Կերի նախապատրաստման մեքենաներ

աԱԱԱ

ՆԱՄ

ԿԵԻ

ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՆ

21111171

աի

ԱՊ.ԹԱՐՎԵՐԴՅԱՆ,

Ս.Ե.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ

ԿԵՐԻ

ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ՄԵՔԵՆԱՆԵՐ

(տեխնոլոգիա,կառուցվածք, տեսություն ն հաշվարկ)

ԵՐԵՎԱՆ

ՀՊԱՀ

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

631.363 40.72--42.2

ՀՏԴ ԳՄԴ. Թ

'

Հաստատված է Հայաստանիպետականագրարային համալսարանիգիտական խորհրդի կողմից

Գրախոսողներ` «ՊԱՐ Անար Գ.Դ.ար

ամբիոնիվարիչ, Շ.--

մեքենյացման ն էլեկտրիֆիկացիայի «Գյուղատնտեսության ինստիտուտ»ՓԲԸ հայկական գիտահետազոտական տ.գ.ղ., գիտականաշխատող,

Թ 337

Վ.Ս.Բաբայան պրոֆեսոր

Ս.Ե.

Ա.Պ., ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ

մեքենաներ:-Եր.: ՀՊԱՀ, 2006:Կերերի նախապատրաստման 565 էջ:

ԹԱՐՎԵՐԴՅԱՆ

Գրքում լուսաբանվածեն կերի հատկությունները,լիառացիոնկերախառնուրդների են գոյություն ունեցող պատրաստմանեղանակները ն մեքենաները: Վերլուծված շարաառանձնահատկությունները, կերամշակող մեքենաների կառուցվածքային ն հաշվարկի տեսության ու մեքենաների են էներգախնայող փոքրաչափ դրված ու հիմունքները:Ուշադրությունէ դարձված նոր մշակված տեխնոլոգիաների մեքենաու ն տնտեսական հիմնավորման ների արտադրականփորձարկումների ներդրման վրա: ն Գիրքը նախատեսվածէ ուսանողների, մագիստրանտների,ասպիրանտների նան գյուղատնտեսական է լինել կարող գիտաշխատոլներիհամար: Այն օգտակար

շահագործողինժեներատեխնճնիկական մեքենաներ ճախագծող կոնստրուկտորների, աշխատողների,մասնագետների ն ֆերմերներիհամար:

Թ

3705010000

1րթ006 120 0066. 0173(0

1ՏԻԼ

-52-26-2 99941-52-26

ԳՄԴ -40.72--42.2 2006թ. ԱԼՊ.Թարվերդյան, Ս.Ե.Մարգարյան, ՐԳ

ՀՊԱՀ, 2006թ

Գյուղատնտնեսական կենդանիների մթերատվության կարողություններն արդյունավետ օգտագործելուհամար անհրաժեշտ է նրանց կերակրել լիարժեք` համեղ ու սննդարար լիառացիոն կերախառնուրդներով:Այդ կաընոր հիմնախնդիրը լուծելու ն իրականացնելու նպատակով անհրաժեշտ է ունենալ կերերի ամուր բազա ն կերերն անթափոն ու արդյունավետ օգտագործելու համար ներդնել առաջավոր տեխնոլոգիաներ ն մեքենասարքավորումներ:Նշենք, որ եթե նախկինումգործում էին համալիր մեքենայացված ն ավտոմատացվածկերացեխեր, ապա անասնապահությամբ զբաղվող ներկայիս գյուղացիական ու ֆերմերային տնտեսություններն այդ հնճարավորությունները չունեն: Նույնիսկ խոշոր ֆերմերային տնտեսություններում ոչ միայն լիառացիոն, այլ նան պարզագույն կերախառնուրդներգրեթե չեն պատրաստում: Այդ պատճառովէլ, կերերը չնախապատրաստելու կամ վատ եղանակով պատրաստելու արդյունքում մեխանիկական ն սննդարար տարրերի կորուստները մեծանում են: Այսպես, կոպիտ կերերը կերակրելուց առաջ չմանրացնելուդեպքում կերատեղերումմնում են խոտի ու ծղոտի 20-4002 -ը որպես թափուկ: Հատիկային կերերըչմանրացված կամ պահանջվողորակով չմանրացնելու դեպքում կենդանու ստամոքսում լավ չեն խմորվում, սննդարար տարրերնամբողջովինչեն յուրացվում ն նշանակալիկորուստներիտեղիք են տալիս: Արմատապալարապտուղները չլվանալու ու չմանրացնելու դեպքում կենդանիները դժվարությամբ են ուտում ն դարձյալ կորուստները մեծանում են: Ածխաջրերով հարուստ ն կաթի արտադրությանբարձրացմանըխթանող սիլոսն ու սենաժը արդեն վաղուց է, որ տնտեսություններում (բացառությամբմի քանիսի) չեն օգտագործում:Պատահական չէ, որ հանրապետությունում մեկ կովի տարեկան միջին կաթնատվությունըվերջին տարիներինկազմելէ ընդամենը 16001700

կգ:

Կերերի նախապատրաստմանու լիառացիոն կերախառնուրդների պատրաստման ներկա վատթարագույն վիճակը մասամբ բացատրվում է նրանով, որ նախկինից մնացած կերմշակող մեքենաների արտադրողականությունը (2-6 տ/ժ) ու էներգատարությունը (23-110 կՎտ) մեծ են ն փոքը աշխատանքային ծավալների դեպքում դրանք օգտագործելը տնտեսապես արդյունավետչէ: Վերլուծելով անասնապահությունումկերերի կուտակման ու մշակման կիրառվողտեխնոլոգիւսներըն գոյություն ունեցող իքենաների շահագործական ու տնտեսական ցուցանիշները, երկար տարիների գիտահետազոտական ն կոնստրուկտորանախագծային աշխատանքների արդյունքում մշակել, նախագծել ն արտադրությունումներդրել ենք բազմաթիվ նոր տեխնոլոգիաներ, փոքրաչափ ու էներգամետաղախնայողմեքենասարքավորումներ: Դրանց որոշ մասը բերվել են սույն գրքի հեղինակների՝ պրոֆ. Ա.Պ.Թարվերդյանի ղեկավարած Ա.Ս.Մարգարյանի ու Մ.Թ.Բաղդասարյանի դոկտորական, Ա.Գ.Մազմանյանի, Ա.Ա.Սնացականյանի ու Հ.Հ.Ուռումյանի թեկնածուական

ն

պրոֆ. Ս.Ե.Մարգարյանի ղեկավարած

Գ.Գ.

Մուսայելյանցի դոկտորական,

ն այլոց ԱՍ.Արիստակեսյանի, Ռ.Հ.Գրիգորյանի, ԱԳ.Դավթյանի թեկնածու-

որոնց նյութերը նույնպես ամփոփ ձնով շաական ատենախոսություններում, րաղրված են սույն գրքում: Գիրքը բաղկացած է երկու բաժնից. -առաջին բաժինը նվիրված է կերերի կուտակման, նախապատրաստման ու լիառացիոն կերախառնուրդների պատրաստմանարդյունավետ տեխնոլոգիաների, գոյություն ունեցող ն նոր մշակված մեքենաների նկարագրությանը, մեքենաներիընտրությանը ն աշխատանքներիկազմակերպմանը, -երկրորդ բաժնում տրված են նոր մշակված մեքենաների տեսությունը, հաշվարկները, եղածների նկատմամբ համեմատական վերլուծության ն գիտական ու արտադրական փորձերի կատարման եղանակները ն արդյունքները, տնտեսականարդյունավետությանհիմնավորումըն արտադրությունում ճերդրձան ցուցանիշները: Անասնապահությամբզբաղվող գյուղացիական ն փոքրըու մեծ ֆերմերային տնտեսությունների մասնագետներն ու ղեկավարները, օգտվելով գրքում բերված նյութերից, հաջողությամբ կարող են ընտրել կերերի կուտակման ն օգտագործմանիրենց համար լավագույն տեխնոլոգիաներնու մեքենաները ն արդյունավետ օգտագործելով կերային բազան` բարձրացնել կենդանիների մթերատվությունըն ընդհանրապեսանասնապահության շահութաբերությունը: Գրքում բերված հետազոտությունների եղանակներն ու արդյունքները օգտակար կլինեն գյուղատնտեսական մեքենաշիճության բնագավառի գիտական աշխատողներին նախագծողինժեներ կոնստրուկտորների,իճչպես ճան

գյուղատնտեսական ուսումնական հաստատությունների դասախոսների,

մագիստրանտներին ուսանողներիհամար:

ԲԱԺԻՆ

1. ԿԵՐԵՐԻ

ԲՆՈՒԹԱԳՐԵՐԸ

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐՆ

1. ԿԵՐԵՐԻ

ԲՆՈՒԹԱԳՐԵՐԸ,

ՖԻԶԻԿԱՄԵԽԱՆԻԿԱԿԱՆ

ԵՎ ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ՈՒ ՄԵՔԵՆԱՆԵՐԸ

ՔԻՄԻԱԿԱՆ

ԵՎ

ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Կերերի կազմը քիմիական

Կերերի սննդարարությունը գնահատվում է քիմիական կազմով, կալոըիականությամբն մարսելիությամբ|11): Բուսական ն կենդանական կերերի տարրերի հիմնական մասը կազմում են ածխածինը, ջրածինը, թթվածինը ազոտը: է չոր նյութերից ն ջրից: կեր բաղկացած Չոր նյութերում կան հանքային ն օրգանական մասեր: Կերերի հանքային մասը բնութագրվում է հանքային սննդի տարրերի առկայությամբ` կալցիում, ֆոսֆոր, մագնեզիում, կալիում, երկաթ, պղինձ ն այլն, որոնք լինում են տարբեր միացությունների ձնով: Կերի օրգանական մասը բաղկացածէ երկու տեսակի նյութերից. ազոտային (հում պրոտեին)ն անազոտային (հում ճարպ ու թաղանթանյութ ն մզվածքային նյութեր): Կերում որքան շատ է ջուրը, այնքան ցածը է նրա սննդարաըությունը: Կերում ջրի պարունակությունըտատանվում է լայն սահմաններում, օրինակ, կերերում, խոտում ն ծղոտում կազմում է Է4-է822, կանաչ կերերում՝ 60-8576, իսկ արմատապտուղներում՝ մինչն 9072: Ջուրը կարնոր ֆիզիոլոգիական գործընթացներում հիմնական լուծող նյութն ու մասնակիցն է: Ջրի միջոցով սննդարաը նյութերը մատակարարվում են օրգանիզմի բոլոր բջիջներին ու հյուսվածքներին: Ունենալով բարձը տեսակարար ջերմատարություն, ջուրը մասնակցում է ճան կենդանիների մարմնի ջերմաստիճանիկարգավորմանը:Կենդանիների օրգանիզմումջրի պարունակությունը կախված է նրանց հասակից ն սնվածությունից: Մատղաշճերի մոտ այն կազմում է 72-8022, հասակավորճերի մոտ` 50-6092: Հանքային կերերը մտնում են կենդանիներիմարմնի բոլոր բջիջներն ու հյուսվածքները ն օրգանիզմումունեն կարնոր ֆիզիոլոգիական կենսագործունեություն: Դրանք մի շարք ֆերմենտների ու հորմոնների կառուցվածքային տարըրերեն, որ ակտիվացնում են օրգանիզմի գործունեությունը, կազմում են ոսկրային հյուսվածքի հիմքը, մասնակցում նյարդային ու սրտանոթայինհամակարգերի ն սպիտակուցային, ածխաջրածնային, ճարպային ու ջրային փոխանակության կարգավորմանը: Կենդանիներիհյուսվածքներում հայտճաբերվել եճ 60 -ից ավելի հանքային նյութեր: Դրանք բաժանվումեն երկու խմբի՝ մակրոտարըեր(կալցիում, ֆոսֆոր, կալիում, ճատրիում, մագնեզիում, քլոր, ծծումբ ն այլն) ն միկրոտարրեր (երկաթ, պղինձ, ցինկ, կոբալտ, մարգանեց, յոդ ն այլն): Կալցիումը ն ֆոսֆորը կազմում են կենդանու օրգանիզմումպարունակվող բոլոր հանքային տարրերի մոտ 7092-ը: Մոտավորապես, կալցիումի 9996

Ցանկացած

հատիկային

ն

այն

ֆոսֆորի 8092 -ը մտնում են ռսկրային հյուսվածքների մեջ: Կալցիումն իջեցնում է նյարդային համակարգի գրգռականությունը,ազդում արյան մակարդմանվրա: Այն շատ է մշակաբույսերի տերններում ն ցողուննճերում: Ֆոսֆորը մտնում է կռրիզանյութային թթուների ու մի շարք ֆերմենտների կազմի մեջ ն կատարում է ածխաջրածնայինփոխանակությանկարնոր -ը ն

ֆունկցիա:

