյուքի աշվով) Ճալղարկոմբայնի արտադրության,օրական Հաղար տրակտորի, տ. մսի, 30 «ազ. կարի վերամշակշաքարի, 9 ճաղար ե երէ մսն սակայ "րկր ոճո / օդա ճամար:Դրանք կապիտալատար, դործման միջոցներ են, որոնք խիստ անճրաժեշտ են ԱԱՀ-ին սպասարկող ճյուղերի «վորությունների մեծացման, վերամշակման ճյուընացքում Ճճումքիկորուստների կրճատման, ԱՍՀ-ի բոլոր արմատավորման «ամար ն ղերում ինտենսիվ տեխնոլոգիաների դրանք աստիճանաբար կկրճատվեն: այլն: Հեռանկարում .

շրկրորդում՝

ն կոլտնտեսությունների սովխովների

'

տարեկան Հաշվետվուի տ ըկայացված են ֆոնդերը Ճճաշվեկշույին արժեքով: դրանք անընդճաւո մաշվում կ արժեք են կորցնում, ՃեւտեՍակայն , , : վապես կյանջի տարբեր ժամանակաշրջանումդրանք ներկայաց-

է

թյունն յուններում

ում

են

մ

ն

տարբեր

բայց արժեմեծություններում,

յ ք նախասկ միննու

զբհ քա

ար յան

բլ դրանց

ո թ ան

է

քով:

մնացորդային արժեքը: ա

ո

գնաճատվում են ր Ուստի: արկ է լինում որոշել |

Մնացոոդային աբժերով ֆոնդերըդնաճատվումեն

Հ.

ո"լարբերաբուր վաճառման դույլքադրման, դուրսգրման,

ն

այլ

դրանց դեպ.

արժեքը որոշվում է նախասկղբնական րո արացորգալին գումարը: դնոնս արդյունքին չփո» Ա ոավաբի «289 խանցվ

Դա

ւս

աւր

ախն

Մեքենաների, սարքավորումների,շինանյութերի, գույքի, պաճնստամասերի գների փուխոխությանՀետ կապված, կառավարության որոշմամբ պարբերաբարանց է կացվում Հիմնական ֆոնդերի վերագնաճատում Ճւսշվիառնելով ֆոնդերի բարոյական ն ֆիզիկական փաստացիմաշվածքը: Դա ցույց է տալիս ֆոնդերի արաաղրական վյալ պատին,

կարողությունը

Հիմնական ֆոնդերինորացմանգործակիցը է տալիս ցույց տվյալ ժամանակաշրջանումմուտբ եղած (գործարկված) ֆոնդերի կշիոր Հիմնական ֆոնդերի նախասկզբնական անռակարար արմերի նկատմամբ: 5. ֆսնղեբի ղուրսգոման գործակիցը ՄաշվածուՀիմնական 4.

աբժերը-Վերականգնման

ժ.

դա

ֆոնղդերիարմեջն

պաչին դործող գներով, ալաինքն՝Համանման ըոլաաղզրելու ճամար պաճանչվող գումարը:

Է

ալչոլ

կարողաթյունը վէ-

Բացի վերոճիշլալից սաչճմանվում է նան ֆոնդերիմիջին, «ունբենան արժեքը: Այն «Հաշվարկվումէ մինչի Հաշվետու տարվա վարի 1-ը եղած ֆոնդերի կեսի, Հաջորդ տարվա Հունվարի1-ի դրո՛թյամբ եղած ֆոնդերի գումարի կեսի, բոլոր 11 աժիաներիՀունվարի աա-

թյան, խարխուլ ն Հին լինելու, տարերային աղետի «ետնանթով դուրս գրված գումարի Հարաբերություն, է նախասկղբնական արժեքին։

12-ի բաժա1-ի դրությամբ ելած ֆոնդերի գումարի Հանրագումարը նելու միջոցով: Հիմնականֆոնդերի ուսումնասիրության ժամանակ Հաճախ

Ռրքանբարձր

ունենում

ֆոնդերի մաշվածքի, ինչպես ն նորացման նոր միջոցների ներդրման շնոլճիվ, այնքան մեծ կլինեն տեմպերը, ֆոնդերի վերարտադրության տեմպերը ն արտադրական կարողությունը:

այլն:

Ֆոնդերիարտաղրականկարողություն ասելով Հասկանում ինք ոաճմանվածտեսականիով ն որակով առավելադույն արտադրանը սրտադրելու կարողությունը Հաշվի առնելով բոլոր ժիջոցների

նրանյ վիճակը բնութագրող այսպիսի ցուցանիշՀ. մաշվածուների Ճետ՝ 1. բացարձակճավելան (կուտակումներ), 4թյուն դործակից,3. պիտանիությանգործակից, նորացման դգորդործ

են

ծակից

ն

ֆոնդերիհավելաճըորոշվում է որպես տարե1. Հիմնական աա սկզբի ն տարեվերջի,կամ Հաշվետու ն բազիսային Հաիսկ ճավելաճի գործակիցը` տվյալ մարների տարբերություն, Հավելաճը ֆոնդերի տարեսկղբի(բաղիսայինտարիների)գումարին է Հարաբերելու միջոցով: Մի շարք տարիներիՀամար այն կարելի

նրձրարդյունավետ օգտագործումը, ճումները, տռոաջավորտեխնոլոգիւն կերոլումը:

բ

տարիների

ռ--)

որոշել

17 ֆ

)Ց"

`.

բանաձնով,որտեղ ո-ն

տարիների թիվն

ջոցով:

Լ,

մի-

՛

նան՝ ելնելով Ֆոնդերի մաշվածության չափը կարելի է որոշել կամէլ ծառայության փաստավիճակից, տեխնիկական միջոցների ցի ն մնացորդային ժամկետից: 0րինակ, եթե միջոցների նորժա12 տարի է, իսկ փաստորենօգտիվային ծառայության ժամկետը փաստացիմաշվածբը կկաղմի տարի, ապա տաղործվելէ

(8:100

)66 գե, |

Հիմնական գոոծակիցը պիտանիության ֆոնդերի Հիմնական է լրիվ արժեքի Հարալրերությունն նախաֆոնդերիմնացորդային 4.

ակղբնականարժեքին Այն կարելի է հրոշել մաշվածության տոկոսը:

նան

100-ից

«անելով

զիտատեխնիկական նվաարտաղրության կաղզմո-

Հիմնականֆոնդեբիմաշումը ն ամորտիզացիան

ֆոնդերի

Հարաբերելու արժեքին թի գումարը ֆոնդի նախասկղբնական

հ

՛

Հաշվետու, Ֆբ--բաղիսային տարվա վումարն է: 2. զոբծակիցըբնութագրում է մաշվածության Մաշվածության ն է մաշվածՀաշվարկվում ասուիճանը տվյալ ժամանակաշրջանում

ՖՀ

են

՛

Արտադրական պրոցեսում Հիմնական ֆոնդերի աստիճանաբար մաշվում են, կորցնում իրենց նալկին որակը ն որոշակի մամանակից Հետո դառնում են ոչ պիտանի: Մաշումը լինում է ֆիզիկական ն բարոլական։ Ֆիզիկական է, երբ միջոցներըկորցնում մաշումընյութական մաշվելուպրոցես են տեհխնիկական-շայագործականՀատկանիշները: Ֆիղիկական ոչ միոյն միմաշումը տեղի է ուննհնում երկակի ձնով, այսինքն՝ չոցների օղդոադործմուն,այլն անգործության «Հետնանքուվ: Բարոյականմաշումը ավելիշատ տնտեսական, քան տեիիւնիկատեխնոլոգիականՀասկացողություն է: Ավելի էժան կամ բարձրարտադրամիջոցներիեհրնան գալու սրտաղրողական«ամանժան արտադրամիջոցների ծերնան գալու արտադրողականՀամանման անտեսուղես դասնում է ոչ շաճավետ: օղտադործումը Բարոյական մաշումը անխուսափելի առաջադիմականտեիխնիկա-տնտնսականերնույժ է։ բայց դա միաժամանակ առաջացնում է նյութական միջոցների կորուս ո: Ուստի վաղամամ բարոյական մաշվածքի մեղմացման Համար անչրաժեշտեն տեխնինականմի2-

ժախսումներըոանում լուժարբից վս ցվածը բաժանում տվլալ ֆոնդի ծառայությոն Այն Ճաշվարկվում է «նտելալ ըանաձեով՝

լոր

աների յոլոլի ուն ում, իրի, անլխանոլոգի ջոցների,տաղրքավորումն վելակայոշենքների,Հիմնական ճուտի, բավմոմ լա անկարկնեների ցում հ ույլո Սակայն դա չի նշանակում, քե նոր բարձլուաաւուդըոանտեսությունը ոչեսոք դլկուն ն 1մա միջոցներ ռտանալուց Հեյ 1 չօդտաղործի "ները: Հին մեքենան նորով փոխարինելըթույլյստթուի 1, էքն դրա Լականքով ստացված ահանատկան արդյունքը գերազանցում է բարոյական մաշվածքի նետնանքով առաջացած ան ուց

կորուսոը:

Միջոցների էմանացման Հետնանթով առաջացած բարոյական որոշվում է ճնացած միջոցի բալանսույինարմեքլ, դործով աշումը նծածալվ դների «ետ Համադրելով: Ալոռաղրողականության բալձրաւյ սիանՀեունադքուվ|,տուոջույուծ '

։

Ի

մաշումը կարելիէ որոշելՀին ն նոր միջոցի արաւաղրոէտալոն բանաձեու՝ Համաղընյու միջոցով, ծելու դակությունը

մո

ԳԱ-ՀԱ լ

սժ

վո

«հոյ

Գ-Ն

Համամ

Ա... էւ-ր

Հին

օ

ժիչոցի վերականգնմանարժեքն |, ոմ: նոր միչոցի միծածավ: դինը: ն

նոր

է։ միջոցիարուաղրողակադություւն

Ճոսխար յոր վերականգնելու արտաղրամիջոցները Մուշմլուծ ատանձնադնում արն ննը յ դումար ցվլուծ ժաշվածբի դյունթին ոլխուն միուն դրուժու ոոոււր:իոծ ալու ուղը անքի իլրւոցումբը ՛

-

աաթածրոային աժորոիդացիոն ֆոնդ կուսււկում: լոոնկում։ ՛

,

ջոյներիը

Ա

(ոլո

ն

որպես

15.1

Ս. «առում

Մ. մոտ 3 մլրդ սուրլոց Ա հերււյումս ըւսուկուցվում

մլըդ

,

Այն ,

ոորլոր

ւնոնսություննելրիարտուողլոուան ֆոնդին: ուելոնիկոյի վյորդույմ դրտություն Հիդնակուն Բիչունելի չոր ղա Ալոզիսու, ոմորտփիղացիող՝ ու

Լ

-

«իմն կոն ժիջողները մելու պրոցնոն է: ւուդրելու Համար դրամականմիջոցներիկոսոակիւան ժեթը

աղրոսդր

չնբին

վերսոր հլու

ն

-

-

ւ

ույյումն ելի ուրի կոն ԱմորտիզացիոնԺառ մանոււմն շինական տռսձին չյուր վում ին՝ ելնելով (ուրաբաղն (է) ռուշվալ աւն (բալանսային ) արմեբըը (ԻՍ), վոլ միջոցի դսխոակդբնուկ Հիմնական նոմիչոցի օդտւդործման ընքացքում նաիխուտեսվող ն մվոոցի լուծարքի անա (2Ն), տրդիակունաց ման (էր) րողդմոն դումարներից լուծարքի Հետ կալված շնարավոր ծախահրից(ն.), ենք րոդումուրում) ժամկետից (04): Այսինքն` (է) ն ծառայություն Հայու

չո,

չ

|

ւ-

/

որը

դուման երը, հ վբսո ժամկեոլի

ԲԱ-Հ-ՀՆ--Ար-ԼԵլ--1 ոո:բյի:

6699...

՛՞

Ամորտիղոցիոնժառ» անումների գործում որոշակի մվւսսնտա-

ըանությու,, վարդ

եր

սառմանում

լանոն մացնելու նպատակով ԽՍՀՄ սլեասլլա-

ու

է ամորախդացիոն մասճանումների նորմաներ:

Ամորախղլացիոն մասճանումների նորման (նա), դա տարեկան գումարի տոկոսային Հարաբերությունը է տվյալ

փոսճահումների Ռիջոցի նախասկզբնականարժեքի նկատմամբ: |

նա

»

բ

Վա-

ուա

ոսո

Հ

5-00

ԲԱՀ, ԵՏ:

-

ԲԱ

Ա / գե.

