Քաղաքացիական պաշտպանության կազմավորումները տարերային աղետների դեմ մղվող պայքարում

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ ԴԵՄ

ՊԱՅՔԱՐՈՒՄ

Ա. Տ. ԱԼՏՈՒՆԻՆ

ՔԱՂԱՔԱՑՐԱԿԱՆ

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

կԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆերը

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ

ԱՂեՏներիԴեմ ՄՂվրՂ

ՊԱՅՔԱՐՈՒՄ

«ՀԱՅԱՍՏԱՆ» ՀՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ--1981

ինդեքս

355.272

ԳՄԴ

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

68.69

ԱՅՑ

Բնության ուժերի տարերային դգործողությունները, որոնք են դեռես զուրս մարդու իշխանության ոլորտից, առաջաց նում ձն աղետներ, ձսկայական վնաս ճասցնում մեր ժոլորակի բնակչությանը: Անտառների ն տորֆավայրերի ծրղեօնրկրաշարժեր, ներ, ջրծճեղեղներ,

Հեղեղումներ, ծողմեր փոթորիկներ, ձլունաշոսքեր առավել Հաաղետների ոչ ոիվ պանկլ: ծանդիպող տարերային Ճճախակի Ռրոշ դեսղքերում մի շարք աղետների առաջացումը ոլայմանավորված է մարդու գործունեությամբ: 0րինակ, անտառՀ ների ու տորֆավայրերի Հրդեշները Հաճախ բնակչության կողժից ճակաչրդեչային կանոնների խախտման ծետկանք են։ ժամանակին միջոցներ չձնոնարկելու դեպքում նմանօրինակ չրդեճշները կարող են վերածվելտարերային աղետիհ խոշոր վնաս ձասյնել ժողովրդական տնտեսությանը: Մեծ չարիք են ջրծեղեղները: թվականինս̀ռիերից գուրս եկավ Միսսուրի գետը (ԱՄՆ), անօթնան մնաց 500 Հաղարից ավելի մարդ: 1923 թ. օղոստոսին տեղատարամ պատճառով ասիերից եկավ Հնդկաստանով դուրս անձրնեների |. Պակիստանով ծոսող Ինդոս գետը: Ջրածածկ եղան ՉՉ սիլուղումներ, աճա

ու

Ա308

Ալտունին Ը. Տ. Քաղաքացիական ոլաշտսվանությանկաղմ տարերային աղետների դեմ մղվող ւպայք: 1981.-Հայաստան,

էջ,

'

նկ.

Փրբումշարադրված վերացման ժում. խոշոր վիարների Հետնանքների կ ոչ լական ռազմականացված դաշտպանունյաւն եմ

պատրաստման արականներ

կ

նեն

տարերային աղիների

օդտաղործման «ճիմնական

տրված

քաղաքացիական

ղրույյ

Հավորումները տակտիկույի դործողութլունների աղնոիրբ

ղեմ տարվող պայքարի, ինչպես

պաշտո

նան

աաա

աաա ամակմայման քաղաքացիական Հիրչ»

է հախուտնսմած

փամԻԼ Գոմար 1304070000 193--51 ԲՅՈ

701 (101)--80

ռլաշս

աա

"

քշող

՛

ս

/

էք

ծաղարգյուղ,

ղոչվեց 1000-ից ավելի մարդ»

Հաղար բնակիչ մաց անօթնեան։ Ջուրն ավերեց ավելի քոն մեկ Ժիլիոն շինությու: Թճ / եր են ինում նահ դետերով ու լճերով Փարուսաւ ոչեղեղն ր մեր երկրում: ՍՍՀՄ արնեմաահվրուլական մասում դրանք են սկսվում, իսկ Հարավային լեռնաառվորաբարգարնանն յին շրջաններոսԻ ամռանը, բուռն ձնչձալքի ժամանակ:

շուրջ

ւ

,

Հ

:

ւ

Գյուղերն Ե

լ

լ

անելու ԳՈՎ

ու

ճամար ր

ծեարավորձեղեղներից ւպաշտքաղաքները կառուցում

են

Բ ատնեշաթմբեր, ՀԵՐՔ

ամբար Բոր

տակներ |. շլլուղներ: Անչճրաժեշտության դեւղքում դետերո «ոսքի կարգավորումը Միացվում են ջրանցքներով: րի է ն վազեցնում ճեղեղման վտսսնգլո զգալիորեն Անակնկալությունը, Վտանգավոր աղետ է երկրաշարժը:

հրկիի մակերնուլթի տատանումների աճռելի ուժը մի շարք: դնպրերում մարդկային վզոճնիին նլուքական արժեքների ոչխչույմում պատճառ են դառնում: Այսպես, 1908 թվակասի երկրաջարմը ճիմնովին կործանեց իտալական Մեսինա

Պուսդոնիայում1998 ք. սեպտեմբերին տեղի ունեուժ երկրաշարժի ժամանակ Համարյա լիիվ ավերվեցին Տոկիո ն հոռկոճամոաւ բաղաթները. դոճվեց շուրջ 100 Հաղար մարդ դրեթե մեկ միլիոնը Ժնաց անօ հա: թմականի հրկրաշարժը ավերակակուլտի վերածեց «արավալավական թաղաբթը:

Ալույլեքաղութը: ՍՍՀՄ

բ.

տարածքում ամենաուժեղ երկրաչարժըբ եղել է ձոկտեհմբնրի6-ին, Աշխաբադի շրջանում ն մեճ

ավերածություններ ու մարդկալին ղոշեր ճարուցել: 1966-ին ժի քանի օր շարունակվում էր երկրաշարժը Տաշքենդի:

շրջանում:

երկրաշարժերիավերիչ ուժից պաշտպանվելու Համար մեր հրկիրը բաժանված է սեյսմիկ շրջանների, շենքերն ու շինությունների կառուցվում են ճակասելամիկշինության նորմերի պաճանջներինՀամապատասխան: մեծ վնաս են պատճառում սելավները: սրոնը: Մարդկանց բնակավայրերի, բնակելի ն արդլունաբհրական չենքերի, հերկաքուղիների,խճուղիների, ծիդրոտեխնիկական կառույցննրի ավերման պատճառ հն դառնում Այսպես) Պերուում թվական տեղի ոռնհյած սելավի "ետխանքովավերվեցին մի րանի րաղարբներ։,դոշվեց 50 չաղզար մարդ: իսկ

Հաղարը մմոսց անօթնուն: Մեր երկրում սելավները մշտապես սպառնում

ԱլմաԱրա, երնան, Դուչամբե, նովոռոսիլսկբաղաքներին։ կուեն

մնժ ուշաղրություն են սակցությունն կառավարությունը նվիրում սելավների դեմ տարվող պայբարին: վփլուսսղքերն ու վատանդոավոր տարերալին ազետ են մշակովի «ողատաղումները:Հաճախ դրանք Հակալական րբածություններ են ոչնչացնում, ավերում են ճանապարտներ, շենքնր ն կառույցներ: 1893 թ. խոշոր վլուղումը նորմիլիոն խոր. մետր վեզիայում չարքից «անհց շուրջ 55 մարդ: բնաճողչ,զոՀվեց Մեր երկրում սողբերն ու փլուզումները չանդիպում են ու

դլիոաորոււղես Դրիմի, կովկասի, կարսպատների եռնային

շրջաններում, ինչպես նան մի շարք գետերի բարձրադիր նք ափերին: Սողքերնու իլուղումներըկանխելու Համար ձերնարկվում նն Համապատասխան

ինժեներատկխնիկական

որոնք մրջոցառումներ,

ապաշճովումին չրերի շոսքի կարզավորումը վոանդառվոր գոտում) դիանց ճանապար: վիոկելի ն շու տալրբ այղ զուտուց դուրս, դետավերի ատրա-

շումը «նւ

ն

այո

տրճեդեղները, սողջերը ուրու,

ո

անձրնների ն

Ռորիկներն ավերում

են

ն

սելավները

մեծ

մասամբ

են: Փու փոթորիկների Հետնանք

շինությունները, շարքից

Հանում

կասի Է օղուլին էլեկորակուն դծերը: ննբկալումս փոթորիկների կարգում ած մուն ութ

դիտարկումները կատարռադիոլոկացիոնսարթերի, արբանյակների բարձբաքոխչ «ատուկ ինջնաթիոների օգնությամբ: Ստացված ափլալներիճիման վրա բնակչությանըժամանակին տեղեացնում են փոթորիկներիՀնարավոր ուղղությունների, ուժի հ Սոս

են

մասին: արագության ՍՍՀՄ-ում

խոշորաղետների դեմ տարվող պայքարի, խնչոլես նն դրանց ճնտնանքներիմերացման Հաար սովոբաբար ատեղծվում են լայն լխիազորություններով օժտված արտակարգՀանձնաժողովներ տուժած թյուն ցուց

բնակչությանը օղնու-

։ղետական նլութուկաւն արժեքներն տազաբացիներնունեցմոածթի փրկելու Համար: Տարհրույին աղետների դեմ տարվող պայքարի միջոցառումներին ակտիվորեն է մասնակցում ոչ միայն աղետի ենթարկվոծ, այլն երկիր մյուս շրջանների բնակչությունը:Տաբնրային աղետների չետնանբների վերացմաննուղղված մի. ջոցառումներում կարող նն ինդդրկվել քաղաքացիական դորշտպանության կազմավորումներ,ՍՍՀՄ զինված ուժերի դորամասեր,ինչպես նան. մինիստրությունների ն տերատեսմոալու,

ու

չութ յուններիՀայդուկ միավորումներ:

Բաղաքացիական սաշտպանություն կազմավորումների նախատեսվածհեն պատերազմի ժամանակվնասված օջախներում փրկարարն անձետաձգելի վրարալին վերականգնըման աշրատանքներիՀամար Մասնակցելովտարերային ազխաննըը,դրանց Հետնանքների, ինչպես նան արտադրա5

աղետների Հեւռնանբների վերուցսպղայքարին,քաղաքացիական աոշտ պանության կաղմավորումների անձնակազմը ղրանուվլ իսկ իր ս։պարատքն է կոռուսրում Հայրենիքի դեոլ: Դրա Հեւռ մեկտեղ Փաաղբւք Հայն մո իական սզաշտսանության կազմավորումները խաղաղ ժատական

խթոռշորվթարների

յւսնն

ն

ուղղված

-

թր

նակ

ձեռք Ք

են

բերում աա

ման

վերացմանը

ջով

յ . 1177

է:

չ

ք

լ 1"1

դործվեն

օղու

անմե ե

ւր

Արտակարգ շե

թ բ ք . քներ արավորությունն յի «իոԴՔ բողջուվի ոլատերաղմական ժամանակտսշրջամյում ,

,

«7

ն րկալուսը վրյարավերականդնմուն անձետաձղելի ւոշվուս առաքների ուղղությամբ կնուո ուր ման քաղաթացի սկան ն ղործող ւշ ուղ անության ուժերի սդատրաստոման տնական նական Գիժունքների խորացված վերամշակման Տամար, երբ կաղմավորումննրին ձարկ կլինի դործել թշնամու կողժնք մայսսարակ ոն վնասման ն Հարձակողական այլ միիջոցններիդործադր:մանՀետնանբով չնա ված օջախներում: -

ս

է Հայտնում Մ.Ս.Տաւ իր հրախտագիտությունն Հեղինակը րասովին, տեանինական գիտությունների թեկնածու

ն.

Դ.

ծու

0.

Տարականուվի ն,

ն.

ռաղմական

Պաշինին, ինչես

նան

դիւոությունների ե.

թեկնա-

Փորդենին, Ա. 2.

Խ,-

Բուշույիոն,վ. մ. ՀոյԻ. Ա. ՉԺ. Վ. դասքաւկին, Աչանուին, Ռոդողինին,Վ. 5. Մա յրոնովին, որոնք ակտիվ մասնակցություն են ուննցել սույն դրբթիասի ար նյութերի «դաւորւս ժանը: շելլոին,

Ա.

մ.

Մ. ՋԶուդասովին,

Ս. Ի.

ո

ՎԹԱՐՆԵՐԻ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ԵՎ ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՄԱՆ

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ԺԱՄԱՆԱԿ

ւ/

Համար ժփարտական ուսուցանդամփանքների Հեւոնան-

նրանց

ը

դոյրոց

ւի

ւխ

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ,

1.

ժասիորձ, ուստի կազմավորումների ն երո լ |"ն աղետների արտադրական ուղար

նակցությունը ո վթորեերի

հարության Հոր,,

ր

լր

պրակտիկ

գործելու

ն

լ

Գլո

ՔԱՂԱՔԱՏԻԱԿԱՆ

ՊԱՇՏԳԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՄԱՆ

ԵՂ

ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

Քաղաբացիական աննա

պայապանության կաղմավորումները նն նում ր քդ «Դ 1411 ուր ինո, ա ոնոչծաղն ոյաշտայա-Հբաո յությունների, իսկ ենթքակայությաւդրԲ տնրիտորիալ:

ոսկության

12212 ոյ1 Հ

նության

ծաոա

ն

օրլեկտային

:

էլ

Ընդանուր

են թվին նշանակության կաղմավորուժների ռլատյկանում «աւմաճավաբթ ջոկատները (ջոկեր, խմբեր), ձամաճոասիաք ջոկատները աշխատանքների մերննայացման ն միրկարար ջոկատները (ջոկերչ խժբեր): Այս կազ(ոկեր) ն աե նո առոհս վաւծ են տավորուժները փրկարար «իտվերականգնման աշխատանքների մոսձգելի վթարային ն նական ծավալի շամար տարե կարող են օղտացործվել Հետնեանքների սաղետների ն արտադրաակուն վթարների բին վերացման աշխ աւուսնքներում։

կտղմավորույների Քաղապաշաայանություն ծառայության հն ռռրքին որակ ունում շւուսբննրի ն ծառայությունների Հի ումի: ուղամյուն խճբերը ջոկերը (օղակները), կուլի ծանաձրղեջային, բնժենեամոնր, օզակներ), ոժշկակող, ն «աղաս սրման վրթր» նուա նանի թական, րաքան, ն - յ՛ ն " չի ծ կ 71: քր Խոր որ 17/ Հալ 1, ւում է: մ որի ն երն հ ռունանոաք քոռ դուեի րո ւյս երի ոլ աէր ոու ովութայյո ն ն տ ն, յաթ նո թյան: հրշոորոայի տլութ սկան տնխթոխիկչկու որ Բոուի ոռումները: Սղ Սոոյոո հաղչմավորումները հեն կաուրմուն, «ոռտուկ աշխատանքների նվո ոյան ուծ մոռ րոլասնո։թ նշանակություն ինն: կաղտմավորումների յուղն ումմուն հրառո դործոդությունների ուժեղացման ոտ

էչ:

մոմ

1:

1:

«11

,

ռ:

Համար: սամառոտակի չարադրման Հիտագայում նպասակով վքարնենը» «տարերային աղետներ ե արտադրական

կոդարագործվի

արտաջայաությունը:

ճն ջոկա«Չամ աաոռդիաթ Զրբլեխուս յին հաղտամորումներն խոբէփրկարար չոկատները (ջոկեր, խմբեր), նները(ջոկեր,

բեր)

քաղոլաշտ ղուն ութ ւան ծառայությունների րումները, որոնք եղծյվում են ժողովրդական ռաւ հ

ւանւտռեսու-

ն անմիջականորեն են օբյեկտներում ենթսորկվում այդ օբյեկտների քաղաքացիական 9սրաշտողլանության պետերին: նավում են խրենը օբյեկտներում կաղավորուները նաշխուստ տն ծեւոսձղելի չհերկարար ն վժԺարային վերականդնման աշխոաւտանքներ կաուսրելու Համար, լեւոի կա սւս յ17 ւսվադ են նան որոշմամբ կարող ընդգրկվել շրջանի, քաղաքի, արդի մյուս օրբյնկաներում: ն քաղոլաշտՏերիտորիալ են ընդճանուր նշանակության ալանության ծառայությունների ոսչն կաղմիավորուժները, նն առավել կարնոր որոնք մոախատեսված օբլնեկաներում ն մարզերի քաղաքների, շրջանների քաղա(երկրամասերի) սպեոնհրի որոշմորշբ փրկարար քացիական սլաշտոլանության հ անճետաձղելի աշխհասսոանքվերականցնժան վժարային . ՀՇ չԷ Կեռ ն լ:: ենը կաո արելու ումւիխջ Փամուր: Ս.յդ կողմա որութներ ոա են ոլ աշմո հանորեն թոդ ուք ուց իւ կան էնթարկչյում սրամյուծոռուս Սյուն յությունների Հաււսսրման սվխուոնսպլետիերին: Թաղաքթացիակ ուն ւղա շմոլ ուք լորն կաղմ վորումները են ստեղծվում ժողովրդաւկուն ոնսոնսություրն օբլնեկաների վկոսվրա։ նԿաղզմավորումների կազմակեր ական բսզայլի հ կոկոն վածքը ւտնլխնի ծաղեցվածությունը կւխուվաւծ ե

Սյան

Ի

-

-

։

«

-

Լ

է

:

ոս

ն դրանը նշանակությունի, ժողովրդական ոնտհսության) դործուննության յուրայն օբյեկտների ւսր մումդուս կան որտեղ դրանք ստեղծժվուժ ճատկությունից, կատարելու ուի որթ կաղմ Մոաջադրված խնդիրները են անձեւ ժում որումները անակին կու ալեկատավորվում Փեւո է ուա ուա |սնի կայով» ծագնցվում կազմով մուն կւսոյի,

մ

ա-

-

դան Ի

դող աչասքաւկուն Ժիջույներութ վերաձճակողության ոնձնեակազմուվ լեկաավորումը կազմավորումների կում հ

վոաղաղ

աշխատանքներին

անչնտաձդելի ւլ

ոին բ

ն

Այստեղ

կերոլությու

փրկարսսր

ժասխանակ

ե

ժողովրդական

ճ8տադայում

է

այն

անտեսության

զա տատա անական ւթյու

Բ,

Փաշվով, որ վերականդնժախ վթարային նրանց ներգովումը չխան-

իրագործվում

տեխնիկայով

Հաղնցումբ

ար

,

Պ

Մ,

ոյլսոնւտնսու

շրյեկտ

ա ուններ,

ասնո

:

արոտադրակուն օբյեկտների դործունեությանը: Բն նկատի Էէ առնվում Գան ասի ուկ ժամկետներում կաղմնավորումները դործողությունների նավո ւթ աոա ստեհլու ն

դարի որում

կաղփավո-

-

սւ

շրաժեշտությունը:

կազմավորումների

նավատոլ ւսւռլումոսո խրականսցուլը Հաչ քաղաքացի ական պաշտպանության պլաններին Սազ ատասխան կամ օբյեկտների, շրջանների, քաղաքների

Հում

Է

մարդերի (նրկրամասերի) քաղաքացիական ալաշտպանուՍ դիա թյան պետերի Հատուկ ցուցումների Հիժան վրա: վորումները կաղզմակերալորեննախո ւղ աոա ուոհլու մ ույ քաղաքացիական չուսկով ոլաշւտանության ալլաններում են աածժանվում ազդարարման կարգը, կազմավորումների անձնա կաղմի Հավաքի մայրն ու ժամանակը, ավտուռրանո-չսորտի, անհխսնիկայի, նյուքական միջոցների ստացման այրիչ ժամկետներն կարգի, կազմավորուիների Գուս վաքի չարժժան շրջանները, երթուղիներն Հավաքի շրջանները կազմավորումների արա տրո աւո ու-: կարգի: թյու ն Ի թւտուգելու ժամաուսկն ն

|

ոո

-

ու

ու

ժամանելու Ժամանակը,

ու

ր ւս մուռ ութ մ րոն ուսւո խճւան Է չդ որոշում ղորասվիարթժությունների ժամանակ նրանց կողժից պրակտիկ խնդիրների կատարման կամ ուսրերային աղետների արտադրական վթարների վերացման Հետնանքների արդյունքներով: կազմավորումների անձնակազմի ուսուցումը կսոռարչվույ չ ժողովրդական տնտեսության բրուժների անձնակազմժի ոտուցման սիատասխանատվությունը են կրում օբլեկոների քաղաքացիական սդետերը: հազ մավոլոումն երի Հրամանասուարական-ղեկավար

կսոդւվավորուսինն Դ հր

Սարո

է

աւոր

ույ

են

ու

օբյեկոներում: Կազփավո-

պաշտպանություն

մրաղմր

նության

3ուսուցոււն

սնց

դասինքւցներում

Ուսուցումը

նում հ

է քաղաքացիական օբլեկոներում:

նախասոնսում

սլա

սլյու-

բարգ իրադրության ոլարկողմից կաղմավորումների ւսնձնայա խ եղանակների ուշխատանքր ձենրի չրսլուրացում, Դռաատարայաոնւչ-դնկավար կազմի կաղմաճվորումների դե-

է

մաններում

ու

հ «մոությունների մշակում լուս կաղոնոլո«ետ չորաբամախումների սերտ Հ«ամագործոնկազմակերման պաճպանման փորձի ձեռքբերում:

համարման րումների

ցության

ու

ու

ոլառորասոման աադատասխան ցուցաղիումը կարող է հրականացվել զորավարժություն է, որի անցկացման Հատուկ արատրաստված անձանց աորրեր հղանակներով՝ ժամանակ մշակվում է վնասված օջախներում կաղզմայվոչ օղնությամբ ն այլն: Հիջոցով, ուսումնական կինոնկարների րումներն ղեկավարմանն ուղղված միջոցառումների ճաժա-` Հիմնական ժամանակը ործնական ուսուցման դեպքում իրը։ Անձնակազմըգործնական «մտությունները ձեոք է պետք է օատկացվի գործողության Հնարքների ն եղանակբներում ատուկ տակտիկականղարապմունքների հ զորահերի կատարմանվարժություններին(մարզումներին): վարժությունների ժամանակ: Ուսուցման նախնական ձեր Հատուկ-տակտիկական պակազմավորումներիՏրամանատարականչղեկավար կազմի ռապմունքնիրն են: Դրանքանց են կացվում բնության Հետ են ալարապմունքներնանց կացնում օբյեկտների բ: գրկում, ուսումնական ավաններում կամ անմիջականորեն առլղաքացիական աշտպանությոն նրանը ճրամանատարները, տնտեսության օրլեկոներում: ան: րարը ժողովրդական տեդակալները։ պլխամոր մասնագետները շռաբների պեներկայանում են լրիվ կազմունքներին կազմավորումները տները ե օրլեկոխերի թբաղաքացիական պաշտպանության տեսնիկայով ձանդերձ. անձնակաղզմբ սլետք է մալ ու ձռոռո չութ յունների ն : ան միջոցներով, հոմ ոլեւոերը՝Հավուքների, ւլլանույի ձատաւկաւն զինված լինի պաշտպանություն ե դարալմունքների ժամանակ: ձրամանատարականչղեկա- վսղաչավփականսարքերսվ գործիքներով:Գործնական տեսակների օգտա վար կավի «ովարները ոլիտք Է նավոսրկեն կաղզմավորումխնդիրներ լուծելիս տեխնիկայի բոլոր ննըի անձնակաղմի պարապմունքներին: դործումը պարապմունքներիճիշտ կազմակերպման ծիմմուԸնձնակառմի Հնռ «ատուկ պլսսոլոստոման ծրագրով կան պալմաններիցմեկն է: ոլարառլմունքներն անը հն կացնում կազմավորումների ծրա-չ ոլարապմունքներիժամանակ Հատուկ-տակտիվական ն մաատարննըի: նազմավորումննրի նախապատրաստումը փրկարար վքարային վերականգնմանանճետաձգելի աշն դործեղություններիիրականացվում Էէ գործնական ճատուկ խատանքներ կատարելիսկազմավորումներիդործողությունտակաոիխկոական սպոճտրաոլմունքն իրի ժախոնուկ: ններիմշակվում են ոնռլ պայմաններին Հնարավորին չափ մոտ: նաղմավորումների անձնակավմի ուսուցման «Հիմնական Այդ պարապմունքներինսովորողների անձատակ ն տտորաբաժանու նոլամերողր դործնակուն պլաղոտուիունքն1։ ԴՊարառլմունըի կատարելագործման դործողությունների Լ մեկտեղ նրանց անճրաժելտ ասկե փարմեյնել ովորովներին, Հասխաձալնեկման«ետ դռիծողությունների նների ն նան շժսռություններ Հարցեր՝խնդիրների ստաուակություն պատվաստել բարդ իրադրումշակվում են կառավարման Սրոի պայմաններում ձեռենրեցաբար գործելու ամար: ցումն ու պարզաբանումըօղակների, խմբերի մ. ջոկատների ենն անցկացփործնականպարապմունքների կազմակերպումը Հրամանատարներիկողմից: խնդիրների առաջաղրումը ժան մեքողիկան կախված են ուսումնասիրվող նյութի բոկառավարումը: ստորաբաժանումների քականերին, կաղմոավոմանդակությունիը։ ուսումնական նպատակից: սովորողների Հատուկ-տակտիկական ղորավարժությունը կազմից, նրանց պատրաստմանմակարդակից: բումների անձնակազմիգործնականպաստրաստությաւն ձենն է: Զորավարժությանճիմնական Որպես կանոն, դործնական պարապմունքիմեջ են մրտվել կատարելագործված նում կարդավորուժըչ բացատրությունը, եղանակների հ գործողությունների խղատակն է՝ ավարտելկազմավորումների դործուսի կյսաարելաղործ կառավարման ՑուցաՋուցադրումը)վարժությունները (մարդումները): կազմավորումների առավել ակնառու դիումը պորժողություններիչուսուցման րամանատարների ն շտաբների դործնաւկան ՀՌտությունէ տալիս տեսանելիորեն եղանակն է։ Այն Հնարավորություն հերըչ մշակել դրանց փոխղործողության"արցերըչ կատարեն բարձրացնել պատրասուսուցանվող եղանակը կամ դործողությունը: ալաստկերացնել լաղործել դրանը վարժվածությունը շիմնաՊարապմունքների ողատակներին դաոորաստման բովանդակությանը ուսմլանությունը: կազմավորումների Հրամանատարականչղեկամվար կադրերի Հիմնական

աարքի

առու-

ու

'

իոովպուշական միջոցներ ձեռնարկելու դեպքում կարելի է կանխել կամ զգալիորեն նվազեցնել դրանց կործանարար

կան ձեր օրլեկտույին Համալիրղորավարժություններնենչ որոնը անցկացման ժամանակ ստուդվում է ամբողջ օբլեկոխ պատրաստ լինելը քաղաքացիականպաշտպանության խնդիրների լուծմանը ինչպես խաղաղ: այնպես էլ ռազմական պայլ-

հանանջները: Տարերային աղետների

արտադրական վքարների ժամանակ Ժարդկանց ն նյութական արժեքները փրկելը քաղա-

մաններում: -

2.

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ ԵՎ ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ՎԹԱՐՆԵՐԻ ԺԱՄԱՆԱԿ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՖՈՒԹՅԱՆ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՄԱՆ

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԻ

Տարերույինաղետներ ասհլով Հասկանում ենք բնության այնպիսի մասշտաբի երնուլթներ, որոնք ատեղծում են աղետալի խրավիճակնհր,լսախտում բնակչության նորմալ կենռադործուննությունը, կործանում հ ոչնչացնում նյութակս:

արժեքները:

Տոնային

աղետների նհ արտաղրական վթարների լինում: Հրդեշներն, օրինակ, ծաեն ոչ դամ ժիալն բնություն ուժերի դործաղությունների ուի բնակչության կողժից ՛ակաչտըբդերայիրըանվտանդության կանոնների անանսման չշետնանթով։ երբեմն նըստմարեր փլուղումներ են տոասջանումշինարարականն աշխատանքներկատարելիս) երբ ծաշվի չին ախանհաակուն առնվում տնղանքի երկրաբանական պայմանները: Ար տաղրական վթարների պատճառը սովորաբար տեխնոլո դիական պրոցեսների անվտանգության տնխթսնիկայի կանոնների խախտումն է: Պատերաղմի ժամանակ Հծրդեչներ, ջրճեղեղներ, ինչպես նան վրարներ կարող են ծադել քշնամու կողմից միջուկային ղենք ն չարձակման այլ միջոցներ կիրառելու ծետնանքուվ: Տախերալին աղետներն ու արտադրակոնվլարները ճովտանդավոր են իրենց ծանկարծակիությամբ: Սակայն ւ

"

նն տարբեր ստաճառները

ու

:

բոայիականարաշտպանությանկազմավորումների «իմնակո խնդիրն է։ Այդ խնդրի կատարման ՀաջորդականուՄլյունը կախված է աղետի մում վարի տեսակից, «եռնանքների բնույթից» քաղաքացիականպաշտպանության ոյմնրի առկայությունից ե պատրաստվածությունից,տարվա / ն այլ գործոններից: օրի"ժամանակից»ե Տարերայինաղխտների արտադրականվքարների դեղպբում քաղաքացիական պաշտպանության կազմավորումների վիճակի բերելու կարգը զործողությունները ն պատրաստ որոշվում են ժողովրդական տնտեսության օբլեկատներում, աններում, բթաղաքներում,մարդներում (երկրամասերում )՝ աալաաեռ մշակված պլաններով: Պլանները կաղմվում նն Մարավոր տարերույինաղետների նախադուշակմանՀիման վրալ Տարերայինաղետների ն արտադրական վթարների ժաոտնակ կազմավորումների ռործողությունների «աջողուչ ժամանակին կազմակերպված Թյունը զղալիորեն կախված նան կոնկրետ անցկացված ձնտախուղությունիցչ ինչպես պայմանները «աշվի առնելուց: Հեյտախուլությունը կատուրչում է քաղաբացիական պաշտպանության ուժերի խնդիրներից ն առաջիկա գործողությունների բնույթից ելնելով: խնդիրները, որպես կանոն, Հեւտախուղության է քաղաքացիական օբյեկտի ֆաղրոմ արաշտպանության նա նշում փ Հետախուզության պետր: քաղաքի) (շրջաղոի, նպատակը: ինչ տեղեկություններմ. երբէ անձծրաժնչոստա-չ ֆալ, որտեղ ն ինչպիսի խթնդիրներիկատարման վրա պետք ք կենտրոնացնելուժերի ինչպիսի ուժեր ու միջոցներ սլետք է օղտադործել: Տարերային աղետների շրջաններում Հետախուղությունը է` աղետի օջախի (շրջանի) սածմանները ն հրա րոշում ուղղությունի, այն օբլեկոտներնու բնակավայտարածման տէրը, որոնք անմիջական վտանզ է տղառնում, մարդաշատ

հզանարկից

|

բար է Համարվում ժեքենաների, մ1եխաՍրտադրական նիղաների ն ացզցրեղատների շարքից դուրս անսպասնլիորեն ոլր: երբ ղա ուղեկցվում է արտադրական պրոցեսի լուրջ խխոռումներով, պայլքլուններով, ծրդեչի օջախների, վարակման դոտիննրի կամ այլ իրավիճակների առաջացմամբչ որոնք սոլառնալիք են տռեղծումք մարդկանց ու շրջապատի աո

ու

ու

առա-

դարերը» տեխնիկան պարների, վնասված ն առաջին օգնություն դրանցում, վթարների

աշխատատեղերըծասցննլու

ճանաչ

շենքերի ն կառուցվածքների վիճակը ձայցող տուժածների առկայությունը տեղերի տեխնոլոգիականգծերում ն: կոմունալ-էներդետիկցանցերում, դիտածորերի ն ման սարբերի վիճակը, գրանց ավերածության չափերը, աշխատանքիժավալը ն կատարման Ժեքենայացման միջոցների կիրառման

անջատ-

պայմանները, Հնարավորությունները:

Տարերայինաղետի չափերի

«ետնանքներիընդծանուր բնուլքի մասին օապնհրասոիվ տվյալներայահխալու Համար' կատարվումէ օդային ն

Հիտախուղություն: -

Արատդրականվթարների դեպքուք Հետախուգությունը սղարդում է՝ առվերածությունների ծավալն աստիճանը ն առանց անձչատականպաշտպանական միջոցների աշխո տանքներ կատարելու շնարավորությունը, այն ավերածությունների առկայությունը, որոնք կարող են ավելի մեծ չափերի ճասցնել վրարները, մարդաշատվայրերը, վոտանո. ու

ն կոմունալչէներգետիկ աստիճանը, արտադրուկան ցանցեո՛

վիճակը:

Հետախուղությունըկատարում հեն Հետակվխուղական խմբերի (օղակների): Սդղիսի խմբերի (օղակների) քիվր կախած Լ տարնհրույլին աղետի հնթարկված շրջանի չափիդ.. կամ վլաղրի մասշտաբից, ն այն աոադրության առանձնա-չ Հատկությունից, որտեղ տեղի է ունեցել վարը: Յուրաքանչ չրոր խումբ (օղակ) պետք է ստանա կոնկրետ խնդիր» Հետակուղության օբյեկտ կամ տեղամաս, կապի անչրաժեշտ միջոցներ հ տրանսպորտ: :

խմբերի Հետախուզական

կազմում, որպեռ կանոն, լետթ ե ննրգրավյվեն արտադրության առանձնածատկությանը ան տնտնսությոն օբլիկտներին, ինչես ժողովրդակմն աղետի շրջանում բնակավայրերի կառացուաամանը քյա

է

ո

չատեղյակ մասնադետներ։ երն վրալ ահղի | ունցել այնպիսի ձեռնարկությունում, որտեղ տժեղ ներպորող թունավոր նյլուցեր են օղտագործվոսի, ալու «նատախուվական խմբերում անոդ լայման պետք | լինեն մսոդոովի թիմի կոս-Հ ներ ճետախուղման ծափմապատասխան վալագունելուվ մանչ ու

պերձ։ Այդ խմբերի կազմում

աշխատոցներ:

են նան բժշկական բնդգրվիվում

Հնտախուղականխմբերի Հավաքած .ռնղեկությունները ասուժնասիրվում են քաղաքացիական պաշտպանության չուաբներում, ռրահսզի առավել լրիվ նաճասոհն աղետի նե ունենան չիջանի վիճակը ելակետային այնպիսի տվյալներ, որոնք անձրաժեշտ են տարհրայլին աղետի ճետնանքՀ ների վերացման միջոցառումներ ձեռնարկելու ճամար: Տարերային աղետի ն արտադրական վթարի Հետնանըն ա վերացնելու Համար տտեղժվումէ ուժերիէ միջոցների խմբավորում: խմբավորմանկազմը կախված աղետի տեն ն սակից մասշտաբից, ուժերի միջոցների առկայություծավալից, տեղական սիք, աշխատանքների բնուլքից պայմանների առանձնաձասոկություններից: ծարերային աղետի կամ արտադրական վրարի «նտեփանքներըվերացնելու ժամանակ փրկարար հ վլիարային վերականգնման անչրաժեշտ առխատանքներում կարող հեն հերդրավվել այդ չրջանում տեղավորված քաղաքացիական պաշտսլանության։իակ անձճրաժեշտության դեպքում, քաղաալեւի պաշտպանության ավադ որոշմամբ: թացիական նան ճարամխ շրջանների քաղաքների կազմավորումները: Փրկարար ն վքարային վերականգնման անճետաձղելի անձնաաշխատանքներումներգրավված կաղզմավորումների է քաղաքացիական կաղմը Հավաքի մասին տեղեկանում դաշտապանության պլաններով կարդով: / ք / / սաճշմանված նկատի առնելով տարերային աղետների ն արտադրական վթարների «Հանկարծակիությունը,տեղեկացման սիստեմը է նախապատրաստվի այնպես, սր ծավաբի աղզդաոլոք անձնակաղնշանները ամենակարճ ժամանակում ճասնեն մին։ Հավաքի մե տարերային աղետի կամ արտադրուկան մքարի Հետնանքների վերացմանը ծառայող խմբավորում ների կազմի մեջ մտնող օբլիկտային կաղզմավորումները պասորաստ վիճակի բերելու վայրերը սսվորարբարնշվում են Ժողովրդականտնտեսության օբլեկաների տարածքում: Տեբիտորիալ Համաճավաք ջոկատների (ջոկերի)ձավաքի են առաջիկա աշխատանքների շրջանները նշանակվում Հավաբիշրջանում կենտրոշրջանների ճանապարճներին: ու

ու

նանալու վրա ծախավող ժամանակըմտցվում լինելուճաժար ռազմանվածժամկետի եջ:

է

ալաորա ստ

աղետի կամ արտադրական վրարի ՀետեՏարերուլին մանքների վերացման ծամար նախատեսված ուժերի ն միջոցների խմբավորումը ստեղծվում է կազմավորումները հ մյուս ուժերը աղետի շրջան ժամանելուն զուդընքաց։ նախ աշխատանքիեն անցնում աղետյալ շրջանների օբյեկտային հ տերիտորիալկաղմավորումները. դա ուժերի ն միջոցների խմբավորմանառաջին էշելոնն է: Հարնան շրջանների ն

քաղաքների քաղաքացիական պաշտպանության` ավելի տեղ

Հառած

կազմավորումներիցկազմվում

ուշ

են

երկրորդ քշելոնը ն ան ռնղերվը, սրն օղտադործվում է առաջին էշելոնը ուժեղացնելու, աշխատանքներիճակատը րնդլայնելու կամ տարերային աղետն տրտադրական վարը ու

մեկուսացնելու նպատակով նախազգուշական միջոցառում-

ներ ապաճովելուՀամար: կաղմավորումները Հենց ձավաքի շրջաններից չլ արադորեն շարժվում են դեպի տարերային աղետի ն տրտա:

դրական վլարի

շիջանը:Քանի

որ

շարժման

ճանապլարձին

կարող նն ձրդեշներ, արգնլապատնեչներ,քանդված կամուրջներ ու դետանցումներ Հանդիպել, ուստի կազմավո րումների «ճնտազաառաջխաղացումըառղաձճովելու ճամար կլինի անճրաժեչտմիջոցներձեռնարկել: Հարկ Տարերայինաղետի (քարի) շրջանում կաղզմտվորումներըկենտրոնացվում են իրենց Համար նշված այլն վայրհրում, ոլսոնղից ճեշոտէ արաղորեն Հասնել աշխատավայրեր: Աոռել էլ կազմավորումներինի կոնկընա խնդիրներ են

տրվում:

Հրամանատարը անձնական պատասխանատվությունէ

կրում կազմավորման առջն դրված խեղդիրներիՀաջող կատարման Համար: Ստանալով խնդիրը, նա ոլորդ աղում Է այն, դնաճատում խրաղրությունը, վճիռ ընդունում, ճալիտ բանավոր ճրաման ն կազմակերպումաշխարը:

Խնդիրըպարզաբանելիս ոեսւ 1 արգի ծրամանատարի առաջիկա գործողություններիբնուլքը, իրեն ենքակո» կողզմավորման տեղն ու դերը առիագ պետի ուժերի խԴլրբավորչ-

ման

մեջ

ն

ընդճանուրխնդրի կատարմանդոլ

ժում:

Խեդիրը պարզաբանելու: Հետո ծրամանատարը իր ենդործողություններին նախապատրասովելու հավխնականկարդադրություններ է անում:

Բ ուկաներին

իհրողրությունը զնաատելիս կազմավորման ծիսամանա-չ ուսումնասիրում է տարերային աղնատի (Վլռբի) եանանքների բնուլթը, որոշում առաջիկա աշխատանքների մափալը։ իր կազմավորման, իրեն տրված ուժերի ն միջոցհերի վիճակն ու ճնարավորությունները:Բացի դրանից։ նա է տեղանքի բնուլըը։ Հաշվի է առնում վնա չոռռում եղանակի վիճակը, տարվա ն օրվա ժամանակը: որոնք աղդում են կատարմանվրա կաղմավորման թանդիրխերի է աշխահը վճռի մեջ ծրամանատարը սաճմանում տաղջների կատարման Հաջորդականությունը, ենքակա ն իրենն ճանձնված կազմավորումների խնդիրները, փոխդորչ ժողության կարզը, կաղմավորումներիգործողությունները ն կառավարման վաղզմակերպումը ճամակողմանիորեն ապաչովելու միջոցառումները: ծրամանում նշվում են աշաատանքային իրավիճակը, դեպբում նահ կազմավորման խնդիրը(անձրաժեշտության չ»արնան կազմավորումների խնդիրները), բժշկական օգնուքյան կետերը, տուժածննրին փվակուսցնելու ճանասյարծկարգը, աշխատանքներըսկսելու ժամանակը, իր ե ներն իբ տեղակալիզոնվելու տեղերը: աղետների շրջաններում հ արտադրական Տարերային վայլրհրում առաջին երթին փրկարար աշխթավքարների են կատարվում աղետի (վթարի) «ետնանթները տանքներ վերացնելու ինչպես նան Հնարավոր երկրորդական այն։իսի պատճառների կանխման Հետ կապված միջոցառումների Համար, որոնք կարող հն մարդկան, կործանման մ նլուցական արժեքների ոչնչացման պատճառ դառնալ: Աշխատանքըտարվում է անընդճատ,մինչե լրիվ ավարտը: Աշխատանքի ընքացքում ձրամանատարներնանընդճատ դեկավարում են իրենց կազմավորումները, նրանց ջանքերն ուղղում առաջադրվածխնդիրների Հաջող կատարման դորաարի

ու

՛

ծի

Հափաձավաքյոկատի ձրամանատարը զեկավարում է հրեն Հանձնված ուժերն ենքակա կազմավորումները)» ու

ՉԱ.

5.

Ալտունին

միչոյենըը անձուժբ կամ չատրի միջոցով, իսկ չոկի (խմբի) «եարանառ ագի անտումը: հեքսկոա կաղպմուվորումնիրի ն

Հակողությոն տակ

նհ հե) իոկ ալունին ուսոսգրվում անձամբ (ղորդում կոոր շորի կողմիդ, բանավոր :«րումսոունըի կարդադրուչ հան Սլոհների։ ինչես ազդանչսդունըի միջոցով, նայած ու հրաղզրությանի ժամանավկյււ Հրամանիերը ս կարդպադրուչ թյունները պետք է լինեն Հակիրձ ն չուտակ: ծնթակա կազմավորումների դեկավարուժն 3սողաչովող Հիմնական միջոցը կապն է։ Այն կազմակերպվում Լ կաղտավորման ձրամանատարիծրամանի ե ավազ պենտի Մ ցու ցումների Հիման վրա, կաղմավորումներում եղած ն ավաղ ոլետի կողմից յրացուցիչծատկացված բոլոր Ժիջոցների ու

օգտագործմամբ Համոլերձ: հաղմավորման պետր պետք է մշտապես

պետականձի: զետանցումները, շինությունները:

ուրկներն

ու

ժողսվրդականտնտեսության տյուս օրչիվրո-

գործում կաղմակներպման Պարհտային ծառայության տնտեսության օբյեկտների են ժողովրդական կհիրդրավյվում սլածպանությանկազմավորումները կարդի նոսարակական

ները:

ինչես

նան

ստորաբաժանումներ մարմինների ժիլիցիայի

ԿՈՒՍմանննՆ-ՔԱՂԱՔԱ

ԱՇԽԱՏՆՈ:՝

ՔԱՎԱԲԱ |

|

3.

ՊԱՇՏՊԱՆՈ

կազմավորումնե ոլաշտոլանություն Քաղաքացիական լ/ տարերա աղետների սլատրաստման բարձր մակարդակը չին խնդիրննրի նրանց ժամանակ վքարների արտադրական է անձնապայմանավորված զդալիորեն կատարումը Հաջող վիճակով:կաղմոավերում կազմի քաղաքական-բարոյական ու

՝

տեղյակ լինի աշխատավայրումտիրող իրավիճակին: Վերջինիս փոխէ արագորձն ընդունել "ամավելու դհսյքում նա սպլարտավոր ալատասխան վճիո, ճշգրտել այն կամ ննքականերին նոր

խնդիրներ առաջադրել: Տարերային աղետների ն արտադրական վրարների ձեռչնանքների վերացման զործում կարկորը կաղմավորումհերիմիջի անխափան փոխդործողություն պաշճպանելնէ: ելի ձեռթ է բերվում կաղզմավորումերի դործողություններն քոռ հորուռակի, տեղի եհ ժամանակի «ամաձայնեցնելով, փոխադարձ օցնությամը՝ խնդիրն առավել աջողությամբ աաա հռաջադրված խեզիրեերը կատարելուց «հտո կաղմավոչ խումենըը դուրս նեն րբելո|ումիրնոյ .«տմար նշված շրջան ններըն պատրասավում, բոտ անչրոժեչոաության, հոր թրի-

դիրենր լուծելու:

Տարհրալին աղետների Օն արաադրակահ վարների շշջաններու կազմակերպվում է պարետային ծառայություն, որն արզնլում է բնակչության մուտը տարհրայլին աղնտի շրջան ն վթարի վայր, կարգավորում է թաղարացիական ոլաշտապանությանուժերի շարժման ն ընակչուիյաղւ նյու Թճոկան արժեքների էվակոսոցման հերքուղինելը, պարպատում է ճառարակական կարգը, ճետնում կաղմավորումու ների բնակչության կողմից սաշմանվաժ կարդուլանոնինչ ու

կարեոր

առավել պաշումճանաղարչույին

սվատրաստածերի անձնակաղմի քաղաքական-բարոյակուն է կուսակցական միջոց կարհոր ապաճովմաւն

կուհության

աշխատանքը: թաղաքական կաղզմավորումնե

պաշտպանության Քաղաքացիական կազմակերպվո աշխասոա՞անքը կուսակցական-քաղաքական ԱՄԿԿ նենակոժի ն է ՍՄԿն ծրադրի կանոնադրության, ՍՍՀՄ պաշտորոշումների, ՍՍՀՄ Մինիտռորների խործրդի ու

թաղաքթացիական պանության մինիստրի ն ու ինչոլես դիրեկտիվների, նության պետի ծրամանների վերաբերՀարցերի Խան քաղաքացիական ռլաշտպանության կուսակցականն սովետակուն մարմինների ՍՍՀՄ

տեղական

լալ

Հիման սրոշումների

վրա:

պայտպա-

աշկուսակցականչ-քաղաքա

ժողսվրդախատանքիանմիջականկազմակերպիչներն մարկուսակցական օբյեկտների կան տնտեսության ալն են կաղզմավորու մինները, որոնց բաղա չի վրւսստեղծված են

հեր):

կազմավորումներ պաշտպանության Քաղաքացիական

ուռրվող

Հիմքում աշլրատանքի կուսակցական-քաղաքական ձայրենիքին հ

է անձնակաղմը սոցիալիստական ընկած

կուսակցությանը կոմունիստական Հաղթանակի կոմունիզմի ունսածման նվիրվածության, իր դաստիարակելը: Խկոսոմամբանչճողդողդ Հավատի ոգով

Միության Սովետական

ական ռոբնենասիը

դի տակցական

ղարտքի Կազլրնխիթի չւնունդություն

հաոտտարումթ/ւ

ճամար յո նձեաւկո:նբարձր

Սոմճատտկան մարդու շոնաիոան ուամությունը:

կոուքը նախ

ն

պա-

ունընկճելի

դաղաստարական ամողվածություն ծնուի է: Այն արդյունքն է տոկունություն մ արիություն, Հերա հ Տու աություն, նախաձնոնություն տութ սոակամնուչ թյուն, ինքնատիրապետում ն կարգա անություն, ենկերականություն

ն

նորատտում

են

ուշկուն

առաջ

ոյա

նրա

օդնություն, Հատկանիշնոլ, իրադրությունում մարդկանց ամտեննաբոնրդ դարձ

որոնք ծերու

ունը: նաղմավորումների անձնա յ ուտի քաղաքական դիոակցականության բոորձրւց մանր շուտ պտարթադծի դրանորմ

բանով է նպաստում սովետ ակո:ն սլետյա կոն (որգի

ն Տույ

լյո,

րնխորաակելիությոան Պաժակուղտունյ Բոյ յաչույաւում,

ո:

որոլոտարական

կնանբնացիոնալիւոն

այուսկուֆը:

դասի

շով

անձոսկաղմի

ն կուս ակցակուղխւ կաղմաքներոլուՀրամոանատարությոնը

Թյուննճրը կով տաներղչակում:յ: քղ ողբ ուան լոսդմակողնն Բահ տանում, աշլխաատուսՆք որուն ողո քող ոաւքյուղ վու կուն

անության քս Զա վմորուտները միշ ոյ չիԱղյուս ոն դյոննացած խրադրբությունում չնետաձղդելի դործողուչ Դա Թյունննը կատարնլու։ է կարդասպածության ծետնանք ճատ ակո մալր ամր առսղվեղծուն, անձնականի լուրջ Մարդա հ ծության, նրան կուսակցական սովե ակա: Ժորժ ինների որոշումների, իրննցը Հրաման ւարնենրի,ոլեչոնըի «լուման ոն ատար կելի հրի հ ճշաղվ| կատոորդ արգադրությունների ւոն դով դուխ ակտ ուր տոն: ՔՅՈ

22767

ոսո

քս

աւո

ու

Ընդղծելու

կազմի Մ

ռլատ

հության

քաղուբոցի ւան

րաստ

Ժարշալ

ական Ժմեժ

ԺՄ. Ա.

պաշտ

աունության

սնձնա-չ

նշանակությունը, Մովետակուն

Գրեչկոն

ուշաղոություն էր ձրա-չ իրում քաղտբացիական ո աշտալանության ուժերի ուսույման կարնորության է այնոյիոի մրաաչ որը պետք ոգմակեր ոլվո:ծ ոլուն ային բնույթ կրի, խնչուի սեն բանակի ն է: նաշվատորմի աստությունն "րաւոր «ատնրաղդժի ղդեռլթում քաղաքացիական ոլ աշտ սլանության կաղտսարվորումներըկգործեն Հետ բանակի ն նավատորմի ձեռք ձեոքի տռվոաւծ։ՔադուքՔաջիական :լաշտոսղանություն մարտիկները անդնաճատելի ու

օդնություն քույքց

կտան

մեր

զինված

ուժերին

աղդրեսորի

դ

Հասնելու

ծադր ւչնակը

որաշտոլանությունը, գոր ծուննությունը»1:

դործում,

ժողովրդական

գեր պատկանում կարնսր ե հրի բաղաքական դծով ։այյար նաղմավորումների կար վին: զծով տնղակայլները քական Է

ուսրւսԳովելով

տնտեսության

խնդիրների

լուծման

կաղմավորումների

տեղակալներին

Թիկունքի նորմալ

դործում

ճրամանան

քաղաքական Հրամանատարների աին են Հեռ. որոշում անձնակազմի աոան քի ձներն չար ոդ քաղաքականչ-դառստիարակչակվան աշխթ ու մերողները, կաղմավորումներն ասվա:չովվում ռլրո ռլւադանսնխանիկակուն .կուլտուրլուստվորական տալի միջոցներով, ն յլ Հրատ արակություններով Ճեռնեարըներուվ, սյարբերական նջութնր ութ ուն ճաղաքթացիուկ

ոդւոշուաանության կաղմասմորուժներում թարըող կուսակցականչքաղաքական աշխատանթի մեթոգԷ կոնկընտ երի, ձճոնբի ու ժՄրջոցների կիրառուրբ կախված Սակայն ասնանիերի խնդիրներից: ը 1 կաղզմամորումների փեչոյի արն էչ (ննեն դ աժննենրը» կուսակց կուն-քաչ որդ սպետթ է տարվի տռունը րնդ ատ դոոքակուն աշխ աունքո 1: չդ ե Ստո, 5 ամ: կո .- կո ւմաուկերղ կու« ույդ ւի րս մո բարձր կոոչուտտա ոսք: ն Ժոամուհյաց տոարիրային աղխոննրի արտադրանադ դործում կդ մո:կո1 ոլ: |' Հեստիխունքների Հերա մոն մխոսրբն -

ո

աւա

են

ցոնձնակակգմրի ւի աանակցյությունը բնորոլաթյոտտուղզոււմ Է Հանդիսանում: գաքական կնոնիշինըի լուրջ է ուժեղացնել սյածանջվում մարդյոն) երում մլդ: դաման օղտաղործել կուսակմլրու քաղառակուն ներ չորժությունը, ճկուն, օպերատիվ :աշխուտունքի ավելի պականքովղաբակում

մորումներոը

Հոտ

ձննհր։

կազմավորումների 1: շմոսրունության տնոցաբուցիյուվուն աշխատանքի վորող կուսոոկցականչքաղաքական անձնակաղմի աոտանձնառն»ը փառ կեր որով ներգործությունն դրանորդինց Բոս ւո թ. սամոււր ուչուկ ան ւո տուի ն /: յոորֆաչին ժամուն կ։ չրդեչների վերոոդման ն քաղոաւթային կոմիտեները, շրջանային Ծուսակցության օրլեկատներիկուսկոււիատեները Հողովրդակունոունոնսության ՏՐՎ

ԳբեչկոԱ.

ՍՄոսվկա,

1975,

էջ

Ա..

շ«ՍոմճատականՄիության

զինված

ուժերը»

(ռուու),

173։

(կոաբրյուրոները), սկզբնական կուսակցական

կազմակեր անների

կողմից ստեղծված կուսակցական աշխատողների որոնք ձրդեճի վայրերն էին գնում կազմավորումների անձնակազմի ն բնակչության չրջանում կաղզմակերպՀական ու բաղաքական աշխատանք տանելու ճամար:

ոլություններըմասսայականՀրդնՀչների շրջաններումժիջոցենր ձեռնարկեցինկազմավորումների պատրաստության ն արդյուն ավեւո գործողությունների ապածովման ուղղու-

բերը,

թյամբ:Քաղաքացիական պաշտպանություն կազմավորում

ներ չուղարկվեցին փորձված

կուսակցականժողովների

քաղաշխատողներ, ռրոնքունեին

դաստիարակչական աշխատանք Հմտություններ է ինդունակ էին

տանելու

գործնական

մոբիլիզացնել կազմաառաջադրված խնդիրները Հմորումներին վլատարելու ծամար: վերացնելիսճաճախ կազմավորումներիգորՀրդեչների

ծողությունները ձին բազայինձեռնարկությունծավալվում

ներիցբավականինՀեռու

տեղամասերում:Դա կուսակցական էր ատեղծել պրուլագանդիսպաճանջում խմբեր, որոնք, օգտագործելով տեխնի օպերատիվ տական կական միջոցներ,մասնավորապես քաղաքացիական պաշտպանության ն բաժինների՝անճրակուլտուրայի շրջանային 2212 դրականությամբը դիտողական պարագաներով, Հատուկ զինվածավտոակումբները կինոժապավեններով ձենք տեղում քաղաքականչ-մասսայական աշխատանք էին կատարում: նման խմբերի գործունեությունը, դուգորդվելովքաղաքա-չկան աշխատանքիժլուս ձների Հետ, ն ծրամանատարներին քաղաշխատողներին օգնում էր մշտապես ներազդելու անձ." նականի մրա, Ֆպաստում էր վագմավորուժների ներքին մոբիլիզացմանըառաջադրված խնդիրները բարոլական

մարմիններից

'

յ

կիրն

լուծելու

Համ

ու

միժ

ուր:

ծանրաբեռնյվածության ոլաղղմաններում

նԿանն կուտը

իք

կկաղմամոու

«լ

անի ար նաաե

արտակարգ.

Հանձնաժողովների դիմումները, ծուջագրերն թերթիկները: կազմավորումների անձնակազմըլավ էր ընդունում ՀրդեՀու

ների դեմ տարվող պայքարի փորձի ն աչքի ընկած Հերոռների Ժասին վրագրերում ամսագրերում տսլագրված Հոդվածները: Մր չարք շրջաններում կաղմապվոիրունների ծրամանատարներին փ քաղաքական գծով նրանցանդակալներինմիծ օգնություն էին ցուլը տալիս կուսակցության շիջանային կոմի22

կազմավորումների կուսակցականչքաղաքականաշխա«տանքի ուսանելի փորձ ե կոստակվել| լ39Ղազախստանում, թ. Մեդեռյում տեղի ունհցած «ՀեղեղիՀետնանքները վերացնելու ժամանակ: կուսակցականմարմինները եժ աշխատանք կառոարհեցին առաջադրված խնդիրների «աջող կատարման ճամար անձնակազմբ մոբիլիղացնելուդործում:

Աշխատանքների ընթացքում կուսակցական մարմինները

ծրավիրում էին կուսակցական նե կոմերիտական թռուցին Ժողովներ, Հրամանատարներիե քաղաշխատողներիլւործրրդակցություններ, քննարկելով Հերքափոխային աշխատանքների կատարման ընթացքը, նշում էին աշխատանքներն արաղացնենլումիջոցառումներ:

Արտադրական վրարնիրի Հետնանքների վերացնելու ժամանակ քաղաքացիական պաշտպանության կազմավո կուսակցական աշխատանքի րումների անձնակազմի Հետ կազմակերման գործում նհրնան եկան որոշակի առանձնա-չ աշ ձները, մեթոդներն Հասոկություններ։ աշխատանքի ՄՈՐՈ» աոգուքթոն ամ: Այստեղ զտող ,

գործվում էին կոսակցական մարմինների

ու

միոխինգների անցկացման, Հատուկ դիմումների, Հուշադգրերիու թերթիկների լուվսրնծոաւյՀետ միասին լալնորհն կիրառվում էին բարձրախոսային ման Հոր սարքերով Հաղլիքկած շարժական կետերից տրվող Գա տուկ ոադիոճաղորդումները:Այս միջոցննրի շարժունությունն ասլաճովվումէր աշխատանքի օպերոռոխվությունը, ծնարավորությունտալիս արագորեն կեւորոնացնելու ուժերն. այնտեղ, ուր առավել բարդ իրադրություն էր ստեղծվում: ու

աշխատաչ միջոցները, որպես կանոն, թելադրվում են մասի ծամի մատաբար անվոտնգուտարածությամբ, փոր տյան միջոցների պածպանմաննկատմամբ բարձր պաճանջկոտությամբ, վրարայինչվերականգնման աշխատանքիսեղմ ծխի քանակությամբ«ն այլն Այլ Չամկետներով,նաճում է ձժտոբեն տարվող կուսակսղալմաններում լխարտտ Ջականչքաղաքականաշխատանքինշանակությունը: տւ.

փոշու

՝

'

Արտադրական վթարների ձետեանքներըվերացնելու ժամանակ տարվող աշխատանքները են, փոկ երբե բարդ էլ «իռանգավոր կազմավորումների անձնակազմի Համար:

Ուստի մասնագիտականՓմտությունից բացիչ այն պածանչ ջում է նան ձամարձակություն արիություն: Տվլալ Հանչ դամանքը կոտակցականմարմիններիառչջն լայն ասպարեը է բացում կազմավորումների անձնակազմի բարոյականչ ծոդեբանական կոփմանՀամար: ՄարտիկներիՀեւո մշտական շփումը, նրանց տրամա-չ՝ ու

դրության,բարոյական

ու

դործալուսր ճատկանիշննրիբաղզՀ-

տակողմանի ն խոր տաումնասիրումը, կարիքների բավարարմանն ուղղված ծոդատարությունը տարերային աղետների ե արտադրական վթարների շետնանքները

Գլուխ

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԹՓԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ԱՆՏԱՌԱՑԻՆ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ ԴԵՄ ՄՂՎՈՂ

ՊԱՑՔԱՐՈՒՄ

Լ.

ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ

ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ ՀԱՄԱՌՈՏ

ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

Հրդեծը այրման տարերալին տարածում է,

ք մարդուՀակողությունից դուրս Հայտվում

որն արտամնացած կրակի

ավերիչ գործողությամբ: Անտառային ճրդեշների ժամանակ կրակի ոչնչացնում է վերացնելու ու ու պայփաններում կուսակցական-քաղաքական սաշխաւոա՛նքի: ծառերին թփիուտները,անտառանյութը, շինություններն են կալրկորադույնխնդիր են: կազմավորումների Հրդեչից վնասված տնկիները դառնում ծրամանատար- կշոույցները: Խերը ն քաղաշխատողները հն վնասակար տարածման օջախ, ինչը ն ձիվանդությունների պարտավոր անձամբ դրաղվել ենթականերիքաղաքական անդեցնում է ոչ միայն այդ, այլ նան ճարման տնկարկների դաստիարակությամբ,Հեն են անտառի վեյով կուսակցական, արծմիութենականկ կոմերիտական: ոչնչացման: Հրդեծի պատճառովխիստ ընկնում ն պաշտպանական, ջրապաշտպան մյուս օգատկար Հատկավրա, լիովին օգտագործելով նրանց կաղմակերղությունների ուժն ու է թանկարժեք ֆառւնան) խախտվում ոչնչանում նիչները, կազմավորումների վրա ունհցած աղզչանձնակազմի ( անտառային տնտեսության պլանաչափ ղեկավարմանու օգոագործման որքմր: անտառային ռնհտուրսների անձնակազմինՀաճախ է ճարկլինու` կազժավորումների ՝

դեցությունը:

փրկարար աշխատանքներ կատարել տարերային աղետի միասին: կազմավորումների կուսակցական-քաղաքական աշխատողներըկ կուսակցական ակտիվը տեղական կուսակցական սխարմխնն երիղեկավարությամբ ակտիվորէն մասնակցում էն բնակչուցյան շրջանում շրջանի բնակիչների Հետ

տարվողքաղաքական-դաստիարակչական աշխատանքին, ստեղծված խրադրությունը:, տն-. ինչպես նան փոռանգության միջոցառումների պաճանչներն գործելաչ-

բացատրում

ու

կնրի ու

կանոնները, աղետի դեմ տարվող պայքարի ձներ1: մեքոդները, ասղաճովում մարդկանց տոկունությունն ու:

աղետները Հաղթաճարելու ն ինքնատիրապետումը,

նորմալպայմաններըվերականգնելու նկատմամբ ունհցաժ Հավատը:

կյանքի նրանցը

Անտառային Հրդնշննըն առաջանում են տարբեր պատճառներով: Դրանց 80 տոկոսը ծագում է աշխատանքի ն չանգատիվայրերում բնակյության կողմից ճակաճբդեջային չպածպանելու ինչպես միջոցառումները անվտանգության տան անտառում ահանիկա օգտագոր աշխածլիտանսարք ծելու ճետնանքով։ Անտառային «ձրդեշներն առաջանում են ոմպրոպի ժամանհավճայքող կայծակից, ինչպես նան տորջի ինքնաբոնկումիցչ մի բան, որ Հաճախ Էէ պատաչում անտառում սչ բարենպաստ պայմանօդերկութաբանական ենըը (օդի բարձր ջերմաստիճան,անձրնների տնական բա-

ծիոնանքով: թսկայություն)

ԱնտառայինՀչրդեչները կարող են լինել ճակիչ ծառայուելան, կապի ն անտառում ծրդեճի առանձին օջախներիառաջացման մասին ժամապատասխանմարմիններին տեղեկայնելու դործը անբավարար կազմակերպելու «ետնանք: ծրբ ժամանակինմիչոցներ չեն ձեռնարկվում Հծրդեշիօջախ25

ները վերացնելու ուղղությամբ, սովորաբար, դրանք մասսայական ՀրդեՀչներիեն վերածվում, կատարյալ աղետ դաոնում: Առանձինո) մեծ օջախները մասսարական ծրդեճների նան են կարող վերածվել իրադրությունը ոչ օբլեկտիվորեն գնաճատելուն նախնականիսկ փուլում ՀրդեՀների դեմ օպերատիվ միջոցներ չձնոնարկելու Հետնանքուվ: նախվածույն բանից,թն անտառի է որ մասձիում բածվում կրակը, Հրդեչները լինում են գետնատարած (կամ վերգեւոնյա), ստորգետնյա (տորֆային) ն գագաթնային: կոսի տարածման արագությանը ե բոցի բարձրությանը Համապատասխան ՀիդեՀչները կարող են լինել թուլ, իջին ուժի ն ուժեղ (նկ. 1): Ավելի Հաճախակի են գետնատարած Հրդեչները։ 1921-1973 թթ. բոնկված Հրդեչների 90 կոսը գետնատարածէր: տա

տո-

Գետնատառած

հոդեճներիդեպքում կրակը

ստո-

ու

ու

ու

ու

«Թույչ

-

ԺինչնՄ/Հ

՝

ռտ,

|

/2.Ժ6-շ

տարածվում

ք միայն վերչողյա ծածկույթով, այրելով ծառաբների բինմասերն գետներեսի արմատները: ՓԳնետնատարած ձրդնչնեերըլինում են թռուցիկ ն կայուն: Քոուցիկ Հրդետիդեպքում այրվում են կենդանի ու անկենԹափդան վերճողյա ծածկույթը, անտառի ինքնացանքոը» են արպած տերններն ճյուղերը, խանձվումծառաբների սռաքինմասերը ն մերկ արմատները, փշատերն մատղաշ ճառերն թփերը: Այդպիսի ճրդեշը տարածվում է շատ արագ, շրջանցելով փածկույթի առավել խոնավ ժասերը, որի Հետնանքով տարածությանմի մասը մնում է կրակից անվնաս: Հրդեշներըառավել Հաճախ լինում են գարնանը, Թռուցիկ նրբ չորանում է դյուրավառ անտառանյութերի միայն ամեՖավերին շերտը: Փփնտնաստարաժ կայուն ծրդեծի դեպքում է կրակո, ինչանս բնդունված աածլ՝«խորանում է», այրվում. են փոռոցաշերոր, ծւսերի ծառերն արժատներն կեղեր, անտաոթխուաները: Որպես կանոն, կայուն ծրդեչների տաջանում են ամուսն կեսերից սկսած, երբ փոռոցաշերտր չորանում է: Փեսնաստարաժթռուցիկ չրդեչի դեպքում աուսիջուսլեսբոց է հնում, կայունի դեպքու) բոց չկա: Մ էծ մասամբ գռոոնատարածկայուն ճրդեճը գլխավորա պես թռուցիկ ճրդեճի երկրորդ փովն է, քանի որ այն սկրս" գվում տարածվում է որպես թռուցիկ ճրդեչ նթե տվյալ վեսլլում վփոռցաշերտրկամ չորացած ծառերի խշուրները գետնատարած ենթակա են այրման, ապա ծայր է առնում կայուն ձրդետչ։ դեպքում սովորաբար այրվում Ստորգետնյա հոդեճների Է անտառային զանգվածի տակ ընկած տորֆը: Տորֆն այրվում է կամ ժասամբ՝ մինչն խոնավ, այրվելու ոչ ենթակա շերտերին շասնելը, կամ ամբողչովին՝ մինչն «անքաշերտն ըբնկաձամբողչ խորությամբ: Ընդ որում ժերկանում նն ն այրվում ծառերի արմասոները, որի ծետնանքով վերջիններս ոչնչանում հն։ ծրդեշները խիստ «ազվաստորգետնյա Անատառներում պես են իրենք իրենց առաջանում: Դրանք սովորարլաի կասռլված ձն անտառային վերդետնյա ծրդեչների «նտ, երբ կրակը առանձին ժաշուչբնեհրի առավելապես չոր Հատվածներում, ու

ա-

լ

ու

ԷՀ.|

Նկ.

1.

նչն

74,

յ

Հրդեճների դասակարգումն

ըստ

ուժգնության

Հլ երա մել,փոկ ձչախներով խորանում Հ.տորֆի

ծՓամար։Ծա-նախապատրաստելու հ-բոնկման. տաքացնելու է ունենում տեղի գետ-դեպք կողժերը:Վիցորգետնյա- ռաշարքի տարածվում տաքացումը ծիմնականում : տիճանաբար բոց չի բարձրանում: -. ՏՓրդեծների դեպքում Վերչինս զղակր նատարած ծրդեծի՛ տաքության Հաշվին: Մաորգետնյածրդեծներըծիմնականում ք քամու վրա առաջանում ներգործությամբ տաքացնում է տարածության են երկրորդ Դրանջավելիշատ չորային կեսին: ամռան Ապա բոնկվում են սաղարթները: առջնի ծառերի ատսղարթը: փիներին,երբ. անտառիբնդերքի տորֆաշերտերը բավակաՍաղարթովկրակն առաջ շարժվելու ժամանակ Քամին են նին չորացած լինում: -.... է կայծեր, այրվող ճյուղեր ցրում- տարածում շուր, որոնքեն Գագաթնային. "բնորոշ որ բոնըկԲոդենները րանով, երբեմն էլ. Հար-` Հիմնականօջախիցմի քանի սռասնյակ, վում են ծառերի ապղարթները, խշուրները,անրեները, մանրը, ծրդեձի յուրավոր տետրեր` գետնատարածնորօջախ -առաջ. երբեմն Հլ:խոշոր ԿՔյուդերը: Այսպիսի ծրդեչների գնեպջում են բոցը ներ սաղարթով. ստեղծում: Թոիչբի ժ ամանակ բոցը տարածվումէ ինչպես վնիՀողլա ծածկույթով,ա րածվում է Փլ Գեա 18-20.կմ/ժ ,«արադությամբ.Սակայն բուն` ծառերի տարածման` արագությունըավելի փոքբ է, որովճետն:Հրդնչի է դեպի ցածիշնող սաղաիքներո ծառաշարին փոխանցվում տո

ապռչ-

`

`

'

|

տ

տա-

.

.

ու

Լ

՛

տա-

կարարքամունրոլ Թան

`

Հետո այրման պրոցեսը դանդաղդւմ 4. մինչն Թոիչքից որ վերգետնյա Հրդեծըչի անցնում այն ծասովածով, որտեղ

հտարբհրտարիբիծառատունկերում, փշատերե մատղաշ ծա-

.

ռերի առատությանգեպքում:

նանն

Հրդեները ավելի Հաճախ էն պատաՀում՝ Փազաթնային կրակը թեթ վանջերով անտառներում, տոնային դեպի վեր զգա ժագաթնային տարածվծլիե' Հրդեչների առաջացմանը Խպաստումէ.տւժեղ Քամին.փարեն ԳագաթնայինՀրդեՀին տրանսկանոն, լրիվ ոչնչանում Փու ճարակ արձաժ Ժառերը,

արդեն այրվել են սաղարթները:

հաեքյամբ

Հ:

Փավանաբար, չի

Արձելյան Ղազախստանի

1975 թ.` Պո-. ԱրհմտյանՍիբիրի մի շարք շրջաննքրում վոլժինի,Ուրալի արեմտյան մասիառանձինշրջաններում: ն

,

Հրդեչըծաճախիր «եջ այոպությին ընդգրկումով Է պարունակում: Ընդ` ծրդեծների` տարատեսակների տարրեր որումառանձին Ճարավի տարաժություններ կարող են.կրակի ՄԵծ

՛

ծառաբների ածխացած:-

.

է որտեղ այնտնդամասերը, չրջանցում տվյալ դյուրավառ նյութեր չկանկամ Տքըպայմաններում Հաճախ ճրդեչը եզրերում. ճյողավորվում-

Հդառնալ, ձրդեճը |

`

դնՀունակ չեն,

չ ծատվածների, փարելի Էէ առանձիի որոնք բաժանվում ծատ-

այդ Հրդեճի Խզրերի ինքնուրույն Հրդեչներ Համարել: ն են մածները, րոնքտարածվում տարբնը արագությամբ '

շեղակի. քամու ուղղության փոփոխությունից դյուրավառ նյութեանորոշ րի բաղզմիցա Վիախված, բարդ մաղարթը: առկայությունից բավականացնում սաղարք-չ.

աւ

՝

.

աա

րենգերազանցելով ՀրդեՀի գետնատարած ճակասութ: կրակթ ասքի Կոարածումբ 4. նրանով, որ քամու բացատրվում այրվող պաղարթներից բարձրացող է ններաղդում: ձերմասնակիորեն ծաբնան

ուժեղ

Օրինակ,

թվականին հրաչտի պատճառով` Հրդեծներ ժագեցին ՌՍՖՍՀ եվրոպական մասի անտառղաշատ մարղերում, 1924 թվականին՝

ված):

ու

ֆազաթնակին թռուցիկ«րդեճի ժամանակ, որն՝ առա. է միայն ջանում ուժեղբամու դեպքում,կբակր սովորաբաք է թեքությամբ, օթռիչքաձն», նհրբեմն Կտարածվում զգալիո-

:

Հրդեծները սովորաբարառաջանումեն Հրդեծճիչասիազանց՝ կախժամանակ(եղանակի պայմաններից սպասնագիքի

մատղաշ ծառերը, փոքր ձաձկույթը»: անտառաթփոստներն էն ն ծաճյուղերը, խկատվնասվում Հրդեճից անդամ մեժ են Հաատառարները:Այտպիսի անվանում նան Հրգեծն

մացորընմը,

ն

մեծ

լինում են կայուն ն քոռցիկ» ԱՈԵՑդոքնագին ճրդեշները ժամանակկրակը տարածվում Գաջուն Գագաթ նույին ճրգեծի՝ | Համե դետնֆատարած էշպաղարքներով՝ ծրդնճի տարածման այրվում ճն մաս Միաժամաճակ վերշողյա «իռթցաշերտը,

մնում փն: լոկ

Այն անտառային Հրդեծը, որի մակերեսը 2 քառ. կիլո-մետրից անցնում փ,` Համարվում է խոշոր Հրդեծ:. նման

`

բաժ՝ դրահիցՀետո

:

--

ու.

ու

են

|

ատեղծվում են թաբար

որի դեպքում դժվար է կոնֆիղուրացիան, Հրդեչի դարձնում ճակատը, թե-

անտառապետություններինկից, անօգնականների ղեկավարությամբ: երկրորդ տառապաճների ծրդեչիՀիմնական տարրերը՝ առանձնացնել անսակըկարող է ունենալ երկու ն ավելի Հրդեչային ավվերը ն թիկունքը: կամ բեռնատար ավտոմեքենաներ, «Հրշեջ տլոցիստեոններ ՊԱՅՔԱՐԻ

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄԸ

2. ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ ԴԵՄ

ն Հատուկ անտառածրչեջ ագրեգատներ: փմենագնացներ աննման կայաններին կարող են ամրացվելծոր ծամաձայն ունեցող կանոնադրության ացիայդ, Գոյություն տառային Հրդնեչներիպետք է մարվեն այն կազմակերպումշակողսարքերով տրակտորներ ն բուլղովերներ։ Կայանի ն է լինում 15--20 մարդուց: երկժիջոցներով, ուժերով բաղկացած անձնակազմը թյունների ձեռնարկությունների եր են այդ անտառների: Դրանց պաՀպանուորոնբ տնօրինում րորդ տեսակի կայանները սովորաբար կազմակերպվում կրում են անԿոնտառտնաեսություններինկից: Անձնակազմիպետ է նշաքյան անմիջական պատասխանատվությունը ժաէ պարտավոր ինժեներատեխնիկականա̀ջԱնտառապածիը նակվում անտառտնանհսության տառապետությունննրը: միջոցներ ձեռնարկել որն որնէ մեկը, անտառային ՀրդեՀչներ ունի մանակին ի Հայտ բերել Հրղեւր ն խատողներից մեծ անտառապածը եթե չէ, փորձ: Չամար: ՀրդեՀչր դրա վերացման Փանդցնելու դեպքում օդգնուքիմիական կայաններում կան Հրշեջ քբիմխականր անձամբ է Հանգցնում, անձճրաժեշտության Ո: 2րշչեջ թյան կանչելով տեղական Հրշեջ կամավոր դրուժինաներին, միջոցների ապաշարներ,կայաններն աալաճովվում են ջիմիլուծույթների սպլատրաստմանամանեղենով: Անձինչպես նահ բնակչությանը Ընդ որում Հրդեճր «անգցնելու կատների են տեղի բնակչության ձեռքի տակ Ֆակաղզմում ընղգրկված բանվորներն ապաչովվում են ար-ծամար օգտագործվում ն կոշիկներով: ւ Սածագուստով եղած Հրշեջ միջոցներ՝ ձողեր, կացիններ, սղոցներ, ցախան մարել չի Հաջողվում, եթե շրդեչրը "" այլն: կայաններիբաշխում են առավել Հրդեճավտանդ տեղա վելներ, դույլեր անտաոտնակսության կամ անտառասպետության: ապա անճապաղ պետք է դիմել անտառապետության օգնուվատերում, Հրշեջ ջիմիական կայաններում՝ պրասենյակներից ոչ Հեռու: թյանը: Անտառապետությունումկամ անտառտնտեսություէ աշխատանքներըդադարեցնումՀարկ եղած դեպքում բոլոր պետք լինի ռադիոկայան պարեկային օդանավերի ն «ըրեն ՀԱւ-են ն միջոցները տրամադրվում Է դեզիդեմ պայքարող խմբերի չետ կալ պածարանելու վում հղած ուժերն Հրդեչննրի ղեւի մուսրվողսլայքարին: անտառային մար,խմբերը ապաճովվում են շարժական ռադիոկայաննեն անտառտնտեսություններին Անտառապետություններին րով: կայանիշուրջը պատրաստվում է ուղղաթիռների վայրեն մասնագիտացված ստորաբաժաառընթեր ստեղծված էջքածրապարակ: ր. Հրշեջ քիմիական կայաններ (ՀՔն), նումներ՝անտառային Այն օրերին,երբ ըստ եղանակի պա րիանների Հրդեչներ «իմնաձեռնարկությունների որոնք անտառտնտեսական կարեղ են առաջանալ, խմբի անձնակազմը պետք է գտնվի ն ուժն են կարելի է պածպանում ծրղեՀչիդեմ մղվող պայքարում կան կայանում: Տնտեսական ն մյուս աշխաատանքննըը են անտառներիվերգետնյա խմբին յոարածությունը: կատարել ոյն սլայմանով,եթե դա չի խանդարում ավտոցիստեոռնները, Հըշեջ քիմիական կայանները լինում նն երկու տեսակի՝ Հրշեջ մեկնելու: անձչապաղ Հրդեծի վայր տռաջին տեսակն ունի մինչն 7 ոդուց կաղմված խումբ, ավտոմեքենաները,ամենագնացների ն փյուս ինքնագնաց լինեն անձասյաղ մեկՀրշեջ ավտոցիստեոն (կամ ծանովիպիստնոնով բեռնատար պետը է մփեշտսլատրաստ միչոցները ԳԱԶ-69 սայլակով մուռոցիկցիստեռե), ավտոմեքենա, ավտոմեքենա նելու՝բաքերը լրիվ լոված լինենվառելանյութով, նան կամ չրով» Հրդեծամժա-չ փոքրածավալկամ շարժական մոտուղոմ, վետ, ինչպես նքիը՝Քիիկատների լուծույթներով տեղերում: կոնակասլայուսակիսրսկիչ, թեթնակի մեխանիզացված ն բիչ միջոցների լինեն Համապատասխթան անտատունոան` տումած սովոկայանները Այդպիսի առավել ծակածրդեծային ծրդեչից ձեռքի դույթ: Անտառային ու

|

ու

"

'

,

մշտական կազմ աություններում

ունեցող խմբերից

ալաշտպանությանանտա մակերպվածեն քաղաքացիական ծառւուկկազմավորումներ: դածրդեշային նալրաժտեխնի-

բացի

կազմված Հրշեջ բանվոր-Հրշնեջներից կազմակերպում քիմիական կայաններ, որոնք Հրդեծի վտանգի դեպքում են

բազային, որի շիման վրա ստեղծվել են ալդ կազկական ռպածապանվող տարածությունում տրանսպոր«ավորումները,

:

կանչիսպասելով, տի ն ճանասյարչների առկայությանը, դրանք կարող են ՀերթապաՀել՝ այլ որնէ չկապված աշխատանքովդինելվերերկրյա կամ ավիացիոն: Ավիացիոն աոառածիրչ-

են մշտապես պարտավոր

չեն կարող ծրդեՀչի

ն

«եւո

է աշխանրանց Համար սածմանվում (այսինքն՝ "ղբաղվել Հրշեջխրմոնժիմ, որսլիսին քաղաքային այնպիսի տանքի ծըրբանվոր բերում է): Հրդեչիվտանգ չլինելու դեպքում անտառտնտե-

շեջներին

"

նման աշխատանքներում: են ճասքիմիական կայանների խմբերը ղեկավարում

շինարարականայլ սական, Հրշեջ

|

.