Եթե կալցիումի ն ֆոսֆորի պարունակությունը կերաբաժնում անբավաէ լինում, կենդանիներիմատղաշը հիվանդանում է ռախիտով, իսկ հասակավորները՝ ոսկրածուծի բորբոքումով: է հում պրոտեինը, որ բաղՕրգանականազոտական միացություններից կացած է սպիտակուցից ն ամիդներից (ոչ սպիտակուցային օրգանական ծագման ազոտային միացություններ): Սպիտակուցիկառուցվածքայինբաղադրամասերնեն. ածխածինը, ջրածինը, թթվածինը ն ազոտը: Սպիտակուցներըկենդանիներիսննդի հիմնական բաղադրիչներիցեն: Կերի սպիտակուցների հիմնական բաղադրամասերը, որոնցից օրգանիզմն իր մարմնի համար սինթեզում է սպիտակուց, ամինաթթուներն են, որոնք լինում են փոխարինելի ն ոչ փոխարինելի: Ոչ փոխարինելի (կյանքի են լիզինը, մեթիոնինը,տրիպտոֆանը, համար անհրաժեշտ) ամինաթթուներից հիստիդինը,լեյցինը, ֆենիլալանինը,վալինը, արձինինը, տրեռնինը: Առաջին երեք ամինաթթուները համարվում են կրիտիկական: Դրանք հատկապես անհրաժեշտ են խոզերին ն թռչուններին, քանի որ հատիկային կերերում դրանց պարունակությունը շատ քիչ է: Տարբեր կերերում սպիտակուցի պարունակությունն այսպիսին է (57). հացազգի բույսերի խոտում` 6-8, բակլազգի խոտում` 12-16, հացազգի հատիկներում` 8-12, բակլազգիհատիկներում2̀0-30, արմատապտուղներում0̀, 5-1, քուսպում, շրոտում` 30-40, կենդանական ծագման կերերում` 50-70: Բարձր կենսաբանականարժեք ունեն կենդանական ծագման կերերը՝ ձկան, արյան, մսաոսկրային ալյուրը, շիճուկը, կաթը: Լավ կենսաբանականարժեքով են բնութագրվում բակլազգի բույսերի սպիտակուցները.առվույտի, երեքնուկի, ոլոռի, սոյայի ն այլն: Օրգանական անազոտային միացությունները բաժանվում են երկու խմբի՝ անազոտայինածխաջրեր ն ճարպեր: Բուսական ծագման չոր նյութը պարունակում է 70-80965 ածխաջրեր, իսկ կենդանու օրգանիզմում` հազիվ 1-1,570 կենդանական օսլայի ձնով: Ածխաջրերը էներգիայի լավագույն աղբյուր են, քանի որ արագ ճերծծվում են ն հեշտությամբտարրալուծվում: Ածխաջրերի խմբի մեջ մտնում են շաքար, օսլա, թաղանթանյութ ն մի շարք ուրիշ միացություններ: Թաղանթանյութըպոլիսախարիդէ, կազմված է ցելուլոզից ն ինկուստիրոզ նյութերից: Վերջիններս պարունակում են լիգնին, որը շատ կայուն է միկրռօրգանիզմների ներգործության նկատմամբ ն համարյա կենդանու կողմից չի մարսվում: Միաժամանակ թաղանթանյութն ունի սննդարար արժեք ն կենդանուօրգանիզմումծառայում է ճան որպես բալաստային նյութ: Կենդարար

նու

աղեստամոքսային հյութում չկան թաղանթանյութը քայքայող

ներ:

ֆերմենտ-

Թաղանթանյութի պարունակությունը կերում կախված է բույսի տեսակից ն վեգետացիայի փուլից: Թաղանթանյութի բարձր պարունակությունը կերերի ցածը սննդարարության նշան է: Ծղոտում ն մղեղում հում թաղանթանյութի պարունակությունըմեծ է` մինչն 40922,ուստի դրանք բնութագրվում են ցածր էներգետիկականսննդարարությամբ:Կոկոնավորման փուլում հավաքված խոտում թաղանթանյութի պարունակությունը կազմում է 20-2272, իսկ ծաղկման փուլում` 2596 -ից ավելի: Հատիկային կերերում թաղանթանյութի պարունակությունը կախված է հատիկի թեփուկաշատությունից: Թաղանթանյութի ցածր պարունակություն ունեն եգիպտացորենը (2965)ն արմատապտուղները (մոտ 196): Կենդանական ծագում ունեցող կերերում թաղանթաէ: նյութըբացակայում

Բուսական կերերում ճարպի պարունակությունը փոքը է (2-322), բացաոություն են կազմում յուղատու բույսերի սերմերը ն դրանց մշակումից ստացված մթերքները: Խոտաբույսում յուղի քանակը կազմում է 0,2-0,452, ծղոտում ու խոտում` 1,5-2, վարսակի ու եգիպտացորենի հատիկներում` 5-6, ձկնալյուրում` մինչն 1572: Կենդանու մարմնումճարպը պահեստային էներգիայի աղբյուր է: Կենայն վերածվում է ածխաջրերի, կերերի ճարպի ու պրոդանու օրգանիզմում

տեինի:

Շնորհիվ ջերմահաղորդականությանցածը գործակցի, ենթամաշկային ճարպը ծառայում է որպես ջերմակարգավորիչ: Այն փոքրացնում է ջերմության կորուստները ն կենդանուն պահպանումցրտից: Առանց վիտամիններիհնարավոր չէ կենդանի օրգանիզմի կյանքի նորմալ գռրծունեությունը: Կերերի մեջ դրանց բացակայությունը կամ անբավարարությունը հանգեցնում է նյութափոխանճակության խանգարման ն հիվանդությունների առաջացման: Անասնապահական մթերքներում (կաթ, ձու, միս, կարագ) որոշ վիտամինների մակարդակըուղղակի կախված է կերաբաժնումնրանց քանակությունից: Կերերում վիտամիններիպահպանմանվրա ազդում են տարբեր գործոններ. բույսի տեսակն ու սորտը, հողը, կլիման, վեգետացիայի շրջանը ն այլն: Կերի մարսելիությունը գմահատվում է ընդունված գործակցով |11|:Այն ռրոշելու համար անհրաժեշտ է գիտենալ, թե կերերի հետ որքան սննդարար նյութեր է ընդունել կենդանինն որքան են դրանք հեռացել թրիքի հետ, այսինքն չեն մարսվել: Կերերի սննդարարությունը որոշվում է բոլոր օրգանական նյութերի պարունակությամբ: Կերերի էներգետիկական սննդարարությունը գնահատվում է կերային միավորներով:

1.2.

Կերերիդասակարգումը

էներգիական արժեքի բոլոր կերերը բաժանվում են ծավալային (1 կգ զանգվածըպարունակում է մինչն 0,6 կերամիավոր)ն խտացված տեսակճերի Ո կգ զանգվածը պարունակում է 0,6 կերամիավորիցավելի): Ըստ ծագման լինում են բուսական, կենդանական, միկրոկենսաբանական ն քիմիական սինթեզի կերեր: Գործնականում ընդունված է կերերի հետնյալ դասակարգումը. կանաչ (ձարգագետնային խոտաբույսեր), կոպիտ (խոտ, ծղոտ, մղեղ), հյութալի (սիլոս, սեճաժ, արմատապտուղներ, պալարապտուղճեր), խտացված (հատիկ,սերմեր, քուսպ, շրոտ ն այլն), կենդանականծագման (կաթ, շիճուկ, մսա-ոսկորայինու ձկան ալյուր ն այլն), տեխճիկական արտադրության թափուկներ(սպիրտի, շաքարի, պահածոների,սննդի, յուղաճարպային), սննդային մնացուկներ, միկրոկենսաբանականսինթեզի (դրոժճեր, միկրոբային սպիտակուց), սինթետիկ ազոտային, հանքային ն վիտամիճային հավելումներ, համակցված կերեր: Ըստ

1.3.

Կանաչ կերեր

Կանաչ կերերի շարքին են դասվում բնական ն մշակովի խոտհարքների արոտավայրերիբույսերը, ցանովի խոտաբույսերը: Խոտաբույսը, չնայած մեծ քանակության ջրի (70-8092), բնութագրվում է նշանակալի սննդարարությամբ: Ըստ էներգետիկականսննդարարությանն պրոտեինի պարունակուէ խտացված կերերին, իսկ նրա պրոթյան կանաչ խոտաբույսը մոտենում է բարձը կենսաբանականարժեքով: Կանաչ կերը պատեինն առանձնանում րունակում է կենդանու օրգանիզմին անհրաժեշտ համարյա բոլոր վիտամինները ն հանքային նյութերը: Կանաչ կերը արոտային շրջանում կենդանու կերի հիմնական աղբյուրն է, կերաբաժնում այն կազմում է 2694 -ից ավելի: Կանաչ կերերի կազմը, կախված բույսերի տեսակից ն վեգետացիայի փուլից, մոտավորաւվեսայսպիսին է լինում (22). ջուր՝ 60-80, պրոտեին` 20-25, թաղանթանյութ՝ 10-18, ճարպեր՝ 4-5, անազոտային մղվածքային նյութեր՝ 3550, հանքային նյութեր` 9-11: Կանաչ կերերի հիմնական զանգվածըկենդանիներնստանում են բնաան մարգագետինը գետիններից, հ համեմատաբար ոչ մեծ մասը` ցանովի կերահան ու

հակներիլ Մարգագետնային

1.4.

Սիլոսային կերեր

Սիլոսը մսուրային շրջանում խոշոր եղջերավոր անասունների ն ոչխարների հիմնականկերերից մեկն է: Սիլոսի պատրաստմանու պահման ընթացթում սննդարար ճյութերի կորուստներըխոտի համեմատությամբ (մինչն 3072)

չեն (15-2024): Սիլոսում համարյա ամբողջովինպահպանվումեն կերի սննդանյութերը ն վիտամինները: Մեծ նշանակություն ունի սիլոսը կենդանիների ճիճվային հիվանդություններիդեմ պայքարելու գործում: Սիլոսացման էությունն այն է, որ կերի մեկուսացումը օդի մուտքից դադարեցնում է աերոբային բակտերիաների ն բորբոսասնկերիզարգացումը, արդյունքում կաթնաթթվայինբակտերիաներիգործունեությամբ առաջանում է կաթնային թթու, որը ն թթվեցնում է կերը: Սիլոսացմանհիմքում առավելապեսընկած է կաթնաթթվայինխմորումը. բույսերում գտնվող,շաքարը կաթնաթթվային բակտերիաներով վերածվում է օրգանականթթուների, մեծ մասամբ կաթնային թթվի, որի կուտակմանը զուգընթաց սիլոսացվող զանգվածի թթվությունը բարձրանում է, իսկ մյուս միկրոօրգանիզմներըմահանում են: Լավ սիլոսում կաթնաթթվիպարունակությունը 2-3 անգամ մեծ է քացախի պարունակությունից: Մտեղծվում է քէլ-4-4,2 միջավայր (ջրածնային իոնների կուտակում): Այդպիսի թթվության դեպքում կերը լավ է պահպանվում, քանի որ նրանում դադարում է ոչ օգտակար միկրոօրգանիզմներիկենսագործունեությունը: Հաջող սիլոսացման համար մեծ նշանակություն ունի ելքային հումքի քիմիական կազմը: Կաթնաթթվային բակտերիաների զարգացման համար պահանջվում է բավարար քանակի շաքարների ձնով հեշտ լուծվող ածխաջրեր: Սիլոսացվող զանգվածում շաքարի պարունակությունը միջին հաշվով պետք լինի 1-1,577: մեծ

է

7.5. Սենաժ

՝

-

բաժանվում

են. խոտաբույսերը հացազգի, բակլազգի, տարբեր, վճասակար ն թունավոր տեսակների: Ամենաշատ սննդարար արժեքն ունեն առաջին երկուսը: Հացազգիներըկազմում են բնական կերային հանդակներիխոտածածկույթի հիմնական զանգվածը: Ամենալավ սննդարարությունն ու մարսելիությունն ունեն հացազգիխոտաբույսերը` տիմոֆենկան, մարգագետնային սիզախոտը, սեզաբույսը, անքիստ, մարգագետնայինշյուղախոտը, ռայգրասը, ոզնուկը ն այլն:

Կենդանիներիհամար ամենաարժեքավորկանաչ խոտաբույսը բակլազգիճերն են (երեքնուկ, առվույտ, կորնգան, իշառվույտ, լյուպին, տափոլոռ, ոլոռ, վիկ ն այլն): Դրանք պարունակում են մեծ քանակությամբ պրոտեին ն ուրիշ սննդարաը նյութեր:

Սենաժի մեջ լավ են պահպանվում կանաչ բույսերի սննդարար ն կենսաբանական ակտիվ նյութերը: Այն իր մեջ զուգակցում է սիլոսի ն խոտի դրական բոլոր հատկությունները ն կենդանիների կերաբաժնում կարող է