»

:

ԲԱ.ժ

ո, մորտիղացիոն

նորմանելը ալսրբ ելո քուղը վերանուլվում, ճշդլտվում են։ Ընղ որում, վեյրջին ոտրիներին աստիճանա, ուվելանոմ էր լրիվ վելրուանգեժան ն նվաղում Հիմնական նոլողմախ մւսսնաբաժինը, որը 1970 թ. 41,9 յոկոսից իջել հ 19851-19656 թթ. կալել է 31 տոկոս: աե բաց սոոր վում |Լ նրանով, որ միջոցները դանում են ավելի կատարյալ ն «ՀիմնականՖորովմ:ոն կարիք բիչ են դվում, բայի ալղ ծառայության ժամկետի ոն չւսի աղուն ստողես ձիոնտու չէ: Դա մի Լողմից որուչթոյհլսրուձվումը | նու Դոշումըը, լուս կողմից էլ ը«կմնոակուն հորողդուըարոչումլում, որտուդրությունի ց տղվելի ան խորտեկիւնիկույի թանկ է նատու: րում ստան ՍւԳւավիյո Է մաշված մփաշմյոժ ՓՖոխդե Տնտ սապես Միւս) փո շոթավուտ ֆոնդերը միոդոլամիչը նորով են առը նորմաները նվել խոարինելը: Աժոլավխողացյիոն նոր ագրուրղի կողմից 1967 թ., դուն ը մեջ ննրառղուծ չեն խորու մուն հյլո: հորմոն Ամորոոիու Ո աշվաոա մերքուի ներկա չէչէ ||. ըոիզացիոյի Բ/// աա նան սերժ (երժ ազիխույ մորով ացի ոյի չառսվարկը րություններից: Մոոոնավորապես՝ տռումով, / են այլն վմերոաղտադրության ումոյն է դրական մոնդե ո՞' իորի մոր Բոն ի "ոշվի աւոնվուծ1 հլչոկում, մաշվածքը: Ասո իու, արտադր ւմիջոդները կարող են դոլծեյ շատ կամ թիչ։ կամ րբրոլորովինչղործեյ, միննույն է, ոո մ անվուծ ումենամ յա նոր մուներով հորմաիվույին ժամկետում «Հաշվարկվում հն ամորտիլացիոն "ուակայումնիրը հ ներառվում ինքնա ժեքի մեչ։ Սա թքենինչոր չացիով Հակասում 1 »

|

-

է

տարի

/

նթնարմերը թենարձորը

ղդոլացմուղ դոր "Մ

սկորբունքին, ի (ԴԷ

սակայն (ւ

ումանսությանմ

Դ

ղեկո-

վարներին մղում է լրիվ օղտաղործելու եղած միջոցները, չկլուտակելու ավելորդ միջոցննը, նպաստում է միջոցների հրաշիոսվորված

ամորախզացիան 9գորժով միջոյների Հաուխոյ: վերտլոոադրությանը: երտաշվարկումը կամ կատարած րոտ աշլոատան չճաշվարկելը, քի

կդային բնմն կճանդեցնիրնրան,որ առանձին միջոցնիլր դուրս ն միջոցներ չէին կուտակվի դպրանցվերարտադրության շարթից են միայն գալիս ոչ ամուր: Մինչդեռ միջոցները շարքից ղուրս ճարցերի Այս Հետխանքով: օդտաւդործելու,այլն չօգտագործելու տնաւնստվարմանհոր ռավել կարնոր են ինքնաֆինանսավորման,

սլայլմաններում: Թերությունէ նան

մքերատու անասունների Համար ամորտիացիա չճաշվարկելը: Տարեցտարիանասունների ցեղային կաղմի «ոտ մփոբարելավմանն այլ պատճառնելոյվ աճում է Հիմնական ն նրանը խոտախադրվող մեկ անասունի Հաշվեկշոտյին արժեքը են նլոսնը բյալանոույին նումից սաատցվածգումարները, Ճատուցում

է նահ արմեքի սոսկ մի մառլո Այո Հանգամանքը ոաւղավոռլում ինքնարմեքի իու կուն մւսկարղդակը: անասնաբուծականմթերքների 1965--1986 ժեկ կովի բալանսոյին աւր ընթացքում թթ. Ալսլես, 30-ից 20,8 671, իսկ մեկ մալը ոչխ արիր ժեբը 225-իցՀասել է -

ռուբլու

բ նլքուուու ճասակի բազմամյա ունկաղոլեերի մասձճանումնե«յիւր աժոլրսոխլացիոն յոմբուջ ժամանակաշրջանի կրոնքի բի «ավասայրաչառիբաշխումը, հրբ բերքավությունը անչամեմոաստո դածը է լինում: ուռսոջին ն վերջին տարիներում կոխմամանակոաւղվոլյաւոլես կվում չի Հաշվոաղ Ամորտիոցիոն ռերվացված միջոցների «ամալր սովխուղնելրումոկսել են «տշհաստճոաւումները Ամորախվացիոն թ., իկ վուրկել ի սկզլոոնե, աան կոլանտեսություններում՝ են ծառայել անլոոողպբյուր մինչե այլ ֆոնդերի վնրուանգնմուն

Է յան Թերություն

ֆոնդերլը մոռեկարնոր նշանակություն ունի սամորտիղլացիոնՖոնդի ունկարող է տեղի ունենալ ֆոնդերի կառուցվածքային ւոր, որը դաշարմերին Փոնդաւաաուցմանբարձրացան միչոցով: Այոլոռի(5) կաղելի Օէ Հոռշվարկել դուդիոն Մոցոանուժների ոմոոնսումը փոնելի

Հիոնյալ բանուձնով:

ԱՐԱ Սրց ւ

Ը

Արլ

լ

մեծության ամորտիղացիոն մառսչանումների իլ Հաշվարկա ցն է, ԱՐ,, ԱՐլ.-ըբաղիսային դործաւկի չպլանավորէ: վող յոր վասարտադրանքիծավալն

հարժեքի նկատոբ

ֆոնդի օգտագործման խնդրում որոշակիուԱմորտիղացիոն խյան, միջոցների վերականդնմանՀամար ճուսալի ճիմք ստեղծելու 1987 թ. ոկսած միջոցների լրիվ վերականդնման հղահալատակուլ

ճաշվարկվում տոսկուվ

են

ամորտիզացիոն մասճանումննը,

ոլետք է օղուսդործվեն նպատակային ձեո բոլոր հորոցուժների

ֆոնդ,

Հիմնականմիջոցների

տեսակների Համար ստեղծվում

մառոխվալինձեով

ե

օգոագործվում

տտանձին: Տրակոորներիամար

են

12,5

կնոռրոցվման

չէ

ԱՍմորտիղացիոնմասչանումները զոլանում

են

տոկոս, 09

ժայվում

ն

Վտ

են

որոնք

ինքնարժեքի

նռր-

են

սակայն

եջ,

սաջմանված

դասի տրակտորների Համար

դութանների «ոմար՝ 12,5, կոլտիվատորինը՝125-183,

9,5,

տայոթո-

աիկային կոմբայնների, «նտրերքաչավաքային ժշակության նթե-

նաներինը՝ 10,0,

եղիպաացորենինը,բանջարելենինը

ինը՝ 12,5, ճակնդեղի

ն

մատներինը՝3,5--4,0

տոկոս

այ

ն

կարտոֆի-

արմատապտուղներինը՝14,3, ն

ալլ:

Գրեթե անփուոլվ

ոնասնապաճակսն ֆերմաների սարքավորումների

են

«ամար

չեր-

մնուղել 9«ուա-

նորմաները կապվող ամորախիղացիոն մասճանումների Գյուղատնանսական հշանակության ֆոնդերի «ամեմուսոոկուն ճամար օգտագործվում մեծությունըբնութացրելու

2ովվածության

հ

են

փոնղդուղլո-

ֆոնդաղզինվածությանցուցանիշներ:

որ

բւլունությին ուցիոն մասչանումներն որաւեղ Ատ, Սղ-ր առու ինքարտադրանքի աթ ուրվա հ Հաշվետու տարում, բյսղիսային վ

են

Աղյուսակ1 ն Հիմնականֆոնդեչի, ֆոնղապահովվածության աշխատանքի ֆոնդազինվածության դինամիկան

ԽՍՀՄ-ում

Ճուցանիշները

ատ

Լառա

(940ի.

19901.

Հայկ. աաա

աշ

Ը

1952.

ԽԱՀ-ում

Ֆղ-:

ակա

|9նմք.

1950թ.

195շը. -

Հիմնական այսոաղրական

մո

ուր:

ԱՆԻ

մլրզ

ոուր-

առման Ցարաանակ Հա.ար Հաշվով

35/

ԵՎ

8,2

Աշխատանջի ֆոնդաղինվաձուքյունը չաղ. ռուբ.

9,0

ին

58,9

11.2

ժ,5

2,07

3,5

0,37

1,26

2,8

1,9

2,5

10,9

12,5

Փոնդսողւճովվածությունը (ֆոնդ ածաղգեցվածությունը)--դյուդատնանոտկան նշանակության Հիմնական արտաղրականֆոնդերի արմեքն Է դյուղաանանսականպիտանի չողերի ճուշվով։ եքն տրետեսությումւ ունի 600 «Հա. դլուղլատնանսականպիտանի ող, 1,5 ական նշանակության «|մնական ֆոնդեր, լն ռուբլու դյո անուն

ասլա

ւ

Հա-ի

առշվոլվ ույն

Հաշվով՝

(1500:600)--2,5 ճւսղար, իսկ ոուբլի:

կլինի

Հաղար

Ֆոնդասլաճովվածությունն ավոլի ճիշտ կլինի արատճույաել նշանակության «իմնական ֆոնդերի (32) ն դլուղատնանաական պյիոտշրջանառու ֆոնդերի (Ֆշ) միագումարը դրուղատնաւնաական ֆոնդերը որ այդ ջանի միջոցով, չարաբերելու նի Հողերին (4) Ֆա-

ՖՀ-ԼՖշ

արտադլւկան սլաշարինրը է Հիմնական ֆոնդերի օդտաանբավարարությունըՀանդեցնում անջատ չեն գործում, իսկ շրջանաւու

դործման

վաւուացման:

1940-1988

Հաշվով չով ջջ

թթ.

Հա

պիտանի ճողերի դյուղատնանսական

աճել է շուրջ ֆոնդասղաճովվածությունն

Հաղար, Հայկ. ԽԱՀ-ու)

աղար

բնութադրող կարնոր ցուցանիշներից է, մակարղդուկը Ֆոնղազինվածություն (Ֆզ)-- դյուլատնտեսական նշանակու-

իյան Հիմնականարտադրական ֆոնդերիարժերն է միջին տարեկան Դեկ աշխատողիՀաշվով (Ա)

Մ

ֆոր է քյոանո-

շովվածությունը դյուղուոնանոտկանարտադրութրուն ինատենախվու-

Ժլան

ունղամ՝ ՀասնեՖոնդուղառուբլու:

9, ն

Այն մներերկրի գլուղատնտնաությանժնեջչ 1940. 1985 թը. ոճել է 26 անզում: ՀայկականԽՍՀ-ուի1960 1982 թր. 0,2 ամդամ՝ Հասնելով 12,8 Հազար ռուբլու: Մթ Տանրանտութ մոտ 3.5 ա. վանդապատոալվաժության դամ: լ/արձր մուկարդակը է ֆոնդատարն ինտե. պայմանավորված սիվ ճյուղերի (էչաղողաղործության, որողաբուծության, անհտասնոաւչ/ուծության սնխանիկական կուլտուրաների)մենծ տնսակարարկրշքովը ապման, բիմիական չամակարդմր առկայության տարը մակարդակովն այլն:Սակայն, դրանով «Հանդերձ, աշլաատաւար կուլտուրաներիբարձր անտակարար կշիոր, դրանց մեբննալույյման յաժը մակարդակըսլայմանավորում են ձնոքի աշխատանքի բյուլ:յղ" ունռ ուկուրը կ(շիոր, ֆոնդաւղինվածություն, էներդգաղինլածուԹյան ցածը մակարդակը: էներգաղինվածությունը, միջին միուննական 35-ի դիմու, մեր ՀանբապետությունուիՀասնում 1 ինդամենը 15 ձիաուժի: Անասնաբուծության մեջ Համալիր մեքենարոցման մակարդուկը վգաղիորեն ետ Է մնում միջին մրուքենականից:

յան

ներկայումս կարնոր նշանակություն Է ստում երկրի աղրոարղ/ունաբելուկուն ճամալիրի բոլոլ, ոլորտների ճոռ ուլյաւկ ուն ֆոնդերի մեկ միասնությանԺեջուսումնասիրումը, քանի որ ուլն

չդլանավորվում: ն ֆինանսավորվումԼ որպես միաոնոաւկանտնսեսակար օրգանիզմ, բացի դրանից որեէ օղակում այդ ժիջոցների

հավասարապեսի չիք է դարձնում մյուս անբավարարությունը ճյուղերի արդյունքները: Երկրի ազրոարդյունաբերական Համալիրի Հիմնական արտադրական ֆոնդերը 1920 թ. 1469 մլրդ ռուբլուց 1987 թ. Հասան 480 մլրդի, կամ ավելացան 8,3 անդամ: Տարեցտարի ագրոարդյունաբերական Համալիրի ֆոնդերի մեջ ավելանում է դյուղատնտեսությանմասնաբաժինը, 1970 2 64-ից 1987 որը թ.

Հասելէր

մինչդեռ մթերուժներինչ՝ տոկոսի, 42,2, դլյուղոատնանսակախչումք վերամշակող արդյունաբերական ձեսնարկումոտ

թյուններինը՝ 13,7, Հասարակականսննդինը՝ 8,5, տրակտորներին Ն

դող

եր՝

ուն աւն ուսակ

աու

5,0

մեթենսւ նի

տոկոս Լր:

Խոլողմո:նր՝ Տ,5,

շին ող

խշոն

աղու

ոչ

Չնայած ֆոնդերի աճի նման տեմղերին, ուլաօլհս դլուլաաընտեսությունը կարիք ունի ինաննսիվանխնոլոգիսներինչամաղատասխանով արտադրական կարողությունների,բարձրարտադրողական տեխնիկայի, տրահսպորտիմիջոցների, ինահնոիվ տնկարկնեին, մքնրատու բարձի ճատկանիշներ ուննցող անասնացեղերի,

ատրաաղրանըի, Խոլ ստեղծված տրդլունքի (ռամախաոն եկամտի), դուտ եկամոիխավելուցմանը, ուստի այդ ցուքցահիշնիրը "հռ պիտք է Հաղչաբերենֆոնդերի գործադրվող ծավալին:

Այս առումով կներկալումս Հիմնական ֆոնդերի օդտադորձման

ղնաճատվումէ ցուցանիշների Համա արդյունաչետությունը ՛ զով, որոնցից դլիւաւվորներն են՝ փոնդաչատույցը: ոնյատա -

թյունը, շաճույթի նորման, ֆոնդերի ն

գյուղատնտեսական կուլտուրաների ռորտ ելի, ընրքուոու բաձր կերի կայուն րաղայի, չպաճեստամասերի, լարարտանյութերի, բայց

հ,

որ

կարնորէ`

շատ

օղուաղործման:

ույդ

մնեմատելովնորմատիվի Քոն

ի

1. Ֆոնղահատույցը (Ֆո)

Հետ:

սլետք է

որոշել՝այն

ձա

նաբեի ն նահ ն ոմամալիրի տնտհսակա գրոարգյունաբերական ժունե ության վ / Ճյուղային դորժու ությունն առուլժմ կասուսթվում բլուժութ Հուովածքով, բերում ենք միալն դյուլատնատեսության ֆոնղերի հ կապիտալ ներդրումների օղտադործման ցուցանիշները: որ

ա

ւ

ն

Ւ

կաղմելով աղրոարդյունաբնրական չամալիրի ֆոնդի 23-ը» դլուղատնտնեսակախ ձիմնակոն ֆոնդերով ներկայումս ատրտադբրըվում է աղրուսրդլոմոաբնրականճամաղիրի (ԱԱՀ-ի) «ամավոսոն տուադլրանքի միայն 148 ասկոսը։ չհախաղպեսղյողատնտեսության մնչ ղրանց արղյունավնտության բարձրացման արդյունքը կլինի բրձողջ Համալիրի ֆոնդերի օդաագործման արղդլունավետության բացումը:

օզտավործման Հիմնականաոռլտադբաֆոնդերի անտեսական առդլունավետությունը ֆոնդնրի ավելացումը ինքնանպատակչէ, այլ էժան Արտադրական ն որակյալ գյուղատնտեսական արտադրանք արտադրելու միջոց Հետ է դրմիասին տարեցտարի մեծանում Ֆոնդերի ավելացման անտնոսրանց օդտագործման արդյունավետությանբարձրացման կան եշանոաւլկությունըո արդլում վետությունը Հիմնական ֆոնդերի օդատագորժման նշանակության է դյուղատնտեսական միայն որոշելիս վերցվում մեքի: Սոչոսղոնկան շիմնական արտադրականֆոնդերի միջին են ղյուղաախոհըական ճամաՖի սր Հիժնակաււ ֆոնդերը կոչված յո

նո կ

է աալիութն

ինչքան չամախառն արտադրանք է արտադրվում Հիմնական ֆոնդերի միավորի (1 սե, 100 ու) Հաշվով: Այն որոշվում է դյուղատնատնսությանճւմախաոն աղոռադրունըը (ՀԱ) դյլուղատնտեսական նշանակության Հիմնական արտադրաֆոնդերի միջին տարեկան արժեքին (Ֆ) չամիջոցուն Բայց բահի որ ճիմնական ն շրջանառու ֆոնդեբոսբերելու բր գործում իի Հանյաւոեղ, ուստի Հայտարարում կարելի է ավելացխել հախ վերջինիս Միջին ոռոլւեկան արժեքը (Ֆշ)

միջոցների բւրձրոաւթղյունավիետ

աստիճանը Ֆոնդապաչովվածության

այլն:

րն վերարտադրության

ցուլը

Հ...