ներգրավվել

թույլատրվում է ն

սիքային պետերը:

կտռմամվորումները(ավիաանտառածրշեջ ջոեն անտառների ստեղծվում ավիացիոն պաճպակատները) Սության օպերաոծվ յամի սբաժանմունքներիբազայի Ա Վերերկրյլա անտառային «րչեջ կազմավորումների առեղծհն ծանդիսանում ՀասՀման Համար, որո լես կշնոն, բաղա ն կամավոր ծրչեջ տիքային ոնտառաճըշեջ ստորտբաՀրշեջ քիմիական ոչ կայանները, ճաստիքային ժանումները՝ ու ցոկատներնսլաճակակետերը, կամավոր ճրշեջ դրուժի-

շեջ

ինչպես պածպանելու, Հրդնեչներից Անտառները ան-

նան

տանելու Համար ՀրդեՀների դեմ օպերատիվպայքար կայաններիցբացի, շրջաններում, ծրդեծավտանգ տառային որոնք տեղերում ստեղծում գործում են նան ավտոբաղզաներ,

բաժանժունքներ: օպերատիվավիացիոն կցում են որոշ սնՑուրաքանչյուրավիաբաժանմունքի օպերատիվ ավիաբա(սովորաբար, առատարածություն մի քանի անտառտնանսությու, է ապասարժանմունքը ունի սլարաշյուտիստավիաբաժանմունքն զում):0պերատիվ Հրշեջներ կամ դեսանտային-ձրչեչջոկատներ (խմբեր), հն փոքրածաօղտագործում որոնք կրակի դեմ ռլայքարում սարքեր ն այլ վալ մուտոպոմպեր,պայուսակային ն: վերերկրյա պածշպանությունը Անտառների ավիացիոն պայէ սերտ փոխգործողության իր խնդիրներըկատարում Հաապածովելու մաններում: Այրբպիսիփոխգործողություն են

սմ

Հատուկ

ու

Ջաները: Ամոռչածրչեջծյուռ ուկ կազմավորումները տեխնիկա"կան. միջոցներով ապաչովվում են խաղաղ պայմաններում ,

-

նորմերի երորժող

ծամաձույն: Զեռնարկությունների,կազման Հիմնարկների քաղաքացիական պաշտՎերպությունների պետերը պարտավոր են ժամանակին ստեսծել պՊլանության ՀՏակածրդնեչայինսարքավորումների պաշարներ ն կազմաանձնակազմինուսուցանել Հրդեճի դեմ տարվող վորումների Հպայքուրիեղանակները: Հ: Անտառային ծրդեծներ, «անդգցնելու ճամար «աստիչ տրշեջ տեխնիկայից բացի կիրառում են ժողովրդապան տնտեսության տեխնիկան՝ մոտոպումվեր, շարժական պոմպակայաններ,Հեղանյութ ջրող սարքավորանքներ, ջըբող-լվացող սրսկիչներ, անձրնող կայանքներ, վառելիք լըցավորող ն այլ մեքենաներ, որոնք ունեն չուր վերցնելու ե ւ

միջոցներ:ջային

պլանները ւպածպանության ժար անտառներիավիացիոն

պոմպեր: ավիաբաժանմունքները, անբացթողնելու Ժշակում են ավիաբազաները անտառոնտեն Տարերայինաղետի բնույթ ստացած մասսայական Հրիվարչությունների տառային տնտեսության դեչների դեմ տարվող ատյքարում կարող են ներգրավվել սություններիՀետ ծամատեղ: անտառային ՍՍՀՄ շրջաններում ընդծանուր նշանակուսղաշտւղանության ԱռավելՀրդնեչավտանգ ե ոնտեսության պլետաա նտառային մեքենալացված ջոկատներ խմբեր, յան (ճամաչավաք խործրդի Մինիստըների ն կ ՍՍՀՄ անտառային ինչպես աշխատանքների ջոկատներ միացյալ խմբեր), արդփայտամշակման կան կոմիխտոեի, նե ՍՍՀՄ ցելյուլողի-թղթի ֆանծառայությունների(ճակածրդեճային,բժշկական, տնխմինիստրության յունաբերության լ ձեռնարկությունների, մինիստրության արե) արդյունաբերության կազն Հիմնարկների բազայի մրա ոջ, ե

Փաղաքացիական

կաղմակնրպությունների

Նիկականկազմավորումներ:

Վ

է.

5.

Ալտունին

ռկաոնինր: ր Հու մա Փասիս Ք աշթաատանքների ջոկատներն

դետըծանդգյցնելիս ն

գելափակիչ գոտիներ

ու

բե նի Բ՛Րը

,

մնթեն Ք

լւս

ս

անտառային խմբերը տնղոասիակելիս կարող են այոեղծել

ճանքաբացված

(ջրանցքներ)

կամ

ու

"2

ՍԸ

ու Հրր-

բոց դի ակաց կրակ թողնելու (Հրաշիջում) Հումար: է նան ղզիոնատակարող Համածճավաքթ յջոկասոը (խումբը) մղել օղյոագործելով ջոկատում րած Հծրդեշի դեմ պայքար Հրշեջ միաշիխոուունքների մեքենացացված (1մբում ) նղած ե սակրային գործիքները: ջոցները

առ-

ու

Հետախուուղարկում ծնտախուղությած: կից) ժարդիկ է գությունը սպարղում Է` ՀրդեՀչի բնույթը, կրակի սաՀծշմանները գոտիննրի ըսհ արդելավակիչ տարածման ուղղությունը, աոռկաչ աղբյուրների ջրային տեղերը. Հնարավոր տեղծման «ձնարավորուօղրտւսդործման վիճակը, դրանց յությունն ղրանց մերձատար ուղիները: Տջրդեծի ղոտում դգլրոչ թյունը, ու

ու

ղ

կելու ԻԼ51

եղ. ն

ւին: Ժուռննալիս կաղմամվորման ծրուՀնտախուղության տվյալների ն սեղվոական դիստուժների Հիման մրա տոացած խթանդրինԳամատպսուուաւթյւն է ծրդեօը ձները, եղա մարելուդորժողությունննրի որոշում նակների կաղմոավորմ կւտրոթ։ այ ցուրաքոաւնչյուր սւտորաԷ առաջադրում: Խնդիրներ առաջադրեչ բաժանմանընդիր նշում է «րդեշի բնույթն չիս կաղզմացվորմոն պոր ոնդգոտի շրջանը, սեվելու լոսծման ուղղությունջ, կետը), անվտ անդության միջողնըը: Փոնգլանելիս ջաղոքույյիուՀրդնշներըչոնըսորակելի ս ընդանուր րան պլաշոպանություն կաղմանշանակուրյրան նր ան կ արոդ ըոոռրբձել կամ խ իոքնուրույնաբար Կվորումները տառասիշեջ օլլնկտներըի կաղդմավորումների, «ակաճրդեջա-չ նհ սպաշտոյոււնուքաղաբացիական մին կաղմավորումների ծեո թյան մյուս կազմավորումների Համատեղ: Խնդիրննրի Համատեղ կատարման ժամանակ փոխգործողություն կաղ-

տա-

ու

տարածվելու տեղամասերը: անտառային Հբրկաղմավոչ դնեչձը ստեղասվոակելու Հնարավոր սաճմանները. տիրող Հծրդեճոաւյինիրարումների շարժման երթուղիներում յին պանղվածներումտեղադրված բըդրությունը: տն տւսռու օրդե«ման նակավայրհրի (օբյեկտների) Հնարավորությունը:

է անձնակաղմի կաղմակերպում պես, դիրը ստանալուն ծրդե՞ի այրը: նշված դեղի առաջխաղացումը տեթսնիկայի ն փրադրությունը շրջանում «րդեչի Շարժման երթուղում Համար կազմավորման պետը ծրշեջ խմբից (օղաճշտելու

ներք

ու

արազ առավել

ու

ուդ,

ու

Հրդեձճր տնդավփակելու ն «անղնախքան անտառին պաշտպանության քաղաքացիական վերաբնրյալ ջընելու Փծրդգեչը ձանդգչ կաղմավորումներին խնդիրներ առաջադրելը է ճրդեճային խրադրության ցընելու ղեկավարը կատարում նա է` վանդի որում որոշում Ընդ նախնական զնածաւռում:

քաղաքացիական սլաշտղանության ուաջադրում խնդիր է կազմավորումն երին: կազմավորման ձրամանհատարը, խըն-

բերելու

Հրդեչճիւո նդա

նյութից մաշրված) «ենագոտիներ՝ պատրաստել

մարդկանց սողառնացող վտանգի բնուառկայությունն աղբյուրների ջրային կալությունը. ու տւժերի միջոցների ծամար ձանդցնելու Հրդեչը թագիրը, Դրանից Հիւոո Հրդե «լ ծանդցնելու ղեկավարի նանչարկը: ոո

դուրս

մանատարը

(դյուրավառ

գտնվող

մարդկանց

նակները:

ար-

ծն

անտառում

վող

.

մակերոնլու

Համար

անձրաժեշտ

կապի ն փոխաորոշել դարձ ինֆորմացիայի ատալաչովման կարղը, հ ձննըխ Հրդեջը մարնլու սնղասիակելու եղանակները: ճշտել Հրշեջ տեխնիկալի կիրառման, ջրային աղբյուրների, է

Համաձայնեցնել

ու

նլութակոն, տեխնիկական օղտադործմոան կարգը:

ն

մյուս տասպածովման

սսհսակների

Անտաոույի ն ՀրդեՀշներըմարելու մ. ւո ն լասիակելու դեսյքում Վրողմավորումների բաղաքացիական դործոլլություննե-

կախված Է այն բանից, թե «Հաջողությունը զգալի չոփով է պոտրատոված անձնակազմը անտառային Հրդե«ինչես մղելու Համար: ՀրդեՀների դեմ տարվող ների զե պայքար պայքարում կազմավոքաղաքացի անան պաշտպանության են «ամար անց բումների ատռուղհլու լոոորաատտությունը կացվում գործնական որարաւմունքներ զինավարժուէ գործնական յուններ: պարտայմունքնպատ ակածֆոարմար տնտե ները պլանավորել անտառային (ճամաձալնեցնելով անտռույին սության: մարժինների Հետ), ծՓաշվի տոնհլով

բի

ու

ՀրդեՀները Փանդգցնելու դրավման

գործում «նարավորությունը:

կազմավորումների

ներ

ժամանակաշրջանումանտառայինտնոոհՀրդեշավտանդ

սության մարմինները: քաղպաշտպանության շտաբննրի ծակաշրդեճային ծառայությունները մշակում են միջոցառումմերի միասնական պյան, Հաշվի առնելով Հրդեճի դեմ տարվով պայքարում ընդգրկված ուժերն միջոցները: Անն յոաւռային շրդնծների պրոֆիլակտիկայի ճանդցնելու փեբաբերլալ միջոցառումների բաժնում, ելնելով երկարաժամկետ կանխագուշակման տվյալներից, պետք է տրվի ՀրդեՀային Հնարավոր իրադրության դնաձատականը, որոչվեն ծրշեջ-պրոֆիլակտիկ կոնկրետ միջոցառումները, անտառաՀրշեջ կազմավորումները, ինչպես նան Ժժոտակա բնակա-չվայրերի կատ ժողովրդական տնտեսության օջբյեկոների քաղաքացիական պաշտպանության (ընդծձանուր նշանոկության կազմավորումները ներգրավելու կարգը: Բացի այդչ պլանում պեոք է նախատեսել ծրդեճների դեմ տարվող պայքարում այն բնակչության ընդգրկումը, որը չի մտել քաղա-չ թացիական պաշտպանության կազմավորումների եջ: Մրջողառումների չլլանում պետք է որոշվի կառավարՀչ ն ման կառի, քաղաքացիական պաշտպանության անտա ռաշրչեջ ե մյուս կազմավորումների դործողությունների անմիջական զպեկուվոարման, նլումատեխնիկական ապաճովման կավմակենրոլմանկարգը: Միջոքառումների ալանի մշակելի «ատակ աշաղրու ոն պլենարէ ճատկացնել Հրշեջ պրոֆիչ լակտվիկալի ճորցերիր Հրշեջ լրոֆիլակատիկա ասելով սլետք է Հասկանալ այլի միջոյուռումնների Հոռխոլիրըչ որոնք ուղրղված են անտառային չրդեչնկերի կանխմանը, դրանց նե անտառում բաժման սատճմանափակմանը ծագող կրակի օջախներիժամանակին ծայտնաբերելուն: Հրշեջ պրոֆիլոկտիկույում կարնոր տեղ է դրավում անչ տառում տրգելափակիչ գոտիներ ն անջիպետներ առեղժելու անջրպետները սաճմանաչ միջոցառումը: Այդ գուոխներն են վիակում ծրդեճի ուսրածումբ ն պայմաններ ստեղծում կրակի Հնարավոր օջախները «Հաջողությամբ վերացնելու նհ

ու

ո

տա-

ու

Համար:

դրոֆիլակաիկ Հակաձոդնճային միջոցառումների թվին է պատկանում բնակչության շրջանում տարվող բապատրաչ կանչդաստիարակչականաշխատանքը, որ անց են կացնում

ունասսոթոռոնսական մարմինները, քաղաքացիական պաշտՀ հ -ճառարակական կաղզմակերպու"անուվիրոն շտաբները փլաւնենրը: մլդ աշխատանքի զլաավոր իւնդիրի բնակչությո» չրյանում անտառների՝որպես «ամաժողովրդական Դոխոյան, սպածպանմաննկատմամբ պատասիւանաափովելան, ձոդատարությոն դաստիարակումն է: Իսոթուտրականն դաստիարակչականաշխատանքների տարբերակվի բնակչության ըբվանդակությունը պետք է սռսրըեր իխոհբերի(անտառտամքերման ձեռնարկությունների րանվորներ, որսորդներ, ձկնորսներ, տուրիստներ, դպրո փականներ, ճանդատացողքաղաքացիներ ն այլն) շաճերին Համապատասխան:Սգտագործելովպրուղադանդայի տարԻն ձննըը, պետական անտառային պաշղզանության ն քապորացիական պաշտպանության չտաբների աշխատողները Հասարակությանակտիվ մասնակցությամբ ղպեոք է ձասնեն այի անին, որ բնակչությունը գիտենա ն խստիվ պաճպանի "ՍԱՄ անտառներում ծրշեջ անվկոտնդությանկանոնների» (րված մանոները: շարադրված են ճամառոտաւկի ոս) պաճանջները: 3.

ԷՆՏԱՌԱՏԻՆ

ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ

«րդեչը վերացնում դարքյյում

են

ԴՆՄ

ՊԱՅՔԱՐԻ

Հավելվա-

ԵՂԱՆԱԿՆԵՐԸ

Հետեյալ փուլերով` ճրդեչի

դա-

(ռռցերիդաղարեցումը)չ մարում տնղավակում,

չատեղի սա"մաններում կրակի բոլոր օջախների Հանդցրնելը) 1 «ակողություն: քնաառային ձրդեճը տեղափակելու ն Հանդցնելու եղատեսակից: ուժղզնությունից, հակները կախված են ծրդետի, չափահրիը, օդերնհութաբանականպայմաններից, տեղանքի բնույթից, ճրշեջ ուժերի ն միջոցների առկայությունից: Հոռնգցնելուճիմնական եղանակներն նն՝ ծրդեճի եզրերի ձաղկումը կամ վրան ճող լցնելը: արդելափակիչ հ շանքաչույված զուսիներ ու ակոսներ բացելը: ջուր կամ ծրամորիչ տիժիկատային լուծույթներ օգտադործելը։ «րաշիջումը (ճան.պդոականկրակ բաց թողնելը): անտառային ճրդեճը անդցնելու Հոդերի Ւզբերձաղկելը է։ պուրդադույն եղանակն Այն կիրառում են թույլ կամ մի(ողն

ուժգնության

ջին

դետնատարած

"լայքարելիո:

թռուցիկ

Հրդեչների

դեմք

«րդեծը ծաանդցնելչիօդա գործում են հղանակով տաոասմ ծրկարությամբ 7--2 ճյուղերի խրձեր կում ոչ մեծ, շարժչանգցնող անձինք ծառեր: սաղարթավոր վելապես վում են կրակի եզրով ն կողթից Հարվածում կրակին, ասես այրված գեպի մի կողժի մր առվլելով այրվող նյութերը են այրվող Ընդ որում կրակը ձանդգցնում տարածությունը: ոլորտից գրման կրելու, ինչպես նան մասնիկներից բոցը

Այս

ս

«եռացնելու

դրանք մասուժբ

«աշվիճն:

Հետո նույն սոնղում կտրելուց չեն կտրում» փուրձը դետնքցը Հարվածը Փու նելի են դտտում: այրվող կրակահդըին

Հիմմուսկան

բոցը

ս

Հաջորդ

սեղմում

ու

8-5

ՀՓողուց բայկաոցած

խումբը Ժինչո

ձաղկելով

40--50

րո-

երկարությամբ է ճանոջնել սլհում կարող հղղումսոն ւալ: Աս է 4ձգվող օրդնձճանվո։ ո:գր: մատչելի ո՛ ։ ն ոսկ եութի եղա ) է տալիս օդտադգորժել թույլ քանչյուրին չրդեճիխ շրջանում: Ժիջոցները, որոնք միշտ ել կոնվեն

ր: "

ո

մ

վի ուրա

Հրգոտարգրորը ձաղ-

Ռրոշ անտառտնատեսություններում

կելու Համար օդտատգործում են ծայրը բացած մնտաղաճոԱյդ ցախավելներն աոռանձնասլես Հսչդանխի ցախտվելներ: են քարքարոտ կիրառվում աղքատ բնածողեջողությամբ ք Ժմաբքրել քարերի ո ւր որուն Տալու որ քունի ավելի չով րու, ԼԱՆ Որ արւսնքում եղած ղյուրավառ նյութերը: աանդծվում է Հող Բզրը է «րդ մեժ ծան բարբայված նալաստում որը գուտ ոչ

միաժամանամ ձաղգելուց Բացի,

ավելի

ճուսալիուլ

ա Քուր

թո

քոնտեղափողկելուն:

կամ բաչերի Փուխո հողը ճոդեճահզոի վորա էք նետում Հրդե՞ահվՀամար Դրա կիստդողդավոր Թինրի օգնությամբ:

Հողը շաղ բից բաճով նրցյված ւ ել։ նյութերի այրվոզ Ընկնելով

են

տալիո եզրի նրկայնքուվ ճանդցնում է Հողը

մրա՝

շրջա Ժեկուսացնում ծովացնում այրվող նյութերն են վերացնախ բոցն ժամանակ օդից: Հանդցնելու (ր աոռուլ Հետո, եղրաշերտին նում, Հծրդեչր դաղարեցնելուց ապա, սմ 40--60 լայնությամբ (ըլնումեն 6- Ց սմ Հաստությաժը, են աստ շերտով ավելի կոճղերը Հողաշերտ (ոստերն ու

բոցը,

ու

ժամում է Մեկ մարդը այս եղանակով կարող ծածկում): մ 60--80 Հրրեճի եզղրաշերո։ Հառնդցնել /չ խիտ ե անտառախսփխուտներուվչսլատ ված փուխր դետճոչ է տալու «ամար կարելի Հող շաղ օգտագործել նի վր ի տրակտորներին տեղադրված ֆրեզերային ղաննտիչներ տիպի ուղեչարթիչներ: |

շաղ Հրդեչահղզրին

ծուսալիորեն տեղափակճրդետները։ Պետք է կարող է նկասոիունենալ, որ դետոն աւոարած կայուն ծՀրդեչճր ծեո: անդաում վրուշւն ծող լցնելուց շարունակել

վում

են

միայն

տված

ձողով

գետնատարած

թռուցիկ

Ծոգելափանիչ նե հանբաբացված գոտինեբի ակոսների ստեղծումը: Արգելաիակիչ ն շանքարոաւցված գոտիները րսու

տոսրածվող կրակի ճաոասլարձճր փավրելու, Հրաչ շիջման Հենակետային գունի ունենալու ն կասեցված Հրդեչր ծուսալիորեն տեղավոսկելու (դրս աոարաւծման ձնարավորուչ թյունը կանխելու) Հում ոււր: Արգելաւն կիչ է կոչվում տեղանքի այն գոտին, որսռեղիցը են Հեռացված գնանի վրա անտառատնկիները ն հղա սնղծվում

են

:

աեղանքի

դյուրավառ նյութերը: ձանբաբացված է քոչվում գոտին, որտհդից, այն բացի վերնում նշվածներից, ժինչն Հողի Հանքաբացված խոսո ծածշերտը ծեռացված են նան կույթը, անտառային փոոցաշհրատր ն այ դյուրավառ նյու

Թոր:

խաղաղհցանակին

ժար

արդելախակիչ

կրակի գոտու

(այսինքն՝

տարածումը կասեցնելուՀ.Հ

լայնությունը

բոցի

կրկնակի

ժի քանի մետրից) սլակաս չոլեք է լինի Ուժեղ քամու դեոլքում արդելասիաւկիչ դոտու լույնությունը պետք է Հասցվի 100 մետրի: Արգելասխոկիչ էյն են Հատուկ միայն օգպոստիները ստեղծվում տնխնիկայի մությամբ կամ Ճրաշիջմոաղն ժիջոցով: դուտու տեղերը ն ուղղությունները ընտր Հ Արդգելափակրիչ ն տեվ սվում են յլն որ Հաշվով, աշխւասելիս անձնակազմը մ, նիկան Հեռու լինեն ՀրդեՀից (կրակի ճակատից՝ 100--1000 ն Թփիուոնենայած ՀրդեՀչի տեսակին անտաոխ բնույթին): ն բում արդելավփակիչ գոտիները ստեղծնոսը անտառում մ 0-80 են՝ ում դետնատարած Հրդեշնների դեպքում Տեռու, իսկ գադաաթնայինի դեղքում՝ նայած կրակի տարած-

բարձրությունից

Հիմնականում Արդելափակիչդոտիները արագությանը:

ման

ն էն ճանապարձային ծողասիորտեթնիկայի պատրաստում են բուլդողերԱռավելՀաճախ օգտագործվում օգնությամբ: իլ են ընդգրկում ճակատ

դրանը ավելիրոյն ներ, քանի Մեկ ժաեն աշխատելուծանը պայմաններում: ընդունակ մ գոտի: մշակում է 1000--1200 մում բուլդոզերը կարելի է գոտիներ ստեղծելու Համար որ

չանջաբացված

Փուքա դուլիսններ: օգտաղործել ն

տրակտորներով

ունեցող

ծախսվում է գոտիկբացելու վրա Հանքաբացված բուլդոզերի, 30 րուն: Սակայն, ի տարբերություն 20. ոււոի քոյնապարչ Հարթելիր» Համար,

մ

շուրջ

րակտորըչի կարող

միայն

կամ տեղանքում

այն կարելիէ օսռադործել է Հանկարելի Բնաձողում ծառասակավ անտառամասերում: որսլես քորշակ օդտաքաբացվածգառի Հարթել դութանովչ բաց

պայքանցքի մեջ դնում գ ամոնիտի քաքանչյուր Պայքանցքի ն լիցքավորված զանգվածի Հեռադանգված: պայքեցման աշխատանքներիղեկավարի ընտեն

վորությունը

պայթյունից Հետո ձագարավփոսերի իրար ստացվի մի ալնպիսի Համատարած ճամար որ ուղղելու ձեռքի աշխատանքքիչ պածանջԴերսո, միջն ճեռավորությունը կախված է բնապի: Պայքանցքերի Փողային պայմաններից. որքան դժվար է տեղը, այնքան պայթեցման պալիանցքերըմոտ են միմլանց։ Բացի ալղ, է եղանակովկարելի ստեղծել արգելափակիչ գոտիներ, որոնք ամրացված լինեն մինչն 4 մ խորություն ունեցող Այս դեպքում կիրառում են 15 կգ զանգված ու». վափոսով:

բում

է այն Հաշվով,

որ

(փզրերը |

Հասնեն

ն

աո-

«եցող վրադիր լիցքեր:

պալքնց

նայած աշխատանքի պայմաններին, լիցքերը նն կրակային կամ լեկտրական եղանակով: ունեցող ավտոմեքենաները: մեծ անցունակություն վին եղանակի դեպքում յուրաքանչյուր լիցքի մեյ դնում են գործելով չերտր «արթեՀանքաբացված չկան, երս մեխանիդմներ դետոնատորյ) ապա Հծրաձաղորղիչլարի օդգքու-

եր նհ ձեռքի բաճեր,փոցխ է օգտագործել կարելի լու մինչն որոնյով այլ դործիջներ, տակ եղած Հողամշակիչ են ծասնելըՀեռացնում փոոցաշերոը: Հողի Հանքաչերտին ծամար մեկ մարղըչ նայած Ձեռքով 100 մ դոտի ստեղծելու ծախսումէ 30--90 րուղե: պայմաններին, աշխատանքի Հրդեծստորգետնյա փորում Էն առավելապես Ակոսները ո ւժեղացնում ծամար, երբեմն դրանցով ները կասեցնելու Հունը պետք է ները: Ակոսների են դուռի արգելափակիչ սլետքէ խորությունը 30 սմ լայնություն: ծամար

ու-

նենա

առնվաղն

կամ Հավասարվի Հծողաշերտին ծասնիՀանքաբացված դեւ

-

նաջրերիմակարդակին: են զուքանաԱկռաներըբացելու Համար օգտագործվումԻ էքակաշատ առվաորներ, իսկ եքձ տորֆը

վոր վատորներն

խորն

խրամատափորոնը'

Ագելավակիչ ն

Համար ոտեղծելու

գոտիներ, առվափունր Հանքարացված պալ թեցման մինյութերն

ռլայթուցիկ

ու

անձնար

այն տեղերում, որտեղ կամ որտեղարդյունաաշխատացնել մեքենաներ է Հարոուկ ոճ աշխատանքը: ձեռքի փետ չեն քնքն մեխանիղմներն ամոնիտի)

ջոցները օգտագործվում ձն

Պալքուցիկ նյութի

դնում

են

Հատուկ

(սովորաբար`

լիցքերը Յու-

մնջ։ պայրանցբերի պատրաստված

կրակա-

վում

րապատիճ

թյամբպայթեցնում

յուրաքանչյուր

կամ լիքը առանձին) ճետ ամ այն լիցքերի շարքը միանդամից, որոնք միմյանց են ապված դետոնացնող լարի միջոցով: էլեկտրական եղանակիդեպքում լիցքերի բ Պայթեցման են դրվում էլեկտրադետոնատորներ,որոնք միացնում ն պայքեցնում ճատուկ դեներաաւորի՝ մետաղալարերով բին Չորս Հոգուց բաղկապայքեցնողհեքենայիօգնությամբ: պալթեցնողների խումբր աշխատանքային մեկ ժամվա մ ալդ եղանակով կարող է Հարթել 200-300 են

մեջ

ցած |

ընթացքում

դուի: Վրադիր լիցքերի օգնությամբ կարելի

է արդելափակիչն

դոտիներ սարքել առանց պայքանցքերի Հանքաբացված կապրոնե դեպքում օգտագործում են Այս լՓատվածների: ն մեջ ամոնիտի պոլիէթիլենի խողովակի դրված

«Քաղանքով

Գոտին ստեղծելու ակիցքեր:

Համար լարային լիցքերը դարգետնին 200 մ երկարությամբ գծով, լիցքերի ծայկապում են: Մտացվածբաղկացուցիչ են կրակային կամ էլեկտրական եղանակով:Լարային դեալքում պայթեցնողների աշխա- իցքերի օգտագործման պայքանցքային եղանակի տաանքի արտադրողականությունը

«ում

են

«փերը

քում

իցքիպալթեց-

նում ծատմեմատությաժբբրսրձրա

անգա:

է

ռով

մուռավորտասդես 8-70

Ջուրը Հոդենները ջոով Բանեզցնելը:

վ:

ոնչողի սպալքարում:

տրդյունուվն

յո

դեմ տարվող Գոլորշիամուսյու է Ժեծ ջերմություն, թանակությառիը ժամանակ այն կլանում է: Բացի չո լդ» գոոին ուրանում որի Հետեանթով ալբման են օդում հղած նվազեցնում որոշ չասիով ջրի գոլորշիները է նսլատսոուի որբի նույլնսլես ալարունյակությունը, Թթվածնի թուլացմանը: արման Ունենալով թիչ վատ չջներմաճաղորդիչ է: Սակայն ջուրր ներթոասիանց:1ան րնդունակույժ Ժածուցիկություն յում, այլն «ոսում է նբա վրայով, առարկաների տարառորեն այրվող էլ չի ժասնակցում։ Այսահղիտ կգայի «տասը անցնելուն Հետ Տրդե՞ր կարհոր գործնական նությում՝ անտառային է գործել ոի վ շրթով» նպատահածարմար ջրով Հանգընելիս է բույսհրի ննհրքոսոխանցում չուրն ոռվեյի լավ որի դեսլքում ավելի ոլութերը դյուրավառ Ժեջ նե, Հետնաքբոասր, անտառային միջոց

կրակի

է

ու

լաւ րելի

են

Ջրով Է

թրջվում: լըւմոժ

մարնլ

Հրդե՞ների

-

ձնոքնի ն

թույլ

հգրերը:

օգնութ աւ: կատարբւայվորումների նաւն օժդնությոն Միջին աստ ւար ծ մ Հիդեչտանղըչի աթելու Համար ւվո:-

է Հրդհջահզըը ծախսվում լ ջուր: բրոն, ի ջրող-ր կորնելի է օտ առորժել նոն Համար ծսոու մոտուունդերը Հրշեջ ժոքթենոաներն ժեքննաներ: ցող նո «Հրգեչի բե կան ջրաբարներիը դյխամոր աը ուսլում Հմ ւո ւս կար ութելու ւո է: ար: լին Դաշտուս վայրերը ջուր

Հանջվում ծանգյնելու

է

-

ս

-

կարող կաշնհկխողերի միջոցով Հրչիջ սլունրվերը են մեկ կիլոմետր, կլրոինչի առտավելավզույնը մղել ցուրը սպատճաԱյդ ավելի բիչ։ զղալիորեն րաստված տեղանջու՝

ղանքում

ուսչվելի ծեռդու մղելու

ծամ

ար

ոնղադր իում է մղվում

սարողություններ, աան որոնցից ջուրբ Ժիջոց» բլոմոի Ջրա ռլոմոյնրի օղնությաբ անտառային է տընելը կազմակերարելիս անչրաժեշտ

լիցքերով ուղղաՎրադիր լարային փաթեքանյութերը մ բարձրությունից նետում են 30--40 ած, որր Թիոներիը Էէ տալիս արգելավփակիչ Հեարավորություն (ճանբար ուց ուծ) ասոաոներում: դուիներ տատեղծել դժվարանցանելի են գլի ասվլորառլես Վրադիր լարային լիցբերը կիրառու ձսդեսյլքում Հրաշիջման Հենակետային ցծեր ստեղծելու Համեմատաբար` փար, հրբ դյլուրավառ շերտր նլութերի մեծ

չէ,

ջուրն

նեն

մի -

նհրկրորդ

Հրդեճչներ ՀոանդգՀաշվի տոննլ, որ ն են շատ ջրով լի "րշեջ կաշեսվողերը ծանր տեղասիութելիռ են կարող վնասվել: Դրա. ամար նախ ն տառաջ ղում սլից մինչն ծրդե՞ի շրջանը անց հն կացնում գլխավոր կաշեւփոհն Հաղյնում դային գիժ (կ. «Հրշեջ փող ե 2)» որի ծայրին են ջիի շիթով «նարավոր «անգցնում սոարոածության վրա են Է Հանում չրդնեչի եզրը: Առա սիողը զագցնում ծորակներ ունեցող ժԺետաղյա կաշնկքույոյին ճլուղուվորիչ: Ճյուղավոեն բիչից դեպի երկու կողմերն Չ0-ական մետր անցկացվում ն դիրքից շարունակում նրկարությումբկաշնսվխողեր նոր մարել "րդե՞ի եղրը: դնսղքում կաշհիոքնչրաժեշտության են էն, որի ժփոտմանակ վիակում դային գծերը ավելացնում ոշուղավփորիչի ծորակները: է նկատի սլետք ունենող» Հրդեչները ջրով "անդցենլին մեծ որ ջուրը մԺժակերնսային լարվածության սլսոոճառուի| է թԹոավիսանցումդյուրավառ ատ մեջ. որսպեսդի ջուրը նյութի մեջ, չրին ստոավելի շուտ ներծծվի դյլուրավասւ նյութերի հում Մոսեն որոշ քանակությամբ խոնսաղվացուցիչ նյութեր: ԷԱԼՄ մել ատարածված լխւոնումառտուցիչ է սուլխանոլը, որը փոշի է: «Խոխաս/ ջուր» դեղնագույն ատաակվու Հառսխարջրով հեն 60գ մեջ չած սրօկիչի ավելացնում սլայլուսակայլին յքաժակի Հրշեջ տողֆանոլ չափով): (Ժոտավորապնեո մեկ են սուլպլաւռրաստում ավտոցի ունոնն նր օգտաղործելիս նեն բաքի չինջ՝ լցրու տանալի տռկոռանոց լուծով, որը "ամար: շյոխուր առաջացնելու Բուքից լուծույթը դուսոթորի է է կաշնփողային գցրծ։, ոլսոեղ տիջոցովմ գալիս ւսոնդծյվում խոոութ յութ: Մուշ ցո ոչը դողատոր չունեցող տասանջվող 1 խում ջրին 3 կգ-ի Հաշմուի հրի Ժեջ հռ լցնում դրատենոնն նն սոն խոնավացուցիչ կննըադում օգատաղդործվող«Իոն», հ "Սոր լըրոցող յլ Միջոցները: «օռյոապդգորժիլու դեոլքում Հրդե'ն Խոնավացուցիչներն ճելի նպատակածարմոաքր է «անդգլնել "ն143--100 սվեոթրաժո խոնաՀարմարանք խալ ժուոուղոժոյուվ, որն ունի ճապուկ ող»

ս-

լուծույթը վացուցիչ

դեպի կաշհվողային

գիծ

բաց

թողնելու

ժծորավ՝ փողրակներով (մեկը պոմպի ներծծիչ Համար մյուսը` ճնշումային): Աշխատանքնսկսելուց առաջ մասից» պատրաստումեն սուլֆանոլի խիտ (10 տոկոսամեջ դույլի ն փողրակներնիջեցնում նրա մեջ: Մ) զույգ նոց) լուծույթ է քաշվում դույլի, ն խառնվում դուրս լ ուծույթը վիողրակով գիծ տրվող ջրի ետ, երկալոմպիկողմից կաշեհփողային

փողրակի միջոցով լրացվում է ծախսված լուծույթը: Ծորակներ կարգավորում են չրի ժավասար բացթողումը: Քանի որպոմպնաշխատելիս սովֆանոլիխտությունը նվաէ, ուստի մեջ դույլի պարբերաբարփոշու նոր քանաղում կություն են ավելացնում: Այլ մոտոպոմպերովաշխատելիս խոնավացուցիչմատակարարելու ճամար կաշեփողայինգծի մեջ տեղադրում են Հատուկ ազույց՝արտարկիչ: րորդ

Հոդեններ ճանգցնելը ճբշամարբիչ քիմիկատնեռիլու-

Հրամարիչ լուծույթները (աղյուծույթնեբով: քիմիկատների

են, քան ջուրը, քանի որ դրանց արդյունավետ դոլորշիացման Համարավելիշատ տաքություն է սպիսոքչն, քիմիկատների"պաղեցնող «ատկություններն ձՀետնաբար,

սակ 1) ավելի

ավելի ուժեղ ենչ Արգելափակիչ գուիներ կարելիէ ստեղծել նան որոշ անօրգանականազերի լուծույթներով, քանի ր պոստ ջուրը է, փոկնրա մեջ լուծդոլորշիանում արադորեն ված աղեիր նստվածք են տալիս ն ջրի մասը սպպծում իրենց մեջ: ՀրդեՀները. Անտառային առավել լայն վիքլորական մագրառում են ստացել քլորականկալցիումը, նիումը ն ամոնիումի սուլֆատը: Այս ծրամարիչ քիմիկատջրալուծույթները սովորաբար կիրառումեն 20-«տոկոսանոց `

մի:

Հանգցնելիս

սկ. 2.

Կաշեփողալին գծերիավելացման սխեման անտառայինճրդեճը

ճանգցնելիս ջրապոմպերի օգնօւթյամբ

|

գիժ, 2--կաշեփողային ճլուղավորիչ, 1-գլխավորկաշեհփոզային Յ--ճրչեչ փողրակներ,4 ն 5--առաջին ն ճրկրորգ դիրթերից

ճրդեճիտեղամասերը: ճավմեպատասխանորնն վերացված

նյութի պարունակության ներով(ըստ Հիմնական )։ Սակայն առնել, որ մոնոլիտների ձնով դրանքջրում պետքէ ճաշվի շատ դանդաղ նն լուծվում, դրա «ճամար էլ այդ լուծույթը պետջ է պատրաստել օգտագործելուց առնվազն մեկ օր

առաջ:

Փոշիանման

կալցիումը անծրաժեշտ Քլորական

է

բաժիններով, քանի որ լուծվելիս այն սաստիկ է ջուրը տաքացնում բար4քիմիկատների Հրառմարիչ են խոնավացուքիչներ. րացնելու Համար դրանց խառնում

լուծել

ոչ

մեծ

արդյունավետությունը Ճ

օա"

Հ:

։

Է

Հ

-

-

"Տ

ծ

-. -

--8

«5

|ՅՀ Բ ք

ՏՏ աՀ

ՀՀ

Տ

Տ

Թ

-

.-2-Ր

Յ

՝

Հ

Ջ

Հ

Հ

Տ

«8

Տ

8| բ

.

-

--

Գ»

Տ

«7

-

.ԵՊՎ ՏՏ.

Հ. Ր

Հ

Տ

`

ՅՏՅՀՀ Հ.Հ

ՀՀՀ

Է ՀՀ

Հ

ՕՀ

ՏՏ Հ:

Տ

Ա Տ

ԳՏ --

ծ,

թ

---ՏՀԾՃՏՅ:

Տա Օդ ԲՊ Յ ԸՅԾՅՑ

-

Շ

«Հ

|ՋՖ -

ՅՀԸՀ

Տ

աը | աօ ՀՀ

ա:

Հ

--

Է

Թ

--ԷՎ

«Տ

ՁՓ

ՀՀ

--

Հ

--«ծ.ՅՏՀ Ց

--ծ.«

Ց

Տ

Կ'

Տ

Է

Յ

Տա

մ

ՀՏՀբ.

«ՀՏ: ճՃ ՀՏ

Տ

ՅՀ

-

«Է

Տ

`

ՀԽՏ Տ

աՅ

ՀՏ

ՀՏ

տ

Հ.

`

Հ

Է

Հ

Հ

Հա Վ

Բ

Տ

ԱՀՀ

Հ

«Հ

Տ

Ց

ՏՅ: ա Ճ՝ԿՅՑ

-

Յ Հ

Հ

Ը

Յ

-

ՀՀ

ԷԷ:11

-`

ծ

ծ. 5»

Հ"

Տ

Հ

Ե

`

Ջ լ

«5

Է

ՀԽՏ ը -

Ճ

Ա

Է

՞

-

՞

ոՀ:ո

Վ

՞՝ 424.1 ՅՅ Հ Պլ Է5 ԷՊ Տ 5` Ը Հ:ՀՏՀ Հ ՀՅ:ՅՆ-Հ

ՀՅ.ՆՑ 2: ԽՆ.

ՀԿՊ

ՅՆ Է

ծ

Տ:

-

ԲՋՅՀՎ« Ը

ՏՑՅաԹաՅՑ

Ջ Ց ՆՅՅՅ ԱՇ զ ԸՅՏՑՏՀՏ ը

Է. :

ԷՒՎԻ-

Է

Հռ.Հ.-

ԷՅՅՏ«Հ

ԷԷ Հ

ՒՅԹ: ` Գ «Բ

ՀԵՏ` պ (Հ ծՏՀ ՀՏՆ

Հ

ՀԹ

ՔԳ

-

թ

ա» 8

ՏՀ

Ե.

Ւ:

Տ ՏԱՀ Ն.

Ց

Հ

Տ

,

ՅԼ

Վ

ՅՅ

Հ

Ց ՀՏՅ

Ժ

-

`

Տ

Հ

ԷՀ

Ի

ԿԳ ՆՀ ծ -

Ցա

Ց

5ՏՏՅ`: ԷԷ:

ՐՏ

ա

ՀՅ

Է

Շ-

Խ

ՀՀ

--

ՀՏ

-

Է

ՀՅՏՎՅ:«:ՑՅ

ՀԵՏՏԵՆԵՀ

ՀԵՏՆ

ՀՐ ՏՀՏՑԹ-ՅՀ

Է

--

ՏՏ Հ. «5 3 Հ

ՅՏԽՀԵՏՏՏ

ՀՑ ՀՅ

Հ

ԷՅ

`

Պ

Տ

մ

աՀ. Հ

ատՏՏԾ: 5.

Է

:՝-ե.

Տ.

Հ.

ԽՏ

ք

Հ

Հ"

Է

:-

-

Ր

Հ

Հ

Հ

Հ

ՑՎ Տա ռտ Տ

ՏՏ

ՀՀ:ՀՅ բ

:

-

Հ.

Տ

ԷԷ,

Հ

Վ

ՀՇ

ՏՀՏ -

Տ

-

ՀՀ

-

Հ

»-

ՀՀՀ

Թ-`

«բ Հ

-

ՆՏԱՅՏՅՀՅՂՏ

Հ ՀՀՀ. Հ ՏՏ ԱԵՏՏ ,ՃԺՏՏԾ Հ ատամ Թ

ՅՅ Հ

Հ

ՀՏ

Դ

-

ՀՅ

ՀՅՅՏ

Հ Տ

Տ.`.

Հ 8Հ

՛-Ջ

է

«

ֆ Է

-

:

Տ

ԹԸ Հ`

Տ

-

Հ

ՒԷ:

ՊՀՀ

«ՏՅ --52.25

Հ

Է

3:

ւ

Տ

Տ.

ՑԸ

ՀՏ:-Հ ԵՏՏ

5ՅՀ

ՀՅՀՏՊ

--4

|

ՏՏ .

Տ

Հ

Ջ.

այտ

ՀՀ

Ե

Հ

Ի

-

ան --

|

։.Տ. ՀԱՃ Ի

ՀՏՀ Տ.

Թ

ՇՊ Ծ

"

-

Տ

ՀՏ

--

Է

|

-

էթ-: Տ

-

Տ

ՀԵ

«Հ.Հ

Հ

Հ-`

5-ՀՀ

ՀՀՀՅԱՅՆ -ՉՏՒԱէի» ՏՀՇՑ։»

-

ճ.

ՀՏՀ

5:

Հ

ՀՏ -Հ-Հ -:

5: Տ

ր

ծ

--

58.

Հ

3Հ

Տ:.8 ԹՀ 5:

Հ

ՀՀԳ` ՀՀ

-

Տ

-

Յ

ՏՊ

Հ

--աՀ

ւ

-

Յ

մ

Տ

օՅ

Հ

-

Հ.

ՃԳ

..

թ

-

Հ.

ԷՏ

Հ-

ԱՊ

Տ

-

Էջ -Տ:

Տո ՅԾ

Հ

Յ Տ

-

-

Է

-

Տ

331:«Լ :"--շՀ

ՀՎ

Տ

«զ ՇԾ ՏՏՀ

ԷՂ-

-

Հ

ՀՐ

Հ

կ

ծ

Հ

բ

:

ՀՆ

"

ՏՊ Տ

Հ

-. Է

--Յ

ՏԱ

Վ

Հ

.

Յ

-

-

ՉԻՀ

"ւ Տ

Է

Հ»

:

:

-

Հան

Յ

:

5`

Հե8-5

|օՀ

--

Ե

է"

--2

ճ.

ՅՏՀ ՀՆ

ՏՀՏ ՅՆ

Տ ՀՏՅՏՅ

|| «Հ

«2

-

-

Հ

Տ

Ջո

Հ8Յ8Յ-.-՝8 8Պ.ՅՃ Հ ՀՏ

-

Է

-- ` 8

Հ-Ի.

|

-

Տ-

Ց ճ

:

Հ,

3:

Հ. ՅԱՐԻ:

-

"|

ՀՀ

Ց.Տ

ԱՑ

-

Տ

ՀՏՀ

բա

ո

։

Հ

-.

Հ

ՀԿ

-

--Հ ՏՏՀ Հ

Հ

«|

ծ

-՞Հ

-

`

-

ԷՒ,

-

«6

Յ

.

Յ-

Հ

ՀՊՎ: ՀԼ

8`

-

ե

-

:2

-

Է

Հ

Տ

Ց

ԵՏ

Հ

ք

ՀՀ

ՀԼ

,

«Ճ

Հ

|

թ

Ծ

"

-"-զ

-

-

իո

ՋՅ :-

Յ

--

-

Հ ԷԶ

Հ

Հվ

,

-.

ՀՅ

ՀՏ|. ՆՏ

Տ

`

Հ

-Շ'

'

«Է -

ք լ

-

ռ

Հ

Հ

ո

Խ

Տ

ԷՀ

ՆՀ

ԷԻ

Կ

-

"`

ծ

:

«Հ

`

8.8 Հ.3 :

Տ

-

5: ԷԹ

Է: :

ՅՀ

Ը

Է»

ՀՏ Հ

..

`::3

Հ

ՀՏ

:

Տ

ՇՀ

.ՅՑ:Հ5ՏԲ

ՇՀ ՏՅ: ՀԱԻ.

Հ.ՀՏ

Յ

Տ

-

Հ

ՒԼ:

Տ:

Տ:ՀՀ:ՀՀ 518:553 ՏՏ -

Է

թ

:

«ՀՀՀՅՅՂՏՀՅՏՏ

Հ

«281 ՀՆ

ո

` աաա

ՀՏ

ՀՇ

Հ

Դ.

-

ՅՅՀՏ

:

|

Է

:

լ

Է2՞

:ՀՅ:34 ԲՅ:2Հ2Զ աթ--71-2:.

ծ. 8. ՀԱ1::

ւ

"

.

ամ»-ՅՀ

-

առ

Տ

պ

:

ՀՀ Տ

Պ

-

5.

1:12

-

:

:

:

-.Հ 24:

-

:

Տ

՛

ռ

:

Հ. :

:

Տ

:

Հ

Հ

:

Յ

|

:

-Տ

ծ

՝

՝

`

ի

է

`

է

Հ

Հ

ՈԱՀՅ - Ւ,Տ

Հ -:. Տ» Ը

՝

:

Յ.

Է

Տ

Ե:

5-5 ՏՏ ԷՎԷ-. ՀԿՏՀ

:

:

`

«Հ."Ց

-

--

-

.մ

Հ.:-

Տ

`

-

Տ

-

Հ.

Տ

Է

::

Տ

:

:-

ՒԷ Տ

-

:

ՑԻ:

Հ

5.8

: :

:

-Հ

Տ

5Հ

Հ

:

Զ

»

՞

ՀՀ

Հ

յ

Տ

ծ

Հ

:8 Է

-ծ-

Տ

Տ,

էյտունին

Հ

-" --

«Կ

Տ

Հ ` Հ

«

Է

Հ -

Տ Հ

`

--

Յ

Հ "Հ

-

-.

ՅՀ

Հ

-

Հ

ՀՅ Հ.."`

-Հ.ՊՀՀ-Հ-

Հ Ի ՀՀ Վ Է ՎՀ

-"Հ-

Հ

--Հ Է

`

ա Է

«

«յ Յ

Հ

ԷԸ Հ

`

Հ. Զ

.5 -

Է թ

-

ի

--

Է) -Հ զ

Հ

`

Հ

Հ

Կ

Գ

"`Հ-

«Հ-շ Տ

-Հ-

Հ

Հ

ԵՋ ՀՎ `՞`Հ-Հ-ծ Հ -Հ Է. Հ Է

Հ

ք

-Հ՝Հ« Տ» Հ

ՀՏ

Տո

ՏՀ Հ

Հ

Հ

։

Հ

-

Յ

ան.

Տա ՀՕ

Հ-

: ՀՀ

Հ

ՅՅ

Է

-:

.Յ

«Հ `

Հ

ա. Տ

Փ

ՎՐ

՞

-

--Հ

` -Հ

-ՏՀ Հ

Ի»

Շ..

.Հ-

Տ

Տ Հ Է

Տ

Է

ՀՎ

Յ

`.

Փ '

-

Տ

Տ

«-

Հ

Յ

Հ. `

Հ,

"5

3. Տ.

Տ

-

բ ծ -

Տ

Հ

Է

Հ

-շ58 ՅՅ

Հ

-

ա-ի

-

Հ

ե

Հ

ռ

Տ

-

-.

-

Թ

Հ

`

Յ -.

Հ Հ

-.

-

`

Հ

Ճ

յ

Հ

.-

Հ.

`5

«Հ «ծ -.

--Հ-

Հ---՝ ՏՏ

ՀՏե

Հ- ՀՅ Թ

Տ

ք

Է Տ

Ք

Խ

Բ

`.

«8 -ՏԺՓ Հ

«5

աՓՖՊտ ՀՑ ՅՀՔ

Ք

Տա

Ն

ո

Հպ»

ա

Տ

պ

Հ

Ե.

ՀՅ

ՅԹՃՑՇԶՅՏ

8ՀՁՎ ՓԵ Հ«.

Է

ՅՅ

Էս Հ

ՀԿ Ե ՀՅՀՅ ՏՓ ՏԹ

|

Է. ՀբՀ

Յ

ԾԱ--շ

(ՕՌ--70)

լվացող

միջոցը՝

բազ

| կամ Հեղուկ (0,5 սոռկու ծավալին դեղնագույն ծեղուկը (1 տոկոս

բաց

դարչնագույն թանձր լվացող

«Պրոդրես»՝

ծավալին): ԷԼ1--7

է, Հիանալի խոնավացուցիչ ջրի Համար որբ սուլֆանոլը, տվյալ դեսյքոււիպիտանի չէ, քանի որ չաջն Քլոլոսկան կալչի լուծվում: մագնիումի ղերում

ցիուժի

1:

կ՞շակի աբշձակում): ՀՇաշիջում(հանդիպական

Հրաշի-

ձՀրդեչին դեմճչանջուժը գետնատարած կամ պագաթնային «Հրդեճի ճանաարձակումն է` կրակի ժամանակին դիան կուվ: չլար"չին սսրդգելավակիչ լայն դուռի ստեղծելու նղ են «Հենա կհսոււ յին դուռիներից:ՎերԳեո ւսրուս սղասոկանում ճան ապլարծները» ւու

Հրաշիջումը

ոկսոաք

ջիններիս թվին են գետակները

ները։

չեն

ապա

նիղմներով բաբ ված

ն

ձեռքով

Եթե դրունք ուսծՓմւսնագծերը: բնական յլ մելու կամ տարբեր դործիքներով սմ 80. են Հանս լա չնությամբ -

ու

ստեղծում

Հենասդուռիներ:

Հաճախ Պրակտիկայում

-

են

կիրառում

արագացված

ծրա-

Հենակիուսյին շիջումը (1կ. 3): Բուսածածկույթը (առանց ա լրվվւծ որ չուղասելով, սյլնո դոտու) ծրկիզելուը Հետո, են կրակապատնեշի՝ տարածությունուտեղծվիչ Հանդցնում է Հանգցնելըտնում ղեպի ՞րաշիջող դուռին շարժվող մասը ն Հրդեչշին ւատվածի մինչն "Հանդած ժամանակ, նքան է դնեմճանդիսանշարժվող կրււկանպրի Ւիջն առեղծվում «Հենադուտու կամ արադացայրված դուռի: Ժամանակավոր երբ Հրդեչի յուարածումը դադադեպքում, է Հանքաբացված գուռի սոեղծել այն ս

չած ռում

Հրաշիջմւն է,

ծարկավոր

Հակառակ հղրբի երկայնքով, ոլոռեղից Հրաշիջումն է սւկոավել: եզրի ուղղությամբ կրակի Հնարավոր է, ռր այդ գեւչքում օջախներ առաջանան: կիրչսոնլ միջին սուսքիքի ծառա-չ կարելի է Հրաշիջուժմը որտեղ բուսածածկառուցվածքի շրջանում, Համբերի լար ռուլթի այրման ՀեւռնանքուվբԲւսցատվում է կրակի անցումը դանվելի անդա սաղարթներին: Հրաշիջման կրակը Յ--6 է տարածվում, քան Հրդեչը։ Այդ պատճառով Հրսշիջեդաղ են այրվող տրքան լնքաան, չիս ծրդետչի եզրից Հեռանում տրագուէ: քամու Եթե ռոտու ջոթնասատիկ լայնությունն մետր է, աղա բուսածածկույթի վայրկյանում երկու սա

ՀԹ

Տ 2

Յ

-

Տ

--

-. շԶ ՀՇ

--

--

-Լ.

` Հ ՃՆ աէ Հ Հ Հ «5 Ց: Տ ՑՏՀՅ .« ա.Պ Էծ. Շա պտ

ՏՋՑՀՀՀ. ՅՀՔ: Հո ԵՑ ՋՅ Տ «Հ Հ

։5 Շ- 55: թԺՑՋՎՀ. «ՀՏՀ ՀՀ ՀՏ պ: ՅՑ Յ `"

Ի«.ՋԳՋՊՀՏտ«

ՅՅ» Հ ԳԾ. Ց

-

ն

ԿՅՑՏՑՑ`ՅՑ

` ԲՔ'Տ ՅՀ» ՁԿ Յապա

թ

-Վ

-Փ: Հ

"Հ

Հ. --ԵԽ «Վ

։.

-Վ

քլունը

«ե.

թ

ֆոնտ

2)

«(անցավոր

ԱԱ

յթվելու

Ճազատաշմաս :

«ոպոգոգաու:-

աք

լ

,

:

արարո

ո»

զչռադի:

Մար)

՛

2».

'

.

ե

ա

զյա:

ՋՈ

ոՀ

9)» շԿՐԾ

վտանգ այլնա չկա, ուսաի խնտենաիվ չրդեչտի դեղ քում խռրձուրդ է սորվում ձճրաշիջումի կատարել երեկոյան, դիշերը կամ առավոտյան ժամերին: Ուժեղ քամու դեպքում Հրաշխջոււմն

նախքան

արդելվուժ

է:

դոտի անցկացնելը Հենակետային նշաձողերու են դծում տրասսան: Այստեղ կտրուկ ոլորախներ չեն լինե դրանք կարող են փոխել ճրաշիջման ուղղությունը: Եթե գու, քամու «ենադուսու ուղղությունը միջն բնկած անկյունը է դ ստիճանի ւզակաս տվխճ անի ց ավելի)» ւա (135 ւս ոլւս ն կրակը քամու ուղղությաւբ տարածվի կանցնի Հենագոչ վրայով: ամաշ Էէ խուսափել տրասսասն փշատերն ւէաոանտառով, խիստ աղտոտված անցկացնեդաշ տեղանքով Հենագոտին իրենից պետք է ներկայացնի շըրլուց: փակ ենվի «րդեչը կա ծայրերով ջան, աջսիդքն՝շրջավխակի կրակի կողմից չճաղթաճարվողխոչընդոտների վրա: ՀաՆախքան Հրաշիջումը Հարկավոր է ձրդեչճչի կողմում վաքել Հենագուտուըց 5 մետրի վրա եղած մատղաշ ծառերն ու չանցնեն գոտուց որպեսզի դրանց միչոցով կայծերը ժինրը, կողմ: Փշատերն մատղաշները պետք է ճատել դաղաթծառերը ներում դեպի ձրդետը, Հակառակ դեպքում այրվող են ն «կամուրջ» դուրու կողմն ընկնել կարող ստեղծել կրակի ն տանում են Համար: Խշուրը ննտում գոտու վրայով դեղի ճետո կանխվի կրախորջըչ որպեսզի «րաշիջումը սկսելուց կր սոտարածումր Հենադուտուն մուտ գտնվող ծառերի սսղարթքանցնել այղ ենրին, քանի որ կրակը կարող է Հեշտությամբ հ Հրդեճի նոր օջախ ստեղծել: դուտուց ՞

ս

«ռու

ճաշն

ծթայշրացչա ծ»

22.644շատանան |

6-0:

Իրաւ արաւ.

ԻԶ

«ՀՎ. 2)

Հռ

աքա» ԱՏԵ 2"

ԱՅՅ ո

ՍԱՐԻՑ

Հճտաք

Հաաաամոր

ՀԽկ.

ԱԱ

Հաջած

:

«շաա

ց--»«Հ

այն

ՅՅ

-

Ժ222

ՐՅՒՐԾ՝

ԲԻ

ՏԻՐ

ՍԱՅՔայրա

ոաԱա

զրա

Տ

-

ՀԷ

Հ. Հաաա

2,շշ.:

`

ե

'

ծմքՀաքատացեա

ՏԻ

81.

զ"

ՆԽ,

Հրատա

Տ

արու

ԹԻՑ

Հ

ցած

ջշճթ:

Նեղ 1

Հաա

Մարամի

Համաշ»

/

Տ

Հ627.

Արագացված ճրաշիջման եղանակները ա--ճրկիղումբ առաջանցիկ կրակով, բ--Ճրկիղումը «աանրաձն» եղանակու| դ--Ապաասկաձն» ճրկիզումը, դ--սանդղաձն Հրաշիջումըյ 8.

'

4--կրակմարիչ:

չենադոտու Դ

դե դոոլք

ում

(0,93--0,5

մ)

«րԻՎ17Դ ում

են

սան-

քանի միջականորեն նրա մոտից ն առանը բացթողումների, կրակը քամու որ տեղամասերում միջոցով բացթողնված ձենադուտու կարող է մոտենալ ն անցնել ճենազուտին: այն է կարելի (1,5 մեւորից չսվելի) դեպքում բուսածածկույթը Գեռու մետր ծրկիդել դոտուց 0,5-ից (Մու ած եղոաուսկի ու վառելանյումի բնույթին պայմաններին, վիճակին )։ Դրուորոշ չափով կարագանա: նով իսկ Հրաշիջումը «ատնրւսձեյ ումր ծրա մլարելի ՁՕէարադացնի է խաշիջումը վարոլի րագացնել կրակը ույ. բաց Այս դեպքում բուսատծածկույլթը րր: թողնելու միջոցով: կիզում քն ոչ միայն երկայնքով:այլն դրան Հենադգուտու

ուղդաճայաց, յուրաքանչյուր

ատամիկների

8-4

աուկ դեսլքում կրականղըը

Հոկ

որի

խորությունը

6--Ց

Հետճւսնքով

կրակը

կարող է դեպքում

Անչրաժեշտության

մետրը ժԺեկ։ Ստեղծված մետրից չպետք է անցնի,

մեծ

փոխանցվել սաղարթներին։ րակաեզրից6մ առաջ

է դյուրավառ կատարվում նյութերի բանից «ետո, երբ այրված շերտր քւսն 5 մելի: Թի

ռան Ո

աշխատա

ուսոջին, նեիկրորդ

կան

աիյ

բայց

ծրաշխջումը:Այն

կոն

ն

Հենագոսիներում՝

դւսվան դ այյ:

ջերմություն կարձակի,

բծավոր

Հրաշիջում,

«Հասնում

Է

ոչ

այն սլակաս,

առավել անվտանգ է աստիչ Հաջորդաբար խրադործվում չ

լուս ժամանակավոր,ալա Հիմնա մի գուին դարձնելով մյուսի ռանդ-

Վվերնու Հիշատակված րաշխջման եղանակների դեւղմնծ անջատվում է քանակությամբ ջերմություն, որը է ստեղծում դայժաններ կրակը սաղարթներին փոլսանցվելու Պամար։ Բացի դրանից։ լիացուցիչ կետեր կաս դծեր ճրկիղողները դանվում են կրակի երկու գծերի՝ Հրդեչտի ն Հրաշիջման Ա իջե, որը է: ոսնգավոր .յդ իսկ պատճառում Հիաշիջման տարբեր նղանակների Տամակցումր է զեւոթ առափնյաայես կիրառել գաղաթնային Հրդեշճների դեմ տարվող ոլա ցքարում, երբ անրաժեշտ է պգալի լայնությատբ դուռին այրել սածլիանասվփիակ ժամանակուսի: ժամանա Հրաշիջմ ան կ բուսածածկույթը Հրկիզոււն 37 Քում

ՀրկիզվողՀւ

ույ ապլարատների,մոմերի, չոր չեկեղեից, մամուռից պատրաստված ջածերի

Այս նողատակի Յ4-

Փիր

Համար առավել

«Հարմար

են

ն

թուի ց, կե«օգնությամբ: ՅՃ

ՓԱ

հ

տի ղի որուռրույդաւկաթիլայինդործողության խսչողչս արաւոներբ: Վառելիքը(Բենդինի ն դեղզելույին մառելոույութի հոսռնուրյոր ) ծորակով կնքնաշոս Հասնում է ոլատրույդ ուննցող այիիչի 1: Բանվորը կրակը առսլակերել տն

չիք ուղի դեպի բոաածածկույթը: Վաանլիքի են կարգավորում ծորակով՝ եթե ծորակը լրիվ է բայուժ, մնոոնլիջը չի Հասցնում այր վիլ ոլստրույդի ֆր ն Ժեմ է դնոտնրն՝ ապարատի ետեում, շարունակելով այրվել, որն սոսա շովուժ Էէ ժաժկույթի Հուսալի Հիկիդումը: Ն--ՓԽ ապարատի ազիիչը գտանվում է 15 մետրանոց ւլետթ

է

այրի

բաշթողումը

մետաղյա դյուրաքեք կաշեփողի ծայրին, մի ծանցամանը, «րը է բանվորին «Հնարավորություն տալիս մբաժամանակ կատարել երկու գործողություն՝ սայուուս կա չին սրսկիչով Հրւսշիջման ճամար ժամանակավորաավես «ենաղուռի Հար-չ ն թել հ այրիչով ՓԵ կիղել ծածկույթը: ՅՃՅՃ--ՓԱԵԱԼ ասրարատների դանդվածը շուրջ լիքը վառելիքով 4կգ ք. ժամ վառելիքի է 2-5 պաշարի բավականացնում անընդ ա աշխատելու աժար: եւս Ճամփար օղտագործում Բուսածածկույթի Հրկի դման նան Քամու ժամաերկաթուղային աղզգդանչանային մոմեր, նակ մոմը չի ճանդչում, «ռալիս է բարձր չերժաստիճան, է բուսածածկույթի որն առպաչովում Հիկիղման Հարկավոր է արագությունը: Մուր այրվում շուրջ բուղե: Անտառային Հրդեչների դեւ տարվող պայքարի այուտեղ շարադրված «իմնական եղանակները պետք է լավ յուրացմեն քաղաքացիական պաշտպանության կազմավորումների բոլոր անձնակազմերի կողմից: Այդ հղանակնեերը քաջ գիտենալու դեսլքում միայն կարելի է Հաջող ե տակոիկապես դրագեւն սա յքար մղել կրակի դեմ: 4.

ԱՆՏԱՌԱՑԻՆ

ՀԱՆԳՑՆԵԼՈՒ

ՀՐԴԵՀՆԵՐԸ

ՏԱԿՏԻԿԱԿԱՆ

ԵՂԱՆԱԿՆԵՐԸ

:

Անտառային Հչրդեչները ճանդգդցնելու տակտիկա ասելով Հասկանում ենք Հրշեջ ուժերի գործողության այն եղանակը: առաէ կրակի որը նախատեսում դեմ տարվող պայքարի հ վել նդատակային ձներ ովյալ կոնկրետ պայմաններում Տրաշխջի ան առկա միջոցների ուսցիոնալ օղտագործում: ոկ ւխ կւսկան Հանդլնելու Սնուատույին է սիշչոկում ոլլանը Հրշեջ թամբի ղեկաոչրթ Հետախուղական Հիսիան վրա: /չ եժ վալների Հիղետչր ղեկավարն ԱՌՈՋ ոռ ձամբ Է Հեւռախուղում, խոշոր մփասշտաբինը» սովորաբար` Հետ ախուղական են թմբերը որոնք ուղարկյում (շդակննրը)» Հրշեջ խմբի ղեկավարի կամ քաղաքացիական սպաշտպանության շտաբի կողժից»բացի դրանից Ճրշեջ իմբի ղեկավարբ ճրդեշի շրջանի վիճակի վերաբերոյլետք է ծանոթանա նան ժայ ավիացիոն Հետախուզության

Հրդեչները

Գետնատարբած

տվյալներին:

հոդեհը հանգցնելը:

Գնտանատարած

ան-

ւուսուույին

ծրդեչները

Տանգցնելիս կիրառվում է ւռառկւոխկաեղանավ՝ ՀլդլեՀչի շրջափակում (կրա ծ րդետջի ճաւիքյո ույ

Հիճոազան ա 71":անդցնելը «ժռգզրը

(թիկունքից) Հաաա

ծրդեչը «Հանզցնելի ճակատից դեպի թները, այնուծելոն ծրդեչի Թիկունքը

անցննլով: մեծ ոչ Փեւտռնատարած

ուժերն ու վերացնում

ու

ն

«,շան

Հրի

Հթշեջ

միջոցներըքիչ

կամ

հանցցնեոշ -

են,

Թիկունքից (նկ.

այո

թ

Շյշւ2զՀ

կրակը մարոսք

սկսած:

4)

Ե

--Հ

թռուցիկ

Բրդեճները

տակտիկական եղաճակճերը: ա) ճրդեչի շրջասիակում, բ) ճակատից Հանգցնելը, Քնց Պանդցնելը, դ) ուժեղ Տրդեճը կոմբինացված Դանգցնելը:

Բանգցնելու

դ) թիկունհղզանակոլ

-

-

Դյուղերով ձաղկելու կաք ծող (ընելու Ւիջոցով աբողջ սարագծով միաժամանակ կրակը Հանգցնելիս աշխատող

Հրդեչանզբի որոշակի

խմբերի Համար առանձնացվում են տեղամասեր: Խմբերը պետք է այդ տեղամասերում կասեցմտեկուսացնեն ն խոսպառ վերացնեն ՀրդեՀչր:Հրդեչը

մոր» Տյանդյնոււմ

Հանձնարարված Խմբերը

Ճոռկատի ը դեւղի թինունք: մոնդլմուի մա ւումք դործը վերջացնելուց Հեւ ո աեղաեն «հոխվում դեսի լուս տեղամասերը,Հրդնեչանզրերի ուղեն

դությամբ: Վերջում պետք է շրջել Հրդեծված վայրում, Հողո մարել դեռնս այրվող կամ ծխացող տեղերը: ՀրդեՀը վտանգի դեպքում մարված օջավխր

խորանալու սպզեւռք ծանջքաւբուցվաւծ շրջասիակել դուոխով, որեն

Տ6

է

առեր

աալ

Հռրորոգսնլ

Ա

աննշմարելի

այրման րդո՞ջր:

Թույլ Հրդեչները վերաջվում. արսկիչներից քիմխական լուծույթի

են

օջախ:

կամ ձեռքի շիթեր շաղ տալով: Ուժեղ բոցի դեւղքում աշխ տւուսնքըկասուսրում են զուլգիրով, մեկը է շիթը կենտրոնացնելով Հանդցնում իսկ բոցը, օեռվից Ժյուսը ավելի մոտ տարածությունից ցրիվ շիթով ջանասիչոր րությամբ մշակում է կրակահզրը: Այրվող կոճղերը, ջրին պարտադիր կերպով խառնում են "" վերը նկարադրված եղանակները են կիրառվում ույն դեպքերում, երբ ձրշեջ ուժերն մխջոցեն ները թույլ տալիս եղրերն ավելի մեծ արագությամբ Հանդցնելչ քան Հրղեչի ճակասոն է շարժվում: Եթե տյդալիսի Հնարավորություն չկա, օշրինակ, ուժեղ, դիխոնատարած են Թռուցիկ ծրդեչի դեպքում, ստեղծում արդելավփակիչ գո ատիներ կատ կատարում ծրաշիջուվ: կայուն դեւո նաւոարաւծ չրդեծշներ մարելիս արդգելավփայլիչ դուոխների ուռեղծումթ է: ռլարտադիր դեպ Կայուն Հծրդեծր դանդաղ մ։ոարածվելու քում չեն անդցնում, եզրերը բնդչանրապես լլ|'" րդեծջը Եթե կայուն ծրդեչր ուղեկրըտեղավփակում են միանգամից: են ժում է թոումիկ ուժեղ Փրդեծով, նախ կասեցնում թոռուտո շիկ Ֆրոհչի սոռարածումը, ձեռնամութ օջախր լինում տեղավփակմանը, շթջասլաւոնելով այն արգելչուրակիչ գուռիով: Մեքենա չուցված միջոցներում, ոյայթեցուժների՝ եղանա-չ կով ն Հրաշիջումով արգելափակիչ գոտիների ստեղծումը են առաջին Հերթին կատարում ձիրդե՞ի ճակատային մասի աոջը: են դուտիների ղուդակցում Արդելափակիչ ստեղծումր եստ: ուտարբեր Օրինակ, Հրդեջր Ժարելու եղանակների Ժեղ ծրդե՞չը մարելիս (ոկ. 4.) կրւսկի Ճակաոի դետ կարելի ք բացը թողնել ծրաշիջում, թներում սռնղծել տսրգելասիակիչ ն այլն: շուռի, իսկթիկունքից եզրը ողողել չրով ձՓասխարնալատակաչ՝ Արգելավփակիչ գոտիներ ստեղծելու ն մեքե խմբերը Հարժարէ օղտադործել այն ջոկատները, մնում են որոնք նալյսցված օղակները, քաղաքացիական ոլա շու անության մեջ: կաղմավորումների նան

չրով

արորը Հանգցնուիս

ԳԱԱ

լո

ւ

լ

ու

20003ՈՆՀ 24 4աֆց 2 ա

Անտառային գետնատարած

Բիմնական Հ

|

5)

Բ)

4.

ճակուոր)

ՀրդեՀների դեպքում նթե միջոցները բավականաչափ են, կրականզրերը նն ամբողջ պարագծով միաժամանակ (եկ.

եթե ուժերն փն Հաշ) ճակատից (եկ. 4բ)

Նկ.

(Լոմ

"ր ՊԱ

անպայժա-չքանի

|

|

մ

ն

վելի

լայնությամբ

ք սոհղծել հուատակածարփար

գելամիկիչ

ւր

Ժեքենաների

դուռիներըը

ծամալիրի

ո

օգ-

նությյաբ: Օրինւսկ, երկու ուղեժարթիչի է մեկ բուլդոզերի յության դեւզքուժ «սովաւ եյ դուռին ստեղծում արգելասվխակիչ Հետնյալ կերպ՝ ուղեչարթիչները երկչեղջ դիրքով բանող ն մի են մասերով կորում վող ծաեր լ, եղտուխովաում

Հթ

Ւ

Ճ

չմ

Եջ:

:

ծ»

222. Յ-. ե՛լ

սո

իսկ բուլդոզերը գրելդերային դիրքով բանող մասով ժինչե. ծանքաբաց ված բնաձչողը մաքրում է եղրերը, դեղի սուսրած-չԺան ճակատ ամասք ոհ ղասիոխելուվ ծռերը, բուսածածկույու թրն Բնւսճողը: Մեքենաները կարելի է օգտագործել նան

ւս(ուզե ս՝ ուղեշարթիչներուվվրորել ծառերը, փուկ բուլդողերներով դրսե ք բուսածածկույթի ծողի վերին շերոխ ՃՀեւո ճեռացն ել գուռուը: 30-50 սմ տրափաղիծ ն ճյուղավորված սաղս րթն իր անտ նեցող ծառերով յին դանգվածներում արդգելասիամիչ դուռիների լայնությունը Տասնում է 20մերի:

|

վ

ու

ՀՎ---Տ

|

ու-

«2

աու

Ծան

դեալքերում օդոսդործում բաղկացած հրեք բուլդողերից

ներ, ներից (նկ. ո

5):

ՓԳ եւոնի բավարար որֆաշեր:ո ունեցող

են

ն

վելի զոր Համալիր մի քանի ուղեծարթիչ-

|

Հանձնարարվուժ է Հողասիոր տնխխիկայով ակոսներ վորել դրանք լցնքլ ջրով: ինչես նախատես նշվեց, պայթուցիկ նյութերի օդնուչ Թյաւրբ նս կարելի է արդգելասի ավիչ ռուռիներսանդծել: Ըդ որում եչս Քաղաքացիվիւճկւան պանության շմ կաղժավորունն է օղոտսդործվել խինձնա դ մի, նավո աւա որա ւուո ն

`

«ր աան նար կատարելուկուվ՝ Հեւաավխուղակւս

Հորնր

բացել,

րող

ցթուցիկ նյութեր

ոՀ

ն որս

ո

ւ

դասավորել ն ւսյն: ՀրդեՀշների «րշեջ ժեքենաների օդնուն թյամբ միշո պետք է վերացնել Ճակատիը յլնունեւոն՝ պարագծով բնդգրկել օջախը: նայած իրադրությանը, կարելի է Մարել ճրդեչի օջախները կամ միանգամբց,.մի դիրքից հ սոուսվելադույն թվով Հրշեջ փողերի օղու գործումով, կաք «կղբում նախ եղրերի բոցը վերացնելով, կասեցնել Տիդետը, նսկ ճեոռ ջանասիրաբար վերջնականապես մարել այն: Տակտիկական այս վերչին է ՀրդեՀթ եղանակը կիրառվում ա

Գետնատարած

ծք

|

5.

Ղկ.

ԷՅ

Երեք

բուլդոզերներով մ լալնությամբ

11371-ներով

Հ

2. ԷՖ

Դ

-

ն տԺփինչն0,5 ւմեւոթ կՎրողունակություն տեղանքի սր գելասիուկիչ դուտիներուի

Հ

ի

ն

8.

ֆԷ `

-

ՃՖ

:

ւ

բուլդոզերային արգելափակիչ

սարբ գոտու

Արո

ունեցող ստեղծման

սխեմա

չանդցնելու ջախ ժամանակ ար

դեպքում: գծերից փողրակային ները ջրածածկ ԵԹԵ Պո սրսկիչներով: կամ ներից լցված դույլերով ն խոշոր, նն Համար կար մո դրանց տեղափակման շատ ուժեղացված Հրշեջ փողրակուր օդատագործել սխողրակներուվ ծեր: երբ չրի Հրդեճի խոշոր օջախները մարելիս, տարածման

արագ

են

անում

-

"6 '

ների

լուծույթների)

բաժանում հ

այլ

են

մեքենաներ

մ

Գրան մատակարարումը իո , կածանների՝մար

ըայնությամբ միոցնելու

չր

Հրշեջ,

ճամար:

Սաորգքտ " Դ առաջանում ները Հիմնականում Տ ռա ոթ այ որպես լասոճառը, ձրդեճների ոնտնյա ՛ Ն Ստորդգեւոնյա ձրդեճների ո րած ձրդեճն մինա կամ կրակ Համար օգտագործվում արիշ ՀԻՎ ւ, Ջուրը Հրդեճի օջախներն ների լուծույթ: Ստորգետնյա ճոդերների մարումը:

ար

,

են

Փր

ի

է:

է

չուր

են

ձրշեջ

ճասցնում

:

-

.

ն

մեքենաներով:մուտուպոմսպերու: ծըրՍոորդգետնլա մարելիս ուռավել արդյունք է տարիս «խոնավ»

ջրցան

դեշները

ջուրը: Ստորգետնյա Հրդեճները տեղավսկում

են

նան

դրանց

ակոսներ փորելու: Ակոսներըփորում են աւ վաւոր մեքենաներով կաի Գոտու միջոցով: այթեցումների ույ|1ո բոլոր ծառերը, որոնք Հրդեչի կողմից Հարում են սակոսին, ղզեւտին ե տրասալում գագաթներով դեպի «Հրդետչը:Ակոսր արտաքին (ճրդեծի նկատմաբ.) շերը լցնում են Հարք բուս ցՀած ողով կա մշակում Փիիկատային շուրջը

ներթին

շենը

այրում

են:

Ակոսները Հեարասյորության

դիմ

Գացաթնային Հրդեձ-

-

Հաաա տառայել), աար դրանց

ժեշտ Վոր

է

Էլ

հոկ որոշելու

նպատակով,

որտեղ

անչրա-

արճնսսո ուկուն Հենադուսիներգցել: Հետավխուղումը: կատարել

րանա ԻՆ

ողղախիոներով, է

Սա

որովննան

դանդաղ աժդանը աա.

բ

ամրա

յ

Գազան ային կայուն Հրդետըսովորաբար լինուը անգամայն խաղաղ կամ թույլ քամիների ժամանակ ն Հաս

ութ

էլ

է

1-2

վում նակ

չունի

Հատուկ արւում

կմ/ժ արագությամբ:

ված

է միչ դրա

ճակւաաւո, ւուսր ուծ-

Հրղեչի Այդպիսի

ժամա.

կողմից կառսուսրում Տրաշիջում, (ոսսեցնելու Համար բավական մ է Հթկիզել 20-30 լայնությամբ գոտի: Սակայն, Հաշվի առնելով, որ թամին ռասականալու դեպ ջում Հրդեչը կարող է թոուցիկ բնույթ ձեռք բերել, գոտու են

չորս

լազնությունը մինչն "

Հնարավորության դեպքում

պետք

Թոուցիկ հագաթնային (այսինքն

տետրի:

է

Հասջնել

Հրդնչր տարածվում է ծառերի սաղարքներով, քամու ուղղությամբ ճակատով), Թները ն թիկունքը, քատ էության, քրենցից ներկայացնում են գետնատարած Հրդեծ: Այդ ալատճառուվ առաչին Հերթին

Նճծավճմ»այյրծ

ը -

Ս

սսՓ-

մյայքարի միակ եղանակը ծրաշիջումն է: ալին Փաղաթն Հրդետի եք Հեռախուղուը կատարում օջախի մոտավոր սաչմանները, Հրդեծէի չարբժժան ուռղությունը մ բնակ սն սսյն արգելքները բոսցամայտնհլուն սրութ են լով, որոնք կարո աստ ասեցնի կրակ Հրաշխջիութ

չենազուիներ Քում` այն բնագժերը

22 Էոայ44

լուծույթներում,»

Գագաթնային հոդերների մարումը:

հերն

22/

-

«2.

«՞

ա--ճանքաբացված ենաշերտի բ--ճրաշիջում ստեղծում, ն Հանքաբացված չերտից առվակի այն մատից, ռրանղ է Հունին շում Հակառակ.ճրաշիչման Սեմն ՛ մանրից Հուս ո

Աաաա,

Ա»

գիծն թրա

սկսելը քամին

թայի աաա» :

`

Արան Ն Արար Սիջոցառումննր, ,չ Հեն, ջումը սկսում ոովկամ Հրա-Է Ն եար) Ա ԱԱԳարա ն ոեր, ուրաարածն ո վ (ոմ է բուսածածկույթը: Աաաա ագիր Տրկիղում ո ՊԱ Հաջորը այն բանից Հոտ, քրբ կրակը քում մ է: ուղՌլորասլտույտ արոր րը «աւուա ԱԱ ԳԱԱ ԱԱ անան խան: քարը Յուրաքանչյուր 3-4 Գ ". Հենագոտու ժամապած ձրաշիջյան ավնձ վերացնելու ԲորաՑ6ի ԱՆ ԱԱ երանարու Համար: Քննում քիզունքու գրադ աա Հրրեծները: հաա Պին աալ աաա Բայնղգու: այոնոնքուն որտրղդ առամոլ աոթեԴրա ումբ: Օրինակ, անտառային րաի իրք "ն այո նաք: առանձնապես դժվար է կասնցնել արաք ոնել ճակատի փոփոխման ը Հե ավո Հրդեւի Փաշվի ոոնարկգում

8ն

են

ճակատով Հրգինի ճակասոի երկու խմբեր, որո

ելու

|

ր

Արու

"

,

մուս

լւ

ւ

'

՝

ւրւյույ

'

աար

շո

Հեռանում

Գոու

ման

Դ

ՏԱ

ւՀ

7"

ու

ծ

Արո

1.