փոխարինելոչ միայն խոտին ու սիլոսին, այլ նան արմատապալարապտուղճերին ն, մասնակիորեն,խտացրածկերերին: Սենաժ պատրաստելուհամար զանգվածի խոնավություննիջեցհումքի վում է մինչն 45-5572 -ի սահմանները: Այդ պայմաններում շատ բակտերիաների կենսագործունեությունըդադարում է, որի հետնանքով սենաժում նշանակալի քիչ օրգանական թթուներ են գոյանում, ն շաքարի մեծ քանակու9

թյունը պահպանվում է: Սենաժի պատրաստման ժամանակ սննդարար տարրերի կորուստներըկազմում են 6-1092: 4.6. Խոտ

Խոտը խոշոր եղջերավոր անասունների ու ոչխարների համար ձմռան շրջանում կարնոր կեր է ն պրոտեինի, հանքային նյութերի ու վիտամինների գլխավոր աղբյուրճերից մեկը: Խոտն ստացվում է բնական կամ արհեստական եղանակովխոտաբույսըչորացնելովմինչն 14-1726 խոնավությունը: Տարբեր խոտաբույսերից պատրաստված խոտերը (առվույտ, երեքնուկ, կորնգան նայլն) պարունակումեն (չոր նյութերի հաշվով) 7-2226 սպիտակուց, 18-3606 թաղանթանյութ, 5-1296 մոխիր, 16-2856 լուծվող ածխաջրեր, 34-282 մգ/կգ կարոտին: Մեկ կգ խոտը պարունակում է 0.82-0.86կգ չոր նյութեր, 0.390.52 կերային միավոր, 39-116գ մարսելի պրոտեին, 4.2-17.7գ կալցիում, 1.82.8գ ֆոսֆռր, 92-237գ մարսելի կարոտինն հետնյալ քանակությամբհանքային նյութեր` 0.40-6.10գ ճատրիում, 3-14գ կալիում, 1.00-3.20գ ֆոսֆոր, 4-17գ կալցիում, 150.50-542.10մգերկաթ, 0.030-0.075մգ կոբալտ, 0.45-2.71մգ նիկել, 3.04-8.70 պղինձ,21.15-3 ցինկ, 0.110-0.320մգջուր, 13.02-129.30մգմար1.20մգ գանեց |87): Խոտը հարուստ է ճան ամինաթթուներովն վիտամիններով,որոնք խոտի մեխաճիկականմշակմանշնորհիվ հեշտությամբ են յուրացվում կենդանիների

կողմից: Խոտ

պատրաստելու համար կանաչ խոտաբույսը հնձելու օպտիմալ հացազգիների համար հասկավորման սկիզբն է, բակլազգիների ժամկետը համար` կոկոնավորման, ծաղկման սկիզբը: Այդ շրջանում բույսերն ունեն ամենաշատ տերնակալություն ն պարունակում են առավելագույն քանակի սննդարարնյութեր, քիչ թաղանթանյութ: Որպեսզի ստանանքբարձըրորակի խոտ, խոտաբույսի հավաքը պետք է սկսել օպտիմալ ժամկետում ն ավարտել 8-10 օրում: Նույնիսկ եթե խոտի չորացումը կատարվում է բարենպաստ եղանակային պայմաններում, սննդարար նյութերի ընդհանուր կորուստները կազմում են 20-3092, իսկ անբարենպաստ պայմաններում` հասնում են 40-5054 -ի: Գոյություն ունեն խոտաբույսի չորացման ն խոտ պատրաստելու մի

քանի եղանակներ: Յրված (ոչ հակավորված) /սոտի հավաքումը: Խոտաբույսը հնձում ու թողնում են հնձաշերտերում մի քանի ժամ, այնուհետն մատնանիվավոր փոցխով հավաքում ու լասավորում են: Մինչն 3026 թառամած զանգվածը հավաքիչ-բարդոցիչով հավաքում են փոքր դեզիկներով ն թողնում, որ այն չորանա մինչն 20926: Հետո պատրաստված խոտը փոխադրում են ու դեզ դնում: Իհարկե, լավ կլինի խոտը պահել սարայներումկամթեթն ծածկի տակ: Այդպիսի պահեստարանների բացակայության դեպքում խոտը դիզում են ֆերմայի տարածքում՝հատուկ հրապարակներում:

Որպեսզի ակտիվ քամահարումով: Խուոաբույսի վերջնական չորացումը կրճատվի կանաչ զանգվածը դաշտում մնալու ժամանակը ն փոքրացվեն մեխանիկականու սննդարար նյութերի կորուստները օգտագործում են ակտիվ քամահարմանեղանակը՝ օդի տաքացումով կամ առանց դրա: Այդ եղանակը մպատակահարմարէ օգտագործելխոնավ շրջաններում: Էներգետիկ ծախսերը փոքրանումեն ն արհեստականչորացմանժամամակը կրճատվում է, եթե խոտաբույսը դաշտում թառամեցնում են մինչն 40-

խոնավությունը: Խոտաբույսի ակտիվ քամահարումով վերջնականչորացումը կատարվում է սարայներում, թեթն ծածկերի տակ ն բաց հրապարակներում: Մինչն 35-4556 թառամած զանգվածը 2 մ բարձրությամբ դարսում են օդաբաշխիչ է 4,5-5 մ համակարգի վրա ն սկսում են մատուցել օդ: Դեզն ունենում 5-6 մ բարձրություն: լայնություն ն Դեզը դնելու տեղում խոտը չորացնում են շերտերով (շերտի բարձրությունը 1,5-2 մ է): Երբ զանգվածիխոնավությունըշերտի մակերեսինիջնում է

25-3095, դարսում են հաջորդ շերտը: Երբ շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանը 20"Ը -ից ցածր է ն հարաբերական խոնավությունը 7594 -ից մեծ, ապա

տաքացնում են: Առաջին երկու օրը օդամղիչներնաշխատում են անընդմիայն ցերեկը: Անձրնային եղանակին խոտն ինքնատաքացումից զերծ պահելու համար օդամղիչներնաշխատումեն 1-2 ժամ ընդմիջումնե-

օդը

հատ, հետո`

րով:

Սամլված խոտի հավաքումը: Սա խոտ հավաքելու ամենաառաջավոր եղամճակնէ: Ցրված խոտի համեմատությամբմամլվածն ունի մի շարք առավելություններ: Խոտը մամլված հավաքելիս 2-2,5 անգամ կրճատվումեն մեխանիկական կորուստները: Խոտը հակերում զբաղեցնում է փոքրըծավալ ն լավ պահպանվում է, կրճատվումեն կերերի փոխադրականծախսերը ն ավելի ռացիոնալէ օգտագործվումփոխադրամիջոցներիբեռնաւոարությունը: Մամլված խոտի պատրաստման համար խոտաբույսը չորացնում են մինչն 20-2296 խոնավությունը: Բարենպաստ եղանակին հակերը դարսում են բուրգի ձնով, 2-3 օր թողնում են դաշտումլրացուցիչ չորանալու համար: Այդ ձնով դարսելիս խոտը լավ քամահարվում ն արագ չորանում է: Մինչն 2002 խոնավություն ունեցող հակերը մամլիչ-հավաքիչից անմիջապես կարելի է փոխադրելպահմանտեղը: Պրիզմաձն հակերում սովորաբար զանգվածը լինում է 15-25 կգ, իսկ Ոթու-16 մամլիչ-հավաքիչի միջոցով պատրաստվածգլանափաթեթայինհակերի զանգվածըմինչն 500 կգ է: Որպեսզի ստանանք բարձրը որակի մամլված խոտ, խոտաբույսը հնձելուց մինչն հակերի հավաքելը պետք էտնի 2-3 օր: /.7.

Խոտալյուր

են արհեստական եղանակով խոտաբույսը չոԽոտալյուրը ստանում րացնելու ճանապարհով: Այդ դեպքում կերում առավելագույն չափով պահ-

պանվում են սննդարարնյութերը: Խոտաբույսի

1 կգ -ը

պարունակումէ 0,6-0,9

կերամիավոր,120-140 գը մարսելիպրոտեին ն 200-250 մգըրկարոտին: Խոտալյուրըգլխավորապեսօգտագործումեն համակցվածկերը սննդարար նյութերով (պրոտեին,կարոտին) հարստացնելուհամար: Շնորհիվարագ չորացման սննդարար նյութերի կորուստները չեն անցնում 2-392 -ից, իսկ կարոտինը՝5-1096 -ից։: Խոտալյուրի օպտիմալլխ խոնավությունը վությունը 9-1254օէ:

մարսելլի պրոտեինն շատ ամինաթթուներ (իզին, մեթինին, տրիպտոֆան):Սոյան ամենասննդարաըկերն է, դրա սերմը պարունակում է 30-4520 պրոտեին: կերամիավոր, 190

1.10

գը

Արմատապալարապտուղներ

է:

1.6.

Ծղոտ

Կերային հաշվեկշռում որոշակի դեր ունի ճան ծօղոտը:Ճիշտ հավաքելու պահպանելուդեպքում ծղոտի սննդարար արժեքը, կախված հատիկային մշակաբույսիտեսակից,կազմում է 0,20-0,38 կերամիավոր: Ցորենի ծղոտում մարսելի նյութերի ընդհանուր քանակը կազմում է 4892, ի տարբեր խոտաբույսերիխոտում` 4494: Ցորենի ծղոտը պարունակումէ մինչն 0,17 26 կալցիում, 1,1196 կալիում, 0,0896 ֆոսֆոր, 3,3 մգ/կգպղինձ |83): / Զ.Մ Մորոզը նշում է, որ մշակաբույսերի ծղոտն ունի բարձր կերային արժեք |84): Այսպես, երեքնուկի ծղոտը պարունակում է 0,17 առվույտինն ու աշնանացանցորենինը՝ 0,20, գարնանացանցորենինը, աշնաճացան տարեկանինը ն վիկինը` 0,22, իշառվույտինը` 0,23, գարնանացան տարեկանինը՝0,25, բրնձինը` 0,31, ոսպինը` 0,32, գարիինը` 0,35, եգիպտացորենինը ն սոյաինը` 0,38, կորեկինը` 0,40: Էլ ավելի բարձր արժեք ունի մղեղը՝ 0,32-0,65 կերամիավոր: Ծղոտի օգտագործումովհավասարակշռումեն թաղանթանյութիպարունակությունը, որը կարնոր նշանակություն ունի կենդանու կողմից կերերի սննդանյութերըառավելագույն չափով յուրացնելու գործում: ն

կերամիավոր,

/.9.

Հատիկայինկերեր

Հատիկայինկերերն ունեն բարձը սննդարարություն(1-134 կերամիավոր 1 կգ -ում) ն դասվում են խտացված կերերի խմբին: Կախված քիմիական կազմից` տարբերում են ածխաջրերով հարուստ (հացազգի հատիկներ) ն պրոտեինովհարուստ (բակլազգիհատիկներ)հատիկայինկերեր:

Հացազգի հատիկային մշակաբույսերիցհիմնականում կենդանիներին կերակրում են վարսակով, գարիով, եգիպտացորենով,տարեկանով ն այլն: Հատիկային կերերըմիջին հաշվով պարունակումեն 8-1092 պրոտեին, 2-892 ճարպ, 2-1022 թաղանթանյութ,60-7046 օսլա ն 1,5-496 հանքային նյութեր: Բակլազգի հատիկներում կենսաբանականլիարժեք մարսելի պրոտեինը 2-3 անգամշատ է, քան հացազգիհատիկներում: Մարսելիպրոտեինիպարունակությունըմիջին հաշվով կազմում է 20-2594, իսկ սոյայի Ն լուպինի հատիկներում` մինչն 3595: Հատիկային բակլազգի մշակաբույսերից կերային նշանակությունն ունեն ոլոռը, լյուպինը, սոյան, կերային ունդը, վիկը ն այլն: Ամենաարժեքավոր կերերիցմեկը ոլոռն է. 1 կգ -ը պարունակում է 1,17

ամենաբարձը

Արմատապալարապտուղներըբաժանվում են արմատապտղին պալարապտղի: Արմատապտուղներին վերաբերում են կերային, շաքարային ն կիսաշաքարային ճակնդեղը, շաղգամը, գազարը, գոնգեղը: Պալարապտուղների շարքին դասվում են կարտոֆիլը, գետնախնձորը: Արմատապալարապտուղները պարունակումեն 70-9006 ջուր, քիչ պրոտեին` 1-222, մոտ 192 թաղանթանյութ:Ճարպեր համարյա չկան: Արմատապալարապտուղներիչոր ճյութում գերակշռում են թեթն մարսե(օսլա ն շաքար): Արմատապալարապտուղներիչոր նյութի ն լի ածխացջրերը խտացրած կերերի սննդարարությունը մոտավորապեսհամարժեքեն: Բոլոր տեսակի արմատապտուղներից ամենաշատն օգտագործվում է ճակնդեղը:Այն պարունակումէ միջին հաշվով 1292 չոր նյութ (փոփոխության սահմանները7-2572 է): Կերային ճակնդեղըխոշոր եղջերավորանասունների, ոչխարների ն մասամբ խոզերի կերաբաժիններումհիմնական ածխաջրածնային կերերից է: |

1.11.