Ֆ.---

Ֆ---

»

Արյյունքի մեջ տարեցսոսրիավելանում

«ա.

ԷՖ,

անցյալ առարկահողյաւծ ծավոսումյմերը,ուստի կարնոր է իմալ քե ինչպիսի՞ն են ն նոր ստեղծված արդյունքի չարուչ Սռարկայացուծ ժասխառաիների բնրանցությունը հ փոփոխություն միտումբ: Այր կարելի է Հաաշվարկել ինչալնա Հում խամ. արտադրանքը ճիմիական ֆոնդերի սպառԿլաժ մասին՝ մաբվածրին (Մ), այնպես էլ հոր ստեղծված արդլունկամ չամատվխառն եկամուտը (Հե) Ճիմնական ֆոնդերին «արաֆլ

բերելու միջոցով: Ֆ:-

: Ը

Տ«..

Հ

Մ

են

ՀԵ Ֆ

դեռես չի առոտին ցուքանիչը մեր 1կոնոժիկոյում կիրուովում,:Մոոշվածբինկատմամբ ֆոնդաճատույցի «աշվարկը է տալիս, որ մաշվածթի մեկ ռուբլու Հաշվով այն կազմել ցույց

անայ

է

թթ. թթ. 2,21, իսկ 1976-1980 19811985 12,5 :ակառակ հրկրում 8,21, իսկ ոուրլի։ Դրան թը. ֆոնդաճատուրըը յոարելյտարի իջնում է: Այն 1940 րի. 5,29 ռուբլուց եջոավ՝1960 թ. 2.20, իսկ 1988 թ. 0,66 ռուբլուն իջնում է ֆոնդերի կիրառվող հ ֆոնդարատույցի Այսաղիսով,

բթ. 5,6,

շ5

անում`

մոլաուվող զանգվածի նկառոմաիլոէյ

բացատրվուսքէ նրա-

։

քանկարժեք միջոցնել: ուտեղծվում երկարակյաց, բայց Աիբողջդյուղուոնտեսություն ուռումովկարելի է օղուսգործել

նվ,

են

որ

ազգային եկամտի "արաբերությունը2իմնական ֆոնդերին: Ֆոնղդաճառտույցի ցուցանիշում, ճիմսակայն,Հե արտացոլվում նական ֆոնդերի օզյտադգործմանմամանակամիջոցում արտադրված ամբովջ արտադրանքը(ույն կարելի է անվանել ֆոնդաճոռոույցի ղլանգված, որը կարելի է արուաճոյտել բանաձնով: Հն.ո

ՖՀ--։ 17

ոլ. Էլ Ն

Աա

-

ոց

յ

,

ֆո

ի

դըր

Հաաա թոնաա տո ն

լի

Ս

ոռոուլըանա

դո

քո

կաղտը: օրգանական

ի, տարբեր է

`

Ի

չի

Գ մո:1 յուղատնատնեռության տարբեր ԴՎ ԸԲ Ը ճլուղերում

չու

ն1

ք ոլ

իոն )

։

ե-

ո" 1

ույ

տարըհ ԲԲ՛ր

|

դոմնոնսու-

ձնոքի աշխատանքովսուհղծված արդյունքի թյուններում տեսակարար կշիոր, սակայն այն նվել ապաճորեն ամբողջաւղես վերագրվում | ֆոնդերին, որը երբեմն աղավաղում է իրական պառկերը։ Ալս առումով կարելի էր օդտտղործել ֆոնղատոռոույցը մեկ դլուղաանանսության որր ցուցանիշ, աշխաուռղի (ժշ) չաշվով հկոնոմիկոայում դնոնս չի կիլուով|ում: մր կարելի է Հաշվարկել՝ Ֆ42

ՖՀ-"

Չ

մշ

ա

դ

դլխումոր

ուխ չե արտացոլում ֆոնդա»րաաույյը

ուա որութ

Ջի՝ շողի որակը հ այո չակաղարձ (Ֆտ) ֆոնդաշճատույցի Ֆֆոնղատաբությունը նիշո Է

չար

ինչքան չիմնուկան արսոադրական մեկ Ժիովոր Պոմ ավան աղա որ աւք անչրումեշջտ

տաւլրելուՀուխոլո Ֆ

Ֆո»

Հ.---

յ

՛

ին տարեկա 17" իջի

էի

/

Հնանաալես

ո»

(6ն) որոշվում

սակաւ Աո«

-

կամ Ֆո

Շանույթի նորման ՞ո

է ր / բ

Է

ին ն

ու

՞

ւ

ակա

,

րքԼԱ ք ե1 7 ել

ու

է ռյոհղծվուծ

ջումուուու ւ

փոդ

ա5Տ«Ֆ5 ,

:

ամրողջ շաէ. ին (Ֆշ)

/ իՀ ո Ս ով:

ԼՏ

դինամիկան ճիշտ ֆոնդատոալության վաճառուլցի ճարկ դնաճատել :

«Լ

Տոն

|

տար-

կ

արտաղրանքը տուցոլելու Համար Համարխաոն Համադրելի Ր գներով:

ՆՈՐՄԱՅԻ

(ՖՈՆԴԵՐԻ100

Ռ.

Ծղյումակ 2

ՄԱԿԱՐԴԱԿԸ

ՀԱՇՎՈՎ)

1270 7956 1986 ԽՍՀՄ-ում՝ այդ

ժիջինը թվում` կոլանտեսություններում, ռովխոզներում

ՀայկականԽՍՀ-ում՝

ժիջինը

Ե)

ոծ

թվում` կոլտնահսություններում,

ՌպրոարդյունաթելասկանՀամալիրում

սովխողներում

Շաչուլթի նորման ԽՍՀՄ-ում Հայկական ԽԱՀ-ում

1.8

Աղյուսակի ովրալներից հրնում

Ց

3,շ

6.0

ֆոնդաճատույցը առտԽՍՀ-ում ֆոնդատուսովիխողներում,իսկ Հայկական վել յածր ռույցի յույանիշն վգալիորեն ցոժը է միջին միուքենականից, որը է,

ոլ

է ՞

սովլուլների առավել ցածր ֆոնդաճատույցի ճետնանք |: Քանի որ Դանրապլետության վգյուլատնտեսության ճիմնական ն շրջանառու աստեղ ֆոնդերի 25 տոկոսը կենտրոնացված է սովիողներում, ման ժնեժ աշխատանբպիտք է կուտարվի դրանը «խոտադա բարձլրսսց ցածր է նակ շաձույիի Միջին միութննականի Համեմատ աան

հորմուն:

Գյուղատնտեսությանինտենսիվայման առաջին փուլում, երբ Հիմնականումկենրսնի աշխատանքնէ փոխարինվում առարկայայած աշլւատանքով, այս հրնույթը օրինաչա է: Սակայն «ետաղզա նման միտումը դառնում է վտանգավորտնուհաականերնույ, քանի որ Հասարակական արդյունքի մեջ նվաղում է աղդային եկամտի 1982 թ. իջավ անսակարարկշիոր, որը մեր երկրում 1960 թ.՝ 61-ից ար41 առկոսի: Հետնապես,Հիմնական Ֆոնդերի օգտագործման բարձրացումը դյունավետության

տնտեսական

անձճետաձգելի խբն-

դիր է: Ֆոնդաճաւռույցի միայն 109-ով բարձրացումը ներկույումո ա ՞ աղվասար աղո/ 1 3,0 մլրդ ռուբլու կապիուլ ներդրումնեԱի ի յ,

ւ-

լողության:

-

Շ:100

ՇՆ-

ցույո-

է աայիս, թն

ցույց

են

ֆոնդեր

իջու-

ՆՎ ՇԱՀՈՒՅԹԻ

եմ, ԴԻՆԱՄԻԿԱՆ

ավդ

,

ջ

ՖՈՆԴՍՀԱՏՈՒՅՑԻ

ցուցանիշների) ատրդյունավետության Ֆոնդերիօղտաղորժման արտադրողականունան ինքնարմեքի իջեցումը, աշխա ււնքի

լա յան, շաշճութաբերության |

ւ

բարձրացումըն այլն: Փոնդատարության ն ֆոնդաճատուցմանցույունիշներըներբացակայության վեսյումս, ֆոնդերի ճյուղույին բաշխվածության

\.

8Z

.;.'lm fmpnqm;mn/,m'J Jmpm:, ,J,,m11tmln1J. bl.m 11lm,,mn. •ltu7'11ur67 p1uif -D'!'d'!.il 1JntltJ1uJbrn Jm n1ru'fb u,1q;,nn2mln Jm'1m,1bmm,11l 'f · ui_

'J

V

giJJqbtJutf;

,r1u11m,,u rml[,

(11 m'1tffltuJbmurJm) gm'1m'J6murdm 1u11mtjmld2

:ur1:, ,fJ9 1Jil'1JqJo 'J ITf'r "'f" 1Jmdmn1J 9'1 } fin 7'lnm'1 il 1111uftJ1uJI,mutdmJ97' (,JJ n'J1unm'l,"tn 1tu7' -mild , ,flmlturmp ,fJtJ 'J 'J"lnmtJ m •,JJ9'1 ',fj,Jqn ) ,fnmp ,fp G'J mJ,t, ·,

. t11Um 11 (r1unn/,tnf Jmdm 11 m1,,furnm 11 ' p1117mu11u'1 '1m1Jmrmpm,fr) p-1uJ9ur9,, J11Jdmur ,furl111urlnmlJl 1 p111J -9bu,f, .J7dJmur. ilp1upJml 71 il1nunflmd ¥1m.7mnm7'm:,ttm 'DttmJ<, :mJJ,

-ii.In

1JmftJ111ltu71in

·.e

,furl1uur

. ifl tJm:,mln ,fd71J8ulfp 1u11m1Jml,IZ 'Jm'1m+7n 1 p1ublim nqlnm) 'If ntt,flJq], '1n,f •1ulqttGqm 1J11u,f, 11 ,ffm#IJmJlnm 81Jm11m 'J"I 1nu],J6mur -Jm'}.,1], .n'llnmurlp p1ulll/m{/qjl ,fur'1uur1nmlJl ,fJ9h1utf;. lllJuJu •ilu -,,Jl'1 JmJm'rmnqut fl/I' ,fJ9 11 m'1Jm11m 'Jmftl111dbmurJm 1J'm'1m,f,1n ·t

1Jq1Bul,fp 111 J'l'J 'f,mpf ffi:ln IJmlfnmurmlnmpm:, 'If 1nu7'l1J m:,mm ,Jmpm:, ,fll pm'J it 11 'f,mp 11mln:,mln D1uJu 'il1J1ultJ -wulqmJ'II, ,JJ9lt1J utf; _1tuDn1u p1ulzmt 11m'1m'f,nlt.11 q,, 71 1Jm'1mn1ur1 • c

r

'IJ.!/ IJd'l'J

,

-1mf71in7:, G,fJqlt1uf:,. muT 1mftJ111n9ur 11ur •ltitp i/J'l'J 'l1uftJ1u'1urm:,m tJ f -r 11 m11m 7,JJqdJmu, ,fJ9£ 11ut 1U11M'J mlJl l'f,mltJi,iri 't in 1J U1mlt111T1,

tilnu'1uur !U,-IU, mdb piu pl, m,, 11 lqp ,fllqpJ IPf'J''J " ,fllfJmJl,,ntnJm 1 J"UtJIRr ],,f JI ilil'1pJm .B1JmJ1, tpiu1'1,fG 11 m'1mdbmurJm 11f1ulJ 1nuG'Jmnfu,f, ;'I 11,fil111ufbJm ilif'lpJm li117J,f 71. J'lUpumlr,n '!,,f1,ul'l,uJpm 1Jd'lh'!, t1r/; w11m,JJmlJ2 ' ''J 'I 1Jdmr11lzm,fr ,fJqb1J1tf; 1f.ml{/1u11m1mlJl 11 'J m'1m'huJbmU1 -Jm 7U11m1JmlJl <t1uJu 'JnGul,fp 11Nml'f,mlJZ 71m'!, 'J. urlqpmJ:,'!,m 'I · Gif11m�m'!,p,f:, ,JGmJ impnt} ,fdlmtllfil 1mrJu'!, 11 mFtJ1uJl,m�J yt