աԺ

Ր

Բաշ

ը

առավ

Մ

|

ո

ա

է

.

'

բ

Մ ու-

6Լ

թյունը դիմել

ուղղությունը

քաու

փոխվելու միջոցների:

դնեռլքում

ն

նախօրոք

փար ոււուսսվա ւն Հարկավորէ խուսաանտառում սիշատերն մատղաշ Հրաշիջում կիրառելուց: Շայրաճեղ դեպքում Հրաշխջումը պետք է կատարել միայն կածւաններից կամ ուրիշ բւսվականաչավփի լայն բոսցվածքնեւ րիք քանի որ այլ վերո Հրաշիջժան կրակը մանու ււ յ ժն Հս

նլ

կընդգրկի սաղարթները ավելի կուժեղացնի: Ժազաթնային Հրդեճի

ն

Հրդեչը

կանգնեցնելու

փոխարեն

Ժոո ճակատին անիջականորեն նկատվում այսպես կոչված Հանդիսական ձգողություն, այսխնքն՝ դեսի Հրդեչն ուղղած օդի Հոսանք, որբ զդալիոէ Հծրաշիջժման առաջխաղացումը: րեն արադացնում Մակու լն Փրաշիջման սկիզբը կասեցնել ինչն Հանդիսական ձղողություն ժի ոչ րդետի դեսլքումՀի կարելի: Փաղաթնային է, այդ եզրը շատ ոլորառւտույտ պատճառով Հրդեչի ամբողջ ճակատի անդի լական սոջն ձգողությունը միզիաժասքանակ

է

Ս

չի

առաջանում:

Փեշերը ծառերի սաղորթներով գագաթնային Հրդեչի է ն, «արաժումը ձամարյա դադարում «եւոնաբուր, խիստ է նվաղում Հրդեճի առաջխաղացման արագությունը: Ալդ ն ք իակ պլաւոճառով ուշ երեկոլան վաղ լուսաբա ցվն ույ.Խսուք նս, ավելի ինտենսիվորեն Հանդցնել որ ճրդետջը, առավել է: ծրաշիջում այդ ժամանակ կատարելն ավելի անրուսնդ Գրականության ժԺեջ Հանդիսղում են դաղաթնետս յին ՀչրդետչՀանդի ղական ները վերընթաց կրակով «ճանդցնելու նկակրակ, որ ստացվում է դադաթնային բուդրություններ, Հրդեծի ժամանակ: ճակատը ժուտենալու ՀԳանդիպական ձղողության ոլա ծին Մանդես դալու նախոտոլն դլութոա՞ււվաու նլութերիըց Հեւոո։ ալաուն ասով ուծ ուրդել սլան եշր Հիղեչելուց Սակայն, դեո կրակը չի շարժվել բառ բաղմաթիվ դիտումների, քոնի Գաչի լինում: սաղարթներումն անդխապական ձգողություն ժամանակ թռուցիկ ՀրդեչտջներիՁ0 դաթնային ճանդիալական ներման ք դառրիս Փիմնական ՞տրդեչի ւոր իջ ւս կոձղողություն նորեն ժու լինելու դեռլքթում, երբ ժաժանսակ չի լինում Հանման վեստ դսթգաց դիոլական կրակի ար դջոււուս Համար: Բացի ճադադաթնային ճրդեւի ս։ոարբներ տեղամասերում ադ, ժուոննա տարբեր կասոր, որսլես կանոն, ւր դե խս ոլաւոնեշին վկ ս

Հծբկիարգտելապրաւոնե շի միաժամանակյա Հանդգեցնել այն բանին, որ այդտեղից կրակը թե Հչրդեշին ընդառաջ» ոչ դակսի տարածվել Հիմնականում ուղղությամբ: Գակառակ (քամու) այլ է, որ Շարադրվածի ց ելնում Հրւսշիջւիւանկիրառումը պաճիշյո րսռրություն, ու(շվուսէ ածի տեղանքի Հաուվ Տանջում ուսնքների կատարման ձենը, տեղական պայժանների քաջիկանոնների խըստեխնիկայի անվտանգության մացություն, Տամար կազժակերպելու մարումը Հրդեչի սոխվ ծրդե՞անտառային է տիրասետի սլեոք Հրշեջ ղեկավարը

ժամանակում, ղումը կարող

ն

է

ալածպանում:

գործնական պայքարի գեմ տարվող Հիմունբներինէ. տարերքի դեմ աղաքացիակարողանա ճիշւո օդտադործել անձնակազժի կազմավորումների պաշտպանության կան

ների

ոլալքարը:

ճանդցնելու «ճրդեշները գագաթնային ուսնձնա քաղաքացիական Հատկությունները դպաշտպանուեն ծասոուկ կաղզմաոյածանջում թյան կաղզժավորուժներից ն Հատակություն: գործողությունների կնրորվածություն Անտառւյին

ա-

ԽռոշոբԲոդեճնե»ը ճանգգնելուտակտիկայի առանձնածրրԽոշոր ծրդեչների ղդեժ ոյմարքարելիա ճատկությունները: շնջ ձին

ներ

առն--

բրնւորությունըկախված է սոնղամասերում մոխրող հրադրությունի ց: Խոշոր

ւո սվոխկա կորն ձների Ժարելիս,

որպնս

կանոն,

կիրառվում

է

կարող են լինել ձիանւսլի ոլա Փները ն այլ փակները։ ուն ւուսւու րին Լ ւմձոււ դեպքում անց են կացնում Սնծրաժեշտության

Հրաշիջմ

ան

Հենադիծ

«ձրդետծրաշիչջուժը:

ոչ

Ժե

աո-

բնուսդծեր:

արդգելավա-

դուտիներ: ցին փոոշոր Հրդեչր ւուսկ1.կ րուժ բերված է ան աոայոււա Տեղ-տեղ Հեսդաթօրինակ: ւհի ստիկաոլնսճիշո Հարնդցնելու ներդրավված պործում Հիդեճը մարելու նային բնույթ կրող էր ութ ոյարաշյոււտի սոներից բաղկացած ժի խուքբ: Նրանք մ երկարությամբ ՓանքարբոացՀարթբեցին պայթեցնելով ն ոչ մեծ ււվակի մի Հենվում էին մուծ շեր, որի ծայրերը ն դիտարկՕդային վատարնեցին շրաշիջում: մի գետի վրա, լլեւա չե ւիազմ տվլալները ցույց վեցին, որ ծրդեչն կիչ

ոււ-

ո

Շուտով Հրդեճը դադարեց: դեալքում դժվար Խոշոր րդեժների

բածյվում:

է

Հրդեչի

ւս

բյողջԸ

եղրաշհրոռվ մեկ ապաՀովել կրակի «ոտալի տեղավփակուչ մր։ Այդ իսկ պատճառովգործնականում այդպիսի «ճրդեչները ծաճախ վերոակովումեն, իսկ քանի որ դրանց դեմ պայքարելու ճամար ճարկավոր են գդալի ուժեր ն միջոցներ, որոնք ներգրավման Համար ժամանակ է պաճանջվում, տառի կրակը Հասցնում է մեծ տարածություն բնդզրկել: Աշա թե քնչու պնտք է անճապաղ հիջոցներ ձեռնարկել շրդեճը լրիվ տեղավփակելու Հայաթ: է ջանասիրաբար«Հակելչ վերացված Հրոեշն տանձրաժեշտ պարբերաբարշրջել նրա եզրերը ի Հայլոաեկող այրման ջախների փսմանակին բաջաճայլտելու ճումար: Հակողուտնում է 10 շը, իսկ չորային թյունը, նայուծ սպլալմաններին, ժամանակաճատվածում, մինչն անձրեների սկսվելը: Հրդեշավուսն տեղերը ստուդում են սիստնմատիկաքար: Առանց ծակողությանկարելի է թողնեն միայն ոչ 1քժ տարաչ ծության մրա վնրացված վաղ դարնոանային«րդնճները: Անտառայինառանձնապես խոշոր Հծրդեշր «անզցնելու տակոիկան սխոր է ելնի տվյրոլ ։ոռնդանքիառանձնածատկություններից ն ծրդիշի բնուլթից։ Սյոռպնս, Հրդեճի ճակա-չ տի դեմ պայքարելիս նախ հ առար սդյետթէ ուշաղիր «նտեփել թներում ե թիկունքում ախրող իրադրությանը, որոնք, քամու ուղղությունը փոխվելու ղեպրում, կարող են կրակի տարածման ճակատ ղառնուղ: ելդ'նմն առաջին «երթինպետը ք Հանցցնել ղեպի Հրդիտւվատտնդ ալի «ատմածը շարժվող Հրդեչի հը, որտնղը կրոկի դեմ պայբարթելիշատ ավելի `

-

չչթ

2"

Հ

թ

՞

)

Օորորչնռ

օ-

4 րշ «յ: 42) «ոմ

ԱՊ

առո

դժվար է:

կիլոմետրից ավելի անտառայինտարածություն է շտաթ ընդգրկող Հրդեծը «անդցնելու Համար սահղծվում են որի կազմում ներգրավվում սավնտական մարմինների, քաղաքացիականպաշտպանության շտաբների անտառտընտեսությունների ղեկավար կազմը, "ակաշրդեշային ե ձասարակական կարգի զաշպանության ծառայությունները:. Այդոլիսի Հրդեշների դեմ տարվող պայքարին ակախվորն քն մասնակցում քաղաքացիական պաշտպանության ընդՀանուր նշանակության կազմավորումները: Անտառայինխոշոր «րդեշնիրը "անդցնելու ձամար զգալի քանակությամբ ջուր է պաճանջվում։ Մեծ տարածու

քառ.

`

`

Խկ.

եյավայածնէա Մ

-

Դեպի ճրդեճի օջախ խողովակաշարի մեկ գծի

7.

անցկացումը

լւնների վրա ջուր մատակարարելու ծամար օգտացգործվում են Հրշիջ պոմպակայաններե վերամղիչ պոմպակայանթննրով գդաշտայլին-մագիստրալային խողովակաշարեր: ն տորֆային Հրդիճների դեմ 1922 ք. ամռանը Անխոտռային ծավալված պայքարի փորձը «Հնարավորությունտվեց ՀանձԽարարականննըմշակել ներքոճիշյալ խողովակային գծերը անցկացնելու Համար: Խողովակաշաբեբի մեկ գիծ (ն. 2) անց է կացվում այն երում, երբ անչճրաժեշտէ ջուր մատակարարել օբլեկտհերին վտանդ չոսլառնացող «Հրդեշիօջախը «Հանդգցնելու կամ անդավակելու նպատակով, ինչպես նան այն ժամանակ, երի ուժերն ու միջոցները չեն ներում մեծ թվով խողովակաշուրնր անցկացնելու ճամար: մի քանի գիծ տարբեր ուղղություննե Խողովակաշաբեռի մեկ ուղղությամբ (եկ.8) անց բով կամ մաղդիստրալային սաճմաէ (ացվում այն դեպքերոսն, երբ պա'ճանջվումէ Խաոխակժափկետներումշատ ջուր մատակարարել Հարհան շրջաններին (օրլեկաններին) վտանդ սպառնացող «իդնճի կոր օջախը Հանդզնելու Համար: նման դեպքերում խողո վակաշարն օջախ է բերվում այն ուղղություններից, դեպի ար տարածվում է կրակը: Այս մեքողի Համար չաչեկան է.

65.

5 մ.

Տ.

Ալտունին

'

Նկ.

8.

կողմերիցդեպի Տարբեր

ճրդեռի

քանի գծերի անցկացումը:

օջախ խողովակաշարի վ

Կկ. 9. Հրդեճի օջախի միջով, կրակի ճնշման ճամեմատյ խողովակա-, շարի մագիստրալայինմեկ գծի անցկացումը: '

`

Հշշանոմ

էմ. Հրդեճի սյ Հիդեճի օ օջախիմ միջով խողովակաշարիմագիստրալային գծից մի բանի ճլուղերի անցկացումը:

(էսվովո

օջախի շրջանում հղաժ ջրի մի

սոյ//եու, Հյուչած/

:

քանի աղբյուրներիառկազ '

Խկ.

ԷԼ

Հրդեճի օջախի միջով

բաճի գծերի անցկացումը:

խողովակաշարի մագիառրալայինմի

ն փողրակային գծերի անցկացման տեխԽողովակաշարի վությունը: ՀՐդենիօջախիմիջով, կբակիննշման ճամեմատ, խողոս 6 սյոդիական սխեման պետք է լինի այնպիսին, որ նվաղզագոլի շառցվի խողովակաշարով ժաննրելը ն ապաճովվի վակաշարբի անցկացումը(նկ. 9) Հանձնարարվում է այք

անցնում

ռռսվել շարժուն փողրակային գծերով լալն մանները: դեպքերում, երբ ձրդեծի օջախի լայնությունը չի 9800-1000 Խողովակարառի մետրից. Հրդեքի օջախի կենարոնովլ անց ն մագիսաբալային գծից մի Բանի ճյուղ կացնում խողովակաշարի ժագիստրալային գիժ: Առծշրաժեշ-(եկ. 10) անց է կացվում այն ժամանակ, երբ Փրդեճի ճատության դեպքում խողովակաշարը երկարացնում են Հրշեր կատը ծասնում է մեծ չափերի: Այս դեպքում Հիմնական ժին ուղղաճայաց ծրդինի օջախի Օ0սաշմանում դնում են վփողրակներով:Ընդ որում պետք է փողրակային գծի վրտ Հակողությունկազմակերպել տարածվողկրակի ճնարավոթ էոաբաշխիկներովկոլեկտոր, իսկ հռաբաշխիկներիցդեպի աջախիխորքն են անցկացնում միմյանց ղուդածեռ ներգործության պատճառով: Տ

խողո-,

նպատակաձարմար չէ խողովակաշարն օգտագործել շար: ն մեծ տարածություն ընդգրկող Ճրդեճի օջախը հւս Էէ սիակելու ճամար, երբ բուն օջախը կազմված մԺիմյանմանր-մունր պից ճեռու օջախներից: Այդ դենսքում ավելի են արդյունավետ օղտագործվել բարձր շարժունակուչ կարող թյան Հրշեջ միջոցները՝ Հրշեջ մեքենաներ, «Բո՛ւոուլլում կեր, ավտոլցմ ան ՃՔՇ--1211 կայաններ մ. յլն: Անտառային խոշոր ձրդեչճի Հանդցլնելը վկվազժակերպելիտ շոսո կարնոր է այն տեղի ճիշտ .բնւորությունը, ոլսոեղ անձրաժեշտ է կասեցնել կրակի առաչաաղացումը։ Այս Հարչքը լուՓֆելիս ալնոոք է որոշել կրակի սուսջշւսրժման արանհ դությունը խողովակաշարի ւսնցկացմւան Հնարավորուեն Ընտրված սաՀմանագծում վոում թյունները: խողովաչ 200-300 կաշարը: մետր Յուրաբանչյուր խ ողովակաշարի Տ ժուն

,

Նկ. 12. Հրդեճի օջախի քանի գծերի անցկացումը:

կենտրոնի

Վակաշարեր, որոնց բներով: Լերը իրենց

ծայրերին

խողովակաշարի

ուղղությամբ

մի

-

ծաղցվում

նն

Հրշեջ

իոփականներով քռաբաշխիկներ մոնտաժում բներին միացնելու Համար" Հրշնջ կաշնհվողերը խԽասնցիչներ

զծում

կաշնիփո-

ծնարավորություն կամ ցրիվ Էէտալիս կենտրոնացված շիթերով կասեցնելկրակի չ։ոարածումը: սաճմանաչ Մինչե կրակի ճակատը նախապատրաստված գծին մոտենալը ճոսող ջուրն օզատագործում հեն Հետնյլալ Հեռավոր մատույցներում նպատակներոՐ Համար կիրառվող Հրշեջ ավտոցիսկրակի դեմ պայքարելու մեքենաները տենոնները։չ ավտոլցման կայանները, ջրցան ն «ամար չոր լցննլու, ձրշեջշ մուտուղոմպերի մեքենաների ջրամբարներում ջրի «պաշար ստեղծելու, տեղանքի ընդարձակ, սսկայն խոր ծայքերը ջրով լցնելու, դեւտինը, ծաոչ ունրի սաղարթները»թնխերն խուռերը ջրելու Համար: Անտաուսյին խոշոր գաղզաթնային րդենտները տեղասիա» ծրդետի կելու ժամանակ խողովակաշարն անց նեն կացնում արդգելասիւսկիչ գուտում: օջախից Հեռու,

Հրդեուրիշ տարբերակ ես. սխեմայի են մեկ կացնում անց մադիուտրալային Հի օջաղախխորքում 300--400 մեկ, դրան ուղմետրը գիժ, իակ լուրաքանչյուր են շարում Հաջորդաբար ղզածայաց, օջախի լայնությամբ, են նուսբաշխիկներ որոնց վրա մոնտաժվում լոլեկտորներչ ն փոխանցիչներ՝ միացնելու բների ճետ Հրշեջ կաշհվողերը

խողովակաշարով

կոլեկտորի Խողովակաշարի գծի երկարացման ամբողջ է Հծրդեճի մինչն պրոցնար կրկնվում ոարածման օջախի վերացումը: ր չ մագիստոալային մի Ւանի գծեոր (ոլ Խողովակաշարի են Հրդետի ճղզոր օջախը ձւանդցնելու նպա կացվում 11) անց կու: Խողովակաշարի փաղզիստրալայինմի քանի դծերիթ

Փճամար։

ու

տս

կությամբ ջրի

ւա

աւ անցպվացումը

ա

Գովում

է

մեծ

/

Դա

է այդ Հնարավոր

միաժամանակյա

են

քան-

'

ւրկ արարումը:

ծ Դեպի ճողեճի օջախի կենտոոնն ուղղված խողովակաշա կիրառվում է բի մի Ւանի գծեոի անցկացումը (նկար 12) մեծ է ներկավոտանդ կենտրոնը երբ այդ այն ժամանակ, ն է խողովակաշար «օջախի շուրջր նախկինում լացնում -

եղել:

Ֆում

Նման

է

դեսլքում

ծայրամասերից

գճանգցնելու պրոցեսը ընք աստիճանաբար դեպի կենտրոն:

ձրդեճը

-

5.

:

ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ

ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ

ԴԵՄ

ՏԱՐՎՈՂ

ՊԱՅՔԱՐԻ

ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ

Անտառային ծրդեճների ճանդգցնելու ւս շվա ատում նք ն "երին, ն ձեռնամութս լինելուց առաջ կազմավորումների մյուս :

ստորաբաժա -

ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ

ումների

անձնակազմը

պետք

է

ձանգամանոՀ

'

տեն. ծանոթանա

անվոսնգության

կանոններին: տեխնիկայի անտառային ձրդեշների դեմ տապայքարին չեն թույլատրվում մասնակցել հրիտասարդ անձինք, Հղի մ. կրծքով կերակրող

Խատխվ արգելվում վառելանյութ

Համաձայն Գործողպանոննճըրի

Կոարվող բեկանից կանայք

Ճաշմանդաժները: Անքիջականորեն կրականղրերում աշխատողները, ինչպես նա Հրշեջ ղեկավարները սլետք է. չսւկածո վվեն արտանա-չ զուստով, սաղավարտներով ն Հառղվածխային դիմակներով կամ Հուղկալիտային փամսիուշտ ունեցող Հակաղաղերուր

կրակից

թաքնվելու

տեղերն

կազմավորման անձնակազմին կրակին մոտենալու

ու

Հրամա

Հաղոլրղել`

ուղիները: Ջազմավորման ցուրաքանչյուրստորաբաժանման մեջ ալնեչոք է ունենալ տեղանքին քաջատեղյակ ուղեկցորդներ: կրակով է մարդ շրջ արա առավելու դեպքում ուղեկցորդը սլարտավոր կանց անվտանգ վայր դուրս բերել: Խիուտ ծխի պայմաններում կազմավորումները կարող են ծետ կորցնել միմյանց ինչպես նան կալը կողմնորոշոսէր: չ Ուատի անճրաժեշո ընտրել Հրդեի օջախի ճակաուսկկողքում գանվող բնորոշ կողմնորոշիչներ: Ռրոլեսկողմնորոշիչններ կարող են օգտագործվել դեպի աղբյուր տանող փողրակային զծերը: ու

'

-

:

Անտառումչաշխատողյուրաքանչյուր խմբում առանձ-

ետնում է հացվում է` դիտորդ, որբի կրակի չտարածման ուղղությոոնն ընկնող ծառերին: Վառված ցցաչոր ծառերը տապալում են գետին, վտանդի են սածմանված դեպքում անձնակաղդմին: նախազգուշացնում ձա նային ազդանշանն ելով: Հրդեշչներըծանգքցնելու ամար րշեջ տեխնիկան օդտաէ` նախքան աշխատանքն անչրաժեշտ ակսելը գործելիս առնելով Հետախուզել տեղանքի անցանելիությունը՝ ճաշվի փերերաների առանձնաճատկությունները: ծրգեճիօջախի մուռ ուննցող խմբերով» ոչ պակաս մեքենա աշխատել երկուսից վիճակում ծայտնված օնարավոր լինի վթարային որպեսզի բերել անվտանգ տեղ. թույլ ժամանակին դուրս Մնրենան ն կիտվեն ճյուղեր դյումեքենաների վրա չուս վ, որպեսզի տւ

բավար

20:

նյութեր:-

է

բաց

:

ու

ք որն. աշխատանքն ակսելը Նովա նատոսրը արարտավոր է նշել ն

օգտաղործել անսարք շարժիչներով, թողնող բաքերով մեբենաներչ նան կրակին մուտ դտնվող մեքենաների մեջ վառե լանյութ ու քսանյութեր լցնել: Հաչ Ուժեղ քամու դեպքում տեխնիկայի տեղավորումր է սպաՀչանջում։ եղել են տուկ ուշադրություն դեպքեր, երբ Են ծրշեջ աղդրեդատները այտնվել կրակի օղակում այրվել, որովճետն դրանք տեղադրելիս Հաշվի չեն առնվել կրան կի տարածման ուղղությունը քամու արագությունը: Նպաէ տասկածարմար լերի տրակտորներխ շաղապիայինապրում ուղարկել Ճրդեչի ճւսկաստին ավելի «ուռ, քանի որ անտառում ն անդրանք ավելի Հուսալի են, քան ավտոմեքենաները, Հրաժեշտության դեպքում կարող են կերով ինքնուրույն

Հեղուկ ինչես

դուրս

վտանգավորդուտուց:Հրշեջ ավտուոբիլներն

պալ

ու

է կանդնեցնել մեբենաները եսռք այրման չիմնական ճՃառտկատից որոշ ծեռավորության վրա, որպեսզի անձր ժեշ դեպքում տության ժամանակի ոնեղերվ լինի դրան էվա-

մյուս

կուսցնելու Համար:

:

ձարկավոր Էէ Հաշվի առնել, որ դիզելային տրակտորը աշաատող անտառային Հրդեչճի է այրման օջախում ավելի կայուն նկատմամբ, քան բենզինային շարժիչով աշխատող մեքենան: Հրւշիջում ռակսելուը «սուսջ Հրդետը Հանդցնող ղեկավարը է պետք Համողվի, որ Հրաշիջման գծի ն Հրդեչի ճակատի միջն ընկած տարածությունում մեքենաներ ու մարդիկ չկան: Հրաշիջման թիկունքում կարգվում են պարեկներ կրակի այն օջախները վերացնելու Համար, որոնք կարող են առաջանալ կայծերից այրվող ճյուղերից: Հրաշիջուը սկսելիս Հրկիղող աւա րատներով մսշն աւոեեն լու թույլատրվում այն անձինք, որոնք Հատուկ ձրաձանեն դառվորում ատացել: Ապարատներով աշխատանքն սկսե լուց անչձրաժեշատ է Համողվել վառելանյութի բաքերի առաջ ն բոլոր մեջ. վառելանյութի միացումների Հերմետիկության ծոքի դնալքում ասլարատներով աշատտելն արգելվում է: Չե թույլատրվում Հրկիզող ապարատները լցապվորել վառեչանյութի այլ ճրաճանտեսակներով, բացի շածադործման

Բացի սայդ։ վառելանյութով

-

ու

գում

նշվածից:

Գլուխ

Ստորգետնյա ծիդեճների մարելիս ծարկավոր է ղգուր լիճծլ» թանի որ Հրդեծի եղզիըամենուրեք չէ, տր նկատելի ն մարդ վարող է գլորվել այրվածփոսը: Աշ« Հեշտությամբ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ՏՈՐՖԱՅԻՆ ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ ԴԵՄ

ՏԱՐՎՈՂ ՊԱՅՔԱՐՈՒՄ

լ

խատողներիճամար վտանդավոր են արմատից այրված ծա« ռերը: Այդ պատճառովարգելվում է ծրդեծճի կողմն անցներ Հայտարարված սաչճմաններովն մեկուսացնող առուներովվ

Լ ՏՈՐՖԻ ԵՎ ՆՐԱ ՀՐԴԵՀԱՅԻՆ ՎՏԱՆԳԻ ՀԱՄԱՌՈՏ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

Հրդեշր Հետախուղող անձնակազմը պետք է Հատուկ ձողեր ունեն ո: ձորքը արինդվառելիքի տեսակ է, որն տոսջացել է Պայքնլման աշխատանքների ժամանակ անճրաժեշտ | խրձի աստիճանի խոնավության ն թթվածնի անբավարար փանանակ խխզնախանքմանպաղմաննեոա ճաճքարբույսնրի չորացած դնեայորղներիոչ լրիվ քայքայման ծետնանքով: Մեր երկրուք չ ել էլեկտրասարի կարելի ջու Բ ասբփաշերտերիմիչին ղորությունը կազմում է շուրջ 2 լեկտրաձաղորդմանպծերի վրա: մեար: Բնության մեջ Հանդիպում են տորֆաճածիններ, ք անձնակազմըճրդեճի վայրում աղմավորման զոնվող ն մոտնաան լէ պյոծեը ըերտլիրղոպիրանկը մմարը ե խողնել միայն մ սան ի քրածանքաբանականբաղադրությամբ տորֆածանքերը իում են՝ ցածրավայրայլին, անցման հն վերին: Դրան ճա «րատառխան էլ տորբմրում 1. տորի մուր աքար "Վ արա անդման ն Վերին: մերին ն, անցմա կոծրավայրային, լիս շնչառական ուղիների չայրվեն Այրվող «ազուստը Հորֆը, շրջապատող միջավայրի ջերմաստիճանի ե խոչ ծանգցնում են ջրով կամ տուժողի վրա են գցում բաճկոն, հավության ներդործությաժբ, ինչպես նան մի շարք այ րրեղենա հ այլն: է, ինդ որոսէ պաոաճառներով աստիճանաբար քայքայվում Հղեք կդանում րճգգակոն որաիրոնըը պետք է կազասրիի զանդվածոմ բուսական Հյուսվածքների տրոշման մակերսրիի ալյնոպլես,որ լունաքանչլուր տուժած կարողանա հրոքերի ժարարմկավանպարտնակուվնաիը մարել է դա այլն ստանալ անմիջապես. վտանդավոր վնասվածքի դեսղոհ նրա քայքայման աստիճանի մասին, որով մեծապես բում տուժածներին իսկույն պետք է ուղարկել բժշկական պալմանավորվու է տորֆի Հճրդեշավտանդլինելը: Որքան Փիժնարկ: բարձ: քէ տորֆի քայքայման ատոիճանըյայնքանայլն են Գործող Հծրղեչի դուռում դիշերելն արգելվում է: Հանգստի ուկ է բոնկմանյ, քանի այդպիսի տորֆի բիչ խոնավու 2 րզորտրու փոլրերը երդի մտաք աքհոր է հ է ջերմու գտնվեն առնվաղն 100 մ Հեռու հ շրջասրակվեն9 մետրից ոչ են: խԽոկությունը բարձր պակաս լայնությամբ ծանքաբացվածդոտիով։ Ընդ որում ոոոռռվորաբար 92--95 Տորֆաշերտիխոնավությունը նախավզղուշական միջոցներ նաչ պետք է ճամապատասխրան Տորֆածանքերի կոս է կաղում, այի Հրդեջշավտանդ չէ: խատեսվեն կրակը ճանկարծակիմոտենալու դեպքում: հակման Համար անչջրաժեշտէ չորացնել տորֆաճաշչիճսմ Հճաստությամբշաճագործվող տորֆաշերհերը: 40--50 փոկ դրա վեռի խոնավությունը խջնում է մինչն78--.6049/0, իին չոր շերտի (մինչն 20 մմ) դառնումէ վտանգավոր վա-Հ ոելանյչութ:

աան աար ո: ւ

ելիս

մար եր,

բ էակՀա ա2 ձեռն եե մս թ Աա Ած, Աաաա աաա ու է պատորրմը յոպրոատ պեռք պանը արանի ձեզ. ո

'

ան

:

մ

:

։

-

,

աեզաավկված

ր ՝

աե, խոց ն աուն թարածա որ

Տորֆը արդյունաձանում են ծիմնականում երեք եզանաՎ դոակ է ինքնաբոնկման),պաճում են արդյունաճանժան փայլում: ճով՝ ֆրեզերային: էքսկավատորայինն Հիդրավլիկ: ինթնաբոնկումըկատարվում է փոթաղարձաբարկապ-, Տորֆի արդլունածանման ֆրեզերային եղանակն այն էլ

մմ ֆիզիկական, կենսաքիմիական ն քիմիական ոտլրոցեստորֆաշերտի. մակերնեույթը 10--20 խորությամբ|փոծ հերի ազդեցության տակ: Այդ պրոցեսների «Հետխանքով է: Զորացումնարագացնելու ճամար տորֆի այդ փխարեցվում անջատվում է մեծ քանակությամբ ջերմություն: տոկոս խոնավության շերտը շուռ ու մուռ են տալի | 40--50 մ բարձրությամբ ՈՈռն կենտրոնացումէ նկատվում 15--2 պայմաններում Հավաքում թմբերի, ալնուճետն դարսակոլդեպքում որ ե եղանակով երի դեպքում, ըորսակույտնրի բ անի ր ֆրեղերային ֆրեզերային վայրում ( (նկ. նում արդլունաճանման հրի ձն ով ու վայր կ 13):) իդլու քողնու տերի որդյունաճանված տորֆն ունի կածր ջերմածշաղոիդականուչ ն ճամեմատաբարփոքր տեսակարարմակերես: լուն որ

Քերմու-

դր

Տ ճրանչք Ճոջաիոր

2:12 Փոջաիոթ

մել

Է Ում բ»ԹՏ||

-

70,

լո ճմ

Նկ..18. ա)

Ֆրեզերային տորֆի

»

ի

| ր

|| ը | |

դարսակուլտերիտեղադրման սխեման

ներկայումս տորֆի փնքնաբոնկունր կանխելու ճամար դորսակույլտի պատում են մեկուսացնող տորֆաքսուրի /2--15 սմ շերտով (80--85 տոկոս խոնավությամբ): Այղ չոլսոն ասես «ծեփում» է դարսակույլտր: Արդյունավետէ ան տորֆի դարսակուլտերի պոլիէթիլենային թաղանքաչ պատումը: Թաղանքըփակում է օդի ճանապլարձիդարսակույտի մեջ ն արգելակում տորֆի տաքացման պրոցեսը:

Տորֆի ինքնատաքացումը նե փխնքնաբոնկումըկանխելու ուղղությամբ պրոֆիլակտիկ միջոցառումների «Համալիրի անցկացման շնործիվ տորֆաձեռնարկություններում ծրդե'ճհերի քիվը խիստ կրճատվել է:

Հավաքելիս, բ) տորֆը Տարիր քոասիրոյլին մերնեաններով փոխարեսնման մեքենաներով Հավաքելիս

դեպքում Հանքատեղից մանրացնում են, Հատուկ ձն տալիս ու փռում դաշ-

եղանակի էքսկավատորային

էթսկավատորովՀանված տորը մեխանիզմներով կտրտում, ապա 30--400/0 էչ տում, որ չորանա: եթե տորֆի վփոնավությունը են ապա ալն դարսում կուլտերով: Հիդրավլիկ եղանակի դեպքում տորֆի շերտերը բարձր ճնշման չրաշիթով լվանում են, ստացված ջրամասսան խոչ դովակաշարերովդուրս են մղում դեպի չորացման

2.

ՏՈՐՖԱՑԻՆ

ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ ԴԵՄ

|

ՈՒ

ՏԱՐՎՈՂ ՊԱՑՔԱՐԻ

ԵՂԱՆԱԿՆԵՐԸ

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄՆ

Ամեն

տարի յուրաքանչյունծ տորֆաձեռնարկությունում մշակում ձակածրդեչային միջոցառումների պլան: Պլանը առաջինբաժնում նշում են տորֆի արդյունածանիան, դաշտերի ն չորացման վայրերի «ակածրդեճային պաշտողանուի Սյան, ինքնաբոնկումից ֆրեզերային տորֆի պաշտպանուժան, ինչպես նան պաճնստային շենքերի, տրանսպորտի» Հատուկ տեխնիկայի շածազործման ն վառելանյութի ու սմ Չ5--.30 պես տորֆաղանգվածին թսուքների պաշպանման Զորանալուն իրականացվողանվտանշերտով: ժամանակ ձն են տալիս ն ճավաքում դարսակույտերով: դության միջոցառումների: Պլանի երկրորդ բաժնում արտաչ ամջնատարածված ն միաժամանակցոլում են Հրդեչի մարումը կազմակերպելու եղանակները: Արդլունածճանման ֆրեղեչեղանակը ծրդեծների դեմ տարվող պայքարի փորձը տեսակետից` ամենավտանգավոր ձՀրդեծի Տորֆաույին ընտորֆը (որն է, դարսակույտերովվ երբ, է յուրաքանչյուր տորէ, բային եղանակն վկայում որ հապատակածարմար յ

4.

։

,

ի

են

Դոնոր

ֆաձեռնարկությունում`ստհղժել մշտապես գործող չոախ Հրդեշներ ծագելու դեպքում կոչված է ղրանց մարման անմիջականղեկավարությունը: Շտաբի կաղմի մեջ մատնում են. ա) ձեռնարկության դիրեկտորը, որն իրականացնում է բնդչանուր ղեկավարությունը, պատասխանատու է շտաբի աշխատանքի ծամար ն վերաճակում է շտաբի կողմից «իմֆական խնդիրների ժամանակին կատարումը, ծնիքապածների միջոցով մշտական կառ է սլածաղանում վերադաս Հետ ն տեղեկացնում նրանը «ճրդեչի մաղզմակերպությունների խրաղրության մասին, աղաճովում է ձեռնարկության ժառայությունների կենտրոնացված կառավարումը: կաղմժակերոլում ծարկան ձեռնարկություններից քաղաքացիական ռլաշտղանության կազմավորումների լրադուցիչ ներդրավումը, ինչպես նահ մարդկանց ն դույլրի էվակուսցումը, Բբ)«լխավոր ինժեները, որը ճետնում է անխափանջրա-չմատակարարմանը, կաղմակերպում տրակտորների, «րշեջտրը

են գլխամասային ճակատից դեպի կողմերը ե արվում փորը արագությամբ. թիկունքային, որի շարժվում է քամու չակառակ ուղղությամբ (քամուն Հրդեչիժարուինդառաչ): մբ թռղնրատիվ կերոլուլ ղեկավարելու ճամար ծժամապատասխանալոռը ստեղծվում է մարտականչորս տեղամաս: Դրանք են պիսվորում ձեռնարկության ինժեներատեխնիկական

իրականացնելու

Է անձտեխնիկական ատրքավորման առաքումբ, «նտհում ն ն նակացժի անհխ նիկայիաշիւատունքինայլն, դ) արտադրականբաժնի պետը, որը կաղմակերում է անձնակազմի տեղաբաշխումը, կատարում կազմավորումների է ուժերի Հաշվառում հ ժամանակին վնրատեղաբաշխում, ծառայության պետը, որը դ) օբյեկտի ՀակաՀշրդեճային մ ծրշեջ ղնկավարին կազմակերոլումՀրդեչի Հետախուղումը, ն անձնակազմը սսռաջարկություններէ տալիս ատաեխթնիկան ՀրդեՀի սլարագծի տարակենտրոնացնելուվերաբերյալ, րստ հ Համարվում է Հրդեշաշիջման տեխնիկականղեկավար ու միդեմ ուժերի տալիս Հրդեչի կիրառվող ոլատասխան ջոլների դործողություններիՀամար: Այրման օջախները ժամանակին բացաճայտելու Համար անչրաժեշտ է մշտական Հակողություն տաճմանել տորֆա-չհիբ «Հրդեչի առադաշտերում, Հատկապես չոր մեծ է: ավելի ջացման ճավանականությունն կրակի տարածման արագությանըՀամաղատառխան կա քակատ (նկ: 14) դլխամասային տորֆային Հրդեշի չորս (ճիմնական),որը շարժվում է թամու ուղղությամբ ն առավելագույն արագությամբ: էրկկողային (քնային), որոն»

եղանակին,

.

աշխսոռողները,անձատական պլատասխանատվությո ռամմանվումէ տորֆաձեռնարկությանՀրամանով:

ֆրածցք Չյ/քա/ռր

ակ. 14. հանման

Հրդեբի տարածման սխեման ֆրեզերային տորֆի դաշտերում:

արդյունա-

տորֆածրդեծներըծանդգցնելու Խոշոր կամ զանգվածային են քաղաքացիական ներդրավվել աշխատանքներում կարող ն նշանակության օբյեկտային ինդծանուր պաշտպանության

ահրիտորիալկազմավորումներ: ն կազմավորման Հրամանատարը,խնդիրի ստանալուց հրադրությանը ժանոքանալուց ճետոչ Հետաթուղում է այն ժղվի կրակի դեժ։ ոնեղամասը, որտեղ սլետք է պայքար էն մասԽնելով Հրդեձծիչափի, Հետախուլումյանըկարող

նակցել խմբերի

մի քանի Ճճեհւտախուղական խմբեր: Այր: պարտադիր կարգով պետք Է ընդգրկվեն տորֆաձեռնարկության՝Հրդեչի շրջանին քաջատեղյակ աշմեկ կամ կազմում

խատողները:

Հետախուղություն

կատարելիս Հրդեճի

Մուորաբար տորֆայինծՀրդեՀծի ւուս րս ծմ ւան ասրադգումեծ թյունը չէ՝ օրեկան մի քանի մետր: Սակայն քամու արագությունը միշտ մի տւղղությամբ րդետը սռարածվելու է դեպի կողմերը քանի անդամ մեծ տարածվելու արագությունից: Այդ պատճառով էլ ուժեղ քամու դեպքում կազմաՀամար: վճռորոշ վորումների դործողությունների ուղղություն սլետք է Համարել ճակյաւտր։ Այդ գլխամասային տուղղուչ

վերացնելուՀնարավորություն ընձեռում:

որպես

կանոն

չճաջողությամբ:

կարարում են կազմակերպում:

Դոշացեռ» չ22525

'

11|

Հ-Ի

Ե, Տ :

,

ՀԼ

Է Հ

կելի

Տ

`

:

Տորֆադաշտում

չորացնողջրանցքների

ՀԷ

Հ

ՏՀՏ ՏՀ

վ

|

սխեման

|

-

տրված րում:

Այդ

բում

ջուրը

550-300

չորաց

անման

Հեռավորության ջրջորներ, որոնցից մ

մաճ

նկա-

ջրանցքնեբնական

աղբյուրներից

սզումպերի

`

կամ

օգնությամբ

կարգով: րանցթի

բերին,

բաց

փնքնանուսխ

թողնվում

վրա, կառուցված

ներ-

կենտրո

է

նախույս

ա. ԿորֆԻ 15-արման դաշտերի խեման»

է

5 ցույց

մրղվում

՞Նկ-

օրինա-

տեղադրման

եզ-

ատիլանցից

ԵՖ

ջրաբաշխթ-

անմիջապես

վերցնում ջուր Համար: Հրդեչի օջախները մղելու տարիներ» տորֆաձեռնարկություններըջրով Վերջին ճնշուներդնում են մետաղյա պրակտիկայում ապածովելու տորֆի կամ ասբեստացեմենտի խողովակատարով մային

ման

են

ջրամատակա

արդլունաձծանման ն չորացման դաշտերի փան սիստեմը (նկ. 16): ֆա դաշւռոլր Ֆղանակով արդյունաՀչանվող Ֆրեզերային Համար օգւուսւս կարարման ռերի ծակածրդեչային ջրամ նան են գետնաջչըերը: ԸՐատ ջրամատակարարման գործվում արդյունաչանման դաշտերի ամբողչ տորֆի այս ախիստեմի մ Հեռավորության վրա» մեկ, միմյանցից 500 մակերեսով դրվում են ջրաբաշխիչ Հորանցքներ (նկ. 12) Հւսս1922 ք. ամռանը Հրդեծը ճանգցնելու սզրակտիկան աւո

Տորֆային

Հճրդեչների դեմ պայքարի առավել տարածված ջիմիկատեղանակը այրվող տորֆը չրով կամ կրակմարիչ մ: Ռրոշ դեպքերում Հանդգցնելն ծրդեչր ների լուծույթներով Հանգցնում են եզրերը ձաղկելով: Հրդեչի օջախները տեղաճանապար«ներին տարածման Համար դրա փակելու են տրգելավակիչ ծում ակոսներ: կամ գոտիներ սով արան օջախներին Հրդեցների կերաղոսի Տորֆային մատակարարելու չուր շատ նպատակով տորֆաձեունարկուտտրֆ վր, որոնք չջրանցքների օիման բաց թյուններում ,

աոա

պարպելու 1 առկայությունը

բնույթը ծեռ նան միասին կարնոր է ատուղել չրի ն չորացման չրանցքներում Հրշեջ ջրբասիբարներում, ուղիներ որոնել փողրակային գծեր անցկացնելու Համարչ ասծճմանել ն սարքավորումներ, մեքենաների էվակուացման անչրան ուղիները, նան ժեշտությունը խնչպես որոշել տորֆի դարռակույտերին, ւլա տորֆաձեռնարկությանը, վառելանյութի Հեստներին, դաշտային գարաժներին, երկաթուղային ն մյու օբյեկոներին մփոպնդգր: աւղառնացող էչ ժ եշտ որ կազմավորման «րւուխանամուսրը ՓիմնւԱնծրւս ու կան ուժերն Համար ճշտորեն միջոցները գործադրելու որոշի վճուսկան ուղղությունը: Հրդետի ժամանակ վճոականը է, տրտելղ է ւուսրածայն ուղղությունն առվելի փնտենասիվորեն վում առավել վնաս տվող կամ ուսլու ընդունակ կրակը:

կասեցնելը թյամբ կրակի առաջաաղացումր ն է Հրդեծչի տարածումը այն դադարեցնում

տորֆազանգվածները չորացփորվել են արդյունածանելիս ջրամ նելու Համոսը, այոլեռ ֆոչված, Ճաակաճրդեճային

առտեղ-

տատեց

արդլունավետությունը բարձր Հանդցնելու ՀրդեՀները տորֆային շնորճիվ կիրաււան խոնավացուցիչների

որոնց ժամանակը

կրճատվել

էր

4-5

անդամ

իսկ

դարտա-

փրոկներ, ՊՄԳ--17, ՄՊԳ11 խոր ֆրեղզներման մեջենաներ, 7 ն ԿՊՇ--Տ.ակոսավոր մեքենաներ, փողրակչփոխա-

Համան պրոֆիլավորողներ: Տորֆաձեռնարկությունն Կոիչոոին Ա.ոջռվափատար կնՖ--54 բոյիսրեն տարածված տիպի շաղակիայինպոմրաց ՑԸ 22: Ցշջացոր պերը, որոնցով մատակարարելու ամար կարելի է 80. քառա կե

են

ջուր

ոլո ոմ»

ԷԸ.

Ո

ԴՏ--54 սարբավորնել

ճքապածջանքչ աճա

ն

ԴՏ--55

հանապարտներչլինելու

տրակտորները:

դեպքում,

'

ա

շ

նվ

բնորոշ է

փամշակման պայմաններում, իրեն լավ Էէ դրանորել Տ

խսանսում Է շրջապատող

տոր-

միջավայրի բարձր ջերմաստիճա-չ

տեխնիկական, ալդ

թվում

-

նան

Հակաշրդեչային դեպքերում այլն են դարձնում անփոխարինելիտորֆային ձրդեջները չանզցխելու դործում: պաղոախը,

Նկ. 16. Տորֆադաշտերի ճակաճրդեճայինջրամատակարարումը

նեն պայմաններում մեբենայի սառեցում ընթացքի ժամահակ Ագրեգատի բարձր անցունակությունը, ջրի փԺեժ

դինվածության բաղզմաղանությունըմի

շարք

ՀՐԴԵՀՆԵՐԸ ՀԱՆԳՑՆԵԼՈՒ ՏԱԿՏԻԿԱԿԱՆ

ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

ՀՈՐՖԱՑԻՆ

ճնշումալինխողովակատարխ գործադրմամբ:

՛

որը

Մ 31ԱԱշագամոոճճային «/»(շա շ արակասրիցն 3 տոննա տարողությամբ կցասայլ-չցիստեոՇտուցք» հիս կաղմված աղրեդատը: Ագզրեգատի կոնստրուկցիան նաՀ/ԷԾ

ԵՂԱՆԱԿՆԵՐԸ

սպլաշտպանությանկազմավորումների Քաղաքացիական է կողմից տորֆային Հրդեշճներըշանդգցննելուփորձի ցույց տալիս տարածման ձրդեշի «Հիմնական որ ուղղությամբ Նկ. 12. Հորանցթի կտրվածքը աշխատանքներըկատարելիս առավել նպատակածարմարէ 1. Տիղմամղիչ, 2--ֆիլտր, 3-շօգաագործելՓամածավաբ ջոկատներ) աշխատանքներիմեֆիլտրադիր լուն, Ժ--Հանջայիծ բենայացման Հափաճավաք,ինչպես նան վարակաղերծման ճատակ,ծ--պետնաջրերիՀորիունեն զղալի քանակությամբ դոն, 6--դինաժիկ մակերնույը,խմբեր: Այս կաղմժավորումներն 2--նզերատնկժան անխնիկա, որը արդյունավետ կերպով կարող է օգտաղորժսյուն, Տ--մանբախճային(ցվածջ։ վել արդգելասիակիչդոտիներ նհ ակոսներ պատրաստելու, տորֆավալրի այրվող եղինըը Հանգցնելու Փամար ջուր մամեծանում խորությունը տակարարելու ն ծրդեճի տեղափակման ու մարման ուղղուէր 10 անգամ, տորֆի վերստինայիվելը: Սլամբ այլ աշխատանքներկատարելու ծամարո

ԱԱ տոնորման եր

"

Տորֆայինծիդեճների դեմ աարվող ալայքարում օգտա«րդեծի «իմնական Հարկավորէ նկատի ունենալ, որ .են ձրշնջ ավտոժոբիլներ, ջրցան մեքենաներ» ուղղությամբ աշխատանքիժամանակ Հնարավոր էյ որ քամուտուղուիպեր, բուլդովերներ, ժին փոխի իր ուղղությունը ն, ճետնաբար, Հիդեծի դարդացավտողրելդերներ, էջսկավա-

դործում

ամեն խրամատավորիչներ, տորներ, Տ0

'

տեսակի ֆրեզերային

ման

ճակատների վերաբաշխումկատարվի: Հաշվի առնելով ՛

8Լլ

է ձգատնլ, որպեսզի «րդեծի տարածումը աս, անձրաժեշտ

միաժամանակամբողջ պարագծով ժեկ, շիմդադարեցվի -Ֆական ուժերը կենտրոնացնելովդլխամասային ճակատում: Հարկավորէ նան ճաշվի առնել կայծերի տարածման ն

մ, քանի որ կարող է լինել 1,5--2 գոտիների չայնությունը ուղղություններում 'գոտու վրայով կայծերի տարածումը Քիչ Հավանական 4. Արգելափակիչգոտիներ ստեղծելու ալդ

Այդ Հրդեծի հոր օջախների ծնարավորությունը: առաջացման է մշտաՀամար . փանը ժամանակինկանխելու անճրաժեշտ նան ուժերի պես Հսկել տորֆադաշտը, փնչանս Լ

ռնզերվ: «միջոցների

՛ ԵՈ

ունենալ

ու

ընդգրկել է փոքր տարածություն, այն. բաժանել: ինչպնս ցույց է տվել փոր«պետք չէ ճակատների

ՋԸ

ՓՖքեՀրդեշն

:

Հը, տորֆային ոչ մնծ Հրդեչները Հաջողությամբկարելի է վարակազերծման կամ աշխատանքներիմեջեվերացնել մեկ-երկու խմբերով ուժեղացված պոմպային Ֆֆայացման ունեցող մեքենաներով: Այդպիսի Հրդեչները Հաաիքավորում ՏՍ--1 փողեր:` Հանձնարարվում է օգտադգործել Հանգցնելիա սմ 40--50 խորացնում է "փողերը անձնակազմը Խմբերի պարագծովմեկ: 0,4 մպա ֆնտերվալներով Հրդեծի ամբողջ ՛Տնշման«ռակ փողրակներովդեպի վողերն է ուղղվում ջուրը չրային լուծույթը: վամ սուլֆանոլի 0,5--0,6 տոկոսանոց ԽՏ" մինչն տորֆաշնհրտում ՓողերըՅ0--40վայրկյան պաճում մոտ տեղավիոապա դրանք Հայտնվելը, փլրսվուր Հորանցքի ր ում: են նոր տեղեր: Այսպիսի մի քանի .«արսկումներնւ են Հրդեծի Հուսալի ժարհսվր: առպածովում Մեծ մակերեսով տորֆային Հրդեչների մարումը պետլ ավելի կարնոր. փուլոս երկու փուլի: Առաջին, Հ բաժանել "

է արգելափակիչ ստեղծմամբկասեցնի Հպետք գոտիների

եթե. կազմավորման Հրամանա. կրակի առաջխաղացումը: ուժեր տակ բավականաչասի տարիտրամադրության մի. Հրդեչի միաժամաՖոցներ չկան բոլոր ուղղություններով Ֆակյա տեղափակման Համար, անձրաժեչտ Հ առաջին արգելակա-, երթինգլխամառայինուղղությամբ ստեղծել են Հետո անցնում դուռբներ: Հրդեչը տեղափակելուց Կիակիչ ն դարսակույտեչ Ֆրկրորդփուլին՝ դաշտերիմակերեսի վրա «րում այրվողտորֆը Հանգցնելուն: Արդելափակիչգոտիներ ստեղծելու Համար կավզմավոու

:

ւ

րումների տնխնիկան(բուլդոզերներ,՝ ավտոգրեյդերներ, ն այլն) ն տեխջրցան

3Ֆ

նիկան (գլաններ, պլանաչարթման մեքենաներ)տեղաբաշխում են Հրդեշիպարազծով։Թաեերում արգելափակիչ

ծամար-այդ նպատակով նախանշված «գետնի մակերեսից Հեռացնում են տորֆի վերին չոր չերտր կամ խոնավացնում 69-22 տոկոս, այսինքն այնքան, որ տորֆը դաշտային պայմաններում չայրվի։ Տորֆաշերտըբուլղողերներով տեղաշարժում են կից Հրապարակները։Տորֆը խոնավացնում հն ջրցան, ծրշեջշ նե այ մեքենաներով: .Արգելավակիչ սմ 15-25 գոտիներըստեղծվում են նան Հաստությամբ շուռումուռ տորֆաշերտերը տալուկամ խոր ֆրեզերման (ճարթիչ գլանով պնդացնելու ն ջրով խոնավացնելու) մի-

ջոցով:

Արգելափակիչգուսիների ծամար տեղամասեր ընտրելիու է առնել տորֆամշակման դաշտերում Հաշվի ծարկավոր

նե ջրատար ֆրածեռացնող (չորացնող) ջրանցքները, երկաթգիծը, անջրդի Հծողատարածությունները, խճուղային

եղաժ

ճանապարձները:Մի չարք դիպքերում որոշ վերասիոխում Հետո դրանք կարող են Հուսալի պատնեշ ծառայել Հրդեճի տարածմանճանապարծին:Փորձը ցույց է Խվել, որ նույնիսկ այնպիսի կառույցը: ինչպիսին չորացնող չրանցքն է, կարող է լուրջ խոչընդոտ ծառայել տորֆածշրդեծի Համար, ծատկաչ պես թներում. կրակն այդ արգելքը կարող է Հաղթաձչարել միայն այն դեպքում, եք քամին փոխի իր ուղղությունը: ժամանակ քամու արագուեթե ՀրդեՀիսոեղավփակման մ 4, ասպա արգելավփակիչ գուռինեչ թյունը վայրկյանում

մ կազմակերպել բում անծրաժեշտ ծերթաանձակազմի

գոտիպաճություն աճերով ն ջրով լի դոպլերով զինվաժֆ՝ ների վրայով թոչող կայծերի, առաջացած այրվածքները Համար: Պոստերիմիչն տարածությունը100-ճանգցնելու 200 մ է: օջախները ծանգցնելու ամար կաԱյրվածքների նան կամ չրցան տրակտոր-ցիստեռնով նելի է ստեղծել մարդուց բաղկացած շչարժական մնքննայով գործող 2--9 -

խմբեր:

վրա |. մակերեսի Դաշտերի մէրենաներ տորֆաձեոնարկության :

'

այրվող դարսակույտերում :

.

|

անցնելը եո» նան քամու ուղղության կտրուկ փուխոխությունները: բարդ չափազանց պրոցես է: Ջորի այրման արագ աճը ն աշխատողներիզլիի վրայով :անդցնելու Համար պետք է ուղարկվեն տորֆաձեռ« հարկությունների, քաղաքացիականպաշտպանության կազ- փոյմերի տարածումը, որոնք կարող են Հրդեճի նոր օջավ-` հեյ ոաջացնել ն լուրջ վտանգ ներկայացնել աշխատողների մուվոլումների Հրշեջ խմբեր: ամար: կողմնորոշումը Հաբը դեպի այիվող տորֆավայրերն է մղվումգլա կորցնելուց ն կրակով շրջապատվեխուաափելուճամար նախապես նշում են ծխապատուվոարատսես բոր տորֆաձեռնարկության ջրամաՀ ճակաշրդեՀծային ն իյ աարարման դաղապատումից ղերժ աղբյուրների ն ջրանցթների սիստեժներով՝ տորֆի չորացման Համար փորված բաց ջրանցքով կամ ժակաճրդեծային Թեմտոն տեղերը, որտեղ ն վտանգի դեպքում պետք է տեվոիոխել մարդկանց: Համար օդտադործում են պոմպակաՀ Հուրմատակարարելու յաններ հ ՆԱՖ--54 մակնիշի չաղափային պոմպեր, որոնք ՍդղիՀետ ֆրեզերային այրվող տորֆի անբավարարկոնաատկար տեղադրված են ՊՏ--54 ձետնանքով ծողմնաձծակառակ կողմից դոլանում է կամ ՊՏ--55 տրակտորներիվրաչՋուրը անմիջականորենայրման օջախ է տրվում Հրչեջ ավ. ժիխածնի օքսիդի, մոխրի ն տորֆային փշուրների բարձր տոմնթենաների, պոմպակայանների, պարունակությամբվտանգավոր ծխապատ գոտի: Ալդ դեպջրցան մեքենաների Քում ջրանցքները ե մյուս մոտոողոմպերին այդ նպատակի Համար չարմարնհցվածալլ փոսերի կարող նեն դառնալ տեխնիկայիօգնությամբ: մակերեսինտորֆի խասոդվածածխածնի օքսիդի կուտակման վայր։ որբ վոանԴարսակույլտերի այրելը գավոր է Ժարդկանը կյանքի Համար: Վերջին չանգամանջը դադարեցնելու Համար պաճանջվոմ էԼ 100-՝ 200 ն Մաո, մ չուր: Հանգցնելու տեղոապնար է նկատի ունենալ տորֆաճրդետծը Այրվող տորֆի «անդցնելու Համար ջուրը կամ թիմիկատի մառերում կազմավորումների տեսնիկան ն անձնակազմը լուճույքը սլետք է մղել Հրշեջ փողերով, ցնցղելով: բոշխ Տրի շանակությունը պետք է չինի այնքան, որ տորֆաՀչ դանցվածր լրիվ Սրչ ի: Գորֆալին «րդեները -անդցիելիս կիրառվող անվտանզության միջոլները «իմնականում նույնն նն, ինչ որ անոա14 աե «րդն ունհլորչոհվղի ելու, ռակայն կան որոշ առանձնա-չ Գլուխ «աակություններ: ձորի դաշտով շարժվելիս ամենից առաջ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ոնոթ է ղուլ լինել այրվող տորֆի մեջ ընկնելուց, Փանի

ԵՐԿՐԱՇԱՐԺԵՐԻ ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԸ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ

որ այրվոլ տոլֆակտորը Փաճախմիայն ներսից է մարմանդ

ՎԵՐԱՑՆԵԼԻՍ

այրվում ն արտաքինից այրման աչքի բնկնող Հատկանիշներ չունի։ Դժբախտդեպքերից խուսափելու ճամար ծար1. ԵՐԿՐԱՇԱՐԺԵՐԻ ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԻ ՀԱՄԱՌՈՏ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ կավոր է տորֆադաշտովաուսջանալ առնվաղն երկու մար-Հ . առջե նազո դու. բաղկացած խմբերով, ընդ որում Երկրաշարժերըսելամիկ երնույթ են, որոնք առաջանում է պետք իրենց են երկրի կեղնում ն ավելի թոր շերտերում կատարվող ձանտնտդի տորֆի Հատակը: նախազգուշական միջոցներ պետթ ե Հետնանջով ռալթյունների կարծական տեղաշարժերի է ձնոնարկել նան այրվող տորֆադաշտում մեջենաներով ամ առաձգականալիքների ձնով մեժ տարածությունների շարժվելիս: րա փոխանցվող ճրաբխային ու փլուղման երնույթների 1ուրջ վտանդ էն ներկայտքնում տորֆի ստորդնտնյա «ետեանջով:երկրի այն մասըչ որտեղից սկիզբ են առնում շէրտերի Հրդեծի օջախից կրակի անսսլասելի ժայիբումները, Խար

րեւս

Ուստի .

Մ

ջրատարով

,

ելիս:

հոն ուղությամբ աթո տով. .

'

Ս

ֆ5

երկրաշարժերի ալիքները (նկ. 18), է երկրաշարժի կոչվում օջախ (ճիպոկեխորոն ). երկրաշարժի օջախի յվննտրոնից դեպի Հեր երկրի մակերեսի վրա բնկնող կետբ՝ էպիկենտրոն Երկրաշարժերի օջախները գլաավորսուվեա. պանվում են մութ կմ, հսկ երբեմն էլ՝ 200 կմ փոորության ւուս|լ: երկրաշարժի էներգիայի երկրի փխեւտննասխվությունը մակերեսին չասիվում չ բալերով՝ 12 բալանոց սամ դղա կով:

քշնրաշար

-

խն.

«ՅՅ.

ժի

տատանումնծրբ

կ.

18.

Երկրաշարժի

|

սխեման

կործանվում, երբեւինէլ

ղաքներ, քերն

քանդվում

Են

ջրասույզ

լինում

մամ բողջ

քա-

ստանում վնասվածք շենմ խակ դրանց ներսում շինությունները, դւոնվուղ սրՀ են դիկ մնում վխլվածքների տոկ: Շարքից դուրսա են գալի տ կվոժունալ-քԷներդեւտիկցանցերը» ընդ որում սոորդեսոն լա խւոեն դովակատարները վնասվում Հիմնականում ռեղերվուարչ ների, ջչրձճորների, չդուրպակայանների, տնային ներանցլքների ն ճյուղավորումների միացման տեղում, առավել ճաճա-

կամ

են

լուրջ

են

ավերվում

(կլեղզրային ն

ոողովակների

ըրայնաբե-

Ուժեղ երկրաշարժը ինչ-որ չաղխուվ«լասոկերացում է կողմից միջուկային Հարձակման ԽԹ րմլված քաղաքի (օբյեկտի) շենքերի շինություններիՀԱես,ոչ

հիս Գակսուսկորդի

ու

րավոր

ավնրումների

մասին:

Մ

աղյուսակում

սրվում

|

մա ուս ստաղների

Ոչ

ծեւփերի

Ծեվփած Քիվերի վերին ծանելույզների

քափում: |ն

| մասի

վնասման

օջախում ճեղքեր

մեծ

շենբե-

լրի պատերին: Դոների ռլոկոււմ, ճեղքեր ներՔին

միջնորմներին:

մաակիները լրիվ չարգՏանիքների վում են:

փլուղում

ուժեղ

ն

միջին

վնա-

սում:

0,1--

Ուժեղ ն Ժիչջին (երկբաշարժի սելամի-

2շ,5--Տ

Ճավելուրղա-

վին ճնշումը միջուկային պայթյունի ալիքի

ճարվածող

ճակասոում 0,3--

միջուկային

գոտում

մեծ շենքերի ճեղբեր Պատերի ն պատերին:

կգ/քառ. սմ):

ու

խԽսկի

Բնույթը

Ոչ

-

ն

կգ/քառ. սմ)

բալ,

Երկրաշարժերը սովորաբար մածունի մուսրածություններ են ) րնդգրկում: Ուժեղ (գուռիներ երկրաշարժերի դեպքում "

երկրաշարժի

կությունը օջախի

վնասման

կ գոտում

երկրաշարժի օջախում

Վնասված փածթը

ծ

բնութագիրը

Վեսսվածքի

Ճակատում

:

ԷՀՀՀԼ7477, Հե:

՞

»ավերածություննեի միջուկային

Թույլ ն մասնակի սեյա(երկրաշարժի Շ6-միկությունը 2,5 բոսլչ Ճավելուրդային ճնշումը միջուկային պայթյունի ալիբի Հարվածող

ճարկծնտթոն էն ՓՔՅղ 08...

ՀԱՀ"

Աղյուսա

Շենքերի

| Սեյսմիկ

|Շենքերն ավերվում են կամ կապիտալ լրիվ ալավերանորոգում

ներգործությանը

շենքերի չնախատեսված արտաքին պատերի բազ|մաթիվ ճեզբեր,

| ներքին զում,

քիվերի

ն

միջնորմների դոների խաթարում

փլու-

|ճանջում:

Պտտերին

|բաղմաթիվ ճեղքեր: Դոների

կամ

պոկում

վերնաճակատներիխաթարում: Տանիքնեփլուզում. սնյամակայուն րի ուժեղ վնասում: |ե

շենքերը

ստանում

վնասվածքներ

են

թույլ

| Սխնելույզների մասերի

Շեղթեր սերում:

վերին

փլուզում ստորին

ն

մա-

կոնստրուկցիաների փիլու1րիվ ն ուժեղ (երկ- | Հենարան ճանդիսացող ն ավերում բաշարթժի սեյսմիշենքերի լրիվ ղում բալից կությունը Հավելի, զին

Հավելուրդա-

ճնշումբ

միջու

սզայթյունի ալիքի Դարվածող Հազատում՝ 1 կգ/ վե թառ. սմ-ից կային

ւե)

նխ

ներկրաշարժիգոտում հ միջուկային վնասման օջախում գրով նրվող շենքերի ավերման Համեմատականբնութագրումներըը

մարդկանը. «իլվածքներում անցուղիներ են պատրաստումքաղաքացիականպաշտպանության կաղմաՍակայնհրկրաշարժերի ն միջուկային պայթյունների վորումների աշխատանքայինօբլեկտներին Հասնելու ն տուձետնանքներիմիջն կան նան էական մածներին էվակուացնելու ճամար, տեղավփակումհ վերաց հում են կոմունալ էներգետիկ ցանցերում ու իացակալուժ է Օրինակ, երկրաշարժերի գոտիներում տեխնոլողիա ակտիվ վարակումը: Միջուկային վնասման օջախներում կան գծերում այն վրարները: սրոնց ճետնանքների սպառմասսայական Հրդեշնեիը ոչ հոմ միայն կոմունալ են «Մտրդկանցկյանքին, խոչընդոտում փրկարար աշցանցերի, տեխնոլոգիականգծերի ն արտադրականտարբերի խատանքների կատարմանը կամ կարող են էական նլութաօբյեկտների վնասման ճետնանք են, այլն միջուկային ոլա ԻՎ կան վնաս ծասցնել. բանդում կամ ամրացնում են մքարա-չթյունի լուսային ճառագայքման ուղղակի ներգործության: մին վիճակում դտնվող շենքերի ն շինությունների կոնստրուկարդյունք: Միջուկայինպայթյունի հ երկրաշարժի դեպքում կիները. տուժածների ճամար սարքավորում են ավաքջաեն ն փլվածքների բնուքագրումները տարբեր նն լինում: Այսպես). ջչրամատակարարուչ կներ բուժկնտնր. կազմակերպում միջուկային պայթյունի դեսլքում բեկորների իմնական մը նրկրաշարժիդոտում:. դանզվածը, որպես կանոն, թոչում է Հարվածող ալիքի ներ-՞ Փրկարար ն վթարային վերականդնման անչետաձգելի գործման ուղղությամբ, ինչպնս նան դրան ուղղածայացկողաշաշխատանքներիկատարման գործում ներգրավում են մեր, այդ պատճառով էլ թաղաքի փողոցներում ն թաղամա-Հ պատդերը ռակայն Հիմնական խատունակբնակչությանը, ռերում փլվածքների չասինըըկախված նեն այս ու այն կողմթ կունում է քաղաքացիականպաշտպանության կաղզմավորումքրվող բեկորների ենռավորությունից(դրանք թոչում են ներին: տասնյակ ն նույնիսկ Հարյուրավոր մետրեր):նրկրաշարժերթ Հատուկ պատրաստվածությունե «ղոր տեսնիկա պան դեպքում շենքերի շինությունների ավերման Հետնանքով աշխատանքներիկատարում են քաՀանջող առավել բարդ առաջանում են տեղական բնույթի փլվածքներ, այսինքն՝ ուզ աքացիականսլաշտսլանության ինժեներայինկազմավոնում են է վերված նյութի Հիմնական զանգվածը շինարարական,վերանորոգ տեղում կա րումները, որոնք ստեղծվում ավերված չենքերի ու շինությունների կողբին: Հետնաբարը Հան, շինարարականչմոնտաժային, ճանապարծալինչշին երկրաշարժի դեպքում փլվածքների տարածությունը փոքր կոմունալ տնտեսության րարական կաղզմակերպությունների, էչ ու իսկ բարձրությունը՝ ավելի եծ, քան ժիջուկային պայթյուչ բաժինների ն Մյուս կաղմակերպությունվարչությունների հինը, փողոցների նե շենքերի միջե անցումների միչին հերի բազայի վրա: ինժեներային կազմավորումները բաղառանցքային մասը նիկրաշարժերիդեւլքում, որպես կանոն կացած են ինժեներական «ետախուղության խմբերից, աշՀի փլվում։ խատանքների մեքենայացման ճամաշավաք ջոկատներից, ն կամուրջների վերանորողման ն փվերաԲանապարշծների 2.

ԵՐԿՐԱՇԱԲԺԵՐԻ

դանգնման խմբերից: գազի: ջրատար-կոլուղային ցանցերիչ

ՀՆՏԵՎԱՆՔՆԵՐԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼԻՍ ՓՐԿԱՐԱՐ

ԵՎ

ՎԹԱՐԱՑԻՆ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ ԱՆՀԵՏԱԶԳԵԼԻ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ

ԿԱՏԱՐ. լեկտրաճաղորղմանգծերի վերանորոդմանն վերականգնման

ՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՄ ՆԵՐԳՐԱՎՎՈՂ ՈՒԺԵՐՆ ՈՒ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

ինչպես նան պայքեցման աշխավլարային-անսնիկականչ տանքներիխմբերից: Այղ կազմավորումների աշխատանքի երկրաշարժերի Հետնանքներըվերացնելիս ատաուսջին Հեր բերված նն 3-րդ աղլուսակում: Քին կատարվում են փրկարար ն վթարային վերականգնման Հետելալ աշխատանքները՝ տուժաժներին դուրս են բերում ն փլվածքներիտակից «րվում կիսաքանդ ու ալրվող շենբկ Է

զում դտնվող

տարբերություններվ

ռազիոՎվ

էներգետիկ|

Հնարավորությունները

Աղյուսակ Ինժեճերալին կազմավորումների հնարավորությունները գոտիներում աշխատելիս

արոր '

Ս

ժի

առակ

ծ

ճ

րի ճետախու- ՉՏ--80 կմ-ր Բր»ւղին երթուղի

Վնասժան օջախի Հե

հայացման Համաճա-

վաք ջոկատ

|

տախուզում:

ւբ

Անցատեղերի կառուցում (լայնու (լայնությունը

75--15

Անցատեղերի մաքրումը անտառային փլվածքուժ

4,5--6 ՛

Աշխատաղքների մեքե- 0րյնկաի մուտքի ն նությունը3--3,5

ան-

մ)

Ե

Գաղզատարշրջանցման

Փոսերիկամ

խումբ

(պողպատեխսո-| դովակներից պատրասու ված) շրջանցման գծերի

կկմ

էլեկորացանցերի վթա-| Վքարներիվերացում են-

-

|

Փուժբ

կմ

մանակավոր գժի

մարդ

,

ենքակալոան

մ

ջրչոր

մոն-

Ձոշորներումթցանների ե Վլարային-տեթնիկական խումբ

փականներիտեղակայում, ջրչորի վրա մինչն 2 մ արձրությամ ած ԱԱ Բ փղվածջի

ր

անցում"

աքրու

:

Ք

.

ժամանակավորմիացնող

մ)

Փայտեկամուրչնե րի վե- | րանորոգումէ ուժ

750--200

վերականգ-

Պատրաստիտարբե, բի

քաշ

ցածրադիրփայտն ժուրջի Հավաքում(բեռ40 տ.) նատարողությունը

Ավերվածցանցերի տեղա-| Վքարային-կզազատեխ-

մասերի անջատումը

մ

մ

շրջանցման խողովակների

.

մ

տաժում

,

ՀՇ

Տ

ժա. հլեկորաճաղզորդման

րման

նիկականխումբ

բային-տեխնիկական քակայաններում

ցումների ստեղծում (աճ որ Հորականք խումբ ցումներիչայնությունը՝ ն

անջատում

15--18

Ֆու բատար

կմ

Հ0Ը--400

ակոսների

վրալով Հողածածկ ան.

մ

150-190

էրատար-կոչուղային Ավերվածցանցերի տե(հիրմային) ցանցերի| ղամասերի անջատում

2--3

առ. կմ

ժ,8--1

ն Շենքերի փլվածջննրից

ժ

մում ու

գծերի պատրաստում

(լայ-

վերեն ճարկերից տուժած. ններինփրկելը

րավորուքյուննե աշխատանքի10ժաւ

Աշխատանքի տեսակը

կառուցում

ցատեղի մաքրումը օբլեկտի տարածքում

Հան Հն ն անապարչների

|

փլվածբում վածքում 3--8,5 մ)

հայացմանՀամածավաք խո ժր

կամուրջների վերանո-

վորումը

ժամում

զում:

Աշխատանքների ժեքե-

համա

ների աշխատանքի.

՛

Հետ հնժեներային

ծաղմավորմանճնա-

նաղզմավորման Հնարավորություն-

կազմավորումը մշխատանջի տեսակը

թուղուքյած, խու

՝

100--180

10--15 :

մ

կառուցում

՝

մ

անջառուի

էլելորաճաղորդմանժա-

լ: Պայքէցման աշխաաանքների խումբ

մանակավոր գծերի կառուցում

|

Փլվաժջներում անցումնեըի պատրամտում սլալքեցման եղանակով

Զենքերի

ն կառուցների վթարային պատերիփլուզում

|

1,5--8

0:2--058

կմ

կմ

նության քացիական Քաղաքացիական ուշւո մ պաշտպանության

կարող ՀԵՐԸ

են

աշխատել

ըստ

Փլվածքներըմաքրելու

մանակ

օզտագործում

ն

են

իրենց

Տ.

կազմավորումառվորական նշանակ մյուս

անցումներ արատրւսուսելու ժա Հզոր բուլդողերներ, կոմունալ

:

ե

տնխնոլոգիական պանցերում աշխատելու ժամանակ՝ էթակավատորներ ն կռունկներ: ԵԹե աշխատ ատեղերույիծնարսվոր չէ ծանը մեքենաներ |

Մեխանիզմներօտոազորժել, ապա կիրառում են մեքննափացմված զործիքներ ն փոքր մեքնենարացման միջոցներ: ՕրիՀ նկ, արմատ ուրու մեւտաղակոնաորուկցիաներ, ձողամլուռույցներ, են Հնծաններ կտրելու Համար կիրառում նավթա-չ մ

Հաւոնիերն բենզաչատներ:Ռչ ծանը բեռները բարձրացնում 1-5 սոոննւյ ն բլոկների բեռնատարողությասիը: բազմու

են

ճախարակների,

ծանր կոնստրուկցիաները ձողային կատ ամբարձիչների օզնությամբ: Փրվելու ննթաքանդելու կոնստրուկցիաները Համար օգատաձեռքի հ շար ժոս Հաղոր դ կարա"իկներ,Ին չարն

յին ոլո ուուս կմա կա շենքերի են դործում նն

սյւսլթուցիկ նջութեր:

Հավաքովի

:

միաձույլ երկաթբետոնից սլաւորաստվաֆ շենքերում կառույցներում 10շա հլու Տաժփար նպատակաշարմար է կիրառել ոլն եմա սութկմոտռոգործիքներ ն էլնկտրեն րաղործիքներ, որոնք մներգիա կարող ստանալ շչարժական կումոպըեսորային կայաններիը ն էլեկորակայաններից: ն

ն

կոմունալ-էներգետիկ

ոնե

տության մթարները

տնղա-

փակելիս փլվածքներ քանդելու միջոցներից բացի, կարող են ւածանջվել պուժալեր ն ջուրը դուրս քաշելու այլ Ժիչոցներ: Այդ նոլատակների Համար առավել Հարմար են Մ--600 ն` Մ--7200 ավտոմատ 300--1500 ագրեղատչմուռուղումերբ Լ/րուղ արո ադրոդականությաբ: Ջուր Տանելու ն այն մաքրելու Համար օգտագործում եթ ն քամիչ Հորատման սարքեր կայաններ, ջրՀորներ ն այլն: Ջուրը փրկարար աշխատանքների օբյեկտներ է բերվում ավտոցիստեոններով, ջրցան մեջննաներով, նան փնչլես ավտոմոբիլների թափթերում տեղադրված տարողություններուվթ |

,Ջշ

:

ՆՐՃՐԱՇԱՐԺԵՐԻ

ՎԹԱՐԱՅԻՆ

ՓՐԿԱՐԱՐ ԵՎ

ՎԵՐԱՑՆԵԼՍ

ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ

ԿԱՏԱՐԵԼՈՒԱՆՀԵՏԱԶԳԵԼԻ

ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ

ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԸ

ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ

ԵՂԱՆԱԿՆԵՐԸ

Հչետ Երկրաշարժերի Հետնանքների վերացման կապված ն անձետաձգեյի աշվթարային վերականգնման փրկարար մ. ժամկենտատստանքների կասոարման ծաջորդականությունը Է ծրկրաշարժի գոտում ները սաՀշմանում գտնվող բաղաբի ալաշտսլանության սլեսոր: (օբյեկտի) քաղաքացիական Ստեղծված իրադրության մատին ունեցած տվյալների ճիման: է ընդունում վերավրա նա որոշում փրկարար ն վքարային կանգնման անձետաձգելիաշխաւասուսնքներ կատարելու վերասածմանում է. քաղաքի որ բերյալ, որում (օբյեկտների) ք աղաքաշրջաններում Հիմնական կենտրոնացնել ջանքերը: ուժերի խնդիրները ն դրանք աշ իական պաշտպանության աշխատանքդուրս բերելու կարգը. խատանքի օբյեկտներ ների սկիզբը ն տնողությունը. աշխթատււնք կաւոտարող ուժերի ն կաո վարումը դրանը գործողությունների ւսոլ նում ն կարդը: ԱշխասունքներիՀաջող կատարումըույս ծոսվելու Համար է շրջանային նս ատակաճարմար բւսժանումներ չունեցող ն քաղաքային շրջանները բաժանել. տեղամասերի քաղաքը ն 3առանձնաձատկուչ սլլանավորման ելնելով օբյեկտների, ն բնույթից, տեղանքից թյունննրից։ կառուցապատման տրան տոալորւուս յին մազիստրալների առկայությունից: Հետախուզությունըկաղզմակերոլվում է ւվերուիների Հերթականումարդկանց բնույթը, փրկելու աշխատանքների Համար: Հետախուղական օղակթյունը ն ծավալը որոշելու «ետախույզ սլարեկները ընտրված ններից կամ խմբնրից են մրանասորտալին միջոց նրկրաշարժի գուռում շարժվում յին միջոցներով շարժվող ներով կաւ ուոթուվ: Տրանսպորոււ է 500-Համար աստկացվում ւպարեկին Հետախուզության 200--300 թաղամաս), իսկ Հետիուոն որարեկին՝ մ(2--4 մ սաշման-չ լայնությամբ (1-ՉՓ թաղամաս տեսանելիության Խելում) գոտի: դեղի աշխաՀետախույզները, պարտավոր են պարզել շարժման առավել անվփֆիունդ տավայրերը կազմավորումների ն կար» ճանապարծները, ավերված շենքերի, կառույցների, `

ՀԵԼ

կոմունալ-էներգետիկ ւնտեսության

զանցերի ավերման բնուվթը, տուժած ն նրանց մարդկանց տեղը առլառնացող"իտան գի չս մւոի ճանը, փլվածթների քանդումն սռուժածներին դուրս բերելու, խնչպես նալ մարդկանց ձվակուսցնելու Համար Ճանապարչներդցելու առասիելՓար մար տեղերը, աղբյուրների վիճակը ն տնտեսական, խմելու ճն այլ կարիքների Համար դրանց օգտագործման Հնարավո-չ սոխճանն

բաշխիչ կառույցների

աս-

ու

ու

:

բությունը, մեքենայացման միջոցների կիլոաոււման ն արայթեցմ ան աշխատանքների կատարման Հնարավորությունը: Շարժման երթուղիները ծնոսխուզելիս են տում բացաձչա

ս«իլվածքնեն րի բնույթը, սիլուղւման տեղամասերի հրկարությունըն անցումներ սարքելու աուսվել

հղանակները: ագույն

Ջերի շում

եմ

իջ

ռացիոնալ աշխատանքի նիւ կոմունալ տնտեսության պանջրածածկ տեղամասերոսի տրու

երթուղիները ընտրում

ծավալից ելնելու: ավերման Հետմւան թով

մուտւավվոր

վթարների ոհ ասխ ււ կման

ուղղությաղիբկատարվե

ն

որոշում մարդկանց պոնվելու ստռեղերը: մրդյունաբերական ձեռնարկություններում են Ճն Ճշւում շին տակ գնվող սուսրողությունների, թիմիական նյութերով անոթների վիճակը, որոնք կարող Լ27 շրջապամոը ցնել զւսզուի: :

կոմունալ

ն

փներգետիկ

տնտեսության

ցանցերում ու է սարզի «մթարծավալն վիար-

կառույցներում Ճեւախուղզությունը ետք ների տեղերը, բնույթը» աշխու տանքների

ու

Խերի տեղ ասիական

Ընդ որում

Տ սն աին տոժերի ու միջոցներիարա ջը: ուշադրություն է Հատուկ պետք դուս րձվի սրայթու-

Ջեկ ն Հրդեճավտանգ նյութեր սպլարունակող օբյեկտներում տեխնիկական կայանքների ն խողովակատարների վիճակին: ման ջրամատակարար աղբյուրները են աստուղումմ վաառույցների, ջրաբաշխիչ

տին ռարքավորումների,

ջրաման

լուխ կայունաւ-

կարասների ն արտեզյան են ծորաստանցքերի սռնեխնիկական վիճակը, որոշում ջրւս-

'

ծեւռախուղելիս

ու

Տուժածներին փլվածքների տակից դուոսհանելըՆ կիսա-քանդ այրվող շենքերիցմաողկանց փոկելը:երկրաչարժերթ

Հնոհնանքուվ փլվածքների սոայկ, փլվելու ննինակա կամ Հրղեչով բոնված շենքնրում մնացած մարդկան, կառույցներում են որի լինում անչապաղ։չ փրկությանը ձեռնա մութ ճամար աշխա: անքի օբյեկտներն են մոցվում քաղաքացիական դաշտսիանության կազմավորումներ: Տուժածներին գանելու են Համար կազմավորումներիՏրամանատարնները ուղարկում են կերպով որոնող խմբեր, որոնք մանրակրկիտ զննում փլվածքի տարածքը, չենքերն կառույցները: ավերված Խմբերի անձնակազմը շարժվում է միմյանցից այնպիսի Հեռավարությամբչ, որը թույլ է տալիս տեսողական ն լսողակախ Մշու կան կաս պածպանել։ եթե ռալարզվել է, որ «իլվածքների տկ ածա կան մարդիկ, անճրաժեշտ է նրանց ետ կաղ նել: Տուժածներին փլվածքների տակից դուրս բերելուճամար փյլվածքը քանդում են վերնից, Հորիզոնական ստորսանցք բաՑու սլատի վրա: Փլվածքը կամ որփինանցք բացում չքանդված է սրաճսրանել նվխազգուշական քանդելիս անծրաժեշտ միջոցննը, քանի որ բեկորների միջն կապր խավխոտվելու դեսլքում Հնարավորէ, որ աուսնձին տարրերը տեղաշարժվեն ն փլված է ե՛ սիբիդանդվածը նաւտով ածք տա, մի բան, որ վատտանդավոր ն՛ կողների, փրկվողների Համար: Ընդ որում չպետք է կտրուկ ձգումներ կատարել կամ արվածել քանդման «ոնեղերում փլվածքի տարբերին: կածարմար է առանձՓրվածքը քանդելու Համար նոր աուուս նացնել սաւնվազն Հինդ մարդուց բաղկացած օղակ: 0ղակի բոլոր միաժամանակ, անդամները աշխատում են հրկուսբ ու

ու

ներքին մասերը

'

ու

են

աշխատանքների բնույթը ն ծավալը, ընտրում ջրւսծածկ ուհ դամասերի շրջանցման ուղիները: Վնասված շենքեր զննելիս նախ ստու կառույցները պում են արտաքին կապիտալ պատերի ն կախովի կոնատբուկցիաների (ալատշգամբների,քիվերի) վիճակը, ապա չծեքի

ալոմարակայանների վերականգնման: ու աշխատանքների բնույթն ծավալը, նշում խողովակատարն ների ճՃյուղավորիչցանջի ավերված տեղամասերը,ժամածամար ջրառման կաթսաների: նակավոր ջրամատակարարման անջ աւոմարնաատրքավորումները» բացաճայտումեն ջրամատակարարման կետերի ժամանակավոր ծավալման տեղերը, ինչճանապարձները: սլես նան դեպի բաց աղբյուրները տանող Հեւուսգոր Հետախույզներըաածմանված ժամկետներում ծիմնական: աշխատանքների բնույթի ու ծավալի վերաբերյալ տվյալները զեկուցում են պլեւոին: ն

ո

ու

'

Նկ.