Տեխնիկական արտադրության թաւսուկներ

Շաքարի արտադրության թավուկներնեն ճակնդեղային մզուկը ն կերամաթը:Թարմ ճակնդեղային մզուկի սննդարարությունը բարձը չէ, քանի որ այն պարունակումէ մոտ 9092 ջուր: Պրոտեինի քանակը 2942-ից չի բարձրանում: Այդ կերի չոր նյութը պարունակումէ մոտ 60276 անազոտ էքստրակտիվ նյութեր: Չորացած մզուկն ունի բարձր սննդարարություն. 1 կգ -ը պարունակում է 0,84 կերամիավոր:Կերամաթը պարունակում է մոտ 6076 անազոտ էքստրակտիվ նյութեր: Խմորման արտադրության շարքին են դասվում տկնուցքը թափուկների (օղու արտադրությանմնացուկ), ածիկի ծիլերը, գարեջրային դիրտը, շաքարասնկերը(դրոժ): Տկուցքն իրենից ներկայացնում է սպիրտի թափուկ ն պարունակում է 90-9292 ջուր: Տկուցքի չոր նյութը հարուստ է պրոտեինով: Ածիկի ծիլերը, գարեջրի դիրտը ն դրոժները գարեջրի արտադրության մնացորդներն են: օգտագործում են քաղցրահյութ պատրաստելու Ածիկն համար, իսկ ծիլերը՝ անասնակեր:Գարեջրի դիրտի չոր նյութը հիմնականում բաղկացած է գարու մնացորդներից ն ծլած հատիկներից: Գարեջրի դիրտը պարունակումէ մինչն 7592 ջուր ն հարուստ է պրոտեինով(2824):

Տեխնիկական ճարալր 1 կգ -ը պարունակում է 9 կկալ: Նրանում կան յուղալուծիչ Ճն ք վիտամիններ: Շնորհիվբարձր էներգետիկարժեքի, ճարպերն օգտագործումեն համակցված կերերըհարստացնելու համար: Այրի արտադրության մնացուկներից մեծ նշանակություն ունի թեփը, որը է համարվում լավագույն խտացածկեր:

1.13.

նան շատ

Յուղաճարպային մեծ տարածում ունեն արտադրության թաստուններից մշակաբույսերի (արեածաղիկ, կտավատ, կանեփ, սոյա) սերմերից յուղը հանելուց հետո մնացած քուսպը ն շրոտը : Դրանք հարուստ են պրոտեինով (միջինը՝ 30-4074),ֆոսֆորով,8 խմբի Ն վիտամիններով կարոտինով: Ամենալավըհամարվումէ կտավատիքուսպը, որն ունի լավ դիետիկհատկուն թյուններ պարունակումէ 30-3592 մարսելի պրոտեին: յուղատու

/.12.

Կենդանական ծագման կերեր

Կաթնային, մսային ն ձկնային կերերը բնութագրվում են բարձր որակի ունեն մեծ Ց խմբի քանակությամբ վիտամիններՆ հանքային

պրոտեինով,

նյութեր:

Անարատ կաթր փոխարինիչն իրենից ներկայացնումէ բարձր որակի մթերքներիխառնուրդ`չոր ն թարմ յուղազրկված կաթի, չոր կաթնային շիճուն կի, կենղանական խոհարարական ճարպերիու յուղերի, հանքային, վիտամինային ն համեղ հավելումների: Ձկան ալյուրը լավագույն սպիտակուցայինկերերից է: Այն պարունակում է 6076 պրոտեին: Ձկան այլուրը ստացվում է սննդային ձկից ն ձկան թափուկից: Ձկան ալյուրով կերակրումեն գյուղատնտեսական կենդանիների մձատղաշին, խոզերին ն թռչուններին, օգտագործում են համակցվածկերերի արտադրությունում, կերաբաժինները հարստացնում են սպիտակուցովն հանքային նյութերով: Սսային ն մսաոսկրային ալյուրը պատրաստում են մարդուհամար ոչ պիտանի մսեղենիցու կենդանիների ներքինօրգաններից,ն օգտագործում են կերեր պատրաստելու համար: Պրոտեինիպարունակությունը 30-6094 է: Կերային դրոժները արժեքավորսպիտակուցավիտամինային կերեր են, համակցվածկերերի գերազանց բաղադրամաս: Կերային դրոժներն արտադրում են մսի վերամշակմանն սուլֆատացելուլոզային արդյունաբերության

ձեոնարկությունները:

Սննդային մնացուկների(ձեռնարկությունների հասարակականսննղի ն տնային խոհանոցի) սննդարարարժեքը կախված է սննդային մթերքների տեսակից ն տատանվում է լայն սահմաններում: Միջինը 5-6 կգ թափուկը է 1 կերամիավորի: համապատասխանում Սննդային թափուկները(մյուս կերերի հետ խառնված) պետք է առավելաչափօգտագործել խոզերիբտման համար: Կերակրելուցառաջ սննդիմնացուկները վարակազերծումեն:

«անքայրճ կերեր

Կենդանու օրգանիզմիաճը, զարգացումըն կյանքի տնողությունը կախված են ոչ միայն օրգանական նյութերից, այլն կալցիումի, ֆոսֆորի, մանգանի, կոբալտի, յոդի, ֆտորի համալիր ազդեցությունից:Արյուճաստեղծման պրոցեսում մեծ դեր ենճ խաղում երկաթը, պղինձը, կոբալտը ն արսենը: Ոսկրային հյուսվածքի ձնավորումը ն նրանում կատարվող փոխանակման պրոցեսճերը մեծամասամբ կախված են կալցիումի, ֆոսֆորի, մագնեզիումի, նատրիումի,կալիումի փոխկապակցվածազդեցությունից |82): Կենդանիներըհանքային տարրերհիմնականումստանում են բուսական կերերի միջոցով: Այն դեպքում,երբ բնական կերերիհաշվին չի ապահովվում կենդանիների հանքային տարրերի պահանջը, անհրաժեշտ է կերաբաժին մտցնել հանքային լրացուցիչ կերեր: Կերաբաժնում այս կամ այն հանքային տարրերի աճբավարար պարուճակությունից ելնելով, որպես հանքային լրացակեր օգտագործում են կերակրի աղ, կավիճ, կալցիումի քլորիդ, գիպս, մերգել, տրավերտին,ցեոլիտ, բենտոնիտ, կիր, փայտի մոխիր, ֆոսֆորակաԼիումական աղեր ն միկրոտարրերիաղեր: Հանքային լրացակերերի օգտագործումըհեշտացնելու նպատակով, հատկապես խոշոր ն մանը եղջերավոր անասունների համար, պատրաստում են բրիկետներ՝ կերակրի աղից ն միկրոտարրերիխառնուրդից: Այդպիսի բրիկետների պատրաստման արտադրամասկառուցվել է Աբովյանում, որտեղ հանքային նյութերը (քարաղ, տրավերտին)մանրացնելուհամար օգտագործվում է մեր կողմից պատրաստված խտացրած ու հանքային կերեր մանրացճող մեքենան(նկ. 8.16): Միկրոտարրերիքիմիական միացություններիցբացի, կենդանիներիկե-՝ րաբաժիններում օգտագործումեն նան տեղական, ոչ ավանդականհանքային լրացակերեր՝ տրավերտին, ցեոլիտ, բենտոնիտ ն այլն: Տրավերտինը գյուղատնտեսական կենդանիների կերաբաժին են մտցնում հանքային տարրերի անբավարար լինելու ղեպքում: Այն բուժիչ հանքային ջրերի նստվածք է, պարունակում է մոտ 4096 կալցիում, աննշան քանակությամբֆոսֆոր, մարգանեց, մագնեզիում,պղինձ, երկաթ, նատրիում ն այլ ճյութեր: Առավելապես հայտնի են Արզճիի, Հանքավանի ն Ջերմուկի

տրավերտինները: Բնական նախատեսված են ցեռլիտները

բնագավառներում.

օգտագործել երեք հիմնական

շրջակա միջավայրիսլահպանության, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության` հողի սննդարարտարրերի կուտակման ու կարգավորմանն կենդանիներիկերաբաժնումօգտագործմաննպատակներով: Բնական ցեոլիտի օգտագործումը շատ հեռանկարային է, շնորհիվ ճրա խոշոր հանքային պաշարների: Միայն Նոյեմբերյանի ցեոլիտի պաշարները կազմում են 400-500 միլիոն տոննա |88|: -

-.

-

30 տարուց ավելի է, որ բնական ցեոլիտներն օգտագործում են կենդան Ճապոնիայում, իսկ հետագայում ճան նիների կերաբաժնում ԱՍՆ-ում Վրա ն հան ե 90): Հայաստանիհանրապետությու

ում նրան ի Ին տոթյոնուն 15» բ ՄՊա ըի կաղ գործվել98: Լարաֆյ կղսից ու,ն" բացիր Կորեր ր արդյունքներ շոշափելի Աա ռր :

-

են

ստացվել

5`

գ.դ.

Ա.Կ.

կավատեսակ

Բենտոնիտը

է, ունիխոնավափոխանակային հատկություն, կենդանիների կերակրմանարդյունավետությունը բարձրացնում է 7- 1252 -ով: Խորհուրդ է տրվում այն կենդանիներիկերաբաժին մտցնել չոր նյութերի 302 -ի հաշվով |95|: Առաջարկվող չափաբաժիններովբենտոնիտ տալը 8-1496 -ով ավելացնում է ճտերի, խոճկորների,հորթերին գառների քաշաճը: Բենտոնիտըխթանում է ածան հավերի ձվատվությունը, լավացնում է ձվերի ինգուբացիոն որակը, բարձրացնումն ակտիվացնումէ ճտերի արագ աճն ու զարգացումը: Բենտոնիտը արդյունավետ է նան խոշոր եղջերավոր անասունների կերակրման դեպքում: Այն 7-1290 -ով բարձրացնում է կովերի կաթնատվուոչխարներիբրդատվությունըբարձրացնումէ 11-1392 -ով: ը կարծիքով,այսօր ցեոլիտները ն մյուս օգտակարհանքային ապարները գյուղատնտեսությունումլայնածավալ չեն օգտագործում,որովհետն այդ ապարներըմանրացնելըշատ դժվար է, գյուղացիականն ֆերմերայինտնտեսություններում նույնիսկ անհնար: Ուստի, նոր մշակված ու առաջարկվող ունիվերսալ մանրիչն (նկ. 8.16) այսօր միակ տեխճիկական միջոցն է, որը հաջողությամբ կարող է լուծել հանքային տարրերի արդյունավետ օգտագործման խնդիրները:

թյունը: Բենտոնիտը

1.14.

Կերերիբնութագրերըն ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները

Կերամշակող մեքենայում կերը ենթարկվումէ տարբեր բնույթի ներգործությունների ն շրջակա միջավայրի (խոնավություն,Ճնշում, օդի ջերմաստիճան ն այլն) ազդեցության: Հատկապեսվերամշակվող կերերը ենթարկվումեն մեխանիկական ներգործության,որի ժամանակ փոփոխվում են դրանց ձնը, չափսերըն ֆիզիկականհատկությունները: Կերամշակող մեքենաներ նախագծելիսպետք է հաշվի առնել կերերի ամրությունը, հատկապեսամրության հատկություններիստատիկականն դինամիկականբնութագրերը հատկությունները: ն ֆիզիկամեխանիկական Ցողունային կերերը (խոտ, ծղոտ, խոտաբույս, սենաժ, սիլոս) կազմում են որոճող անասունների կերաբաժինների հիմքը: Դրանց մեխանիկական մշակմանհիմնականձնը կտրումովմաճրացումն է: Այդ կերերի ամրությունը բնութագրվումէ կտրման տեսակարարդիմադրությունովզ̀ց (կՆ/մ), կտրման քայքայող լարվածությունով` «կտր(ՄՊ) ն կտրման տեսակարարաշխատանքով` /Ճ ոլոր (կՋ/մ7):

Պրոֆեսոր Ս.Վ.Մելնիկովը ստատիկական փորձարկումներով հիմնավորել է ցողունավոր կերերի կտրման օրինաչափությունը |75): Ըստ նրա` ցոունների շերտի դեֆորմացիանընթանում է հետնյալ ձնով. սկզբում դանակը խտացնում է շերտը ն սկսում կտրել: Տեղի են ունենում սեղմման առաձգական ն պլաստիկ դեֆորմացիաներ,կտրման գործընթացն սկսվում է այն պահից, նըբ դանակի ճիգը հասնում է անհրաժեշտ սահմանի, այսինքն լոր -ի առա-

է կտրմանառավելավելագույննշանակությանը,որին համապատասխանում

ո գույն լ տեսակարար դիմադրությունը(զօ)

-

է, որտեղ` Իկորշու--ըկտրման դիմադրության առավելագույն նշանակությունն ( թկտրու»էկլհոու» որտեղ`լւ, -ը ճիգի մասշտաբն է, հղա,-ը՝ փորձերով ստացված կտրման դիմադրության դիագրամի ամենամեծ բարձրությունը), Ե -ն՝ ցողուններիշերտի լայնությունը, մ: Կտրման լարվածությունը՝ մ 0.2) փլտրտո» / կտր

Ն

շեն)

Հ

որտեղ լւ -ը դիագրամի աբսցիսներիառանցքի մասշտաբն է(լչ-0.2), դիագրամիվրա կտրմանտեղամասիերկարությունը (մ):

կտր-ը՝

Կտրմանտեսակարարաշխատանքը՝ -

-- 4 կտրոուչ12Սն կտր /եե)

տկտր

թ

»

0.3) .