'l'r'irr

11,ffm'1,f 11 u1u'11 Jqr 1 tnZqpmJ:,'V" IJmiltJ fm IJ»U '.1 B,JJqtJJ,Ji,'11 Jupm!J/"fll ffmltf,,ufm11mf 1Jm'1mur,fhmn7ur(Jtn 'l,mltJ1u,r'lu, -'JilUf J1uf1tJmlmJ1ul il1J1ultJ1uJ,fnm11p1umu ,fJ71;Z,f1J,mB1uG nl . '(l 1,vlm 71 ilp111Um7'lm:, 7',fUfnn/, ,fJ91lqm:,m1n ,ffm'1,fJ1u r,, uhJ1 •,f-t,t,11 'Ol •ilp1utJ11lim1'{Jm111;,,'1 ,Jpb,f1m11r IJm,, mpJmpmn9m1s '.8. 'il'fnl!/JmJyJ,;,J ,,,,;,,Ju IIIJmJ 1f• i/ 'J 'J .. �n'("!IJIR

r,,

•1ultJ1ufm'/f7'u:,mftfm · "fruJqJltmt, ·8 ·ilr1uGntJ'filmd i/lft,fl.rJni,,li,.p

_'t•t

-m'1,fr,,IJ/qur-J1u1nll'f,,,. 'JtmftJ111],urm1mn/,ninu,m/n ,;,mljm tJ 'tlJm. '1Jmf/rut •mpul,Jlzm:,ml r,, m'1m'tJ1uf'J ,fJ7tJltUt11mnflm Jmrm:, 'JmJ'fJuilnt1n'1t1 ,fJ9'!,Gul,fprrrJltmmJ71 • 1, •ilr111J,ml7Jmd 'f,mpJmilmltmur,r,p 1tml;m'r

:-,fff,'flfU1mtJ111/'J •ilp1uGm1,fltJuu"1, tnl,fy. ,fJ'lmm'1 fflf1m1t1uf1,l,fr r111J -,,q.,,;,, r,, mlJl ,fJ,f1mrm:, 1Jm,,mJqdm11ufbJm-uJbm • 9 •ilp1uGm "'tilmJ mftJ1ufJ1u'18mj,Jlt 71 imF1f1u,flmn1u:, .B'JmJl, 1ilp111Gm1f.m'rm,ff,tlm_ tJ 7U qp1118mJUIJ ,f,m7m 1Jm1m ,JJ7b'J U'ij • !J �i/p1118mJ111n1ub1J,f 'J mfj111J'' m'1mlt1ufl, •ilp1uuim,-J7 1JmTfl1utlbmmJm 111Jmpm11m •ilp f.mJm r,,;,fZ

r,,

-,ufJubmUfbo U177'mtJ,ti}ltJmJvJmd ,fJ7tJBi1l,fp JuhitJ ·t ,ilp1u8'1mlt -11,b 111l,fy.· ,filqb(Juc/; 11111mr,,mlJl 71 1Jm'1m1Jr,f:, •ilr�uGmJrJ'md ,fvl'r I . . JmJm,,mn,111 ,fJqJJmu, 'Jl,f U1'1m pluilfm7'B1u11m'r ,fJf(b r,,11,r- 'E. •ilp -1u'111'J'!rmri ,,filfm7'G1u11m'1 ff.'1ubm7'ml ,fJ7lt1uly. 71 i/p711flmJun/, 'f."'I'

-Gmur.,JlzmtJ nmJI. • g- ·ilp 1uBmJvJmd qmF(J1up'f'mJqtJ p ,Jil'f'J r,,111nm'Jl'I ' 7L r,,mf{i1117'Ufmi1Jqd ,fJ91Jmil111U1hu'1 tJ.m'rmnqut1Jutmlnul1, ·/ •GqB r,, mJit iltJ 7,,m111ml,f7 • r,,m"bmrbmd 1U ,,,, 111ml i/J'l'J'JUfJd

· 1,ubbm mJp tJmf(J1umq],m'J1ulbJm '!"'l'fJuhmurlzo ,fJqb r,,ut/;,mJltmm - m '1m1Jr,f:, tt'm,fr 7u 71) m'1m 1Jp,f tJ mffl1un9 ui11mm'l1111f'6 (q,;, J urlfm 71 ilq111FtJ1u7'UfmJqdr ,fJ

:r

-.'l'f,,'J1unm'J.m 'i/1puftJ1upU1mi1Jqd ,fJq'!mJ1u111l111'1' {�'1mnqtn(futmli1ufit •,fJqtJ,,Jm1,r,,m mfpmr bmd •ilG,f1,mfJulz tJmpfJubmurho G�mJb 71 i1il '

'

-bm], ,fJn mqqil'qpuutpm •iliftJ mJ ltmtnJm 'Jm'r qdmut 11 qm'rmJo ,fJ11 '! . - tJ fmJ pu1, ',fJ 'l'IJuur 'rmJur ,i/'Jmy.,furndl gml'fJ,,fimUf ho ,JJ'f'I 1p,;ltf,ub -uJmUf ,fJrjd'tJ ql qm'rmJumUfJm , 'J 'I G,fG r,,uJu '1 i1J nl,f1J,:,81116 1J'l1tf'Jd 1mltJ1umqpm'J1..ufl,Jm r,,mpfJulzmurho ,fJ7JJm1n 'I¥'f'J,mum ,J.J,f6'Jutf: 1m tJ !flJ1U ,f111m'11J 1JmJ1BmJvJmd

)

d'Ufq/,, Jmpm:, IJfflJ1Uffm:,m8mJ ,fJ 'l'Jl,J1Jm81u8

r,, mfd111JmUfmbtJ ut/;

r,, mp'r'J;m

,f8'1uU1m:,m lt11u'lj ,il r,,,ufiJu,J

-murmb 'Jutf; fJ,fFm7',J111mrJufJ. l r1u7' tJ muimUf 1) pblm ,nn;J 1,Jld11111 .0082' 11 09lg' JmJm'Jnt'fff{11l{tmmmpm:, ,J11UIJ7Ufg1uU1f lnniJ 'f,m:r Ju '1n,f· 'I, 101 ,,fLt(f,1'1my. ,fJm ilml 'lN!l l Jmpm:, ,fr,,!(L9Jml 11md ) p1ur -bm'1 1'1u-7nq;nNJ ilri/UfmrJu'J ,fJqu 'J"'B ,f-m:, l ''1m 11 ,fJo ',iqmnf71 l,ftfqlJ'I"'lJ'l ,;'"ii 'J f J"UftJmil1mU1 '17Ju,flmU 71 JmJ'm:r ,fil11 mJbmU1

-Jm rrri111ur l 1 ,f r,,1unm r,, m n/,1ulb l 1 ,fJ7'bu:, m:ri 'l'l fmf'l"'J1�mn ilJ!f'Jp,furmpJu'!, ul71 :G,Jil7 1],,fuimrJu1J frlfp,,Jm7'lm:,, 117'11160 j ,f19J -m'1 nrw1m'1J'l'J Jmpm:, 1u1q.,Jul,;,,Ul1,� pwfm'1,fur'1mJm ,,;..rJ•p·m'f, -m1hr 71 ,fJ,1 11'rmi.nmlri1J Mi, ,11J111lfi1uJu/ 'f!"l;m? r,,Ju 'p1u-,,'rilm"Jllm:, . '177 puf-li tJmFtf11Jdh,,;�Jm ,JJ7;iltJmtlbmurJm 1J•/:Mm11m •p•um,urmln

"

�,_,:-, ·"'.�J

խրատուսնքի ե առարկաներն Եկ ե քար, ճեղուկ, դոլային

են-,

սերի), սնրժեր, անկանյութեր, կերհր, դամկոշտ վառէ,լիք պարալուանյութեր, թու' արադա/աքիմիկատնել, դեղորայք, պաճեստամասեր(7 տարաներ, "րոգ յուր հաշ ն ցածրարժեք Ք րալ ր ին) իչ գործիք "նր ի ույլո

որ

,

(իր ս

արժե

"

ն

,

կո

:

ւ

կա

:

,

)

Արբտաղբության ընթացքում գտնվողշԻջանաոու ֆոնդերը--

Հ.

ընթացքում գանվող, բայց դնո սլատրաստի արտադրանք ն բտման դրված «ճառակաչղարձաժ առարկաներնեն-մատղաշ վոր անասունները, անավարտ արտադրության, չՀնտադա ժամանակաշրջանի «ամար կատարված ծախսումները ե այլն: Ընդճունուլ, կարգաբանության մեջ անասունների մատղաշը նե դիրացվող անասունները առանձնացվածեն որպես ինքնուրույն խումբ ե ներառայդ

վ ած

ննի

կաղ արտադրական

արոտա

նե պաշարների մեջ: ,

տեղը` մի վիճակից անցնելով մյուսին: Այսպես, տրաաղրոական պաշարները(սերմեր, կերեր, վառելիք, սլա ունյութ), վերածվելով պատրաստի արտադրանքի,արտադրական ֆոնդերից անցնում են շրջանառությանֆոնդերին, իսկ պատրաստի ալոոադրանթի են ելոսցումից Հեյոո վերածվում դրամական միջոցների, որոնը են արտադրական վերուոինծավալվում շրջանառու ֆոնդերի

պաշարներ ձեռք բերելու ճամար:

նոր

ունեն ժոյություն

շրջանառու միջոցների կաղմ ն կառուցվածք: Կազմնարո ոճուլտում է նրա տարրերի (ճոդվաժների) ամբողջչուքյունը, կառուցվածքը`առանձին տարրերի տեսակարար կշիոր:

եթե կաղլմըդյուղատնանսականբոլոր ձեռնարկություններում միատեսակ է, առա ղրանց կառուցվածքը պայլմանավոլոլած է անտեսությունների մասնադիտացմամբ:

Ընդճանուր առմամբ շրջանառու միջոցների մեջ անասունների նե կերե ի"բը Ր անասունները կաղմում են 40--45, մառղաշը դիրացվող 12. 18, 6--շ, ողոսվալոո արտադրության ծախսումները սերժելը՝ 15--16, տոկոս: իսկ ամբողջ արտադրական ալաշուրները՝80. 82 միջոցնեՇրջանտուությանֆոնդերին ըւոժին է լուկնում շրջանսոու ,

փուլին ուղասարկողշրջանառու Միջոցները

Աթոյան շրջանառության ֆոնդեր (ոչվու -

,

լ

,

(սխեմա2):

Շրջանառու իջոցներ

յ

,

||

րի

19--20

տոռկոսլ:

սեղոնայնության Հետնունքով տալրվոընթ ացԱլչաաւդրությոն նկաովում նեն ղայի միջոցների կառուցվածքում թում շրջանառու ոռոան ումներ: Այսռլես, ռերմերի, կերերի սոլառմանը ղուդբնթուց յո

|

Շրջանառության ֆոնդեր

Շրջաղուսոուֆոնլեր

»

`

|

ի

|

չոգորենը

Գորանը աթո

Արար

միջոցին

արտազրանք | իրացման հեքակա սլառրաստի արԴրանց պատկանում տադրանքը, իլացված, բայց չվճարված արտուղդրանքը,Հաշվարկներում եղած միջոցները (ռանձին անձանց, կաղմակերոլումյունն ների դեբիտորականպարտքերը),դրամարկղում, «աշվարկային ն լիմի(Առհքօւուտ) ընթացիկ «աշիվներում, Հաշվարկագրել/ում ե այլն: տային չեկերում եղած միջոցները Շրջանառու ֆոնդերի ն շրջանառությանփոնդերի «իավորմոն պայմանավորած 1 րահով, որ շրջ" փոխում նն իլննց ձեր ն պտույոի ընքացքում դրանք "աջորդւյոր

|

Ս

վկնքացթմ

են

եղլատակաճարմարությունը

-

տարվա կեսում ոլակասում է դրանց հ ավելանում անավարտ արտադրություն սռհսակարարկշիռը, որն իր երքին նվաղում է բերէ սար աււոի քուշովաքից "ետո: երրորդ նռամոյակում մնծանում չորրորդու՝ դլսմական միջոցների տեսակարար այոտլլուսնքի, ..

Շոջանառումիջոցներինոբմավոբումը-- դա շրջանառու փֆոխն դերի սլաճանջն է արտադրության շրջանառությանամբողջ ցիկլի Համ ալո շրջանառու միջոցներից են արտադրական նորմավոլոլող աստիարտադրանքը սլաճեսպաշարներիբոլոր տարրերը» ոլատր

(չիրացվածը): ն ցնոբմավոոբվող միջոցներեն այլ ձեռնաթկությունների կաղՀեռ տարվով Հաշվարկներում եղած դրամամակերսլությունների տում

կան միջոցները:

կարիք չի նորմալ ընթացջի "ամար Սակայն արտադրության դրկրունդիցներ որը կուտակում, ամբողջ մասռայի չինում դրանց |

Ց

րանց

շրջապտույտի

ոսւնղծմանըն

մեծ դանդաղեցմանը,

տարողությունների այլն:Ուստիսաշմանվում է նորմ ավորվող շրջանա-

միջոցների նորմատիվը,

ոու

Շբջանա ջ

ռու

միջոցների դա նռբմատիվը արաադրության ան. ապաճովող նյութականհ դրամական միջոցների /

նե

արքան

քանակն է:

1գու/ն

ա

վում քա

նն

դոյացմուն աղբյուրների շրջանառու միջոցները փոխառու ժիչոցների:

սեփական ն

ԱԻ

բաժան-

շրջանառու

միջոցներըՀատկացվումեն տվյալ ձեռ. ովուդյանը մշտական օգտագործման Համար նվաղագուլն(նոր-

Դատիվային) անշ տնտեսության կանոնա«րաճանջմունքի չափով: զիր ֆոնդի բաղկացուցիչ մասն

չուն պասսիվներիՃաշվին։

է ե

ավելացվում է

շածույթի կահ

կերապաշարների սաշմանվում է տվյալ ուարվո նորմատիվը բնրջից մինչն Հաջորդ տարվա բերքը՝Հաշվի Օնտարբեր աճասակային խմբերի աճեցման, արտադրանքիատացմանխ պլանը, Դորային շրջանի տնողությունը,կերերի որակը ն այլն:

առնելով

ՏՐ

Սերմերիֆոնդերն տնտեսությանտուրաթոանչյուր փողտուրայիՀամար արտադրաֆինանսական պլանի պաչանջներին Համապատասխան՝ դրան ավելացնելով ապաճովագրական ֆոն. ստեղծվում էն

դերը:

ն Վառելանյութերի քսանյութերի սլաճանչները Հաշվարկվում հլենլով յուրաքանչյուր մակնիչի ավառմեքննայի, տրակտորի, կոմբայնի կատարելիքաշխատանքի ծավալից ե վառելանյութի պլանային ծախսի տեխնիկականնորմաներից, տնտեսություն ճասընելու պայմաններից ն այլն:

ին`

վում

Սրգանա-ճանքային պարարտանյութերիպաշարների ստեղժԻն՝

փայան

պարարտանյութի,

ալոոաղրանքի ստացման Հետ կապված վրամական միջոցների լու. ցուցիչ պաճանչմունքների Համար, ձնոնարկությունից անկախ

դանգամանքներովդպոլացածդերնորմատիվոային արտադրական ոլաշարների կամ քայլ"