են են սիլվաւժքը քանդում վերբնից, մյուս երկուսը ճեռւսցնում Բեկորները, ավադր նասվթածճատի կամ այլ ուսրքի օգնությամբ կորում է Մետաղյա կոնուռրուցիանելր ը: Փլվածքուվ ատորանցք բացելը (Եկ. 192) չոուխաղանը աշթատ ատար դործ էչ որին դիմում են Միայն այն դեպքում, երբ տուժածներին դուրս բերելու այլ եղանակներ Հնարավոր չեն։

Ստորանըքը

ատենակարճ տարածություն դատարկությունների տոասվելագույն օդտագործմամբ: Անցքի լայնությունը պետք է լինի ատոնվաղզն1 փետր, մ: 0,7 բարձրությունը Միաժամանակ ստորանցքը ամրսոցնում են վաղօրոք չդաւորաշա ված փայտե կոնստրուկցիանեւտ բով կամ ձեռքի տակ եղած միջոցներու: հն Ստորանցքի սղաստրաստան Համար սուսնձնացնում ութ ծողդուց բաղկացած օղակ: Ստորանցքում միաժամանակ են աշխատում չորս մարդ (30--40 րբուլե), երկուսը քանդում են սիլվածբը, ւրլուս հրկուսը Գավաքում են բեկորները ն աժրակներ տեղադրում: Մնացած չորս ողին ժամանակ այդ են րաստում ափրակների տարրերը: ծանը ն մեծածավալ բեկորներից կղ խիած իլվածքը քանեն դելը կիրառում շարժական վերամբարձ կոունկներ, կւսհ րասլիկներ, բլոկներ: բրաիամխախարակներ դոմկրատներ, ն անցքի իսկ Գոասհար՝ կոնստրուկցիաները քանդելու բացելու ոլննմատիկ կամ էլեկորական Հանքածատ Ժուրճեր, բետոնա-չ ջարդիչ ն այլ միջոցներ: ն Ամերված ն վնասված աստիճաններ ունեցող շենքերի վերին ճարկերում կառույցների դտնվող մարդկանց փրկելու Համար դպործադրվում նեն էվակուս ցման ժամանակավոր միպատրաստում

Ստորանցբի կառուցումը փլվածքում

19.

են

ինտրելով,

Նկ. 20. դնովի

.

էվակուացումը Մարդկանց ն պարանի աստիճանների օգնությամբ

ասո

ս

՛

են ն Հարթոկների Միջն, բաղուկների տեղադրում ատաստիճանննրչ տոսխաւուսկեանցումներ: Դրանց օդտագործվան տնվտան Հաիար անձրաժեշտ է թեկուզ մեկ կողմից ղատդության ստել ակե կատ ճուան ձգել, փխսկգիշեր ւո սովուո ժամանակավոր էլեկտրական անցկացնել: Վերին «արկերից մարդկանց լուսավորություն լուսամուտախորչերիցըց, դնովի աստիկարելի է էվակուացնել մանների ն պարանների օգնությամբ (նկ. 20): կատարելիս սուսվել արդյունա Փրկարար աշաատանքներ

ամանակ աՆ

ստվար

ան

Հոր ն Բիլան

աա Հունի առտի

արգոն

պար

ա

լութ

լ որոմ կիսագոր

ամոմոն անորո ոնց փրկելիս: ո

եջ

։

ունը

թույլ

ւն իր

2րն

է քորի

է «Բին

ամրան ամտո

լայնորեն տալիս մարզՀարկերից ՞

շ

Ա.

Տ.

Ալտունին

Անցատեղեոի պատոաստումը փլվածքնեոի մեջ: Համատաբաժ ավերածության գոտում փիրկարար աշխատանք կատարետիպի ման ց երկու լու Համար անձրաժեշտ մ ունենալ հղ՝ աո

ն օբյեկտները մտցնելու աշխատանքային կաղմավորումներն Համխար՝ Ժաղիստրալային, որթ քղվակուսցնելու տուժածներին դուրս է գալիս դեղի կից ճանապարծները, ն կողային (երկրորՄագիստրալույին անցատեղերը։ որոլեռ դսկան) անցատեղեր:

շարժման Համար երկկողմանի ամար շարժման Երկկողմանի լայնությամբ)։։ (6--6,5 անց աուռեղի«դատր աուսոո ւնը Հնարավոր չլինելու դեպքում ղու-, են երու անցատեղեր: Սողադածնեո սվիողոցներով ստեղծում կանոն,

պատրաստվում

են

մ

լին

ւկ չանցատեղերը

ատ

են րարոստուսի

150--200 յուրաքանչյուր ե մ 5,5--8 լայնությաժբ Անցատեղերի րակի ձով

3--3,5

մեկ

մետրը

մ

շարժակով) Երբեմն

|

լայնությամբ, ուղեբաժանքներով, մ

«Հրապաերկարությամբ Թնեքությունները 8--Տ՝ երկայնական ձին րգելքնիեճս ոի Ճան ից Հալե ք է դերաղանցեն, փոկ ճուտան 0,2 մետրից բարձրությունը րի աուսվելագույն չոլետքքէանցնի: ն բարձրությանը, հրկարությանը Նաոյած վփլվածբների դրանք մաքրում են մինչն ճանապարծչի անցունակ ւա սր կամէ Խորձուրդ վրայով: ատեղծում փլվածքների անցատեղեր ն 0,5 ոչ ավելի բարձրություն ոչ մ-ից երկար տրվում մաքրել մ-ից Բոառվակամմաչասիերկար ն 0,5 րվ ծքները: ունեցող կ ածւարփլվածքների դեպքում նպրաւուս ավելի բարձրությամբ մար է անցատեղեր սարքել փլվածքի վրայով: կազմավորում է Ճան ապար: ետք ները մսոցնելու նպատակով նախ հ առաջ « ասպա բար Համար, լավելր մեքենաների բացել թրթուրավոր ն տղվիտոորանսպորտը՝ տեխնիկան անվավոր անցարանները 15--20

բուլղողերներ (բանող սարքավորման Հիդրավլիկ ն պայթուցիկ նյութերի ստանդարտ լիցթեր: նույնիսկ ղոր բուլդոզերի քարշային ուժերը չեն բավականացնում պատրաստելու անցատեղեր ծՓամար։ նման դեսլքերում սիլվածքների ծանը տարրերը սպայթեցնում են վամ արյնա ագործիքով մասերի բաժանում: Փլվածքներում շատ հ մատուրա տարրեր Ժետաղե կոնորուկցիաների լինելու սովո դեպքում ինժեներային մեքենաների անձնակազմերին մ. են 2-9 մարդ արմատուրաները մեւտաղատաբարւուսլիս կոնարուկցիաները կտրելու դերձ: միջոցներով Հասն

ւ:

Համար:

թողնելու բեկորնեավերված շենքերի հ կառույցների Փլվածքները է բուլդողերօգտագործել բից մաքրելիս Ֆաղատակածարմար ներ (եկ. 21) ն շչնրեվիավոր բեռնիչներ(ճատկապես երկծնուռ ն ճեռացնելու անելու բեկորները շերեհխիով)։ Մեծածավալ ունեցող բուլդոզերճուլաններ է օգտագործել Համար ետք ներ

(տրակտորներ):

կառույցների շենքերի Խոշորապանել ն խոշորաբլոկ պատրասանցատեղեր վիլվածքում առաջացած ավերումից ուղեշարթիչէ թրթուրավոր կիրառել տնլիս Հանձնարարվում

ու

ա)

'

« ՉՈ» `

ռ

Հռ

առ աԼա ա

Լա

ԼՈ

ա

Ք

9ջադ ՐՊ ռան Լամ 22.--ան Վրթ

ման

ը

Վաախխ

աաա

Թ: ը

Նկ.

21.

Բուլդոզերների

|

Ըանստելիս: ա)

Է

բաց

Հզոր

Խերչ

մար,

'

աշխատանքի

Միակողմանի շարժժան

1-Ց`

օղակի

կազժբ ստողենր

"

Համարչ

սխեման

Բ)

երկկողժանի

(վարորդ--մեխանիկեն :

ն

օժանդակ

անցատեղեր

ր»

շարժման արմումբ շար

պատչՀա-

Շ

ճըշԸշ

բանդվորներ):

Ճաժաստ արած փլվածքներում

անցատեղեր ալոտրաո ուռելու մեքենանե-չ ինժեներային տալիս կրճատել աշրխրահ կատարման ժամանակը արագացնել ւռւսնքի քաղաքացիական պաշտպանության կազմավորումների Ժուսոքը: Համալիբի կազմում է հպատակածարմար րնդգրվկել 3--4 մեքենա, 180--220 |. 20--80 օրինակ, կվտ Հզորությամբ ժեկ կվտ մեՀզորությամբ 2--Յ բուլդողնը:։ Համալիրի գլխամասային ճանում ն մե թենան է: Այն ղոր բուլդողերն է Հեռացնում ծածավալ բեկորները, մնացած երկու բուլդողերներըՀարթեցնում են անցատեղը (անվային տերսնիկան անցնելու Հատոր): Դամար ծանձնարարվում րի Համալիր (նկ. 22),

է կիրառել որբը թույլ է

Բո

աքԾ/ր-2--Ֆ ՆՀա-/

ժամանակավոր վերականդգնման Հաչ ցանցերի ն կառույցների ար: Վերականգնման աշխատանքները սկսվում են էլեկտրո Հ ե ժՄասակարարման, ենքակայանների բարձրավոլտ զծերի աղբյուրներից» ավելի քիչ նաշսված աշխատան այլնուճեւտն քյա հ բերվում կետերի տրանսֆորմատորային լին վիճակի են են սպառ պածրավոլտ գծերը, միացվում էլեկտրաէներդիայի

2)

ճկ.

22.

ա)

0,5

ճամալիրներով Աշխատանքի է լինի ամոթ

ժամանակ 30-40

ԵքԵնան մեքենա

Վ-ից

ոչ

ավատ:

ւղյուս

մեքենաների տազործվող թյան ցուցանիջները։ ,

րւ

ւայիրնն Հաոյիր

միակողմանի

ւիիջն միչ

ւռ արբիր

ուս

սուքան ՐՔ

գծերըո

։

կամ ժամա-չ վերականգնում են չվնասված նակավոր ձենարանների վրա Հին լարերը Ժիասցնելու, կամ նսրերը անցկացնելու միջոցով: Սաբելային գծերի վնասված տեղամասերը կարող են վերանորոզվել գետնի վրայով միացնող կաբել անցկացնելու միջոցով:

Օդային

գծերը

'

սիրլ-

փլվածք:

րի

Ե

ակում բերված են փլվածքներումչն ց ւսունղերի սառ 4-րդ

բ)

դլվածք։ բարձր Համատարած վածք, գ) երկկողմանի

մ-ից

մսն

մեքենաներխ

փլվածքներում

պատրաստումը

Անցատեղերի

թյ աք | | ՀՀՀշշշ72-25

ւ---՛լ

Ժեղմանակավորօդային

Ա

ժություն»

Անվալին

օգ-

ակտն

փլվածքներում

մեքենաների

արտադրողականությունը

չ ության կազ:

արթադրողու

տեխնիկայի ճամար օգտագործվող

ժամանակ

րաստելու

ու-

Աշխատանքի

Վթարներիտեղափակումն վերացումը կոմունալ-էներ-

Մոշինանե ՛

տեսակը

բ,

«ամա

կազմը

կատարելուՀամար շխուսուսնքներ Օժանդակմա

կարող

են

-

աա

շխատանքի

արտա դբողակա-

րադր ,

Անցատեղի պատրաստում Համատարած փլվածբի վրայով, շոր

որտեղ

կան

երկաթբետոնյա

ո

Դ.

խո-

տար-

(Ո.435մ)

495)

Ն-

Ի |

.օ

Ե բեր

Ներ-

մնե նշանակության կաղժավորուժներ: դրաավվել ընդանուր են դրանց էլեկտրւսկանպանցերի վթարները վերացնում նայած ծետո ձոսանքաղզերծումը, իան: Հոսանքաղերծումի ց են շրջանային ենթակակատարու ավերածության չափին, շենքի կամ յաններում, տրանսֆորմատորային տնակներում գծերով փլեկտրաէներգիայի մուտքամասերում: Փազապանված լումաս ակարարուժթ,աշթատանքի ւս ուսնձին տեղամասերը ն կարիքայլ ռավորելու, էլեկարիֆիկացված գործիքը սնելու իրականացվում է բաշի՛իչ ցանցերի ների Համար, ւո ճետո։ Հոսանքաղերծումից մանրամասն ստուղումիը էլեկյորական վնասված անձրաժեշտ է միջոցներ ձեռնարկել

Հաա ամալիրը.

ԱԶ

Ն

Անցատեղի

պատրաստում

խոշոր կազմության փլմածքում

խառր

րաի ո

ՅՑ

ԱՆԻԻ

րն

լուր

կվտ Հզորությամբ

1. 384

ո.

200-510

(Ո-493)

Հաշայի ամայիրը.

,

պատանցատեղեր ն ճամալիրների

ու

վե ցանցերում կոմունալ-էներգետիկ զետիկ ցանցերում: անքվերաց միունուղղությամբ աշվուստ րումների Հեւոնանքների ունեն որոնք են Հասռուկ կազմավորումները: ները կատարում ծություն ն «անդերձանք: Հասասլաւոայսվոււն ոլատրաասովա

սե-

Աղյուսակ

:

ժամանկ

ծալիարոլար զա ղույն

դծերի

րար

Անցատեղի

ն

մա

ԱԱ

յ

դ-ն

պատրաստում ուլ

ճւ

Ո.

աանոո մա

ւ

1-49»

(Ո.

455)

150-160

50:400

250.

աա

Հանդիսանում լայնակաչեծաններով ամ Ծանր լարերի ճամար Հենարանները: են ՎԱ-աձն Հենարաններ։ Որպես Հենարան կարող կիրառում ճն նան կամուրջները, անցումմօղոասդործվել պածպաանված լարերը կախում ները, քատակադները. դեպքերում այդպիսի են Հաւռուկնեցուկնելրիվրա: Ջրային արգելքի միջով էլեկորաէ կարհլի ծաղորդման անցկացնելիս ժամանակավոր գծեր Շեջո ագործել լառտենրի կամ կամրջանավերի վրա լողացող նարանները» ճենարանները վնասված մասնակիորեն Օդային դժնրում Են դլ ասվորարես իերացնում ծովածքները: վերանորողելիս Են կարաալիկներ, Աշխասոանքների ժամանակ օգտադործում տրակտորներ: Բլոկներ, բաղզմաճախարակներ, Հենարանը Հետո ամրացնել դրա ծարկավոր է լրացուցիչ ուղղելուց ռւսկի

Հենարան

են

դրանց փայտն տոտանցըց

Հիթը:

ն էլեկյորաճաղզորգԵրկրաշարժի ղոտում ենթակայանները գծերբ վերականգնելիս առաջնածերթ խնդիրը ավերված տափլվածքների կաս այրված շենքերից կառույցներից, կազմավորումները զբաղված մարդկանց անելով կից է: էլնկորոներդիայուվ ասլազուվվելն կարնոր խնդիր է նան նրանց, որոնց աշխաստանապածովելը քլեկտրաէներգիայով ճակատարման փրկարար աշխատանքների ջից է կախված վերմղիչ կոյուպոմպակայաններ, ջողությունի (ջրատար ն դգեռղքերում կպածանչվի Մի շարք ղային կայաններ այլն): տանել սպարտադիր աշխատանքներ արդյունաբերական այն էլեկտորամատակարարումը աոանձին օբյեկոների վերականգպրոցեսի տեխնոլոգիական որոնցում նելու ուղղությամբ, է խոշոր վթար ստեղի կարող սոնա կանա պատճառով է առանձին այդ անչնարին ունենալ: Եթե կարճ ժամանակում ապաժիջոցով վերականգնման Հանպույցների օբյնկաները է աղա անչրաժեշտ մլեկտրամատակարարմամբ, Հովել ն էներգագնացքօգաուսդորֆել շարժական ելեկտրակայաններ

սն

ու

Խեր:

Արդյունաբերական

օբյեկտների

արտադրական

գործու-

է ալածովելու Համար նալասոակածարմար նեությունն էլեկոտրաէլեկտրաէներգիան մասոակարարբելչլածալանված

գծերով

կամ

մոտակա

աղբյուրից

(ռրանսֆորմատորային

հնթակայանիեր, չվնասված կաբելային

դծեր ն այլն) սնվող գծերուր Ջրատար ցանցի ավերված յտնեղամասերում վթարներթ երացնելիս տառնձճրաժեշո է դիտա Փոլրե լրի շրջակայքը Ժաքչ րել փիլվածքից ն անջատել ջրատարի սռվերված Հատված ները: Ջրատար անցի ավերված լինելը երենում : սխողոցների ողողումներից դիտաչորերի չրով լցվելուց, փիլվլածքներուժ ջուր ձարոնվելուց,ցանցում Ճն շան անկումից: Վնասված են տնդամասերն անջատելիս նախ սակում մագիստրալային գծի ճնշման կողտփի,ապաայն սողնակը, որբ վնասված տեղաՄասի մյուս կողժից է տեղադրված ՄԺՄագիստրալի մրա ն, են վերջապես, փակում մաղզիսորալային խողովակատարից սկիզբ առնող ճյուղավորումների սողնակներբ:

ժամանակավոր

Ջրամատակարարման

մուր

անծրաժեշստության դեսպբուք

միջոցներ Են ձեռնարկում "վնասված ոռեղաքիա սերի չաշլաատանքը ժամանակավորապնս վերականգնելու ուղղությամբ: նման դեսքնրում վթարավերական գնան աշխատանքները են կազմակերպվում քիչ տուժած ցանցերում, իսկ պածպանմած

ջրատար

րարելու

ցանցերն

ծամար:

օգտագործվում

են

ջուր

մատակաչ

ժամանակավոր

շրջատար գծեր կառուցելու Համար գետփողրակներ կամ մետաղյա խողովակներ նն գցում: մուռ Հրշեջ փողրակները Ժիւսցնում Ե վթարին դան վող Հրշեջ չրածորակներին: Մետաղյա փոողովակներիջ շիջատար գծերն անց են կացվում խողովակատարի վնաս մած Հատվածը երկու կողմերից փորելուց ն չվնասված լխոդյովակների ծայրերին եռաբաշխիչներ Հետո» տեղակայելուց որոնց միացվում են խողովակները (եկ. 23): Սոյուղու ցանցերում վթարային աշխատանքները Հիմնաեն կանում Հանցում ցածրադիր վայրնրում տեղադրված օբյեկտների ողողման սպառնալիքի կանխմանը: Այդ նպատակով վնասված ցանցի վեղտաջիերը են մոտաուղղում կայբում եղած կոլուղային այլ ցանցեր կամ ավերված ոեդամասերը շրջանցելով բաց թողնում իխնքնածու կերպով, Հատուկ սարքած ջրՀորդաններով, կողմնասոար խողովակն երով կամ առուն երով (եկ. 24): 10 մ երկարությամբ գծի դրսում կղաճանջվի միջին չաշվով 6-18 ժարդվժամ։ երբ

նի

վրայով

ճրշեջ

28. Նկ. Ժամանակավոր գծի շբջատար սխեկառուցման ման ՛.

Ամերված

ղամաս, Հ. ւոն ու վոլ

շողով

Ջատուսր

շրբբ/-

դաաջուր

շ

ի

ոն-

Ժա-

ԷՀ 75 ԷՅ շ Հ 1--Ւ--7|

--

րՀ

լ

ՀՏ:

577՞շիլ.

Հ «(Թ

Ց

մ.

կառուցվածքի

՛Հ

1.

ՋԵ

2ո-(Ը5 «Ա: ՀՏ

դսն-

Խկճերի

`

ու

կելի դիտաչորերում դնելով փականմոտակա անջատել, ցանցից ներ (Խցանենը) կամ սդածանդներով վածտաններ։ նան Մեծ տրամաչավիի կոլեկտորների ավերման, ինչպես

բւսցթողումրըՀեարի 4նոյի մորասքասոնւն վերնից Իաց րավոր Հլիննլու դեքում են Ժամանակավոր կոլեկտորներ: կյոռուցում ցանցերում 4թ(օբյեկտային) գազատար Քաղաքային ն

դրանց

կանխում արտադրական կամ գնվել աշխատանքներ բոնկման աղի

ժամանակ

րային «Վերականգնման աշխատանքների ն են նե վերացնում ծժխապատումբ, բնակելի են մարդիկ կարող որոնեղ այլն շենքերում,

իրկարար ուր այն տեղամասերում: տանձին են վերացնում են Հոսքի տեղերում տարվում:

Ժաաղ արներում վթարների չոնղասիակման աո

ուղղությամբ

26.

Գազատար

ժամանակավոր 1.

կղանքային

արտամղում փողրակուվ: ճկուն են խողովակատարով ժամանակավոր ն խանդարում չ է ուժեղ շատ Հոսքը Եթե կեղտաջրերի (բնաօբյեկտներ ւպղետթ է որոշ աա մթարի վերացմանը, ն այլ) ձնոնարկություններ արդյունաբերական մներ,

ասղառնալիքթը:

Ֆ.

օդոասդգործմաժլ, զեղեր:

:

Հ-

ինքնաճուս իծ անցկացնելը Հեարավոր Հէ, առա ե ջուրը լերի մուտուղոժսերի օգնությաժբ սղում

ննրծոսման

ի դեդերի ր) ռնհստին կաղվածեվփվածք, 3. ոնախնե

ռեռքով,

փայատխցան,

գազատարի

տեղակայումը

Հերան

վե

ոտ

նաւ խողովակ չր"որդան, իայի 3. Հեղեղաջրերի կոլվուղուջը"որ

:

կեղոաջրերիզգալի

միայ տյոլա ցանի

ո)

փականների

Ժամանակավոր

սխեմսք

ՀՀ

Հ

Ինթնա-

ջրթողման

Քոս

22285527

լ

24.

կ.

-

25.

Նկ. վրա.

-

խողովակմիացումը

վածեվովածթ կաո

Հիմնական ժԺիջոցառումներն հնխ բարձր ն միջին ձեռնարկվող ճնշման գպաղոսոսըներում դգաղզի ճնշժան իջեցումը Լինչ հ «նարավոր նվազագույն մակարդակի. գազի մատակարտարման ն կամ ցաղատար ցանցի լրիվ դադարեցումբ գդաղզակետերի ըւռրգավորիչ վնասված մասերի անջատումթ ( ատաձին սլեսլքերում` զաղի ճնշման միայն «արեան իջեցում), վրա գազի կառույցների Հնարավոր տարածման կանխումը. րների բոլոր անջատիչ սարքերի ակումբ ցաղակարգավոոխչ կետեր ժմոնող ե դուո ելնող դաղ տուսըների սողնակդերը փակելու միջոցով, դեպքում` գազաիսկ անչրաժեշտ տարների վրա ժամանակավոր սիականի տեղադրումը (նկ. 25): Գաղի ւի ւււ կար արուժը աւվլածովելու Համար մթարների Հեւոո կամիջոցտո՞ումներնխրականացնելուց տեղասիակտման հեն ժամանակավոր տարում վերականգնման աշխատանբներ. դաղակարդավորիչ կնտերի հ ուսզ ուբաշյխիչ կայանների հն փոխարինում, մնված սարքավորումների վերանորոգում շրջատայ"բ սխոնարնեն ժամանակավոր գծերի ամերվածների անցկացում, գազատար խողովակների մժիաժամանակավոր ռում է ժամանակավոր շրջաոար գծերը կարելի (նկ. 26) անցկացնել անմիջականորեն գետնի Ըխլվածթների) վրայովեն րա Համար օդտաղործում Ժետաղնի խողովակներ (ոլողա

։

ռեւ ոյասոից կամ թուջից), իսկ ցածր ճնշման պանցերու՝ ձոինե առաձգական սվողրակներ: ն Փաղալին ցանցերում բոլոր աշխակաոույցներում նան սրդյունաբերա կան սուսնքները, ինչես օբյեկաոներում ժա մանս ոնի նոլոգիական վոողուրա կասուսըներիավերման կ ն տշրդեշների կանխման ուղղությամբ ւս շու չկաչժ յունների անձնակազմի ոսնքթները«վլեւտռքէ կասուսրել սոնսնիկական դեկավարությաժբ, սլոաստասվխանատտւէ դրանը ` շւատաորի

գործման

Հոմար:

դուռում Երկրաշարժի

ն դաղզի ցանջրաւուսր-կոյլուղային տերի վթարները ճակատով, դրանք պետք է վերացնել լայն ամենակարճ ժամկեւոներում տեղասվիակելու ն փրկարար աշապածովելու Կամար: Այնունետն խատանքների պայմաններ է առավել սաՀիմնական կենտրոնացնել ջանքերը ալեւոք տասխանատու կաչրարբաշխիչների, ժաջշրիչ օրյեկտների՝ կարհոր պոմպակայանների, վաղակարգայվորիչ ռույցների, ն վրա: կետերի գաղզտտարների վերականգնման

ՇենՒեբրի ն կառովցնեոի անկայուն կոնստրուկցիաների փլեցնելը կամ ամբացնելը: Երկրաշարժի սյա՞շին շենքերի ն

ծածկերը, «ենասյուկառույցների զաստռերը, միջնարկային ն են աղն: Սլդորվուի ճեղքեր կարող աւուսնւալ, թեքվել նն փոտռանդավոր փխխչոլես բնակչության, կոնատրուկցիաների կազժավորումկատարող էլ սիրկարար աշխատանք այնպես ե պատճառով շենքերի աժար: Այդ ների անձնակազմի ։ կոնստրուկցիաները պետք է փլեցանկայուն կառույրների են կամ ամրացվեն: կոնաորուկցիւսների տարբերի Շենքերի ն կառույցների է միայն երբ դրանց այն դեսքերում, թույլատրելի փլեցումը շրջա անկումբ վփոանդ չի ներկայացնում աւռողների Համար: են ճուղանների օպնությամըբ, որոնք մի` կատարում Փլեցումը Են ային, ւ լուսուՐ տրակ-: | ամրապվում աե կոնատրուկցի թարշակին, կամ կարապիկին: Պատերը: տորին, թրթուրավոր երկարությունը նրանց բարձ. փխլեցնելիս (նկ. 22) ճուանի պետք է ոչ սզղակաս, քան երկու անդամ ավելին` րությունից

Շենբի պատերի տրակտորով

Նկ. փլեցումը

27.

ները

լին ի։ կոնստրուկցիաների նան

սլայթուցիկ

նյութեր:

տարրերը

զփլեցնելիս

կիրառում .

են

Նկ. 28. կրկնակի 1. 3.

Պատի ամրացումը ճենարանով

չոբսու,

2.

Հենաչեժան,

յցաղերան:

ԵԹԵ

սպատճառով սլասոնրի

վփլեցումրբ Հնաբավոր չէ, առո Դրա «աոմոր օգտ դրանք ամրացնում են օործում մեկ րուժ հրկկողմ մանիձգիչներ ու ծենաարսաննիր: Ռչ մեծ շենքերի (մինչն 6 մ զատերը բարձրությամբ) են ամրացնում կամ Փենարաննհերով» միարոլա մետաղրոս Հենարանի վերին ճակատը եւոք է պանվի սղուտռի բարձրու թյան 2-ից ոչ վրաս, իսկ Հենարանի ն «ակա բարձրության ռետնխնի միջն անկյունը չոլետք Է անցնի 45--60 աստիճանից: 6--9 մ բարձրությամբ են կբբկշենքի սպլատերը ամրացվում այս

կամ

այն

հեն:

նակի

Հենարաններով,

ուս րաստել

գետնին

որոնց ճամար պսստերին (նկ.

սզհտք

է

նեցուկներ

28): Տուժածների ճավաքակետերի Ն բժշկական կետեոի սաոՀավոբումը:Տուժածներիհավաքակետեոբ ե բժշկական կետե» հ

ւն ջծրաժեշմո սարքավորելիս

ընորել ոլա ձալանված շենքեւ Բից կում նկուղներից ււ յ դ նւ ասոսուկ,ի ամար վելի ոլիյտանիներըչ ատրքի բերել դեւի դրանք տանող սոհենակարճ ն տտավել անվտանդ ուղիները ն ւսն Գրժեշտության դեպքում կատարել կուունալ«Էներդնւոիկ ցանցերի ժամանակավոր մերականդնման աշխատանքներ այղ շենքերը (նկուղները) ն դաղզով ասլաճովելու ամար: Վլեկտրածներդգիայուվ ջրով,»

ՀարկավորԷ

է

նկասոր ունենալ,

երբեւն տուժածների Հաչ պդաքակետերի նեբժշկական կետերի ծամար նախտոսոնսված շենքերում սպլաճանջվում է մի շարք շինարարական աշխասոանքներ կատարել` ամրացնել վնասված կոնստրուկցվա որ

-

ն ները. ցեմենտի լուծույթ լ(նել պատերի միջնապատերի առանձին ճեղքերը. տակ դնել լրոոմիջճարկայինծածկերի ջուցիչ «Հենասյուներ. ամրացնել վնասված աստիճանները կամ դրանք փոխարինելփալտով, ւմ ակն ոլ ատել աու անները, տեղադրել դոները: Մի շարք դեւլքերում սզաանջվում է նորոգել չենքերը՝ սպիտակեցնել կամ ներկել բնակելի խնչղես նան բուժաշտներըչ լոճանոցները, լողարանները։ ն խատողների սենյակները, մթերային պաՀեստները այլն:

Հավաքակետերիբժշկական Տուժածների ն

կետերի

Հա-

անձնար օգտագործումը կամ ոչ նպատակամար չննքերի են Հարմար լինելու դեպքում վրաններ կամ ժատեղադրում մանակավոր ուսլատասո արաններ՝ ծածկեր, դենտնախուղերն

ուլն. Ջրամատակարարման կետերի սարքավորումը:Երկրա:

ն գուռում աշխատող կաղզմավորումներին բնեակչուված աղբվուրների ճամար ւս Փոլան թյանը ջրով ապաճովելու (արտեզյան չրծորների, ջրծորների, մաքուրջրի ոնեզերվուար-

շարժի

ների, բաց ջրամբարների) բաղզայի վրւս ատեղծվում աաոււաջինՓերթին սարքակարարման կետեր: Դրւսնոք ջրամ աստուա են ուր փրկարար այլն տեղամասերում, որվում աշխատանքներ տաձգելի վերականգնման վթարային

են

" ԼԱՐԱ»

են

տարվում, ն հտերնր

լ

ու

ինչպես բժշբժշկական

նան

այնտեղ, ' կետերի ը

,

են

ուր

տուժածների

ոնդւա ղադր

ծավաքա-

ւծ:

Ընդանուր նշանակության ՀամաՀավաք չոկատում ցանդալի է ունենալ ջրամատակարարման 1--4 կեւյո։ Դրանք բացե-չ ն լու սպասարկելուՀու ւսր նշանակում են 9--2 Մարդուց բաղկացւո ծ օղակ: կնո ու ջրի կաչավորումիթ Հառսիաքմ ոն, ն դաոնան, սպաճապանման բոսշխուի ւան մտնղամասեր. ջրի որակի ն Հակիչ ալու. տնինիկական Ժիջոցների սղածնյութերի ո լանման տեղեր: Ջրամատակարարփա կետի ատծւմանների են մրա ստեղծում պատնեշներ կամ տեղադրում արգելման Գ նշաններ: Հիմնական դուրս տեղամասերի լում անների ց որոչում են տարայի: ինչպես նան ջրատար ։որանսպորտա յին միջոցների Հավաքման, լվացման, ախտաճարմփան տեղերը, կարգում են շարժումը կարգավորող պոստերը: Բաց ջրամբարներում ջրամասոսկարարման կետեր բաեն ելիս օդոտգործում ջչրամաքրիչ յին տաբելա միջոցներ: ինչոլեսն ձեռքի տակ եղած նյութից պատրաստված ֆիլորեր: Զրաժատակարարման Հիմնական շարթից աղբյուրները ն դուրս գալու դրանց արագ վերականդնման անչճչնարինության դեպքում սպասորաստում են ժամանակավոր դբ ("ր Խեր՝ չրճորներ գետերի (զետնաջրերը կամ լճերի ընդշունյա ջրերը օավաքելու Համար)ն արտեզյան չջրճորներ: է մատակարարել Սպառման օբյեկտներին ջուր կարելի ն որաճղանված խողովակաշաժամանակավոր են րերով: երբեմն չուրը բերում տավոոցիստեռիեներով, կառներով, բիդոններով, ճատուկ ծՓարժարհցված բրեղզենուռհ ն ռնտինն տարայի Ժեջ: է Պարետային ծառայությունը կազմակերպվում նրկրադպտնվող բնակչության շրջանում շարժի գոտում կարդգուչ կանոն ն կազժակերոլվածություն ասպաձուվելու Փամար։ Հիփնական միջուկը Գճասարակական կարգի պաճդպանման ծառւսէ: Պարհտային ծառա վության անձնակազմն առլալությունը ծովում է փրկարար կազմավորումների անարգել բացթողումը Աշ խաւո Հ դրանց արբ աչին օբյեկտներ, կարգավորում շարտանում է ժումը, ալայքար Հասարակական կարգի խթավխոոողների ն ժողովրդական բարիքը Հաշտակողների դեմ: Դրա են վերաձակիչՀամար Հիմնական երթուղիներում ստեղծվում

ու

(չավերված)

տա-

անցագրային կետեր, է պարեկություն:

պարետային

սպլուտեր։չ կազմակերուվու

Աձվտանգության միչջոցնեոր: Փրկարար

անչետաձգելթ «վերական գնւիաւնաշաատանքներ կատարելիս վթարային արԷէ առանք դելվում սսնծրաժեշտության քայլել «իլվածքների վրայով, մանել ավերված շենքերն կառույցները, գտնվել մոտ: փրկվելու ենքակա շենքերի Վնասված շենքերին կառույցներին սալհտք Էէ մուտենալ միայն առավել .9ագոիտ անգ է լուսավորի ար կողմից: Շենքերի ներսրբզննելիս արգելվում նայայտ ակով բաց կրակ (ջած) ն նավթալամող օգտագործել: ՍԱպբվողկամ խիստ ծխապատ շենք մոնելիս անճբաժեշսթ է կապվել պարանով հ պարանի ծայրի ոսլ մոսոբի տոսը մնո ցած Ժարդուն: Ապրվողշենքի դոները Փարկավոր է բացել պղուշորեն, դոների աստառն երն օգտագործելուվ բոցերի կամ ւոււ քաց ած գաղզերի Հնարավոր արտանե տոհւսնդեպքում կրաէ կից պաշտալանվելու ծամար։ ՕԱյրվող շենքերում զետք մուռ, շարժվել սողեսող կատ կոռուացածչ, «պատուծաններին որեսզի դեպքում սնճրւսժեշտության Հնարավոր լինի արագու րեն դուրս դալ փվոանդավոր գուտուցժ ուր եկուղային այն սենյակները, այրումը ւոմակ է հ եղել ածխածնի ՓնոարապվորԷ բարձր խոության օքաոիդիթ առկայություն, սլետք է մանել մեկուսացնող Հակաղազերով կա լավ օղդասիոխնլուը Հետու է Փլվածքբներու: փոսորակներ պատրաստելիս ետք ոուվածուվել շենքերի առանց ամրակների կայունությունը, դրված շները սլեսոք է լինեն վփոտորակի բարձրության կեոխը ոչ որակա: Սվելի թեք շալեր ամրացնելու Համար կւտելի է օգտագործել մետաղյա կամ վոսրորա կոնատրուկցիաների բեկորներ: Զի թույլատրվում "Կիլվածբներում ոււսն 9 սրացումների սպասորաստել: սողանցք-անցքատեղեր է կիրառել անչծրաժեսո Բարձրության վրա աշխատելիս ն փ րկապարաննել չու ածովող միջոցներ (զառղպանակեոխկներ, հ

ու

ու

ա

սս

դուսիներ):

են Գավի առկայությունը որոշում Հատուկ սարքերով (դազանալիգցատորներուվ)։։ Գազի ցանցերում վերանորողման վերականգնման աշաատանքէ օզտագործել ներ կատարելու ծամար պետք գունավոր ժետաղից պատրաստված կաի ,ոյղեձապատ գործիք: Ավերված ն վնասված էլեկտրական ցանցերով շենքերում աշխատելիս ձեռքերով (առանց արգելվում է անպաշտպան հ ն թաթն ռեսոխն ների) դիչել էլեկորական լարերին դրանց միացված մետաղյա առարկաներին: էլեկտրացանցերը է Հոսանքաղզերծել: «յեոք Կազմավորումների ամձնակազժին ետք: է ուսուցանել էլեկտրական ծոսածքի վնաաւիան ժամա նակ առաջին օգնություն ցույց տալու կանոնները».

շինություններում:

այլ

միայն

Գազապլատովված (օբլեկոներում) ւտնղամասերում`

անտծապաշտպանության աշխատելիս ո։պետք է օգտագործել միջոցներ: ւուս կւ Արգելվում է բաց կրակի օգնությամբ որոշել գազի չրչորներում, կալությունը նկուղներում, կոլեկտորներում '

Վատ

րաժեշտ

տաւն

ւնֆրլիության, սաւյժփաններում աշաասոնլիս անքի օբյեկտների, փխնչոլեսնան աշվխատաո

Է ասպաճովել

/ նըատեղերի լուսավորությունը, որԺագիատրալների են ն սռեղով շարժվելու մարդիկ տեխնիկան: Դրա Համար առաջին ճերթին սլեւոք է պարզել փողոցային ջածերի հ լուռարձակների օղտասդործման որոնք ծնարավորությունը, ունեն վորաբար տրանաֆոթմատորներիը սնվող ինքնուրույն կաբելային ցանց: Եթե ջաչճերը ն լուսարձակները չեն սպատ150 ն 200 այանվել, ալետք Էէ օգտագործել վոլտ Հզորությաժբ են նորմալ լամպեր. դրանք կախվում աշխատանքային տեղամասի պարադծով մեկ տեղադրված սյուների կամ 1|եցուկմ Հ0--30 ների վրա, միմյանցից Հեռավորությամբ: աչերը են աննլու Համար օգտագործում Հլեկտրաէներդիայով շարժական էլեկտրակայաններ: Վնասված ււ լմ շենքերում հ կաուույցներոււ, որոնցում դժվար է վթարային լուսավորում տենդակայել, ՓանձնարարԶան ււէ կիրառել մում ակուժոլլատորային լապտերներ: դարձի բեռնալարված տեղամասերում պետք է նախատեսել ն վթարային լուսավորություն, խոկ շրջաղարձերում Հայռուկ դգուշություն պաչճանջող վայրերում ալայմանական լուսային ե նշաններ: Փլվածքներում, Հանքերում, չենքերի կառույցէ տեղադրել ների ավերված որմնախորշերում անչջրաժեշո կարմիր լույսի նախավգուշական ազդանշաններ:

ւսն

ւ

սո-

առ-

ն

|

ԳլուխՖ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ՕԳՏԱԳՈՐ է

ԾՈՒՄԸ ՋՐՀԵՂԵՂԻԺԱՄԱՆԱԿ

1.

ՋԻՀԵՂԵՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՌՈՏ

ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

բնության րՀեղեղը

ուժերի դործողություններիՀետնանքով ցամաքի զգալի մասի ժամանակավորողողումն է: Զրծեղեղներըտարերայինլուս աղետներիցտարբեհրվում նն նրանով, որ որոշ չոսխով կանխատեսվում են: Դա ՀնարաՀ է վորություն տալիս շատ դեպքերում նախապեսորոշել Հեղեղման ժամանակը, բնույքը ն սղասվելիք չափերը: ժամաչ նակին ձեռնարկված միջոցները իրենց չերի թույլ են «հետե տալիսղզդավիորեն Տիչեղեղի աղետաբեր նվազեցնել վանքները: քրՀչեղեղները, ըստ իրենց ծնող պատճառների,կարելի է հրեք խմբի բաժանել: Մոաջինխմբին պատկանում են այն ճեղեղները, որոնք առատ տեղումների կամ ձյան (սառցադաշտերի) ինտենսիվ են: Դրա պատճառովառաջանում են Հի Հալվելու Հետնանք ղեղաջրեր, խիստ բարձրանում է գետերի ն լճերի ջրի մա-

կարդակը:

ժողովրդական տնտեսությանը առանձնապես ղդալի

ձասցնում այն չրճեղեղները։ երբ ստոցաշճոսքը ղուդակցվում է ճեղեղաջրերիՀետ: Սովորաբարսառցաշոսբը ուղեկցվում է սառցախցանումներով(գետի «ունը փակվում է սառույցով) ն սառցակուտակուժներով(ներջրային սառցակուտակում, որը ատոցախցունում է առաջացնում), դրանք էլ իրենց Հերթին լրացուցիչ կերպով բարձրացնում են ջրի մակարդակը ն նոր տարածություններ Հեղեղում: Բացի ալդյ չուրը կարող է ճեղքել արդելաղպատնեջը: Հանկարծակիողողման վտանգի տակ դնելով Հոսանքի ստորին մասերում դատնվողտարածությունները: Սառցախցանումները ավելի Հաճախակի են պատաձշում Հարավից Հյուսիս ձոսող գետերում: Դա բացատրվում է նրանով, որ գետի ծարավային մասերն ավելի շուտ են ազատվում սառույցից քան Հյոաիսային մասերը, ն Հարավնաս

են

վում սկսված սառցածոսքը իր ճանապարծչինսառցակալման արզելբներիէ Հանդիպում: Մաո Մ նն առաջանա ինչպես կարող Հ4 Իր րող չ ն ակուսոասկումնն մինչսառցակալմանժամանակաշրջանում, այնպես էլ ձմռաՀ եր, Հաշվի առնելով, որ սառցախցանումներն սառցաեն երկրիգետերի կուտակումներըգործնականորենկրկնվում մեշ մասում, է պետք ամենուրեքպասորաստվել ղրանց դիմ ու

որսչբարին:

երկրորդ թամբին պատկանում նն

,

այն չիճեղեղներըչ որոնք առաջանում են ետ մղող քամու ներգործությամբ: Գրանք լինում են ծովափերին ն ծով թավոլող պետերի դեչատարերաններու:նտ մղող ջամին ցետաբնրանիմուտ կանգհնյնում է ջուրը, որի ճետնանքով գետի մակարդակը բարձէ:

ինում

երրորդ խմբին են պատկանումայն ջիճեղեղները։ որոնք ստորջրյա ատաջանումեն երկրաշարժերի(ավելի Հաղզվաղեսլ՝ կամ կղզիներում ճրաբությնրի ժալքբման) ճետեանքով: գալիս վիխրՍոորջրյա երկրաշարժի ծետնանքով առաջ են կոռրի ալիքներ՝ ցունամիննը։ Բաց ծովում գտնվող նավերի ամար ցունամիներըչ որպես կանոն, շոշափելի չեն: Սակայն ավերի մոտ նրանը ղառիթավփություննարագորեն միծահում 1, ե նրանք Հսկայական քավփովզարկվում հն տիին: Ափին ն մուռ ցունամիների բարձրությունը որոշվում է ստորջրյա նրանց բարձրությունը, ափի ռելիեֆով: չարը ափի մոտ 5--6 չի անցնում, իսկ նեղ ծովասրոլես կանոն, մետրից մ է 15--80 բարձրության Հառխորշի ափերին այն կարող հել: 1.

ՋՐՀԵՂԵՂԻԴԵՄ ՊԱՅՔԱՐԻ

ՑՈՀՈՂԻՂ

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄԸ

Ցրշեղեղի դեմ տարվող պայքարն ընդգրկում է երկարա-չ ժամկետ պլանով իրականացվողմիջոցառումներ (պաշոպանական պատնեշաթմբերի, ջրանցքների, ջրամբարների կառուցում)հ սեզոնային բնույթի միջոցառումներ, որոնք մշակվում են ամեն տարի ն իրականացվու ջրճեղեղի սպառլ՝ հալիքի դեպքում: Ստորնե քննարկված են սեզոնային բնույթի միջոցառումներ, որոնց իրականացմանՀամարչ որպես կանոն, ննրգրավ113.

Ք.Ա.

Տ.

Սլոունին

վում

են

քաղաքացիական պաշտպանությանուժերն

ջոցները:

ու

Միութենական Լ փնքնավար ձանրապետուփյուններիմիՖիստըների խորՀուրդների ն աշխատավորներիդեպուտատերի սովնտների դործկոմների որոշումներով Հեղեղի են Թարկվաժ շրջաններում ամեն տարի ստեղծվում են Հակաչեղեղային ն այլ ճատուկ «անձնաժողովներ, որոնց վրա է դրվում բնակչությանը, բնակավայրերը ն ժողովրդական սոնտեսության օբյեկտները Հեղեղից պաշտպանելու միջոցատումների անցկացման ղեկավարությունը: է տալիս փորձը, քաղաքացիական պաշտԻնչպես ցույց ծառայությունների կասոսպանության,նրա շտաբների է տալիս օսլերատիվ ե վարման Հատուկ սիստեմը թույլ ու ուժերի, փիջոցների նվաղագույն ծախսումով լուծել այն են Հեղեղների դեմ պայքար կաղՀարցերը, որոնք ծառանում

Համալիր: որը զգալիորեն կնվազեցնի ծնարավոթ ինչոլես նան բարենվաաստպարաններ կատեղծի կորուսոները»չ չեղեղման դոտիներում փրկարարն վթարային վերականգնման անձետաձգելի աշթրատանքներ Համար: Այդ աշխակատարելու տանքների բովանդակությունըն ծավալը որոշվում են ջրչեղդեդրկանսման ժամանակով: Օրինակ, դարնանային չեղեղների ժառշտաբները կարելի է կանխագուշակել մի ամիս՝ կ ավելի վաղ: Դա բացատրվում է նրանով, որ սռաջ ճիդրցօդերնութաբանականծառայության մշտական դիտարկումների շնորձչիվ պարզվել է ճեղեղի որոշակի կախվածությունը ձյան ծածկույթի բարձրությունից, Հողում խոնավության պաշաէնչ զնաերի սառցաղերծման ժամկետներից, դեւի ձորդացսան ժամանակ օղի ջերմաստիճանից, ինչպես նան եղանաւումների

ժի-

:

ու

ժայլանակ: մակերպելու բնակչությանը ՓրՀեղեղի սլաշտպանելու ապառնալիքից

Համար քաղաքացիականսլաշտապանության ուժերի ն միջոցու ն ների ներզրավումը փրկարար վթարային վերականգնըման անչետաձդգելի աշխատանքներում դիանց օգտագործման վարդը նախատեսվում են քաղաքացիականպաշտպանության` ռ Համապատասխան պլաններում, որտեղ նշվում ԵՆ` առավել Հաճախակի կրկնվող Հեղեղների,Համառոտ թագիրընճնարավոր մասշտաբները: ջիչեղեղի սպառնալիքի անցկացվող ռումները, ալդ միջոցառումների իրականացման Համար ան-՝

կից:

Հիմնական տվյալները մանրակրկիտ վերլուծելու

դեպթում կարելիէ ժամանակին կոնկրետ տեղանկանխատեսել քի ճշեղեղման վտանգըն խկրականացնել Հակաձեղեղային

միջոցառումներ:

Սառցախցանումներին տառցակուտակումների ճետնանթով առաջացած չրձեղեղների կանխման ժամանակը ղգալիորեն ավելի փոքր է (մեկից մինչն մի քանի ժամ):Սա-

կայն, ձաշվի առնելով, որ մշտական սառցախցանումների-չ սառցակուտակումների՛ առաջացման վայրերը սովորաբար նախապես են Հայտնի, այն տարիներին, երբ ծատկապետ: են սպաս«ղոր սառցակուտակումներ ռառցախցանումներ դեպքում վում, սառցաձոսքըակսվելուց դեռ շատ առաջ կարելի է նախազգուշականմիչոցներ ձեռնարկել: Հրաժեշտ ուժերն ու միջոցները: երկար տարիների ուսումնասիրությունների «իման վրա ջիՀչեղեղների ժամանակ կիրառվող ժիջոցառումները, են որոշում տեղատարափ անձրեների ն առսոցադաշտերի ուժերն միջոցդրանց կատարման գործու ներգրավվող ինտենսիվ Փայլան «Հճետնանքովառաջացող չրձեղեղների ները. տալիս ժամանակր: Այդ ճանդամանքը թույլ անչրաժեչտ է ջրչեղեղների դեմ պայքարի միջոցառումների Հիջոցներ ձեռնարկել անցանկալի ճետնանքները վաղեցնացման ժամանակ կապի ն կառավարման է փրկարար ն վթարային վերականգնման անչետածգել նելու Տամար: Ընդ որում անձրաժեշտ նկատի ունենալ, որ ն մեծ փոքի դետերի վրա կառուցում են սպատմեր երկրի աշխատանքների անցկացման Համար ներգրավված ուժեր նեշաթմբեր, ամբարտակներ, շլլուղիեր, յչրանցքներ ն իդմիջոցների կազմակերպումը: որոնք վոխում են ջրայինուղիների բնական Սոճանդգույցննր, է տա» ՋրՀեղեղի սպառնալիքի կանխագուշակումը ջրային ճոսբի ռեժիմը: Մի կողմից ճիդրոճանգույցներով Աա ժամանակին իրականացնել նախաղգուշական միջոցա«

բնու-`

միջոցա».

ու

ու

իրակա:

կազմակերպումը:

ու

ե14

թույլ

մեծ է տալիս Վլարդավորումբ Թույլ չասիով Կետերի ոնժիմը, զգալիորեն թուլացնելով վտանգը: Մլդւս կողից, առանց կոսուսկված

ղեկավարել

չրՀձեղեղների

բաղա

նշանների իշտ չէ, որ ծենարավոր է ճիշտ կանխագուշակել Հեւոռ Հիղրոճանդգույցների շինարարության առվարտումից տեղի ունեցող նույնանման գետավարարումների ոնժիմներով ստեղծված իրադրությունը: Սակայն լուրաբանչյուր կոնկրեսո

մոսրում

: աան Հաշվառումը բնական

ւար

անն

ե

Աաաա

աղդեցո

Վուծությունը կօգնեն միջոցառումներ ։լաշտպանվելու Համար,

մշակելու

ն.

եւի

ւ

աան

ջրծեղեղներիցը

Անչրաժեչ»տ

է նան նշել, որ դեմ սյայբարի չրճեղեղների է ոչ միայն ի որոշվում միջոցառոսինելր արդյունավեւտությունը առանձնածաս ն ձլիմայական կություններով այս կամ այն նան շրջանի գնտերի ոնհժիժով, այլ բնակավայրերի մոնղադրման առանձնաձատկություններով, «իղրոտեխանիկականդ ն մելիորատիվ, լուղարկման այլ կառույցների սռկայունան ն թյամբ, ինչպես նավավերանորոգման գետածոգերով ձմնոման նավերի, կանգառներուվ:

Փորձր

տալիս, որ ջիտեղեղների աղետալի ճետեն ժաէ այնտեղ, մանքներից խուս ասխինլ կարելի ուր ճիշտ են մանակին օգտվում կանխագուշակումներից, իսկ չաժապատասխան միջոցառումներ իրականացնելիսՀաշվի են Օրինակ, 1969 թ. վաղ գար ուունսվում տեղական պայմանները: ամառային որդացում էր նանը Միջին Ասիայի գետերում չատուկ ժամանակին անցկացված միջոցականխատեսվել: «ատուժների շնորչիվ կանխվեց վնասըչ որը «աշվումների մաձայն անցնել: կարող էր Ժիլիարդ ռուբլուց ցույց

Հաշվի

է

որ առնելով, առաջանում մղող ծեղեղումներն ն մրբիկայլին փոթորկալի քամիներից, դրունք կան 3ամէ փոթորկի խելու վերաբերյալ ժամանակը Հաշվվում Որպես կանոնչ հտ մղող Հեղիմփուխագիրի ստանալու աճից: ղդումներից արաշւուանվելու վերաբերյալ նախազգուշական ժամ անուսկը ծամար ժԺիջոցառումներ կանխելու անցկացնելու Հի բանի ժամից մինչն ժեկ օր է:

հտ

են

-

Ցունամիների

պտանգի

կանխագուշակումը

Հիժնվում

է

ծրաբխի նհրկրաշարժի կամ ատորջրյա ժայթքման վրա: նրկարամյա տեղը ժամանակին որոշելու երլուծությունը ցույց ք տալիս, որ Կամչատկայում ն Կուրիլառաջանում ցունամիներն յան կղզիներում են Խաղաղ օվն են Հասնում իջվածքներում ասի կիանուին արող չնտու 10--40 է, որ Բնական աովորաբար ջանալու, բուն դեպքում պլաշտապանական միջոցառումներ պլանավոայդ ւուսրբելոսրելիս ծարկավոր է ելնել առավել առբսթեն պաստ այն միայն միջոցառումները, կիտ, այսինթն՝ պլանավորել չի անցնում: կատարման ժամանակը 10 բուեից որոնց Նույնխակ այ միջոցառումների բնույթն աշտալանական զյալորոշոլու Համար անձրաժեշա հլակնտային ոցակը ու ւանք նա ն 1ն երլուծություն սուսվիա, ստորջրյա

ժամանակն

ու

առա

:

ու

են

ՍԱ

Աթ

ենչուջոճեղեղների

դեմ

ԳԱԱ,

ո

Է

Խորթե առա

պլան մշակելիս պայքարի վերչինգնաչատվեն: ձամակողմանիորեն ն շրջաններում փրկարեր վթարային վեՀեղեղումների սնտթ

ներս

/ուկւս

կատարելիս ւուամբներ աձգղելի չսշվոււա օղուտդործում վիբկարաբ ջոկատներ, լողամիջոցներով լամժբեր, ինչշագնեցված ջաղաթաջի ական ուլւս2 ւո լա նություն ղես նան անծրաժեշտ տեխսնիկայով զինված գերատեսչական խմբեր մասնագիտացված աւոորա բաժանումներ: Ընդա են տրվում սանի նուր նշանակության կազմավորումներին տուժածներին բժշկակոաղ: տարական դրուժինաներ՝ օգնություն ցույց տալու Համար: իրականացՀչեւտախուղությունն Ռղողման գուսիներում նում են լոս երը Հեւտախուղող ձիդրոօդերնութաբանական խրժօդային մ։որանապորսոի օբյեկոների խմբերը ն չրային ն

ան գնում

է

անձեւ

են

ու

ու

ու բնրն օղակները, քաղաբացիական ոլաշալ անոււթյան ու շո տբներխ ծառայությունները: Փո լություն նոթ կւս ունեցող հղլծվող ար 5 հսւուս կուն ն ճաարդ ասոնեշների «ամրացման, կամուրջների լապ Խասարջնեերիասբարսոակների վերանորոգման ն վերականգն նրան, առուների ջրածեռաց ստեղծման սառցախցանումօզտա-չ ավերման ների սառցակուտակուների դեպքում ղդործում են 9աաշուպյանության խնժեներաքաղաքացիական կան աշխատանքների մեքենայացման կազմավորումներ աւո

ու

ու

են ռօղաագործում

երկաթուղայինն ջրային տրանսպորտի ժիջոցները։ Արտակարգդեպքերում կազմավորումների տեկափոխմանն բնակյության էվակոսացման, ջրով շրջապատված բնակավայրերիբնակիչներինյուր, դեղորայք ն պաբեննամթերք մատակարարելու Համար օգտադործում են ուղզախիոներ(եկ. 29): Անակնկալ չեղեղման պայմաններում նյուցատեխնիկական ձարցերով զբաղվելիս պլանավորվում է տուժածներին չաղզուստով, սպիտակեղենով, կոշկեղենով ն այլ գույքով ապաճովումը։ Այդ նպատակների ճամար քաղաբացիական պաշտպանության Համապատասխանծառայությունները կաորոշում առսրումեն տեղական ոնսուրսհերի Հաշվառում, պարհնային նե նյութական մատակարարմանկարդըչ անճաաննդիշարժական կետեր: ուղ Նկ. 29. Ուղղաթիռների օգտագործումը Բեղեղման գոտում կազմակերպում վող բնակչությանը սննդամթերք մատակարարելուճամար շրջաններում վառելանյութով ու քսանյութերով Հեղեղման ն ավտոտրակտորային այլ տեխնիկայի ապա'ովումը իրաշամածավաք ջոկատներ (խմբեր), ենչպես նան շինարարա. հն կանաքնում նյութատեխնիկականծառայության կազմա կան, վերանորողման չինարարականէ շինաբարականչմոն վորումները: Այդ նպատակով օգտագործվում են նավիատաժային,ճանապարձաշինական, ճանապարձաշածադործ, մատակարարման նհ ավտոտնտեսություններիիավտոլցման ն այլ կամբջաշինարարական ինչպես նակ նյուքատեխնիկական վարչությունների տեղամասերիջոկատներ, խմբեր, օղակ, ի րո վարչությ վա քիէ փորչովնյան մատակարարման ւլ խոտի իը: լրազաներն ձեռնարկությունները: րՀեղեղիվոսնգի ն նրա ձետկանքների վերացմակ չՀեղեղմանսպառնալիքի դեպքում ավտոմոբիլների ն ինշրջանում Հասարակականկարցի պածպանությանժառայոս ժեներական տեխնիկայի վերանորողման նորոդման-վերա-չ թյան կաղմավորումներըՀնարավոր ծեղեղման ծատվածնեւ կանգնման շարժական խմբերը պատրաստության են րբերրում, նավուկայաններում, մար նավածանպրվաններում, վում «եղեղումների դեմ տարվող պայքարում օգտագործվող կանց էվակուացման հրքուղիներում ն վայրերում կատարո մեխանիղմներիվերանորողմանծամաիչ իսկ մեքենաների են Հասարակական կարգի ոլաճպանության,պետականդու անձճրաժեշտությանդեպքում ճեղեղքվակուսցիոն լաէբերը՝ քի ն քաղաքացիների անձնական սեփականության ապ էվակուացնելու ճամար: փան «ն ոտիներիըղ տեխնիկան ծովման, ինչպես նակ պարեկային ծառայության կազմա կերպման խնդիրներ: խատանքներիընթացքում պրոֆիլակտիկմիջոցառումներանցկազմավորումննլին մվակոսարվու բնակչության վո տեղական մարմիններին մեծ օդնուկացնելիսիշխանության խադրումի, ինչպես նան նլութական արժեքների իյուն են ցույց տալիս սովետականբանակին ռազմածովային բերումը ողողման տներից իրականակնում նն պոլատմավ 5: սություններում, սովխողներում, ձեռնարկությոմբներումկ աՎ րամ Ցար հոմ տանաթար մազ ի ցոյթ ե շրջանային, քաղաքային այլ ավտոտնտեսությունների կան միջոցներ։ Այդ զորամասերն ու ստորաբաժանուները տրանսպորտայինմիջոցներով: Հնարավորությանդեպքում նախ

՛

գոպ

Բառը ներ:

ու

րոթոիթերը րերն Բո

վաղմակերպութ յանների

ու

ու

ու

։

`

-

-

թ ա Գան ՀԱ կարար

ն:

Նոր ԲՐԱ) Հնի ՍԱՆ վորի չեհշոլ «եկու կահ» «եկկ Հոու

,

ի

Հեւտախուզություն, փոանգավոր շրջաններից`

են կատարում ձվակուսցնում

ես

|

կաճարմար

ւսուլ:

է

ցույց

նան

ուժերի

բնակչությանն

լետ ական արժեքները: տալիս, որ ջրծեղեղի սպառնալիքի, ինչ. նրա ծեո խանքների վերացման ախար ստեղծվող սմխջոցների հորբավոր: ւմն կառավարում նոլատա-

Փորձը

ու

է

քաղաքացիական

կառավարման կետերից,

ճլաշտսանության լետերթ օգտագործելով Համի ւղ ե-

կապի սիստեմները, գերատեսչական կապի ազան բնլային, ռւսղիո ծաղորդալարային մխջոցները,խնչոլես է

ն

շարժական

Ա

Քբէ222

միջոցները: չսզդանչշանային

ն

րար բի

մաման :

քիայի

Ի

առանք ւ աքի նկա

ա

ՋՐՀԵՂԵՂԻ

ԱՆՄԻՋԱԿԱՆ

.2րՀեղեղիանմիջական

այետության (երկրամասի, տության լւ Քե կնտերը:

ՍՊԱՌՆԱԼԻՔԻ

ԴԵՊՔՈՒՄ

ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ

ապառնալիքի դեպքում Հանր ումարզի, քաղաքի, շրջանի) քաղաԽՈԻՈՅՂՐ

են

բե բերվու կառավարման Ն Նրանցում կաղզմակերալվում

աշխատողների թյունների

խնֆորմա-

ին խրականացվումէ բոլոր վլանալներով, Հչերթիչ նրա ց դերաստեհաչական որատկանելությունից

ԻՐԱԿԱՆԱՑՎՈՂ

Քաղաքա

Ս.

աղորդու

Յ.

Գաս լու մո լաւն ւա

է

սրատասխածնատու

ծերքապաճություն,

շուրջօրյա

ցիւսկան ոլաշտալանությանշտաբների

ու

հնդիրները։

ժամանակաշրջանում անցկացվում միջոցառումները. այդ

ճշղդրտվում

չրչեղեղի

քացիական

են.

ծժառայու-

Հետնլալ

հն

`

տղառնալիքի

են մասին տեղեկացնում պաշտպանության ենթակա չտաբներին,

քաղաչ

ժողո-

վորդական տնտեսության օբյլեկոներին բնակչությանը. ն

ուժեղացնում

/ուղություն.

Են

հ կազմակերալում չակողությունը

են ուժերի ճՃշսռւվվումմ

Թյան

բերու

ողողման

միջոցների կազմր դուռիներուի փրկարար

ի

ն

Հեյտաչ

աասորաստու1

վթարային

վերականդնման՝անձետաձգելի աշխատանքներ կատարելու Համար.

անց են կենդանիների դվլուղատնատհսական ցումը, փտանգավոր շրջաններից

կացնում բնակչության

ու

էվակուս-

ժամանակին բերում

նյութական

դուրս

արժեքները:

սաճմանավիակուն կամ լրիվ դա ղասրեց ողողման ենթակա գուսիներում դանվող ձեռնարկու ն կաղզմակերոլությունների աշլաառուսնքբ. թյունների ժասնակիորեն

-

են

նում

պլանու| օգտատում Համադործակցության Համար ված նության ց կան բանակի ն ւսուսանո ձնւռ սուիեւուս եո: մ ածուիային նասվատորի դորասխասերի ղղ են

կապ

ու-

Հաշվի սոնելուվ դեմ ոու /-

բնույթը,ջրչեղեղների ցկացմանը վերաբերող

պլատրաստումմ խուս

նւ

Փաս

ուս

եշված

միջոցառումների

ուշաղդթությունդարձն ել

տուկ

կատարելիս

անչրաժեշտ

է

Հա-

բնակչությառն ինֆորմացիայի

կազմակերպմանը: եղե Բնակչությանըջրծեղեղի մասին կացնելիս «պետք է նկատի ունենալ «Մարդկանց դտնվելու Հեարավոր մայրերը բատ տարվա եղանակի, օրվա /ւ ւս գլ դործոնների:

րՀչեղեղի սոլ

այխթի ւասխն բնակչությանը տեղզեկացեն Հեռուստասոնսուչ: Փամար օգտագործում ուսղիոն, հ թյունր տեխնիկական եի ղեւ աբեր միջոցներ: ջրի բարձրաց մոն մասին աճաղզանդըբ «պ եստք է ժամանակին Փասցմի ամբողջ բնակչությանը: Բնակավայրերից դուրս դտնվող սպառնալիքի մասին մարդկանց անմիջական տեղեկացնում ոն է ն ինքնաքիոնորից, բնքնաթիոների Ի կամ ' պարքգալին ուղ ամթիոներից շրեքաց լողամիջոցննրից, օզտագորժելով գրա սարերանջ քուվորված: բարձրսխոուույին կայանքները: նելու

ուն

-

յ.

,

րծեղեղի

մուծ

մշտապես

Դ

ամմախ

սապսոնալիքի դեսլքում

չռկողությունն

թյունեն

ո

Կ

Փատսսկ կազմակեր»: մեծ նշանակո:ծետախուղությունը ն Փետերի, լճերի ծովային ոնժիժը են Հսծիդրոօդերվութաբանական

ու

ստանում:

Պառկում

հայության Հենակեչոերի միջոցով: .9րչեղեղի ւղւաունալիքի է ջրաչասի ժամանակ լրացուցիչ ստեղծվում ական ճենակետերի Ս

ժում

աոնակավոր ցանց,

որբ

թույլ

է

տալիս

տոռույդ

տվյալներ

հմանալ չրի փակարդակի Զ սառցածշոսքի 0տատանումների, ն գետերի չունի հնտենսիվության, :չփբուիոխության այլնի ն մասին: Գարնանային վարարումների մոտենալու սառգջաՀոսքի `

սկսվելու

շրջանում

առանձնապես.

ջանասիրաբար

են

վերաճսկվումայն

տեղերը,

որսոնդ

սուն

տարի առաջամյուի:

ել) (սառցակուտակուին

նումներ

են

սառցախցա-

.

Ժամանակավոր րաչակակնտերումմ : Հիդրոժետծառայության: բացի կարող նեն աշխթանոողենրից ներդրավվել Հեարավոր ոյլողման գոտիներում ոնդաղդրվածժողովրդատնաոնաական օրյեկտների

որաշու անության կազմավորում

քաղաքացիական

Այդ ալաճակակետերից ինֆորմացիան երի անձնակազժերը:։ սանում է

ական ծառայությանտնրիտոչ. ծենդրոօդերնութարան րիալ տարժիններին, որոնթ իրենց Հերթին ամենօրյա բյուլեեն անններ ներկայացնում քաղաքացիական լաշտպանու-չ թյան շտաբներ ջրի մակարդակի,ենչոլնս նա Հաջորդ օրերի

կանխագուշակումների վնրաբերյալ: Սատացված տվյալները ամվիուխելուց ն իրավիճակի դնա ձասոումխ ծեո ո յ շտաբները են ն առաջարկություններ պատրաստում զեկուցում Հեղեդեմ տարվող պայքարի արտակարգ Հանձնաժողովի

դումների

դեկավարությանը:

ԶրՀեղեղի վփուսնգիդեսյքում ոլետք է ւսրվի օդային, դեսույին (ծովային) հ ցամաքային Հեւոախուլություն ւս լ1. ո

օբեկտների,

որոնքկարող "

"

նւս

՛

լր

ԱՐԸ կիա

ե

'

.

Առավել օոլերուս խվ

է

մ

Դ"4

ո

մանա Ր յ.

օղա

ննե

Դ

ցի ն

Մ

Դրու Հետախուղությունը: Ս

ո

.

ուշղաթիո

նն ԻԸ:

Օդային օղաչուից

չետախուղության պարեկը, որը է բաղկացած ն «եւախույզիցը, անոտք փ «մտորեն գրւսդես օգավի քարտնզից, արագ կողմնորոշվի թռիչքի ժա ն

կերպով մանակ, Հետախուզության արդյունքները կայի լավ տեսանելի կողմնորոչիչների Հենո, ուացված սովյալներըճաղորդի ն ուսդիոյով արազորեն անցկացնի քարտեզի վրա: Առավել

է որոլնս նապատակաՀշարմար Հետախույղներ օգտագործել Հիդրոօդերնութաբանական ժառւայության ւտնհղդականՀիմ-

նարկների

ավելի

մասնա (ստորաբաժանուժների) դեւո Հիդրոլոդնեչ

սպատրաստված

են

նման

խնդիրներ

լու-

ելու:

Ինչոլնս կակ

առավելագույն

420--180

կմ:

ժամափորձը, Փեւոախուղության ժամու է լինի արադությունը սլետբ եշտ դեսղքում ավելի տրագության

է տալիս

ցույց

Նման

է

ՁՅ--Յ սլարձը Գաշվել ժամանակու(1 րուղնում՝ կմ): 400-է ժոռւխչբի բարձրությունը սովորաբար դածդանվում ուսումնա օ00 մետրի սատաձմժմաններում: Ավելի մանը ամասն է սիրելու անձրաժեշտության դեպքու կարող ինքնաթիոր 200--250 Ժինչն ոչնել մետր: կարող է կատարվել ակնադիոումով ն Հենւոախուղությունը ան Գ ոէրոլուս կարոս ւս աուիբու Մ ինչն վարարումը ն տաոցաճուքի ժամանակ ավրացիա լի տվյալներ սգաագործումը «նարավորություն է ընձեռում գլխավոր ստանալ զգալի տարածության վրա ավազանի յետերի վիճակի Գետերուժ վիճակը ասին, սառույցների «ոսանքուվ չեռախուղելիս նոատակածճարժար է թոչել գետի է ոլատկերա«եշտ ոեթնից ներքնե, քանի որ այդ դեսլքում դում կաղմժել սառցաղզերծման սլրոցեսի մասին: Խոշոր մասշեն աարով թարտնվլի վրա :«առույցների վիճակը նշանակում եխ ԸՆ դա յմանական նշում դ որում նշաններու|: ւսվի տեսակը ասիաժերձ ռույցները, ասոքածածկույթի մակերեսի օդռոււքակութտուսկումնքջիի վիճակը ն այլի: Հետսւսոխուղելիս են ուսդործում տեղական կողմնորոշիչներ (կամուրջներ, կենտաբնրաններ, խհոշոր բնակավայրեր): Ժնախ ատոպավերծման ժամանակաշրջանում կատարու են ՑՓ--Փ կաքռիչթ: Սառւույցների ո րճակվի «ճւտոխուղուժը դանս

-

Հառմանեճրում,

օղնությամբ կարելի է շատ չտա ոնդեկություններ ւտււ -. նալ եժ ուսրածության մրա տիրող խրադրության երա-չբենրյչայ:դո չին ծն տովուղության Հոս ար կարող են օդտազորժծվելքաղաքացիական օդային հավաստորժի տերի տորի ոլ մ ստորաբաժանումների ԴՕՍԱԱՖ-իակումբների փնքնաթիոներեբ

ոխնչ որոնք

:

ոս

ա-

«

տասռքաշարմժ սպղաշիըքսպատծ, հրբ գնտերում Բ սկսվում։ է կատարել 1--3 Այնուծեւուն թոիխչքները կարելի «իմնական ջբը Փեւոռախուղության Ընդ որում մեկ անդամ։ սաՀմանների եղնաատակը այն տեղամասերի վերաբերյալ են սա:: է, սլաճին որտեղ տվալ նկատվում չոկագությունն տարում

է

այն

ատող սասոցակուոակուիներչ ածոսք: ՑՕ։:սաճմանատավփոակվել ավազանի Հետախուղելիսչի կարելի Հետ ախուԺիայն դլլասմվորդետերի ուսումնասիրությոբ: լճերում չությունը սլետք է բացածարոի ե. չորացած ունե հում սոիրող իրադրությունը,քանի որ ճայտնի են դնեսքեր, երբ

դաշարժ։,

'

են մոցնում ակտի մեջ։ Հետախուղության ենթարկված լճերից ւո ըվ|ջֆորացած Հուներից ուսոչ դյունքները «ետ, տարիների Համեմատելով անցյալ նլութերի պադաշտերը գետի մեջ են Հայտնվել այն բանից Հեոո, Կոլները երբ առաէ Թյացել է, թե սառցաճոսքն արդեն ավարսովվել է: ձոտակորեն լասոկերացնել բավականաչասի կարելի ն նշել դեմ պայքարի արդդրա ֆետային (ծովային) «ետախուղզությունը ջիկա սառցաճոսքի բնույթը Է որոչում նյա շերտում ոիրող իրադրությունը: Հեւտախուղությում-վունավետ Միջոցներ: աուասի Գեւո են հիտասին ազ առնալիջի մասին ճայտնելու ջրձեղեղթ կասուսրելու Հաքար օգտագործում ուս վել արագընթաց են ռու ծառայությունները ուռուգումւ Մարդատարնավեր, ծառայողական,օժանդակ, փրկարար կաւսնձնակաղզմի շտաբներն աոկայությունը» ոնրբներ հ ձկնորսական արագ նուց ըհնխնիկայիվիճակի, գույքի մ գործիքների նավեր: ձեոմիջոցներ թերություններն որպեսզի բացաճայտեն Հետախուզություն կատարող պարեկ» ձողամիջոցներով կարող է բաղկացած լինել 3- 4 ճամար: նարկեն դրանց վերացման Ժարդուց (Հրամանատար 1--2 ճրամաշնաչՆշելով ուժերի Միջոցների առկայությունը, ձեուսխույզ ն ուսդի ճեւոն-մոտ ): Հրամանատարը անձամբ են վում է ոնղանքին, Հետ սպաճում իրադրության նավի կառսիուսնի Համաձայնեցնուսի ռուսրների անձնակազժին տեղյակ լ ե է շարժման փրկարար նշում կան ուղղությունն Հաշվարկները մարսուս տասին, ւրս է գությունը, խնդիրներ արտակն երի» ւբ ոու աջադրում ծեւուսվուլղներին: Ալու Ժեշւո ափվլալները կետերում ւըասոնեշաթմբերի, կամուրջների, անց է կացնում խմբերի ծառասլաշտպանության քարտեզի ջիաբաշխթիչ կառույցների վրա' Հետախուղության արդյունքները նան անձամբ ներկայացնում է շտաբ, «րաշտղաինչպես ճեղեղումից գրաֆիկները, չության քսակ խիխատ անձրաժեշտուն թյոն դեոյքում զեկուցում է ռադիոյով: կասբված վթարային նության նախասվատրասատվելու Հետ ում Ցամաքային Հեւռախուղությունը քների կասում ւանկարգը: ոլ քէ այն օբյեկտաչւաշվաա ալարում ների (կամուրջներ, թմբեր, «իժնածրբ ակնծայրտ են դառնում վերաՀչաս ջիծեղեղի ամբարտակներ) շուրջը տիրու մանրամասն կազմավո կուն նշանները, դեւերն ծառալությունների որոնց կւսրող է առավել մեժ խփրադրությունը, Փման ված վուն զ ճուլառնալ: Ընդ որում ասես նխ րումների ուս փսկույն ծրամանաստարները ք Հասսոուկ ուշադրություն նն Հան դարձվում անձնակազմի ճավաք: անավարտ կառույցների փայրձրում կազժակերոլում առաջին անգամ սաոչ ն են ֆայոսքի նշանակում բուն ձեռնարկուՀեղեղման ենթարկված չրբջանների խրադրության փաբի վայրը սովորաբար բացածայտմանը: անձնակաղզժին են Հանձյուններում: Տեղ Հասնելուց Հետո Սառցային խրադրության Հետախուղությունը կաղմանրվում կաղմավորումներին ւս փր ցո ծ տեխնիկան, գույքը ն գործիքները: կերպում են դետի սառցազերծումիը Մեուոչ շո ւամւաջ, 20--30 Հոտելով վնրը նշված Հատուկ մեքենաների տեանիկական Ավտուոբիլների, կառույցներից կմ դեպի վեր 2 մինչն ն կմ դնոլի ներքն ձգվող տեղանքը: քատութներով լցավորումը վառելիքով վիճակը ն դրանք Այդ ՀետախուՀետո, ղությունը նալատակաճարժար է կատարել Հինգ Հոգուց բոաղ։տեղաճամաձայնչ ռտուգելուց ընդունված որոշման ն միջոցները: են կացած զարեկներով, որոնք այն կաղմակերպության բաշխվում ուժերը տել անձնա նիկական» անձնակազմից են, որին վիրկարար պոստերում Ամենից չայւաջ 24-ամյա Ճերքաարված է օբյեկեն են ոխ մղաշտսանոււթյան գործը: կազմակերպում: Պոստեր Ընդ որում ոչածություն ստեզծվում այլ Հետախուղությանը, ն է մասնակցեն պայթքնցնող ետք մ. բոլոր ձեռնարկություններում կազմաբնակավայրերում: անձնակազմի ետը այն ոշնձրչ որը սլա ասվխանատու է ռոսռոցաճոսքի ներսդություններում,որտեղ կարող է ձճեղեղման սպառնալիք Հեղեղման ընթ ացթի Տամար: Հետախուղության կազմավորումների աւաջանալ: Փրկարար ույնձն ւս կ ւղ մի ց սովալների Հիհան մրա են են կազմում սառցաչափական հոմալեկտավորվում սլոստեր, դեսլանձրաժեշտության երթուղային նկարաՀանմաֆ

ողողման

ու

ու

ու

ու

ու

՝

ու

ոլլաւնն

ու

երկայնակ սոն կսորվածքը: Հետախուղության ասր-

ոլուսսոնրիկազմում կարող Է փնդգրկվել ծառայություն ների կազմավորումների Պոստի Հերթասլաշ՝ անձնակազմը:

Փում

փոումբբը, որպես կանոն, բաղկացած էք 6--10 մարդուց: Փրկարար պլոստերի սռեղերը որոշում են, Հաշվի առնելով սվփիերի ողողումը: ոլեւոք Է տեղադրել Փոսոներըբ այն նշա մեծ նակեսոից ավելի բարձր» որի շրջանում ծեղեղումը շատ փ Հասցնում: նաս Անժիջականչեղեղման գուտռիներում ռլուստի փրկարար

աջումտանքներ կատարելու ծնարավորությունները որոշվում քն նրա տեխնիկական ծագեցվածությատբ: Փրկարար ռլոստերը

«պետք է ապածովված լինեմ կատերներով, մոտորային թիանավակներով, ավո ուրանաս որ ուի, ֆրասուղակային ժշկական գուլքո փնչոլիս ւս րու նամ. յով, փնչպ կ սրարագաներով

Ման

։

ն

ունենա

վում:

նե գույքով Անչրաժեշտ տեխնիկայով սիրկարար պոստերի են Հազեցվածության ամար պատասխանատու ւս լն ձեռնար կություններն որոնքիը առւսնձկաղմակերպություններըբ, են նացվում այդ պոստերը: եղած լողամիջոցները բաշխվում ու

միջն, ձեռնարկությունների

են. որոնք պատասխանատու Հա-Հծառայության կաղզակերաման մար: Պետական Հիմնարկներխին կա Ժասնավորանձանց պատկանող նավակների Ժոբիլիղացման եհ կատերների կարգն ժամկետները, ինչպես նան դրանք բոտ պատկաչ նելույն վերադարձնելը ռածճժանվում են ւմ.շ ս ո ավորննրի դեւղուտասոների ։տեղակախ տովետների ճատուկ որոշժամբ: ն ավ իջեցնելու Մարդկանց լողամիչոցներին նստեցնելու Հար Փարմարություններաւռեղծելու նպատակով ալոստե-չ են րում նախապես կառուցում նավակառանմժան Հարժարանքներչ Հաշվի առնելով տվյալ շրջանի Համար չրի վփյուսնդավոր մակարդակը: րՀեղեղի ժամանակ ջրի մակարդակի զգալի են տւստանումմների դեսլքում սարքում յողակամժրջակներով որոնք Հեարավլորին չավ սլետք Է ունննան նավակայաններ, էլեկտրական լուսավորում (նկ. 30:

փրկարար

ու

լոստնրում

որանեքր

ցցա-

»"

ս

«88 «

Հ

3.