որտեղ՝հչ-ը ցողունների շերտի իրական հաստությունն է (մ) (հչ-բեկոթ): Այստեղից հետնում

է, որ

ք «ոկտր -

լորտու

/ծ,

1.4)

այսինքն թվային մեծությամբ հավասար է դանակի տեսակարար ճնշմանն ըստ (1.1) -ի: Ըստ ւվրոֆ. Ս.Վ. Մելնիկովի` կտրման տեսակարար դիմադրության միջին նշանակությունը տատանվում է 5,7-12 կՆ/մ սահմաններում: Խոտի դիմադրությունն ընդունելով 10022, որոշել է, որ խոտաբույսի դիմադրությունը 80-9002 է, իսկ ծղոտինը` 55-6052, ըստ որում, առվույտի ամրությունը 2 անգամ փոքը է ստացվել, քան մյուս խոտաբույսերինը: Կտրման ընթացքը բնութագրող միջին տեսակարար աշխատանքը կազմել է. խոտի համար 5,7 կՋ/մ՛, ծղոտի համար՝ 3,8 կՋ/մ՛ ն խոտաբույսի համար՝ 4,8 կՋ/մ՞: Ամրության հատկությունների դինամիկական բնութագրերը որոշելու ճպատակով թելքավոր ցողունավոր կերերը դիտվել են որպես առաձգամածուցիկապլաստիկականնյութ: Խ.Ա.Ռախմատուլինը, ուսռւմնասիրելռվլայնական հարվածից հետո ցողունի կետերի շարժման դեֆորմացիայի ու արագությունների ընթացքը,ստացել է կտրման դինամիկականանկյան (յլ) ն հարվածի արագության (ռչ) միջն կախվածության հավասարումը`

19)

ծ, արտում

Հ

Ն254Ա7, /6գ»

(2.5)

ԱՆՑ» -ն

առաձգական (երկայնական)ալիքների տարածման

արագութ-

`

Հաշվի առնելով (1.5) բանաձեը՝ պրոֆ. Ս.Վ. Մելճիկովնընդունում է, որ տվյալ նյութին ն կրիտիկականարագությանը(եղը)կհամապատասխանի նան կտրման «յլ» կրիտիկականանկյունը: Հետնաբար,եթե փորձերովորոշվի ՛/լր անկյունը, ապաըստ (1.5) -ի կարելի է որոշել ճան հարվածի կրիտիկական ՆՈ

արագությունը

: քր--0,5654952՛ ր

(1.

Դիտարկելով կրիտիկական ն քայքայող (Մյ) արագությունների միջն հարաբերությունների մասին հարցը` Վ.Ֆ.Յացենկոն առաջարկում է հաշվարկային բանաձնում մտցնելԽր-Մ,ՐՄլր գործակիցը: Շերտավորպլաստիկ նյութերիհամար ԺԲ, 1,3-1,5: Հետնաբար,հարվածի ժամանակքայքայող արագությունը

չոր

ի -ՕՏԽՇԱՑ"

ր: ԱՍ.Կարնովը բազմաթիվ գիտափորձերով հաստատելէ,

ցողունների ջարդվելու դինամիկականմիջին

ոտ «լ59 -ի: ստատիկականը՝

կլինի. Ը/ք) 0.7

որ

առվույտի իսկ

անկյունը՝ 7դՀ216-ի,

Օգտագործելովջարդման անկյունը թելքավորխոտաբույսերինյութերի համար որպես ամրությանբնութագիր,որն արտացոլում է օ -/(Դ կախվածությունը, կարելի է գտնել ճան դինամիկությանհամապատասխան գործակիցը. այն արտահայտելովհետնալ հարաբերությամբ` Ճո Հո /7տ: Ըստ գիտափորձերի |75), առվույտի չոր ցողունների դինամիկության ոթ գործակիցըտատանվում է 1:2-1,5 սահմաններում: Այդպիսի բնութագրերիառկայությանդեպքում, հաշվի առնելով (1.7). ն (1.8) բանաձները, որոշվել է լայնական հարվածի քայքայող արագության

ճշանակությունը՝

ւլ

նեղ7/ստ 2) մ/վ: Հատիկայինկերերի ամրությանստատիկական բնութագրերնառաջին անգամ ստացելէ պրոֆ. Ս.Վ.Մելնիկովը(75): Նկ. 1.1ա-ում ներկայացվածէ նրա կողմից ստացված դիագրամներիցմեկը` գարու սեղմման աշխատանքային դիագրամը, իսկ նկ. 1.1բ-ում` արդյունքների փոփոխության օրիթ

յստ

Հ

15" դեպքում Մյ

Հ

նաչափությունները:

ք

«05թ.2/

ՍԾՃԵՇ:ԼՏ:

լ

Ինչպես մետաղներիդեպքում, այստեղ նույնպես աշխատանքայինդիագրամները մինչե քայքայումը ներկայացնում են նյութում դեֆորմացիաների զարգացման երեք բնութագրականփուլեր: Սկզբնական փուլը (0-1) բնութագրում է կորի կտրուկ վերելք, որի ընթացքում տեղի է ունենում առաձգական դեֆորմացիա: Երկրորդփուլում (1-2) կորն իջնում է ն դանդաղ է բարձրանում, որը վկայում է, որ հատիկում տեղի է ունենում ճերքին սահք ն պլաստիկ

(կառուցվածքային) դեֆորմացիաների արագ զարգացում: Բեռնավորվածության հետագա մեծացումը բերում է երրորդ` վերջնական փուլին (2-7), որն ավարտվում է թաղանթի քայքայումով` առաջացնելով խոր բաց ճեղքեր (մեծամասամբլայնական ուղղությամբ): Հատիկների ամրությունըգնահամղվում է քայքայող լարվածության մեծությունով (ծչ, Պա), որը հավասար է սեղմման ժամանակավոր դիմադրուՃ(»0.44մմ կերերից ամենաթյանը: ամուրը գարին է: Պրոֆեսոր Ս.Վ.Սելնիկովը որոշել է ատ աա Տ 1ոան նան մեխանիկական հատկությունների այլ ցուցանիշների` պլաստիկության, փխրունության,մածուցիկությանթվա|75): յին մեծությունները (22 Պլաստիկությանմոդուլն առաջարկում է որոշել հետնյալ արտահայ22 0.40 Մ:

Հատիկային

'

0.10

0.20

0.30

0.6.

տությունից.

Ել 100 (Տք-6:)76, 0.9) Նկ. Գարու սեղմման դիագրամները օ(ոլ ՍԱ-վպի | , 2.10) (ա) ն դրանց փոփոխության օրինաչաուորտեղ օ- ն պլաստիկության ցուցաթյունները (բ). »,-քայքայող ճիգը, 40-դեֆորմացիաները, նիշն է, Խ- ն՝ սեղմման հարաբերաՑ-խոնավությունը, 5-լարվածությունը,, Խ- կան դեֆորմացիան, 5ց- ն` իրական ճարաբերականդեֆորմացիան վերջնական լարվածությունը (քայը` հոսունությաւմսահմանը, Ղա: քայող), Պա, Հ

11.

ծ

՝

աաաԼ

ԿԱ հոցազգի

նէան

5իոր են կերե՝ ցուցանիշը օգ տեսակարար աշ 0,7-0,9 Ջ/մ,ն կարող է ծառայել որպես հատիկային կերերի էնեգատարությանընդհանուր բնութագրիչ: Հացազգի մշակաբույսերի հատիկներիցամենամածուցիկըտարեկաննէ, հետո գարին ն վարսակը: Գիտափորձերովորոշվել է գարու հատիկի քայքայման լարվածություն9,2 ՄՊա, ծյ,ուՀ 4,7 ճերի առավելագույնն նվազագույն սահմանները՝ ծ, ՄՊա, որոնք հիմք կարող են հանդիսանալ մանրիչ մեքենայի աշխատանքային օրգանների հաշվարկմանհամար: Հատիկաջարդիչմեքենաճերիհաշվարկների համար կարնոր է գիտենալ նան հատիկային կերերի ամրության հատկության դինամիկական բնութագրերը, որոնք ստացվում ենճ դինամիկական բեռնվածության պայմաններում, հաշվի առնելովդեֆորմացիայիարագությունը: Պրոֆեսոր Ս.Վ.Սելնիկովին հաջողվել է գիտափորձերով|75)գարու հա11,5 13,8 տիկի համար ստանալ ամրության դինամիկականսահմանը՝օդ ՄՊա, հարվածի 4,8 « 105-ից մինչն 7,3 Հ 105 վ ընդհանուրտնողությանպայ-

Աո հավասար է՝ զ,

ւ

Հ

-

Հ

-

մաններում:

Խ.Ա. Ռախմատուլինն |92|ապացուցել է, որ լարվածությունները մանրացնելուց առաջ հավասար են նյութի հոսքի դինամիկականսահմանին (ծող), իսկ մանրացնելու (քայքայման) ժամաճակ հասնում են ամրության դինամիկական սահմանին (օդ), որը կարող է որոշվել հետնյալբանաձնով.

Օդ

որտեղ`

-

թյո" /ո(ո)ոզյ),

(1.11)

խտությունն է, Մրհարվածի արագությունը, ը՝ ւպատասխանաբարամբողջականհատիկի երկարությունըն հարվածից հետո մնացած չդեֆորմացվածմասի երկարությունը: Տեխնոլոգիական ն ուժային հաշվարկների համար կարնոր է գիտենալ ճան հատիկային կերերի հիմնականֆիզիկամեխանիկական հատկություննեք- ն

ն`

ն չլ-

համա-

Պրոֆեսոր Գ.Մ. Կուկտան գիտափորձերով որոշել է տարբեր կերերի ֆիզիկականն մեխանիկականհատկությունները |93, 94|: Աղյուսակ 1.2 ն 1.3ում բերվում են մեզ հետաքրքրող հատիկային կերերի վերաբերյալ որոշ տեղեկություններ:

1.2

Հաղռխկայինկերերի արտաքին շփման գործակցի (շո) մեծությունները Խոնա-

Գարու ջարդվածք

Եգիպտացորենի

ջարդվածք Ոլոռի ջարդվածք Համակցվածկեր Սպիտակուցավիտամինային հավելումներ

Խոտալյուր

Ճակնդեղի տաշեղ Մանրացված ծղոտ

վությու- | մետաղի փայտի բետոնի նը, «2 | նկատմամբ| նկատմամբ | նկատմաւմբ -

11,8

0,40-0,50 0,42-0,51 0,50-0,60 0,49-0,58

0,60-0,75 0,62-0,7 0

9,2

0,42-0,50 0,46-0,52

0,46-0,53 0,42-0,55

0,56-0,65 0,59-0,71

8,5

0,77-0,60

0,50-0,60 0,61-0,75 0,60-0,71 0,59-0,78

13,0 9,3

0,50-0,62

7,6

12,2 0,62-0,72`| 15,8-9,7 | 0,3Տ-0,53

Ս

(/) ու կողային ճնշման (չ) Հատիկայինկերերի ներքինշփման ն անկյան (8,ջ.) մեծությունները գործակիցների բնականթեքության Կերերի տեսակները

կոոր,

0,56-0,73 -

ղտ

Գարու ջարդվածք

Նգիպտացորենիջարդվածք Ոլոռի ջարղվածք Համակցվածկեր

Սպիտակուցավիտամինային

հավելումներ Խոտայլյուր Ճակնդեղի տաշեղ Մանրացվածծղոտ

Աղյուսաձ

Կերերի տեսակները

Աղյուսակ 1.3

Հանքային կերերից քարաղը

58:97

աստ. թբ.թ,

ծ

ն

Լ070084

| | 070-081 | 072-084 079-098

080-090

| 026032| ||024-028| | 037-042 | | 024032|

| 053-075 |

|028-032| 0.20-028

| մինչն 65-68

| 059-073 | 022-030 | | 03-05 | 0,15-020|

60-70

զանգված (ՀԵՇ) ամուր խոշորբյուրեղային

26, Շ1 60,6 95: Այն ապակու փայլ ունի, է, քիմիական կազմը` Պո-39,4 թափանցիկէ, ունի սպիտակ, գորշ, դեղճավուն, կապույտ, կարմիր գույներ, ամրությունը2 է, խտությունը`2,1-2,2 տ/մ5,ունի թույլ էլեկտրահաղորդակա-

նություն, հեշտությամբ լուծվումէ ջրում: Տրավերտինը բարակհատիկային,ամուր, հղկման ենթակա ապար է, է (5 -50 մՊա), խտությունը1̀,4 -2,0 տ/մ": ամրությունը 1,5 ԼՏօգր ն ԼՃՕլչբ տետրաէդրերից կազմված բյուրեղային Ցեոլիտները կառուցվածքովալյումինասիլիկատներեն, կարծրությունը 3,5-5,5 է, խտությունը՝ 2-2,3 տ/45: -

0,53-0,93 -

|

2. ԿԵՐԵՐԻ

ՈՒ ԱՄԲԱՐՄԱՆ

ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ԵՎ ՄԵՔԵՆԱՆԵՐԸ

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԸ

Սնուրային շրջանում կենդանիներինկերակրելու համար անասնապահական ֆերմայում կուտակում են խոտ, ծղոտ, հատիկային կերեր, արու նե ճախապատրաստում ամբարում են սիլոս, մատապալարապտուղներ սենաժ ն քիմիացմանեղանակով՝ ծղոտ: Խոտը, ծղոտը, հատիկային կերերը ն արմատապալարապտուղները պատրաստի վիճակում դաշտից տեղափոխում ու առանց նախապատրաստման պահեստավորում են ֆերմայում, իսկ սիլոսի, սեռնաժիճախապատրաստումը ն ծղոտի քիմիացումը կատարում են անասնասլահական ֆերմայում, ուստի այս բաժնում նկարագրվում են միայն ֆերմայում կատարվող սիլոսի, սեռաժի ճախապատրաստմանն ծղոտի քիմիացման տեխնոլոգիաներնու մեքենասարքավորումները: 2.1.