արտադրանքի ալատրաստի

ժաժկմոն

Հառքուր

ի

տարբերություն սեփական ն դրան Հավասարհեցված միջոցների (աշխատավարձի գծով փոխանցվող պարտքեր, սոցաղ»ոատկացումներ, գալիք ծախսերի ծածկման ռեզերվներ, վարկատուների օգտագործումեն իրինց միչոցնել,),որոնք ձնռնարկություններն տայնցողությամբ, վոլխառու միչոցները տրվում են նպատակային օզուագործման Համար ն սաչմանված ժամկետում պետք է վերո-

դարձվեն։

Շրջանառումիջոցների պաճանջի վրա աղդում են արտադրուՔոն ծավալը, միավոր արտադրանքի արժեքը (ինքնարժեքը) տլր-

տադրանքի իրացմանն մատակարարման պայմանները, ճաշվարկային դործժառնություններիարագությունը, արտադրության կենարոնացման, մասնագիտացման մակարդակը ն այլ:

Շրջանաու միջոցների միծությունը որոշվում է դրանց միջին աարնկան արժեքով: Շրջանառումիջոցների միջին տարեկան արժեջը որոշվում է՝ գումարելով դրանց ամենամոյա մնացորդները, բնսակղբին տարեվերջի գումարների կեսը, սերմերի, կերերի, կենց դանիների մատղաշի, անավարտ արտադրության էժանացումի ե լոյացած միչոցները գումարը 12-ի վրա բաժանելու միջոցով: աա-

Պաշվի առնելով գյուղատնտեսականկուրոուրաներիպան-

բատարածություններըն պարարտացման նորմաները: ն նորովման Պաճեստամասերը նյութերը նախոստնսված նն անխանիկայի, իսկ շինանյութերը՝շենքերի ն կառույցների նորոգման Համար: Դրանցպաշարները որոշվում էն ելնելով տնտեսության վերանորոդման սլաճանչից՝ Հաշվի առնելով մատակարարման պայժանները, ճնարավորությունները: Փոխառուշրջանառու ֆոնդերը դյուղատնտանսականձեռնար կություններին տրվում են բանկի կարճամաժկետ վարկերի ձեով սե-

թի

աման միլոցների ժամանակավորոլտկուռը լրացնելու համար վառհլիթի, կերերի ն այլ հյութերի սնլոնային սլաշարների կուտակման նպատակով, արատուալլանային

ՇԻջանառու յԻջանառու

ագործմ նավետություն միջոցնե միջոցներիօգտագոոծման առդյունավետությունը

Շրջանառու միջոցների օգտադործման արդյունավետության բարձրացումը լուրջ տնտնհսականպրոբլեմ է, որի տնանհսական բովանդակությունը չանգում է դրանց միավորի ճաշվով առավելադույն արտադրանքիստացմանը: Գյուղատնտեսության շրջանառու միջոցների օդտաղդործման ոնտհսայկան արդյունավետությունըբնուքադրվում է շչրջչանառելիության արագությամբ, որը կարելի է Հաշվարկել այտաղընքի հրապումիդ «եո: Գ3

Հ--

5.

րով

'

Շրջանառելիությունը է «իտելոլ բնութագրվում

պուցանիշնե-

Շոջանառելիության գոոծակցով (Գ). այն որոշվում է իրաումից ստալյվուժ շրչանաության դումարների (Հանած Հիմնական «ոտից խոտանված անասունների բալանսային արժեքը) (64) շըրջումոուս Միջոցների(2Մ) միջին տարեկան արժեքին Հարաբերելու ժիջոյով: գ.

ՇԴ Զ2

Մորո, ՀՄՀլտնամաուցյունն էրում

իչիլ ազար "կան արժեքը 1985 2 թյան ցումարլը 232 մլն ռուբլի, դործակիցլ: կլինի Լ

23շ

Գ-

շրջանառու միջոցների կազմելէ 174, իսկ շրջան առու«ետնետալիսշրջանսունի ոն

ր

ա

ստացվել է 1,36

ո.

կառուսել Հաշվով

ապրանքուլին արտադրունք:

Տ

1,36

"268.օր

Շրջանառելիությանարադացումը Հնարավորություն կատ տրտադրական լլույն ծրադիրը կատարելու ավելի ջիչ միչոցնելուվ, արտաղկամ շրջանառու միջոցների նույն ծավալով ավելի շատ յ րանք արտադրելու ն իրացնելու Շրջանառության ալուսղացումի է կարելի «հտհլուլ որոշել տպատվածմիջոցների մեծությունը (Ա)

բանաձնով՝ որտեղ

ՇԳ-ն

Ա--

հույն Հաշվարկել շրջանառելիության դանդադեցմ ան ճնանանքով առաջացած լրացուցիչ միչոցների սլառանչըո: օրով դանդաղեցումը Տվյալդեղքումշրջանառելիության նույնքան լրացուցիչ ։պպաճանջ: միչոցների կառաջացներ Շրջանառումիջոցները կարելի է ճամեմատել նան ստացված Համախառն արտադրանքի,Համախառն ն զուտ եկամտի Հետ: Գյուղլատնտեսության ինտենսիվացմանճետ միասին աճում

--(Խ-Ֆ) Ծ

շրջանառության գումարն է

այդ թվում թ. երկրի շրջանառու միջոցները,որը ձեոնարկություններում Հասնում էր 165 մլող-ի, դլուլղատնատհսական

բոլոր,

որից նլոլմական միջոցները` 122

տնողությունն է բաղիսային (5) Տլ ն Տշ-ը շրջանառելիության Հաշվհաւու (52) ժամանակաշրջանում,

երե շրջանառության դումուրը կազմել է 2478-իցիջել շրջանառության ժամանակաշրջանը կկազմի գումարը տմոտհսվածմիջոցների

մլրդ

ոուբլու,

է Չ69

ն

տայի, օրվա, աղա

ճաղ.

ուստի դրանց

օղ-

բարձրացման Համար անճրոատագործմ արդյունավետության է ժեշտ ավելացնել շրջանառու միջոցների լուրաքանչյուր ժեկ ռուբլու Հաշվով ստացվող ապրանքային ալտադրանքը, ՝Գսմոն ն զուտ եկամ ձվամուտը: խոտն ւ

Շրջանառումիչոցների օզտաղործման վրա ազդում

են

նան

Հիմնական շրջանառու ֆոնդերի ճիշւո զուգակցումը, ճիշտ սվաշարներին ծախսերի ճիշա օղնադիտացումը, արտադրական տաղործումը, բարձրարժեք սորտերի ն անասնակերի ներդրումը, արտադրությանինտենսիվ տեխնոլովիաների կիրառումը, դիտականորեն «ճիմնավոլրվածնորմատիվներիներդրումը, պլանավորման ն տնատտաշվարկային արաբերությունների կոսուտրելագործումը, արտագրությանցիկլի անողության կրճատումը, նլութատելհիկական մատակարարմանբարելավումը, արտադրանքիորակի լավոացումը, իլուցման ժամկետի

մաս-

կրճատումը,

ն լծակների դերի բարձրացումը այլն

ֆինանոա-տնտիսակոաւն

տարի գլուղատնտնսությանմեջ օգտագործվում են Հըոն դրանց կայական քանակությամբնյութական ոնսուրսներ, ուստի տնտեսված յուրաքանչյուր տոկուն արտաճայտվում է Հազարավոր Ամեն

նավթամթերքի,կերերի, մեջ: արժեքների այլ

տոննա

ուուբլի ներով

են

ն

ն

2. Շոջապտույտի օբեբով. որոշվում Լ ատվո տեողությունը սօրացուցուլինօրերի քիվը շրջանառելիության գսրծակդի վրա լոորը, ժեր օրինակում կկուղմի ժոսուելու միջոցով,

ոսի

ձնով կարելի է

ոն

122. նշանակում է շլջանաու միջոցները ատրվա լնքույքում նն 1,836 սղտույո, կամ շրջանառու միջոցների ժեկ ռուբլու

(225--268)--40աման

1:

'

ն նյութական պարարտանյութերի

պարղված է, որ դգոլորԱյսպես,օրինակ,Հետաղուռությամբ ժամանակ թափվեշիացման,տարաներից«ոսելու, լիցքավորման

Ճճետնանքովվառելիքի կորուստի կազմում է 300, «Հետնաղպես 60--20 միայն կիսով չափիկրճատումը կտա 0,2 մլն տոննայի կաղ

լու

մլն

ռուբլու

տնտեսում:

մօ

Գորժուանի ց Դի չն Ճող|ո, որվողսարա ուանյութերի կորուաւտհերը կոսլմում են 15-- Ը /ոկոս, կամ մոռ 12--13 մլն տոննա, պամազբի(նջ անեդանյութերի կորստիմիայն 1 տոկոսով:կանի,

իլ, ող

թ. կկաղմեր տոն ճաղար աղզողնյութ, օգտագոր ծ1 տրի միայն տոկոսի խնալողությունը՝ 3,2 կմ, իսկ կերակըըառաջավոր տեխնոլոգիայիներդրման, կերերի նախնական

ման

վերամշակման, պաճպանման բարելավման կ այլ եղանակներով կերերի միայն 1 տոկոսի տնտեսումը երկրում կազմում է մուս Վ մլն կներամիավոր, որով կարելի է կերակրել 1,6 մլն խոշոր եղջերավարանասուն: Այսպիսով, այղ միջոցներիտնտնսումը ն բասրձրրարդյունավետ օգտագործումը տնտեսական լուրջ խնդիր Լ տ.

-

օ

կապիտալ դրամական ծախսումների այն ափնեբդբումները բովջությունն են, որ ուղղվում են ճիմնական ֆոնդերի ստեղծմանը, դործող Հիմնական ֆոնդերի արդիականացմանը, տեխնիկական վն ակինման, ինչպես նան մաշվածքի Հնականքովշարքից դուրս եկած Հիմնակուն միջոցների վերականգնմանը, հախագծա-ճետաակո, աշխատանքներին: Այլ խոսքով, դրանք Հիմնական ֆոնդերի դարը ն բնղլայնվաժ վերարտադրության Համար կատարված

Նոու

| (հախաոնաված)ժախսումներիեն, որոնք արտադրական դործար|

կումից

«ետո

վերածվում

Հիմնական ֆոնդել|։ Փյուլաոնտեսության ամենամյա կասլիուսը նհնրդրուտնել, խտուանթներիամբողջ կոմպլեքսում կազմում նյ ավելի որից բուն դլուղատնանսությանմԺեյջ՝ մուռ 50 մլրդ ոուբլի։ Այղ ժիեն

ո ջան էչ

բորձրարդյունավելը օգտագործումը թելաղրված | կլանթի ած պարանջով| երկրի տնտեսականստրատնեդիայով: գործող կարդի ճամաձայնաշխատանքնել Պլանավորման |,

ջոցների

աւտաջադր

ամբողջ Համակարդի առումով կապիտալ ննրդրումների ծավալի մեջ ներառվում նն դյուղուտնանսական գիտա Հիմն նարկությունների, ՍՍՀՄ մելիորացիայի ջրային

չնտազուտական տնտեսության

ն` դինիստրությանշինանյութերի ալտադրության կապալային կաղմակերպություններիշինարարական խնդուստրիայի ղարգաց-

մուն

ն ձեռնարկությունների կառուցման,կոլտնանսությունների միջտնտեսույի1 ձնեոնարկությունների դյուղատնանհսական արտաղ-

հանջների վերամշակման ն շինանյութեր|արտադրության,ինչպես հն շինարարուու արտադրության ինդուռարիալի արտադրական օ6

էչսոլայի ղարդուցման Համ ուր կատարվող ներդրումները: Խործրվաին իշխանության տարիներին (1918--1988 թր.) դլուղուանոն սության դարդացմայ Համար խերդրվել է 900 մլրդ ռուբլի:

Վերջիներկու տասնամյակում ազրոարդյունաբերականճամաղիրի կապիտալ ներդրումների 18--20 տոկոսը բամին է ընկնում առաջին ոլորտին (դյուլատնանսության ճամար արտադրամիջոցների տրտադրություն ն մատակարարում),20-25-լ՝ նրրորդին (դլուղաանտեսականալտաղրանքի իրացում, պաճղանում, վերամշակում) Է 62--65-ը երկրորդին՝ թթ. գյուղատնտեսությանը: 1921800 «ամար ներդրված մլրդ քան ՄԱՀ-ի ռուբլուց ավելի երկրի ուոկոոր բաժին | ընկնում գյուղատնտեսական աշխատանքների ամբողջ Համալիրի դծով կատարվող ներդրումներին:

կապիտալ նելդրումնելլ,

դյլուղաոնատնսություն9ոլոլոռում ուղղվում արտադրականնշանակություն շենքերի ն կառույցնել,|: շինարարությանն արդիականացմանը, էլեկարիֆիկացմանը, ջրադոն հլավմոուն ը, ոի ական աշխատանքներին, ճողաբուր տունսուկուն գույքի ձեռքբերմանը, դլուղատնտնսական աեվլոնի կայի, սողրաւեղակույմունը, «իմնական Հով ։ բավորումների ձեռքբելուո:մն ընդլայնմանը, ցեղաբարելավիանը, բյովմռոլո կաւլմավորմանն կամքին ն այլն: անկարկնել, «իմնելուն են

ու

ու

ու

ու

են նախ ոչ չորո լո ոոկապիտալ ներդրումները Հատկացվում կաղմ նշանակության (բնակարանային-կոմունուլ, լուռավորուփյուն, ոյի, առողջապաչության) ն սոցիադուկան եննքակառույկուլլլոուր վածքի այլ նպատակներին: Այչ ներդրումների չնոր«իվ իայն 1956-1988 թթ. դյուղուկան վայրերում կառուցվել են 1215 փլն կում եղաժ բնակարանույլինֆոնդը թառ. մետր բնակոաւտրածություն ամբողջովին կորացվել 1՝ բնակչության ժեկ շնչի Հաշվով Հասնելով ունեյոդ դլուղական բնու16,2 քառ. մետրի: Տրամատ ակարարում կավայրերիթիվը 1920--1988լի. ավելացավ 6,4 անդամ, «առնելու Համ սւպատասվու24 Հազարի, կաղիֆիկացված բնակարաններինը՝ նարար 4,2 անդամ ն 22,2 միլիոնի: նախազպրոցականմանկական ուղ

5,4 ընդոսնուր յիմնարկների տեղերի թիվլ նախաձեղափաովոուկան 534, Հասավ ք. Հաղարիքդիմաց միոյն դյուղական վայրհլրում իսկ արդեն 1988 թ. 1400 Հաղարի: Սակայն արլ նվաճումներն այեն ոչ թե թվելի քանական տվյալներով, ոլ ոօր դիտվում «ո-

Ս

ցիալիզմի սոցիալ-տնտեսական

բովանդակությանը Համարժեքռլու"անջմունքների բավարարման տեսանկյունից, իսկ այս ոլորտում

չբավարարվածոլաճանջմունքնի նն. բը դեռ շատ բավականէ նշլլ, որ հնրկույումս գյուլական վայրերում մշտական դորժողնախատղրոցական մանկականտեղերով ապաճովվածությունը կաղմում | ընդամենը 37 տոկոս, դյուղակաղ, շատ Համա-

՞

Հ

Հ «-

չեն բնակավայրեր

ան ո"լատասի ումիժամանակակից ռոցիալակուն դրո

շետնանքու

մեժ

«ծերանում»

ի

է

պաճանջմունքներին,

հրիտասարդության արտաճոսքը, գյուղը

օրեցօրդժվարանում է

:՞

Տ

նորաղույնտեխնիկայի

աւելոնոլոցիայի կառավարումը, նվաղում

ու

օգտադորժման արդլունա-

վետությունը, Հնտնաբարկապիտալներդրումները

ԷՀ

արտադրականի

ն ոչ

արտաղրականիբաժանելիս պետ | ելնել նրանից, բաշխումը միչոց է մարդկանց պայմանների

որ

բարելավմամբ

Սասյիսւսոլ ներդրումներիմի

լուս

ման

ճյուղերի

մասն

էլ Հաստկացվումէ

1՞

Տ

ԱԱՀ-ի

»

վարգացմանը: կասլիտալներդրումների ռլլանուվոր-

ներկա պրակոիկայում կարնոր նշանակություն է »

անռուկարարկշիոլը

ստանու

ո Դ

:-

'

ժողովրդական տնտեսության ընդճանուր ներդրումներում աճում ուանը սուսրի է դլուասնոնսության ննրդրումկապիտալ հերի նսակարար կշիոր։ Այն 1918-1940 /940Թթ. 15,9, կոռ:

թթ.