5--կառանատնյի ցցա-

)

ն

է Հեռախոսային փրկարար պոստ սլետք չրջանի (4եռնարկության, կազմակերպության) քաղաքացիական պաշտպանության շտաբի, շտապ օգնուՓետ, թյան կմախ ն միլիցիայի մարմինների Հնարամարու Թյան դեսլքում Մուտ գտնվող պոստերի միջն կապ է Հաստատ-

եխ

տ-ժնծրաժբարձաշտարակի

Հժրանենը,

2-5 ՛

ե

Յուրաքանչյուր

կաս

380. Լողացող նավակալան կ. օրորվող կամրջակներով կա1--բըաստանավ, 2--օրորվող կամբջակ, մրրջակ, 3--անդրաձիգ

:

ժամանակաշրջանում ԶրՀեղեղի անմիջական վտանդի է կամուրջների, պատնեամբարտակների, կազմակերպվում ն ջրճավաք մյուս կառույցների պաշտպանուենթակա լուրա-չ /լունը: Այդ նպատակով պաշտպանության 4, Հնարավոր ինժեներական տանչրոր կառուցում, եքն են վթարային ստեղծվում ծառայության կազմավորումներից որոշվում խմբեր: Խմբերի կազմը, դրանց Հագեցվածությունը է հրադրությունից Օբյեկտների պածապանությունը ելնելով: է օր ու իրականացվում գիշեր: կրճա ւուման կարերծեղեղի ժամանակ ծնարավոր «նաւի ք են որ թվին միջոցառումների ոլատկանում բնակչության նախապատրասժամանակին էվակուացման: կննդւսնիների տումն ու անցկացումը, իբնչպնս նան վտանգավոր շրջաննե բոց նյութական արժեքների զուրոբերումը:

շոքմբերի,

նախապատրաստական էվակուսցիայի կազմակերպման կատարում են քաղաքացիական պաշտամբողջ աշխատանքը հվակուսցիոն ոյանության շտաբներն Հանձնաժողովները: են գոողողման Մորդկանց, որպես կանոն, էվակուսցնում էվակուսցվածներին տիներից դուրս գտնվող բնակավայրեր: ճասարակական չեդավորելու ամար օզմոասգործվում Են նան տեղական բնակիչների տները: շննթերը, խնչպես է որպես կանոն, ազդարարվում սկիզբը, էվակուացիայի Հատուկ կարգադրուՀեղեղի ղեմ պայքարի Հանձնաժողովի Հասիար ներգրավված ավտոտրանսծվակուսցիայի է պրոլոոր ուղարկվում էվակուսցվածների Հավաքատեղիները շաճա(ռնաչքն կառատսվարչություններին, բնակարանային ու

Սալոր զորժման

գրասենյակներին):

էվակուացիոն ժամանակ տսոռավելադույնս են օղզտագորչ ժում որոնբ նախասես եղած լողամիջոցները, ձաղեցվումի են մարդկանց անվոտանդ սրոխադրոււմն ասղաճովող անՀձրաժեշսո դեռլՀարմարանքներուվ: կողաժիջոցները չբավականացնելու է քում դրանք կարելի սոռեղում սպասորաստել: Լաստեր, լողաեն օղուսդործում Ցող կամուրջներ սռպլատրաատելու Ճար ն աստեր ձեռքի տակ եղած նյութեր: կարելի է տեղական ոլա ր ւա ստել գերաններից, չորսուներից, մետաղյա տսկաոէ դրանց ներից: նաստերի բնեոնաարողությունը կախված տ՝ տ՝ հ նշան ակումից՝ 0,5--1 բնոների Ժարղկանց ււրւա ո սորտի փոխադրման Փառիար: սապոցածոսքի սկսվելը փոատնդգասյոր Մինչն գարնանային է էվակուացնել, կարելի սառույցի մարդկանց շրջաններից նման է նախատեսել «ուսալի վրայով: պետք դեսքում Հետ՝ կոճային վախկցորդում ցցաշեն էոտակաղներ: ասխերի ու

ն ն այլն: հլարաններ ժամանակ մարդկանց Վարարումների

ե դակներ,

Կամար էվակուացնելու նե են նոր սարքավորված օղոաղործում ունեցող դոյություն դգետանցումները։ Սսիերի Ժիջն կապի «Հարմարուչջաստային Լ27 ելարաններ կուտ իշւուսկան նա Թյան առոնղծոււի

նարար

Բոզամա -Բնակչությանը մ

ոէ ո. տեղեկացնելիս էվակուացման ուն ջ ասի ք Հիշեցնուի են, որ մարդիկ իրենց ծեւո վերցնեն անձնական ամենաանչրաժեշտ իրեր ն սննդամթերքը, փաստաթղթերը: Համար անջատ են լույսն ձլեկտրաՀրդեձճից խուսսսիելու վառարանների կրակը: Հանցցնեն սարքերըչ տաքացման ,

ու

անցկացումը Հանձնախաալաորասստումն են սաշոքաղաքացիական իրականացնում մւժողովներն (ճասարակական կարգի դւսնությյան ծառայությունների ծաման տրանսպորտային այլն) սերտ ոա ծղանության,

Ւվակուսցիւայի

ու

դործակցությաժմբ։ ՛

են ավտոտրանասլորոով, տեղափոխում կենդանիներին հն այլն: Մնասուններին բշելու երթուղիները, լողաիջոցներով նաե սպասարկումը անչրաժեշտ վայրերը տեղավորման են վաղօրոթ: խասպասորասոոսի արժեքների «Չրչեղեղի մտան գի դնսպբումինյութական է նաառջ նոլատակածարմար ամենից շ արնությունը ոլն մու

ն լուսամուտները, փխնչպես նան դածը Հարկերի մուտքերը մամանակավորապես կոնսերվացնել Տեղում սարքավորումը: կազմակերպումը Հնարավոր չլինելու դույբի ոլածպանության են անվփոանգ շրջաններ: դեռլքում այն տեղափոխում մյդ նան սաշճմանափակել «ճնարավոր ընթացթում ճարկավոր է գտնվող ձեռնարկությունների «Հումքի ողողման ռուտիներում

ոյաշարները: Գույքը նույն

բեռնելու

ն

Հառար տանելու «օգտագործում են ն բեռնայո ձեռնարկությունների :։տրանապորուսյին տանչբեռնաթասիման, իսկ տանջրաժեշտության դեսյքում՝ մհ ուժերն միջոցները: ըիտորիալ կազմավորումների ու

ողողփան գուսիներուք ժառան կավոր ունա ն դաղարեցվում դպրոցների նախաղդոլրոցական մանկական ե Հիմնարկների աշխատանքը, երեխաներին տեղափոխում անվտանգ վայրերում ասոնվող այլ դոլրոցներ Հիինարկներ:

Հեարավոր

է

ու

ջրչեղեղի Ռրոշ արդյունաբերա կուն ձեռնարկություններում է աշխատանքի փմոանգի դեսլքումմ փոխվում ոնժիմը, րնդ ոռում է, «Հնարավոր որ ժամանակավորապես ղդաղարեցվի ն բաժինների աշխաորո» արտադրամասերի, տեղամասերի եւո ձեումփմոխելու մեկտեղ Մշո անբի ունժի ւը տւսնքը: Էէ ասխանաւոու կազմակերպվում նարկություններում մվթարայլինչ-տեխնիկապուշմոոնատար անձանց, ինչպես նան Հերթքաւղածումասնագետների 24-ժաւմյա որտեղ աշխատանքը ժաԱյն արտադրամասերում, են է, անջաոում ուժային մանակավորասպես դադարեցվում են դաղդիչ չրի մատակարագոլորշու, ցանցը, դադարեցնում տրանաղոր-չ բուսֆը։ Դուրս են բերում ներարտադրամասային ն տը անվտանգ կամրջային վայրերում: կենտրոնացնում կան ծառայության

թյուն:

ն Հուսաեն չՀենամեջի ծայրերը կռունկները տեղափոխում լիորեն ատր ց նում: Սոռանձիրն կաղզմակերոլությունների, աշխատանջի դադաՀիմնարկների ն ձնոնարկությունների է դիտել որոլես Հեսպետթ սաճշմանափակումը կամ բնցումը դեղման վփոանդգավոր Հեւտվանքները կանխելու արդյունավետ ր ուղի:

Բնակավայրերը, արդյունաբերա

ենրը ՋԱ.

ն

այում

«օբյեկտները

կան գարնանային

ձեռնարկությունփարարումներից

5.

Ալտունին

պաշտպանելու ճամար կառուցում են հան տիդրոտեխնիկական պարղագույն սզաշտպանական կառույցներ՝ ձյան, ցն նչողե սովորաբար» թմբեր: Դրանց շինարարությունը, է ձեռնարկությունների, իրականացվում կոլտնտեսություն ների սովխովների ուժերով: Ջյունապատնեշ կառուցելու ամար ձյունից մաքրում են մի շերտ, որի լայնությունը որոշվում է ալիքի բարձրությամբ (1--8 մետր): Այնուծետն պատնեշաթմբի «ամար մաքրված ծիմքում ջրում են, վրան ձյան շերտեր դնում, Հաջորդաբար ռառեցնելով դրանք: Յուրաքանչյուր շերտի բարձրություն սմ: պետք է լբնի 30-40 Սառցաւղատնեշ կառուցելու ճամար ձյունը մաքրում են են թաց դնում մինչն դետին: Ենթադրվող թմբի կողբերից ն ձյունեց թփիբիկներ սառեցնում: Գոլացած փոսի մեջ ջուր եֆ լցնում: 0Օերացիան կրկնում են այնքան ժամանակ, մինչե է սպաճանջվող բարձրությանչ տոր սպլատնեշաթումբը Հասնում կառուցելու Համար պալթեցուժմով բացում Հողապատնեշ են գետինը մինչն թաց շերտը: Թմբի պատերը ղարռում են են թաց «ողը: որթ սառցագուղձերով, մեջտեղում լցնում ջրում են ն սառեցնում: Սովորաբար ծողաթմբերը կառուցու մ չավինրով։ են Դա անչրա3յ9--4 կոնուսաձն, ներքնում Դրանց բարձրու ժեշտ կայունություն է տալիս թմբերին: 4--Տ Հասնում է ժետրի: թյունը կառույցների վրա ռաճմանՎարարման շրջանում այդ է մշտական Հակողություն:Սառույցներիկողբին, ջրի վում կուտակում են վթարային նպատակով Հոսքը կանխելու նհ քումբթ սվիակելու սառցյոտանցքերը ճեղբթվածքները, նյութը՝ ավելի ամրացնելու ճամար: Սանը սառցակուռակումներ՝ ասաոցաչոսք ն մշտական ն ջընեկարգավորելու ունեցող ոմտերում ռառցային ռեժիմը են նռլատակով ռսաոցա կույտը ջարդում ղեղը կանլելու ե սառցակորիչ մեքենաներով: ռպլայթեցումով,ծովային աճա նավե ային տիպի գետային սառցածատներով, լուց ստու

են

յայլ

տալիս բաջաուլ

տել ջրճեղեղի պատճաուսծ 3.

ՓԲՐԿԱՐԱԲ

ու

|

ս

րով:

Այուղիսով,

նարկվում

են

արդյունավետ

սպես ջրտեղեղի վտանգ յուս ջանալուն են ինժեներատեխնիկական կազմակերպական դեսլքերում միջոցառումներ, որոնք մի շարք ձեռ:

կամ

առապելագույն չաով

վնասը:

ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ

ՎԹԱԲԱՅԻՆ.

ԵՎ

ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԸ ՋՐՀԵՂԵՂԻ ԺԱՄԱՆԱԿ

ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ

ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

ո

ՆԻ

ո

Դ Հեղեղի

ԱՆՀՆՏԱՋԳԵԼԻ

ժաման անակ

աշխատանքների էուրախ ՈՊողողված փրկարար տերիտորիայում մարդ

ո երանց

որոնել

տեղափոխել լողամիջոցներըկաի ուղղաթիո-

Է հորս էվակուտցնել 2»

անվտանգ վայրեր:

Անշրաժեշտության

է տրվում առաջին ցույց ոսում տուժածներին են լինում այն «րոնն:ն Մողաձեռնամուխ

երը «րժքք

ՀՔ

ԻՐ

կրճա.

խլրկելուն ռարքավորումները

կարող ջրչեղեղի ժամանակ

օրկարար

ն

են

բժշկական նյութական

բերելուն, կամ վնասոչնչացվել ու

ղուրս

վքարային-վերականգնման անծետաձգելի կաղմակերոլման անցկացման կարդը`

Արրաթանքնորի բանից, թն որքանով ու

Արված ե չ

ոլ

է

ծանկարծակի եղել

ամառպատասխան ինչ միջոցներ

1 բնակչության ո" ը

ն

արժեքների նյութական

ոզզությամբ: որկարար ն

որաշտպ

ձեռնարկանության

անչնտաձգելի վքարային-վերականցնման կատարումը

թոաանքոնրի կաիւված

աշ-

չաջող

դնայքում

առաջացած Հանկարծակի արդյունաՀետախուզության

1գործողությունների քաղաքացիական ան

'"

են

է

ց, յաշյուղանության շոաբների ն ծառայությունների՝ ռտեղծված դրությունը Վաթաւշորեն զնածասչելու ն Հետնանքների Հնարավոր

մասշտաբները

եղած ուժերն կարողությունից, միջոցները ժա«Ռոշոլու չանակին Հավաքելուց,տուժածներին օգնությունցուլլպ է" Խնդիրները Գոտակ առաջադրելուցն քաղաքացիական կազմավորումների Դաշտպանության դործոչ անձնակաղզժի ու

տա-

ակտիվությունից: ամանում տվյալների, յեկ

շտաբներից սւուսցված խազության րի, ռազմական Հարմա Հրամանատարության, իմա

լ ինֆորմացիայի /ազմավորումննրի վրա

բան

քաղաքացիական

ն

այլ

աղբյուրների

աշտապանության շտաբներն

Հիու

ծառայությունները,

Փամ

ապա

տասխան

նակցությամբ, դնա ծւաուտում եմ

մասնագետների

փրկող

խրաղրությունըչկանվւսգու-

առաչ տարերային աղետի ծնոադա զարգացումը, ն ջարկներ մշակում փրկարար վթարայինչ-վերականդնման ն անչետաձղելի աշրսատանքների անցկացման վերաբերյալ պետին: ղեկուցում թաղաքացիակուն պաշտպանության Այդ աշխատանքներն անցկացնելու որոշման վերաբերյալ ք «փւմեջ քաղաքացիական նշում պաշյուղանության, ալեւոր նական ջանքերի կննտրոնացման չոնհղերը, ուղղությունն խոոււոանքների կատարման ժամանակը, կարգը ն չերքամաշ կազմավորումների ն նրանց կանությունը, ծառայությունների, ուժերի լխնդիրհերը, սորված միջոցների բնակչու կարդը, թյան վրկան Խմլակուացման տեղաբաշխման նավասովետական բանակի հ ռոաղմածովային մարերը: տորի առորարբաժանումների խնդիրների, կազժավորուիանվոտնների նլութատեխնիկական ապլածովիվածությունըչ

շակում

ճակատագիրը:ժողովրդականգույքի Այդ ալաոճառոսի նւս ամենի ց չուս ջ պաճպանվածությունը:

մփայս-

սլետք է վճոի, թե փոչպես բաշխել

որտեղ կենտրոնացնել Հիմնական ջանքերը իր տրամադրության տակ եղաժ ուժերն ու միջոցները՝խնդիրը առավել կարճ ժամկետում կատարելու Համար: Աշխատանքի ընթացքում կաղտավորժան ծրա ն

ու

դության Ժիջոցառումները կառսոարման աշխատանքների նհ խնդիրտեղաբաշխումը ռեզերվների կազմը, ժամանակ, կաղմակերՀանգատի ները, անձնակազմի Հերթափոխային եղաժասկեւյոներն լումը, ղեկույլցների ներկայացման ու

նակները:

.

ւն Հեոսձգելի ն ներա կանդնման Փրկարար մթարուրի քաղաքացիական ընթացքում աշլաատանքների անցկացման Հրա անս կազմը, պետերն ալաշատդանության ղեկավար զոնվեն այն դլխավորւոն ւս սոսրների վետք է մշտապես է ենթակա ղեկավարել մասերում, որտեղից ավելի ծարմար ն ապաճուվել դպործողությունները, կաղմակնրոպությունների նրանց փշտուկան ծամադործակցությունը: կաղզմավորումները պաշտպանության Քաղաքացիական ձեռնաժութ պես անմիջապես ջրՀեղեղի շրջան ժամանելուն: են լինում ւսուււջւս դր ված խնդիրների կատարմանը:Իրաղդրուոչ էական սովլալների կամ երկրորդակւսն թյան վերաբերյալ ոչ մի դեպքու որոշումները որոշ Հարցերի վերաբերյալ ն է խանդարեն փրկարար վթարային վերականդգնըչղետք Ման կաղզմավորանչետաձդգելի աշխւսոատսնքներ սկսելուն: ժան է որ իր կազմավորճիշիչ պետք միշտ սրբ Հրամանաոո ն ման է կավայիււծ գործողություններից ճոական խելացի ու

-

-

ռազիոկաղպի ն կառավարման անձամբ »անդիաչելով ճշտում

տարը

Թյմբ։

ներ)խնդիրները:

ու

ու

մարդկանց

:

ժրազընթաց լողամիջոցներուվ

միջոցների

այ

է

անաւ-

օգնու ուոորւբաժանուժ-

|

ուղղաթիոներում գործող են օղակները նվո որոշում ողողման տերիտորիայում մարդկանց աոավել կուտակժան վայրերը: նրանք մարդկանց ոչ մեծ են փամբերին փրկում Մարդկանց դուրս բերելու Համար օղյոաինքնուրույնաբար: են գործում լատ բարկասներ, ջերմանավեր, կաանառվեր, տերներ ն ւսյլն: խժրհրն Հետախույակո՛ն

ու

Ռզողված տերիտորիայում մարդկանց սնտրելիս լողամիջոցների անձնակազմերը յ ձայնային ուղարբներաբար դանչաններ են տալի Բնակչության էվակուացման Հիմնական աշխատանքներն ավարտելուց Հեւոո փրկարար խմբերի արեկությունը ողող-

ման դուռիներումչի դադարեցվում:Մ.յդ

օգտագործվում

են

սրադընթաց

նավեր,

նատ իսկ մեծ

ար ւակի Հաա

մաւաշտաբի

ջրՀեղեղի

դնորքում՝ ուղղաթիոներ:

Էնդ որում

Հարկավոր է ձճաշվի աոնել քամու ուղղությունն Եթե չոուժածը լողում է վամուրջի տակ, Հարկամուրջից իջեցնել պարաննձ աստիճաններ, երկար

րում դոնովող մարդկանց, նույնիսկ լողալ խմացողն երին, նետում են անմիջապես փրկարար օղակ, ոնտինե գունդ, տախտակ, ձող, թի կամ ցանկացած այ լողացող առարկա: ու

ջրի ընքացթը:

կավոր

է

օ«լարանուվ սխրկարւսր օղակներ, ձողեր

վկա

սիրկորարին

դուռխուվմհ ղապանակեռիկով|: մոնտաժային մեջ դանվող մարդուն Սառցաճեղքերի օգնություն

ճամար նրան

«ալու

Հարկավոր

է

իր

ցույց

ձեոմոտենալ սողեսող, Քերն ութերը դեպի կողմ բացված, ձողին կում տալխտաՀենվելով:Տուժածինտալիս Խն զարանի, չուսխո ււկի Վ աստիճանի ծայրը: ու

կին

Բժշկականօգնությունը ցուլց նն տալիս ճատուկ փիրկաչ րար անձնակազմերը կամ սանիտարականդրուժինաները՝ անմիջականորենողողման գոտում (առաջինբուժօղնություն| ն նավաճանդրվանճասնելուց Հետո (առաջինբժշկական օգնություն)։։ Անձրաժեջտությանդեպբում տուժածին ուղարչկում

են

|

ստացիոնար բուժճիմժնարկ:

Հաճախ չջրշեղեղների ժաաշտաբների խիստ

մեծացման արատճառԷէ Հանդիսանում չճիդրոտեխնիկականկառույցների վնասվածքը կամ լրիվ (աժբարտակների,պատնեջաթմբների) ավերուժիչ այդ պատճառով դրանք անընդնճատձսկողության տակ են:

նկ. 31. Թերությանջախածածկույթը 2-5 սմ տրամագծով ձողեր, Չ--ՉՈ--80 սմ ճառստությաժբ ջրածաժկույը, 3--Ց սմ արամաղդժով ցցեր

վքնարայինչ«վերականդոփան անձնետաձղելի աշխատանք:

նիր Փիղրոտեխնիկականկառույցննրում կատարում են քադաքացիականպաշտպանությանինժեներականհ վքարայինՔանի տեխնիկականծառայությունների կազմժավորումննրը։ որ կման աշխատանքները «Հիմնականում պնտք է առազ կատարվեն, ուստի «Հարկավորէ, որ դրանք ղեկավարեն Հնարավորին չասի փորձված մասնագետներ: եղած «ողաքտփբերի,ամբարտակներիկայունությունն ու պաշտոնական Հատկությունները կարելի է ապաճովել տոր: բեր եղանակննրով։ 31--84-րդ նկարներում ցույց են տրված Ժիջոց: դրանցից ամենաճասարակները,որոնք մեծ ուժեր ներ չեն ոլաճշանջում, սակալն բավականաչափ արդյունաու

վետ

Սկ. 82. Տախճոակե պատ

1--ծղոտ

2--դնտին

(մանրախիճ):

տմ

'

| |

են:

Նկ. Կամարակապեր Հողային չինությունների ջրաողողումը կանխահլու կամ 1) ճոպանակեռիկներ, Չ) ժիջադիր վաւաններ, Յ/ դեւ ա--Ժեկշարք, են վերացնելու Համար Հիմփթերն Հ-- յջախարլուսվածթ, Յ-ամրացնում քարակույլտն-յին, թ-- երկշարբ: 1--ճողանակնոիկեել:, ծղոտն րով, ջախակապնրով, մետաղացանցերով: Հողային չինուբռիրներ, 4--վավ, 5--6 մմ նրկաքալարի առձգիչ: թյունների շեռղլություններըչրառղողումիը պաշտպանում 11 Վերնում Հիշատակված շինությունների կառուցման աշ մփոածջախով ծածկերով (նկ. 31): չողաքմբնրի վերին խատանքներըկատապրոսբեն 15--20 մարդուց բաղկացած շնոլությունների ալիքների ներդործությունից պաշտպանու նն աախոսակի պատով: ծածկելով մանրախիճով Հողու իմբերը: Ցուրաքանչլուրխմբին Հատկացվում է էքոկավուսոր, բուլդոզեր Չ--Ց ինքնաթավ ն 1--3 բհոնատար ավտո (ոլ. 34)։ մերննա: Ցուրուքանչյուր խմբին ամրացվում է աշխա Հողայինշինություններն ոռվելի բարձրացնելու ամալ տաքի որոշակի տեղամաս: Հողաքմրի կառուցման աշխաՀ կիրառուսքեն մեկ կամ երկշարք կափարակատեր (եկ. 33): տանքը ցույց է տրված 34-րդ նկարում: կամարակառնրըկիրառում են ավտոճանապարծներըչինչ. պես նան ջրճեղեղի գոտում տեղադրված օբյեկտները ողո. նառուլցներըպաչտսպանիլիսպետք է Հատուկ ուշաղրուՍյուն Հայա: սլաշտսյանելու դարձնել փոսորակներիվերացմանը: Առավել արդյու դումից 38.

ու

ու

վերայումն ապաճովող շուտափույթ ռյաձի բացաճալյտումն միջոցներն ձեռնարկուժը: ու

Շրայույթյունը «առվա/նվանմաշն

Նկ.

36.

Սառցախցանմանսխնմա

1--սառցախցանման վերին ռաճմանը, Փ--ռսառցախցանման Նկ.

34.

Հողաթմբի կառուցումը

տասի,

Յ--

սադցախցանման զլխամասը,

4--

պոչա-

սառցախցանման ստորին

Հորի:

նավետ կլինի դրանք լցնել քարերով: Գցովի կամարակապը անջրաթասվխանը դարձնելու ծամար ջրաճնշման կողժից պետլ է Հող ավելացնել։ Ավելի մեծ փոսորակների վերացման Հա" մար կան այլ եղանակներ: Օրինակ, 1925 թ. Կալինինդրաղիմարզում ջրձեղեղի դեմ պայքարելիս սլատնեշաթմբերիժեջ դոլյացած խոշոր փոսորակները լօրեցին մետաղացցերով,իսկ «ետո դրանք ժել Համոն վակ ավաաաամնակ դարսհցին ավազաՀողով լի պարկերը: Բացի այղ, տեղադրե. ԳԱՀ վ: քին ցցակամարներ։ Այդ միջոցառումների շնորձիվ Հեղե. ղատներըկարճ ժամանակամիջոցումվերացեցի։Օ։ը4039ՖՖՁՁպզ.ՆԷ իում 0նպատակաճարմար տեղադրման Նկ. 36. Պայթեցման կետերի եղած կառույցները ամրացնելու կամ ժամանակավոր ետ վայրերը արձեստական շինությունները կառուցելու մեկտեղ :առվածում, դետի նթողիծ զետի ուղղաղզիծՃճատվածում, լ տե. Սուրն մորի: դեմ պլայքարում ջրճճղեղների սառքածոսքի ԳԻ 1-Ի: "եզի կրորթաթաղի- թ լիտր նակ դնտերում դոլացած սառցախցանումներն սառցակու

Հ

Թ

աաա ՀԱՐ -շա կարա ՞Ծ

աաա

ա--

ու

աաա ւա: 38 րոր Հաաա կանն հղակակներով են վերացվում, այսուճնետնմենք կբննարկենը միայն սառցախցանումներիդեմ պայքարի եղանակները: վերացնելու Համար 112 35) Հիմ. Սաոցախցանոսիները նականում կիրառում են պայթուցիկ նյութեր, ինչպես նա օատադործում ոմբակոծիչ ավիացիա, «րետանի ն ականա. նետներ:։ Շատ կարնոր է ստաոցախցանմանառաջացմող

ԱԱԲա Նի

ժամանակ յուուների Հաճախսառցաձուսքի

առաջաց-չ

պատճառ են դառնում մեծ սառյաքեկորները, որոնք մոտանգավորհն նան փայրոն կամուրջների, ցցաքմբերի, տալտամածների,էլեկորաձծաղորդմանզծերի Հենարանների: հավերի ճամար: Պաշտպանվողօրլեկտների մոսոույցներում ջարդում են զայքուցիկ նյութերի հղած ստառցաբեկորները

ման

լիցքերով:

Պայթեցումներըկատարում

են

պայթեցնողների անձնակազ մերըչ որոնք դասավորվում նախապես նշված տեղերոս օրլեկտից 1--Տ կմ Հեռավորության վրա, գետի «ոսանքն խմբերի տեղադրման առավել նոլատակա վեր:Հնրթառյաւծ շարմար վայրերը ցույց են տրված 36-րդ նկարուժ: Սառցախցանմանճաջող վերացումը մեծապես կախված նրա փականիտեղը ճիշտ որոշելուց, քանի որ միայն այղ փա կանը թանղդելուդեպքում է սկսվում սառույցի տեղաշարժը: փականի «նարավոր տարբերակներ Սառցախցանման են տրված 37-րդ նկարում: ցույց են

խցանման սառույցի խտությունից: ՍառցաՀչատներով սառույեն փր ջարդելու եղանակներըցույց տրված 38-րդ նկարում:

Սառցախցանումըչ որոլնս կանոն, բացում են ոչ պակաս,քան նրկու նավով: Ընդ որում լսցանումների մեջ նավերի բացած մ լայնություն: Սառույցի ջրանցքըպետք է ունենա 100--150

անզաշարժում սկսհլիս սառցաճատներն ու նավերը անժիջոՀեռանան սլես պետք է ղադարհեցնինաշխատանքին դեպի սառքաշարժիցպաշտպանվածտեղեր: ՀաԱշանձնասղեսՀզոր սսոզախցանումները վերացնելու ժար կարող է օդտադործվելոմբակոծիչ ավիացիա: նախքան ավիացիայիօղնությամբ խցանումը վերացնելը «արկավոր է չափողվել, որ դրանից ցած կան սառույցից ազատ տեղամասեր: ա)

Նկ.

Յ8.

Սառցաճատներովսառույցը

ջարդելու եղանակները

ա--սառըի ջարդումը վզուղաճեռ ուղղություններով, բ--խցանված սառույցի չարդումը, դ--զիցգագ ակոսների բացումը սառցախցանման ժնջ, 1--ռաոչ

Նկ. 82.

Սառցախցանումների բնորոշ տեղերը գետերում

զ--Հունի նեղացման

ա--զետի ուղղազիծ Հատվածում, բ--քնք շրջաղարձում, չեզում, դ--կղղուց վեր, 1--խցանման փական, 2--խցանում, 3--ացան. ման գլխամասը, 4--մանը սառույցներ, 5--կզզի:

պառատիչներ,Հ--ակոաներ, Յ--սառցախցանում, 4--դետի մասը»

սառցակալված

Սառցախցանումից ազատելու ենքակա տարածությունը են սն շերտաղժերով կամ ինքնաթիվուխը նետվող տակա ռաձի, ցուցիչներով: տարիներսատոցախցանումները Վերջին վերացնելիս լալ: են հորեն կիրառվում Փորձը ցույց է տվել, որ սառցախցանումներիվերացման ուղղաթիռներ: Ընդորում պալքեցնող: են ներին կամ իջեցնում Համար նպատակաշարմարմ օցտադղործել մի քանի ինքնաթիռ ուղղակի սառույցի վրան լիցքեր մ են 800-400 դնում խզաման մեջ կամ լիցբնբը իջեցնում ուղղաթիոխց: (միաժամանավ՝ 9--15): Ռումբերընետում ճատչծատ ի 5--6-ավերացնելուն մեծ սառցաբնկորները բարձրությունից,լուրաքոանչյուրանդամ Սառցախցանումները ն մասերի բաժանելու ճամար օգտագործում են նան ծովային կան ռումբերի սերիաներով: դետային սառցաճատներե մառդածատիտիպի նավեր:Սյոնեղ Խջանման դեսլքում խցանման երկայնքով նետում են 4--Ց քանդմանեղանակներըորոշվում են, ելնելով ռումբ, լայն խցաղոաւնդեղյքում՝ առանցքի նկատմամբ ախցանուժների ատոցաճատների«զորությունից անկյան տակ ն այրողես, որ ռումբերը խցանման գլխամասի քանակից, ինչպես նակ հշում

|

ու

ստորին եզրերից Չ0- 60 մ տարածության վրւո: մ բարձրությունից» Ռմբանետումըկատարում են 500--400 17100-500 կգ զանգված ունեցող ֆուդղասույին վիւսռումբն րով: Ընդ որում ոլայթուժիչը դնում են 0,7--0,5 վայրկյան դւսնդա ղեցմամբ, որով ասլածովվվում է ռլայլթյունի առավելագույն մ խորության Չ--6 է էֆեկտը իրականացվում (սղայթյունը վրա րնկնեն

ս

չուսկ )։

հնքնաթիոր

ժոտենում

է խցանման

ստորին

եզրից

ն

ա-

Խեւլոու եզրից ռումբը մոուուսմյոր:ոսլես60 մ Հնոու, ծւաջորդ ռումբերը սուց սրիցանան խորքո հեն նետում ժիմ յանջի մուտռավորապես նույն ճեռավորության վրա: Հուուն Ժո են նետում նան ձնով ռումբեր Եթե մեկ մյուս ինքնաթիոները։ Հետո ոմբոսկոծումից ստոույցը չշարժվի։ գործողությունը կրկնում են, ընդ որում նետվող ոումբերի միջն տարածուեն: թյունը ոլսսկասեմնում են Ռբւանետումը ճշգրտելու Համար ավին նշանակում ուսդիոկայանով դիտորդ: նա Հակում է խպանտան շրջանում մ ն եւով ծ սիրող սառցավիճակին ոլա թած ռազմամթերքի տանում: խիստ Հաշվառում է սոուլիս՝ Ինչոյնս փորձր ցույց ավելի լավ է ոմբանետումը արհային ժաժերին ուավելագույն ուդի ացի յի կասոարել երբ (տնղական ժամանակով ժար սառույցի ամ12--15-ր), է: րությունը կտրուկ կերսլով նվաղում ճամար կարող են ներՍառցախցանումները վերացնելու դրավվել սովետական բանակի զորամասերի ականանետային նհ Հրեւռանային ստորաբաժանուժները: դիրքերն Սառույցները կուտրատելիս կրակային միջոցների ընտրում նն այն Հաշվով, որ Հարմար լինի կրակել նախ լոսառույցների կողմր, իսկ այնուծեոն՝ ծոսանքն ի մոր: դացող է սառցախցանՍառցի ոմբակոժումը առավել արդյունավետ խոշոր սառույցների կանգնելու ժամասկզբնամասում, ռաջին

ու

աի Ի

Զրծեղեղի

գուռիներում

ներման աշխատանքների

սիրկարար ն վթարային-վերականգկապված է որոշակի կատարումը

դուո: փտանգի րում: մշվաւսմուսնքթիչանվուսնգությյունւս քացի

կան

Գովվումըքաղաուսշմուղանությանկազմավորումների ծրամանաո

սլա

ապլարտականությունն է: Փրկարար ն վթա ժաաշխատանքների անձետաձղելի րային-վերականգդնման ասլածուվվում Էէ աշխաատանակ փարդկանը անվունղությունն ռարների

ուղղակի

ն ճաոտակ կաղնավա սլար ասումամ մանրակրկիո տեղեկացման,ուն ձմակերոլմամբ, Հուսալի կառի նհ արագ հ իրադրուկոնկրետ մանրամասն, նակազմի ժամանակին

տանքի

ծեւու Զրձեղեղի թյունից փխող ծրաձճանդավորման

դուոիներում

սլետք է ռառվորեցվել ջրում իրենց գործող անձնակազմին չելու կանոնները, փրկելու ձները ն փրկարար գույքից օդ

յու

պաչ

|ե-

կարգը:

փրկարար աշխատանքներ կոսուբնլիս արդելվում անսարք կամ փրկելու «ամար չճարմարեցված նաէ նավակը (կատերը) վակներից։ Ատրականապես արգելվում քամու բանավակողի բարձրությունը գերբեոնել՝ ջրից դուրս

Ջրում

4 օգովել

իսկ «ալիքի ս անաակ՝35 դեպքում 20-ոժ-ից, դակայությում ւատանքներին մշ լինի: Փրկարար սժ-ից պակաս չպետք է 9ասղաոլեսոք է անմիջականորեն մասնակցող անձնակազմը իր կարար բաճկոններուվ: չուի

սպեսոք է դարձնել պայթեցման տշոյի» սկան ուինչոլես նաե աավիաւցի

Հատուկ ուշադրություն (աատամնքների ժամանակ,

ֆարռուուույցը ծրեւտանուօգնությանը: խուցասնոավուծ միջոցառումների ոլա սլան դելու ժամանակ անվտանգության վոռւո ւարելիս տանծրաժեշտ է Մանը: Նշված աշխատանքները

ն ննետների

-

դեկավարվել որոշակի կանոններով ն Հրաձանգներով: Արգելէլեկտրա Հաժում է պայթեցման աշխատանքներ կատարել արդյունակոմունիկացիաների: ատտորջրյա գծերի, ղդորդմոաշն հ առանց Մուտռակայքում ձեռնարկությունների այլ բնրական ծեւո ն Տամ նուխոն ււ կան ւո ոլ ոււոատվո կաղմակերսպությունների

Համաձայնության:

Ռղողման զուտիներում աշխատելիս անձրաժեշտ է ճաշվի ոի ոլաան Հնարավորությունը: աււնել իրադրության կտրուկ մփ նքնուրուլնաբու Ա Սլո սյատճառո ուրա ուղւուր

ԳԱԱ բանշյուր

Հրամանատարը մավորման

ինտենսիվ մսկարդոաւկի Հեռանալու ուղիննըը:

ոը աա» կաղջանադում ո

որոշի չրի ալետք է ժամանակին բարձրացման դեռյքում սանձնակազտի ւ

ժամանակ

Գլո ւխ ՐԻ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ

բադ դառնալ, քանի

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵ.-

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ՎԹԱՐՆԵՐԻ ԵՎ ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ

ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԸ

ՎԵՐԱՑՆԵԼԻՍ

1.

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ՎԹԱՐՆԵՐԻ

ԵՎ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ԱՌԱՋԱՑՈՒՄԸ ԿԱՆԽԵԼՈՒ ՀԱՄԱԲ

ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԲ, ԴՐԱՆՑ

ԶԵՌՆԱԲԿՎՈՂ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

Արտադրական

վթարը արդյունաբերական ձեռնարկու թյուններում, տրանսպորտում փ ժողովրդական տմսոնսության յուս օրիեկաներումի թի Հանկարծակի աշխաաուսն դադարուին է Կիա կամ նված ալրոդեսի խուտխւտ ուր, տրոնք ծաանգեցընուի նեննյութական արժեքների փչացման կամ ոչնչացման, ժարդկանը փնումուն կի կործանման: աա

Արտադրական վթարների

ն

աղետների Հետնանքների բնույքը կախված է վթարի (աղետի) տեսակից, երա մասշտաբներից ն այն ձեռնարկության առանձնաձչատկություններից, որտեղ առաջացել է վթարը (տրանսպորտի տեսակից ն աղեսոի Հանցամանքներից ): Որպես կանոն, խոշոր վթարների ն աղետների արգատիք էն Հրդեչներն պայթյունները, որոնց ծետնանքով են քանդվում Լ արտադրական բնակելի են շենքերը, վնասվում ն տեխնիկան սարքավորումները: Աշ շարք դեպքերում դրանք առաջացնում են մթեոլորտի ազասպլատ վածություն, ծեղում են նավթ ամթերբըչինչպես նն ագրեսիվ Հեղուկները մլ ուժեղ ներործող թունավորհյութերը: ԱռավելՀաճ ավառյայթումմ են բոսր ձր Ճնշման ւու կ դանվող կաթսաներն ու բալոնները, արդյունաբերական ձեռնարկություններու՝ դաղաօդային խառնուրդները, ծանքերումի՝ բւոբածիխի փոշին ն գազը, կաճույքի նե փայտամշակման կումբինատներումի՝ փայոիխ փոշին ն լաքաներկանյութույին դոլորշինները ն այլն: են փոտտանգ Առանձնածատուկ ներկայացնում նավթի, գզազի, քիմիական արդյունաբերության ձնեոնարկություններում եղած ոյլայթյունները։ ունե Հարկավոր Լ ն կաի նալ, որ վրարների ն ու

աղեսոների

է քն

են

ւպտոտջացնել պայ կրկին Հրդեչի պատդեւզքուի Հաճախ վնասվում

թյուններ,

Ել

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ծագող «րդեշները կարող որոնք իրենց Հերթին կարող

են

ալայթյունի տվերվում են գազատարները, կործանվում դոիծող կրակային տեղակցոււթներն ու սարքերը: որ

էլեկտրալարը,

վթարների Արտադրական

աղետների պատճառ կարող աղետները, կառույցների ն շինարարության, տեխնիկական սիստեմների մոնտաժի ժամանակ Թույլ տրված թերությունները» արտադրության տեխնոլոգիայի, սորանսսլորոի, սարքավորման, Ժանհքենաների հ ն կանոնների խախտումների միխանիզժների շաճադործման այլն:

են

ն

(ինքիտարերային

նախագծման

Ժողովրդական տնսոնսության օբյեկտներում վթարների աղետների առավել տարածված սպլատճառներ են արտադրու սոնխնիԻ" մաման

ար Անի, 1 Ի Անն

ն

.

ւ

,

Հնարա-

ն

մտանգի Վոր" բազմակողմանի ցնաճատումը, Ի Ն ծառայող բանվորների, ձեռնարկությունների, Հ քրի Փասմարչ թույլ կայբի բնակչության Հոր

|

«որ

|

:

ՐԲ

ներկայացնե, '

ւ

մ ճիշտ տաճմաննել վքարների կանխ ռ ամ" իու րո," նան միջոցներ ,,, «անջրաժեշտ երկրորդ, ի աար ն, վժարի զքասի աշմուանության ւ

լ

սակասնցման

ուղղությամբ:

Մա Պ

դեսլքում, ւմ

տաոաջացման

ոլ

'

:

Ժողովրդականանատնսության

օբյեկտներում են արոր իրականացվում

վթար

եե

" աանր մի մւ փնժեներատեխնիկական միջոցառումներ, ն բխում արրան աշխատանքի ալաշապանության կանխելու

նպատակով

"Բո

շարք

են

ն

գության

ինչպոս տեխնիկայի, Հակաճրդեչային անվտանգության,

"

հար-

տեղակալումների, վերամբարձ-կոունկային անոթների շաճագործմա բարձր ճնշման աակ ի այլն: ՏրւսԳանգի պածանջներիը

էներդետիկ քավորման,

Դրա Հետ մեկտեղ, վթարների կանխման միջոցառումների անձչրաժեշտ է ճամակողմանիորեն ծի մնասվոծաարցըլուծելիս թել դրանը Այդ արդյունավետությունը: միջոցառումները

ամենասեղմ վերջնական նախապատրաստել Հետնանքների Հաջող վերացումն

ւեւոք 14 օրգանապես կապվեն ալսոադրության նւ աստռակների ն ճյուղի դի ուս տեխնիկական ջա դի փու1սումս

թյան միայն

«Հետո:

Օրինակ,

կտրուկ

արսոադրության

կերպով

բարձրացնում

է

ոչ ավոտոմատացումը՝ աշխատանքի ոյրտա-

Այդ բրոնին նպաստում են նա սլլաններիկատարելագործումը,

ձեռնարկությունների գլլասվոր առանձին շենքերի հ կառույլցների ուսցիոնալ նախագծումը, դրանը մեջ շինարարության ծիակայուն ն ամուր ժամանակակից նյութերի կիրառումը: ն որ եղժ Այդ ոլսասոճառուվ ժողովրդական ոնմտեսության Աք ստեղծվող

է օբյեկանն հլանագորման, . ն տեխնիկական լուծումներ ուղղված վթարտնխանոլողիական նան ների կան խում ինչպես վնասի կրճատ-չ ոավելագույն սուն, ւան նպատակին: Այսպեոչ ջրամատակարարման կոր սիստեփմների նախագծման հ եղածների վերականգնման Ժոիունւս կ անձրաժեշւտ է նկատի ունենալ ջրի ալաձանջը ոչ միույն նոր-

ել

Գեռու:

, պոտթ

Դրոն :

մալ, այլն վթարային իրադրության մեչ, երբ ճնարավոր է չրի ավելի շատ սսլառում: ցանցերը, Եղած ջրատար հույնխոկ երե Հետո վրարիը դրանք անվնաս նն Ժնացել, երբեք չեն կարող է ապածովել ջրի Հարաճուն պածանջըչ դրա Համար պետք | վերցվեն օբյեկտում նրա շրջա ասոում եղած բոլոր աղբյուրները: ջրամատակարարման

Հազարան Մեծ

նշանակություն

արսուսդրական վթարների ն «աղեւոների կանխման կազմակերպական միջոցառումների ժամանակին լբիվ անցկացումը: Այդպիսի ժիջոցառումների ժաժաէ :սզասո նախ ցանկացած իրադրության կանում նա կայուն սիստեւի կաղմանակ ձեռնարկության կուսվարաան կերպումը օբյեկտի քաղաքացիական մղոոշւո անության ալեւի Բացի այդ» յուրաքանչյուր մ նսոք է մշակօբչեկոում կողմժիցը: ված լինի վերացման լան, «նարավոր վթարների կաղզմաբանվորների ծառայողների իւղ նհ նւս ասորա ումը կերպվի Ճամփար։, վթարային նախատեսվեն պայմաններումդործելու Հեւա նքների վերացման ուժերն ու միջոցները: ունի

ու

ստ

Վթարի

Այս միջոցառումների

ժշակումը

թույլ

կոս

ժամանակին

ու

,

ձնռնարկութվունում

է դրողականությունը, այլն նպաստում ոլո լթյունն երի ն ձՀրդեչներիվուսնդգինվազեցմանը, ալա կուահցնում է սպասարկող անձնակազմի թունավորիան ճտտնգը:

աի Արագա

ջոցները:

վթարների ժամկետներում միապաճովող ուժերն

ջ.

ՊԱՅՔԱՐԸ

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ

ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ

ԴԵՄ

ՀՐԴԵՀՆԵՐԻ

ԴԵՊՔՈՒՄ

ՎԹԱՐՆԵՐԻ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ՏԱՐՎՈՂ

ՕԲՅԵԿՏՆԵՐՈՒՄ

|

արտադրա-է տնտեսության օբյեկտներում Ժողովրդական են սաղխոներըչ որպես կանոն, ուղեկցվում կոն վթորներն ն են էներգետիկ ինժեներական որոնք ծաղզուսԻ Հրդեչներով, տնխանոլոգիադրական ն կառույցների» սիստեմների սարսուս ճետնանքուվ: վնասման ավերման կան սարքավորումների ն աղետների դեպքում Սրտադրական խոշոր վթարների տաանչասի դժվար է կրակի արազ չրդնՀչների դեմ պայքարը ունջա տբուծման, այրվելու "Ժամանակ թունավոր նյուժերի է ւսն, ձրդեվայիի առաջացման, դոտու վտանդասվոր ծլաոաարասո ու

ու

:

ջրա

խախ ժան ւդ աճա յիսյո ակարարտփան

ռով:

Հաճ սիմ ն ժամանակ ղեւոների վթարենրի ճաԷ ժյուս լինում են վփլուղումներ, որոնք փակում են ճրշեջ տանող ճանապարդեպի աշխատատեղեր տուկ տեխնիկան կարող է ւո լնքան բար չո: Հրդետչի օջախում իրսսդրությունը ամար: ժասնակցելու ռլայքարին որ կրակի դեմ անալ, դպածանջվեն ոչ միայն Հրշեջ մասնադվխոացված, այլ քաղաքուիսկ կաղմավորումներ,) այլ ցիական պաշտպանության նան բնակչությունը: ուսնձին դեպքերում վթարային սության օբյեկտում ւսշԺողովրդական ոնն տրաշւտապանության ճափար քաղաքացիական աք ոանելու խոամո

Բացի

այդ,

ա-

ճակաճրդեչային ստորաբա մեջ ներգրավված Խմբավորման են ն ճիմնական խնդիրներն կազմավորումների ժանումների կարիք օդնության մարումը, Հրդեշների տեղասվիակումն միաժամանակյա սիրկուփը: դուսցողմսրդկանց իոսխոխմ Արտադրության եխնոլողիական սրոցեսի Հեռ (խողովակագործողությունները կասիված ինքնուրույն աար կոռրույրներիփոսկուժն ու բացումը, կողոււտրուկցիաների» հ որոնք տառլյարատուրայի սոնղավոխումը )) թամորոււների ճեսո չեն Գոմ աձայնեցանձնակազմի օոյեկոխ ոնե։խնիկական մած, կարող հեն ազդել ճրդե՞ի դեմ պայբքարի բացասաբար ու

ւ

ա

145.

ե.

Տ.

Ալ»թունին

այրման կամ պայթյունի լրացուջիչ «րդեչի առաջացնել: Դրա Համար նախ ն առաչ «Հաստատում է մարման կաղ ղեկավարբ ձեռնարկության սոնխնիկական սանձնակաղմի Հեսո մ նրա օղզնությամբ ճշտում է ճնշման առկայությունն ւո ակ դւռնվող ւմ ւլ արս ւռուրա լի ու է պայթյունավունդ բաշխման տեղերը, որոշում թունավոր նյութերի Ժիտեղը, տեսակները, քամուսկությունն չջոջներ է ձնեոնարկում դրանք կրակից ծամոար, աշտալանելու ոլ է է Փանդլյնելու Հատուկ ստացիոնար Ժիջոցների ուսձմանում ն օգտագործման առռկայությունը Հնարավորությունը: ն մյուս Պայթյունք սպառնալիքի դեքում Հակաճրդեչային է կաղզմավորումների նձնակաղզժը աւ աղ դուրս բերվում անտճ շենքերից Ժլուս կառույցներից դեղի անվտանգ տեղեր ն Հետո ղառնաիքի վերացումից ս|երակսում աշխատանքները: խնդրին ե ստեղծված իրավիԱռաջադրված ընդանուր Ճակին Համապատասխան ձրդեշի մարման ավադ ղնկավարը ն է խնդիրներ ենթակա ստորաբաժանութներին առաչադրում Հոռսոկացնում աշխաունքացին տեղասխասեր: Այդ մուն ղում ւա սեեյ կաղ բում դեմ Հրշեջ տածրդեչջի սլալյլթարը ղեկավարում Հրամանատարները: դն Հ աու վորումների իրադրությունը Հետո ուղլուց նրանք իրենց ենթակաների դործողություններն Հրդեչի յն դում են նախ ն առաջ տեղավփակելու են 1 Հանդցնելու որոնք խոչընդուռում վփրկարար նպատակին, ոո շխա անքների Հաջող անցկացուսիը: դեպքոսէ ներգրավված Անշրաժեշտության քաղաքաբիս | տերի կան պաշտպանության օբյեկտային տորիսների ուր ծիմնւակարնում օղտաբեր նշանակության կազմավորումները են կանխելու, ծաղումը Հրդեչների գործվում կալծնրից մեծ վրա փողրակային տարածությունների գծեր անցկացնե՞սկաչրդեծչային քանդելու, Գու, կոնառրուկցիաներ այն ջրալեւոն անցատեղերը մատույցները ներ ստեղծելու, չրի աղբյուրի Հրշեջ տեխնիկայի Համար Ժաքրելու նպատակով: ն որպես կանոն, հվակուացումըչ Մարդկանց փրկումբ միջոցների ծավալման ուժերի փրականացվում է Հրշեջ Է Հետ միաժամամիաժամանակ: եթե մարդկանըց փրկելու չեն բաժիջոցները Փամար ուժերն նակ Հծրդետը մարհյլու է առաոչ փոսնգ անմիջական իսկ մարդկանց մականացնում,

քնթացքի օջախներ

վրա,

օրինակ,

ու

ու

ու

մ

օջախները

ու

ու

առացին իսկ աշխատանքներ,

խում,

ոսա

են կատարում «երթին փրկարար Հետո շարումուսկում Հանգցնել Հրդեչը:

Հրդե:ցի ժամանակ մարդկանը փրկելիս հե էվակուացնելիս են Հիմնական | լրացուցիչ օգտագործում ժոստքնրն ու ելքեու Ժշտական շարժական Հրշեջ սանդուղքներ, ավտոբեոբր, Փարսարանքներ։ Մի շարք նիչներ մ. այլ դեւղպքերում մարդգկանց փրկելու Կամար միջնապատերի ԽՆ սլատերի մեջ բացում են Ճասոույ լորշեր: է ուշաարնծջրաժեշտ Փրկարար «աշխատանք կատարելիս դիր զննել ե 6 Հմոսրւսվորությաւն դեւղղքում ստուղել բոլոր ու ծվ ւաւղատ արված շենքերը քանի որ նրանցում կւրող՝ են մարդիկ մնացած լինել: Ռրոնոււը դաղասրեցվում է միայ ետո, է, արն բանից երբ պւսրդվում շենքերում մարդիկ որ սլես չկան:

Կոմունալ ոնի նիկական ցանցերի այրման դեսքում կաէ բող ատեղծվել այնպիսի նրբ իրադրություն, կպաճանջվի »թամ ւակարարման նոր աղբյուրներ որոնել: Այդ պայման -

աո

ներում ր

ծրդեչի ԻԴ

մարման Ա

Ղ դնեկավա

րբ

«Վ հոք Ք

մալ

է

Հետ

ախուդական: դ

շրջակայքում աղբյուրներ որոնելու է սրվում ձրշեջ ավտույոմ։այեուաար: ծրդեծտավայր է Հրշեջ ամվմտոցիստենոններով: բավ, մուռոապլոմվերով»։ բնրվում Մեծ ջրցան այլ Ժեքենաներով 29չութ վրա Օ մուսւս ծության են տւսլու Փամոաւր կիրառում Հրշեջ պոմպակայաններ, գործի է դրվում քաղաքացիական ոլ աշտուղ անության դորամասերիբ (շումբ

ուղարկի

ուրը

օբեկտի

Հրաստարոտորաբաժանումն երի տեխնիկան: Հակրակմարիչ միջոցները (ջուրը, փրփրացուցիչները, հե տուկ լուծույթները այլն) խնայողաբար ծախսնլու Համար են կիրառում ցնցղնիչ կամ փակող ծայրասպանակներ։ Ընդ որում

Հար

անձրաժեշտ է փողրակային գծի բոս վա կանա չավ ւզանրկայնքով ունենալ կրակի ճակատի տնղաշարժյելու

Համար: եթն եղած կրակժարիչ միջոցները չեն բավակաեն նացնում, աղա դրանք օզտապործվում կրակի տարածման իմնական ուղղություններում: Կրակի տարածումը կանխելու

ամուր

ս։ոհեղամասերում անջրարհոներ ոո ւմուը,ազատում են շենքերի

Ի

սայլ

ն«շրաժեշտ

են

քանդում ստեղծում

կոնատրուկցիաները

(ոնրիտորի աի սրի

աղլրվող կոնստրուկցիաներից

հ

տանջրաեւոր վառհլանյութերից ): Հակածրդեծային

ծրաղծհլիս

մոտենալու նրա պաչին ճակատը ւլետք ելնել Հակածրդե«չնարավորությունից: ատեղծման գործնական կախված է շենքերի ՀարկայՀային «անջրպետի լայնությունը ն քամու արագությունից տարվա եղանակից, նությունից, 20-ից մինչե 100 մ այլ գործոններից ն կարող է տատանվել Հրդետի

է

տողվելի' Հ ամար վում Խիասո ծխող ւաւոման դեպքում (րո ան դգավոր որի ժամանակ ւսյն ծխապատումը, տեաանելիությունը մ ատնււկցող սոնձմ-իը չի նցնում ) ծրդետջը ծանդգցնելուն Հոպգալիտկամ նակաղմը պետք է աշխատի մեկուսացնող աո Հակազազերովվի Մխ սրասխիուշտ ունեցող ֆիրորող ոն է աշխուսոել 3--Ց մարդուց շննքերում նապատակածարմար առջնում զգուշորեն, Պետք է շարժվել բաղկացած խմբերով: Տատւսկըթիակիկացնելու, մի սենյակից Ռյուսը անցնելիս թողնել: Երկար ժամանակծխի զ այմ աններում դոները Լա) Հ աշխատելիս Հւոմոր օղու նաղտատակածարմար ծանգատի ն շենքերի բարձրաչարկ գործել եղած բարձրադիր տեղերը չրամվնրին Հարկերը: Հանդատի վայրերն ընտրում են նան գետերին, լճերին մուտ, քանի որ ջրային մակերեբարննթին, դղալիորեն ծխի խությունը դեպքում առկայության վույթի Է

վաղում

է:

անչրաՀրդետները Հանդցնելիս տեղաուղղությամբ կանխել քամու Համար նշա Դրա կառույցների բոնկումը: դրված շենքերի են պաճակակեստեր, զինված միջոցներով նակում Հրշեջ են «Հրդեշների զուոխնրեր։ նման Հակածրդեչային սանղծում փ քամու ուղղուտարվում Հարձակումը դեմ դեպքում կրակի ժամն է ամենակարճ այն կողմից, որն այաճովում թյամբ անդգցնելու կետում նրա տեղասի ակումը: Նոր բոնկումները ու է ուժերի միջոցների ւոն ր աժ եշ ո Համար նտխուտեսվում Քամու

ժեշտ

եղանակին

է նախ

ն

բաց

առաջ

ու

ռնղերվ:

ն չենքերի Հրդեչի ժամանակ կառույցների ավերմաձ Տամար կախված է դրանց կւսռուցման բնույթը կիրոսուվու սոնսակից իրերի Հրկիզվող եղած շենքերում նյութերից, ն ավորու ւնն Հերթին իր ւլ քանսսկությունից,չ ինչը Այյներ. ջերմաստիճանային ռեժիմր։ ծրդեչի տհկողությունն ա

ու

ու

է մուսն այն ծանդամանքը, վրա անդրադառնում բնույթի են տալիս շենքերի կոնատրուկտիլ տարՌն ինչ ոնհակցիա րերը բարձր ջերմաստիճանի ներգործության ենթարկվելիս։ Շենբերի կառույցների ավերածության բնույթից ե վթարային-վետրճաանից են կախված Հրդեշի ընթացքում աշախատանքների ժամանակ բականդնման իրականացվող փրկարար զործունեությյաուն ծավայն կարգր: ման

ու

ու

աս

ու

ՎԹԱՐՆԵՐԻ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

Յ.

ԵՎ

ԵՎ

ՎԹԱՐԱՅԻՆ-ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ

ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ

ՀԱՄԱՐ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ԱՆՀԵՏԱՁԳԵԼԻ

ՆԵՐԳՐԱՎՎՈՂ

ԺԱՄԱՆԱԿ

ՓՐԿԱՐԱՐ

ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ

ՈՒԺԵՐՆ

ՈՒ

ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

Արտադրական

վթարների մ վոր Հերսացնելիսսփմիրկարար

ստղետների Հետնանքները ոն ծեվերականգնման ուին են ուսձոեյի քաղաքացի մսկւոն ուտւսնքնելրը կոտորում ելա շմուանության օբջեկատայինմ. մոն բիտորիալ բնդճանուր նշանակության, ինչպես նամ քաղաքացիական սլաշտպանության ծառայությունների կազմավորումները: է գաղաԱյն ձեռնարկություններում, որտեղ ստեղծված Հեւտեփրկարար արտադրական ծառույլություն, ։իքարների է այդ վանքների վերացումը կազմակերպվում ծառայության ուժերով, քաղաքացիական ալսշւուլ անության ինդչտանուրթ նշանակության կաղմավորումների Համխոգործակցությաւբ: Փաղակվիրկարար ծառայության անձնակազմը դազավըէ կատորոժ տանդավոր վայրերում վթարային աոավել է տանու բոռրդ աշխատանքներ աշխատանքներ, փրկարոր ճ գազավտանգավոր վայրերից, մարդկանց հվակուսցնում է ցույց առաջին բուժօգնություն տալիս թունավորման կամ էլեկտրական Հոսանքով վնասժան դեպքում: ԸնդՀծանուր նշանակության կազժավորուփները Հրշեջ կազ-

րանաաա

Մավորումնե

Հեւռ

Փամասոեղ

ն

-

ԳԱ փլվածքների

Հանեյու, նրանց մմուուջինբուժօգնություն

տատեղերը

են

օդտադործվում

ցուլը

ակի

Հրդեչներ

սուռլու,

ոն-

մբրելու, կոմուս։տուժմածներին էվակուացնելու, Հացանցերի վնասվածքները վերացնելու

հալքներդետիկ մարո

ն Շաճաղորման շյինարարականչւմոնտաժային կազ-. մակերպությունների բազայի վրա ստեղծված քաղաքացիա-«ՏՂ կան ռլաշտսլանությանմասնագիտացվածկազմավորումները,: օղտադործվում են ընդանուր նշանակության Համաճավաթ ջոկատները ե խմբերը ուժեղացնելու, ինչպես նան աշխաչ է տատար գործերը ինքնուրույն կերպով կատարելու չշամարչ նրանք մաքրում են քաղաքացիական պաշտպանության ուժերը վրարի կամ աղզետիշրջան մոցնելու ուղիները, օբեկտի փլված տեղանքում պատրաստում են անցուղիներ ն Դրանից բացի, այդ կաղմա- ` ժամանակավոր անցատեղեր: ն կոյուղու վորումները վերացնում են ջրամատակարարման սիստեմների, քաղաքային նե օբյեկտային էլեկ- ի օբլեկտային տրրիացանցերի, տրանսֆորմատորային ենքակայաններիչ. բաշխիչ սարքերի ն էներգետիկ տնտեսության մյուս կա-. ռույցների ավերումները: վքարայինվերականգնման աշխատանքների ժամանակ կիրառվող մեքենայացման միջոցները պետք է լինեն Հնարաչ վորին չասի ունիվերսալ, մաներային, փոխադրության Հարմար հ փոքրածավալ: շենքերը Հաղեցած են Ժամանակակից որոնք երկաթբետոնե ե մետաղյա կոնուորուկցիաներով, են հ շինտրարաչ յավերվելիս առաջացնում մեծաբեկորներով կան տարրերով բաղզմարիվբարդ փլվածջներ (նկ. 39): Այդ: անչետաձգելի պատճառով, եթե պայմանները ներում են, Նկ. 39. Ավերված արդլունաբերական շենքի ընդճանուր տեսթը վթարայինչվերականդգնման աշխատանքներկատարելիս անչ է օդտադործել բարձրարտադրողական մեքենաչ-. «Հրրաժեշտ Թյան, երկաթբետոնե ն մետաղյա մեծ չափսերի միաչլուսն նե ներ, «զոր տրակտորներ բուլղողերներ, թրթուրավոր ված կոնստրուկցիաների կուռակման պատճառով: Ուստի տ) ոնշանիվ ընթացքով (մեծ բեռնատարողությամբ` Չ5--30 չայկդվվիաի դեպքերում կիրառում են մեքենայացման դործիքկռունկներ, Հերքասոխայինսարքերով էքսկավատորներ» ներ /. մեքենայացման ւպարզադույն միջոցներ՝մետաղիդաւ վրա բաղայի ղակորփան բնոնիչներ,կոմ» սարքեր, «անքաճատ մուրճեր, թրթուրավոր ։որակտորների ծորատիչնելր, րեսորներ, ավտառաշտարակներ,էլեկտրասայլակներ, բննդակտրիչներ ն նավքակտրիչներ, մոտոսղոցներ, կարաոյիկներ, բաղզմաճախարակներ,ամբարձիչներ, նիդեր, բաճեր, կան ուժային ն լուսավորով էլեկտրակայաններ (նկ. 40): Սակայն «զոր մեքենաների օգտադործումբ նեաշխատանքի: Փլունդներ, կոաններ ն այլ: Աշխատատեղզերը լուսավորելու առաջավոր մեթոդների կիրառումը: չամար օգտագործում են լուսարձակներ, շարժական լամոլեր, արտադրողականություն առանձին դեւպբում դժվարանում է ընդարձակ տարածու: ինչպես նան ո"լածպանվածլուսավորման միջոցները: թյունների, աշխատանքային լայն ճակատի բացակայության»| Արտադրական վթարների նե աղետների ետնանքները հ կառույցների ավերված տեղամասերի բարդուշ՝ շենքերի մեքենայացման միջոցների ընտրությունը նախ վերացնելիս '

:

'

տ

արդլունաբնրական

Գոու զ

`

շարժա-`

'

:

Ո յնկտի թաղաքացիական պաշտպանությանպետի վր. ի ն ձեռնարկվողմիջոցառումների մասին զեկուցում է բաար չշիական պաշտպանության ավագ պետին ն անձամբ կու /ակերպում ձետախուղությունը, զնաճատում իրաղրուկու ւրչ վճիռ կայացնում, առաջադրում է խնդիրներ, կազմոկ րպում հ դեկավարում է փրկարար ն վրարայլինչվերակոշնման անձետաձռելի աշխատանքների ընթացքը:

Խկ.

`

|

48.

տրկարար.ն վրարայլինչվնրականցնվան անձետաճձդղելի աատանքների ծավալը կախված է շենքերի ն կառույցների վեոսվածության կամ ավերվածության աստիճանից: սարքավորումներից ե ազրեդատներիը,ինչպես նան կոմունալ-էներվնարղ մկստեժների վիճակից: Օբլեկտի քաղաքացիականպաշյուլանություն սպնտրփվբրրչ արոր աշխատանքներիե տուժածներին օգնությունը կաղմակերպում է անչապաղ։ Տուժածներինառաջին բժշկական օգնություն են ցույց տալիս օբյեկտի բժշկական անձնակազմը Արվավո հ բուլդոզերի ի սանիտարական դրուժինաները, ետադա փղվածթում օգնությունը` օգտագործումը աճցատեվ ախստեմի բուժական ձիմնարկները կամ տոռողջաղապճության ըադաքացխիական պաշտպանության բժշկական ծառայու-

պարանը

՝

ձՃճնռնարկության նույքի վ"

աշխատանքների տեսակից, բյունը:

տերիտորիխույի կառուքոգ Վիարայլին-վերականդնման աշխատանքներիվերաբերյալ աղաներ Նոր Բեք Աա մճիո ընդունելուն պետք է նախորդիվթարի աղետիվայրի աը անի Քր րի Մեքքնաների անկ դործիքների մանրամասն ճետախուղությունը ): (ոեզազենումըՀետախուկայությունից: դատման

Լ

'

չ

րանը ոՎԱ

է

է

ն

«Վի

ն

ա

դության «իմնական խեդիրբ ավերածժությունների բնույթի ն ժմոաշխատանքների ծավալի վքարայլինչ-վերականդգնման ն տեցման ուղիների, տեխնոլողիականսարքավորման շինաԱթան ար 8.. աշխա աաա սրում որոշում են կառույցների դեֆորմացված տարրերի ամրացման կամ փլուղման եղանակները, աշխատանքներիկատարման կարգը ն մեքենայացման տփիջոցննրիկիրառման

ԱՆՀԵՏԱԶԳԵԼԻ

Ա Աննանս

ԱՐՏԱԴՐԱԿՈՆՎԹԱՐՆԵՐԻ

Աաանո մակար լ

|

Ն

ԵՎ

Ազ

ԱԱՈԱ ժամանակ կտի Արագած ֆՓաղաջքացիական այաշտպանության պետը անմիջաչ նարավորությունը: է ձեռնարկության ծա-| բանվորներին Ան րաաոն վքարալինչվերականդնմանաշխատանքնե կատարելու մասին տեղեկացնելու դործր: Եթե. ՀՆՄ արըւար վերաբերյալ վճիռ մշակելիս անճրաժեչտ է ճաշվի առնել, ձեռնարկը ամանակ նավորնյութերի ճոսքէ աան Ե ԲԱՔ թուկոծ Պղիկ կոր գրնախախական մատրան խա» ւիցվում: օրլեկտին արանի տանքներ սկսել օբլեկտաիաշխատեցնելու ճամար) |

լ

այլես

կ

աղետ

որ

է

արեն

։

վթարի (աղետի) առաջացման

ոնն

Հանի

է

անազանիաո, գանվող ,

ո

Բոթո

նա

տուժած

Հնարադվորորպես վքարային-վնրականգնմանաշթբատանքների տրամա-չ

բնակչությանը:

բանական շարունակություն.

Օբյեկտի քաղաքացիական

վքարային-վկ

պաշտալանությանպետի վճռում նշվում են րականգնման աշխատանքների ծավալն ու տեսակները դրանը կատարման ժամկետներն եզանակները, անծճրռ ժեշտ ուժերն միջոցները: Բացի այղ։ ելնելով տերիտո րիոլի հառուցառդղատման բնուլթիցչ պլանապորմանկառուց փածջից, ներօբլեկտային ն քաղաքային փողոցների, ճանա ւյարձների անցատեղերի տիստեմից նհ այլ գործոններից նշանակվում են աշխատանքային տեղամասերը: Վքարայինչմերականդնման աշխատանքների ղեկավար ման Համար օբինկտի այուտասխանատուանձանցից կամ քա ղաքացիականպաշտպանությանշտաբների ղեկավար աշխա պաշտպանության ծառա լով տողներիը։քաղաբացիական թյունների մասնազետներից լուրաքանչյլուԺ տեղամասով նշանակվում է ղեկավար: կնազմավորումներին խնդիրներ առաջադրում աշթատանքայինտեզամասերի Հենը նրանք էլ օբլեկտի քաղաքացիական պաշտապանությալ պետի ցուցումով կազմակերպոմ են կաղզմավորուվներվ անձնակազմի սննդիչ ճերքափոնսման ճանղզատի գործը: Պատեր հ այլ կոնստրուկցիաներքանդելու եղանակները կախված են այղ կոնստրուկցիաների կառուցվածքից, նյով թերից ն վնասման բնուլթից, տերիտորիայի կառուքապատվ ման խտությունից, առկա ուժերից, միջոցներից ն այլ ու

ու

Աա

ու

քանդում կամ փլեցնում են կոնոտրուկցիաները «ետեյա| եղանակներով՝ձեռքով, մեքենայացված, պայթեցման ն կոմվ բինացվածձնով: Ձեռքի աշխատանբիկիրառում են մեքենայի, նիզմի օգտաղզործմանկամ պայթեցման աշխատանքնելվ Հ կատարման անՀչնարինությանդեպքում: Ձեռքով քանդում չվ կ. 41. Պողպատե գնդի կիրառումը քանդման ենթակա շենբի մեժ են փլեցնելու ճամար: ոչ կոնստրուկցիաները փլվածքները, որոնց տակ մարդիկ մնացել։ Այ ն մք են դեռլբում օդտադործում մեքենայացվածգործիքներ չի թնբված թանդում են կացնով, պայմանով, եթե ատը բենայացման սպարդագույնմիչոցներ: դեպի այո կողմը: Այնուշետն, մի ծայրով կոնստրուկցիանեԱռավել տարածված է կոնստրուկցիաները քանդելու. ճոբին, մյուսով տրակոորին կամ կարապիկինամրացված լեցնելու մեքենայացվածեղանակի:Այն բնուքադրվում | դանի օդնությամր պատը փլեցնուէ են: Ճոպանըկոնստրուկչ ինժեներական մեքենաների նե մեխանիդմների լայն կիրաու են ավտոտշծամար օգտագործում պիաներին ամրացնելու մամբ: Փլեցման ենթակա պատի նախապես առանձնացնում են կից պատերից, դրա պարանասանդուղբն ատրակներչ շարժասանդուղքներ, ծամար քանդելով կապերը ն պատվ նան փոխադրասանդուղքներ: ինչսլես ատորինմասը: Պատիճաստության 15-ը փլեցման կողժիլ

մեխա

ԱՐԵ

թոր

|

կառույցներիվնասված տարրերի փլեցման

ն

նքն աի Կի ար ի տոնն ըաղմակքրաման լոնատրո իո եղանակով։ Այս մարրելը Ա պայրոցոա

աար

խոշոր բե.

1,5

Առա '

բջ.ո«զեա.

կգ: ներսում Հիմնական պատեր ունեցող վնասված կառույց-

ները անձրաժեշտության դեպքում կարելի է քանդել րատ են մասերի պայթեցման եղանակով: Ընդ ռրում սաճմանում աշխատանքների այնպիսի Հերքականություն, որ այս կամ այն տարրերը քանդելուց ճետո ճետադա պա լքեցման աշխա-չ տանքներըչբարդանան: Պատերը, աշտարակները, ցործարանային խողովակներըպայթեցնում են այնպես, որ դրանք փիլվենիրենց Հիմջի վրա կամ ընկնեն որոշված ուղղությամբ այնպես,որ չվնասեն կամ չփլեցնեն ծջարնանինժեներական ցանցերը: կառուլցը 9ը է, ոթ տասցոիր: պայթեցնելիս, ոցոոլը եթե ուլ պլանավորված ը «Հար են այն Հիմքի վրա է փլվելու, շպուրները տեղադրում ներաից, Հավասարաչափերկշարք, ամբողջ պարագծով մեկ մասին չ'ավաառաջին ձարկի պատումանախորշերի գետնից 0,5 մ ռար. բարձրությամբ, իսկ խուլ պատերում վրա: Վնասվածկոնստրուկցիաները տարածության են օղակային ն խմբային մեթողներով: մեթոդը կիրառում են չենասյուները,առան 0ղակային ,

ը»

ոլ

հերթին

փլեցնում

նած.

կատարելու

ու

"

աո

տոննա» կորների մանրացման արդյունավետ եղանակ է 1--Տ փլեցնելը: յել առանձին սյուների մոնտաժված է զանգվածովպողպատե գնդի կիրառումը, որը յբաներիցբնտոնի | էրսկավատորի կամ ավտոկոունկի վրա (նկ. 41): Համար օղակը բաժա իողորը Առավել ամուր կառույցներն կոնստրուկցիաներըփլեց-. 2--3 նանադմիչյուրաքանչյուրում՝ մարդ: նում կամ առանձին տարրերիեն բաժանում սյայթնցման: փոքր Վիցջերով»չեղանակով Պայքեցումը կատարում են որսլեսղի պայթյունի ալշբը ն ցնցոււ՞յ: ուտոգոյււնվածչորհած: կառույցներին չվնասեն: Բաց վրադիր լիցքերը թույլատրելի է կիրառել այն դեւղբերում, երբ սլատերի, աշտարակների,: ստեղծումը, ճեղքերի կաղ. խողովակների մեջ ղվպայքանցքերի կողաքեքվածքի մլատճառով, ղուղակցվի կոնստրուկցիաների, փլման վտանդի ճետ, իսկ ձեռքի կամ մեխանիկական եղանակով քանդումը անչնար է: Փորձի ցույց է տալիս, որ վրա-: դիր լիցքերով սլայլքեցման եղանակի նպատակաձարմարէ լայնորեն կիրառել նան հրկաթբետոնե կոնստրուկցիաննթ (ճեժաններ, սյուներ, Հենածածկեր)քանդելիս: 607440 շճաո-չ վածքով երկաթբետոնե Հեծաններ քանդում են 600--800 գրամ զանգված ունեցող վրադիր լիցքերով, սյուները 1--

42.

Նկ.

օբյեկտի փլվածքի ընդճանուր Արդունաբերական

պատկերը

.

ն դնում կազմը բոնկիչ խողովակիկներէ պատրաստում

է կոնստիցքերի մեջ: Ծրկրորդ անձնակազմը որոշում ու Համար անձրաժեշտ լիցքերի ղանգվածն դրանք ի նան է ԾԻՆ իցքեր ե ամրացնում ըշպես կազմում ի քոձը» ինչոր» մբբ ձն ակաղ սայթեվոլ տարրի վրաւ երրորղ պայդեցվող է կրակ տալու եղանակով: ցումը կատարում միչմեթոդը կիրառում են անկայուն պատերը» Խբային ն ծածկերը «լեցնելիս։ Այս մեթոդով նորմները օրինակ կարող է ծառայել միջճարների կազմակերպման մի Այդ դեպքում փլեցումը:

հուկցիաների

ա

աշխատան

Լի

ծածկատարրերի կայքն Հանում '

ժածկի ամբողջ ՛

մակերեսով

է

Խամ

ոդ ջրամեկուսար

երկրորդը միջակա Հեծանների միիջնեղած տարածուկթյուններից մաքրում է բետոնը, երրորդը ճուանների, ն կոունկների րասիկների է օգնությամբ իջեցնում մետաղա-չ-

դրունք մաշա անքների ամբողջ ընթացքում» օգաագործել մեքենայանան լայնորեն կիրառելկոմալլեքսային ինչպես

ն Արտադրական վթարների աղետների Հետնանքները վերացնելիս ամենատաշխատատար դործը վիլվածքը քանդելն է (1. 42): Փլվածքի թանդելուն ձեռնամովա լինելիս է անչրաժեշտ

դացված աշխատանքների

շերտր,

կոնստրուկցիաները:

տռավելաղզույն զգուշություն Կխլուղումներ չլինեն ն ձեոս

մլածապանել, որսլեսզի լրացուցիչ գա ւս 2 լուո անքները չբարդանան: Առաջադրված խնդրին «ամապատասխան պելվածբները են: Մ ոսնակի քանդում մասնակիորեն կա ամբողջությամբ: նն քանդումր կատարում փրվածքների տակ մնացած մարդ-չ նան կանչ փրկելու ինչես անցատեղեր ալատրասանլու ն արդյունաբերական թանկարժեք սարքավորումները դուրս են Փլվածքները ամբողջությամբ քանդում բերելու ամար: նոր շինարարության Համար տերիտորիան «խաքրելու կամ դմնասված շննքերն կառույցները վերականգնելու նսա կու: եխ Փլվածքները «Սաքրելիս չերթին քանդում ուսջին են անկայուն տարրեր կամ ամրացնում չենքի փլվելու նն ենթակա մասերը, ազա ազատում արտադրական առաջ նակարգ նշանակություն ունեցող անցատեղերը, անցումներն են Հանում մուտքերը: Դրանից ճետռ դուրս ծեծւսնները» ն այուները, խոշոր բեկորները էքակավատորների բեռնիչների ձասմար աղշլատանքների ճակատը նախասատրաատելու նպատակով: Խոշոր բեկորները անջատում նն Հեծանների նե են բաժանում ծայրերից սռվելի մանը մասերի, որոնը ծսէ կիրառվող մեքենաների վալի կախված «ղորությունից: Մանրացնուի Լ27 Հանք աՀ ուռ մուրճերով, էքսկավատորի վրւս մոնտաժված սպողարատադգնդուվ,պայթեցման եղանակով, իսկ երբեմն էլ ձեռքու կոսնների սեպերի օգնությամբ: Են քանդել ծրկաթբետոնի ուսրրերը սկսում անտաղյա Հետո: րմա տուրան նախ լետ կտրասոնլուը նպատակածճարժար է փլվածքները քանդել Հոսքային մեէ ոալիս Թոդով, որը արագորեն թույլ գործողության մեջ դնել ուժերն միջոցները ն սվելի լրիվ ձսիասարաչասի ու

մ

ու

ու

ու

ու

ատ

չում:

Գ ավւութ ջոկառոր՝ուժեԽշւանակությանՀւսմիխոա

Ընդանուր է

նակ

ետրից առսնձին

երկու-երեք

մեքենայացման

«վելի

ջոկատով,

ընդնանուր ճակատ

տնդասխասերում շամ

տել

ընգուունեցող

երկու-երեք

Հերքախոխով: շլաւատ ելիս նւլատակաճարմար է պերեկային Փոխեւսիոխմա ն կոնսքանդելու առաջադրելփխլվածքներ մերթավփոխին

իակ զիջերային Հերթասոիոին՝ աւկցիաները դուրա տանելու աշխատանքային ճաՀամար Հերթավփոխության ռերեկային

ստեղծելուխնդիրներ:

դատ

Ինչոլնս

փլվածքները նաւ պատմսար

Է տվել չխորձր, տարբեր ն ինքնուրույն Հաջողությամբ Է ստեղծել ւական արմար

ցույց

ուղղություններով կերպով քանդելու

ճամառատասխան

անձնակաղզմերովվքարալին-տեխնիկական կումպլեքաային

1--Չ խԺբեր՝ բաղկայած --2 սվտոկոունկից։

թակոարիչից:

բուլդոզերից (541

ուղեճարթիչներ),

կոո յանից) Չ--3 կուխդրեսորոաւյին

նավ-

Վնասված մետաղակոնստրուկցիաները, ջարդոնը, շինան այլն օբյեկտի տերիտորիայից դուրս րարական աղբը ճաերկաննլու Փամար «սլետք է օղտադգործել ավտոմոբիլային, թուղային ն ջրային տրանսպորտը: 5.