Սիլոսի պատրաստմանտեխնոլոգիաներըն մեքենաները

Որակյալ սիլոս պատրաստելու համար անհրաժեշտ է արագ ն ուշամեկուսացնել օդից, որպեսզի դադարեցվի բույսի շնչելը, զանգվածը դիր ինչպես ճան կաճխվի բորբոսասնկերի ու աերոբայինբակտերիաներիազդեցությունը, հետնաբար ն՝ սիլոսացվողզանգվածիինքնատաքացումը: Հաջող սիլոսացման համար անհրաժեշտ է նան զանգվածում կարգավորել ջրի ն շաքարի պարունակությունը: Երբ սիլոսացվող հումքի խոճավությունը 60-6526 է ն լավ մեկուսացված է օդից, ապա այն հաջող է պահպաճվում, անկախ շաքարի պարունակությունից: 6572 ն ցածը խոնավությամբ սիլոսացվողզանգվածը լավ մեկուսացնելիսչոր նյութերի կորուստը սովորաբար 1094 -իցչի բարձրանում: Միլոսացվող զանգվածի խոնավության 7526 -ից բարձրի դեպքում զանգվածից անջատվում է հյութ, որի հետնանքով մաճրէակենսաբանական պրոցեսները արագ են ընթանում: Այս դեպքում չոր նյութի կորուստը հասնում է 1596 ն ավելի, որից 5-692 -ը կորչում է աճջատվող հյութի հետ: Բացի դրանից, բարձը խոնավությամբզանգվածից ստացվում է բարձր թթվությամբ ն տհաճ հոտով սիլոս: Կանաչ զանգվածի խոնավությունը կարելի է իջեցնել թառամեցնելու ճանապարհով,իսկ խոշոր ցողունավորբույսերինը(եգիպտացորեն,արնածաղիկ ն այլն)՝ խառնելովմանրացված չոր ծղոտի հետ: Եթե չի հաջողվում սիլոսի զանգվածի խոնավությունը 7592 -ից իջեցնել, ապա սիլոսացման ժամանակ միկրոֆլորայի կենսագործունեությունըկարելի է սահմանաքիմիական պատրաստուկներիօգտագործմամբ: փակել Միլոսացվող բույսերի մանրացման չափը որոշվում է նրանց խոնավությունով: 6596 ն ցածր խոնավությանդեպքում մանրացվում է մինչն 20-30 մմ: Նույնիսկ ուժեղ տոփանման դեպքում այդպիսի զանգվածից հյութ չի

անջատվում: Միաժամանակայն բավական լավ խտանում է: 7096-ն ավելի խոնավությամբ բույսերը ճպատակահարմարէ մանրացնել40-50 մմ չափի: Սիլոսացմանհիմնական հումքը՝ եգիպտացորենը, արնածաղիկը,սորգոն, սուդանախոտը, հատիկաընդեղենբույսերն են (ոլոռ, վիկ, կերային լյուպին ն այլն) ն նրանց խառնուրդներըհացազգի մշակաբույսերի հետ: Սիլոսացմանհամար օգտագործումեն նան բազմամյա ցանովի ն բնական խոտաբույսեր, արմատապալարապտուղներ, բանջարաբուծության ն դաշտավարության թափուկներ: Խորհուրդ է տրվում սիլոսի համար եգիպտացորենըհւսվաքել կաթնամռմային հասունացման փուլում, արնածաղիկը՝ ծաղկելու սկզբում կամ երբ ծաղկել է մեկ երրորդ մասը, սուդանախոտը՝ծաղկաբույլային շրջանում, վիկը ն ոլոռը` ներքնի առաջինկամ երկրորդ հարկաշարքի մոմային հասունության փուլում: Սիլոսացման աշխատանքներըկազմակերպելիս պետք է ապահովել հնձելու ն խրամատները լցնելու հարահոսությունը, որն ապահովում է բարձը որակի սիլոսի ստացումը: Եգիպտացորեն,արնածաղիկն այլ սիլոսացվողմշակաբույսեր հավաթելու համար հիմնականում օգտագործում են )«Շ-2,6, ՃՇՇ-2,6, ՃՇ-1,8, ԽՇՐ-3,2 ն Բ-281 սիլոսահավաքկոմբայնները: Սիլոսահավաքկցովի ՃՇ-2,6 կոմբայնը ճախատեսված է եգիպտացորեն, արնածաղիկ ն այլ սիլռսացվող մշակաբույսեր հավաքելու համար: Կարող է օգտագործվել ճան ցանովի ն բնական խոտը հավաքելու, իսկ ՇԽ-37 հավաքիչով կահավորելիս` լասերից թառամեցված խոտաբույսը հավաքելու համար: Ագրեգատավորվում է ՛Ղ-74, 1-75, 11-75ԽԼ Խ113-50/52 ն Խ(13-80/82

տրակտորներիհետ: Արագրնթացսիլոսահավաք կցովի ԿՇԸ-2,6 կոմբայնը ԿՇ-2,6սիլոսահավաք կոմբայնի վերափոխություն է, ունի միննույն կառուցվածքային ն տեխնոլոգիական սխեմաները: Հիմնական նմուշից տարբերվում է ուժեղացված ն կառուցվածքով փոփոխված հանգույցներով ու դետալներով: Ագրեգատավորվումէ ՛1-150 ն Ղ-Լ50: տրակտորների հետ: Հավաքվող մշակաբույսերի բերքատվությունիցկախված` կարելի է ագրեգատավորել ճան Ղ-74, 1-75, տրակտորներիհետ: ՈՂ-75Խ1ն Խ113-80/82 ԽՇ-1,8 Սիյոսահավաք կոմբայնը սիլոսային մշակաբույսեր հավաքող 90 մմ քայլով կտրող ապարատից բացի, պատվիրատուիպահանջով կարող է կահավորվել նան խոտ հնձելու համար 76,2 մմ քայլով կտրող ապարատով,հետնից բարձող խողովակով ն հավաքիչով: ն հն ապահովելու համար

Ցկմրաորամ ոոոոի ո ՀԸ. ձը

-1,8 բա) ամալրվու հարմարանքով,որը բաղկացած է ռոտորից, գանձիչից, ցողունները թեքող ձողից ն անդրադարձիչից:Ագրեէ Ղ-74, 11-75 տրակտորների հետ: ՃՇՈ-3,2 կոմբայնի հիմնական հանգույցհլոսահավաք հինքնացնաց ե ներն րն են՝ դիզելային շարժիչը, բարձր անցունակությանինքնագնացթրթու ,

ունարը Գաաոր

ՆՈ1-73ԻՄ

-

րային ընթացքը, ճակատային հնձիչը, մանրացնող ապարատը, շերտաձողավոր վիլակը, բունկերը, շղթայաձողավոր փոխադրիչը ն հիդրոհամա-

կարգը:

տնքնագնացԽ-2861 կոմբայնը եգիպտացորեն, արնածաղիկն մյուս սիլոսացվող մշակաբույսեր հավաքելուց բացի, կտրող ապարատի փոխարեն հավաքիչ տեղադրելու դեպքում կարող է լասերից թառամեցվածխոտաբույսը վերցնել, մանրացնել ն բարձել փոխադրամիջոցին: Կոմբայնի վրա տեղադրված է 170 ձ. ուժ հզորության դիզելային շարժիչ: նղյուսակ 2.1 -ում բերված են նկարագրվածսիլոռսահավաք կոմբայնների հիմնական տեխճիկական բնութագրերը: Աղյուսակ 2.1 Սիլոսանհավաք կոմբայններիտեխնիկականբնութագիրը ւ

ՑուցանիշներըԷՇ26 | Ընդգրկման լայնությունը, մ Արտադրողականությունը,տ/ժ Կտրման բարձրությունը,մմ Մանրացնող թմբուկի պտույտճերի թիվը, պտ/ր Վիլակի տրամագիծը, մմ Բեռնման

բարձրությունը,մմ

Աշխատանքային արագություճը, կմ/ժ

Ճանապարհային

լուսաբացվածքը, մմ Գաբարիտային չափերը, մմ.

երկարությունը

լայնությունը աշխատանքային

դիրքում

լայնությունը

տրանսպորտայինդիրքում

բարձրությունը

2,6 7.2

1ԷԸԸ26

2,6

100-250

11.50 1325 1800-2800

3,5-8

(տրակտորիստ)

60-200

1800-2800

|

3,5-10

3,2 1420-2050

2050-2550

10380

դիրքում աշխատանքային դիրքում րաաորտային գվածը, կգ անձնակազմը

Տ650 5600

բարճրությումը

Սպասարկող

1ՇՐ-3.2

ԷՇ-18

«Թոք»

լ

լ

լ

Թառամեցված ու մանրացված զանգվածը փոխադրելու համար արտադրվում է հատուկ 11ՇԷ--12,5 տրակտորային կցասայլը: Օգտագործվում է նան 2111Շ-4-8874Ճ տրակտորային կցասայլը: Այն գործարանիկողմից է թողնվում պատրաստի պահպանիչ ցանցով: Դրա տարողությունը 40

բաց մ է:

Խրամատներում զանգվածը տոփանելու համար օգտագործումեն ՛Է-100, Ղ-130 ն 71-75 տրակտորներ,իսկ սիլոսը հանելու համար օգտա119-0,85, ԱՇՇ -5,5 բարգործում են ցողունավոր կերեր բարձող ԱՇ-5, ձիչներ: Խրամատային պահեստներըլցնելու ն կերը ծածկելու աշխատանքները կազմակերպում են հետնյալ հերթականությամբ:Նախ շրջապատը պետք է մաքուր լինի ն ունենա կոշտ ծածկույթ: Եթե սիլոսային զանգվածը գերխոնավ է, անհրաժեշտ է խրամատի հատակը ծածկել ծղոտի 40-50 սմ շնրտով: Խրամատը լցնելու հենց սկզբից սիլոսային զանգվածը տոփանում են: Ամեն օր սիլոսացումն ավարտելուց հետո անհրաժեշտ է զանգվածը լրացուցիչ տոփանելմինչն 4 ժ: Հատուլ ուշադրություն պետք է դարձնել պատերի մոտ զանգվածի խտացմանը: Երբ առանց ծղոտ ավելացնելու խրամատի մեջ լցնում են 8095 -ից ավելի խոնավությամբ զանգված ն ծածկում թաղանթով,ապա անհրաժեշտությունչկա այն ուժեղ տոփանել: Զանգվածը պետք է տոփանել միայն լցնելու պրոցեսում ն խրամատի մակերնույթովհավասերեցնել:Այն լրացուցիչ տոփանել չի պահանջում: Ծիլոսի խրամատըլցնելու արագությունըմեծ ազդեցությունէ թողնում սիլոսի սննդարարնյութերի պահպանմանու որակի վրա: Օդի մուտքը կանխելու համար նախօրոք դրված զանգվածի բաժնի վրա ամեն օր տոփանվող զանգվածիշերտի հաստությունը80 սմ -ից պակաս չպետք է լինի: Այդ պահանջի խախտումը հանգեցնում է սիլոսացման բացասականարդյունքի: Խրամատում 30-40 սմ շերտով զանգված դարսելիս բուսական բջիջների շնչելուց առաջացած ածխաթթու գազն արագ հեռանում է: Ածխաթթու գազի պահպանումնանհրաժեշտ է ոչ միայն զանգվածի մեջ օդի մուտքը կաճխելու, այլն զանգվածի խմորման բարենպաստսլայմաններ ստեղծելու համար: Ածխաթթու գազը խթանում է կաթնաթթվայինբակտերիաների զարգացմանը, օդի մուտքն ուժեղացնում է անցանկալի բակտերիաների .