ՇՀ

ես

ԱԱՀ-իկապիուաը ներդրումների ճյուղային կառուցվածքիուստմւսխումը: Դեոռնս տնտեսուպես ճիմնավորվածին դյուղատնատնսության մենծ

ւո

այլ

արտադրության արդլունավետությունը բարձրացնելու Հուսո:

Դ

՞

-

տոկոսի ղիմաց

1968-1988

թթ. կաղմեց 25--ՉՅ

-

-

2.

տո-

Խոր"րդուլինիշիանություն տարիներին զլուղատնտնսության

բնաղավառում կատարվածներդրումների շուրջ 85 տոկոսը կաղմել հն 19660--1988 ԽՄԿԿ ԱԶ ներդրումները, որը ագրարային քաղոահականությաննոր աա արդյունքէ: Այն ուղղված է գլուղատլըն-

տեսության նյուքատելանիկական բաղայի ամրապնդմանն կա(տեռ աղյուսակ 4): կապիտալներդրումների ուարնելագործմանը

Տ

"-

«2

ու

աճր առավել ակնառու է վով. այն 1981--1986

թթ.

թթ. մակարդակը:

դյուղատնտեսակուն ճողերի Ճաշ-

Հո

շուրջ

անզամ զերաղանցումէ

1961--

|

իշխանության ԽորՀրդային տարիներին մեր Հանրապետության

դյուղատնահսությանկապիտալ ներդրումները կազմել

ռուբլի,

որը

մեկ

է ԽՍՀՄ միջին

ճեկտարի Հաշվով շուրջ

3,4

մակարդակը:

անդամ

են

5,9

մլրլ

գերազանցում

կարնորնշանակություն ունիկապիտալ ներդրումներիաղբյուր-

ների իմացությունը: կան ն փոխառու:

Պրակտիկայում դրանք կարող

են

լինել սեփա-:

|

ԱԱՀ-ին դյուղատնտեսության բոլոր Հայ ձեոնարկությունների մար տնտճաշվարկային ն ինջքնաֆինանաաճարաբերությունների

վորման ներկա պայմաններում կապիտալներդրումների աղբլուների կառուցվածքում վճռական տեղ ունեն սեփական

միջոցները:

դոլանում են ամորտիզացիոն, Դրանք շաչույթից կատարվողՀատճիմնական միջոցների կացումներից, լուծարքից առաջացած մբ-

ապածովագրության

չոցներից, Հիմնական միջոցների պետական նպատակովստացվաժ (տարերայինաղետների դեպքում)

միջոցներից:

ե

այ

կապիտալ ներդրումներիպլանավորման ն ֆինանսավորման ննրկա պրակտիկայում բանող կ մթերատու անասունների Հիմնական «ոտի ձեավորման Համար օգտագործվելիք կապիտալ րուժները Հաշվառվում ն պլանավորվում են առանձին: Դրանք կապիտալ ներդրումներիպետական պլաններում չեն արտացոլվում ե սովխողներում նն առանձին: պլանավորվում ու

ներդը-

ֆինանսավորվում

Մատղաշըշրջանառու միջոցներիցՀիմնական Հոտ է փոխադրվում փաստացիկամ մինչն գնման զները վերաճաշվարկված ինքնարժե-

թով, իսկ ժախանրիծածկման

էն

Հիմնական Հոտի անա. շունննրի վաճառթիցգոյացած գումարները (բալանսային արժեքի չափով), բանող անասունների ամորտիզացիան, շաՀույթը, տնտեթության ամրապնդմանն ընդլայնման ֆոնդի միչոցները ն այլն: Պլանավորման նոր կարդի Համաձայն սկսած 1982 թ. բաղմաժլրա տնկարկների ոչ բերքատու ճասակի տարածություններից ստացված շաճույթների չափով չեն պակասեցվում արտադրական ժախաերը (Միջոցներիբալանսային արժեքը կամ կապիտալ ներդրումների դումարը), այլ դրանք վերագրվում են տնտեսության ֆոնդին: աղբյուր

ռեզերվային

ԽՍՀՄ

պլաններում ժողտնտեսության

ըստ

Հանըապետուվյյուն-

ենրի (1հրչիններս բատ շրջանների) սաշմանվում էն պետական կապիտալ ներդրումների ընդճանուր ծավալները, դրանց եջ առանձնացնելով շինմոնտաժայինաշխատանքներիծավալը:

կապիտալ ներդրումների Սովխովներում աղբթյուր

սնվական պետական կննորոնացվածկառղիտալներդրումները Խրտադրության, գիտության ն տեխնիկայիզարգացման ֆոնդերի գոյացման կայուննորմատիվներիմշակման իստ «ՀնզաժյաՀամար ի տարիներիՀաշվարկվում են այդ ֆոնդի Հաշվին ֆինանսավորփող կապիտալներդրումների ծավալները: Դրանք իրենցից ներկաեն ներդրումների Հնդամյա պլանով ավլրոլ կապիտալ յացնում ճամար ժամանակի կախատեսվածամբողջ ներդրումներին պետական կենտրոնացված կապիտալ ներդրումներիտարբերությունը: են

Միջոցներըե

րի

ինքնաֆինանսավորման փոխադրված ձեռնարկություններում, կաղզմակերպություններում, միավորուժնեչնտճաշվարկին

րում արտադրության, գիտության

կննտրոնացվածֆոնդերը 1988-1990

ու

տեխսնիկայի վարդացման

են ընդճանուր միջճյուղային բնույթի կապիտալ ներդրումների ֆինանսավորմանր (ննրաոյալ նոր շինարարության),ինչպես նան տնտչաշվարկային ձեռնարկությանսեւսիական միջոցներիանբավարարությանդեպքում դրանց տեխնիկայիձեռքբերմանը ն այլն' Միջոցներիլրիվ վերականգնման ն պարզ վերարտադրության ապաճովման նպատակով սկսած 1982 ք. ամորտիզացիոն ֆոնդն ուղղվում է միջոցների վերականգնմանը,իսկ նորոգումների ճամար ստեղծվում է «նորոգման ֆոնդ» Այդ նապատակովորոշ չափով իջեցվել են ամորտիզացիոն մասճանումների նորմաները: կապիտալ ներդրումների արդյույավետ օդտադործման վրա վերաճակողության ուժեղացման, կարնորագույն ուղղություններում ն դրանց կենտրոնացման,նյութատեխնիկական մաօբյեկտներում յոակարարման գործում միասնականությանապաչովման նպատակով մշակվում է կապիտալ ներդրումների միասնական պլան՝ առանձնացնելովկենտրոնացվածնե ապակենորոնացված աղբյուրկապիների Հաշվին կատարվող աշխատանքները:Կենտրոնացված աղբյուրները արտատալ ներդրումներըն դրանց ֆինանսավորման են ձեռնարկությունների ֆինանսականպլաննելում: ոլվում ԱդրոարդիՀամակարդիգյուղատնտեսականձեռնարկություններում, սկսած 1982 թ., կաիտալ շինարարության պլանի բոլոր ներդրումների ն շինորոշում են իրենք՝կապիտալ ցուցանիշները մոնտաժային աշխատանքներիիջեցվածլիժիների սաճմաններում, իսկ կոլոնտեսություններու՝ Հաշվի առնելով նրանց իջեցված նույն ցուցանիշները,որոնք ապաճովվում են նյուքատենխնիկական ռեսուրսներով: ն

թթ. ուղղվելու

ն մյուս կոլանանսությունների, սովխուների ձեռնորկություն-

Խխերի կսոլմակերպությունների ոլլանների «իման վրա ՇԱՄ-երը, միութենական Հանրապետությունների վետադրոարդներըը մինիստորների խորճուրդներըն ԽՍՀՄ պետագրոարդը մշակում են ԱԱՀ-ի կաղիտալ շինալարությոն ամփոփ պլանների ն դրանք ներկալացնում են սաչճմանված կարգով: ու

Ագրուրդի ձեռնարկություններին իրավունք

է

ած վերասդաճվ

մշակել (պատվիրել)արտադրական տեխնիկականվեօբյեկտների բաղինման ն վնրակաուցման նախադծային-նախաճաշվային փււռ-

տաթղիերը՝այդ աշթատանքներիմինչե 0,5 մլն հսկ շենքերի, կառուցվածքների, բնակելի տների

ոռբլու

ն

մինչ

ղեսլթում, 0,2

մլն

ուուբլու նախոաճաշվային արժողությամբ լուլտուր-կեհցադային մյուս օբյեկտների նախագծերի Ճճամապատասլխանեցումն իսկանացնել ուց կնստիտուռներիՀես տերիտորիալ նախագծային Համաձայնեցնելու:

ԴՊեւտագրուտրդի Համակարգում նախաղծայինորոնոլական աշխատանքներին նոր սկսվող կառույցների տիտղոսացուցակները են՝ արժեքի դեւլքում Հատոտտումմ ճետելալնակխաչաշվային մինչն 1 մլն ոուբլու դեպքում տնտեսություններիդեկավարնելը, 1--2 մլն ոուբլու՝ ՇԱՄ-ի լնկավարությունը, մինչն 4 ժլն ոուբլու դեպքում՝ երկրամասի, մարվի ագրուսլոյունաբերական կոմիտեները, ինքնավար ճանրապեստությունների պես-

ուղրուսրդները,

մինչն 8 ժլն դուբլու դնպքում՝ ծանրապեւտություննելրի ոլհուղրոՓառյարդները(բացի Հատկապես կարնոր կառույցներից, որոն տոտասվումեն ԽՍՀՄ Մինիստրների խոր "րդի կողմիդ), 10 մլն ԽՍՀՄ սլեաագրոարդը: ռուբլուք ավելիի դեպքում՝

ՇԱՄ-երին իրավունքէ

տրված իրենց ենքակա կաղմակերոյությունների կողմից կապիտալ շինարարությանպլանով չօդտագործված միջոցների երկրորդ կիսամյակում վերաբաշխում կատալրել՝ սեվուկան բացի միչոցներիը), այն ուղղելո պլանում նելսռոար անխնիկայի ոսարքավորումներիղիմաց վճարման նպատակին: սովխուներին իրավունք է վերո.կոլոնոեհսություններին ոլաճված տնտեսական խլքանմանֆոնդերիմիջոցների» ինչպես հ անչատական ռեվփականմիջոցների Հաշվին վճարել աշխատողների

Բ

.չ Գ

Ա

ու

:

ու

|

ընոկելի տների կառուցման նյութերի դիմաց՝ դրանց որժերի 50 յոոկոսի չափով ներդրումների ֆինանսավորման կաղիտալ ճամար Պետբաղկի բաժանմունքներըսովխողների ճամար բացում են ֆինանսավորման Ճաշիվ։ Ֆինանսավորման ճիմնականսկզբունքներն են՝ նրանց նպատակայնությունը,տնտնսությանսեփական միջոցինըի, բյուջետային ֆինանսավորման ոնսուրսների դգերատեսչական վելրաբաշխման օպտիմալ վուղակցումը, կապիյոալ ներդրումների պլանի կատարումը միայն պետբաժնի Հիմնարկներիկողմից ն միայն այն օբյեկտների ֆինանսավորումը, որոնք ներառվում են կապիտալ ներդրումների պետական պլանի մեջ ն ուննկ Հասաատված նախադժա- հախաճաշվոյին փաստաթղթեր: ի ւլետականֆինանսավորմանվարկավոլուսիը տարբերություն նշանակում է կոլտնտեսություններինն սովխովներին, միջտնտեստվին ձեռնարկություններին (լաղզմակելսղություններին) դրամական միջոցների տրամադրու: ժամկետայնության, վերադարձնելիուվարկերի օդտաքյան ն վճարովիության սկզբունքով: երկարատնե ու

գործման Համար

վճարում են ձեռնարկությունները

տոկոսներ,

տոկոս Ադրոբանկի կողմից որոնք սաճշմանվում ն տոկոս ժամկետանցվարկերի Համար: կապիտալ ժամկետային ներդրումների սաչմանված ծավալից ավելի ստացված վարկերի սդտադործման դեպքոմ տոկոսները ՀամապատասխանաբարՃաս5 վարկերի ճետ միասին տբնցրվում ենն չտոկոսխ երկարտատեն են նան կարճատն վարկեր, որոնք նատեսություններին տրվում են

(ատեսվումնն

տարվա

մինչն

0,725

սեկապիտալներդրումների ընթացբում

ն ամորտիզացիայի) ժամանակավոր փական միջոցների (շաճույթի սլակասի ծածկման նպատակով: դա առանձին կառուցվածքը կապիտալնէոդրբումնեբի

ուղլու-

քյուններում կատարվող ներդրումների տեսակարար կշիոն է: ԽՄՀՍ'

70-18 տոկոսըներկլուղատնաեսությանկապիտալ ներդրումների կայումս ուղղված է անասնապաչական ֆերմաների կառուցմանը ն տոկոսը ջրատնանսականաշխ»դրանը մեքենայացմանը, 19--20 տանքներին, չուրջ 8-ական տոկոսը էլեկտրիֆիկացիային ն բաղմամյա ոնկարկներին, տեխնիկայի 35--36-ը՝ դյուղատնահսական ձեռքբերմանը:կապված դյուղի սոցիալական ղզարդացման ետ, տարեցտարիավելանում են ոչ արտադրականնշանակության կապիտալ ներդրումները: Դրանցտեսակարար կշիոր 1940 թ. 7,8-ից 1981--1987 Մթ. կաղմեց Չ6--Չ7 տոկոս:

կառսլիտալ ներդրումների կաստւցվածքը (Տ) որոշելու ճւաւիար առսոնձին ուղվությունների (ե) բազմապատկում դումարներլ

ղըա

հնք 100-ով

ն

դումարի ներդրումների

բաժանում

ջ..