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ՎԹԱՐՆԵՐԻ

-ԵՎՂ ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ԱՆՀԵՏԱՁԳԵԼԻ

ԵՎ ՎԹԱՐԱՅԻՆ-ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ

ԿԻՐԱՌՎՈՂ

ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ

ԿԱՏԱՐԵԼԻՍ

ԺԱՄԱՆԱԿ

ՓՐԿԱՐԱՐ՝

ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ

ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

քառսային կուտակժան, վնասկռնատրուկցիաների առանձին տարրերի խլչելու օնարաւււ փրկասր ածման պայմաններում ծիշի ն դողի որության, աշխաանծետաձգելի ն Օ բար վքարայինչ-վերականգնման Ժիջոցներ չձեռնարկվելու տանքների նախավդուշական Հաստուկ հ վնասվածքներ դեսվքում կարող են մարդկային զոճեր լինել Փլվածքներում

բեկորների

Դր Հաւոր քս ղուքուցի կ ան պաշտպանության: օբյեկտային կազմավորումների նախապատրաստության ընթացքում անձծրւսժեշ է յուս նձնակի ուշադրություն դարձնել

ւու

ջաուսլ:

ա

159:

ժամանակ անվտանգության տեխկսիրկարոար աշխատունքների

Փլվածքըքանդելու

կասզված աշխատանքներկատարելիս անձրաժեշտ է ժամանակավորասղես ամրացնել շենքերի փլման ենթակա տարրերը:

նիկայի կանոններիուսումնասիրմանը, աշվի առնելով մ : արտադիության առանձնածատկությունը (ուժեղ ներազդող խունավոր կամ պայթյունավտանգ, այրվող ե այլ նյութերը

տրակտորների օգնությամբ

ի

առվայունյուը): Քանդման աշխատանքներինմասնակցած

կազմավորումխիտ գործվածքից կար-

ների անձնակազը պետք է ունենա ված արտաճագուստ, փակ կոշիկ, բրեզենտե թաթմաններ, ենչպես նան փափուկ ննքասաղավարտովկասկաներ: Բարձրությունների վրա աշխատող անձինք պետք է տպածովված լինեն շղթա ունեցող մոնտաժային պաշճպանական րով կամ պարաններով՝ շչենբերի կամ կոմունիկացիաների:

Արտադրական վթարների ն աղետների ծետնանքների վերացման փորձր ցույց է տվել կազմավորման լուրաքանխմբի «ետ տեխնիկայի անվտանգության չյուր վերաբերյալ Հատուկ րաճանգավորում անցկացնելու անճրաժեշտու-պետք է անցկացնեն ձեռնարկուՀթյունը: Հրաձանգավորումը են նշանակվել

դուրս

ու

Համար:՝

ները

գոտինե:

Մեծածավալ բեկորները

բերելը պետք է բարել միալնփորձված փոխադրողներին, քանի որ ճողանը անչա վտանգավորմ մարդկանց

9,

ւ

թյունների այն մասնագետները, որոնք

Հետ

քուլլատրվում տակից

լ.

նետել:

կոտրել

Հանձնա-է

կտրվոլ

մեքենաձերի

խողովակներ սլու-

Հենաժածկի կոնստրուկցիաներ ոեկոր վրա

տարբեր նավթակորիչով

պետր է չետնել,

կոնստրուկցիանե կտրել

նավթի բաքում քնշումի չդերազանցի տրվող թթվածնի ճեշմանը, այլապես նավթի բոցի ձակադարձ չարվածի դեպքում կարող է ներթափանցել թթվածնի սիողրաւկիմեջ ն պայթյունառաջացնել: լի բաքը նավթով ալետբ է կորելու տեղից ն բաց կրակից պաՀել 3 մետրից որ

պակաս Հեռավորության վրա: Արգելվում է բաքթին մոտենալ այրվող կտրոցայրիչով: ոչ

կերոսի

Վերամբարձ հ օդկռունկուվ աշխատելիս կռունկավարը

նականը բեռր բարձրացնելուց առաջ պետք է անձամբ Հոյխատանքներիղեկավար: մողվեն, որ շրջապատում մարդիկչկան, բարձրացվող բեոր Տեղամասիյուրաքանչյուր ղեկավար փիրկարար դռունկի բնոնամբարձությանը ն վթարային չի դերաղանցումե որել բանով աշխատանքներիկատարման երականգնեժան անձետաձգելի Հի պաչճվուժ (բնտոնապատված չէ, շենքի այլ ընթացքում կարդը պաճպանելու ճամար պետք է ցանկա Ջիանհերով տարրերով չի ծանրաբեոռնվու): նրանք սլեսոթ « պատի իրեն ճատկացված տեղամասի, նշանակի պաճակաբարձրացվող բեռր որ «նանին, անկայուն կոնստխումբ ն դիտորդներ: Բացի այդ, տեղամասի մուոքի առջե. րբուկցիաներին: է մասին, որ կողմոլետք Հարտարարությունփակցնել այն Չիշեր ժամանակ աշխատատեղերի լուսարձակները պետք Հ տեղակայվածլինեն որոշակի նակի անձանց մուտքն արգելվում է: Վտանդաշատտեղերում ն բարձրությանվրա այնփակցնում են կողմնակի անձանցմուտքն արգելելուվերապիսի թեքությամբ, որ բացառվի լուսային Հեղեղի բերյալ պլակատներ: Հատկացվածտերիտորիայում գազի, 7իչ գործողությունը: Արգելվում է լուսարձակները էլեկտրաչրատար, կոմունալ-էներգետիկ ցանց: էլեկտրական ն այլ չներդիայովսնել քանդվողչենրի էլեկտրական ցանցից: Դրա լինելու դեպքում տեղամասի ղեկավարը պետք է իր գորժոՀամար պետք է ժամանակավոր էլեկորաճաղորդալարերի Համապատասխան ղությունները ծամաձայնեցնի ժառալուառանձին ցանց թյունների կազմակերպությունների ներկայացուցիչների Հեւտ՝ պառսոերը փլեցնելու, պայքնցումներ ն ալ աշխատանքաշ

|

կոնառր

ու

|

չկտոչի

կուրացո

անցկացնել:

ու

վոր վնասվածքներիցպածոլանելուճամար:

:

`

մ1

Ա,

5.

Ալտունին

Գլուխ

ո

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԹՈՒՆԱՎՈՐ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ՈՒԺԵՂ ՆԵՐԳՈՐԾՈՂ

ՆԵՐԻ

ՕՋԱԽՆԵՐԸ ՎԵՐԱՑՆՑՈՒԹԵՐԻՑ ԱՌԱՋԱՑԱԾ ՎԱՐԱԿՄԱՆ

:

՝

-

.«

`

-

ՆԵԼԻՍ

-

:

ՆՏՈՒԹԵՐԻ ՆՎ ՎԱՐԱԿՄԱՆ

ՈՒԺԵՂ ՆԵՐԳՈՐԾՈՂ ԹՈՒՆԱՎՈՐ

ՀՆԱՐԱՎԱԲ 0ՋԱԽՆԵՐԻ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

ս

ճյուղերի ձնոնարկուչ-

ւս լլ արդյունաբերության սարքաաաոնարանային ամիակ օգտագործող թյունները» (սննդի մսեղենի-կաթնեվորումներովձեռնարկությունները

այլ ժինիստրուչձեռնարկություններ, ղենիարդլունաբերության հն մթեսառնարաններ դերատեսչությունների թյունների բային բաղաներ),ջրատար ու

"|

Էյ -

-

բա-

Նշված եռաքլոր ֆոսֆորը:ֆտորաջրածինը: ծժծմժբածխածինը, են տրված5-լգ ցույց նյութերիծիմնականՀատկությունները

աղլուսակում։

ւաղդե-

վնասակար Ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերը մթնոցությունեն ունենում մարդկանցվրա, թափանցելով Հետ սոարբեր մակերեսներիվրա, որոնց լորտ» թափվելով ծ: շփվումեն մարդիկ։ թունավոր կա խեղդող դործողուԴրանքՀիմնականում են տարբեր բնույթի թյան նյութեր են, որոնք առաջացնում Ուժեղ ներգործող որոշ թունավոր նյութեր» ՛

թունավորումներ:

'

Տ-

Է

՞-

:

։

Հ Հ

Հ `

ՀՅ

ՀԸ

մ

:

Է

`:

Հ

Տ

»

`

Հ:

ՅՅ

Հ

Հ

՞

մ

Տ

Հ

-

ՀՅ

Ր

-

Հ

:

Տ

ՀՀ. -

Հ

Հ

Տ

աՀ Հ

-ծ

--

Հռ

Հ | -՞ Տ:

Հ

Տ

՞

Փ

մղալիստո|8 5

Հ

:

Տ

Տ

Է

Հ

Հ

Ի

Տ

Է

Տ-Հշրո/ն

-

-

ր

: :ՀՅՏՀՀԱԷ)

15:

Տ

ՀԾ

Հ

Է

--

--

Է

-:

:

Յեվ

«ՏՏ

-

--

ՏՀ

ՀՀ

-

-

Հ

Տ:

Հ

Հ Տ

Հ

-

«

ՀՏ

Հ

-

ՀԸ

Փ

»

Հ

Հ -

5`

-

ՏՏ

ն

Հ

-

:

Է Տ

Հ

ի

-

25:Տ

|

ՀՀՀ

|

:

ՑԶՅ

Տ

«Չ

-»

`

ւ»

Հ

ւ

: Հ

Ե

Ց

Է

Հ

տ

Է

:

1.5

Հ

Տ

ՀԻ.

Տ

--

ՀՀՀ

ՀԻ

Հ

ռ

13Հ : Հ

Հ.

Է

Հ

:

-

Տ

-

--

՞

Տ

Տ.

-

.

»

-

Հ

տնտեսության մեջ կիԱմենից Հաճախ ժողովրդական Հետնյալ թունավոր նլութերը՝ րառվում են ուժեղ ներդործող ծծմբական անձճիդրիդը,ածխածնի օքսիդը» ամիակը, թլորը,

Հ

ՀՀ

զաները:

ու

Տ

Է

ՀՏ|ՀԸ Հ

Հ Հ

կամ այլ նլութերի սլածեստներն թունաքիմիկատների

|

--

Հ

Տ

33.

Է

Տ

ՀՅ

Հ

Տ

Հ

ՏՏ

Տ

զ

Հ

Հ՞

թուղալին կայարանները,

:

Հ

-

դտիչ կառույցները, որոնք թունավոր նլութեուժեղ ներգործող քլոր ն օգտաղործում, երկաՀամար տեղ ունեցող կանդնելու բով շարժակազմի միջատներն կրծողներ բնաեջող ն

.

-

Համանման

:

`

-.

արնյութերօգտավործող: թունավոր Ուժեղ ներգործող են յատկաչ թվին յուադրողկամ պարունակողօբյեկտների ն նավթաբիմիական նում քիմիական, նավքամշակման,

6.

-

:

չ

Լ

Հ

Հ-

-

Հ 28 Հ ՀՏՀ

Տ

|

Հ-

Հ

Հ

Տ 5. 3 -- Տ

Է

--

-

ՀՀ

Տ

-

՞ Հ

օրինակ, ամբակը

ն

ածխածնիօքսիդը,

ունեն

ռորբցիոն:

է: բարդացնում Հատկություն, խտուգործը: Այդ նյութերի բարձր դրանցից պաշտպանվելու Համեմատաբար

ոչ

մեծ

որը

պաշտպանության թյան դեպքում,շնչառության օրդանների կամ արդյուէ մեկուսացնող կիրառել ծամար պաձանջվում նյութեր թունավոր Որոշ նաբերական ատուկ Հակադաղեր: են մարդու փմնասել բարձր խտացմանդեպքումընդունակ մաշկը, այդ ծրաժեշտ է

/ւն/ԹԵ-ր/» ածման

««/ռձ/«վյ ոո

|

ֆոսֆորը,ժծմբաժունեցող թունավոր նյութերը (նեռաքլոր ն են գոլորշիանում մինչեիսպառ գոլոր-: խածինը) դանդաղ են քափված տեղերում:: ժնում շիանալը երկար ժամանակ Հեռու չեն տարածվում: այդոլիսի նյութերի գոլորշիներըշատ

ունեցող: չերմաստիճան Մինչն ցելսիուսի 205-ր եռման ամիակ, քլոր, օքսիդ, թունավոր նյութերը (ածխածնի

արադորեն խափվելիս բականանՀիդրիդ) են

ժծըմ-,

գոլորշիանում,

ԵՏՏ

/7-2/2.Շ-մրիգոյորշյիներ/ի -ՓՐՀՈԺ

ար.

անչ.

Ընդունված է ուժեղ ԾՆներդործողթունավորնյութերով ենվարակվածօջախ ամարել այդ նյութերի ազդեցության է մարդկանց Թարկված տարածությունը, որը վտանգավոր են քիմիակած անվանում երբեմն Համար: Այդպիսի օջախը օջախ: երկրորդային վարակման ջերմաստիճան Ցելսիուսի 20 աստիճանիցբարձր եռման

(Ի-

---ԳՎ---

48.

|ԱՀ

-

ՅԻ

ժած

գոտի ՀՀ.

(ԽՄ) /օորույթյուն Նկ.

`

թխ

Գո «՞յ2 արտաուշմ2

դրանցՀետ դգորժունենալիս պատճառով միջոցներ Համապատասխան պաշտպանության

կիրառել:

ը

Ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերով վարակված սխեմա գրաֆիկական պատկերման

՛

18Ի

//0խ

օջախի

թունա որոշում նն միադումարով: Միննույն բնույթի, բայց վորությամբ խիստ տարբեր թափված նլութերի ընդծանուր քանակը որոշելիս դրանք բնրում են ձամարժեք թունավու րության՝դրանց քանակի ձամապատասխան սպլայմանական նվաղեցմամբ կամ ավելացմամբ: Տարբեր ծատկություններ ունեցող թունավոր (նյութերի ռեզերվուարների ավերման դեպքում անձրաժեշտ է նախատեսել ոչ թունավոր մթերքների առաջացման Հետ դրանց փոխդործողության. Հնարավորություն: Այսպես, թքու ն ծիմնական բնույթ ունեցող նյութերով (օրինակ, քլորով ն ամիակով) ռեզերվուարների ավերման դեպքում նրանց միջն կկատարվի ռեակցիա, որի ճետնանքով կնվազի նյութերի քանակությունը: Ուժեղ ներգործողթունավոր նյութերից առաջացած օջախների կարնոր բնութաղրումներից է վարակակայունությունը, այսինքն այդ նյութերի ինքնադազազերծման ժամանակը օջախի գոյուժյան տնողությունը։։ Թունավոր (վարակման նյութերի ինքնագազաղերծմանարագության վրա ազդում են գոլորշիացումը, ձողի մեջ նյութերի ներծծումը ն դրանց

գոլորշիները շարժվում են քամուուղղությամբ, այդ պատկարող են ի Հայտ: խոտացումներով ճառով դրանքվտանգավոր Հեռու վթարի վայրից բավականաչաի, գալ ներում: Հչետնաբարչուժեղ ներդործող քունավոր նյութերից: առաջացածվարակմանօջախը կարող է ունենալ անմիջա-՝ կան թափվելու ղոտի ն նրա գոլորշիների տարածմանգոտի. (եկ. 43): Վթարի դեպքում թափված ուժեղ ներգործող թունավոր: են կամ այն ոնզեր-ն նյութերի քանակը սովորաբար որոշում ն քիմիականյորոծումը(ճիդրոլիզ,օքսիդացում. այլն)։ Գովուարիտարողությամբ:որից Հոսել է նյութը, կամ յոարած-2 ման լորշիացման արագությունըկախված է օդի ն Հողի ջերմասմակերեսով ն նրա վրայի նյութի շերտի Հաստությամբ», մոտ քու-` Ժիմլանց կամ Կիճանից, քամու արագությունից ն մթնոլորտի ուղղաճայաց միանման իրենց Հատկություններով ավերման կամ. կայունությանաստիճանից: Որքան բարձր է օղի նե Հողի նավոր նյութերի մի քանի ռեղերվուարների քանակը. ջերմաստիճանըե մեծ է քամու արագությունը,ողլնքան նյութերի ընդճանուր վնասման դեպքում թափված

տարածություն-,

դոլորշիանում թափված թունավոր հյութերը: Գոլորշիացումը արագացնումեն օդի վերընքաց «ոսանքները, որոնք նկատվումեն կոնվեկցիայի ժամանակ: Վարակման կայունության վրա ազդումեն նան տեղումները. անձրեր նպաստում է թունավոր նյութերի խոր ներՀողի մեջ, արաղացնում է «իդրոլիղր: Մակեքափանցմանը արագորեն

են

շողի կաառկայուբուսածածկույթի ռուցվածքը,լաոռնավությունը, րեսի վարակման կայունության վրա ազդում

են

մրու, օրինակ, աղքատիկ տեսակը: Ավաղզաչողի թյունն Համեմաբուսականությանդեպքում վարակի կայունությունը ղդալիորեն մեծ. կարվածողերում՝ փոքր է, բուսածածկ տաբար Ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերի վարակման կայու ու

եյքան րաց տեղաննությունը բնակավայրերում ավելի բարձր քամու ազնպաստող քում, քանի որ դրանց գոլորշիացման դեցությունը տվյալ սլայմաններում ավելի ոլակաս է դրսնհոր-

վում:

Ուժեղ ներգործող թունավորնյութերի դոլորշիների րածման գոտին սովորաբար չունի Հատակ արտաճույաված աաչմաններ ն կախված է այդ նյութերի գոլորշիների քաիման մակերեսից ն քանակից, թածմանխորությունից, ն տեղանքի պայմաններից ինչսլես կորն օդերնուքաբանական եժ մեծ է այնքան քամու արագությունը, ռնլինֆից:Որքան տարածման խորությունը: չ քումավորնյութերի գոլորշիների մայրկյանում 6-7 Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ մետրը արագության քամու դեպքում թունավոր նլութերի դոլորշիները ցրվում են: 0դի ն Հողի ջերմաստիճանըբարձրացմեծանում է նելիս գոլորշիացման պրոցեսն արազանում է, վարակվածտեղանքում գոլորչիներիխտացումը: ինչկայունության ասաիխճանը, Մքխոլորտիուղղաճայաց "դես Հայտնի է, բնուքագրում է օդի ուղղաձայաց «ոսթերի են թունավոր ուղղությունը, որոնք զգալի չափով աղղում ն օդում նյութերի գոլորշիներիտարածման խորության

մեծ

ւորվածնշանակություններից։

ցույց աղյուսուկում

տա-

տա-

Ժան խտաց վրա:է դու վա

նրա" 9

ա

ն

նված

հրել է տարբերել |

ա

չ

Աղյուսակ ՔԶաղաթայինկառուցապատման պայմաններում վայրկանում ինվերսիայլի դեպբում որոշ թունավոր գռլորչիների տարածման մոտավոր խորությունը (կմ) բամու արագության

աք

ն

|

ջախում,

Տ Հ,

ի Տ

0.5

0.1

լ

ո

`

շչ

0,ո

2.

2,4

ԾԱՆՈԹՈՒՌՑՈՒՆ՝

մետր նյութերի

:

| 38

Է)

|

|

ո

լութ

լ

տ

զջ

| խտացում

ամիակ

Սոն ան բանակը

0,9

ուշ

| 6,3

էլ

Աղյուսակային նշանակություններ պակասում են՝ իղոքերմիայի դեպքում 13 անգամ, կոնվեկցիայի 1.

անգամ: դիւյքու՝ վայրկյանում

1"Ր տի մժխոլո

ուղղաձայաց կայունության հրեք աստիճան՝ինվերսիա իղոթերմիա (չճավասարաջերմություն) (շրջունություն), ե օդայի" ) ին վերսիան խոչընդոտում վ կցի ( ( դ ի խ ունակություն |լ բարենպաստպայմաններ վրա օդի ցրմանը բարձրության

ժունդծում թունավոր նյութերի գոլորշիների բարձը խտադումները պատոպանելուՀամար: իղոթերժիան առլաչովում է դոլորշիների տարածման միջին պալմաններ։ կոնվեկցիայի չեդքում անբարննյպաստպայհաններ են ստեղծվում այդ դոլորշիների տարածման Համար, քանի որ օդի ռլութերի վերընքուց Հոսանքները ցրում են վարակված ամպը: Բնակավայրերում ն անտառներում ձնսրավոր է, որ քուխառչորնլութերի զոլորշիներով վարակված օդը կանդ առնի: Դրուխց դոլորշիների տարածման խորությունըձորակներում ո ոմիտներում ավելի մեծ է, քան չարքավալբերում: 6-րդ աղյուսակում չորված է քաղաքային կառուցաոաւոման ցլայլմաններում որոշ թունավոր նյութերի գոլորշիների մոտավոր նշանակությունը: Բաց ատրածման խորության ահղանքում ուժեղ հերդործող թունավոր նյութերի պոլորշիանդամ ենըրը տորածման խարությունը մոտավորապես 35

5.

ժու

ժետ ԻՐՑ ից ավելի մարք / արագությամ թոգով դնպքում չաշվարկի մէջ է մտցվում ուղղման 4Բ1

Ք ւժդոր-

Հակիցը»

րաաաարւյորթ `

/ղղման գործակիցը

ւղ

|

|

-

5,1

|: | | 2,9 |

:

8,7

| |

-

4,3

|

|

-

4,6

Ւ67

կայուն այուն

դե դեպքում (քամու տատանումը «իմնական ուղղությունից ոչ պակաս, քան 6 աստիճան) ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերի գոլորշիների տարածման գոտու լայնությունը ընղունվում է խորության 1-ին, իսկ ոչ կայուն քամու դեպքում (բամու տատանումը Հիմնական ուղդությունից ավելի թան՝6 աստիճան)՝ 4/5-ին Հավասար: Ուժեղ ներգործող թունավոր նլութերից պաշտպանվելու Ժիջոցառումներ պլանավորելիս այդ նյութերի դոլորչիների տարածման գոտին: օբյեկտի բնակավայրի պլանում նշում են օղի մերձզետնյա շերտում գերակշչշոող քամու ուղղությամբ: այդ, պլանի վրա կետազծով նշում են վնանհ սակար մաշացու խտացումներով գոլորշիների ծնարավոր տարածման սաՀշմանները: է նկատի ունենալ, որ արտադրական շենքեՀարկավոր րում, նկուղներումն ժողովրդական ոնտեսության օբյնեկո-. ների ծաղորդակցության թունելներումկարողեն ստեղծվել թունավոր նյուքերի գոլորշիների ծաժմեմատաբար բարձր խատացումներ,որոնց դեպքում կարող է փոխվել այդ նյութերի Թթունայրն գործողության բնույթը: Սրինակ, ամիակի մգ/լ խտացման ղեղքում նկառվում է մաշկը գրդոում, իսկ 20 մգյլ-ի ղեղքում մաշկային վնասումներ՝ բշտիկների առաջացառաջացմամբ: Բարձր խտություն ունեցող քլորը նում ն է շնչառության ոռնեֆլեկոտորի դադար առաջին իսկ մաՀ, 0,1--0,2 շնչելու դեպքում` մզյլլ խատությանդեպքում Հասնում ժամ է վախճանը վրա թլոր չնչելուց Հետո մփայն: Այդպիսի ։լայմաններում փրկարար ն վքարային-վերականգնման աշխատանքներ կազմակերպելիս Հարկավոր է Հաշվի առնել մեծ խտությունների դեպքում թունավոր նյութերի ինչպես տոքսիկ դործողության առանձնաձճատկությունները, նան թթվածնի Հնարավոր իջեցված յվարունակությունը զաԴ ղոտվածշենքերում, որոնք բացառում նն աշխատա քն րի ծակադազ Հաղած: պող կատարումը ամութամու

Բացի

ը

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

2.

ՈՒԺԵՂ ՆԵՐԳՈՐԾՈՂ

ՊԱՇՏՊԱՆՎԵԼՈՒ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՈՒՄԲ

ՎԹԱՐՆԵՐԻ ԺԱՄԱՆԱԿ

ԹՈՒՆԱՎՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԻՑ

Ձեոնարդուցյունը արտադրական վքարների ժամանակ ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերից պաշտպանելու նաիրականացվում է Հատով մլակված պլանի Հիման վրա, որը կազմված է օրյեկտը այդ քուանախապաորաստման ուղղուվոր նլութերից ալաշտսպղանելու ն ինժեներատեխնիկական միջոյամբ կազմակերպական օբյեկտին առումների ոլլանի ց» աշխատողչերքափոխին մոտ արող բնակչությանը թունավորման վտանգի մասին չնդեկացնելու սխեմայից, ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերն ն այն արտադրամասերի (պածեստայչինսենյակների) բնուքաղրիցչ որտեղ կան այդպիսիք, վարի կամ թունավոր նյութնրի ոնղերվուաբների ավերման դեւլզբում օբյեկտի ծնարավոր խֆրավիճակիսխեմայից, վարակվաժ օջայսների վեհաման շծամար ներգրավված օբյեկտի քաղաքացիական ոլոչշո անության ուժերի հ միջոցների չաշվառումից, վահակված օջախների վերացմանն ուղղված գործողություննե

խապատրաստումը

ու

ոյլաճից: Ուժեղներդործող թունավորնյութերից օբյեկտը սլաշտսլանության չ նախապաորաստելու ուղղությամբ կաղմակերսական ն ինժեներատեխնիկականմիջոցառումների պլանն

ւի բի

լ

,

դրանց վերացմանը իւրում աա Սրարոորը միշտ նպատակովօբյեկտում անցկացլինելու է

ն

պատրաստ

փողմիջոցառումնքրի Համալիրը: Պլանի մշակմանը մասնակցում են օբյեկտի բոլոր գլխավոր մասնագետները ն ճիմնա-

(բաժինների) պետերը: Պլանի ո64 վար որոագրամասերի կաղմակերդականմիչոցառումները նախատեսում նն.

տած

օբյեկտի բանվորներին, ծառայողներին ն շրջակայքի "նակչությանը թունավորման վտանգի մասին տեղեկացնին մշտապես պոասորաստ լու աիսահտփի պաչ կազմակերոումը չելը, սոհղեկացման սածմանված ազդանշաններընրանց

ւասցնելու կարգի:

դեպքում այլ օբյեկտների կաղմավոանջծրաժեշտության ե տեղեկացման քաղաքային միջոցների օգոարումների

գործման ճարցերի,

վարակման

օջախների

5առաջացման

«իուսլի, լեկույը ներկայացնելու կարգի Փամաձայնեցումնը բաղարբի (շրջանի) քաղաքացիական ոլուշւռպլան ություն շտ ա-

բի

Հե.

կազմավոչ օբյեկտի քաղաքացիա ուն պաշտպանության րումների անձնակազմի ուսուցումը թունավոր նյութերով կոնկրետ օջախների վերացման աշխատանքներ վարակված կուտարնլու ուղղությամբ. ծա ն բոլոր ասլածովելու բանվորներին ծառայողներին աճ մար Հոլ ուշու ամրության ասու աւն միջոցների (որոշում մակնիշի Հչակադգազերի, քաղաքացիա-չարդյունաբերական Հակադաղերի, լաշտ կան ն մեկուսացնող մաշկի սպանու ն սատրա ալաճարանումը կուտակումը, Թյան միջոցների) վիճակում պաՀելը. ն արտադրության թավոնկիսամթերբների, Լ27 ներգործող տանի ուժեղ երի որոնք Թոււլի որոնուիը, ուն նւ վոր եր նյութերի ) Համար, դուզոււզ ծւնան (Ըզոքաց Հեան դրաւ,ք պատրաստման դաղաղերծող լուծույթների ամար նչրաժեշւտ ստարրավոր վթարավայրներ ուղարկելու ռն սարքերի տեխնիկայի ատրաատումը, քավոր ան ավո ուս տանելու Հարմփարեցումր դաղզաղզերծման աշխատանքներ ստ

մթերքների

Տամար:

Պլանում նախատեսված Հիմնական միջոցառումներից

խնժեներատեխնիկական բնույթի են.

նյութերի ուժեղ խերդորձծող թունավոր տարողությունների, ե սարքաարտադրական կայանքների կոմունիկացիաների ու որոնք ձեոքի ձարմփարանքներով» ում վորումը ավոր են առաջացած թունավոր նյուկանխում վթարի Հետնանքով Հավելուրդային թերի Հոսքը (մեկուսացնող կասվխիույլրն եր, Ճնշման բոսց թողնող կասխույրներ,ջերմակարգավորիչներ, աստ

կամ թոառսխող ճորմարանքներ ն այլն): է ուսրողությունների Թունավոր նյութերի կոմոռնիկաՀնարավոր կոնստրուկցիաների տիաների ուժեղացումը կամ դեպքում շինարարական նրանց վրա փական դնելը վթարի բեկորներից պաշտոլանելուՀաժոարր կոնստրուկցիաների պայթյունավտոանդ ձեռնարՀծրդեշավոտանը ն (ճատկապես կություններում). որոշ թունավոր նյութեր ունեցող ռլածճնստարանների ոսկ

չրի ատորգեոն յա ռեզերվուարներիկառուցումը վթարային: դես լքում թունավոր նյութերի լուծման Հոսքի ճամար. ն ուղամանների, որոգայթննրի (վթարայի ամբարների) Հյա-, «ոսքերի սարքավորումը ղորդային թունավոր նյութերի վաքժան Համար. Թունավոր տարակենոորոնացումբ,, նյութերի պաշարների ն Համար կիսախոր դրանց խոր պաճնեստարանների կառու՛

ցումը.

:

օբյեկտի աշխհրաստասննյակների սարքավորումը վթարային-ազդանշանային միջոցներով: Ուժեղ Խերդործող թունավորՆյութերի վարակման օջախները վերացնող կազմավորումների անձնակազմի գործողուեն ոնմեջ մոցվում այլսոադրական լն թյունների լանի ղամասերի որտեղ կան այդ«Հիմնական միջոցառումները, Են իսի օբյեկտի ղեկավար թունավոր Խյութեր, Նշվում ընտրված անձնակազմից այո խանասոուկաս արուները: ուժերն ներգրավված Ժիջոցներըչ դրանց խնդիրները, աշխատանքների կատարման Համար Հատկացվող ժամանակը:Այդ ւյլանով կախատեսվում ե. Հավաքի մասին կազմավորման անձնակազժին `

աս

ու

տեղեկացնելը: վարակման

անճապաղ-

օջախի

նշանակումը-

Հնտախուղումը

նե

դրա

սածճմանների

,

մարական օջախի ցանկապատում. օդերնութաբանական անընդչատ դիտարկումները նավոր Խյութերի օդի (մարակված` գոլորշիների շարժման ուղղության վերաբերյալ ինֆորմացիա

ն

թու-

ամպերի) տալու

Ն կարգը: բանվորներին,ծառայողներին մ. բնակչությանը ճրաշյթպանական կառույցներում թաքցնելը կամ փարակժան օջա՛

խից նրանց դուրսբերումը. ն փրկարար աքն երի կատարումը աշխամո մոուժածներին բժշկական օգնություն ցույց տալը: վթարների վերացման (ոհղասիա կման) ուղղությամբ վթոսրային «վերականգնման անչետաձդգելի աշխատանքների կա-

տարումը. ուժեղ

ներգործող

թունավոր

նյութերի մթնոլորո

դուրս

տեղերում ե նրա գոլորշիների տարածման ճանվ դպարձներինգազազերծման աշխատանքներիկատարում տեղանքի, կառույցների ն սարքավորուժների գազազ

դալու

ժումը.

ճատու

մարդկանը սանիտարական

մշակուքը: էխ

կ՞5

Ց. ՎԱՐԱԿՄԱՆ 0ՋԱԽՆԵՐԻ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄԸ, ԿԱՏԱՐՄԱՆ,ԵՂԱՆԱԿՆԵՐԸԵՎ

ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ

(46:44)

ի

վարի Հետնանքով ուժեղ ներգործողթում Արտադրական :»արե նավոր նյութերից տոռաջացածվարակման օջախների վերա ցումը կաղզմակերոլվումն անցկացվում է այն օբլեկտի ղաքացիական պաշտպանությանսլետի որոշման Հիման վրալ, ' որտեղ տեղի է ունեցել վարը: Ն 2գտայրն կարորագոորիակ Ուժեղ,ներգործող քունավոր նյութերի տարածման (քափ, (Գին ճետ վելու, արտածոռսքի) կապված վթարի Հետնանքների, վերացման զործին նախ ձեռնամութ է լինում օբլեկտիզնա «բ Օ դափբկարար ծառայության ծաստիքային անձնակազմը: ֆա: ՅԹ է: դավրկարար ծառայության մարտիկների գլթավոր խթնդիրն տանել փրկարար աշխատանքներ, աշխատողներին էվա-։ կուսցնել վտանգավոր տեղերից, առաջին բուժօգնություն .. տալ տուժածներին: Օ0-Գաղասիրկարար ցույց ծառայության, 2.

'

ՏԱՅ ա

լ

բարդ վթարային անձնակազմը

ն կատարում, աշխատանքներ

գազավտանգտեղերում, ուր պաճանչվում է մեկուսացՀ, ծակազազերի պարտադիր օգտագոր-չ հող (թրվածնային) ծում: Բացի դրանից, բունավոր նյութերով վարակված օջախների վերացումը իրականացնում են Հակաճառագայքայինե. պաշտպանությանՀամաճավաք ջոկատները Հժակաքիմիական որոնք ստեղծվում են այդպիմի թունավոր նլութեր (Խմբերը), ունեցող ժողովրդատնտեսական օբլեկտներում ն քիմիական, հն նավքավերամշակման զարգացած ար-. հավժաքիմիական դլոենաբերությունունեցող քաղաքներում: Այդ ջոկատներն խրենց խնդիրները կատարում են օբլեկտների պաղափրկա-չ րար ծառայության սերտ վոխդործողությամբ:։ Վարակման ։ օջախների վերացման գործում կարող են ներդրավվել նան կան

թուան օբլեկտումուժեղ ճերգործող խկ. 44. Ժողովրդական ին Բնարավորիրադրությունը նավոր նլութերիվթարալ

ՊԱՅՄԱՆԱԿԱՆՆՇԱՆՆԵՐ

.

|

|

տնտեսութ:

վեն

4--36չ

ն Հ6-բանվորների

քանակն չակադաղերի

ու

-

).

ջ, Ց.

4. 5. `.

(10 քանակը: ծառայողների

2կ4)

անսակը

--ջրատար

--արտճորան «-ջրավաղան --քիմիականդիտակետ

կետ

-Իոկրմոարանաան Թ29ապաստարան

.-

ք--ներկառույց

սատիքանը,կգխմշ 20--պաջշտ.

150--տարողությունը

որ 2.--վարակազերծման խումբ (Փե--փրկարար խումբ, տեխնիկականխումբ ե այլն)

8.

Հասարակական կարգի պաճշպանման խում'

-

-

Ց. օբյեկտի 10.

ընդշանուր նշանակության Համաճավաք ջոկատներ(խմբեր): կազմավորումներին Անշրաժեշտությանդեպքում այդ բոլոր ծառաեն պաշտպանության քաղաքացիական Հատկացվում

այինՀՎՏԽ-- հրարոաի

բժշկակաղզմավորուժներ՝ յություններիՀամապատասխան

Հետախուղ. օղակ

--սանիյտարական դրուժինա

աան

--կանիտարալվացման կնա

11.

յ

400--թողունակությունը

դաղազերծիչ նյութերի պաւնստ

12.

կիր,

-

13.

-

շտ-շտոննա

մաճացու խտացմամբ ուժեզ ներգործող թունավոր նյութերի

դաճմանը

Հաոր ադան --կազժավորու

ո վերականկնման աշխատանքների

ս

ա

շարժման երթուղին

|

կամ

--տարողությունը ամիակի

16.

Հնա-

կատարման

տե-

միասին

շե

`

եգեն Սգո

Գետնատարածբափու

1.

գարուն :

Է

`

:

5.

:

տ

Հ.

Հւ

Տ

շուն

Մաք

Հւ

պարամետրերը դերակշոող

`

Հ Հ

՝-..Հ

Հ `

ւ, `

-:

առ

Հ-

Է

ծ: Է

Հ. Արլ 3,5

։

`

|5

ւ

`

Տ

Հ

Հ

Է:

Համար

է

.

լ

:

Հ

`

:

ի իո Հ.

որուվաժ Պո բեկի պլանում իրադրությունը ո Հետեյալ պայմանների քամու ուղղությունը-Հարավային քամու արագությունը-3 մ/վ

շ,

--

ւ

|

Հ 1 |.

`

Հ. Արժ |2,8

|

Վ |

Վնասող խտուքյամբ ամիակի տարածման

վիղը-ք

3,0

ողէրնո Գա

ները անմիջապես Հայտնում են ջոկատի ծրամանատարին: ջոկատինխեդիր առաջաղրած Զոկատի Հրամանատարը ծետախուղության ե անձնական դիպետիինֆորմացիայի, տարկումներիՀիման վրա վճիռ է ընդունումվարակման

` .

մ

սածմանի

դոտու

Մաչացու խտությամբ ամիակի տարածման

սաչմանի

զոտու

վիղբ-200մ

(օրյեկտի անվանումը) Քաղաքացիական պաշտպանությանչտաբի պետ՝

տնտեսության օբյեկտներում ուժեղ ներԺողովրդական իրադրուդործող թունավոր նյութերիվթարայինձնարավոր թյան տարբերակըցույց է տրվաժ 44-րդ նկարում: ելնելով քննվում են վարակմանօջախի ստորին ալդ տարբերակից» Հակաճառագայքայինն ճակաբիվերացման ուղղությամբ ջոկատի սոորա-Հմիական պաշտալանության ջամաճավաք բաժանումներիդործողությունները: օջախի վերացման Ձոկատիծրամանատարըվարակման ետո Հետախուղական ստանալուց Հանձնարարությունը

մասի սաշմանները, որոշում օջախին մոտենալու ուղիները հ թունավոր նյութերի դոլորշիների տարածման ուղղությունը, ն սարքավորումների են շենքերի, կառույցների աածմանում վարակմանօջախում գտնվող սվերման բնույթը, դնածատում մարդկանց դրությունը Ստացված տվյալները «Հետախույզ-

մթնոլորտի ուղղաճայաց կայունությունը-ինվերսիա

3.

ամեխ

խումբ է ուղարկում քունավոր նյութերի տարածման շրջանի իրադրությունըսլարզելու ճամար: Հեւտախույլզները(սովորա-չ օղակը),շարժելով նշված երթուղիով» բար ծեւռախուղական քիմիականՀետախուզման սարքերի օգնունյամբ լուրաքուն300--400 մետրը մեկ որոշում են օդի վարակվածուչյուր ճետո նրանք թյունը: վարակման օջախը Հարոնաբերելուց ուսումնասիրում են տերիտորիան,նշում վարակված տեղզա-

-

աքի

կարգի պաճպանՀասարակական

վերաբերյալ կատարելու օջախիվերացման աշխատանքներ Հրամանում է Հրաման: կ տալիս բանավոր ենթականերին

շառաչ

նշում է վքարի բնույթը, սլատճառջոկատի ձրամանատարը ու ներն վալը, թունավոր ի նյութի տեսակը, նրա դոլորշիների մը ի

չառա-

առտորադրություն

ե տաիքավորո կառույցների ուղղությունը, մոարաժման

նների ավերման

աստիճանը,ծրրեծավայրի իրադրությունը: -

:

,

ւպ

Խնդիրն

նա, մասնավորապես, առաջադրելիս

նշում

փրկարար խմբին՝ սանիտարական դրուժինաների (օղակների) քանակը, թունավոր նյութերով ախտաճարվածմարդկանց փնտրելու վայրերը (տեղամասերը),նրանց ղուրս բերե-լու կարգը ն տրանապորտնստեցնելու եղիր, էվակուսցիայի երթուղիները ն բժշկական կետերի ու բուժական Հիմնարկների ծասցեները: վարակազերժման խմբին' գաղաղերձման ենքակա վայե լուծույթների Էի տեղամասերը օբյեկտները, գաղզաղերծման (նյութերի) ծախսման նորմաները, դաղաղերծված տեղա մասերի նշման կարգի, մեքրննաների վերալիցքավորման

կետերը.

|

-

ու

(մնտաղզլա)թսցաններովփակում նրա երկու ծայրերը, Ճեղ-

|

վթարային-տեխնիկական խմբին թունավոր նյութեր ունեցողկոմունիկացիաներում վնասազերծման խմբի ճետ միասին կատարվողաշհսատանքները,կոմունալ էննրգնտիկ ցանցերի վերականգնման աշխատանբները. Հրշեջ խմբին՝ Հրդնչների տեղափակման (մարման) օբյեկտներն ու եղանակները, Հակածրդեչային միջոցների տեդաղրման վայրերը, ուժեղ ներգործողթունավոր նյութերի օջախի տեղազակման ն վերացման աշխատանքներըվարակաղերծման խմբի ճետ միասին, այն տեղամասերը, որտեղ անէ Ք կատարել նյուՔորը քմրապատնեշելու ուղղությամբ, աշխատանք, արադացնելու ճամար ծատկացված միչոցները. ջոկատի ծավաքակետըխնղիրը կատարելուց ճետու Առ ն նու ուՀեւտե ջոկատի ձրամանատարի ջոկատի ստորա բաժանումներն լրացուցիչ ուժերը քուրս է բերում աշխա-չ ում ջոկեր ն ի ճրամաանաչո ւն. քայինին Շբ օբյեկոները: Տն Տեղում ոկե ի ն. կոմ բերի 4ր են տարները որոշում աշխատանքների կատարման առավել կպատակաչարմար ձներն հղանակների, ճշտում են մեքենաների ն մեքենայացման մյուս միջոցների օգտագործման կարգր: Կազմակերղլելովաշհաատանքը՝ նրանք ղեկավարու են ենթակա անձնակազմի զործողությունները,պաճշպանելով աշխատանքներիսաչմանված ռեժիմ, Հետնում պաշտպանության ն անվփխոանգության միջոցառումների պաճպանմանը: կազմավորումների տեղափակում Քաղպաշտպանության `

Միրդդարացման Խորին արավ հոազոր

Հրա." աայ չո

Լ

ու

քմ

ու

վերացնում են ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերի վարակման օջախներ առաջացնող վթարները,օգնություն 2ն ցույց տալիս վնասվածներին ն բնակչության «ետ միասի չվակուացնում վարակված տեղամասերից, վարակազերծում' տեղամասերը, կառույցները ն այլնւ Թունավոր նյութնրով կոմունիկացիաներում վթարները խմբի անձնակազմը ցնրացնելիս վթքարային-տեխնիկական է փակիչ մոս սարթերը, որպեաղի փակում որակներն դադարեցվիթունավոր նյութերի(ազ, չեղուկներ) թոավփա վնասված տեղամաս, կամ փալտյա՝ ցումըխողովակաշարի ն

է.

քերի վրա կցորդիչներ դնում Սրբլեկտում թմբեր լինելու. դեպքում, որոնք խանգարում են թունավոր ճեղուկի Հոսելուն). թասիված Հեղուկի արտամղելով փոխադրում են փակ սամանների մեջ, իսկ մնացորդները դազաղերծում:

Ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերի օջախները տեղափակելիս դործողությունների կարգը յուրաքանչյուր կոնկրետ՝ դեւլքում կախված Էէ թունավոր նյութի տեսակից, վնասվածքների բնույթից, արտադրության տեխնոլողիական սխեմալից ե այլպալմաններից։Սակայնդա չի բացառում վրարի դեպքում անձնակազմի գործողություների տարբերակները վաղօրոք մշակելու անջրաժեշտությունը: Օրինակի Համարի բննարկենք առավել տարածված ն վտանգավոր թունավոր նյութերի ամիակի ն թլորհ վթարննիր վերացնելու գործողություններիկարդը: :

Ամիսկի արտաճոսման վթարի ժամանակ անջատում կոմունիկացիաներիվնասված Հատվածը:

են

Թափված ամիա

|

են չուր առատորեն լցնում (1 մաս ամիակի ի Հ .չ ենք ասված իր խակի ռեզերվուսըները վնասվա լինել»: չուր): են ավտոմատ սարքը, արտամբամիակը միացնում դեսյքում

դի վրա

ԲԱՔ

դելով փոխադրոսմեն սարքին ոհզերվուարի մեջ, ամիակի թափվածտեղը ջուր են լցնում: Արտադրականչենքերում,

որոնց ներձոսող կամերաները կարող են ծայտնվել գազոտվաժ գոտում, անջատում նն օդափոխիչը (ամիակի գոլորչիների տարածումը շենքում կանխելու Համարի Շենջում աշորտեղ ամիակ է թափվել, շնչառական օրգանները խատելիս,

՛

Ա.

5.

Սլւունին

պաշտպանելու ճամար օդտագդործումեն ակտիվ մղիչ փողրակային կամ ինքնաներժծողՀակագազելո Հեղուկ քլորի արտաճոսման վքարի դեպքում կոմունիկացիաներում անջատում են վնասված ճատվածը, նվազեցնում վլեկտրոլիզի ցեխի՝ ծանրաբեռնվածությունը, քլորի ծետո Հոսակորուսոր դանդաղեցնելուց կամ սպակասեցնելուց են խողովակաշարի վնասված մասի վրա ջուր լցնում, խողոչ վակաշարի վնասված տեղում Հադցնում են կցորդիչ։ Ելորի ռեղերվուտրը վնասվելուդեքում միացնում են վրարային օղդասխոթիչը, վլարային ոնհզերվուսըը անջատում են կոունիկացիաներիցնե քլորը արտամղելով փոխադրում են պաչ ճեստային ռեղերվուաըների մեջ. վնասված տեղին առատորեն ջուր են լցնում։ Աշխատում են ծակագազերով: Թունավոր նյութերով տեխնոլոգիական կոմունիկացիաներում վթարների տեղափակման պշխատանքներնիրականացվում են օբյեկոների վքարային-տելիսնիկական (Աքարա/ինչ-վերականդնման)խմբերի փոխդոիծողությոմբ: Թունավոր նյութեր թասիված օջախները տեղասփակելուց Հետո ձեռնամուխ են լինում վարակման օջախների վարա կաղերծժանը(դաղզազերծմանը)։ Մոտչին Հերթին զազազերձում են անցուղիներն ու ներգործարանային ճանապարձները են (բնակելիտների բակերը ), այլնուծեւոն վարակաղերծում տեղանքի այն մասերն օբլեկտները, որոնք կարող են օդի վարակման աղբյուր լինել: Թունավոր նյութերը վարաեն կաղերծում ղաղաղերծողլուծույթներ լցնելով, որի Համար ու

օգտագործում դտագոր

նեն

ջրդւսն ջր

մեքենաներ, ր

ավտոջրացիստեռեչրաց

ներ, մուոուղլուսլեր, ճրշեջ ավտոմեքենաներ ն ճեղուկ լցնելու ու Համար ձարմարեցված այլ 39մժեքենաներ մեխանիզմներ: ճանան ոչ ամուր ծածկույթով: ճատվածնենրից Տեղանբի

պարճներիցթունավոր նյութերը Հեռացնելու ճամար բուլդոօղակները կորում են վարակվոծ ողաշերտերը ղերների կամ չվարակված ծողլցնում վարակված տեղամասերի վրա: Տերիտորիայի գազաղերծման դեպքում մեթենաները են առջնի տեղադրում մասով դեպի աջ կամ ձախլ նայած Քե ինչ խնդիր է ստացվել ն ինչ ուղղություն ունի թամին: Անչրաժեշտության դեպքում գազաղզերծումը կատարում ե մի քանի մեբենաներ, որոնք շարքով ընթանում էն իրարից

Հեռավորության վրա: կառույցներն ու տեխնիկան գազազերծելին մեքենաները կարող են դասավորվել շրջա-

25--50

մ

նաձես

:

Վարակված օդի տարածման խորություն պակասեցնելու ծամար վարակազերծողկաղմավորումները կարող են ուղղա Այդպիսի պատվարները Հայաց ջրապատվարներ տեղադրել: են թունավոր նյութերի գոլորշիներ պարունակողամցրում պերը, պակասեցնելովնրա տարածման խորությունը, ինչպես նան մասնակիորեն չեզոքացնում են թուներգործող Զրապատվարներ դնելու ծամար մեքենավոր նյութերը: նաները, որպես կանոն, դասավորում են մեկ զծի վրա:

ուժեղ

Ոչ մեծ քանակությամբ թունավոր նյութեր վարակաղերծելիս կարելի է օգտադործել մաղպատդարակներ։ Այղ դեպքում չորս ճոդուց բաղկացած անձնակազմը դործում է Հետնյալ կերպ. երկուսը վերցնում են մաղ-պատդարակները ն դնում են աշխատավալրի, ժլոա երկուսը սովորական պատդարակներըբեռնավորում են չոր, գազազերծժողնյութով հ տանում զաղզաղերծմանվայրն ու լցնում մաղ-պատգարակների վրա: Առաջին երկու մարդը մաղ-պատդարակները թափաճարելով՝ դաղաղզերծողնյուքբ «ավասարաչաս շաղ են տալիս վարակված մասում: են են

Ռւժեղ ներդործող թունավոր նյութերի վարակաղերծում այնալիսինլութերով, որոնք քիմիական ոռեսկցիայի մեջ մնում դրանց ճետ, առաջացնելով ոչ թունավոր նյութեր:

Ժաղաղերծող դազերծող

ձա ժը են ժողո1ուծում վիրռելու 1 վըրդական տնտեսության լուրաքանչյուր օբլեկտում, ելնելով կոնկրետ պայմաններից: Ընդ որում աշվի են առնվում նլութե հյութեր

օբլեկտում առկա այն նյութերը,որոնք օգտադործվում են տեխնոլողիականպրոցեսում, կամ արտադրական այն թափոնները, որոնք կարող են ծառայել որպես գաղազերծժող նյութեր: Թունավոր նյութերի վարակաղերծման ճիմնական պրոցեսն այն է, որ թթու նյութերը դգազազերծվում են ալկալիական ոնակցիա ունեցող նյութերով (ճանգած կիր, սոդայի կամ ուտիչ նատրիիլուծույթներ ն այլն) ն ծակառակը:

Որոշ թունավոր նյութեր դաղաղերծող նյութերի Հետ

ոնակցիայի հ

մեջ

արտադրում

մեծ

են

մտնում

քանակու

թյամր ջերմություն, որը կարող է ծշրդեչների ն սպայթյունների պատճառ դառնալ: Աշա ինչու նման դեպքերում թափված թունավոր նյութերը նպատակաՀարմար է վնասազերծել «վազի կամ Հողի Հետ խառնված ցազավերծող նյութով: տհղաբաշխված փրկարար նշվածտերիտորիայում Աոժբի անձնակազմը ն սանիտարականդրուժինաները (օղակները) պննում են արտադրականե քնակելի շենքերը, պաշտպանական կառույցները, որոշում ախտածարվածմարդկանց թեվը, նրանց կուտակման վայրերը,որոշումնրանց Փացաճայտում

մուտննալուՀնարավորությունը, նախնական բժշկական օգ. նություն ցույց տալիս: Ախտաճշարվածմարդկանց օղնուփյուն ցույց տալու ժամանակ նրանց Հաղգցնում են շակա-.դավեր (եթե նրանք «Հագածչեն), վնասաղերծում Հագուստի վամ մարմնի բաց մասերի վրա թափված քունավոր նյութերի` վաթիլները, անձճրաժեշտության դեպքում ներարկում անտիեն Հաւվաքակետիր՝ դուսներ:Ապա նրանցմնում փուտակա Հիմնարկներ կամ առաջին բժշկական օգնության՝ ջոկատներ էվակուացնելու Համար: ԱխտաձարվածներիՀավաքակետերը տեղավորում են ոչ վարակված տեղամասե-չ. փում, առավելապես այն գոտում, որտեղ բամին քունավոր` նյութերի դոլորշիներ տարածել չի կարող: էվակուացեելու ճետ միաժամանակ կազմակերպվում է նան վարակված Կոտեղամասերում Հայտնված բնակչուցյան դուրսբերումը:

բուժական

է ամենակարճերթուղին, Հաշվի է Ընտրվում

առնվում քամու ուղղությունը: Առաջին ճերթին դուրս են բերվում Հակագազ` ղտիչ-օդափվոխիչսարքերով ունեցող, րում չթաքնված մարդկանց, վերջում եվավլուայնու ապաստարաններում դանվողներին:

արի

ԳԱԻ ք

տեղ Հավաքելու

Հա-

Խմբերի ձրամանատարները քունավոր նլութերով վարակված օջախում աշխատելիս պարտավոր են մշտական կաղ ծեո լ/ պածալանել օբյեկտի ատնեխնիկական անձնակազմի ներգրավել այդ անձնակազմը վարակման օջախի վերացման Գարցերի լուծման գործում: Տեխնոլոգիական կոմունիկացիաներում ծորակների ն կափույրների ինքնուրույն բացումն

Վ. փակումը, կոնստրուկցիաների ապարուռուրաների՝ օբլեկտի ադմինիստրացիայի ծիտ չճամաձայնեցված տեղաազդել աշխատանջփոխություններըկարող են բացասաբար ների ընթացքի ե արտադրությանտեխնոլոգիական պրոցեսի ու

վրա:

Թունավոր նյութերի վարակման օջախները վերացնելիս կազմավորումների անձնակազմըխստիվ պետք է պածպանի

անվտանդության տեխնիկայի կանոնները:

Է տեխնիկայի Աշխատանքներիընքացքում մարդկանց տեղաշարժը պետք է կազմակերպվի՝ Հաշվի առնելով վտան-

աստիճանը: դավորության

Անձնակազմըպետք է առածովված լինի չնչառության օրգանների ն մաշկի պաշտպանության անձճատավանմիջոցներով, անձչատականճակաջիմիական ծրարներով, անչճաԿ«ոականդեղատոսիերով նե կարողանա օգտվել այդ միցոցտիջոցները արտո անձատական ներից: Դաշոպանության են կան վիճակի բերվում կաղմավորման ձրամանատարի Հրամանով (ազդանշանով),վարակման օջախինմոտենալիս: Թունավոր նյութերով վարակված օջախում աշխատելիս են պաշտպանականմիջոցներով մարդկանց աաճմանված պանվելու Հետնյալ թույլատրելի ժամկետները. օդի 24-ից րոպե, 18-ից մինչն մինչե 20 աստիճանի դեպքում՝ 40--50 2 ժամ, 15 աստիճանի դեռլքում՝ 15-ից ցածր լինելու դեպքում՝ 3 ժամ ն ավելի: Ջրով թրջված վաչճանավորողկոմբիօգտագործելիս, ինչպես նան մառախլասլատ եղզանեզոններ Հագուստի մեջ անընդշաո դանվելու նակին պաշտպանական

կաճավորված,

Մեքձնայացմանխումբը օբյեկտում փլվածքներ ն

ավե-:

րումներ լինելու դեպքում մաքրում է անցատեղերը փրկարար: ն այլ անձնակազմերի (խմբերի) ն վարակազերծմանու Հրշեջ միջոցներ բերելու Համար: ` Եթե վթարի նն ենթարկվել ուժեղ ներգործող թունավոր, նյութերի անոթները (ռեզերվուարները), ապա չսլետք ք Քույլ տա, որ թունավոր Խյութերըտարածվեն մեծ մակերեսի վրա: Դրա Համար պատրատոում են Հողապատնեշնեք՝ Հոսքըը

կամփոսեր՝ դրանք մի դադարեցնելու, մար:

ւ

2--8 Ժամկետները

ոորնդամավելանում

են:

վերջացնելուց ծետո ճավաքի շրջանում Աշխատանքները անեխնիկայի նհ կաղմավովեւտք է միջոցներ ձեռնարկվեն `

րումների անձնակազմի Հատուվ մշակման ուղղությամբ,

Վարակմանշրջանում ճամապատասխան կարգուկապաճպանելու ծամար պետք է կազմակերպվի ւլարետա-

նռն

ժառայություն:

յին

Է

պայմաններ չկան տուժածներին տեղում օղնելու շենքերը նույնպես Համարչ քանիոր բուժական Հիմնարկների են ավերված կամ վնասված: տեղականմարմինները փիանցամայն Առողջաւղածության չեն կարող իրենց ուժերով ժամաակնճայտ պատճառներով նակին Չարկ հղած բժշկական օգնություն Օ0-ցույց տալ Այս բարդ խնդիրտուժածներին: աղետներից տարերային նան տարե է Համար սլաճանջվում ներգրավել ները լուծելու ձարնհանշրջանների քաղաքացիաչ րայինաղետից չտուժաժ բժշկական ծառայության կաղզմավոկան պաշտպանության

մքռն,

ու

Գլուխ

ՈՂ

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ ԱՂԵՏԻՑ ՏՈՒԺԱԾ

ՑՈՒՅՑ

ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆԸ

ՏՐՎՈՂ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ ԱՂԵՏԻՑ

ՏՈՒԺԱԾ ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ

ՕԳՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՄԱՆ

ԲԺՇԿԱԿԱՆ

ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Տարերային աղետը բնակչությանը բժշկական օգնություն

կազմակնրոլելու ատուկ սկզբունքներ է ապաճանջում:Դ քաղաքացիական պաշտպանության բժշկական ծառայության դնում է իրենց բովանդակությամբ պատերազմական ոյ անակաշրջանների մու խնդիրներ,որոնք խնդիրներին

բեռ

ծառայության ամենօրյաաշխատանքում դործնականորեն

են չեն

Հ

Հանդիպումկամ Հանդիպումեն

չատ

Հա

զվադեսը:

բժշկականօգնություն տեսա-չ Բնակչությանը ցույց տալու դետից առավել բարդ է երկրաիրադրություն ատեղժվում շարժի ժամանակ:Մարդկանց ախտաճարումըայս աղետի դեպքում, անկախ նրա չափերից, մասսայական բնույթ է կրում: Այն ունի վնասվածքաբանական, Ա2/ ձիմնականում՝ նան կոմբինացվածբնույթ: Ինչպեսցույց է տալիս 1948 ի.

Մշխաբաղի երկրաշարժի

վերացման փորձը, չետնանքների տուժածներինպետք է Ժմոտենալ ոչ միայն մասսայական

ոչ ավերումների ժամանակ, միայն պաճսղանել աղետին ուղեկցող վտանգներից (ճրդեչներ, քունավորումներ, վլու-

), այլն ամենակարճժամանակում ղումներ օգանձճրաժեշտ նություն ցույց տալ ն էվակուսցնել աղետի շրջանից: Բժըշկական օգնության բարդանում է այն Հանկազմակերպումը գամանթիպատճառով,որ ավերված քաղաքում, որպես վկա182

րումներին:

տվողները Բնակչությանը բժշկական օգնություն ցույց է պետք տարբերակված մոտեցում ցուցաբերեն, այսինքն՝ ետք է որոշեն,քն ում, երբ, ինչ ծավալով/ որ Հերթին տալ: Բժշկական ծառայությունը ձարկա«օդնություն ցույց դրված կլինի մասնատել օդնությունը փխնչպեսժամանակի, տալ աղետի (Լրոայնպես էլ տեղի իմաստով ն այն ցույց բի) վայրում, անծրաժեշւո նվազագույնծավալով,կոնկընտ իրադրությունից ելնելով: Քաղաքացիականռլաշտ պանությանդործույ|բժշկակուն օգնության կազմակերպման Հիմքում դրված է բուժական-չ ծվակուացիոն ապաձովման երկփով Համալիր առաջին է տրվում բժշկական ն առաջին բուժօգնությունը, որը ցուլ) ՝

-

վնասման օջախում (առաջին անմիջականորեն խուլ) ն

աս-

նագիտացվաժ ու ստացիոնաի բուժումը, ոիր կաղմակերպվում է վնասման օջախի սածշմաններից դուրս (երկրորդ

փուլ):

Այս ճամալիրը ծամարյա առանց փոփոխության կարող է մասլոաբի տարերային աղետներից կիրառվել ավելի մեծ տուժածներին օգնություն կազմակերպելիս: Բժշկական օդդեպքում սրեոք է պաճղպանվեն նության նման մասնատման բուժման միասնական ակղզբունքներնու մեթոդները, խիստ ու սկսած Հաջորդականությունն ձետնողականությունը, Լ ինրային աղետի շրջանից վերջացրոաժ բժշկուկունվերջին ծիմնարկով, ուր պետք է ուղարկվեն տուժածները: Շատ ձաճախ բնակչությունը տարերային աղետների մնում է անօքնան, վնասվում է ջչրատար-կոյուշրջաններում ու-

ղային այլն: Սանիտարական-Հչիգիննիկ տարրաչ կան պայմանների ժամանակավոր բացակայությունը կարող է Հիվանդություններն վարակ առաջացնել: Այս կապակցուչ Թյամբ կարող է անձրաժեշտությունզգացվել վարակիչ Հիվանդներին այտնաբերելու արտակարգ պրոֆիլակոիկա: անցկացնելու ուղղությամբ կատարել Հակաճամաճարակայիծ աշխատանքներ:նման սպալմաններումխոշոր նշանակությու» չ ձեոք բերում շիդիենիկ գիտելիքների սանիխիյտարալուսավորական պրոպագանդան, նսպլատակ ունենալով տարերային աղետների շրջանների բնակչությանը սովորեցնել վարվելակերի կանոնները, պաճաանել անձնական «իզիննայի է անվտանղության միջոցառումները: Տարերային աղետների շրջաններում կաէ սրվել նան փլվածքների տակ մնացած մարդկանց ու րող կենդանիների դիակների նեխումով, որն անսպասելիորեն: կվատթարացնի աղետի չրջանի սանիտարական վիճակը: ՍՀա թե ինչու բնակավայրերի ատնիտտրական մաքրումը: կարնոր դեր է խազում փրկարար ն վքարային-վերականգնրմն ապաճովման գործում Այս ուղղուաշխատանքների թյամբ աշխատողանձնակաղմըպետք է ապաճովված լինթ՝ ե բուրավետ արտածադուստով, չուծույքնեթարմաններով րով Հագեցված բամբակամաոլլալին վիրակապերով: են սաաշխատանքը կասոարում Հակաձճամաճարակային ն կիտարական Համաճարակային կայանը այդ նպատակի ամար ներգրավված Հակածամաճարակայինջոյլատները» Սանիտարականմաքրման աշխատանքը կատարում է կոծառալությունը միլիցիայի պարտադիր մունալ-տեխնիկական ճանաելու ն ղոՀծերին դրանչմասնակցությամբ (դիակները ցելու Համար), կայանների սանիտարականչՀամաճարակային

օամալիրըն

:

-

իրադրությունը

.

:

|

(չարժական ճակաճամաճարակայինջոկատների)վերածրա-

"

կողության ներքո: Այսպիսով, տարերային աղետների նհ արտադրակահ խոշոր վրարների «ետնանքներիվերացման ժամանակաշրջանում բժշկական ծառալության կարնոր խնդիրներն են` տուժածներին ժամանակին բժշկական օգնություն ցույց տալը ն վարակիչ ճիվանդություններիառաջացումը կանխելու ուղանցկաչ ղությամբ սանիտարաՀիգիննիկմիջոցառումների -

:

լուծելու պումը: Այս խնդիրները

անշծշրաժեշտ են քաղաքացիականպաշտպանությանբարձր պատրաստակաՖություն ունեցող բժշկական չարժական կազմավորումներ, որոնք ընդունակ են ցանկացածարտակարդ իրավիճակում անձապաղ օգնություն ցույց տալ տուժածներին: Այդպիսի վաղզմավորումներեն սանիտարականդրուժինաները (սանիառաջին բժշկական օգնության, Հապոստերը), տարական շարժական,մասնագիտացված բժշկաՎաՀշամաճարակային ծամար

ու կան օգնության ջոկատներն բրիգադները:

9.

ՖԻԱԿԱՆ ՆԵՐԻ

ՏԱԲԵՐԱՑԻՆ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ ԴԵՊՔՈՒՄ

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ՊԱՏՐԱՍՏՈՒԹՅԱՆ,

ԲԺՇԿԱԿԱՆ

ԳՈՐԾԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ ՔԱՂԱՔԱ-

ԾԱՌԱՑՈՒԹՅԱՆ ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄ-

ԱՊԱՀՈՎՄԱՆԸ

ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ

ՀԻՄՆԱԿՏՆ

ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

Տարերային աղետների բարդ իրադրության մեջ անչրաժեշտություն է առաջանումկոորդինացնել տարբեր կազմադործողությունները, Հատակորեն վորումների ն ծիմնարկների անսովոր պայմաններում նրանց գործունեության որոշել կ ենքարկոլորոները,սաճմանել ծավալը աշխատանքների վել փրկարար աշխատանքներիղեկավարման միասնական

կենտրոնին:

Փրկարար աշխատանքների ամբողչ Համալիրը պետք է ոյլանամորվի նախապես: Ինդ որում Հարկավոր է մշակել պլաններ, որոնք պետք է որոշեն քաղաջի կամ բնակավայրի ամար աուսվելՀավանական տարհրոյին աղետներիտեսակներն ու դրանց առսվել վտանգավոր ճետնանքները: դեպքումբժշկական կազմավոչ աղետների Տարերային կարգը պետք է որոշել, ելնելով րումներիօգատագործման տուժած ապաճովման բուժական-էվակուսցիոն բնակչության

Հլտնյալ ճիմնական դրույթներից(նկ. 45), անձանց անմիջապես տեղում ն Վնասվածք ապտացած շնեարավորինչափ արագ ցույց է տրվում աոաչին բժշկական օգնություն: Դա կարող են իրականացնելինչպես տուժածներին իրենք իրենց ն փոխադարձօղնությամբ, այնպես էլ սանիտարական դրուժինաներբ (սանիտարական պոստերը) անչապաղ ներդրավելու ճա«իրկարար աշխատանքներում

ու Հակաճիդվե. Հիմնարկների(ինժեներական, մփավորուժների

Վ

յ (Ո 24/722 772Տան

թա

Ա

եթա

ՀԳԾԾՈՆՔ

Հ"

Հշ

՛

-

Բ

Ժան

ար: ԱՐՀ.

Հա

այն

յաձավաիոյա

Հ

Ջ

աշ

(

Հ

».-ԹՑՋ

ն այլն) նյութատեխնիկական հուլին),

7այ/աջմայոկի Դ ՀՀՀ... `"

ր դ

Ն2-Ջ

,,

Ը

լ

` ռե

թթ

թթու

մա.

ՀՀո

ճամատեդ շիա

.

մարմինները առողջապաճության ելնելով շարադրվածից։

բժշկականկազպաշտպանության պետը է քաղաքացիական անձապաղ դորպաճեն մավորուժներիմի մասը պատրաստ դրուժիՀամար: 0րինակ, սանիտարական Կոո--ատ.-ռար-Կոաւ ձսդությունների նշանակհայի անձնակազմը պետք է արագորեն Հավաքվի 55. ժամերին ն ված տեղում, առանձնապես ոչ աշխատանքային ն Հանդերձավորվի պատրաստ լինի դիչերը, ստանա դուլք, `

ՀԱԱ: ւււ

ետ

'

իր շբյեկտում՝

կատարելու կամ դործողություն

շրջ»

այլ

ճամար: անկափոխվելու 7այմածաված Հշանծձշ անձնակազմըպետք է կարողանա օզնուԴրուժինայի Ճ Չատջարավատար ՀԵֆոսպտայայչծ աղետի առանձնածատկությունը մաշքտայաված քուն ցույց տալ տարերային Կետ 2ո/թ Թ Թ Առաց/ն ան Շ»չ շմ Հ/շանրան»չ Դրուժինան պետք է ճագեցվի ճատուկ միհաշվի առնելով: աիա 8 զանակիիՅա5 անձնակազմի ցռլաշտպա/շշայ/" չոյներով բուժման ն դրուժինայի աաա ն ժաշկի ամն լետ հարյան Համար, ասենք, շնչառությանօրգանների »

Հի է ե 7.

պարուանու

.

Բնակչության բժշկական օգնության կազմակերպումը տարերային աղետի (երկրաշարժի) շրջանում

Նկ. 45.

երո

Տ

նապարծով։ Ստանալովայդպիսի օգնություն, տուժածներ ե վիճակի կլինեն որոշ ժամանակ բժշկական օդնությավ ռոպասռել, սակայն որքան կարճ տեի ալդ ժամանակաչատ վածը, այնքան ավելի արդյունավետ կլինի տուժածների

2 ներր փՑա Վեաոխոներն աեոր

Ան

ա

է

`

այխա-

տալիս

վարակված

օջախ-

է Աոաջին բժշկականօդնության ջոկատներըսլետք կոմպն անեսթեղիոլուլննտավորվենորակյալ վիրաբուլժներով կազմում Բացի այդ: ջոկատների ենրով (ռեանիմատոլող): բժիշկներ, որոնց է լինեն այնպիսիմասնագիտությամբ իտք Ա ան մ (Քորագոան ԿոՂՐ առոկութթուններուլ ազատոորը Վր մգեբույժ ն այլն): մեջ սլետթ ն բժշկականգույքի ասորտիմենտի վիրակապերիՀավաքածու արճեսԷ լինեն՝ այրվածքների ճատուկբուժամիջոցներ ապարատներ) տական շնչառության ատ ն այլը ճամար բաժանժունքի պետք է պաճվենյուրաքանչյուր բայբը բազայի այն որիԲՅԱ ր բ Հիմնարկում, մ գտնվեն կուպլեկտնե «1

ո-

ՆԱ

միջոցները» Վիրակապային (անտիդոտներ)

ո, Նաանատը

շիիչռ

:

դ անիմաստ առանց այլ կազ" մավորումների րումների օգտագործումն

են

Դեղորայքի

`

,

տարվում աՀ ան:Աոբժշկական ր: պատճառով կաղ

|

փ աե բ ավի թույլ

Հ

է

ՈՍ

ն:

.

որոնք

քումանյութերով

անավո ԱԱ

փերչկական ապաբինուժը: Տուժածների մեծ

ժասը պետք էլակուացվի տարերային աղետի վարից, անկախ վարակ ն ման ծանրություն րությունից: քանի որ այդտեղ: որպես կանոն, պալ մաններ չկան ստացիոնար բուժման Համար: էվակուսցվող ծանբ Հիվանդներին պետք է ուղեկցի բժշկական անձնա» կաղմբ, որի Համար անձճրաժեշտ է ու կազմել: Բոլոր ելա վեն բուժական մասնադիտացված Հիմնարկնե բներ(կլինիկաներ, « իվանդանոցներ, Հոսպիտալներ ն այլն):

ոոթ,ե

միջողներով,

ներգործող

ել

ու

ո

ան

`

Լ

զ

:

հկ

Հ

րք

«ոկատները պետք է ապաճովվածլինեն տրանսպորտով: մեբենաՋոկատի գույքը պետք է տեղավորվիբեռնատար է՝ ավտոցանկալի երում, իսկ բժշկականանձնակաղմը

բուսներում, ղափոխելու

սալոնում ունի ծանրբ վրրավորներին տեչ ունիվերսալ սանիտարական սարքավորման

որի

կումլեկտ:

ոլետք է լինեն վրաններ, էլեկտրակայան չոկատներում ն նեչճր։ջուրը ճեղուկ վառելանյութը պածելու ամաններ: Ցան-

է կալի է ջոկատներում ունենալ փոքրիկ գպաղօյախներ ճեղուկ գավի բալոններ, վրաններն սենյակները տաքացչ նուլ պարզազույն վառարաններ:

`

ու

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ

3.

ՔԺՇԿԱԿԱՆ

ԺԻՆԱՆԵՐԻ

ԱՂԵՏՆԵՐ,

ԺԱՄԱՆԱԿ

ՏՈՒԺԱԾՆԵՐԻ

ԱՌԱՋԻՆ

ՕԳՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՌՒՄԲ ԵՎ ՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ

ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԴՐՈՒ-

՝

Առաջին բժշկական օգնության կազմակերպմանը ներ-. կայացվող ճիմնական պաճանջըՀետնյլալն է՝ այն ցույց տար:

անձճրաժեշտո նվազագույն ծավալովն առավելագույն թվո:

տուժածներին: Առաջինբժշկական օգնությունն ինդգրկում է այն սլարզ. ձների, որոնք, սակայն, չափազանց կարնոր են տուժածների" սլածալանելու այնքան ժամանակ, ժինչե. որ , առողջությունը նրանց բժշկական օգնության առաջին ջոկատներ կամ սպաճպանված բուժական Հիմնարկներ կշասցնեն նկ բժշկական օգնություն ցույց կտան: ւ

կամ սանիտարական դրուժինաների կողԲնակչության

մից

ցույց

տրվող առաջին

ընդգրկում է.

օգնություն Բժշկական

իր մեջ

Փրկարար աշխատանքներում ներդրավվելիք դրուժինաների քիվը որոշելիս ղեկավարներըպետք է ելնեն այն բակարող է նից, որ սանիտարականմեկ դրուժինանժամում օգնել «տուժողի: կարող են գործել ինքնու-Սանիտարականդրուժինաները օրինակ, Համածահույն կամ այլ կազմակերպությունների՝ ծեր ձամատեղ: Համատեղ վաք չոկատների կամ խմբերի ջոկատի (հմբի): ծամածավաք դեպքում դորժողությունների է դրուժինայի գործողությունՀրամանատարը ղեկավարում աշխատանքների ները, առաջադրում խնդիրներ, որոչում տեղը սածման ծաջորդականությունը, տեղըկ ժամանակը, ը ճաջորդականությունը, կատարման մանումօգնության միջոցների մատակարարման կարգը, ինչպես նան կապի ազդանշանները նե որոշում աշխատանքների կատարմանմասին զեկույցների սարբերականությունը: Սանիտարականդրուժինան սովորաբար դործում է լրի տեղակազմով, որոշակի օբյեկտում կամ աշխատանքային են մեծ ւա մում: լինել դեպբեր, օրինակ, կարող Սակայն բնակչության անջատ խմբերին րածության վրա ապրող տալու ժամանակ, երբ դրուժինան արօգնություն ցույց կադրված կլինի գործել օղակներով, ընդ որում՝միմյանցից բավականին Հեռու: Բացի դրանից, այդ պայմաններում բացառված չէ առանձին ատպնդրուժինուճիներիգդործողությունը: Դա բարդացնում է դրուժինայի ղեկավարումը ն: առանձին դրուժինուճիների սղաբարձրացնում օղակների ծայտասխանատվությունը ինքնուրույն մար: սլետք է ջա անձնակաղզմը իրադրությունում «Հատկացված ծետախուզի նասիրաբար տեղամասերը, ծամառորեն փնտրի տուժածներին, ժանի նրանց իլատակների տակից, տեղում ցույց տա աուսջին օվնություն, նրանց դուրս բերի տրանսպորտ նստելու վայրերը կամ առաչին բժշկական օգնություն ցույց տալու կետերը Սանիտարական դրուժինաները պետք է օգտագործել միայն ուղղակի նշանակությամբ, ճնարավորին չափ երանց ազատելով ֆիզիկական ծանր աշխատանքներից: Փրկարար կազմավորումների ն սանիտարական դրուժինաների «ետ աշխատանքներիժամանակ ծամատեղ կուտարվող փրկարար տա-

ու

արլունաճոսոոթյանկանդնեցումը սովորական ճնշող մի-՝ բակապերուվ կամ քուղով (ձեռբի տակ եղած միջոցներով). մաշկի վնասման, փափուկ Հլուսվածքների վիրավորման, այրվածքի կաւ ցրտաչարման դեպբում վիրակապումը. դ ոսկորների կոտրվածքների,Հլուսվածքների դեպքում վերջավորությունների անշարժության շնչառության ն արտի գործունեությանվերականդնումը՝ ար, Հեստականշնչառության ն սրտի անուղղակի ժերսման ճա-՝

'

Ցանկացած

դործողություններ

մնասվածբների: ապածովումը»-

նաղարձով.

մարմնի ցրտաճարվածմասբ տաթացումը մինչն

բելը.

ցավաղրկող միջոցների սրսկումը:

աար :

'

լց.

են տուժածաշխատանքի այնպիսի տնսակներ, ինչպիսիք ններին սիլատակների ուսկից, այրվող շենքերից դուրս բերելը, վնասված չենքերի Հարկերից շանելը, տրանապորտ նստեցէ ծանձնարարել նելը: նծրաժեշտ փրկարար կազմժավորում-

ների

անձնակազմին:

Ս յդ

մշակվի սանիտարական մոավորոււմների ուսուցման Բոլոր տուժածներին,

փոխդործողությունը

է ոլհոթ փրկարար կաղ-

ու դրուժինաների ընքացքում: անկախ վնասվածքի ծանրությունից, պետք է ուղարկել բժշկական Հիմփնարկներ՝ ստուգվելու ն Հեսուգու բժշկական օգնությունը որոշելու Համար:Թեթն վնասվածք ունեցողները կարող են ուռքով դնալ (ավելի չավ Վ՝ ոչ մեժ խկմբերով), իսկ ծանբ վիճակում գտնվողներին ան ճրաժեշտ է տեղավիոխնլ, ս։որանսպորոով Փոխադրումը բուժականչ-էվակուսցիոն ապածովժան չլատասխանատու խնդիր է: Ընդսմին, որոլես օզտականոն, է սանիտարական տրանասպորտ ն միայն դործվելու բացա ռիկ դեպքերում է թույլատրվում ընդձճանուր նշանակության տրանսպորտային միջոցներից օգաովել: Ոչ Ճիշտ փոխադրումը վտանգավոր է ծիվանդների, ծատ-կրուղես ոսկրի կաւ տղնաշարի կուսրվածք ունեցողների ծոժար: Ալդ պատճառով տուժածների տեղավփոխման Համար Համա Փախաստեսված ավտոմեքենաները ալնոթ է ունենան ոլատասխան սանի տարական սարքավորումներ. եթե սանի տարական սարբավորումներ չկան, մասս սովորական մեքե|

.

սանիտարակա Քափթըչ ն. տնթացքի ժամանակ ցնցումը ժեղմացնելու Համար, ծանրացնում են ծողով կատ ավազով,սլ ու թափվթի մեջ Խո, ծղուռ, են ն փոում տաշեղ կամ Հնուտի վրալից կտոր գցում, թասիբի փր պարունե ծածկ պատրաստում: նն

ն ոք

ճարմար ն բշարոցվու

ւմ

են

ն.