.

զարգացումը:

Խորհուրդ է տրվում 2,5 մ բարձրությամբպատերով խրամատը լցնել մինչն երեք օրում, իսկ 3,5 մ բարձրությամբպատերիդեպքում՝ 5 օրում: Սիլոսի խրամատը լցնելուց հետո կերը ծածկում են, որով ն կանխում գազի հեռացումըն զանգվածի մեջ օդի մուտքը: ածխաթթբու Սիլոսացվող զանգվածը մեկուսացնելու լավ նյութ է պոլիէթիլենային թաղանթը,որի հաստությունը 0,15-0,20 մմ է: Թաղանթը կերի մակերնույթի վրա փոելուց հետո պետք է եզրերը ծալել պատի տակ, այնուհետն թաղանթիամբողջ մակերեսըծածկել 5-8 սմ հողի շերտով կամ 20-25 սմ թեփով, չոր տորֆով, ծղոտի հակերով ն այլն: պահելու համար ը մինչն որնէ նյութով ծածկելը Թաղանթը զերծ կրծողներից զերծ սինչնորնէնյութ ղանթը կրծողներից պահել: է պետք նրա մակերնույթինկիր շաղ տալ: Սիլոսի որակը հիմնականում պայմանավորված է սիլոսացվող հումքի տեսակից, զարգացման փուլից ն սիլոսացման տեխնոլոգիայից: Նպատակահարմար է եգիպտացորենըն սորգոն սիլոսացնել հատիկի մոմային ,

հասունացման փուլում: Զարգացման նշված փուլում եգիպտացորենից պատրաստված | կգ սիլոսի սննդարարությունըկազմում է 0,25-0,28 կերամիավոր,սորգոյինը՝ 0,23-0,24 կերամիավոր: Եգիպտացորենի ն սորգոյի հատիկները մոմային հասունացման փովում պարունակում են 70-7296 ջուր: Այդ դեպքում զանգվածը պետք է մանրացնել 2-3 սմ մեծությամբ: Եգիպտացորենիհատիկները կաթնամոմային հասունացման փուլում պարունակում են 70-7596 ջուր: Նրանից նույնպես ստացվում է սննդարար սիլոս, որի Լ կգ-ը պարունակում է 0,20-0,22 կերամիավոր: Այդպիսի եգիպտացորենի զանգվածը պետք է կտրատել4-5 սմ մեծությամբ: Արնածաղիկը ծաղկելու սկզբում պարունակում է 75-8096 ջուր, ուստի սիլոսացնելիս անհրաժեշտէ ավելացնել ծղոտ: Միամյա ընդեղեն մշակաբույսերը սիլոսացնելիս ունենում են 7096 -ի սահմաններում խոնավություն: Միլոսացնում են առանց լրացուցիչ խառնուրդների: Բազմամյա ցանովի ն բնական խոտաբույսերը սիլոսացնում են, երբ կլիմայականպայմանները թույլ չեն տալիս նրանցիցպատրաստել խոտ: բոստանային մշակաբույսերի Արմատապալարապտուղներըն պտուղներըսիլոսացնում են այն դեպքում, երբ հնարավոր չէ պահել թարմ վիճակում: Սիլոսացնելուց առաջ արմատապտուղներըհարկավոր է կեղտից մաքրել, այնուհետն մանրացնել ն ծղոտի հետ խառնելով զգուշությամբ խրամատում տոփանել ու թաղանթով ծածկել: Հյութալի կերի երեք մասին մեկ մաս ծղոտ: պետք է ավելացնել Բանջարեղենի ն կերային արմատապտուղներիզանգվածային հավաքի ժամանակաշրջանում կուտակվում են հսկայական քանակությամբ կանաչ զանգված, հյութալի թափուկներ, որոնք հնարավոր չէ թարմ վիճակումտալանասուններին: Կաղամբի տերնները, սեղանի ն կերային արմատապտուղների,ինչպես ճան շաքարի ճակնդեղին կարտոֆիլի փրերըկարելի է սիլոսացնել: Կաղամբի տերնեներըն արմատապտուղներիփրերը աչքի են ընկճում բարձր խոնավությամբ, ուստի սիլոսացնելիս նպատակահարմարէ դրանց ավելացնել մանրացվածչոր ծղոտ: Կարտոֆիլի կանաչ փրերը պետք է անպայման սիլոսացնել 8-1096 ծղոտ կամ քիմիական պատրաստուկներ ավելացնելով: Նույնիսկ սիլոսացնելու տեխնոլոգիանպահպանելու դեպքում ոչ միշտ է հաջողվում ստանալ բարձը որակի կեր ն չոր նյութերի կորուստը հասցնել նվազագույնի: Ինչպես ասվեց, սիլոսի որակը մեծապես պայմանավորված է բույսի խոնավությամբ ն նրանում պարունակվող շաքարով: Կտրուկ իջեցնել սիլոսի կորուստները ն բարձրացնել որակը հնարավոր է միայն քիմիականպատրաստուկներիօգտագործմանճանապարհով:

կարելի է ամենից առաջ օգտագործել Քիմիական պատրաստուկները ն ընդեղենբազմամյա միամյա, ինչպես ճան երիտասարդհացազգի խոտաբույսերը սիլոսացնելիս:

են կոմբինացվածսիլոս: թռչուններիհամար պատրաստում են սպիտաԱյն պատրաստումեն այնպիսի կերերից, որոնք հարուստ են ն կուցով, հեշտ մարսվող ածխաջրերով կարոտինով:Կերերն ընտրում 60կազմի խոնավությունը այն հաշվով, որպեսզի խառնուրդիընդհանուր 7056, իսկ թռչունների համար բարձր վիտամինայինսիլոս պատրաստելու 7546 -ից ոչ դեպքում թույլատրվումէ խոնավության բարձրացում, բայց

Խոզերի

ն

ավելի:

2.2.

տեխնոլոգիաներըն մեքենաները Սենաժի պատրաստման

Սենաժի պատրաստմանառանձնահատկություննայն է, որ խոտահետո պահում են բույսերը մինչն 50-55 22 խոնավությամբթառամեցնելուց պահածոյացումը կերի դեպքում Այս հերմետիկ պահեստարաններում: կուտկմամբ,ինչպես թթուների է օրգանական պայմանավորված ոչ միայն ջրի պակասի սիլոսացմանդեպքում է, այլն բույսերի մեջ առաջացող հետնանքով թառամեցվածզանգվածի «ֆիզիոլոգիական չորությամբ»: բջիջներնիրենց մեջ եղած ջուրն ավելի ուժեղ են Այդպիսի պայմաններում մեծ պահում, որի հետնանով միկրոօրգանիզմների մասը չի կարողանում

օգտագործել այն: Մենաժացվող զանգվածում մանրէակենսաբանական է ունենում պրոցեսներնընթանում են դանդաղ, շաքարի տրոհումը տեղի աննշան չափով ն զգալիորեն պակասում է օրգանական թթուների են զարգանալ բորբոառաջացումը:Սակայն այդ պայմաններումկարող մեկուսացհուսալիորեն սասնկեր, այդ իսկ պատճառովանհրաժեշտէ կերը ն ճել օդից ստեղծել անաերոբ միջավայր: Հերմետիկությունըկաճխումէ ոչ միայն բորբոսասնկերիզարգացումը, են ունենում ճան կերի ինքնայրումը:Ինքնայրման հետնանքով տեղի այլ է պրոտեինի սննդարար նյութերի մեծ կորուստներ, զգալիորեն իջնում մարսելիությունը,գրեթե ամբողջովինքայքայվում է կարոտինը:Հերմետիկ սկզբնականշրջանում, բույսերը դեռես շարունակում պահեստարաններում, են շնչել` կլանելով կերի մասնիկներիմիջն եղած օդի թթվածինը, արտաշնչելով ածխաթթու գազ, որը, որպես միջավայր, բույսերի ֆիզիոլոգիական է պահածոյացումը: Շնչառությանպրոցեսը չորության հետ իրականացնում զանգվածը լցնելուց 6-85 ժամ հետո: դադարում-է պահեստարաններում Անհրաժեշտ է ճան լցվող զանգվածը լավ մանրացնել: Այդ դեպքում պահեստարանում առանձինմասնիկները ավելի լավ են դասավորվում,դրանց է: միջն օդի քանակը պակասումէ, ն զանգվածիտոփանումըհեշտանում Սենաժը հաճելի թույլ թթվային հոտով կանաչ խոտաբույսերիկիսախոնավզանգված է:

Սկզբունքորենսենաժ կարելի է պատրաստել բոլոր խոտաբույսերից, որոնց հնարավորէ թառամեցնելմինչն պահանջվողխոնավությունը:Բարձրորակկերստանալուհամար անհրաժեշտ է խռտաբույսերըհնձել վեգետացիայի օպտիմալ շրջանում, այն է. թիթեռոնածաղկավորները` կոկոնակալման, իսկ հացազգիները` հասկակալմանսկզբում ն ավարտել մինչն ծաղկումճ սկսվելը: Սենաժի արտադրության տեխնոլոգիանբաղկացած է հետնյալ գոր-

ծողություններից.

հունձ, թառամեցման համար բույսերի մշակում

-

կազմավորում,

ն

լասաշարերի

լասաշարերից թառամեցված զանգվածի հավաքում,մանրացում ն փոխադրամիջոցներին բարձում, մանրացվածզանգվածի փոխադրումպահեստարաններ, զանգվածի լցում խրամատներիմեջ, զանգվածի տոփանում ն հեր-

-

-

մետիկ ծածկում: Հունձը պետք է սկսել վաղ առավոտյան: Օրվա ընթացքում հնձվող տարածությունը պետք է համապատասխանի թառամեցումից հետո բույսերի մեքենայականհավաքմանհնարավորությւոններին: Բնական ն ցանովիխոտաբույսերըհավաքելու համար օգտագործում են ԷՇՔ-100, 4«ՇԱ-1004Ճ-1, «ԸԺ-120, ԿԼԱԾ-75, ՃԼ-2,4, ԻԲ-281,Է1Ք-1,5 հնձող-մանրացնող-բարձող մեքենաները: ԻճքնագնացԿՇԽ-700 կոմբայնընախատեսվածէ ընդեղեն ն հացազգի խոտաբույսերը հնձելու կամ լասաշարերից զանգվածըհավաքելու,միաժամանակմանրացնելու ն փոխադրամիջոցներին բարձելու համար: Կոմաբայնովկարելի է հավաքելնան բարձրացողուն մշակաբույսեր`եգիպտացորեն ն այլն: ՃՇՃ-100 կոմբայնը բաղկացած է դիզելային շարժիչով ինքնագնաց շասսիից, մանրիչից, կտրող ապարատից, վիլակից, շնեկից, սնուցող գրտնակներից, դանակային թմբուկից, հակակտրիչ մետաղաշերտից, սիլոսատար խողովակից,դեֆլեկտորից,հիդրոհաղորդակով ղեկավարվող ընթացքային մասից, խցիկից, կցորդման սարքից, փոխարինվողաշխասարքավորումների հավաքածուից, հավաքիչից ն հնձաքենայից: ՓնքնագնացԽՇԽ-1004-1 կոմբայնն ուճի բարձը անցունակություն: վերափոխություննէ: Կարող է աշխատել 5-25 02

տանքային

հիթռան գորբույծը կոմբայնը կոմբայնի վերափոխուՊՇՃ-/20

ՀԱԱՈՄՈ6Ք

համալրված բեռնաթափողաշխատանքայինօրգանի ոնավության

հողերում:

ԷՀՇ-100

թյունՈ

հետ

ման

է:

Կոսբայնը

է

շարժիչի բեռնավորվածությունը կարգավորողավտոմատ ղեկավար-

համակարգով:

Կցովի ՃԱԽ-75 կոմբայնը նախատեսված է սենաժ, խոտալյուր, մանրացվածխոտ, սիլոս պատրաստելու համար արտարույները հնձել ինչպես նան լասաշարերից չորացած զանգվածը հավաքելու, եգիպտա28