վրա (նո)

եր

Ոչ արտադրական ոլորտում ներդրումների տեսակարար կշռի ավելացումը բացատրվում է այդ միջոցննրով ապաճովվածության ն անձճրաժեշտությամբ Հնարավորություններով, նվաղում է նան շենքերի կառուցման ներդրումներիտեսակարարկշիորս Հայկական ԽՍՀ-ում մեժ է շենքերի, տեխնիկայի, ցրատնտեսական շխա տանքների հ բազմամյա տնկարկներիտեսակարարկշիորս ներդրումների աճման, կառուցվածքային կապիտալ չռեղաշարժերի շնորճիվ զգալիորեն ամրապնդվելէ գյուլատնտհսության արտաղրատնտեսական պոտենցիալը(աղյուսակ 4), Խորճրդայինիշխանության տարիներին դգլուղատնտեսության էներգետիկ կարողություններն ավելացան մուտ 38, էներդաապաճովվածությունը՝16, (ներգաղինվածությունը՝25, ոռուվող ն չորացվող տարածությունը անդամ ն այլն -

Աղյուսակ՝4

ԽԱՀՄ ԳՑՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԱՐՏԱԴՐԱՏԵՏԵՍԱԿԱՆ

ՊՈՏԵՆՑԻԱԼԻ

1912թ.

Գյուլատնանսության ուշխթատողների

թիվը մլն մարդ Տրակտորներիթիվը մլն

.-

Հասո

Աա

ԿԱ

Պորմաբ

-

Հացաճատիկայինկոմբայններ, Հազ.

ա

էներգետ

գլ.

ճղորով

խոշոր

ԱԻՆ

արոր

ւն,

49,5

մլն

ճատ

1965թ.

1987ք.

31,4

28,5

29,4

0,8

1,6

5,8

0,5

3,6

շ,1

42,5

ա

դտ

2)

2,3 0,8

ւ

23,9

էլմտրաենրգիա, ճա

1940թ.

--

ձիաուժ

Ջրովի ե չորացված Հողեր, մլն Քազմամյա տնկարկներ, մլն Հո

ՄՍՃԸ

2,2

4,7

4,2

թթ. մելիորատիվ միջոցառումներին մելիորացե միլիար: ճամար ի նե ներդրվել ելավփան է մոտ գ: իլիար վ ած Հձողե ղերի բարելավ ճա են մլն մտել մլնճա չրովի, ռուբլի, որի «աաշվինշարք 1966-1982

չրարբիացվածՃողեր, բարելավվել է 12 մլն Հա ոռոգվող Հողերի Հարթեցման է ենկապիտալ վիճակը ե ջրապաճովվածությունը, աշխատանք է կատարվել թարկվել 4, կուլտուր-տեխնիկական 35 մլն Հա գյուղատնտեսական պիտանի ճովերի վրա:

կարնոր են տեխնիկայիձեռքբերման ներդրումներըո Գյուղաէ մոտ 400 Հաղար տրակտոր» տնտեսությունը տարեկանստանում 111 Հազար Հացաճատիկային կոմբայն, 320 Հաղար ավտոմեքենա, մեքենաներ, դործիբներ, պածեստամաայլ միլիարդավոր ռուբլու սեր, Ջնայլած դրանյ այդ միջոցների ցածը որակը, ոռնալ ռպլաճանմի ջարկի անտեսումը, օղտադործմանցածր արդյունավետությունը մեծ պաճանջ, մյուս կողմից Հանդեցեն դրանց կողմից ճարուցում նում անկման: օդտաղործման արդյունավետության

կապիտալ առդյունավետությունը: կապիտալնեբդոումների արտադրության չենյ, այլ մթերքների ինքնանպատակ ներդրումներն որակի լավացման միջոց: ժամանակ ներդրումգնաչատման

ավելացման, ղրանց պաչտպանման ն

արդյունավետության Հետնաբար

ները պետք է Համադրվեն դրանցով պայմանավորվածռսւղասվելիք Այն որոշվում է Հաստատված տիպային մեթոդիտիդյունքներին:

վերանայվում ն կատռարելակալի Հիման վրա։ որը պարբերաբար գնադործվում է, կապիտալ ներդրումների արդլունավետության է Համապետական մուտեցումըչ Հատման ժամանակ պարտադիր ձեսէ լինի ոչ միայն տվյալ արդյունավետ սլետք այսինքն՝ույն տնտեսության ամբողջ ժողովրդական

ճյուղի,այլե նարկության,

առումով, «ամապատասխանիէկոլոգիական

ն

էրդոնոմիկական

պաճանչներին, դնաճաւտվում ներդրումների արդյունավետությունը կապիտալ

ընդչանուր (բացարձակ)ն Համեմատական արդյունավետության ցուցանիշներիՀամակարդով: Լ

ն որոշվում աբղլունավետությունը (բացարձակ) Ընդնանութ թ

Ի

արդյունքի պայմանավորված դրանցով Դրանք Հարաբերությամբ: մեծությունների բացարձակ ատ րե է կապիտալ ներդրումների

ն

վում

են

ախո» հարի

ինչպես նորմատիվների,այնպես էլ Հալանման ցուցանիշների ւո: տնտեսությունների

առաջավոր

նավետության կապիտալ ներդրումների արդյունավոտությ

որոշվում է

նորմատիվը ր

տելխարտադրական ձեռնարկությունների առաջավոր

ճաշվի առնելով ոլոգիային Համապատասխան,

զիտատեխնիկա45

դան Հաշ

Որքանլրեվ նվաճումների Հճեռանկարները: արժե այդ չաճանջները, այնքան ղյան

աի

առնված

առ լԼրկարատոնի ոի ԽԱՆՆ իգիթ ճատուցման դիտականորենճիմնավորված

ԲորՀատորի

ԱՆ»

են

կշանդիսանան ամար

արք

է: Անճրաժեշտ է պարբերաբարվերանա ե ըքին սաչմանն քանի որ մշտապես փոխվում են արտադրության սական պայմաններըը ն նրա առանձին ճյուղն Ամբողջժողովողական տնտեսության բի առումով կապիտալ ներդրումների բացարձակ յ"

'

ն

նայ ոնխնիկա

(Կձու) ոնւոհսական արդլունավնեաությունը ներդրումների (լսպիտալ հ ուտ եկոավորված Հաուիսւվաււն որոշվումէ դրանցով պայման Հարաբեներդրումներին (6) կապիտալ մուտը (Հե, Զե) շաճույթը րելու միջոցով: Ն:

ՏԻ

արդլունավետու-շում ով թ Աե

թյան (նորմատիվային) պուցանիչ է կապիտալ ներդրումնե սլայմանակվորվածազգային եկամտի ճավելաճը: Ուտի ցո դական ոնտեսության առումով կապիտալ Խերդրումներիժո կժո-ն սության արդյունավետությունդ՝ որոշվում է մեքեն փըրտիճավելաճը (նե) այդ ճավնլաճն ստեղծած ըումներին (ո) ճարաբերելու միջոցով

ի եկա. լաաիաա ազգա

Սմո

»-

մե ր

որակի, արդյունաբերության ոլ լ 0,ժ2: Այդ նշանակում է, աալիս դյուղատնտեսության՝ անն, բումմերի յուրաքանչյուր Ճաշվովաղդայինհրամտի ն է լինի Համապատասխանաբա յւմյա աճլ ցածր չպետք առաջավոր Աշիլուա անքիարտադրողականության ՄՐ մեծությունները ներդրման ղուգընթաց ,

որ

ո.

աճման

ԿԱ

ն

:

այղ

՛

ն ԱԱՀ-ի մյոա եյուլերի Համար Փֆլուղատնտեսության

կառի ճյուղային է ներդրումներով պայմանավորված ամտի (ճամախաոն եկամտի Հե) Հավելաճի կաղպիտոլներդրում-

տալ

ներդրումների

Բոռ դապիտալ հերին

արդլունավետությունը (քյ)արոշ-

ճարարբերելու միջոցով. ԱԵ

աողզային

.

(5)

կոմ կճյ«Այդ դեսլքում սլետք է ճաշվի առնել ստեղծված ամբողջ արդյունքը, ներառյալ շրջանառությանչարկը։ կապիտալներդ ների արդյունավետության դինամիլան ուսումնասիրելու ներդրումները, ն՛ ստեղժված արդյունքը պետք է վերցնել

կճյ-

նոր

ում.

ե՛ Համա մա

մադրելիղներով:

ը

կձ

կ

են

դործու

պներով:

Շ

ւՂ-

(3)

`.

ը

եկամոսոլը

հ ղուտ

Այդ դնոլքում Համախառն

շաճույքը

որք -

կապիտալ ննրդլրումիելրն ղների իրավիճ" դորձող որ ուղղվում են այնպիսինպատոսկների, ապիուլ ստանում: Այո դեսլքում շոչույթՀե կում տնտեսությունը է ինջնարմեթի (կա) որոշվում է,

պատածում Պրակոիխկայում

որ

-

արդլունավետությունը ներդրումների (Ի-- Իլ) ուլղ իջե. տարբերությունը իջեցումիցստացված դումարի տարարել հլու ժիչոցով: ումը առաջուցը ած ներդրումներին կա--

յոն

ՉԵ

Աո" )ձ

Յո

)

«ե

Հե ւ

յ

դամյակում ամբողջ ժողովրդական ունաեսում առումով կապիտալ ներդրումների արդլունավետության պամար՝0,160 (ե-ե) ընդունված է 0,14, 12-րդ հղ

լ

Բում

միավուումնե

ններում,

յին ձեռնսոկությու Տնտճաշվառշկա

ոլւուեղ՝ ե-ի

ո)-ո-ա)

(Ի

ննրդրումը։Իլ-լ

մակարդակնմինչն ինքնարժեթի ծավոայլը Ա-ն »իտոյ արտադրության է

ներդրումից

ցուցանիշների ներդրումներիարդյունավետության կապիտոոլ (ետ ըսետգնման տեղ Լ գրավում դ րանց ոոմակալգում կաղլնոլր ժամողյուկուՌա այն (Փ)։ ցուցանիշը տացման.փոխնատուցման) սղայմտներդրումներով կապիտոլ Հասվածիէ, որի ընքացքում Ւ կառղիկամ ղերաղանցում խուվոլված շաճույմը չավասարվուտմ սոոու 7 ժ ոմ , վոլ կապլիոալ ներդրումների ուալ ներդրումներին: ղումաբը շաներդրումների է ,ւսմկեուը (ժփ) որոշվում: կապիտալ միչոյով: Հարաբերելու եկոմուտին) ՀույթինԼա կ կ :

Փե---

Փի-

ՀԱԱՀ

օք

Հ"

չգ

դումարնէ,

(5)

,

սրը

Ժ

ժամսնակաժիջո-

0-Խ շաչույթի սսճող ույն ոլուսեզ Օրինակ, երե իւաւղողիուվէ Սե յում Հավասարվում ըղրբումնելրին։ դառնալու ժախսերը հ 1 ՀենտարիՀճիմնելու մինչն բնրքատու դու է սուացվում չոռարեկան մեկ Հեկտարից

կաղմել

ո.

են

ո-,

իսկ

է շաճույի,նշանակում

--

յարի կամ

Շ--»-1000-- 7000

ու

(իճարկե, լու

տարվան սլետք է ավելացնել մինչե բնրքատու դառնա-

ժամկեոր):

կապիտալ ներդրումների արդյունավետությանբնութաղդրման ճամար վնրոճիշյալ ցուցանիշնե բի ճետ օգտագործվում են հան լրացուցի են՝ ցուցիչ ցուցանիշներ, ինչոլիսին կապիտալ ներդրումր ների մեկ ռուբլուԲլ Հաշվով շվով Համ Համախառնարտադրանթի(ՀԱ:ն), Վ րանքային արտադրանքի դրմք (ԱՍ:ն)) ե ԼՔը, աշխատանքիարտադրողաի աճր, ան ության ինքնարժեքի իջեցումը, աշխատապայմաննե րե ն այլն, բարելավումը, տեսակարար բոր կապիտալ կապիտալ ներդրումնե ներդրումները (տ)

միասին

ա Ցոաի:

չ

Ի

սա Տեսան

ապ-

:

կապիտալներդրումներասելով Հասկանում ենթ

ոը հրդրումների

գիտականորենճիմնավորված սլաճանջը իտա արտադրանքիստացման, մեկ չՀեկտարի,մեկ հալոր ջերմատան Ճաշվով այլն: Գործնակադի դրանք սաճմանվում մակերեսի ելնելով արտադրության կոնկրետ անասնատե-

7.

ն

քառ.