որպես

Ր.

էվակուացվածներին

տրանսպորտային ժիջոցների վր» պածսլանվեն որոշակի կանոններ նորմեր: Առաջին ծերթին մեքենայում տեղավորում են ծանը, սոսլա՝միջին ժանրություն«նաստվածքունեցողներին, որոնք ունե կարող են նստած գնալ, վերջում՝ թեթն վնասվածք են պՋողներին։ Հիվանդներին պառկեցնում գլխով դեպի խցիկը: Վարակիչն Հողեկան խանգարման նշաններով Հիվանդներին առանձին են տեղավոխում։ Միտեղավորելիս

պետք է

ու

արտաձալյտված

"190

Հաշվով 10 էվակուսցվողների մեկ բեոնսոուար ավոոժեքենա։ տանելիս ավտոմեքենաները շարթ

չին

են

(ավելի

կազմում

): Մեքենա

1շ

լա

ամար պաճանջվում է ծեռու Տուժածներին տեղ լավ

է

բնակչությանը սփվրկարար շվա ւու նքների են Փամար սլատասխանաոու տեղամասերից էվակուսցնելու ճամ ջոկատների ժողովրդական ձրամանատարները, ածճավաք տնտեսության ղեկավարները կամ աշխատաօբյեկտների սովետների գործկոմների վորների դեպուտատների (քաղաՏուժած

ա

|

) ներկայացուցիչները: էվակուացիայի շրջանային են աւանի յտարականդրուժիկազմակերպիչներն անժիջական

քային,

են կոտաանձամբ նաների ճրամանատարները, որոնք նախնական բաշչ"րում տուժածների էվակատրանսալորուային ն ուղարկելու խումը, որոշում նրանց Փերքականությունը վերաճակում եղանակները, տրանսպորտային միջոցների ճիշտ բեռնավորժանը: Տուժածներին ճանասպարծին ուղեկցում են սանդրուժինունիները:

ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ

4.

ԹՅԱՆ

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄԸ

ՆՎ

.

ԳՈԲԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԺԱՄԱՆԱԿ

ԱՌԱՋԻՆ

ՏՈՒԺԱԾՆԵՐԻ

ԲՈՒԺՕԳՆՈՒԹՅԱՆ

ԲՈՒԺՕԳՆՈՒ-

ՋՈԿԱՏՆԵՐԻ

Տուժածներին շրջաններում բուք

են սոալիս աղետի ցույց բուժօգնություն առտաջին բուժօթնության չջոկատնեւ ծավալվող

բուժոակունօիմնարկներումիւ Վոււսջինբուժօգնության ջոկասոներում ընդունում ն

ն

չոե-

առաջին բուժական օգնուտուժածներին, Ջավաւ աորաստոււ էվակուացման, են վարակիչ ն մեկուսացնում Հոգեկան ժամանակավորասրես ջոկատները չիվանդներին: կարող են Բացի դրանից, ադ իրենց տրամադրել փրկարար աշխաներկայացուցիչներին առաջին բուժօգնություն տանքների տեղամասերում ցույց գործողությունները ղետվող սանիտարական դրուժինաների

ոակավորում թյուն մույց

են

տալիս,

կավարելու Համար: Առաջին բժշկական

օգնության

չոկատներբ կարող են նան մի շարք օրիխնդիրներ կատարել, առանձնաճատուկ մ թուբուժել ուժեղ ներգործող նակ, օգնություն ցույց տալ տուժածներին: Այդոլիսի խնդիրներ կատանավոր նյութերից

ջրելու

Համար չոկատները պետք է ուժեղացվեն թունաբանական Հատուկ բրիդադներով: Աոաջինօգնության ջոկատների պետք է կազմակերպել փրկարար աշխատանքների տեղամասերին Հնարավորին չատր մուտ, սակայն անվտանգ («քարային շենքերից դուրս) վայբերում, տրանսպորտի որոնք ունեն մերավտոմոբիլային է ձատար Ճանապարծննր։ Առավել| լ9նպատակաչարմար դրանք կազմակերպել տեղական այն պոլիկլինիկաների ն ծիվանդանոցների մուռակայքում, որոնք շենքերի վնասման են աշխատանքը: Մի շւսրք դեւղծետնանքով դադարեցրել Քնրում ջոկատներով պլետթ է ուժեղացնել բուժական Հիփնարկները: Տարերայինւղետիխի շրջանում առաջին բժշկական օգնուսխնման Քյան ջոկատի ծավալման իմնական սորված է 465-րդ նկարում:

պաճպանված

-

բաժածմունք՝ Ընդունման «տծսավաղորման աայ յաւշանա Աոա

աոատ

աաա : քր Հիրաբուժացած

չ , ԲՐ արում Հ

թ լ: լ լՀ

Հ

|

ԹԷ: 5 (ՀՐ լ

Մ,

Ի

լ

ՀԱԿ

ՈՑ

րյա՞

բաշայմը բաժանմուքթ է(ափաացյոն |որրոշյու

գարշ 8բամածմունթ

Կ-

ՀՏ

ԱԻ Հ. ոաայաՅ Ա

աՀա:

Բոր

մթ

- լ. -

Հ

Է

Հ

«ԱՅՔ"ՀՅՈ՞Հ

Տ -

Ի

|

|

ԷԼ-' աարորու»-վ թ- Հաաա ր

Նկ.

46.

աղետի Տարերային

շրջանում առաջին բժշկական ճիմնական սխեման

Խեր) ն ծանր վնասվածք (պատդարակավորներ)ունեցողներին, վարակիչ չիվանդներին ն Հոգեկան խանգարման ար-

գուսձւալտվածնշաններով

վթա» Այս ջոկում

չոուժածներին: Թեքն

ն

ծան

անձանց

անչետաձգելի

ե

բաշխում

օգնություն

է

Ժյուս ցույց

չջչոկնրի

տրվում

ունեցողներին վնասվածք

տեղավորում են Հնտո Ուշադիր զննելուց նրանց Վերչառանձին-առանձին: են քականապես տեսակավորում են, մի մասին ուղարկում ձվայուացիայի (էմակաջոկի միջոցով)»մյուսներին՝ վիրոջոկ (բժշկական ծատմանչվիրակապման Ռչ ): օգնության

են վփոխադրելի Հիվանդներին տեղափոխում ծոսպիտալային

չոլ՝ բուժման:

Ընդունման-տնաակավորման

ջոկում տուժածների Հաա մասր լրացնում են նախնական բժշկական քարստերչ որոնցում նշվում է ցույց տրվող օգնության ծավալը, որը չափազանց կարնոր է նրանց Հետագա բուժման Համար: ջոկը կարող է ուժեղացվել Ընդունմանչ-տնսակավորման իշ ջոկերի փորձված վիրաբույժներով, քանի որ Ճիշտ ստեամբողչ չոկի Հաջող աշխատանքի գրավա-

ԱԷ

էվակուացիոն ջոկի աշխատանքներում կարնոր նշորնակուչ

ունի Վփվակատրանսսրորտ ային տեսակավորումը. դրա: Հությունն այն է, որ որոշվում է ուղարկման ՀերթականուՔլունի ն փոխադրման եղամոսկը: Մ.յդ ջոկում տուժածֆներին կերակրում են ն Հանգստանալու պլայմաններ ստեղծում բուժական ճիմնարկ ուղարկելուց առաջ, կարիքավորների ՀՓամար կիրառում ցավազրկող ժիջոցներ: Տուժածներին առաջին բժշկական օգնության ջոկասոների շրջաններից որպես կանոն, էվակուացնում կազմակերպման ծն սանիտարական ծատուկ որանասլորտ ով:

Թյուն

ծավալման օգնությանջոկատի

Ջոկատի Հիմնական ջոկերն են՝

ընդունման-տնհսակավոր-

ձոսպիտալային ն էվավիրածատմանչվիրակապման, կուսցիոն չջչոկերը: Ընդումնմանչ«ոնսակավորման չոկում ընդունում ն գրանցում Ֆեն տուժածներին, տնսակավորում թեթն «վնասվածք (ռայլող-

Ժան,

Ա.

Տ.

Ալտունին

Գլուխ

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ

ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԻ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ՎԵՐԱՑՄԱՆ

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԵՎ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ԺԱՄԱՆԱԿ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ

ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ

ՆԵՐԻ

ՈՐՈՇ

Քաղաքացիական

ՀԱՐՑԵՐ

ՎԹԱՐՆԵՐԻ

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ

ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ-

ռրաշտաանությանկաղզժավորումների

շատ խնդիրներիՀաջող կատարումը

բանով կախված Էէ իրա-

պայմաններում նրւսնց դործողութլյունների բժշկական, նյութական ու տեխնիկական ապածֆուվման կազմակերպումից: Աալածովման այս տեսակ ներն առավել չափով են ազդում կազմավորումների դործուն ղությունների վրա անձնակազմի բնույթի դրության մ,

տարբեր

ամենից

առաջ,

պայմանամորում

աշխա աստունակությունը: արդործողությունների սուլ ծոսիչիան կաղմավորումների

են լուծում քաղաքացիական

ցերը

ալաշտապանության պետերը պաշտպանության Համապատասխան այն ծառայությունների օղդնութ յաւիբ:, որոնց մորամադրություն տակ կան ծառայությունների ծառոուկ կաղպավորոււներ: կազմավորումների դործողությունների ասլածովԺ ան Հաւխար են նան ներգրավվում ուժերն ու այն միջոցները, որոնք առանձնացվում են քաղաքացիական ալարշմո ւլ անության ավագ պետի կողմից: քաղաքացիական `

:

1.

ԲԺՇԿԱԿԱՆ

ԱՊԱՀՈՎՈՒՄ

կազմավորումների բժշկական ասպատածովումը տարերային ն աղետների արտաղրական վթարների Հեւտնանքների վեէ կաղզժավորումրացման կազմակերպվում ն ների անձնակազմի առողջությունը աշաատունակությունբ Հիվանդ ու վնասվածք ատացած մփարդկանց տալու, ժամանակին բժշկական օդնություն ցուլց կազմավո րումների անձնակազմի շրջանում վարակիչ Հիվանդությունչ ները կանխելու նպատակով: Սալածովումն րնդղզրկում է սարն ի ուսրւսծիգիենիկ հ ծականամաճաբուժպրոֆիլակոխկ, «Համարիրը, որոնք անց են րակային այն միջոցառումների փուլերում: կացվում կաղզժավորումների գործողության բոլոր աշխասաուռողկաղտավորումշրջանում Տարերույին ղերի

սլայմաններում

պածպանելու,

Խերի անձնակազի բժշկական սպասարկումը կաղզմակերոլում է տարերային աղետի. (արտադրո կան (թարի) շրջանում տշանակված ավագ բժշկական ւպեսոր կամ աշխատավորների դեպուտատների քաղաքային ) գործկուի

(շրջանային ունի

տռողջապաձճության բաժնիվարիչը:

Բժշկական կետեր չունեցող կազմավորումների բժշկական առլածովումն խհրականացվում է աղետի շրջանում ւինացած "լոլիկլինիկաների, Հիվանդանոցների, սանիտարա ձծամհաճաբակայինկայաններիկողմից: Այդ մպատակի Համար օդտայոնն նան մոտ ռործվում ծիժեւսրկդոտնվող բուժոլրոֆիլակտիկ

սնրբ:

Բժշկական կետումանձնակազժին |

ռետաձգելիօղնություն, կասուսրում

անչծրաժեշոության

դեսքում՝

եյ

Ժույց

են

մայիս

ան-

ամբուլատորբուժում,

նախասպածպանական պատ-չ փաստում ն այլն: Բժշկական կետի անձնակազմը ծետնում է սան կազմավորումների կողմից աշխատանքի ատսձմանված սանիտարաչիգիենիկ։ ոնժիմիպաճպանմանը, տնրիտորիայի խնչարնս

աննդի,չրամատակարարման դիճակի

նան

Հանդատի կազմակերուլմանը: հակաղզմի

Բժշկական կետը, որպես

կազմավորման մոտերքում հԽատանքային տեղամասում:

հ

անձ-

կանոն, Գիմ նվում է գործող կամ անմիջականորեն նրա աշ:

Տարերային դր ոկ ւան վրարների Հեւոեաղետներիմ. արու վանքների վերացման սոսւժած ժամանակ կազմավորումների անձնակազմին բժշկական

օգնություն կաղմակերպելու Հաէ բանով կախված ջողությունը ժամանակին մ Ճիշւո Ցույց տրվող առաչին բժշկական օգնությունից: Այղ կառղլակ2.

տությամբկազմավորումների պետք անձնակազմը

էմ կարոչ ինքն իխրեն առաջին օգնություն ցույց տալ: 8ուրաքանչյուր մարտիկ ոյլնոք է ունենա բժշկական սլաշոպանուԹյան անջատական միջոցներ՝փիրակասլժոան ծրար, անձւատականդեղարկզ, իսկ անձրաժեշտության դեղքում՝ ուժեղ ննրգործող Թունավորնյութերի սպրոֆիլակտիկայիՀո ուկ

դանա

հիջոցներ (անտիդոտներ ): Տեղում սւաջին բուժօգնություն

ուղարկում

Հերման

նն

բժշկական կնո

ն

ստացած

տուժածներին

չլաշտսլանության կվազմամուուսկաւ բուժճիմնարկ, ուր նր-

քաղաքացիական

րանց օգնություն

է

ցույց

տալիս բժիշկը:

Տուժածներին

կետում» բժշկական

հրկար պլաճել Հիվանդներին չպետք Է այլ Հնարավորության դեւվքում պետք է ուղարկել գանվող դուրս յին աղետի շրջանի սաճմաններից

Հիժնարկները: 2.

ՆՑՈՒԹԱԿԱՆ

ն

տարերաբժշկական

պետք է տեղաբաշխվեն սննղաբլոկի են տարրերը: Շարժական խոծւսնոցները բաշխվում միլանվրա: Խոծանոցներից 15 մ Հեռու սից 5 մ Հեռավորության կարտոֆիլն ու բանջարեղենը մասքտեղ է պատրաստվում մ Հեռու է փոս սննդի մնացորդները իսկ փորվում բելու, ձամար։ ոծարնույնե Շսրժարկան ովաքելու Ի Քոլ ր ցոորը Էք Ըվրաններում, վրաններ չլինելու դեղլյում են կարկասային մթերք ն պասրաստի սըքում խոՀծանոցային, ինչպես նան են ունդ բաշխելու ճատվածներում սվ ատբաստվում վրածածմ 8--10 Հեռու չիս վայրիը սնունդի բաշխելու Չաորասավի են դրվում տախտակներից կամ ձեռքի տակ եղած այլ նյուՌերից պատրասոված սեղաններ: նյութեր չլինելու դեպքում սմ խռրությամբ, սմ լայնությամբ մ երկարու20 ն 5--6 են Սյամբ փորվում փոքրիկ խրամատներ, որոնց մի կողմը է ծսուսյում, որալնա նատարոարն միյուսը՝սեղան: ն Դաշտային պայմաններում մթերքները վերամշակելիս է ոնուն դ պատրաստելիս անչձրաժեշո խատիվ սլածպանել սանխտարածիգիննիկ պաճանջները: Պատրաստի սնունդ բաշխելու գործի կաղմիակեր։լումը ամեն անդամ որոշվում է կոնկրետ իրադրության Համաձայն: Արգելվում է ո"լատրաստի սննդամթերքը թողնել սառած կաթսաներում. թերմոսների մեջ թույլատրվում է ուտելիք սածել Հ ժամից ոչ ավել: Տարերայինաղետների ե արտադրական վրորների Հեանձանանքների վերացման ժամանակ կազժավորումների նակաղզմի շրջանում անցկացվող սանիտարաձիգիենիկ ն ձամիջոցառումների Համալիրում կարնոր կածամաճարակային աեղ է դրավում բաղնիք-լմիաց քաւոն ային սորա սարկումը: Այն

սրոշում,

թն

որտեղ

սարքավոր

ԱՊԱՀՈՎՈՒՄ

նյութական ապաճովումը ներառում է կազմավորումների ժամանակին մառոակարարումը աշխատանքների ամար անչ նյութական միչոցներխ տեխնիկայով, գույքով ե ծրաժեշտ տեսակներով: այլ ճեՏարերային աղետների ն արտադրական վթարների կազմատնանքների վերացման գործին մասնակցող բոլոր շրջանները ժամանեն վորումները պետք է աշրբատանքային Համապատասխան Հաստիքային ցուցակներին անձճրաժեշտ ն Տեխնիկայի Վիգույքով կոմպլեկտավորված: տեխնիկայով ճամար ճակի նե նրա. օգտագործման արդյունավետության որատասխանատու նեն դրան կցված անձինք: աղետների հ արտադրական վթարների ՇեՏարերային կազմավոգործում ներգրավված տնանքների վերացման է այն ձիմնարչ րումների անձնակազմը սննդով աղածովվում

ն ձեռնարկությունների ց բաղայի կությունների Հաշվին,որուն է. անձնակազկազմավորումների կազմավորվել վրա մեծ մին, նկատի ունենալով ֆիզիկական ժանրաբեոնվածություն պաճանջող աշխատանքը, օրական երեք անգամ սնունդ ք տրվում՝ 3500-ից ոչ վակաս կիլոկալորիա ւ իրադրու աշխատանքային ելնելով կազմավորումների է թյունից՝ անձնակազմի սննդի գործը կարելի կազմակերպել ն դաշտաչՀ ցիո նար ճաշարաններում երկու եղանակով`սու ընդգրկումէ՝ անձնակաղտմի Հիգիենիկ լողացումը. կանոնավոր քոռ ին սվզայմտաններում:Նո աւո կած արտարէչ որ սննդի ժամա-չսան իո ար ծամաճարակա լին ցուցումների ուկան ւշ ու. անձնա-չնակավոր կետերը նախատեսվեն կաղմավորումների կուր. ուպիտակեղենի ն արստածագուսյոխ լվացումը. օճառով, կազմի անմիջական տեղաբաշխման շրջան ում: Սննդիկետի սոդայով ն լվացող այլ միջոցներով ւմ ա ւաճո վումը: ընոռրելիս պետք է Հաշվի առնել տեղամասի ուսնիտարա կաթ

3. ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ

կամ այն բերել"

ԱՊԱՀՈՎՈՒՄ

մոտիկությունը, լավորակ չրի վիճակը, ն Հարմար ւու Ճանապարճն արտադրական Հեարավորությունը մատույցներն ծետեւ Տարնրայինտաղեոների Հթռրների

ները:

Սննդի կետի Համար ընտրված

տեղամասը

մաքրում

են

«

վերացնելիս Սանքները

օդտադգորժվում է մեծ քանակությաւբ նման պայմաններում տեխնիկա-

ժամանակակիցտեխնիկա:

շսռծադործումըբնութագրվում է մի շարք կություններուՐ ճս ն ալ արծւաշխին աա կոն, Հրդեչային,

լի

ռտ

ձն

ււ

ւո

ծողասիոր

բեռնալսորձիչ տեխնիկայի մուռոռեսուրսների ծախսերի ավելացում (մոտոռեսուրսների օրեկան միջին ծախսը կարող է Հասնել մինչե 10--12 աշխատանքների մօտոժամի). շրր ու ջանում օդի մեծ փոշուսվածություն ծխուովածություն, որի Հեւոնանքով էլ սաճմամոավիակ ռե սանելիություն վարորդնեւ րի շամար. բարձր ջերմային ոնժիմ. ոսդիատորնների վրա շատ փոշի նստելու, օղամատակարարմամ տիստեմի խզլանժման Հետնանքով շարժիչների սառեցման սիուտռեմի գերտոտքացման Հնարավորություն: Բացի դրանից, Հնարավոր է, ոբ ու մվառելանյութն յուղը այրվեն մեքենաների շարժիչներում ն աղզրեգատներում: Տրանսպորոխ ն «ատուկ տեխնիկայի աշթատանքը դժվարանում է ճանապարծային անբարնենալա սո վրւպայմանների ծեւռնանքով (ճանապարձային ւ աստի նասվածքներ, փլվածքներ ն այլն): ն մաւուՏեխնիկայի վերանորոգման սպաշեստամասերի նն կարարման Հիմնական բավա Հոանրագյուղտեխնիկայի ն շրջանային ւլեւոսկան, միավորումները: մարզային Փորձր է տալիս որ ցույց տրանսպորտի ն Հատուկ տեխնիկայի անՀամար անճրաժեշատ է թափի ան աշխատանքն ապաճովելու աշ սոնխնիկական անության քաղաքացիական ւլ ւու Ժառայու10-19 Թան մխարզային բազայի վրա ստեղծել մարդուց օպերատիվ խիբեր: Խմբերի պետք է դլխավորեն բաղկացած միավորումների ներկայացու մարզային դլուղտեխնիկայի ցիչները կամ այն քաղաքի (Ժարզի) ստացիոնար վնրանո-չ ձեռխարկությունների վրա րոզման ղեկավարները, որոնց դրված է մեքենաների վերանորոգման դարտականությունը: Մեքենաների սպ աճեն աւուտւիասերըն նյութերը առաքվում են դյուղոհխնիկայի շրջանային միավորումների Հալտերովի Մեքենաների ուղաստարկոաքլը մւ ընթացիկ վռիրբրանորոդումն իրոոէ սրանով սաճմանքիաժ ժամկետներում: կանացվում Հիւմնաէ վոր բրնքացիկ վերանորոգումը կատարվում ստացիոնուր վերանորողման արձեստանոցներում կամ վնասված մնեքեէ նաների ռռսվաքակետերում: Ընդ որում պետք պանղդանել Հեւտնյալ պաճանջներըբ վերանորոգումը առանց կատարել ընդձատտման։ մինչն լբիվ տեխնիկայի վերականգնումը. ն

ա-

ս

ջի

Հերթին վերականգնել այն մեքենաները» որոնք

ան

-

վերանո Ֆշա՞ն վնասված, բոսյց բոզուդր կատարել ագրեգատային եղանակով, որի դեպքում ամբողջությամբ ճանգույցները ադգրեղատներն մեքենայի են, է տալիս զգալիորեն բուն, թույլ մի որը փոխարինվում ժասքկեւոները: կրճատել տեխնիկայի վերանորոգման ան փորձր դեմ պայքարի թ. լին Հրդեծճների մուսուս անն ս։տեխնիկայի որ որտեղ «ուիեց, այլնտեղչ սարասարկմ Ցույց: է ու դարձվել, Հ«որկ եղած ուշադրություն վերանորոգմանը կամ վնասվածքների պատանսարթությունների մեքենաները են են տալիս: Սսսկայն եղել պարապուրդ ճառով աննշան Խու ղդեւղքեր,. երբ շարժական վերանորողման արձճեստանոցվեառանց մեքենայի ննրըը ճրդեչճների շրջան են ժամանել որի Խանորողման Համար պաճեւտուսմասերի կումլեկաների, Ձ--Ց էին օրով վերանորո դման Հետնանքով մեքենաները էին Հաճախակի Այս պատճառով «Հատկապես ոլ արուս պլուրդ տալիս տրակտորների բազայի վրա մոնտաժ մեքենաները: ված բեռնամբարձ միջոցներն է Ինչպե փորձն ցույց. տվել, տարերային աղետների է Հետնանքների վերացման ընքացքթում առավել ինտենսիվ ս։պզաշանչարկ ունին.

մեծ

են.

ու

կանդնուի:

ու

շածագործվում ճան աարձճաշին արարական,ծրդեչաւյին, Հո/ մւ ա րձ տեխնիկան, ղավփոր բեռան սուրբ ւռ եխ նիՀեւոնաբունը

կալի այղ ձների շարքից դուրս տոկուր դալու ավելի մենծ է, Քոն այլ մեքենաներինը: Այս Հանգամանքը պետք է Հաշվի առնվի վերանորոգման ատտորաբաժանումները մասնսսդեւոնեՀաբով կոմ պլեկոատսվորելիս ն տեխնիկայի վերականգնման մար պաճնհատամասերի կոմպլեկտներ ընտրելիս: Տարերային աղեւոների Հետնկանքների վերացմանը մասն նակցող կազմավորումներին վառելանյութ քատնյութեր են սովորաբար մատակարարում գյուղտեխնիկայի շրջանացին զերատեսչական ւիխոռվլորումները, կազմավորումների անկախ, Հաճախ ոյդ ենթակայությունից խնդիրը դրվում է առանձին ձեռնարկությունների վրա, որոնք ունեն անչրան ժեշտ բազա Համապատասխան շարժատեխանիկական մի-

ջոջներ:

:

`

վառելանյութով կազմավորումիները

ռրածովումը

կազմակերպում

է

ն

աքսանյութերով Հրամանատարի նյութատեխ-

նիկական ապաճովման գծով տեղակալը: կազմավորումների ավտոժեքենաների ն տեխնիկայի լցավորումը կատարվումէ անձնակաղմի կողմից։ կցավորման ժամանակն ու տեղը որոշում է կազմավորման ձճրամանատարը:|ցավորման ընթացքում անձրաժեշտ է ձատուկ ուշադրություն դարձնել Հրդե ծալին անվտանգության միջոցառումներին: Երկրաշարժերի,չրճեղեղների կամ արտադրականվթարների շրջաններում անմիջականորեն բանող տեխնիկան լցավորում են ուղղակի աշխատավայրում, այստեղ եկած ավտովառելիքալցավորիչներից, Մեքենաների բաջերը լցավորելիս, Հատկապես Հրդեւներ մարելու ժամանակ, պետք է Հեւտել, որ բաքերում որոշ տեղ մնա վառելիքի չերմասստիճանային ընդարձակման ճամար: Չի կարելի թույլ տալ, որ վառելիքը փրփրի ն գերլցվի, ինչպես նան մեխանիկան կան խառնուրդ ջուր ընկնի վառելիքի բաքերը: Տվյալ ղա-

ծանջների կատարմանը Հծետնում են ատորաբաժանումների ե լցավորող անձինք լցավորող դեքենածրամանատարները, է նան նկատի ունենալ, ների վարորդները: Հարկավոր որ

վայրը, 'րդեշները ջրով կամ կրակմարիչ բաղադրություննեբով ձանգցնելու, արգելափակիչ «անքաբացման գոտիներ ստեղծելու միջոցով ճրդեշր տեղափակելու Համար: Ամենագնացը կազմված է բազային ԼԼ--Ը/ՈՂ տրանսդորտյորից։ ջրի բաբերից, կախովի բանող սարքի ղեկավարժան «իդրավլիկ սիստեմից։ 5111--149

ամենագնացի տեխնիկական բնութագիրը

կմ ժ մրագությունը, տրանառորտային յողամշակման դորժիքով աշբսատանքային՝ աստիճան Հաղթաճարելի բարձրացումը, Թույլատրելիկողաթեքումը, աստիճան Շրջադարձի նվազագույն չառավիղը,մ :.

.

մինչն

-

.

.

ի

-

նավալային չափերը,

-

-

.

-

.

-

3,995

.

մմ

երկարություն լայնություն

յ

6,5--Ց

.

բարձրություն

.

-

.

-

.

.

.

.

.

.

.

.

.

ի

.

.

.

-

.

-

Թ

ի

մեջ Հաաճուիխ: դույլերով ձագարներով լցավորելիսվառելիքի ու

կեղտ

ու

ջուր

է լցվում:

Այդ պատճառով նման

եղանակին

ծայլրաճեղ դեպքում, երբ անչնար է լավու րումն ապաճովել փակ եղանակով,ավտովառնլիքալցավոկամ վառելանյութի մատաբիչներից,ավտոցիստեռններից կարարման շարժական աշտարակներից: ոլետք է դիմել

Գլուխ

ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ ԴԵՄ ՊԱՅՔԱՐՈՒՄ

ԿԻՐԱՌՎՈՂ

ՏԵԽՆԻԿԱՆ

յ.

ԱՆՏԱՌՍՃԻՆ

ԵՎ ՏՈՐՖԱՅԻՆ

ՀՐԴԵՀՆԵՐԸ ՄԱՐԵԼԻՍ ԿԻՐԱՌՎՈՂ

ՏԵԽՆԻԿՄՆ

թող- 1149 անտառայինհոշեջ ամենագնացը(նկ. 427)

նախատեսված է Հրշեջ անձնակազմը փոխադրականԺիջոցների կոմպլեկտով Հանդերձ ճասցնելու անտառային Հրդեծի

Նկ.

47.

8Ո11--149

կգ Զանգվածը,

անտառային Բրշեջ ամենագնաց

2ԱՐԱՆԱՆԱՆԱՆՐԱՆ

ՃԱԱՍՂ--Ց(66)-117 հոշեջ ավտոցիստեոնը անտառալին

նախատեսված է անտառաճրդեչույին կաղմավորումների անձնակավմը ն ճրշեջ փոխադրական միջոռննրը եխ-

տաւային

չոչրբդեչի մոլրի Հասցնելու, շրզեՀը մարելու, վամշակմար զործիթով չանքաբացված դուտիներ ստեղծելու

կարո:

Հավաքված Ցիստնոնը

սոգրեգասո՝ աղսոուժութիլիշարժիչի կրակմարիչ կառավարման սիստեմ, ային

լու

Հրշեջ

ունի

շարժաբերով,

մ

"2

Ր2

1 բոյն

մ

բարձրությունը,

Ցիոտնոնիտարողությունը, լայնությունը, մմ դոոու Ակոսի: խորությունը, մմ ՛

Հանքաբացված

՛

'

արագություն կրխանանքային կրկարությունը ռայ

վչ

«ս

ալս

ւ

լայնությունը բարձրությունը

Զանգվածը

լրիվ

Սս

.

.

անա

:

-

-

.

ի

..

.

-

կգ

ճանդերձավորումով,

1`

.

:

.

ւ

ԲՈՆ

-

.

ի

Հ

լայնությունը, դուտու

մ

ՎԱՍ 500. .

-

.

.

.

.

22740

..

..

.

..

-

-

ի

.

.

.

.

.

.

՛

1,4---22 .

.

ԱԶ

.

.

.

.

-

բաբերով

լի

-

.

.

.

չրով

.

.

.

.

.

-

.

.

-

վառելիքովչցավորված ն

.

.

խա

պոմ

.

-

-

.

ինքնագնաց

ի

.

..

.

10460

..

չ

ՊՃԱ--30(66)--146 ճոշեջ ավտոցիստեռեր նախատնաված ջուրը անձնակազմը, սարքավորումները, ն փրփրացուջիչը

Հասցնելու ն օդամեխանիկական Հրդեչի վայրը փրփուրի Հրդեծանհղը մատակարարելու ծՓաժար: են՝ չիի Հիմնական չանգույցներն կամ փրփրացուցիչի սխստեւոս| 11Ւ1--40-7 պոմ, պիուռեոնը, խողովակաշարի ախստեմը, պոմպի փոխճաղորդումը, շարժիչի վակուումային լրացուցիչ պաղեցման ե «փիոխծաղորդման ագրեգատների ՕՓատվածամասը ն ռիուռնհմը, պումպային ծակածրդեճային սարթավորման տհղաբաշյխաան կողային արկղերը: :

անտառանոչեջչ ագբեգատը նախատեսվածէ

ՂԱՈ-55

արգացնում

թ

մած

-

-

`

"»

աք

աց

"անձնակազմով

քաբ

Քրթուրավոր

«`

.

.

-

երկարությունը լայխությունը բարձրությունը Սգրեդատի զանգվածը,կգ

|

.

Ո

Հան

՛

:

յխ

՛

՛

՛

՛

՛

՛

.

՛

.

.

.

-

երկրաչափական

ամենամեծ

ներծծման

(20000---80000

`

.

դեպքում),

ճնշման

.

.

սռսրողություն

"ս

.

միասանդղավոթ կենտրոնախույս

:

՛

Դումուի մատակարարումը

ՍԱգրեդգատի տեսակը

բնութագիրը

մ գոտու լայնությունը, Պաշտպանական կոմբինացված արտաղդրողականությունը, Գուռիների անցկացման կմ/ժ աիենամեժ Տրանասվլոլրուսյին արագությունը, կմ/ժ մմ չափերը, ծավալային

տեխնիկականբնութագիրը ՃԼԱՎՄԼ-8(66)--147 ավտոցիստեռճի Պոմպի տեսակը

տնխնիկական

ագրեգատի

ՀողունիՏարո

կիսափակխցիկ անձնակազմիԹասի Համար: տեղավորելու

ամանեղեն, սիիջոցները

ՂՀԼԼ-55

վրան

շասսի

ԼՃՅ--66--01-ի

է

միջոցները ՛ կրակմարիչ ունւո սուս Փրշեջ կազմավորումները բաղադրությունՀրշեջ կամ ծրդեծճի վայրը Հասցնելու, ջրով մարելու, Հակածրդե ծային արգելաՀչ ներով ծրդեճանեղրերը պաշտպանական գուտիներ ստեղՀենակետային փակիչ, ու

ծելու

Հառիար:

ԴՈԼԼ-55-ի

ընդանուր

կառուցվածքն

է՝ բուլդողերային

է Ղ711--55 ուղեւմերՀիդրավլիկծժղխինիով աւսրք սովորումուվ

չակաչրդեճային բենդասդոցը» «Բարեկամություն»

ԽԼ11--100

մուռույուՀ

Համալիրը որըՐ փողով ճանդերձ, ճնշումայինփողրակների ա

յուսակային

Ք71Օ--6 սլայուսակա՛ կրակարփչ-սրսկիչը»

աու յին որսկիչը» լին ւն ձեռքի Հրշեջ գույքը: տ

ՅՃ--1Ի1Ն

Հրաձան

ասլարատբ

արի: արագունյունը իոնուգու կմ/ Ա Աա Ա

-

չ՝

ԲՈԳՈԳՈՐԱՐՈՆ

լ)բոպե

Պոմպի արտադրողականությունը ճարթ

պոմպակայանքը» բաք-կոնտեյներներովԱա տրակտորը, ճանովի Հակածրդեծային սարմեքենան, Ամենամեչ առվավփոր թափքը, ներծծման Հաիալիրը: քավորման մ ւտնտան Եերժծման եջ սարքավորման Համալիրի ձաբեր

ավտոցիստեռնի տեխճիկակաճբճութագիրը

Ճ11--80(66)--146

քնչումը,

ՏՈԼ

ԽՈՏ

ամենամեծ

բարձրությունը,

ժամանակը

7ԱՎ

Աաաա, ավալային

աննննիննին. .

մ

-

-

.

0,9

-

43835--40

..

-

.

:

`

.

վայոկ.

բարձրությունից,

.

.

.

.

ՋՀՕ

չաինրը,

երկարությունը

լայնությունը բարձրությունը

Զանգվածը, կգ

.

ի

.

:

.

.

յ

-

-

.

.

.

.

Ը

.

.

,

.

-

.

-

.

.

.

-

-

.

.

Ղ1Փ.--լ

ֆոեզեբային գոտենաոթիչը նախա-Հ-`

կախովի

տոնաված

Է դեմ պայքարի անտաոռոտսյին Հրդեշժների ճակաճրդեչային պրոֆիլակտիկ տերիտորիայի անտառային Հողեավազակավային ժամանակ ավազային, Հարդարման ն թարմացնելու բում Հակածրդեծային գոտիներ ստեղծելու միջոցով ւլ աշտ անա կան ՀանքաբացվածԼայն դուռիների տրակ /11--25 ռատեղծման ծամար։ Կախում են մ121--55,

էձ

տորների

վրա:

են՝ լիսնիրանը, կարդանային Հիմնական Հանգույցներն կցորպաճպանական շարժաբերը, ոնդուկտորը, որ, բաշխիչ դիչը, բանող մասը, ւա շ ուան ականւլա յանը, Հենարանամին գլանը, Ճիդրավլիկ ծղխինին։ Գործիքն աշխատում է չողի դութալայնակի ֆրեզերժան սկզբունքով: ԽԻ տարբերություն մ լայնությասիբ արմ լնչն է տտեղծում նի, դգոտետարթիչը ցրիվ տալով ակոսի երկու կողմերը: դելազիակիչ գոտի՝-Հողը՝ ՂՓ--1

Գոտեճարթիչի տեխնիկական

ֆրեզերային

բնութագիրը

մմ տրամագիծը, Ֆրեզի Ֆրեղի սզտույաները, պատ/բոպ. Հզորությունը, կվտ. Գուռիների անցկացման Գցվոզ ակոսը, սմ

1050---1100

ւ.

.

-

:

-

Լ

.

ի

29,4

կմ/ժ արտադրողականությունը,

լշռբությունը

լայնությունը Շավալային չասխերը,

.

ի

Համի ճամար

ի111-8,

Ծիոները:

Ուղղաթիոները

ԽՃ-26

-

'

ի

ործ օգտագործվու ն

ԽԱՂ-ճ

են սարքավորված

ի

՛

`

մ

են

ԻՐ. ՛

անտառների

ԽԱ1-1,

(աղյոսակ ոնհտինե

ի

`

7)

ՂԱ-2, ուղղա-

դործվածքից

Բաքերը լցավորվում

«ո ուղղաթիռի է տալիս ջրամկա Հակածրդեձծային սարքավորում, որը թույլ վիոնժիմի կախվածության վրա ջրի վերցնել բարից ջուր մտնում մեջ կոմպլեկոի Այդպիսի սարքա վորքան ճակում: քն

Ն

,

ոզերվուարենրով: Աղյուսակշ

ճամար պաճպանության օգտագործվող Ավիաաճտառային :

ուղղա-

թիռճերի տեխնիկական տվյալները :

'

տեսակը Ուղղաթիոխ

Ուղղաթիռի.

1-1

տվյալները

ոնխնիկական նառ.

-

իաջ իուիա» Ր»

Լ

--

ՒՂ11-8

Թռիչքային առավելագույն կգ: զանգվածը,

Հերա»

.

ՂՐ

139420

ւ"զանգՍոնստբուկցիաների

Առավելագույն թնոնվածուբ

թյունը, կգ նորժալ արադությունը,

կմ/ժ

աի ագույն Բորը մ

:.

ռավորությունը,

կմ.

Շարժիչների քանակը

Շարժիչների

առազելագույն

Հզորությունը,

կվտ

.

`

|Ֆ350

|5495

|2200

|

| 2022

|1625

112060

|

| 1035

|

|

|

ն

|

|4008

18010

-

| 42500 | 12000 | 5480

|2350

Հ

Առավելագույն բարձրուու

:

|3550

2ՀՎ-

վածը, կգ

| ՀՃ-26

-

|

ջրի փավուկ բաքերով: փոքրածավալ մոտուպոմպով։ ԽԱՂ-Շ

ւպաորաստված

մբնեչն .

.

:

.

.

լայնությունը բարձրությունը կգ Զանգվածը, ուղղաթիոներ: Ներկայումս Անտառանոշեջ

Խ11--4,

մմ

երկարությունը

սաճոլանության

մինչե

-

.

.

.

.

.

1,5--2,5

.

.

-

-

:

.

.

.

մմ տարողությամբ նեյլոնե բաքը մ3/ժ երկու մետրանոց սնողրակով, արտադրողականությամբ Հինդ պոմպերը ն ճատուկ սայլերի չորս փողերը: Ֆրամբարից չուրը վրաւ ամրացված վերջնուժ են մեր 41-ական երկու մետաղաձողերի երկարությամբ օգնությամբ, որոնց երկու ծայրերին դրված է երկու ծզոր էլեկտրապոմղպ։ Արգնլափակիչ գոտիները ստեղծվում են նրկու եղանակով ջուրը ազատ լցնելու ն պոմպային կայանքների միջոցով ճնշման տակբաց թողնելու: Ջուրն անմիջականորեն ուղղվում է դեպի ճրդեծի եզրը, ըստ որում ուղաաթիոր թբոՉ0 մ 20 կմ սրա է չում գետնից բոսրձրության վրա, ժամում Ֆրի այդպիսի մի սրոաննտման Հետնանքով գությամբ: մ երկարությամբ ն Չ00 ջրվում է 18 մ լայնությամբ գուռի: եթե չրամբարի ծրդեծից Հեռուէ ոչ պակաս քան 5 կմ, տարա 4,5 է շուրջ լցնել-դատարկել-լցնելու ամբողջ ջիկլը տնում հ։ ե Ժ Բո4 Վերջին վերափոխվա ուղղաթիռի սարքավորումըմ տեղադրվածսայլակային լրացվածէ խցիկի առաջամասում: փողով ն փրփրացուցիչի

ճաղզար լիտր ստրոամադգիծունեցող են

|

Հ

|

|5500

|

լ

|

|

200|

| 3100

Հ

|

շ

-

422,6

|

|7249,5

|4045,5|110,5|238,9

|

'

նախովիտարողություններիառկայությյունը թույլ է տալիս կրակըմարելու Հափար օգտագործել ցանկացած սնրիական ուղղաքիո առանց որե լրացուցիչ կոնստրուկտիվ մշակումների ն բարդմոնտաժայինսարքավորման: ներկայումս փեր երկրում աշխատանքներ են տարվում օդից «իդեչի մարելու ճամար Հատուկ ապարատուրա ստեղծելու ուղղությամբ: Այսպես, մշակվել ե սատրաստվելէ ՑՃ--26 ուղղաթիոռվ չուր վերցնելու կախված վիճակում տանելու ն դատարկելու սարք (նկ. 48): Սարբը նախատեսված է բաց ջրամբարներից.ջուր վերցնելու: կախված բաքով տեղափոխելու, անտառային ճրդեճանհզիերի անմիջականորեն օդից ճանդցնելու կամ ջուրի զետնի վրա դրված «ատուկ անոթների մեջ դատարկելու Համար: Ջրցան ծարմարանքի Հիմնական նպատակը օդից դիտնատարածՀրդեծների տեէ ն մարումը 4ճենցնախնականփուլում: դավփակումն Սարքը բաղկացած է ջրի բաքից, կախովի տիստեմից (արտաքինկախվածք), վթարային անջատման ճոպանաձճատիչից։ փոխադրման վիճակում չենոցի ամրացնելու ափորտիղատորից, Փալից ն /Ա--702 ծայրային անջատիչից: Ֆուր վերցնելիս ն դատարկելիաբաքը շրջվում է ՄԱԼԻ--150 քլեկտրակարապիկիճոպանի օգնությամբ: Քաքը,։ որ պատրաստվածէ ապակեպլաստիկավից,ունի Հատաժ կոնի ձեչ Այն ցածի մասում ունի լբարձակ, որին ամրացված է ղսպանակեռիկով ֆալը, ֆալի մյում ծայրը վերջանում է էլեկտրակարապիկիկինոն ամրանալու «ձանգույքով: Բաքի վերին մասում` տեղադրված են դատարկելու չորս անցքեր որոնք անձրաժեշտությանդեպքում փակվում նն ծատուկխցանով: Բաբի տարողությունը 9320 լ է, խցանված անցքերով 420 |: Բաքիվոարձրությունը1 մ է, քաշը՝ Չ4 կգ: Փոխադրելիս չորս բաքը բարձակներով կախուժ են ուղղաիոի խցիկի աջ կողին ն ամրացնում չորս բոլտով, Բաքի ճենոցը դեպի խցիկն է ձպվում ամորտիղացիոնլարով: 10 մ երկարությամբ կախովի արստեմի մեջ մտնում են ն կապրոնն երկու ֆալեր։ պաճանդգներ վապսպանակեռիկուվ խովի ծնժան։ կապրոնեֆալերը մի ծայրով ամրացված են բաքի Փենոցին, որն իր ճերքին ամրացված է ֆյուղելյաժի. կենտրոնական կտրվածքիներսոճմ, տոատուսղի տալկ: նա.

'

|

Նկ.

48.

ԵՃ--98

ուղղաթիռը

խովի չեծանի վրա դրված է ճոպանաձատիչըչ որը նայխամոնսված է վթարային իրավիճակի ամար: Անձչրաժեշոուչ թյան դեքում ճռւղլանածատիչը կախովի սիստեմը բաքի Հետ միասին սան ջոււոում է ուղղաթի ոխը:

Փոխադրական վիճակում

կախովի

Հատուկ կապրոնե ծածկոցի 222 ուր

սիստեմը

ռոնվում

է

արադությունլ:,կմ/ժ

Փրդե ձային Աղնտոտաու

ունեն

ավիացիոն ծառայության աշխատողներին, ծակածրդեճտային բեռներն ու աասրքավորումները իջչեցնելու սարքեր (իջեցումը կատարվում է ուղղաթիոր օդում կախված ժայքանակ ): ուղղաթիուներն

նան

ԱՂՈՂՆ

տոբֆային հոշեջ մեքենան

աԱԱԱԻԿ աոԱՒ Ց

ԴՈՎ ո

նախատեսվածէ

տոր-

Սարքավոր վածէ

Համար:

ուի:

Տորֆայինմեքենան կազմված մ 5,2 դլանից»51 մ ղությունունեցող ցիստեոն-

խոր. մետր տարոչ տրամագծով ն 40մ երկարությամբփողրակնելրիսլաշարից:Մեքենայի շարժման Կարո ճանապա ր ությունը Ր ով (ա4Դ Թում տորֆադաշտ Ե Բ շնե

րով)5 կ Լ/'Ի է: ԷԼ--600 ՒԼԼ11

կամ

ւ

ՒԷԽՓ-4

նախատեսված 211-275 տոակտոոր

պոմպով

ն

:

վրա

.

ո

'

-

,

'

պայու .

.

`

.

.

՝

.

80'

`

՝

՛

42,7

.

ի

.

.

.

սարքավորումների

տնողությունը, անձնակազմը, մարդ

ոպ

Մարտական փողերով աշխատելիս վերամղելիս ջուրը

աաա

-

.

:

.

բազայի ավտոմոբիլի

4---6՝

-

-

.

-

-

.

28'

Կ

ԱՎՅԱՆ

ՔԱՎ

»

ժա-

-

՝

մոնտաժման

1Յ

կվտ

,

6,6՝

:

.

'

Հաճախականությունը

տրամադծով

մեքենայի

'

:

`

"

գ

-

ՑՈ

բարձրությունը, .

Բազային

-

.

բարձրության

մ

մ

Դաճանջվող ընդչանուր Հզորությունը, մ Փողրակների պաշարը, մմ տրամագծով 66մմ

:

:

ճնշումը, ներծծման թույլատրելի սպումպի լիսնոի պտույտի

վբա

աշխատող հոշեջ

ե տորֆադաշագրեգատը նախատեսված է անտառներում ն այրումները ծրդեճները վերացնելու հրում սոսնձին Համար:

Հրշեջ ագրեգատի

տեխնիկական բնութագիրը

15258 ,

կվտ. Շարժիչի Հզորությունը, ծարժման արագությունը, կմ/ժ

Ց.

Ր5ՈՐՈՈ

Տ.

ճանապարճներով ՛

40-45

տորֆադաչտերով ատամնանիվ պոմաը

111-600

արտադրողականությունը

-

սարքավուված

անտառներում ֆադաշտերում Հրդեճների տեղաթակման ժամանակ ճամար: չուր մաուսկարարելու կային գծերին .

է

բարձրությունը, :

:

ԽԱՍ

ԱՆԱՆԱՆ

ՄՐՂ

արտադրողականությունը ներժծման

ՍՎ

՛

.

մ

ներծծման թույլատրելի պտտվող պոմպը մանակ,

55,1

:

-

.

.

ՒԼ ՀՓ--54

ՖՃՅ--452

՝

Պ

Յ

շումը

տրակ-

պոմպը

արագա ոճե

,

առ.

՛

'

՛

35,5 մ ներծծման արտադրողականությունը

։

է՝

՛

շարժման

"

.

ատամնանիվ

ՒԼԱՒԼ--600

-

.

.

վերցնելու

Համար ուղղաթիռը կախվում է ջրամբարի մրա, գիտորդ-օդաչուն միացնում է ճռռյանը ձգողչլեկտրակաբասպիկըչ բաքը շրջվում է ե թեք դիրք է ընդունում: Ռւղէ ջրամղաթիոի ցածրբանալու ժամանակ բաքը ընկղմվում բարի մեջ: ,ուրը դատարկելու ճամար օդաչուն նորից միացնում է փլեկտրակարապիկը։ բայց արդեն ճուղանը ծոռիաքելու Հաա. Է ւ չ նք 4 ե լոմ առանցթ ա ն չու: Եղնե Քու Իջի բոսքը 2--12 է Քի շուրջը: Ջուր վերցնելու ճամար ծախսվում վայրՅ3Յ0--60 կլան կարելի է թափել կմ/ժ արագությամբ ուրը ջրի զանգվածը զգաԹոչելիո: Արադությունըառվելացնելիս ն կորչում է օդում: 1,5--Ֆ կիորեն ցիիվ է զալիս լ ջուրը է է 1 քառ. տնտ ր բաց ԻՐ ն Ժո կ անգամ դատարկելիս թրջվուժ տեղու մ մ ե Չ25--85 Հ 4-6 լայնություն երկարություն ունեցող գուտի: Դա բավական է Հրդեճանպըը Հանդգցնելու Համար:

/11--75

պոմպով սարբավորված կամ ԷՍ«Փ--54 տորի տեխնիկական բնութագիրը .. կվտ Շարժիչի. Հզորությունը, ն տորֆադաշտելրու| Ցանապարչներով ԷՒԱՌԼ--600

մռոր-

փողրա-

մ

3,5

ՍՎ

ժամանակ, բարձրության ԿԱՏ ճնշումը

Սերժծման

ւ աաաՍոխի, 1Հարոու, կ մու թ ազան, բանյու արձակելիս դ

նեռ

ո

ծրատեռնի տարողությունը,

.

.

.

.

մլ

միուս

.

ւսն

ու,

ու

.

ԱՆԱՆ

ԱՏԱՆԱ

:

տ/Րռ

,

-

ՈՎ

ՎԶ

.

0,25

ԱՆՈ

-

500ի

:

ՈՑ

--

.

ինքնաթավիում .

-

Ս.

Տ.

Ալտունին

.

ցիստեռնից ոնվելիս, ։տնողությունը Մեքենայիաշխատանքի Բոպ

Տիստեռնի

տեռղությունը, վ

լցման

Փողրակներիպաշարը, մ մմ տրամագծով

տրամազծով

մմ

յ Մ

.

'

մոնտաժի

պոմպով ջուր ծառայում է ճրդեճը մարելունողլատակով բելու Հաւխոր: -ԷՈ(Փ-54

`

30--50

Շարժիչի «զորությունը, կվտ

.

ճանապարճներով տորֆաղդաշտերով

ԷԼԷՓ--54

-.

'Փողրակներիպաշարը) 51 մմ տրամագծով 766 մմ տրամագծով Քազայինմեքենայի վրա րոպե

բարձրությունը, .

.

.

.

.

'

.

.

-

40:

'

40.

տնռղությունը, մոնտաժի սարքավորման

մարդ անձնակազմը, ՛

.

.

.

ները վերացնելու

Համար:

.

.

շ0

'

.

.

.

Քարչակը .

.

-

.

բարձրությունը, մ: տարողությունը, ՑՅիստեռնի ներծծման

.

.

.

.

՛

Հ

.

մմ

անձնակազմը, ձբարտական

-ծ

Գ

Տ

Տ

Տ

Հ.

ե

Գ

մարդ

.

մ

.

.

.

.

.

'

.

.

.

Տ

Հ

«Զո

Գ

-:

Տ:

Հ. Տ

Տ

`.

Վ«

Տ.

Տ

` Հ ՋաՏ5Ց Վ

Է ԷՋ Հ

Տ.

`

Ց

2`

ք

ՀՏ -ՏՅ Հ լԸ ` 5 ԷՀ

-Վ -Տ

Էլ

Հ-Ջ«

ՉՀ ռզ

-

ՒԷ, Տ

Ջ

Հ

ՈԷԼ

-

Հ

-.

ՖԻ Հ

թվ (Տ

3ՅՀ

Հ"

| Զ՝

ՊՀ

Հ

Հ

ծ .5 Տ-

տ

ՀԱՀ ՏՏՏ

,

`. Յ

ծ

-

`

ՒՐՀՓ--54.

'

Ց.

Ե

-

`-

ԶՋ -Հ

ծ

| «շՉ

Է

«Բելառուս արակաորը

.

.

.

Տ

`

|

.

.

:

.

պաշարը, տրամագծովփողրակների մ մրդելափակիչ գոտու լայնությունը,

Չ

'

Տ

-

.

-

պտտվող

.

.

ԽԱ

Գ

-.

արտաղրողականությունը, աի 0,6 ճնշումը, .

.

-

Հ

Ցիստեռնի տեխնիկականբնութագիրը

Պոմպը

Տ

Ջ

Տ

Ո(Թ35:ՀՀՅՀՏԵ

ՀՏՀ

Հ

դուռիներուոեղծելու արդելափակիչ

5`

-

՞|»-Յ

Հ. ՀԷ

է տռրֆաղաշտերի ճրդետճհախատնաված Հոշեջցիստեռնը

Մարտական

Հ

Տ

Տ

.

.

.

Տ

0,6.

:

մ

»

Ց -ՏՀ

Տ

Է.

աա

իահա,,,,/,

մ

Ե-

ծ

Հ

Տ

Կ

:

"

թույլատրելի

ներծծման

»

13.

.

.

.

ախ

.

Տ

-

24,3

.

:

.

.

.

.

2 մ ղեպբարձրության կերժծժման արտադրողականությունը

լ/Վ ճնշումը,խզել

ՖՓ Տ

։

պառվող պոմպը

քում,

Տ

ւմ

«ոփոյցեմը

36,8

Շարժմանարաղությունը, կմ/ժ

Հմ

Չոն

-

ւ5

"մղ

ի

'

-

-«

թ

Հաիջիամուլմզ

տրակտորի տեխնիկականբնութագիրը

հ113--50

միվց

վմզղողդժոր

այոակարա-չ՝

մ

Հ վժդոտուղծը

Խ13--50 տբակտոոը աշխատող .

Է

մկաղորոթ ղորմոտով|5

Ք

.

Հարթավորտան

ոպ

.

.

.

| վրողգժզր

-թնսմնուտմո

45--50

.

.

.

թ/ր

մղսէքիսղտակ

0,8

ԱՐԱՐՎՐՈԿՅՄՈԿ

ԶԱՐ

Մարտական անձնակազմը, մարդ Բազային մեքենայի վրա

տնողությունը,

.

.

-

.

Կ

.

-

.

ւ

«7

.

.

.

.

.

.

,

.

Տ

Տ: :

տ Է

ԷՏ Տ

Կ

Տ

լ

`

:

-Շ|

բ

`

`

Տ

Հ

Տ

Հ

Օ

Հ:5:

Ե

Տ էԼ: դ

:

.Հ

`

`.

-

Հ

Տ

)

Հ. Հ

Հ

Է

:

Հոշեջ Բշնջ

"

ՇՏ

-

ԷՎ

ծ

Տ

Տ Տ

Ջ

Տ

Հ

ռ

-

եր անն,

-

-

/ -

աւմները

ն

,

"

Հենացբի

2ամոլո

ննլու

Հրդե՞ներըԱր

։

վաղոնից, չրի ի":

ին Ժուռորայ երմաքարշից» աքարշից կացած է չեր վագոնից: հոնից ն Հանդատի

`

Հ

մոտ այչ է գնացքը նախատեսվածհրկաթղծերի բոով՝ |

-

Աս

.

՞

Տ

-՞

Տ

Հ

Հ:

»

ե

մուտուլոմպ. "ԱԼ-1600 կվտ

ւ

ՀԳ

ի

Ջ.ՋՓ«

-

"`

Հ

--

Տ

«ծ

'

՞

`

Տ

ՀՀ

ր`

ՉՏ

ՀՏ

ՏՄ

շար

՞

-

-

Յ

ւ.

Տա

ՏՏ Տ»

:Հ

`

Տ «Հ.

.

Հ: ՀԵ

ՅԱՒՒԻՀ

Ւ:

Տ

Տ

Տ

ՀՅ

Պ

Տ

ՅՑ.

Հ

:

ա

«

-

էյ

Յ

իի,

ՀՅ

8,

Գ.

:

Ն

Յ

Է, »

Հ

:

ջ

» .Զ։5Յ

Հ.

Հ----Տ--

Է

-

Ճ

`

ո

-

Տ

ՆՊ

«ՀՃաՏ

ՀՀ ՀՅ:

Է

|

Հ

Տ `

-

Հ

Է

Է,

ՀՅ:

Է

.5Յ ջ

|

Տ մ

ցիոտ

Յ:

մմ

մմ

տրամագծով տրամագծով

առանը ջր ի

ՀՀ. Է

մ '

ՈԵՐ:

ԲՈ

::

Խա

Հ

ր"

.

.

.

/

յ

է

|

Հ

Տ.

"Տ «ՅՏպ՝

Հ

ար ԷՀ

Հ

-

Տ

ՀՈՒՎ-ՈՒլ

ՀՈ:

Մորը

.

-

.

տոր

լ

դեմ. պալրարելու «ողեճեերի ճրդեճներ մ ֆալին ե են

մ օգտադործվու

ո

են Հողա ճանապարձայի

ում

:

ր

են

մ

|

,

-

Տ

Հ

:

-

5...

Հաչ

ՅՆՏ

Ֆա 8 Հ աա ՅՑ Ց5ՑՋ«:««Ք«

ՀԺ

«ո

ե.8

Ն.

|

են

ա

,

որ"

ալն

ու

Ւ շե .

ԼՅ

3 ՀԱՅ ԱՑՅՏ

ՀՀՅՅՅՀՀՀ

ՅԱՅ:

տեխնի

եր Ի մոտոպոմպե ագալաններ, ավտուլոմպեր: ռեներ, քովլ տվլալները ին տիկան դրված զրշեջ տմխնիկայի ժիր միջոց օոերատիվ արման օգտագործել արն շառավոիռաշմաններում օպլտիմալ ակայն մեկնումի պոմպաեռննեոը, ավ

1:8

ՏՀՀՅՅՎՀ

ՀՏԱԱՅՆՅ

օգտա-

նապարձճային ներվածեն 8-րդ աղյուսա կում. կականբնութագրերըբ"ր Հատուկ աքայինե առանձնաչա Անտառային,տորֆային, են ավտոցիսծրշեջ այռում մարելու Համար Հրդեչները ր

գործվող ոո

-.

յ

51500

Ւ

ԲՈՀՈԿՈՒ

'

.

«"

ՐՔ

«

ներ, ակոսներ» եղրերը: Ն կրակատեղբ պայքարում դում տարվող «լայք թ Հրդեծների ՐԲ Անտառայի ի տեխնիկա ե Հողափոր

:

Տ

»

.

ո

ճո

ՏՈ»

փո արդելափակիչ ոյստ. մերենաներ, որոնք Գրի ճրդեճի պետնատարաժ ՀողովՐՓֆածկում ե

՛

Տ

0,8

ԵՏՕՏԱՐԱՐՎՈՏ

.

ին Անտառայ

Համար

Հ

՝

ՔԱՏԿՈԳՈՅ

.

ջրով

«2 Յ-

ի

'

2ԱՐԳՈՈԻՐՑՈ

՝

՛

Հ.

՛

ոնվելիս, րոպե ժամանավըչրոպ. ծ

ու

իարտականՀաշվարկը, մարգ կգ Տիստեոնիզանգվածը,

Հ

Տ

թ

պաչարըչ Փողրակների

Գ

-

Տ

.

Հ

ՀՏՅՏ

ՀՏ

-

Հ

է

,

.

ԿՆ" ատենի աարիացման

Գոմպի աջշխատանբի ունք Սեքական պոմպով ,

`

"

Է. 21 է

Լ

Է

Հ

Յ

Հ

ՏՏՀ

:

Տ

ՀՏ Հ մ

ՀՅՀՅՅՀՏՅՀՏՀՏՀՅՅՆ՝

-

Յ

`

`

ՀՀԵՀՀՏՅՀ

՞ԻԹ-

:

,

.

`

ՇՀՋ

:

Տ

ԷՀ

-

`

Հ.

ՀՀՀ

Տ

ՇՀ

ՀՏՀՏ

`՝ "ԱՏ

Տ

-

.

.

յ

.

.

ւ

յ

:

ի

"

ճնշումը, մ ներձծելու բարձրություն» հրեք ցիստեռնի

»«

Տ

ժիչի Հզորությունը,

«74 նությունը, կՐոՎ արտադրողակա ԽԱ

|

Փ"

՛

ն բ Հրշեջ գնացքիտեխնիկականբնութագիրը

ոզիստ ցի ավտ

մերը բե տոռլում:վ

ատեսվաԺ

ն

են

անձ-

նախ ավտոմեքենաները Հակաճրդե սփողրակայ ջրի «2 արըչ փրփրացուցիչը»

ին

Ֆակազմը։

ն

ւ

վին

սարքա.

որումին է. րքավոր են չրի

ծրդե՝չ Հրդեչի

րը

վայրը

ճամար

ն Տ Պասջնելու

.

Է

մփրսխիուրխ կամ օդային-Մմեխանիկական

ապաճովում

մատակարարումը: Հրշեջ

տեխնիկական

ավտոցիստեռնների

.

"2

ՅԱԼ

.

-

110,3

.-

Օգտաղզործվող վառելանյութը Տեղերի քանակը մարտական անձնակազժը -

արագությունը, կմլժ առավելագույն ի

յ

ւ

ՏՈՆ

ճանապարձային

լուսաճառաթը

մմ ծանրաբնոն վածությամբ, րիզ Ջոր ն ամուր գետնի վրա ավտոմեքենայի

ւ

ՆՐ

յ

ւ

լ

ՀՈ

:

աստ. ճաղքաչարվող առավելադույնվերելքը, կողմից աժուր Հաղթաճարբվող, Ճատակով ԱԷվաոմմքենայի մ ծանծաղուտի առավելագույն խորությունը, Վառելանյութի ծախար 100 կմ ճանապարճին, լ ներծծող ապարատ

կողմից

ը

.

-

1,4

.

-

՛

սռետակը

ԿՂՈՅ նորացումը, ներծծման ժամանակը 2.մ բարձրության :

,

լ

ամքնաշատ չրի

ւ

վ

Քում,

.

.

.

-Փրվկրախառնիչ

մ

արտարկիչ պաղաջիթային

Ա.Ա

.

դեպ-

.

(բուր)

մՀ/բոպ

35.

ՍՎ

ՏՈՅ

աշրսատանքային ճնշումը Ամրակայված վողը

ւ

ՏՈԱն

ւ

ի

ւ

բազմապատկելիս, մմվոոպ Շրջադարձի անկյունը վրա,

աստ

ծախսը

.

,

-

։

յ

մ չառավիղը, գործողության աստ

-

-

-

.

.

մցավորման տարողությունները, :

|

ա

-

-

.

:

1ջ

:

անկյունը ուղղաճա յայց Հարթության Շրջադարձի վրա,

«0

՝

անդամ

Հարքության Հորիզոնական

.

0,8

.,

|

ն

Օդտադորժվող վառելանյութը

ո

110,3

Ճ--276

բձեզին Հեղուկային

|

շարժիչը Պոմսլակայանքի շարժաբերի

ՆՀ

--

Գր աի քո շիթայի լանյութի Խումով :

արսգը

-

կվտ

ՎԼեվանական Հզորությունը,

վառելանյութը

Պոմղպակայանջը տեսակը ռլոժպի

լլՐոպ արտադրողականությունը,

կմ/ժ արագությունը,

մ

մմ ժանրաբեոնվածությամբը:

Ավառմեքենայի կողմից "աղթանարգող վերելքը, աստ Ավտոմեքենայի կողժից

ծան-

Հազքաարվու Վ

ծաղոսոի խորությունը, Վառելիքի ծախսը 100 կմ ճանաարճի -

ավոաոմեքենայինը

դիղելինը

:

.

.

-

.

-

-

.

.

.

.

.

-

.

ի

՛

ԿՃանապարճայինլուսաճառաքը ՎՐՒՎ

.

.

.

շ

Հ

Հ

.

անն,

.

.

.

.

.

1Շ

կենտրոնախույս բարձակային միասանդղավոր

առավելագույնբարձրությունը, Տեղերի քանակըմարտական անձնակազմը տեղավորելուճամար արժժ ան առավելագույն -

14,

13,

1111--110,

.

-

.

711,

դիզելային

|

:

.

220,5

1`

.

1,4

ԲՈՀ

Համար,

:

Վառելիքի բաքի լցման տարողությունը,

-

սառեցման

աանքաց

Ներծծման

23,5

պոմպի

իլսիուրի

Ավոոմեքենայի շարժիչի առավելագույն Հզորությունը, կվտ

23,5

.

օղային-մեխանիկական

:

արտարկիչ

ՑՈԱՐԼՈ»

Ար, 0,8 ճեշախոռոչում, մակ (ջուր). արտադրողականությունը .

:

ւ

ոհսակը ջրաշիթային այւավելադույնարտաղթողականությունը ԾՈ

:

բա-

ԱԱ

`

.

լ

ռ

լ

յ

.

ՅՍՈՈՂ--137 ութզլանանոց հարուպակա: երի վերի

Ֆ--աձն

1,4

Վ0

ԱՆ

պոմպակայան

ճրշեջ

.

:

(181)

աշդրում.

2.

ի

14200

11050

Ժվատոմեքննայի ջարժիչբ՞--

բենգին

.

.

.

ոՒՇ--116

'

կգ Ցանրաբնոնվածությամբ,

լրիվ

128.6.

ատուրոյրուն Ճ--76 տեղավորելու. ԼՈՆ

Շարժիչի պտտման Հճաճախականությունը,

նվազագույն

Զանգվածը

սոնդղադրումժո

երին

ւիուլրնե

կվտ.

Հզորությունը,

առավելագույն

Համար Շարժման

«/ւրալ--325»

.

.

.

.

ԱՐՈԿ

ԱՏԱՆԱ

բարձրություն

կտո գարաատորային

տ Շարժիչի

լայնություն

Մ7--աձնութգլանանոց

ս

՛

.

ԱՏԱՆԱ

.

«000

.

-

.

.

.

երկարություն

Ճ11--40(375)

ԱՈԳՈԹՈԴ

ԱՐ

մմ

չափերը,

ճազալային

բնութագիրը

Ճ11--40(131)

Շարժիչի

ցիստեռնի սիլիրացուցիչի բաքի վառելանյութի բաքի

ջրե

.

|

.

.

.

.

-

.

.

.

.

.

.

.

տաքացման բաբինը դիզելի

Ծավալային չափերը,

.

:

.

ւ

յ

,

'

.

.

'

ի

մմ

երկարությունը լայնությունը բարձրությունը

.

.

`

՛

ի

.

.

՛

,

.

`

`

ւ

ի

Զանգվածը լրիվ

ւ

:

ՇՈ եգ ծանրարեռնվածությամբ, Ճթ--2 ԸՑ1) ճրչեջ փողրակայինավտոմեքենա

Շարժիչը

`

.

.

'

"

`

.

:

-

'

պ

:

.

70908

3--աձե ութգլանանոց,

քառատակտկարբլուրատոՀ վերնա "

|

ւ

.

.

.

,

Ցարժման ոուԲարթաոՆ բամ

.

՛

ծանրաբնեռնվա

առավհլագույն ժ8րքլթը

չոր ն պինդ դնանիվրա շարժվելիս, աստ Ավաոփերենայի կողմիը Ճաղքաճարվող '

Վառելիքիծախսը

20մ

ԳԱ մմ

.

.

արապիկը

.

:

.

.

|

շարժաբերը

,

ի

՝

կ

,

'

,

հի

ժա

րում /

միջակա,

.

"բ

ւ

մ Ճուղանի երկարությունը,

ձոիվաշխատանքային տայլակայինփողը կորակայված այլակալին փողի ջրուժ թողունակությունը 0,811 ն ,

|

|

|

ճնշման

մմ

ջրանցման դեռթում ՍՎ

ունեցող դկարդանալին երկու լիսեռչներով .

..

.

|

'

Տ

|

,

ւ

յ

60 ՃԸ ԱՂԸ.

տրամագծով յ

.

.

.

լայնությունը

բարձրությունը

.

.

.

.

.

Զանգվածը լրիվ ծանրաբեռնվածությամբ,կգ

9,5

'

.

.

՛

'

.

.

.

.

25386

.

.

`

.

10 425

.

(875) ճրշեջ ավտոմեբենա

ՅԷԼՂ--925

.

.

.

:

՛

'

Ֆ--աձե,

.ութցլանանոց

,

.

.

.

229,6

.

աա

ավտոմոբիլի

.

.

.

.

-

բենզ

ճորիզոնական Թոթուրաձեչ տեղադրվածէ շրջանակի

Փարչային լարումը ճոպանի վրա, է րառլիկի քարշային առավելագույն 1 լարումը,

.

:

Հեղերի քանակըմարտականանձնակազմը

ծայրում

ո

.

՛

.

.

`

Հարժիչի առավելագույն «զորությունը, կվտ Օդտագործվողվառելիքը

շենում

Բանէ

հերցն

ռատակատյ կափույրներիվեբին տեղադրմումբ

'

«ոք

կարա հառղիկի

.

ավ

Ժավալային , լավերը. ժմ

.

:

.

«

.

.

:

'

՛

.

.

.

.

00,

շարժիչի ստոնցման սիստեմինը չուղալին ռադիատորովշարժիչի յուղման սիոտեժը

7.

.

տրամաղժով

՛

վերն

նում

Շարժիչը

.

ձախ

Զրջադարձիանկյուններըուղվաճայաց ճայքույ"'

Օդափրփուրալինմարման ՃՈ--40

ակներ

:

չորիվոիակոան «արթոթ յո,

քակարիչուրատորային,

կմ մ

ի

.

ան ԱԱՀամար, ՛

: Փո

աստ

՛

.

ոլինդՀատակով ժանժաղուտի առավիմ րագույն խորությունը,

Բննդին

.

ԱՐՎ

ն

նում,

Բոքորաւին հորն

Շարժիչի առավելագույն ա' կվտ Ճզորությունը, Օգտագործվող վառկլիքը Ճ--26 ավաոժոբիլի Մարտական տեղերի բանակը անձնակողմի առավելագույն արագությունը,կմ/ժ անապարծային նվազագույն ուսաճառաքը " ային,

ոնկլունիերը ՀՇրջադարձի

Լզավորմանտարողությունը, | վառելիջի բաբինը

3-11

.

Բողունակությունն լահ սային մեխանիկականփբփո' բի 10 անդամ բողմոպաակելո, մ /Էոպ մ Ջրիշիթի պայման «եռավորությունը

ճամար տեղավորելու

.

.

.

:

.

Շարժմանառավելազույնարադությունը,կմ/ժ

.

2Ճանապարչային նվաղագույն լուսանառաքը, մմ Մվոտոմեքենալի քննայի կողմից Ճազթաճարվո կողմից ղ ժանժաղուտիխորությունը, մ

'

.

Վբիվ ժանրաբեռնվածությամբ, պինդ գետնի վրա ընքացովղ ավտոմեքենայի կողմից ճաղքաշարվողառավելագույն վերելքը, կմ Ընքացթապաշարը նքապաշարը ի լան) վառելանյութի, Վ Վառհլանյութիծախսը 100 կմ բատ

ճանապարճիճամար, |

)Ռ`Լ-407

.

.

.

՛

-

.

.

.

.

1,5

.

.

'

.

.

'

.

'

տեսակը պոմպակայանբի

Պոմդպիտեղզադրվածությունը

.

.

.

.

աա

չ

.

.

.

՛

.

.

.

.

.

.

.

կենտրոնախույս, ժիասանդղավոր բաիրձակալին, առանց ուղղիչ ապարատի միջին .

:

.

|

Պոմպիմատակա րբարումը3,5 դեպքում,

բարձրության

մ

ն 8. տիամազգծով մ

150 մմ

Սբոպ փողրակում,

ճնշումի, Հնշաչավական

.

.

'

մ

Եբկաբությամբ ։

.

։

.

'

.

ներծծման երկրաչափականառավելագույն մ , բարձրություն ներծծող ապարատը .

Աժրակայվաժ փողը

"

'

2.

ւ

ս

Ք

"

ՐՀ

լ

Ր

ղազաշիթային արտարկիչ,

ի

:

կոմբինացված օդամեխա» տրփուրի ե չրի ոտա մաճ 5 Համար դարարման "

Տոր

|

Բացթողման արագությունը ջուր էմուլսիա մատակարարելիս, լ/Վ օղային-մեխանիկական Քրփուր մ մատակարարելիս, մտ/բոպ

ՅՈՐԿՈԳՈՎՈՎՈՎՈ

ն

,

4չ

ՏՆՈԵՐՒՐ:

ուր

պտույտի գտի անկլուն կլունը

1)". նո

ժինչե24

Կ:

ուղղաճայացճարքությունում, աստ ,

.

ջրաչիք», արտարկիչ ,

աաա

ՅՈՒՐԻ

՛

"

/ ին

Արտադրողականությունը (բատ փրփուրի),մո ՎՈՐ 15րախոադու ձառ Աշխատանքային քնչումբ պոմպի ոի

ազդանջանը Տագնապի

տարողությունը, Լյավորման

.

,

.

ՔՓՃԹ

.

վառելաբաբի ,

|

|

Ծավալայինչափերը, մմ

դաղային շաք

.

'

:

յ

:

բարձրությունը ւ

.

'

ւ

լայնությունը

.

,

ւ

.

.

'

'

:

.

.

.

.

.

"

'

'

'

.

ւ.

անն

'

Ա,

'

լրիվ ժծանրաբեռնվածությամբ, Զանգվածը կգ .

«

13580

,

.

`

.

'

ի

ՅՔՈ--131, Ֆ--աձե, ութդլանանոց կարբյուրատո-

ւ

փուրների դիմամբ

առավելա Շարժիչի ճղորությունը, կվտ Տու մարտականանձնակազմի ոի էրժա 3-ր լագույն ..

ւս

վերին

:

յ

`

կա-

տե ղա-

710.3

Դ

աի

ռավելադույն արագությունը, կմ/ժ

։

'

:

:

.

'

10,2

առաջնանիվիաղուրով, մ առավելագույն կողժից Հաղքաճարվող ԱՄվխոոմոբիլի աստ վերելթը չոր գետնի վրա շարժվելիս, 700 կմ ճանապլար»ի վրա, 1 ծախսը Վառնլանյուժի

Յ0

2"

.

կմ վառելանյութի, թիմը Հիմնական Հանդույցննրի Սանդուղբի Բնքացրապաշարը ըստ

2-ը .

,

լ

`

'

`

լրացուցիչ

'

.

Ա

,

ՔՐՈ

մ,

Վրիվբացվածսանզուղթիերկարովժյունը, առանց լրացուցիչ Հանգույցի ՎՐՎՈՎՈ. լրացուցիչ Հանգույցով

30,2

ԵԳՈՐ:

ՅՅ

քեքման

Հանգույցների նկատմամբ Հանգույցների Հորիզոնի նկատմամբ Հորիզոնի առավելագույնանկյունը, աստ աղարձի գույցի շրջաղար » ն Վախ Հանգույցի Դեպի մ աստ անկյունը, առավելագույն ժամանակը, Վ Սեքմտ

25"

աստիճանաջ

'

.

ՀարոԱի

խցիկում |

ն

|

ի

ար

Մ

,

:

.

մինչն

.

ձախ շրջադարձ աստիճան իջելման ն

,

"

.

.

չի ռաշմանափակված

.

'

անդ: միհվ երկարությամբբացման ձրացման ի բարձրացմա լ, Լ1:2 դուղքի

յ

,

ւ

աջ

25-ից բացման: 75 առտիճան քեջության սօնկլան դեպջում 22 առտիճանմիաժամանակյա լրիվ բարձրացումը: բացումը ն 90 աստիճանչրջադարձը .

ե.

ի

..

Սոավելագույնթույլատրելի ծանրաբեռնվածությունը չրիվ բուգված ոանդուղբի կատարին(առանցլրացուցիչ աստիճան բ ի " Հանգույցի բացման), 1, անկյան

7»

շջ»

թային, թառատակտ,

ն

արտաքին Հաուլտի նվազագույնշառավիղը

Ճմէ--80Օ31) Ռրշեջավտոսանդուղք

Շարժիչը

.

.

.

.

:

երկարությունը

՛

:

|

0,8

2.

լ

փրփրացուցիչցիտեոնի

ժանրաբնոնյվածությամբ,

վերկ--70, ներբե--10 որիզոնականճարքությունում, աստ ձախ, աչ--135 ք Աշխատ շ անքային ճնշումը փողի առջեում, խնո 6-ը րի: որոռույտիԵ ան

լնեձ

'

.

,

լուսաճառաքը Հանացգլարձային Խվաղզադույն մմ.

՛

.

.

.

:

,

"

.

.

.

'

.

..

.

.

բախշվածառա,ստ Հանգույցների ընքացրիՀավասարաչափ լրիվ վելադույն թույլատրելի ծանրաբնոնվածությունը

բացվածոանդուղթի (լրացուցիչ «անգույցով) վրա, 50 աստիճանից ոչ պակասթերության անկյան գեպջում,, Լ

դաշտը ն աշխթատանքայլին Աոռաջխթաղացման ռանդուղբիբարձրացումը ըտտ կայունության

պալմանների

800Ս

.

սաճմանափակված է շարժման անվտանգ դաշտի ավտոմատիկայով

Աշխատանջային ճնչումբ «իդրոսիատեմում,ԷԱ նշումը աիօտեմում պարապ ընքացքի ժամանակ, ԱՅ

.

:

.

0,6-ից ավելի

ոչ

Աշխատանքային

ճեղուկը

Հիղրոպուժպը

ամռանը)

ն

Տո

ԵՀ

.

.

ՐՕՇ1 սկախաղլ-ոցայի

.

"

դլտույտվրուրնի դեպքում

շարժաբերը

ՅԱ.131Հզորության

.

.

ընտրության ն կարդանային լի-

(երկու

,

-

.

-

ի

րային

Մրխանիլմը

Սանդուղքի կողային Հարթեցման

աաա

չորա ամ

արան լին

ուրա

ինք-

ն

թրթոււ իոխանցիչ

՛

մմ

,

մխոցի ընթացթը, մմ Հետնի սայլակի զսպակների մեխանիզմը «

է)

.

-

.

'

.

։

:

ՀիգրոգլաՏոաանային,

.

նային

աջ

Ապտոմատիկայի ն շրջափակումների սիստեմները կառավարման պուլտոը ` .

Հիղրոսիոստեմի վթարային

ւ

միացման

ոմ ԱՐԻ

շարժաբերով :

Վլծկարա-

Ը

2,ավաբված

.

Հիդրավլեն

ձախ

է

կողմիը

դարձայինռիմբի դրա, ունի

ձեռքի

ԲՈՆ

ն

'

:

.

.

արա աա ան

աղում

է.

սան.

հ բացելու փակելու ճամար

դուղքը : .

Շրջաղարձի ճամար ձեռքի շարժակ

-

:

Քրթուրային

"

7, ձճոթի

էյավորժան տարողուքյունը, |. վառելիքի բաքի -

շարժիչի

սառեցման

-

շարժիչր լուղելու սիատեմի Տու ղի առավելագույն չերմաստիճանը

.

.

-

.

-

չո8

Լ22)

-

-

.

.

՞9

.

Մ:

.

.

.

Բո. բ,

.

.

կգ

.

.

.

-

.

.

.

.

2,6

ՎԹԱՐՆԵՐԻ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ԾՐԿՐԱՇԱՐԺԵՐԻ,

Ջ640

.