են՝

ում

պայմաններից, Հետնապես կուլտուրաների, տարբեր նատեսակների, տնխնոլոդիաների, ոնդգիոններիՀամար: Աճա թե ինչու տարբերում են «կապիտալատար ճյուղ», «կապիտալատար տեխնոլոգիաներ»ճասկացությունները: Դա նշանակում է, յս մեկ տոննա, մեկ ճյուղը կամ տեխնոլոգիան մյուսն «ճամեմատ արտադրանք ստանալու ճամար ավելի շատ ներդրումներ է սպլաճանջում:Տեսակարարկապիտալ ներդրումները պլանավորման պրակտիկայում օգտագործվում են որպես ներդրումների չափի լիմիտավորման միջոց:Տեսակարար ներդրումները գիտակապիտալ տեխնիկական առաջընթացի,նոր տեխնոլոզիաների,նյութերի ներԴա ն Համեմատ պետք է կրճատվեն: դրին արտադրանքի ն

անաս-

են

ռուբլի

ուքա-

էքստենսիվ 7ողմնորոշման, միջոց1966--1986 թթ. ների անբավարար օգտադործման ետնանքով նլուդյուլատնտեսական չասարակական ամբողջական արդյուն Մեր եր երկրում երկրում

էկոն էկոնոմիկայի

աի

ո :

ոո

Հաշվով) 38,8-ից թատարությունը(100 դգյուղատնտեսուիսկ ազգային նկամտինը՝08,5-ից 94,6 ռուբլու. ազգային եկամտի կապիտալատարությունը35,9-իյ քյան 100 1981--85 կամ աճել է 59 թվականներին ճասել է 52,4 ռուբլու, կոսով,այո՝ դործող գների դեպքում, իսկ Համադրելի գների դեպազգային քում ն՛ Հասարակական ամբողջական արդյունքի, ն ավելի է աճել: Օրինակ,այդ ժաեկամոոի կապիտալատարությունը մանակաճատվածում(Համադրելի գներով)դյուղատնտեսության ո.

,

է է

48,

ռո.

տո-

,

12,9-ից (100ո. արտադրանքի կապիտալատարությունը Համախառն է կամ 22,2 աճել 9470-ով (աղյուսակ5ի է ռուբլու Հաշվով) Հասել

պրակտիկակապիտալ ներդրումներիարդյունավետությունը արդյունավե ֆոնդերի կ է արտադրականՀիմնական բտադր որոշվում րոշ դեր բդլու նան Ս մ նիշների ն ցուցանիշների միջոցով: ՍակայնՃետաջրքրականէ տության ն ղուտ եկամտի կապիտաճամախառն արտադրանքի, Ճճամախաոն ք մեէ նե Բո'բն լուրաքանչյուի ներդրումների լատարությունը, կամ կապիտալ ն Համախառն լու ճաշվով ստացվածՀամախառն արտադրանքի, եկամտի մեծությունը: Այն կարելի է Հաշվարկել ինչպես ղուտ այնպես էլ լրացուցիչկապիտալ ամբողջ գործող ներդրումների, է, որ ներդրումներիՀաշվով: Աղյոսակի տվյալներից երենում -

/ ում

նա

1985 քք. կապիտալ 19811966-1920 թթ. Համեմատությամբ նվազել է Հաշվով Համախառն արտադրանքը ներդրումների100 տոկոսով: Վերջին 32, շաճույթը՝ 56, Համախաոն եկամուտը՝ են վերակառուցման դրականմիտումները արգասիք տարիների մասին Դրանց պատճառների դրականարդյունքի: կուրսի առաջին նշանասակայն, կարնոր խոսվել է Հիմնականֆոնդերիբաժնում, ո.

կություն

ունեն

նան

անավարտ տեղաշարժերը, կառուցվածքային

նյութատեխնիկակա մեծ տնսակարար կշիոր, շինարարության երշինարարության անբավարարմակարդակը, մատակարարման ն ն կարաձգված

ոչ

լագը այլն: նպատակաճարմար

ներդրումների կապիտալ են շաժամանակ դրանց Համադրվում գնաճատման նավետության են

ինչպես ֆոնդերի,այնպեսէլ

էն

արդյու-

միայն տրվ-,

մինչդեռ այստեղ միաչյուվում ցուցանիշները, նախորդ տարիներից կուտակված ժամա այլ անի, այլե ժաման ակաշրջ յալ ւա չ կապիտալ ուստի պետք ոլ .միջոցներովստացված արդյունքները, ո՛չ

,

ան ԳԾՏ Գարարոլ ենրդրումեքրի Պավոլ (ելաճին, կամ էլ «րոչնլ կոովրոտ թյունը: հար

նհ Բդրո'

արդլունագ

որու-

վյալ ժամանակա-

Համապատասխան խնդրին Նպատակային կարող ցուցանիշներ լրացուցիչ առանձին կամ վայրում Հատվածում աշխատուժիխի" Այսու հն

Հանդես գալ որպես առաջնային:

պլանի վրա է մղվում

առաջին պայմաններում անբավարարության ն այլ: բարձրացումը արտադրողականության աշխատանքի

ձե 4.

Սոցիալիզմի պայմաններում կարկորնշանակությունունի կապիտալ ներդրումների սոցիալական արդյունքը, այսինքն՝ աշհնաշխատանքի բովանդակության խատաղպայմանների բարելավվումը, էրգոնոմիականՀարցերի լուծումը նհ այլն:

Տարեցտարի

ե ալս ոլորտի ընդլայնվում տեսակարարկշիոր. ուս ներդրումների ինչ-որ տեղ կճարվածի «ռուբլովՀատուցմանը», սակայն կնպաստի

մեր պլխավորլնդրի՝ Հասարակությանբոլոր անդամների առողջ Հարմոնիկ զարգացմանըն վերստին անուղղակիձեով կանդրադառնա «ռուբլու արդյունավետության»բարձրացման վրա: ու

ներդրումների արդյունավետությունը կապիտալ որոշում

ո՛չ միայն

բացարձակ, այլե

են

հաբաբեբական ար(համեմատական)

ցուցանիշներով: Այդ անՀրաժեշտէ դյունավետության

ներդրումնեիի առավել արդյունավետտարբերակընտրելու ամար: Արդյունավետության բացարձակ ցուցանիշները ընտրանքիՀնարավորություն չեն ընձեռում: Մինչդեռ պրակտիկայում Հաճախխնդիր է դրվում

ներդրումներիմի բանի տարբերակիցընտրել առավել շաճավեոր: Այսպես,օրինակ,արտադրությաննույն ծավալի դեպքում տարբեր տեխնոլողիաների,նյութերի, կազմակերպական պայմաններում մի տարբերակում պաճանջվում են արտադրականքիլ ընթացիկ ժախաեր, բայց շատ կապիտալներդրումներ,մինչդեո մյուս տարբերակը Հակառակը - նվազ կապիտալատարէ, բայց պաճանջում է եծ ընՍացիկ արտադրականծախանը:Բնականէ, որ տարամեծ այսպիսի ՍեժաքանակտարբերակներըՀնարավոր չէ արդյունավետության բացարձակ ցուցանիշներովՀամեմատելը: Այս դեպքում առաջանում է ընթացիկ ծախսումները ն կապիտալներդրումները մի ընդշանուր չափակցման բերելու կարիք: Այդ նպատակիՀամար օգտագործվում է բեբված (բեբովի) Հճասկացությունը: ձախսերբ Տնտեսապեսձեռնտու տարբերակիբնտբության ճամար օգտագործվում է բերված ծախսերի (նբ) մեժության նվազագույնի պայմանը, այսինքն, երբ (6), նբ--ԻՎ-են.Կ--նվաղազույնի որտեղ՝ ի-ն

արտադրանքի կամ աշխատանքի ինքնարժեքնէ, կապիտալ ներդրումներիդումարն է, նն-ն Համեմատականարդյունավետությաննորմատիվայինզորժակիցն է, որը ժողտնտեսությանճամար ընդունված է 0,12: Այս նորմատիվը ցույց է տալիս առանձին տարբերակներում լրացուցիչ կապիտալ նձրդրումներիճաշվով ինքնարժեքիայնպիսի --

կեն-`

--

իջճցումը (արտադրական ժախահիիկրճատումը), որի դեպքում լրացուցիչ ներդրումներըկարող են Համարվել արդյունավետ: Բերվածծախսումները են տալիս, թն ինչ է նստում ցույց չիտադրանքի .-արտադրությունը՝Հաշվարկված ինչպես ընթացիկ այնպեսէլ չափակցելի ծախսումները, կապիտալ ներդրումները: ենչկ արտադրյալը կապիտալ ներդրումների պայմանականորեն ընթացիկ արտադրական ծախսումներիվերածվող մասն է: Առավել է Ճամարվում արդյունավետ այն

բեր-

տարբերակը, որի դեքում վաժ ծախսումներընվազագույնն են, Օրինակ,եթն առաջին

տար-

բերակումկապիոալներդրումները արտադրության նույն ծավալի Համար կազմել

են 1600

Հազ.

ռուբլի,

ընթացիկ արտադրական

ծախսումները Ճաղ.,իսկ երկրորդ տարբերակում ռուբլի, ասա բերովի ծախսումներըկկավտեն.

1-ին մտարբերակում՝ 500(012-1600)--692 Հազ. 2-րդ տարբերակում՝600(012.1200)--244 Հաղ.

Հետնապես, չնայած

առաջին տարբերակը է, սակապիտալատար կայն մեկ ճեկտարին մեկ ցենտներիճաշվով ստացվում են «ճամեմատաբարցածր բերովի ծախանրն այն նախընտրելիէ:

ն սոցիալական ծետեսական ղաիդացման ներկա փուլում կոէ ստանում ինոր նշանակություն ներդրումների ե դրանկապիտալ

ցով ստացվելիք արդյունքի միջե ընկած ժամանակի խզման

պրոբլեմը: Այդ ժամանակաճատվածը մեջ տնտեսագիտության ներդրումների ընդճանուր անվանումըո կապիտալ լագը (1րնդ) բաղկացած է շինարարության(էշն) կ շաճագործման լագից (125): է «լադ» աւռացել

էր- էշն 1չ4

քում

ռութ.

Բերված օրինակում նախընտրելի է առաչին տարբերակը, որ-

տեղ քեն կապիտալատարությունըՆՏ

անդամ դերաղանցում Լ հրկրորդին, սակայն բերովի ծախսերը52 ճաղ. ռուբլով պակաս են, Համեմատական արդյունավետության գործակցի թույլատրելի շեղումը պետք է ցածր չլինի 0,08- 0,10-ից ն ոչ բարձը՝0,20-0, ճետ մեկտեղ պետք է 25-ից: Բերվածծախսերի կուցանիշների նան օդտագղործվեն բացարձակ արդյլունավետությանցուցանիշները:

(7)

է, որի ընքացժամանակաչճատվածն

Շինարարական Ըսգը այն

Ճաղ.

ռուբ.

են ենթարկվում կապիտալ ներդրումները

արտադրական գոր-

ժարկման, այսինքն՝վերափոխվում են ճիմնական ֆոնդերի: Պորձարկման լագը գործարկվածֆոնդերը նախագծային կարողության Ճասցնելուժամկետն է, Այն պայմանավորված է մի կողմից դորյուրացման ինտենսիվուօբյեկտի կարողությունների ժարկված ստացված արդյունքի օբյեկտից լուրացված թյամբ, Ժլուս կողժից՝

Էնծությամբ:

ն յոպայմաններումշինարարական Հողերի աղազերժման կապիԴիցուկ վրո՛ օրինակի Հետնեյալ րացման լագըր Հաշվոարկենք

կազմումեն 825 Ճճաղարռուբլի»արտադրակ ներդրումները արժեքը 2350 Ճա150 ճաղար, ճափախառնարտադրանքի ժախսերը ՄԱ

ուլ

ժամկետը ռուբլի: ննքադրենք օբյեկտի շինարարության գուգործարկվող տարիների բի է, ն կապիտալ ներդրումները:ըստ հն առաջին մարները, նալխաղծայինարմեքի նկատմամբ կաղմել 40, չորրորդում 20 40, հիրորդում՝ տարում` 10, երկրորդում՝ ույււ1ժամկետը 3 տարիէ, էնդ որում ուրացման կոս, շաՀույթիդումարի 25, ասլաճովվել է նախաղծույին ջին տարում 100 տոկոս, Հետեա85, երրորդում՝98, չորրորդում րնրորդում՝ Իվիր իդ մ բար շինարարական Սաիւվկկազ ի սո

«

ԿԱՊԻՏԱԼ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐԻ

ԽՈՏՀԱՐՔԻ

ՏԱՐԲԵՐ

ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏՈՒԹՅՈՒՆԸ 1 ՀԵԿՏԱԲ

ԵՂԱՆԱԿՈՎ ՉՈՐԱՑՄԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ

առ-

Չորացման եղանակը ու

ցանիջշներ

ԽԻ

ը

1.

2.

կապիտալներդրումները 1 ճա վրա ռուբ. կրացուցիչարտադրականծախսումներըկապ-

ԳԱՔ ուք, ո

3. 4. 5.

6.

ռուբ.

խնամքի

խոտի

բնրջատճա-

Խոտի բերքի «ավելումը մեկ Հճեկտարից Աշխատանքայինծախսումները մարղ-6լ/

Բերովիծախսերը ռուբ.

1 տերերի ո ա Աշխատանքի արտադրողականությունը (աբտաղրանքիելքը 1 ժարդ-օրում)

ց/ժարդ-օր

նհ

Ի

բաց

ո

ռ

ր

յուրացման

-(20:4)-Է(30:8)-Է(40:2)-Ւ(20:1) 700 «22,4 ուուրի,

4,0

ա

3,8

112,6 ա

1չ-

յուրացմանԼագը մեշ

8,8

8,5

ի

,

101,6

-

դար

(խեմա 3)

որոշ-

ման

,

,

(100--25)--(100--85)ԷՐ0

-

.ցպջ

տարի

Հետնապես,շինարարությանկ լուրացման լագը չի կարելի մեխանիկորեն նույնացնել օրացուցայինժամանակաճատվածի Հետ, այն մեր օրինակում կաղմում է 2,75(2:30--0,45), օրացուցային 2 տարվա դիմաց:

Այսպիսով,կապիտալ ներդրումներիտնտեսական արդյունավետության բարձրացման Ճարցերըպետք է ուսումնասիրվեն կոնկրետ դեպքերիՀամար: Սակայն կայ ն ընդճանուր չատ Ճճարցեր, են. որոնցից տնտեսապեսճիմնավորված ճիշւո ուղղության ընտորությունը, միջոցների բարձրարդյունավետությամբ օգտագործումը, անավարտչինարարության կրճատումը կ դյուղական շինարա բության ինդուսորացումը, առաջավոր տեխնոլոգիաներիներդրու մը, զյուղատնտնեսական բնրքատվության ն անա կուլտուրաների սունների մլերատվության բարձրացումը, տեղական էժան շինա նյութերի օդտագործումը, նյութատեխնիկականմատակարարմաս բարելավումը ն արտադրական սոցիալական ենթակառուցվածքի տեսակարարկապիտալատարության իջեցումը, արբարելավումը, տադրանքիորակի բարելավումը, միջոցների խնայողական օդգտադործման դործում աշխատողների նյուքական շչաճաղրգովաժության բարձրացումը, ներդրումների կոմպլեքսայնության ապաճովումի ն այլն: ու