`

70300

ԵՎ

ԿԻՐԱՌՎՈՂ

ԺԱՄԱՆԱԿ

ՎԵՐԱՑՄԱՆ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ:

ՏԵԽՆԻԿԱՆ

:

ս

լ

ա

211 ո"

-

ճւսնասվարձայլին ն Հողափոր տեխնիկան ունի բազմազան ռարքեր, որոնք թույլ են տալիս ինժեներական աշխատանքներ կատարել երկրաշարժերի, արտադրական վթարների, աղետների ն ջըճեղեղների մերացման տւղղությամբ: Ստոլոն բերված են ճՃանասպարձայինն ՀՃողասիորսսռսվել արդյունավետ այն մեքենաների տեխնիկական բնութագրերը» որոնք օզաոագործվում են հրկրաշարժերի, արտադրական վթարների ն աղետների Հեւոլանքները վերացնելիս ՃՇ Պ--652 փխոեցուցիչով 1--572 բովդոզեոը (եկ. 49) ե ն է սառած ծանր չս շվա ատանքներ կատարելու Համար: խրեցուցիչն օղտա-

«մած ատա

դործում բնրության ը մ

ք

ո

լնոնաքիմիական

են

չւույցների

մեն

Վաղ

քաղաքաց աք

առցի

շինարարության

Մեջենան

ն

ական

ո աը «րոս լն ունաՖան ն

Հ

դր

ւո

քոաւյինսրդլյունաեիխնիկական

կա-

Համար:

ասլա ծովում է լեռնային

դժվարին սսլարներիչ բնածձողի զգալի մասի փխրեցումը: Քարշային Հատկանիշների շնորչիվ այն կարող է օգտագործվել երկրա-

ն

սառած

շարժերի, ր

փոխանցիչ շար ՛

սխբատեւմի

.

կարա-

ե

2իդրեշարժիչ նարդելակիչ

.

"Բ

-

.

յ

'

.

.

-

ծանրաբեռնվածությամ

ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԻ

Հիդրոշարժիչ «իզոմ կու

.

մեխանիզմը

շրջաղարձման

2.

220.

`

Հ

:

՛

ՑԸ

Լրիճ

դիրքում,

մ

ի

մմ

ււեռխմիջոցով

ճիղրո-

-

.

Լո

Զանգվ

ա

.

-

:

լայնությունը բարձրությունը

տուի

Սանդուղքի բարձրացման մեխանիզմը դլան տրամագիծը, մ. աա Մխոցի ընքացքը, մմ Սանդուղքը բացելու մեխանիզմը

Սանդուղքի

երկարությունը

ջ

'

2"

Շ0

Ճիդբոսիստեմում, սանդուղքի Ծավալային չափերը երթային

արտագրողազանուքյունը

Հեդրոպոմ յի Պոմպի

(ձմռանը

արների, բոեր

արտադրական ր Դի

աղետնե Ղ

ր

ծեւոխանքնեչՔ

փլվածքներում վերացնելու, սոնցատեղեր պատրաստելու» Հողի տակ մնացած շինությունները փորելով բւսց անելու, ն քանդելու տանելու, ինչպես նան փլվածքները մաս-մաս արդելավիակիչ դուռիներ ստեղծելու Համար:

իր

.

ե եո: ն սարքով, Փխբնցուցիչը կախվումմ է բուլդողերային որը է Թույլ տալիս իրականացնել նյութի (փլվաժքի) կոմալիջ-

մ

/1 տրակտորիտեխնիկական բնութագիրը Ո3Լ-250

կվտ Հղորությունը, ավելագույն չարումը,ք Բարշային ն

220.8

.

ժինչն

մշտական րոանընդճատ, սանքի էլեկտրական, ոին ապաճովում է շարժման

ճարժաճաղորդումը ..

ԵՎ

ն քարշային արագությունը անաս-

.

չարման ավտոմատ

տիճան փուիոխությունը՝ կախվածարտաբինծան-

րաբեոնվածությունից

,

Ընքացամասը՝ Է

Նկ.

48.

11--652 ՃՇ փխրեցուցիչով/1--572 բուլդոզերը

ոնսակը դլաններիթիվբ՝ ոդաշտպանող

'

Պ--687Ը

բովդոզեռիտեխնիկական բնութագիրը

Բուլդողերի տեսակը

.

.

տրակտորիվրա` արդյունաբերական

սարք

Բաղային մեքենան

ի

.

.

Ա1ՅՂ--250ՌՆ տրակ-

Խցիկը

լայնությունը

.

.

բարձրությունը

.

Պառավարումը `

.

.

'6

.

'

Հիդրավլիկ

ճիդրո-

շարժաբերից

Շրջվածճողաշերտիառավելագույնբարձրությունը

քրքուրների ճենման մակերեսի նկատմամբ, մմ Մռավելազույնխորացումը քրքուրների չՀենման մակերեսից ցած, մմ Դի ոլի երկու կողմերը լայնակի թեքության անկյունը սարքավորման ղանդվածը, կգ Բուլդողերային

ո

-

Հիդրավլիկսիստեմը. ՝

մ

աշխատելիս,խեն որղի, ճնջումբ

ուժային գլանների թիվը Շարժմանարաղություն,Նմ/ժ. Շավալայինչափերը» մմ

երկարությունը

.

.

..

«

ա

.

ԲՈ

.

Ա--652 ՃՇ

տեխնիկական բնութագիրը փխրեցուցիչի

Փիրեցուցիչի տեսակը բ

աղայի ն

Ժնքենան Ի"

.

.

.

.

.

:

.

-

.

.

կախովի, տեղադրված է տրակտորիետնի մասում տրակտոր, 7Թ՛1--25081 ծաճեի տակ

իրեցուցիչիերկ-

:

.

.

2,3--19

աա

.

.

.

.

.

.

-

.

.

.

.

..

.

լայնությունը

.

.

.

.

մմ Փարեցմանխորությունը (առավելադույնը)չ Ատամների թիվը "

՝

աքացուՊոքոծ

ակսիալչմխոցային՝

Կ

ԱՐԿ

լ

բարձրումյունը

25՛--25081

տրակտորի

Խայամի ւԴ8յի

ոհոաացու-

.

.

երկտեղանի, մետաղյա, չերմետացված, տիսլային՝

-

ս

ի

1ՈՎԿ

ՈԶ

.

.

.

.

.

.

'

.

'

մմ. ցանապարմալին տաճառաքը,

տոր

Շրջած Հողաշերտը, մմ

էլ

.

.

.

լո

`

'

բուլդոզերայինկախովի

.

Հոման

աղուրըչ

.

.

.

թրքուրավորշարժող

ՐՈ:

.

-

,

.

-

սային մշակումը ն զղալիորեն կրճատել մեքենայի պարաՀփբլ-. պուրդները: Դժվարին ե սառած բնաչողի փվխրեցնելիս։ վածքների մեջ ե փլվածքների վրա անցատեղեր պատրաստհլիս մեքենան աշխատում է «զոր Հրիչով: Այս դեհղբում դետնի վրա տեսակարար ճնշումը բարձրացնելու «ամար անճրաժեշտ է քրթուրներին փորտերով «Հատուկ անվաբուամրացնել: Թակներ (ճողակառչակներ)

.

.

'

.

՝

.

Հարմարեցված,ունի սեկցիոն, դեպի ետ ուղրղվաճ ելուստով բաշխիչ .

.

.

՛

Ատամների ամրացման տեսակը ն Ատամների շրչագարձի ն

Բար ր" վրա, Հորիզոնական ճարթությ

.

.

.

.

շրջաղար

.

ձային

աստ

.

.

.

մակերեսի Հարքությունից ատամների ծայրերի Թրքուրների Ը

ւ

առավելազույն բարձրությունը, արում Փխրեցուցիչի կառավարումը 9 աժ

մմ

ի

արի թո

ւ ներքին տրամագիծը, դլանաձողի տրամագիծը, մ

ւ

,

|

'

|

:

մմ

ր աշխատանքային ընթացքը, ..

ափերը հրկարությունը

ն

թ

'

`

բուլղոզերի

2»:

յ

՝

՝

մասին),

ճետ

.

.

.

: արար կգ րի ոի փուլի սարքավորման

մմ

`

Կ,

բարձրությունը

՛"

։

ծ

.

ի

:

ԲՈՐ

՛

Սիրե լ դեանի

միր

.

տրակտորով ֆիրեցուցիչի

:

'

7--515

36 300

:

տրակտորով ն 7Լ-572 բուլգոզերով փխրեցուցիչի կախովի սարքավորման .

:

՛

71Լ--515Ը 'իխոեցուցիչով 11Լ--687Ը

,

( ըկ-

է բովդոզերը

կարող

բարձրությունը

ւ

յ

ի

առջնից

խորությունը

50)

Ը

հն

սարը

:

|

|

|

բ

շ

,

.

.

.

:

.

.

`

75215

փխրեցուցիչիտեխնիկական բնութագիրը

Գճղագրումը Շրչված

ի

-

.

լղ

-

ի

նանին

որակտոր

Հիդրավլիկ

ի

տրակտորի ետնից

«ողաշերտի առավելագույն

բարձրությունը Հենման թրթուրների մմ. մակերեսից, շրջված չողաչելրւի առավելագույն խորությունը մ գետնի մմ

:

ի

ծջ,

.

Աաաա

.

-

-

.

.

-

ԱԱ,

Զանգվածը, կգ

Սախուվիսարջինը

,

նպատակներով:

,

Մ

ն այլ

,

տրակորի

.

կառավարման ռիոտեիր

նախատեսված է գետնաճողայինն կլիմայական բարդ պայւա ններում Հողային աշխարու ճանապարչներիկառուցման, ռլ ուն ւ է օգտատանքների ճամար: Արդյունավետ կեոո ով գործվել փլվածքներում անցատեղերպատր աստելու, փլվածքի տակ մնացած ապառտարանեերնու քաքստոցները բացելոիի :

ւ

Բազայինմճքենան

տ

՝

:

դախո:/ի ո ազոնդատինը

ռարքավորման կախովի

տրակտոր

Հիդրավլիկ

,

մմ

մէչ.

ուխ

ԱՆ

ՊՐՈ

:

'

զանգվածը,

ն

.

թրցուրների "ենման մմ մակերեսից, Շրջված Հողաշերտի առավել

ո

.

Ն-7102

՛

-

որոն

հռխովի արջի տնլաղրում Շրջվաժ չողաշերաի առավել

|

.

-

՛

,

փ

.

|

'

.

բարձրումյուհը

7,5

'

:

`

ՑԻ ո (տրակտորի

ա Ա)

՛ Փավալայ

.

՛

մլ: 9ավխոաւե

լայնությունը:

Լ

յ

-

Շրջածֆ»ողաշերտը,

Հիդրավլիկ, տրակտորի խցիկից

լ

Հիղրոսիստեժը " խոռ աշխատելիս, Ճնշումը

Բազայինժեքննան

ման Նոավարաան

.

բուլղոզերիտեխնիկական բնութագիոր

Պ--687Շ

ա

ագրեդատինը

.

ՈՐ

.

.

,

վ

-

,

ԻՎ

.

,

տրտադրական վարների ծրկրաշարժճրի,

.

աա.

15215

սնականջները աղքատներ մերացնելու ժամանակլայնորեն օզգտագորՀ ծում են այշնոլիսի բեոնաւմբարձ

Ւ--162.

ինչոյես են

ՃՇ

նան

35094, Ւ--67,

ավտոկոունկները, / կարապիկներ այլ սիստեմներ, որոնք մոմ ում

քաղաքացիական«րաշ պանության

չազելյվածության մեջ:

Ղ-515 Նկ. 50. 1.--515 50.

Շ

փխրեցուցիչով71--687

Շ

բովդոզերը:

միջոցներ,փնչոյիսիք են

817-910

կազմավորումների

ՍՄտորն բերված են առավելարդյունավելւլո բեռնամբարձ Միջոցների տատիկական բնութագրերը: Խ--լ62 ավտոկոունկը (նկ.51) նախատեսված է շինարա-. ն. րականչմոնտաժալյին բճոնման-բնոնաթափման աշխատանքներիՀառմսր։Ավտոկոունկը արող է օգտագործվել թա՝

մ.

Տ

Ալտունին

225.

քրստոցների ու պատսպարանների վրա փլվածքակույտձրի այարրերի անջատելու, ճանապարճների կամուրջներիտարրերի մոնտաժելու։ պաշտպանական շինություններ կառուցեւ ՝

ու

ցանցում քաղաքի, օբյեկտի կոմունալէլեկտրական ն ջացած վրարները վերացնելու այլ նսլատակներով:

լու,

առաւ

շառ-:.

կան շարժաբերը թուլլ է տալիս ապաչովել աշխատանքայինշարժումների Համատեզուժը Է արագություններիինքնուրույն կանոնավորում: կռունկի էլեկտրական սլինման նախատե է փոփոխական ճոսանքի

արտաքին ցանցից

սնման

անցնելու Հնարավորություն:

կռունկը Հադեցած է սլաքի

բեռի բարձրացման «իմնաբեռնման դաշի կան անջատիչներով էլեկտրաՀմ.

ջ

առանց կարկառվածճենբի։ Սաշմանափակիչը ուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կարգավորվում Հ

մեքենավարիխջիկիջ

կռունկի մոնտաժված է Խքճ3-2657 ավտոմեքենայի սիի վրա Մեքենայի շարժարերըԺլեկտրական դիզելն է, բա-: նող մեխանիզմների անճատականկշարժաբերով: Օ»-Անչատա`

սում

մեխանիկական սաճմանափակիչով,որն աղպածովում է սշջ վ խատանքի անվտանգությունը կարկառվածծենքի վրա ն

ն

ոնիվորոալ

դիառպազոնների փոխարկմասիբ: կոունկայինմեխանիչմներ կառավարումն էլեկտրական է: Խ--162

ավտոկռունկիտեխնիկական բնութագիրը

մարմաբերը

դիզել-էլեկտբական, բաղմաշարժիչ

Կր

մանիր

:

զորությունը, կվտ կորնքի բեռնատարողությունը, կզ

ես

ա Աի

'

Սլաբի երկարությունը,մ

:

՛

լ

շճիմնական ազույցներով Բեռիբարձրացման արագությունը, մ/Բոպ Հիմնական սլաքով .

.

յ

ի

.

Նկ.

51 Կ 165 ավտոկռունկը

5--12,2

ճամախականությունիլ չվտույտ/րուղն Կռունկի առավելագույն տրանսպորտային կմ/ժ արագությունիչ Կռունկի մմ ծավալային չափերը, երկարությունը տրանսոլորտային դիբբում Հիմնական «լաքով

.

2,9--10,7

.

.

առավելագույն լայնությունը

մ 1,3

.

մ/ոոպ Դարձային ճէնաճարթակի պատման սլաքով,

:

.

.

ջն

14,18,2Չ2

'

օժանդակ լեռով Բեռի իջեցման արագությունը Հիմնական '

.

՛

`

'

0,34--1

.

լ

.

Նկ.

52.

ՆՅՄ

(Շ--3502

ավտոկռունկը

բարձրությունը տրանսպորտային դիրթում կռունկի զանգվածը Հիմնական սլաքով, կգ

ԷԸՇ--3562

թյունն

Ճ

ունի, ինչ Հ

.

.

-

ավտոկոունկը (նկ. 52)

նույն

կռունկը:

.

..

.

.

21800

նշանակուչ-

կռունկը մոնտաժված է ՔՂՅ--500 ավտոժոբիլի շաասիի մ մբա ն ունի մեխանիզների՞ Հիդրավլիկ շարժաբեր, հրկարությամբ Հիմնական սլաք, վրացուցիչ սարքավորուվ՝

շարժական

երկարացված

սլաք,

սլաք,

աշտարակային-սլաքայինսարք

սլաք,

րբությունը՝

մ,

սրաքի երկարությունը՝

մ

երկարությամբ:

(աշտարակի բարձ9,5 մ) (ալղյութակ 9):

է կոունկի Շարժական սլաքը ասլաճովում կումակտուն Թյունն Ժաննրայխությունը թույլ է ստալիս այն օգտադործել սաշմանավփակ ծրասպարակներում աշխատելիս, ինչը Հատկավես կարնոր է քաղաքային պայմաններում փրկարառ ու

վթարային-վերականգդնմանանձետաձղելի կատարելի ո: շարժաբերումը Մեխանիզմների

աշխատանքներ

Հիդրոխրականացվում միջոցով, որը տտվող՝ միացության ձղորության է կոունմիասին մոնտաժված ընտրության փոխանցիչի Հեւ կի սաւռորին ճենոցին: Բացի այդ, ծիդրոշարժաբերի մեջ են մատնում նախասա`սլանական կավույրը, Հիդրոբաշխիչը, շրջերեսի կափույրները: առլաճովում է ԺելխանիզմՀիդրոբաշթիչն Հիդրոշարժիչները: ների շարժաբերումը, աշխատանքային օսղերացիաների դարձաիոխթումն ճամատեղումը: չդոմ դի

է

դ

ու

Բեռնատար

սլաքային կարասպիկներին շրջադարձի մեխանիզմի արգելակները կալանդավոր են, Ժշտասես փակ: Խցիկլ ունի ջեռուցիչ ն օդափոխիչ Հարմարանքներ: Խցիէ աշխատանքային ճակատի առյաճովում կի կոնստրուկցիան ու

տեսադաշտ: աշխատանքային սարքա կարող է փորադրվել ն աշտոտատնսակներով: Երկարացված ալաքլ մորման բոլոր են տեղափոխվում միասարքավորումը բակայինչսլաքային է տարվում երկա կռունկը Հեռավոր վայր նիվ սկզբունքով: Թուղուլին Փենաձծուրթակի վրա, առանց մասերի բամանելու: լայն

կռունկը

Ճ

ԻԸ-3562

Աղյուսակ լրացուցիչ տեղադրված վրա ավտոմոբիլային կռունկի տեխնիկական բնութագիրը սարքավորման

ւ

նն մն Հիմնակա շարժական սլաքները

Ցուցանիշները ցանիշները

10000.160001 կարկառրված «ենքի վրա կարկարռրված ճենքի 20000--40000 -

առանց

Ալաբի երկարությունը: կնեոի վերելման չոսրձրում

Մունը,

մ

Բեռի բարձրացման

--

24-10

6,75--12,5|

10--»

127,1--2,5

արա-

վալալին

Հ

Խա

ՏՏՀ

Խառ

Է

--

4-10

9,7--20

22---16

18--6

0,5---12,5

«ննաչարքակի Դարձային որղատմուն «աճռախականուժա

|Հ

3000--50Վ1800--400|4000--2000

գությունը, մ/բոպ.

թյունը: պտ/բու-

Հ

ալաքը

ալաթը

Բեռնատարողությունը:կգ

ԹՀՀՅՊ`

3մ

մ

Հ -՞ ՀՀ:

.3

2,58

Օ,15-

մմ

չառիերը,

երկարությունըստրանսպոր10

մ

ալաքով

շարժական

13150

.

ի

11000

սլաքով

(այնությունը

բարձրությունը

կոունկի ղանդգվածը ոլութով, կգ ՀԸ--3662

Ճ

մ 14000

բնութագիբը

տեխնիկական

ավտոկռունկի

Շարժիչի տեսակը

`

ԿՈԲՂՅ--236

.

»ղորությունը, կվտ մեխանիզմների՝ շարժաբերի աշհբսատանքային Համար ընտրված Հզորությունը,կվտ :

.

.

132,3

-

-

.

.

.

-

.

երկրաշարժերիչ ալսոադրականվթարների Հչետնանքների վերացման, ինչոլնս նան պատնեշների ամբարտակների կառուցման ժամամոակկիրառվում են թրթուրավոր ավաս մոբիլային անիվներով բեռնիչներ: կգ թեռնատարողությամբ Ա--574 միաշեեփ նա կատայինբեռնիչը(նկ. 53) նախատեսված է ոչ կարծի (փխրուն) բնաշողերի մանրացված կարծր նյույերն ու օգտակար ճանածոներըտրանսպորտային միջոցների: ու բուն» կերի վրա բեռնելու, ծրապարակները «արքելոււ բնաձճողը (խիճը, մանրախիճըչ ավազի) ե ճանապարձաշինականայլ Ո նյութերը ԱՊԵԼԼ տարածություններ տեղափոխելու, ու մշակելու, փոսորակներն կարգի բնաճողերը նինաշերտերի խրամատներըքանդելու ն լցնելու ճամար ու

ու

ԷՀ

ՀԱ

ՀԱՄ ի

ն

թ՞

աին

Սաո

Է:12»

ՐԵշ խեազ արան աԱ

2.

(ՀԱԲ

ՄԻ

Մ.

կ.

58. 1--574

ատ

ն

ճիդրավլիկ

Շերեիր զոդված մի կոնստրուկցիա էչ որի ատամների մմ Հառտությամբ, «ռորմալկտրիչ մառր ձուլված ք 3--4 տով» կամ ստալինիտով։ Շներեիի հտնամասում կան բիլքանցքներով կողեր՝ այն սլաքին ն դարձման մեխանիզմի բարշակներին ամրացկելուՀամար: Սլոբը ծառայում է բեռնիչի աշխատող մասի ամրացման ն բարձրացման Համար: Այն իրենից ներկայացնում է թիթեղյա զոդված կոնստրուկցիաչորը բաղկացածէ կորացվա. ծատմածբի երկու չորսուներից (ոջ ի: ձոռիւ)։ Զորսուները ժիմյանց միացված են խողովակաձե Հաովածքի կալով: Սլաքի առաջամասում կան դաճուկանման «Հենակներ,որոնը նյութը դատարկելիս կոմ վերցնելիս Հճոուժ են գետնի վրու: Դարձման ժեխանիղմը կազմվածէ Հաստ աթիեզ ռլողպատից պատրաստված լծակներից, թարշակներից ն շտանդներից: Պաշտպանական շարժիչի ռողիատորը սպաշսարքը պանում է սլատաճականվնասվածքներից: Պորտալնիրենից ներկալացանումէ սլաքների ամրացման Համար սոնիներով, սլաքի բարձրացման ն չերեւ:" փջնեցմանՀչիդրողլանննրովթիթեղյա ղողված կոնպթրուկցիո Պորտալը ծենարանին են ամրացնում րոլտերով նկ մասոնեբով, «ննարանն ամրացվածէ տրակտորիշրջանակի վրա։ Բոնիչի ճիղրոսիատիմն ունի սլարի բարձրացման երկու Ֆ. շերեխի ու դրոսելի դարձման նուլնպես երկու ճիդրոգլան|

.

բեռնիչը

սիստեմից:

պորտալից

ներ: Աշխատանբույինսարքավորմանկառավարումն իրակա-

Տ)

ԱԱ

ժարմարանքից։ պաշտպանական

։

նացվում է լրաշխիչի մղակներովԺիացած ն ձախից տրակ տորի խցիկում սոանհզադրված լծակների օգնությամբ: ՛

21--874

բեռնիչի տեխնիկականբնութագիրը

Բնոնիչը կարող է օռոռադործվել ճանապարճային,ոռոգ ման նե գյուղատնտեսական ձողային աշթատանքներում: ունիվերսալ, միաշէրեփ, Բեռնման ճակատային սարքը մոնտաժված է րնքացքը դանդաղեցնող Քեռնատարողությունը, հ կզ կնկորմալ Հարիմարանք լայնության խքրքուրներ ունեցող Քեռնիչի ղարսակուտակ արտադրողականությունը, վրա: կախովի 11-75 թ. Ըշ տրակտորի Հարմարանքը ռորան նյութի վշակման դեպբում, մՅ/ժամ կաղմվածէ շերեփից, սլաքից, դարձման մեխանիզմից: Շէրեփը .

՛

.

րւարողունակությունը,մ' բնոնաքավման

'

՛

բարձրությունը,

'

'

մմ

'

'

'

'

:

,

'

,

հլրամասի երկարությունը բեռնաթավման առավելագույն դեպքում, մմ բարձրության բեռնարափմանանկյունը բեռնաթափման առավելաղդույն աստ բարձրության դեքում, ետ տանելու առավելագույն անկյունը Բազային տրակտորի շարժիչի ճգորությունը, կվտ

Լ

:

ի

։

ւ

,

,

Ը

ւ

`

,

ւ

«0

յ

Շարժմանարադությունը,կմ/ժ

առաջ

.:

ետ

ւ.

'

.

'

չափերը, մմ Շավալային երկարությունը

լայնությունը

բարձրությունը

.

.

.

-

.

.

'

'

,

յ

ի

'

Բեռնիչիղանդվածը լցավորված

ի

.

'

յ

-

.

վիճակում, կգ

.

ի

'

:

.

,

:

ի

'

3,3--10,» 4.38

:

,

յ

:

,

յ

,

ի

521:

|

:

ւ

ն

,

:

9425.

ւ

ի

ՀԱՎԵԼՎԱԾ՝

ՀԻՄՆԱԿԱՆ

ԹՅԱՆ

ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

ՀՐՇԵՋ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒ.ԱՆՏԱՌՆԵՐԻ

ՑՈՒՑՈՒՐՆԵՐ ՀԱԿԱՀՐԴԵՀԱՅԻՆ

ԵՎ

ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ

ՊՐՈՖԻԼԱԿՏԻԿԱՅԻՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Հաս

են

տնդերում, չոր խուտով ծածկված վայրերում, ինչսլնա նան ծառերի սազարքներիտակ: Մնացած վայբնրում խարույկ վառել թույլատրվում է 0,5 մ-ից ոչ պակաս լայնությամբ Ճանքաբացված(այսինքն՝ Հանքաշերտից Խարույկի վրա պետք մաքրված) Հողաշերտովեզերված ճիապարակներում: է ջանասիրարար ճող կամ ջուր լցնել, մինչե ռր այն լրիվ Հանդչիչ Անչըառվետների րաժեշտության դեպքում աշխատավորների դորձծադիրկոմիտեների կարող են անտառի որոշակի ճատվածներում կամ արգելել ճրդեճավտանդ սեզոնի որոշակի ժամանակամիջոցներում լրիվ խարույկ վառելը: Բ) վառվող լուցկիներ, ծխախոտի մնացորղներ նետել անտառում կամ թափվել ծխամորճի ժնջ ղզտնվոզտաք մոխիրը: գ) որսի ընքացրում զյուրավառ կամ փառղ նյութերից խյաններ օդղտաղդործել. կամ բենդինով, նավթով ե դյուրավառ այլ շելուղոռ դ) անտառում ղուկներով Հաղեցված նյութեր թողնել ճատուկ դրա ճամար չնախատեսված տեղերում. ե) շարժիչն աշխատելու ժամանակ ներքին այրման շարժիչների րբաքերը լցավորել անտառում, շարժիչի սնման անսարք սիստեմով մեքենա ներ օգտագործել, ինչպես նան վառելանյութով լցավորվող մեբննաների մուտ ծխել կամ օգավել բաց կրակից: ... 2. Բչ դյուղատնտկսական ձեռնարկություններինչ կազմակերպու-

ման

դեպուտատների

մ ուններին ր

տատվել փել

ա) խարույկներ վառել փշատերմ, մատղաշ անտառներում, վնասված (ճողմակործանծառերի մոտ), տորֆավալրերումչ անտառաճատվածներում կորվելիք անտառամասերում ե ռ"լատրաստիփայտանյութի աուում ոաատ Հ

Ս ՍՀՄ

ճիմնարկություններին, ր ն

նե

ինչպես Հ4

նան

քաղաթացիներին աղաջաց ն

ր

Օար-

անտառների «րչնջ անվտանգության կանոնե մարգագետինների գելվում է ծառերի տակ այրել անտառաբացատների ները,- որոնք անտառներում աշխատանքներ կամ կուլտուր-մասսայական. խոտը, անտառում եղած խոզանը: ա միջոցառումներ բոլոր իրականացնու ձեռնարկություններին, ՅՑ. Ձեռնարկությունները, կազմակերպություները ն Հիմնարկությունկազն մակերպություններին ինչո նս նան անտառ եկած Հիմնարկություններին, ները պարտավոր հն՝ բոլոր քաղաքացիներին պարտավորեցնում են կատարել Հրշեջ անվոանա) անտառում նավատարներ ե ճանալարձճներ, դաղզատարներ: դության սաճմանված պաճանջներնու Հակածրդետ իդեճայլին միջողառումնե մքորքատարեքը կառուցելիս, էլեկտրաճաղորդման, կապի տադիոֆիկացՍՍՀՄ ՄինիստրներիխԽործրդի անտառա Բացի այյ, ման զծեր հ այլ կոմունիկացիաներ անցկացնելիս մաքրել գետնին մնապետական կոմիտեն մշակել է ցած փայտելենը ն փյոս դյուրավառ նյութերը անտառտնտեսությունների տիկայի ցուցումներ, որոնցով կարգավորվումէ ե ժամկետներոսի1: կողմից ճմանված կարգով Ա: խ ռայությունների

հաաա

անտառների ոիո Հակածրդեճային Ի անտառածրչերային ՞

:

աշխատանքը:

ՍտորեՀամառոտակիշարադրված

ությունը: ունը

է

այդ

փաստանղթերիբովանդա-

ն Հրշեջ անվտանգության ճԲակաճրդեճային պրոֆիլակտիկայիպաճանջները 1.

Հրդեճավտանդ ռնզոնում, այսինքն՝

անտառում

գալը,

արգելվում է.

Ի) դյուրավառ նյութերը

տասխան

ձյան

ծածկույքը

ն

քատյուղերը անտառում

ամաններում, ստանդարտ Ի Ր

փակ

Այստեղ ազին

1.

ճալվելու ռպլաճից մինչեաշնան կայում:անձրնային Հա հղանակի ստատվելը: կամ ձյան

սա

`

նե այսուճետե

Հճասկանալայն բոլոր Հիմնարկները, անկախ որոնք իրականացնում են

Հրդեճավտանդ իդ

«անտառտնտեսությունննը» Ան

պաճել ճամապա-

գ

սեզոնում զ

ասելո

ա՛ն դրանց

ետք գործ

է

ն ձեռնարկություններըչ կաղզմակերպությունները

նրանց գերատեսչական պատկանելությունիցչ անտառին տնոհսության կառավարումը, ժիջ-

կոլտնտեսայինանտառտնտեսությունները (անտառասլետությունների)» ւ

ինչպես

նան

կոլանտեսությունները, որոնց ողերում

անտառներ, կանչ

արաան

արա

24ԱԱ

այտեղեն, անապետ: պաշատեղերը մաքրել բուսածածկու վառ այլ նլուքերից, ոլատել ճանքաբացվածճողաչշերտով. զ) կոճղերը պայթուցիկ նյուքերի օդնուրյամբ արմատախիլ անելիս անտառատնառայուննրին վաղօրոք տեղյակ պա'հլ| աշսատանքների կատարման տեղի ու ժամանակի մասին. դ) անտառներում աշխատանքներ կատարելու վայրերում, օբյեկտնեբրոմ ն կուլտուր-մասսայլական այլ միջոցառումների անցկացման դուտիչ ննրում ունենալ ճակաճրդեչային սարքավորումներըն անտառային "րդեչների Հանդցնելու միջոցներ ՍՍՀՄ Մինիստրների խորճրդի անտառային տնտեսության պետական կոմիտեի ն ՍՍՀՄ ներքին դործերի մինիստրության կողմից "աստատված նորմաների "ամաձայն, "«իշատակված սարքավորումներն ու միջոցները ճրդեչավտանդ սեղոնում լիովին պատրաստ Այն ռլաճել ան'ապաղ ղզործադրելու ամար։ կազմակերպությունները, ձեռնարկություններն ու «իմնարկությունները, որոնը "ամար անտառային ճրշեջ սարքավորումների ու միջոցների աղպաչուվտաննորմաներ չեն ռոաշհ օբմանվել, պարտավոր էն աշխատանքների կատարման վայրերում յեկաներու: ունենալ «իմնական "րշեջ միջոցներ (չրով լի տակառներ, ավազով լցված արկղեր, կրակմարիչներ, կացիններ, բաշեր։ ցախավելներ -

այլն).

ն

անտառում հ) »րդերավփուսնդսեզոնում ձնոնարկություններում, խատանցներ կատարող առանձին ատորաբամայումներում, ինչսլես անտասում ամաններում բանվորնենրից, ծաղալողներիը հ զվատնվող Քաղաքացիներիցստեղծել կամավոր "րշեջ դրուժինաներ:

ռյադաննլով /

մ .

կիի

ն

ի

միայն

առել լ

է

բիցփոխագրվա ան սաշմանված

բնահամաոիրի

4.

կարգով

ճետե

աշ

:

ոչ

Հ

Լ

ն

:

Ի

չեռավորո

սլակաս

թյուն մրա

րո"

վան

,

Հրապարակների շրջակա տարածությունը փորվա քն րի նամ մնասլետք է մաքրել չորացած ծառերից, խշուրներից, ձառաչատման ---ՉՍ20 մ շառավղով ն եղզերել Ս հրից մ քորլննրիը ն ւի տարածություններում, չոր ոդերու մ ո ո լամ ունյամբ անջաբայված դոբից ոչ

Բ) |

|

Անա

/

'

Ան ր

ո

ո ո" ո Բորա» " ավաս

է

"

անտառ

ռերն

տրի

լ

տվու

ո) ողէմավտանց

,

-

Խի վառն միայն խքույլատրվու Իզաանձրնոտ եղանակին, ճատուկ սոանձնացրած անձանց ճսկոազ»չող ում կամ ներքո Զի թույլատրվում աղբն այրել չորային ժամանակաշրջանգ

սհղոնում դ

ա

ղբի

է

յ

դության ներում: ծ.

ն Այն ձեռնարկությունների, կաղզմակերպությունների ճիմնարկու-

են կատարում կամ օրըչունների ղեկավարները, որոնթ աշխատանքներ կուլտուր-մասսայական ն այլ միջոցառումեկտներ ունեն անտասմերում, ՛

|

աշխատա շխատանքի րակչական տիարակչական

տեղական քովրոնծրի դեպուտատների Աշխատավորեքրի

ննա

ակումբներում,

տներում,

Հ

ԵՐ

ո հաղմավորա Մորոուն դպրոյներում,

գրադարաններում,

անկյուններում, սանատորիաներում,դան. պիոներականճամբարչ տուրիստական բազաներում, տներում, դրստյան ն կավմակերպությունների արներում, տեղական ձեռնարկությունների ճետ նան կրակի անտառի նշանակության, տադրականչենթերում, ինչպես ռպլաճշպանման վարվելու ն շրշեջ անվտանղության պաճանջների ղդույշ անցկացման վալդուլոմասսայլականն այլ միջոցառումների թեմաներով ոլեոք է դարձնել անտաոնիչ րերում:Րնզ որում ճատուկ ուշադրություն նրա վերացմանեղանակների բում Դրղե՞ի առաջացման պատճառների, բննարկմունը, րզե՞ի մառին անտառային պաճպանությանը տեղական միլիցիայի ն իշխանության անտառտնտեսության կաղմակերոլություններին, նան անտառային տեղական մարժիններին տեղեկացնելու կարդին, ինչպես Հրդեշներր Հանզցնելու եղանակներին, այղ թվում օգտագործելով ձեռքի ղեկուցումներն ու ռակ եղած միջոցները: Այդպիսի դասախոսությունները, ղրուլցյները անչձրաժեշտ է հաղորդել նան տեղական ռաղիոտրանսլյացիոն

ընքերցարաններում,կարմիր

:

աճող ւ

դաս

րո

տուրայլ

Տ

աճած

ու

Բացատրակաճ ։ացատրակա ն

այ

մանները.

անտառ

նե :«իմնարկուինչոլես անվտանգության կանոնների, Պրշեջ թյուններիաշխատողներին միուրենական ն ավտոնոմ ճանրապեչ ՍՍՀՄ Մինիստրների /որչրդի նան Միխիսորնելի խոր չուրդների, աշխատավորհերիդեպուտատսռությունների երկրամամուլին ն շրջանույին ռովեոհերի՝ անտարները մարվային, ների բացատրմանը: ճրդգեճիցպադահելու վերաբերող որոշումների

7:

`

ավոր

ետրիըց

չրջակայրում

կաղզմակերոլությունների ձեռնարկությունների, կատարող

նան

ԻՐ (տորվածջներ Արան կամ պետք է չրապարուկներ) փջշատերհ ծառերից կամ բան" " ր ո աարի արա ին սաղարքավոր ծառերից 22:

"Ն մարի,

»

,

«իջ»ծառայողներին Հակաճրդեր

անտառներում ցառումների մասնակիցներին Հրառդանդավորել ն անտառային ռիդեշը վին անվտանդությանկանոնների պաճպանման մասին: նան եղանակների դրանք ձանղցնելու ինչոլես կանխելու, վերաբերյալ բա6. Անտառային Հրդեճր կանխելու միջոցառումների ենթացքումկ տարվա ամբողջ է տարվի ցատրականաշխատանք արետք շատնասգես ուժեղացվի ճրղե ճավտանդ սեզոնում: անտառում աշխատանքներ Հատուկ ուշադրություն պետք Է դարձվի

ձները Բանճնարարվող

կարելի աղբը «ատկացված տարածություններումյ ւ

անտառի

շրջանի Համ ուր դպատսխանատու անձինթ որդնեչավտանգ ների անցկացման պարտա առաջ զգալուց դուրս անտառ կամ մեկնելուց այնտեղից սկղբում կամ կոպտմասսայայան վոր են բանվորներին,

Ն

|

'

ցանցերով ե Հեռուստատեսությամբ: ՝

Վ.բոշիշլալ թեմաներով անճատական ղրուլցներ անցկացնել Թուրիոոքաղաքացիների, Հանգատացող բանվորների, աշխատող առում այլն: ների շ

ջ.

նտ

:

ան-

ն

ճրդեչների անտառային երկրի անտառային չարստությունների, ն պայքարի Հասցրած վնասի, վերջիններիս առաջացման պատճառների

3. Մեր

ԱԴԻԴՈՀ ումզե ջոցառումների թեմաներով ստեղծել կ լայնորեն ցդուցադինլկինոնկարՀ միջոցա :

.

,

աարի անր թերթիկներ

վերոչիշլալ

տարածել պլակատներ,

նյութեր:

տպաքանա

ե

ճրդեճային մեծ վտանդի չրջանում եղանակով պայմանավորված ստորա. տեղական աժանումների Հետ ճամաձայնե ոլետավաոտեսչության դապաանտառային ան դրվում վում ր իմ ոտ հանապար» նելով, փ անտառի կաղմավտուեսչություններից նության աշխատողներիցն շճառարակական

ԵՂ

տան Հրդեշի առաջացման ղմա վարվելու ճետնանքների մասին տարարություններ փակցնել աշխատավորնե

ՃԵ

ծ

«

աշխատողները անտառայինպաՀպանության ձայտնաբերելու դեոլբում "

րում

պարտավոր են վերացնել դրանք ն սաշմանված ձնով ակտ կաղզժելդործող »բենոդրությանը Համաղատասխանմեղավորներինսպատառխթանատվությ ենքարկելու ճամար:

ու ճանապարճներին Քոր վուժ։ Անտառային «րդետներիմասին Հիշնցնող էմբլեմներ պատրաստել, աեղաղզրելճանապարչների մոտ ն տարածել բնակավայրերում: 6, Հրդեճավտանգ 4 ճաղորդումներ ժ նե ամբողչ սեզոնում ամենօրյա իյա կազմա 7,

,

լ

կերպել տեղական ոաղիոյով,

օդերնհութաբանական շաղորդագրություն ու եղանակի տեսություն անտառաճրդեճային վտանգի Հրռեշ ստ եղան մասին, իսկ, սկսած Յ-րդ կարգի ըդե՞ի վտան մանների որստեմատիկ Հաղորդումներով շազում անել տնզական ցանցով բնակավա մնրձրաղաբային ԶՕ0գնադքննրում, ավտոբուսներում, կաքուղային կայարաններում, ջրային տրանսպորտի ն ձայնաուժ հեռաանտառային շրջաններում, ինչոլես նան մեգաֆոննե ցուցիչ սարբերի օդնությամբ՝ վերգետնյա /արելությա ավտոժնթենաներում,ինքնաքիոներում ն 2. Լուցկու տուփերի ն մասսայական օղտադործման այլ առա «է վրա վետելել ն տարածել անտառների պապանման ն չ րդոշ իը հախաղդուջանալու կոչեր պարունակող նկարներ ու տեքստեր, փվոսե չ տային ժրարների վրա օգտագործել Հակաճշրդեչային տեքստեր Ց. Անտառինշանակության, անտառներին չ անաառային Հրդեւների կանխման եղանակների ու ժիջողների ն ի ր ա ե, ար դեմ պայքարի վերաբերյալ անտառտնտեսություններում արդոքոչտեսությունների գրասհնլակներում, դգլուղականակումբներում ն գալրոցճան գատավայրերում է ներում, ինչպես նան աշթատավորնէ, /որների մասսայական կաղմակերպել ցուցաշանդեսներ ու ստենդներ: միամամանակ

տալ

կանխելու

ճրդեճների տարածումը

Միջոցառումներ անտառներում

-

ի

լ

թեան ին տարա

ծն

նան քաղաքացիներին նախա ված շոկիչ պոստեր՝վարորդներին,ինչես Համար: օղուշացինլու Տ. Անտառում անվտանգության կանոններիխախտումներ րշեջ

Հան

է Հանապարծեն

Ջի

աաա բոան ռր Ն ոք ս տեղամասերինաիարի աարի ". ար-

Անտառում

8.

ոթա գամ

Արոռ

վայրերում`սլարչմարդաշատ

2.

ե

Հ

ն առավել ճանապարճներին

կություն:

՛

արածի աաա ըեժաներով:Մասսայական

նան

նչպես

ներ, կինուղլակատներ, ղրառլոզիտիվներ: 4. Տեղական պարբերական մամուլում ն դատի թերթերում Հչրապաւ ն : ան դիտական աշխատողներխանտառային պաճպանունյան աշխա, տնտեսությանմյուս մասնագետների ճողվածները

ուղղությամբ

Անտառների ճրդեւակայունությանբարձրացման Աննա սանիտարական աշխատանբըների անցկացումը ռադիտտրանալլացիոն րր անտառային ֆոնդի տնրիտոաղրի մարումը, հնչպու առատննրում բ» րոլքչրոաներում "հարավոր Հիդերների տարածումը րիայում ճամար ձեռնարկել

1.

-

'

ե

ննրառյալ

Ժիջոյներ,

ան-

նան

է

մամահաակող ատնեղծել Հրդեճների կառուցել Հակարղերային արգելքների սիստեմ, անտառներում

հավաճանգիատներում ։

ԱՆ ոնարի ար ողդաթիոներում, աո աի» ոի դ.

'

՛

Է

(

Դ

:

թար Հրդնատճաոած Դոն ք |

,

,

/

`

ն աեզափակումնոողաչովող ճանապար"ների ջրամբարներիցանը: ծերն, եղանակի պալմանենըից կախված, Հրդեշների առաջացման միռուվննական հն աղվտոնու ն տարածման ժնծ աղառնալիք կա, ապա հ անտաստոնտեսություներկրամասերի մարդերի ճանբապեոությունների, կ հն մտցնել ժիուք.ննե րը հ պարտավոր ների ն մինիստրներիխորճուրդները»փարվպային նական չանրաղետությունների արադ

2.

ւ

մարմինն

է.լ

Արոր ա վա ո

ո

ճրշեջ

անվտանգության կանոնների

պաճպանման

ն

կատարման միջոցառումների ակաճրդեճային

վերաճսկողության Բիմնականպաճանջները յ

՛

չո ան Հրշեջ Անտառներում անվ

իրականացման թյան րականացման

է

թ

" ում

կանոննե աա

,

«ազպանման '

մ

կատարման վերաճսկողուանտաոտնտեսություններըանտառամթերման եա մանե Ժ էն Մշտական դիտարկումներ, ոց

«ափ ճամար

ոռ

ւմների

մլուռաշխատավայրն մակե

ն

եե ժիջո,ածմանված

ճակարդնչային

ռ

ւ

առաջարկություններ ի

արդելելու

Վրկրամառային գորձաղիր կոժիտեները՝ ժամժանակավորածլես նտի ժամանակա Բրասդչությանն տրանսպորտիմուտքը անտաս, ինչպես վորապես վադարեցիելուառանձին ճողամասերիյանտասադչետությունների տերիտորիանհրումկատարվող մոշխաոոորի

խական յոր Կահջոորիը :

։

յլաշտպանությանշտաբ" քաղաբացիական Անտառստետեսությունները ծառայությունների "նտ րջեջ թաղաթայիական /լաշտղանության ձերի Համաուծնղըէ րզեւային իրադրու ահ երկարաժամկետանստուքյան իման տարվա Բ մշ որսկաս, բան (ուրաթաչյուր Վրա պարտավոր ենի մշտաել անտուռուչին ննբկալարեյղ հոտաոասսմանը մարտ ամիսր շիջդործկոմի կազորաշաալահության 2Հիդեճների"անդյնելու դորձում րաղզաթուցիական ն ներգրավման ուներառիվ ն «լի անձնակաղմի ունիուի Ժավորումների ոլրոպլանների,ինչպեռ հան ամբողջ "րդեչավասեզ սեղոնի բնքացթում նաղոագծում Պլահների նուխուգձերը: սլանների ֆիլակտիկ միջորառումների որոնց ամրացված են անտառային տելահշում են այն բնակավայրերը» 3.

ն

է

Ա

,

'

/

/

/

ի

մասերը.

|

բաշ քաղաքացիականդլաշտսանությանայն կուլմավորումների Պօ»

նակր, որոնթ շրջղորժկոմների որոշմամբ կարող են ներգրավվել (տնխհիկայլով :անգերձ) "րդերր :անդգցնելուաշխատանքներում, ն կավժավոհժմենըի :սվաքակետերը. տեղական ձեռնաթկությունները։ կաղմակերդովոլունեերն «բմնարկությունները, որոնք պարտավոր են տրամադրել '

պաշտպանության անտառա-չ Քաղաքացիական Հրդերայինվտանգի կարդը|չրշեջ ծառայությունների ն կազմավորումների աշխատանքի կարգորոշումը

ռւ.

յնխսհիկա (րովզովերներ, դեեջ մնթենաննը ն այլն).

Հողամշակման գործիքներով

տրակտորներ, կազմավորումներիանձնակաղժի սննդի կազհոներոլման ն բժշկական օգնության կարգր. բնակչությանը տեղեկացնելու ն նանը :'ավացջելու,տնթանինանբերելու ն Հրդերւները"անդգնելու աշխայ,անքների ղեկավարման «ամար պատասխանատուանձինք: /. ռեղոնում անտառների ճրշեջ վաճոլանության բոլոր Հրգե՞ավատնդգ ԴԽառալություններիկաղզմակերոլական պատրաստականությունըն աշխաատաքի ճիշա կարգավորումը կարնորագույն նախապայման եր, որոնք նն տալիս կանխել անոառային "ճրդե՞ներիառաջացումը, ժամանաուլ կին բաղաճալտել ն վերացնել դրանք: 5. Անտառների «ակարդեճային աշխատանջները սլաղանումյան ոիջո կարգավորելու ճամար անտարտնտեսությունները պարտավոր նն «րդետվտանդ սեղոնի ընիացքում ապա՞ովել մոտակա օղերեուքարանադու կայաններից «րդե՞ի վտանգավորության (րստ եղանակի պայմանԽերի) աստիճանի վերաբերյալ ամենօրյա ինֆորմացզիայի ոռացուժը:

Հրշեջ անվտանգության կանոնների պա՞(կոմպլեքսալին ցուցավերաչակելու Համարճրդեճավոանղ սպանումբ ի նչն Ֆիշը՝ 300)--վտանդի աշխատավայրերումկատարվում է վերգետնյա բացակայություն ոլարեկություն:Ավիացիոն պարեկություն չի եղած «րդեչների վիճակը վերաշրոչ տարվում: կելու ն դրանք «ճանղդցնելու գործով դրազված չամար կաւ ատլու խմբերին օգնություն ցույց են կտատրվել առանձին քոիչքներ: Թոռիչքբող ենը կարող են կառարվել հան "ճքդեչավաոանդ անվտանղդության աշխատավայրերում րշեջ կանոնների սվայպանմանը վնրասկելու նոաչ ատկով։ Հրշեջ պիտակետերում Ճճենքաղաուրյուն չի նախատեսվում: Վերդետելա ն ավիացիոն Հրշեջ խմբերը, եքն զրանք վրաղված չեն 1.

»

Քաղաքացիական պաշտպանության անտառաճնըշեջ ծառայությունների ն

,

կազմավորումների աշխատանքների կարգորոշումը

լով:

Բոռ

եղանակի լալմանենըի "ճրդներիվիոանգցավորությանաստրոանը դնա՛ատվում է կոմպլերոային ցույանիչով, որը ճաշվի է առնում միաղումարի օդերհութարանական այն բնութագրումների (օդի ջերմաստիճան, շագի առտտիճան), որոնք ազղում եհ դգլուրավառանտարանյութերիխոնա

վության փոփոխման վրաչ ն չոր օրերբ թիվի (9:5 մմ-ից պակաս տեդուժներով օրերի): 0ղերհութարանականկայանները ինֆորմացիա են տալիս Ճաշվողական կոմպլեքսային ցուցանիշի կամ տվյալ օրվա եղանակի բնութաղրումների ձրով (օդի ջերմաստիճանը, շաղի աստիճանի նշանակությունը, տեղումհերի քանակը ն այլն), որոնցից ելնելով էլ անտառտնտեսություններում կարոզ են չաշվել այղ ցուցանիշը: Հրդեչի վտանգավորության կարդր որոշում են Հաշվողական կոմպլնքսային ցուցանիշի մեժությամբ նե կերկայլումս ընդունված սանդղակով: Հողմային վտանգի կարգից ելնելով էլ կարզորոլվում է անտառաշրչեջ ծառայությունների աշխատանքը ն սաշմանվում է քաղաքացիականսպաշո-չ սյանության կազմավորումների ներդրավման ճավանականությունը ճրդենհներիղեմ պայբարի «ամար: Ստորնեբերված եի ցուցումներ քաղաքաղիական պաշտպանության անտառային Հրշեջ ծառայությունների ն կազմավորումների աշխատանքներիկարգորոշման վերաբերյալ, կախված անտաոի գրդեծայինվտանգիկարգից:

նախկինում ծաղզած «րդիչները Հանդքնելու զոր ձով, զրաղվում նն մարդումներով, ճանդերձանթը ն :րչեջ տեխնիկան հախապատրաստե-

11.

է կատարվում սլարեկություն ճրդեճային 7-ին

(կոժապլնքոային,ցույա-

աեզամասենիշը՝ 301--1000)--՞րդեչի|ն 2-րդ կարզի վտանգավորության նան մասսալաաշխատավորների բում, ինչպես փոռթր վտանգ կան

11--

ճանդատի անտառավայրերում (ժամը

անցկացվում պարեկությունն 17-ը): Ավիացիոն` 1--2 ժեկ, հոկ Հրգեշննըի առկայության օրի դեպքում

կեսօրին ժամը 11-ից նախատեսվումէ Հրշեջ կետերում

ամնն

Ժինչե 1-թ

օր,

սայմանել Հերքասլա՞ություն ն

է

ինքնացիոների

չրդեչների ուղղաթիռներիանձնակաղմերից

Համար: ընդունելու վերաբերյալ զեկույցներ հն ավիացիոն րշեջ խմբերը վերգետնյա եքն 11-ից պրաղվածչեն Հրդեք Հանգդնելով, ժամը

Հերքապաճության զտնվում են վբաղվում են մարզումներով» վալրերուժ տեխնիկան ն :Հանդերձանքը նախապատրաս-

մինչհ

12-ր

ն

ուելով:

Վերդետնյապարհկությունը քու711. (կոմպյեքտային

Փանիշը՝ 1001-ից

2000)--

մինչե Հրդեճի միջին

միոանդ

վում ժամը 10-ից մինչե

անց

է

ն ինքնաթիռների իսկ պարեկային ընթացբում։ դեկույցների անձնակազմերից ուղղաքիոների 20-ը:

կաց:

19-ը ճրղետավտան

ընդունմանկետերում`ժամը 9-ից մինչն

աան:

առաջին երեք կարդի տեղամասերում ն նապես ուժեղացվում է այն վայրերում, ուր մեծ աշխատանքներ են կատարվում նհ տր է թվով բնակչություն Ավիացիոն պարեկությունն իրականացվում է օրեկան 1--ֆ անդամ, ժաժը 10-ից մինչե 12-ը: Հրշեջ դիտակետերում «երթապաճությունը նախատես ված է ժամը 10-ից մինչն 19-ը, զեկույցների ընդունման կնտերում՝ ժամը 10-ից 12-ի

այցելում:

ավիացիոն խմբերը, Վերդետնյա չեն զիաղված

եթե

,

տեխնիկան վիճակում: Ավիադիոն խմբերը: երն ոլարոր Հանդցդրանք ըոիչբի մեջ չեն կամ Հրդեճները է Հերքաննլու զործով չել զբաղվոժ, ոլետք ն կից օպերատիվբաժանմունքներին սպաճեն Անտառտնտեսուպատրաստա լինեն թռիչքի Հրշեջ խմբերը պեոք է թյուններիռլածնստաւյին Հրդեւի ծադման շնարավոչնախաղգուշացվեն ն մարտական լիակատար մառին բուքյան այո

նրանք

տրդնչր ճանդցնելով, լրիվ կազմով, ժամը 10.ից 19-ր դաոնվումեն երքապարության վայրերում: Այլ ձեռնարկություններից ն նազժակերսպություններից, ինչպես նան բնակչության կազմից ներգրավված քաղաքացիական սլաշտպանության պատեստայինխմբերի ն կաղմավորումների Համար ճակաչրդետայքնգովքն ու տրանօոլորոխ ժիջոցները պետբ է ստուգվեն ն պատրաստ վիճակի բերվեն Տեղական ցանցով ն անտառների դիռտրանսլլացիոն ավիացիոն պաշտդյանության ինքնաթիոներում հ ուղղաքիոներում տեղադրված ձայնաուժեղացուցիչ սարքերի օգնությամբ պարբերաբար կրակի ճետ իշնցումներ են արվում անտառում զգույշ վարվելու ան»չբաժեշչտությանմառիջ։

լ

բերվեն: նրանց պատրաստության

47.

(կոմպլեքսային

Ֆիշը՝

ցուցաչ

4001-ից

պետք է

գնացքներումն

«տանդ

նե

ուղղաթիռներից

Հիշեցումները ճնշված տրվում պարբերաբար կաղդրասենյակներում Անտառտնտեսությունների անձանց մակերպվում է պատառխանատու

այլ

"եր-

օրերին՝ աշլխաաշխատանջային թապղաճություն

տանքն ավարտելուցՀետո մինչն ժամը 24-ը, իսկ ե տոն օրերին՝ժար 92-ից մինչն Հանցգտտյան

ճասարակակա Անտասի մոտւրի մոտ: 4-ը: կարդի օյամոլանությանծառայության (նԳՄ

Հավաձայնությամ մարժբնների) են աղդանշանային վաճաններ տեղադրվում տնղական

:

երքավաշությունը լուլս

Հատուկ թռիչքների

են

կաս, բան երկու անդամ:

սաճմանված է օրվա ամրողջ

ե

ժամանակ ինքնաքիոներիը

չության այցելած վայրերում, անկախ այդ տեդամասերի «Հրդեւային վտանգի կարգից: Ավիացիոնպարեկությունը իրականացվում է յուրաքանչյուր երքուղիով օրական ոչ պա-

Հրշեջղիտակետերում

ավտորուսաավտորուսներում:

Փարեկային վայրերինր

տանքների կաոտարման, պաշնստների մեծ վր12000)--Հրդեչի օրյեկտների տեղադրման, ինչպես նան բնակե

նան ժերձրաղաբույին կազմակերպվեն

անտառի այն շրջաններում չի» կանդառնէրույ, ն ար բնակա են բաղաններին մուտ որոնք

Վերգետնյա պարեկություն տարվում է ժամը 8-ից մինչե 24-ը անտառներում աշխրա-

մինչե

կցված Հրշեջ

միջոցները պնտբ է տրանսպորտային դուլրի ն լխամբերիաշխադոնվեն լինեն տտռւդված մոտիկ: Ռադիոտիտավայրերումկամ դրանց է նրկու-երեջ պետք ցանցերով թանալյացիոն անտառում կրակի ճետ զգույշ Հաղորղումտրվի վարվելու մասին: Այդպիսի Հաղորդումնե ն

ո-

ի

Հրդեճը Վերգնտնլա խմբերը: հթե դրանք լույս օրվա վրաղված, չեն գործով Հանդցնելու ժամանակի ընացքում պետք է բաղզավորվեն ն պատրաստ այրերոմ Հերթապա՞ության Հրշեջ Համար: ժեկնելու Լինեն «րդեշավայր են կաղմ ու հ դտնվում ժիջողները

ժամանակի

՞

Ա.

5.

կլտունին

որոնք

նախազգուշացնում են

անտառներում

»րդեշճների վտանդի մասին: Տեղումների բացակայության երկար

(5

օրից ավելի) ժամանակամիջոցի կանխազուշակման դեպքում ցամաքային Հրշեջխմբերից

առանձին խմբեր(Բրիդադներ) իրենց տեխեիչկայով ն տրանսպորտային Հանմիջոցներով դերձ պետք | »նարավորին չափ մոտ կենու

առավելՀրդեսավտանղդ րոնացվեն տեղամա.

սերին: Քաղաքացիական

պաշտպանության պե-

տերը՝ անտապոտնտեսությունների ղեկավարները, աշթատավորների շրջադեղուտատների նային (բաղաքային) սովետներիդործկուժին: առաջարկություն են ներկայացնում անտառի առավել վտանգավոր տեղամասերում բնակչու-

Հաճախումները ժամանակավորապեւտ արգելելու,անտառներում խարույլկներն արդելելույ անտառտնտեսություններին ամրացված Քաղաքացիական դաշտպանության կազմավո թյան

րումները

պատրաստ

բերյալ,ապաճովում

վիճակի բերելու

են

որոշումների կատարման

գործկոմի

վերարնդունած:

վերաճսկողությունը:

նհ, առաջին ճերԱնտարանաոնսությունների թին, ռլետակաքն անտառային սղաճպանության: նիշը՝72000-ից ավելի)--

ջ, (կոմպլեքսային ցուցավտանգ արտակարգ

աշխատոգների

ուշաղրությունը պետք է կենտ. րոնացվի միայն շրդեչներիը անտառներիպաշպանության վրա: վերգետնյա Անտառների

լ պարեկությունը կատարվում

օրվա ամբողջ ժամանակ, իսկ առավել վտանդավորտեղերում օր ու դիշեր։ Անտառային սածպան նության գործին ժամանակավորՀրշեջպառակներին օցնելու "ամար Հատկացվում է անլույս

կազմավորումների տառաճրշնջ անձնակաղժ՝

բանվորներ, ծառայողներ, Հասարակականակն միլիցիաւ տիվ,դրուժիննիկներ Ցուիաքանչյուր:

երթուղում ավիացիոն իրակապարեկությունն

նացվում է օրական ոչ պակաս, թան երեք անդամ, որի ճամար, անձրաժեշտության դեպքում,.

Հատկացվում

քեր:

են

լրացուցիչ

թոիչբալին

Հրշեջ դիտաշտարակներում,

սար-

զեկույցների

կետերում Հերթապյա չությունըկա4-րդ տարվում է այնպես, ինչպես րդեճի կարդի վտանգը դնողքում։ Վերդնտնյա խմբերի | խմբերում անտառտրնքանակությունն աճում տեսությունների կագզրայինբանվորներին ն ծառայողներին հերդրաւվելու չաշվին, Վերգետնյա խմբերին տրվում Լ լրադույիչ աեխդխկա (բուլդողերեեր, չող մշակող ղզործիթհերով տրակԽմբերի նկաղմից աոլունը, տրոաառչորտ|: : ունձիեն բրջդաղխեր (մշտական լոսզավորման այրերում Պրդե՞ր ռանդցնող «իմնական ուժերը ու կենտրոնացԺիջոցների ոլաայանությաժը)

ընդունման

թատ

վում են առավել մուսնդավորտեղամասերին շեարավորին չափ մոտո: Ջոկատները պետք է ամբողջ օրը գտնվեն բրենը ծաստկացված կենտրոնացման վայրերում, Հրչեշի վայր մեկնելու 1իիվ պատրաստ փիչակում (երե դրանք ղրաղված չեն ճրդեճ չանդզնելու գործով)։ Ավիացիոն :րչեջ խմբերի է անտառների ավիացիոն քանակն աճում ալա

սպանության աչլ

ոռտորարաժանումների

Հաշվին: Ջոկատները, թւիչքի մեջ գտնվող կամ Հիղեչր ճանզցնելով ղբաղված առանձին Իրիդադներից ու խմբերից բացի, մամբ 8-ից է լինեն օպերատիվ րամինչն Չ0-ը ժանմունքու՝ բառ

պետբ անչապաղ

վիճակում:

քոիչքի

Անտաստված

լրիվ

չյատ-

սությունների

կանությունն պառնատայլինխամբերիոյատրաստա Էրդ :չրդեի կարգի այնպիսին 1, ինչես վոտնդի դեսլբում: Անչրուժեշաության դեպքում խմբերը ոլետք 1 ճամալրվեն ոլաչտնեատային կամավոր «Հրշեջ ջոկատներով, ինչպես նան անտատսամիերմանն տվյալ շրջանում աշխատող

ձեռնարկությումւնրի ու կաղմակերպությունհնրի բանվոր ծառայողներով: Պետր Լ առավելագույն չափով ուժեղացնել ակու րվեւային րոպադանդան: Տեղական

այլ

ռադիոտրանսլլաքիոն ցանցերով անտաոուվ' վարվելու մասին ճիշեցումկրակի «հտ զգույշ ները շաղորդվում հն լուրաքանչլուր 2--Ց մամբ. մեկ անգամ: Մերձրաղաքային գնացքներում ն շրջաններում ավտոբուսներում, անտառույին զոնվող երկաթուղային ե ավտոբուսային կանդառննրոսքայզպիսաբչշաղորդոժները տրվում ենպարբերաբար: Ավելանումէ Հիշեցումները ձայնաուժեղացուցիչ սարբերի օդնությամբ Հաղոր դելու Համար ինքնաթիոների ե ուղղաթիռների ինքնավար Հանրբաթորչբները տնողությանը: ռլետությունների, մարպվերի ն երկրամասերի» անտառոնտեսության մարմինները ինքնավար: Հանրապետություններիմինիստրների խոր"ճուրբ նամ աշխատավորներըղդեսլուտատների մարզաՀչ վին, երկրամասային զործկոմներ առաջարկություն են մտցնում տրանսպորտի ժիջոցների, առանձին անտառապեչ բնակչության մուտը տությունները ժամանկակավորաղեսարդելելուչ ինչոլես նան անտառտնտեսություններին ափրացված քաղաքացիական պաշտպանությաթ կազմավորումները պատրաստ վիճակի բերելու ն Հնարավորին չափ նրանը րնդգրկելու նպա-չտակաՀարմարության վերաբերյալ: Տրանուղորտի ն բնակչունյան մուտքը անտառ արդելելու ՆԳՄ վերաբերյալ որոշում ընդունելուց Հետո մարմինների ճամաձայնուկկամբ: տեղական պետք է փակվենանտառաժնիձշլադբաուժներիչ. տեղակայվեն րդեճալին արտակարդ վտանդի մասին նախաղգուշացնող, մուտք ե ելբը ար ն առանձնացվեն գելող աղզդանչանչ-վաճաններ անտառային պաշպանության աշխատողներից» ժողովրդական դրուժիննիկներից ու միլիցիայի: ներկայլացուցիչներիցբաղկացած ճսկիչ կնտելրը Անտառտնտեսություններում,անտառային տրնտեսության մարզային ե երկրամասային վար-

պատասխանատու կազմակնրպվում է .Հերքապաճություն: աշխատողների չուրջօրյլա Անտառտնտեսականմարմինների ղեկավար աշխատողները: որոնք անմիջականորեն զբաղվում են անտառների պաշճպանոթյան 4արցերով» ինչպես նան անտառտնոեսությունների ղեկա աշխատովվարներն ու ինժեննրատեխնիկական ները նշված ժամանակաշրջանում չպետք է ընդշչատեն իրենը դարտականությունների կատարումը, րացասությամբ այս դեպքերի: երբ շիվահվ նն: Քաղաթացիականսլաշտսպլանության շուր բազաթացիականսույյուղանության կազբերելու ռրոմավորումները սպատրաատտուքյան է օրլեկտաջակցում շում ընդունելուց ետո ջանում

.

՛

չովյուններում,

ինջնավար ն միութենական ճանրապետությունների անտառային տնտեսու Ձյան արտակարգ մինիստրություններում վտանգի պաճպանմանամբողջ ժամանակաշրր244

պետերին ինչպես կազմավորումները վիճակի բերելու, այնսլես էլ ղրանց: ճրդերների դեմ ։պլայբքարում անմիջականորենօգտագործելու Համար: ների

-

պատրաստ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

ՐքօԿեՕ Ճ, Ճ.

ԾՇՇՆՈՅՆՅՆ,1975.

Ը Թ0ՕՇքաա:ւթաԸ

ԸՕՏԸՆԸՒՕԸՕԼօԸԱՅթԸ784.-1

)

Բոտւմծք Ճ. Ճ. Հ1ԼՕՐԵԿՇԸ Օքաշոթ ոՅքԱԱՆ-- ՊՆ, 806ճաաութ,1973. Ճ. 7 Օողրքոցոը Ճոոքի որ

ՊՕՇՊԱՐՔՆՂՕ6.---«ԹՇՇաղԵԸ ՅԱՅՒԼՅ»,

1975, ՄԹ 10. Ճորում Ճ. 7. Լոճթոօ6 ոՅոթՅՑՂՇԱԱ6.--- «ԹՕՇՏՈՔԸ Յոճուտ», 1973 Րքօառթ 8. Ճ. ՐքԸնօոնոււծտրմըքղւ.--- «ԹՕՇուալթ ծոճաւց», 1973, ՃԵ 8 8. Ճ. Իքորօր Շրեղողթ ԷՕՊՕԲԱԾԸՇՂԵ.--- «ԹՕՇողուծ Յոզոտտ». ԾՕՇՅՅՈԾ 1974, 75 3. ՅՈՒՏըօոմ Փ. Ը. ՖԿԾԱԱՈ Ողզ ոռուօր08յլ ԸՅԵՅՈՑքՈԵՐ: թ7շ6յ14Ու-11, «ՂՐղտաւոոճ», 1975, (66 ԹՈՅԼ 8. Կ. Յու րԼ 01 128011 ՊՆ. Շրքօնոտոոր,1973. )Օ. )Օ. տոճքանի Տճորտծըօք թոնօՂմ ոճ ՃՕԽՒՖԱՂՂԵՍԵՐ ՇԱՆ Ծ ՕՎՔՐԸ ՎՂՇԹԵՕՐՕ ոՇօքոյածա.-Շրքօիաուող,1972. րճոոշւան ԷՒ. Ա. Ղոատատ տ «ճյուր ՊՇՇԼԵՏ, ՊԱՍԻԼ ԱՇչոճքՕ8.-- 41. ՐՕՐՈԹԸՆՆաԱՅղոՆ, 1969. 8. Շ. Յուատը 01 տճղՕօ/1 մոտո

տ ՑԵԼԸՕԽԱՅ

ԼՕՇ801.--մԼ, 1961.

ՂԸՇԾՄՎԱՅՂՈՆ,

հնոււօ

Բ. Ո. Թ0ՇՇՐԼՈԾՌոՇՀՈւ6

քՁՅբՄաթորել, ՇՕՕթմշաճեոմ).--ԽՆ. ,

ԱԱՆ--

աթ ԽՆ,

ԽԵ

Թ0Թ:ԼՅՂԱՆ,1974.

Ո1օք0508 Է. Ո. ՃրմթայլՅուլ դ քշՅտՂԵՐԼՆՇ ՕՕԾՃթոԱԼք080--ՀԼ, 1974, Շ. 7. ս Օաշըօր ՖՎԸՇԵՕՑ ՈՕՇՕՇԽԸ ղօ Խճ Ընօն ր, Շոտշաւն6 Իրճ2 Օ60քօորլ,-- ՃՆ, «ԿՎ6ղումոր»,1973, 12816608 Շողոնտ08

տ

1Օ. /Ճ. Մ1ՇՈՇՐոււ

ճող

Մ... «ՌԼօոոաում», 1969. ՂՀոիո3Յօ88. ՈՆ Յուն ո0ՕՇՂՕդ

ոօքճշճոմգ.--

ճրութ: Պքաշոմ տ

տ8.--ՊԼ, Շրքօնոտուը,1971.

րմ

ՕՎՀՐՇ

0ՕԾՖՏԵՆՕՑՕՐ 76/1040-

Ատոոօտ Ն.

Աշքթօսեւք Ո.

ԽԵ

61110615»,

Շրօեժշա 11ոշրՇոՇթ

0-ՇՈՑՇՎՆԸԱԾ)ԼԵԼԹ

քՅ6075-ԽՆ, Ո.

Ր.

1973,

ո

ոք.

Օչքճան16608

.

3.

Ո0շոճթ08.-- ՈԼ. «Մ1Շորճտ ղքօ-

.

.

.

.

,

.

դեմ մղվող պայքարում օգտագործումը ճոդեհների 1.

՞. Յ. 4.

ԱնտառայինՀրդեշների

բնունագիրը ղեմ պայքարի կազմակերպումը30 Անտառային 2լոչեշների ՄնտառայինՀրդեշների դեմ պայբարի նղանակները Անտառոալին Հրդեճներբ անգցնելու տակտիկական եղա55 նակները ԱնտառայինՀրդգեշճներիդեմ տարվող սպուլքարի անվտան դության միջոցառումները Համառոտ

՝

«

,

'

,

5.

.

.

ի

.

,

,

՛

'

'

.

պաշտպանո,ըչարկազմագորունն»ի Քաղաքացիական օզտագոբծումըտորֆային ԲՐդերհնթի դնեքտաբվովգումարում 7. Տորիի ն նրա Հրդնչայիե վատեպի ամաստա, լբհաագիրբ

ՊԼԱՈՒԽ ՈԼ

Չ.

հոլիային

ումի Յ.

ՊԼԱՒԽ

ր

ողե:եիի

գեմ

տարվող

.

ո

փն

«որո

կար

մ

նան: ./

«Լք,

չկաչտոաեթյոաւ կալմավուս Քաղաքացիական երկաշցըմիլի հիմ անքուչը փ «պլ

վէ, ոնտանանթեերի Երկրաշարժերի

քագր

կազժակլ

հղահուկիիրը

Տորփային չբդիչնեհըը հոնկէ» Է 4ի ները հ ահվրանգոի

պլրոի

օզտազործումը

.

ՊՎՈՒԽ 11 Քաղաքացիականպաշտպանությանկազմավորումների

ո

նուխուղատրասաման ճիժունթները ն արտաղրական վքարների ժամանակ քաղաքացիական պաշտպանությանկաղմավորումների օդտագործման Հիմունքները աշխատանքը քաղաբացիակուսակցականչքաղաքական կան պաշտպանության կաղմավորումներում մակերպման ն

աղետների 5. ճարերային

416քոօրծ

ՂԵՐՂՕ806ՕՇԲՇՈՇԿՇՈՒԸոծշթոՅղը Շու ը 6010.--ձ1.. 1966.

ԹՇՇԱՈՅՈՅՆ,

Փերոօտիէ. Շ. Ղոճաւը Ծ6ՇՅՕՈՎԸԱՕՇՈ ոթո թոտծօքթծ Յորում ո ՇՕՕբքշչճյույ.--- /1., 1971.

1968.

Թ0ՇԱԱՅՂՅՂ,

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Ներածություն ԳԼՈՒԽ 1 ՏաբհբայինաղետներիՆ աբտաղբականվքաշնեբիժապաշտպանությանկազմավորումմանակ քաղաքացիական ճիմունքները նեբիօգտագործման կաղոլաշոսդանությանկազմավոլոթւաննելի 7. Քաղաքացիական

ո:

'

'

իիէի ,'

2.

ՅՍ

Վքափրկարար վերացնելիս 2ճետնեանքները երկրաշարժերի

4.

փրկարարմ. վերացնելիս Հետելանքները երկրաշարժերի

5.

անչետաձգելի աշբատանքվլարային- վերականգնման ու միների կատարման գործում ննրդրավվող ուժերն ջոցները .

.

.

.

.

'

3.

:

:

ւ

:

ւ

ի

ւ:

'

.

ն

ւ

ւ

:

ւ

լ

-.

ուժեղ ներգործող Արտադրական վրարների ժամանակ քունավոր նյուցերից պաշտպանվելումիջոցառումների պլա-

նավորումը -

.

վերացման .

.

.

.

.

ԳԼՈՒԽ 7111 Տարերայինաղետից տուժած

տովողբժշկական օգնությունը

,

ի

/

,

.

.

.

,

-

.

'

'

ի

բնակչությանը

.

.

ցույց

ի

առաջին

'

.

3.

.

.

.

.

.

.

`

ՊՎՈՒԽ ԷԼ Տաբերբային աղետներիՆ աբտադոական վթարներիճեժամանակժաղաքսցիականպաշտտնանքների վեբացման պանությանկազմավորումների գոբծողությունների ապանովման ոբոշ Բարցեր 1.

2. -

-

Բժշկականապաճում. նլունական ապաճովում Տեխնիկականապաճովում

ԳԼՈՒԽ Ճ

Վ

Ը...

|

յ

"ո

|

|

լ

|

Տարեբային դեմ պայքարումկիբաոթվող աղետների ախ

նիկան

աշ-

միջոցաեզոանգունյան

Կողիարավ

տուժածների ժշկաղան .

ի

ն

:.2

աաա

ախն

ի

կատների գոռրծողությունները

աղետների բնուքագիրը ե Համար իրականացվող միՈ.

,

.

Անտառայինկ տորփային Հպէչելրը

տեխնիկան |

վքարայինվերականգնման անձճետաձղելի աշվոււ.

մալի

կիրակա «00

:

հ 2. վյրարննրի երկրաշարմելի, արտադրական ազիեահերի կիլոթվլող անխխիկան Հետնանքենրիվերակժճն ժոժուն«վ րչեչ անվան ՀԱՎԵԼՎԱԾ Հիմնական պաչակջեհր անարաեըի զե ալին պրո կո դության ապաճովմանն կակամենը՝

'

ԲԺ

"37

:

.

ի

-

|

.

վացակման4նա-

ն

.

.

.

`

.

աջ-

ն

-

ւ

:

/

ի

.

անչետաձգծլի

Փրկարարն վքարալինչվերականգնման

ն

.

-

Ուժեղ ներգործող թունավոր նյութերի ,

7.

.

.

Արտադրական վթարների ն աղետների ժամանակ փրկաքար

`.

Վարակմանօջախների աշխատանքների կաղեղանակները ն անվտանդության մակքրպումբը,կատարման միջոցները '

յ

2...

հրակա-

.. անծետածղելի Փրկարար վերականգնման քարային ժամանակ անվտանգության խատանքները ջրՀեղեղի ' միջոցները ն

1.

3.

ն

աշխատանքներկաանչետաձգելի րայինվերականդնժան տարքլու եղանակներըն անվտանգությանմիջոցները

ԳԼՈՒԽ Մ Քաղաքացիականպաշտպանության կազմավոբումների ժամանակ ջոճեղեղների օզտազոոծումը 1.

2.

բնուցազիրը րծեղեղների Համառոտ Ժրչեղեղի դեմ պալարի կազժակերպումը 9րՀեղեղի անմիջական սպառնալիքի դեպքում միջոցառումները նացվող

2. Տարերայինաղետիցտուժած բնակչության րժչշկականօղնության կազմակերպմանառանձնաձճատկությունները 2. Տարէրային աղխտների դեպքում գործելու Համար քաղաքացիական պաշտպանության րմշկական ծառայության ներպատրաատության Ա կազմավորումների Ի բի «արոր / ն ապաճովմանը ը կարոցվող Հիմնական ռպլառանջները: 2, Տարհրային աղետենրի ժամանակ տուժածների բժշկական օգնությրոն կազմակերպումըհ դրուժինաների դործողուփյունները 4, Տարհրայինաղնհաներիմամանակ բ օգնության կազմակերպումր ե աոաջին բուժօգնության ջո-

ԳԼՈՒԽ ՄԷ Քաղաքացիական կազմավորումնեռի պաշտպանության աբտադոական վթարնեոիՆ աղետնեբինե-օգտազորձումը

տնանքքնրը վեբացնելիս Արտաղրականվարների դրանց առաջացումը

ջոցառումներըԴանիլո .

2.

Արտադրական վթարների դեսղքում Հրդեշների դեմ տար եկտներուժ օբյեկտներու ն տնտեսության սոնտն ժ ժողովրդական

վող պայքարը

84. Արտադրական վթարների ն աղնտների ժամանակ փրկաե վքարալինչ-վերականգնմանանչետաձգելի աշխարար ուժերն ու միռանքներ կատարելու ճամար չոցները 4.

խատանքներիկազմակերպումըու կատարման էղանավները արտադրականվթարների ն աղետների ժամանակ 5.

տանքներ կատարելիսկիրառվող ները

ֆիլակտիկայի վերաբերյալ ցանկ Գրակաֆության

ԳԱՈՒԽ ՄԼ Քաղաքացիական պաշտպանությանկազմավոբումների օգտագործումը ուժեղ ներգոբծողթունավորնյութերիցառավերացնելիս ջացածվարակման օջախնեոը 1,

րավոր օջախների բնովագիրը

ԼԼ)

ԱլեքսանդոՏեբենտեիչ Ալտունին

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ

ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ

ԱՂԵՏՆԵՐԻ

ՏԺՐԵՐԱՅԻՆ

ԴԵՄ

ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ

ՄՂՎՈՂ ՊԱՅՔԱՐՈՒՄ

«Նրջքմու

ՃՈՇԿՇՅԼՂք ՂՇքօյ1Ե681Վ

ՓՕՔԱՂԱԹՕՏՃԱՔԶ

Տ

ԵՕԲԵՏԷ

ԸՕ

ԸՐԹՃՓՈՃԱՇԵԻՕԼ Օ60Թ01Եր

5ԲՈՇԼՏՈՏՄ1Թ

ՕՂՈՃՈԱՒՎԵՈՔ

ՌԱ ՅքաճոաշրՕրք ՅՅԵՐՀՇ) 113127601ԵՇ1Ռ0«ՃԱՅՇՅՒ»

Էքօռու,

196)

Ռուսերենիցըարզմանել՝

Ա. Ա.

Դեոոգյանը:

Խմբադիր՝Մ. Դ. Մարգաբյան Հրատ խմբագիր՝ Վ. Ա. Վարոսյան նկարիչ՝ Ս. Վ. Պողոսյան Գեղ. խմբագիր՝ Ս. Գ. Սաֆյան Տեխ. խմբադիր՝ Գ. Ք. նաճապետյան Վնրատուգող սրբաղրիչ՝Գ. Հ. Բաբաջանյան

է շարվածբի04.06.1980 Հանձնված

ք.

Մարրադրվաֆ չ ողադգրության 57.01.1991 թ.։ Ա որում` ԱԴԱՆՆ ուղը ուոչ. Ր 1: Տառատնաավ՝ «Գրթի :

ոովոյնով «րտա. 15,ո5

Կ

.

(Հր

ի"

րոուոո

Ո"տն

ի

ոո"

ԼԱ

ԱԱ

7:67Կոր" Ի" ղարանակ՝

'

կոմիտեի 1"

Գինը 65 կոպ. նրնեայ-ք, Ցերյան 91: ՍՄ Ն պար 5000:

Խորա թու

ՆԱղԾՐթութ յո ՊԵ

իո

ոոդողոսն, ն

թ,աար անին

ՍՒ,

Հ00Հ Հիատարանչուվ աների,

նտական

մամ,

գազը:

4թ«2

Լու

Էրհոն,

ՕԿԱՒՅ

1թ-

հոճթոը

ՈօՀՂԱՐՑՀփՈՒ

Էրաճու

Հ:

որու

ՔՐՈՄ:

։

Մ:ՈՎՇ2ԻԸ

քյ Ցրխ, ԸՇՒ,

Էժաոթքու 58/1, ՛

ԱՈՂ

ոն տոնարի վպործերի փոժոանքոն փողոց 1 23/1

Թ,