ցորեն ն այլ սիլոսային մշակաբույսեր հնձելու, միաժամաճակ մանրացնելու ն փոխադրամիջոցներին բարձելու համար: Ագրեգատավորվումէ ՛1ՏԸ հետ: Շարժահաղորդումն իրականացվում է տրակտորի տրակտորի հվորության անջատման լիսեռով: Աշխատանքային օրգաններիբարձրացումն իրականացվումէ տրակտորի հիդրոհամակարգիմիջոցով: Կոմբայնը 60 92-ովմիօրիճականացված է ԿՇԽ-100 կոմբայնի հետ: Կցովի ԽԱ-2,4 կոբայնը փոխարինումէ Է7Փ-լ,8 հնձիչ-հավաքիչմանրըիչին:Նախատեսված է ցանովի ու բնական խոտաբույսերը հնձելու ն լասաշարերից թառամեցրած գանգվածըհավաքելու, եգիպտացորենն այլ սիլոսային մշակաբույսեր հնձելու, միաժամանակմանրացնելուն փոլսաէ հ113-80/82 տրակղիամիջոցներինբարձելու հաճար: Ագրեգատավորվում տորիհետ: Դոռտորեային Խ1ԼՔ1,5հնձի-մանըիչը նախատեսվածէ խոտաբույսերը հնձելու, մանրացնելուն փոխադրամիջոցներին բարձելու համար: Ագրեգատավորվում է Խ(13-80/82 տրակտորի հետ: ԽԷՔ-1,55 մեքենայի վերափոխումն է: Ընդգրկման լայնությունը 1,5 մ է, արտադրողականությունը` 0,7 հա/ժ:

Աղյուսակ 2.2-ում թագրերը:

բերված

են որոշ

մեքենաներիտեխնիկականբնու-

Աղյուսակ 2.2 տեխնիկական մեքենաների բնութագիրը Հնձճող-մանրացնող-բարձող -

Ցուցանիշները2Շ1-100 | «Շ-120 | /7Խ5՛-75|

Հնձամեքենայիընդգրկման լայնությունը, մ. խոտաբույսեր հավաքելիս ե տացորենհավաքելիս Հավաքիչիլայնությունը,մ Արտաղըողականությունը,տ/ժ. խոտաբույսերհնձելիս լասաշարեր հավաքելիս եգիպտացորենհնձելիս Շարժիչիհզորությունը, ձ.ուժ

/ԱՄ`ԱՀ4

4,2 3,4

3,4 3,4

2.4 2,0

2,2

2:2

Ն8

|

Հնձված զանգվածի թառամեցումը կազմակերպում են այնպես, որպեսզի բույսերը մինչն պահանջվոդ խոնավությունը (թիթեռնածաղկավորները 50-60, հացազգիները45-60 92) թառամեն որքան հնարավոր է արագ, հակառակ դեպքում սննդանյութերի ն վիտամինների կորուստները մեծանում

են:

:

Թառամեցումն արագացնելու համար, առաջարկվում են հնձած բույերի հետն .ա)ճմլում, ա) ճմլում, բ) մշակմանհետնյալ սերի մշակման եղանակները. հնձճաշերտի շրջում մն գ) բ) հնձաշե ե մ: լամաշարերի շրջու

ն

Լասաշարերի կազմավորման անջատ եղանակի դեպքում հնձելուց խոտաբույսերը թառամեցվում են հնձաշերտում: Հունձը կարելի է կատարել տարբեր տեսակիհնձիչներով: Բույսերը ճմլելու համար օգտագործում են ԱԿԱԹԻ-3,0Ճ,ՀԱՇ-5Լ, Է30Լ, Ճ11Շ-51-1 մեքենամերը: Հնձաշերտում խոտաբույսերը շրջելու, ինչպես նան թառամեցված զանգվածը լասավորելու համար օգտագործում են 1ԼԹՔ-6,04, Լ ՑԽ-6,0Լ, Է247 (ԳԴՀ) մատճանիվավորփոցխերը: Ճճմլումն արդյունավետ է կիրառել թիթեռնճածաղկավորխոտաբույսերի, ինչպես նան թիթեռնածաղկավորն հացազգի բույսերի խոտախառնուրդներիդեպքում: Հացազգիների ճմլումն իմաստ չունի, որովհետւ թառամեցման տնողությունը դրանից աննշան չափով է կրճատվում: Խոտաբույսերիմշակմանտեխնոլոգիականտարբերակիընտրության համարեղաճակային պայմաններն ունեն կարեոր նշանակություն: Թառամեցված զանգվածի հավաքումը, մաճրացումը ն փոխադըրամիջոցներին բարձումը կատարվում է հավաքիչ-մանրիչների միջոցով: Այս երեք գործողությունը սեճաժի արտադրության տեխնոլոգիայի գլխավոր օղակն է, որով զգալիորեն պայմանավորվածէ տեխնոլոգիականպրոցեսի կատարմանհաջողությունը: Մանրացված զանգվածի տեղափոխմանհամար նախատեսվածկցասայլի թափքը բոլոր կողմերից ն մասամբ վերնից հուսալիորեն ծածկում են մետաղական ցանցով ն ճկուն պաստառով: Դրաճով բացառվում են բարձելու ն փոխադրելուժամաճակզանգվածիկորուստները: Թառամեցված, մանրացված զանգվածը 10 կմ -ից ավելի հեռավորության վրա նպատակահարմարէ փոխադրել ինքնաթափավտոմեքենաներով, որոնց թափքի առջնի ն կողերի պատերի վերնի եզրերը պետք է գետնիցբարձը լինեն 3-3,5 մ, իսկ վերնից` ցանկապատված: Մենաժի պատրաստումը ն պահպանումը ներկայումս կատարվում է որոնք աշտարակային ե խրամատային տիպի պահեստարաններում, պետք է ապահովենկերի հուսալի պաշտպանումըօդի մուտքից: Այդ պահանջին առավել լրիվ բավարարում են աշտարակային տիպի պահեստահետո

րանները:

Խրամատներում սենաժի պատրաստման առանձնահատկությունն այն է, որ անհրաժեշտ է թառամեցված զանգվածն անընդհատ տոփանել: Այն թույլ չի տալիս, որ զանգվածը թույլատրելի ջերմաստիճանից(385-373) ավելի տաքանա: Տոփանման համար պիտանի են բոլոր տեսակի ծանը թրթուրավոր տրակտորները,հատկապես՛1-100, 1 -130 ն 71-75 -ը: Յուրաքանչյուր խրամատ անհրաժեշտ է լցնել ոչ ուշ 3-4 օրվա ընթացքում: Խրամատը լցնելուց հետո խնամքովտոփանված զանգվածի վրա պետք է փռել նոր հնձված, մանրացված բույսերի 30-35 սմ շերտ, լավ տոփանել ն ծածկել պոլիէթիլենային թաղանթով: Թաղանթի վրա բարակ

շնրտով

շաղ

այնուհետն՝ 2.3.

են 5 սմ

տալիս կիր` կրծողներից պաշտպանելու համար, իսկ հաստությամբ ծղոտ ն 15-20 սմ հաստությամբ հող:

Սիլոսի ու սենաժի կանաչ զանգվածըքիմիական պատրաստուկներովպահածոյացնելու տեխնոլոգիաները ն մեքենայացումը

Քիմիական պատրաստուկները(օրգանական թթուները) կանխում են ու սենաժացման ընթացքում տեղի ունեցող բոլոր տեսակի անցանկալի խմորմանպրոցեսները,խիստ կրճատում են ն նվազագույնի հասցնում դրանց հետ կապված սննդանյութերիու կենսաբանականակտիվ նյութերի կորուստները: Քիմիական պահածոյացման ժամանակ ածխաջրերիտրոհումըկրճատելուշնորհիվ կրկնակի անգամ պակասում է սիլոսի ընդհանուր թթվությունը, կանոնավորվումեն ցանկալի օրգանականթթուների կուտակումը ն դրանց նորմալ փոխհարաբերությունը:Նման սիլոսճերում նեխման պրոցեսների կանխման հետնանքով ճարպաթթու չի գոյաճում, սպիտակուցային նյութերի քայքայում ն կորուստ չի լինում, իսկ կարոտինը գրեթե ամբողջությամբ պահպանվումէ: Սեր հանրապետության տարբեր գոտիների տճնտեսություններում արտադրական պայմաններումկերերի պահածոյացմաննպատակովփորձարկվել են բազմաթիվ պատրաստուկներ` ճատրիումի պիրոսուլֆիտ, ծծմբական անհիդրիդ, ամոնիումի բիսուլֆիտ, նատրիումի բիսուլֆիտ, մրջճաթթու, բենզոյական թթու, սորբինաթթու, պրոպիոնաթթու, տարբեր օրգաճականթթուներիխառնուրդներ: Փոշի պատրաստուկըկանաչ զանգվածի վրա ցրում են ձեռքով, իսկ հեղուկը կանաչ գանգվածի մեջ մտցնելու աշխատատար գործողությունինչպես նան ները մեքենայացնելու համար օգտագործում են ձեռքի ցնցուղ, ԼՃՒԼՏ, ՕԷԼ10, ՕՉՃԼԷ-14, Օ8Ղ-ԼՃ, Օ8Ղ-18, ՕՈ 1600-1 սրսկիչները, որոնք ճախատեսվածեն այգիներումվնասատուներիու հիվանդություններիդեմ քիմիական պայքարի համար: Ձեռքի ցնցուղն օգտագործելիս բանվորների աշխատանքըդժվարանում է: Այս եղանակն ունի շատ փոքը արտադրողականություն,աշխատանքային ծախսումները մեծ են, իսկ պատրաստուկը հավասարաչափ չի բաշխվումզանգվածին,ուստի այն հեռանկարայինչէ: Նշված սրսկիչներից համեմատաբարմեծ կիրառությունէ գտել Օ8՛Օ114 -նճ: Այն օգտագործելիս,իհարկե, մեծանում է կանաչ զանգվածի պահածոյացման արտադրողականությունը,փոքրանում են աշխատանքային ծախսումները, բայց հնարավոր չէ հսկել կանաչ զանգվածի մեջ մտցվող պատրաստուկիքանակը ն հավասարաչափբաշխումը:Բացի այդ, սըսկիչն ունն ցածը շահագործական հուսալիություն (թթուներով շփվող մեքենամասերնու հանգույցներըքայքայվում են, շուտ են շարքից դուրս գալիս, հատկապեսպոմպի միջադիրները): սիլոսացման

Արտադրությունում հաջողությամբ օգտագործվումեն ինքնաշեն սարքավորումներ ն մեքենաներ, որոնք տալիս են զգալի արդյունք: Հիմնականում կանաչ զանգվածի մեջ հեղուկ պատրաստուկները մտցվում են երկու

եղանակով:

Առաջին եղանակ: Օրգանականթթուները կանաչ զանգվածի մեջ են մտցնում անմիջապես դաշտում` հնձելու-մանրացնելու կամ լասերից հավաքելու-մանրացնելու ն փոխադրամիջոցին բարձելու ժամանակ: Այս դեպքում կեր հավաքող մեքենայի (ժ5Փ-1,8, ՀՇԱՇ-100, Ք-281 ն այլն) վրա տեղադրում են 200 լ տարողությամբ բաք (օրգանական թթուների համար), մանրացված կերը դեպի փոխադրամիջոց ուղղող խողովակի վերջնամասում տեղադրում են ցնցուղ` մանրացված զանգվածն օրգանական թթվով թրջելու համար: Բաքը պատրաստուկովլցնելուց հետո հերմետիկ փակում են: Հնձիչի կոմպրեսորով բաքում ապահովում են 1,5 2 մթն ճնշում: 1 տ կերի զանգվածի հաշվով 10-20 կգ աշխատանքային լուծույթի մատուցումը կարգավորվումէ ռետինե խողովակի հիմքում դրված հատուկ ծորակի օգնությամբ: Մատուցման կարգավորումը կատարվում է մեխանիզատորի կողմից` հնձիչի խցիկից: Չափավորիչի բոլոր մեքենամասերը(բաքի ներքին մակերեսը, խողովակները,ծորակները, ցնցուղը) պետք է լինեն թթվակայուն: Իհարկե, ավելի նպատակահարմար է կանաչ զանգվածի մեջ պատրաստուկը մտցնել ուղղակի հավաքելու ն մանրացնելու ժամանակ: Այդ դեպքում պահանջվումէ ունենալ հասարակ սարքավորում ն բացառվումեն լրացուցիչ ծախսերը: Բայց նկարագրված սարքավորումը չի ապահովում կանաչ զանգվածի մեջ պատրաստուկի չափավորված մտցնումը` դաշտի անհավասարաչափ բերքատվության ն շրջադարձերում ծորակը ձեռքով փակելու-բացելու պատճառով: Օրգանական թթվի ազդեցությամբ հատկապես շուտ է քայքայվում ու շարքից դուրս գալիս հնձիչի խողովակաշարը ն փոխադրամիջոցի թափքը: Դաշտից մինչն պահածոյացման տեղն օրգանական թթուներով թրջված կերը տեղափոխելու ընթացքում թթվի մի մամը ցնդում է կերի զանգվածից: Այնպես որ, այս եղանակով պահածոյացնելու մեքենաներն ու սարքավորումները կարիք ունեն կատարելագործման ն նճնպատակահարմաը չէ օգտագործել մեծ տարածություններում: Երկրորդ եղանակ: Օրգանական թթուները կերի զանգվածի մեջ են մտցնում խրամատում՝պահածոյացման ժամանակ: Մեր կողմից մշակված հեղուկ պատրաստուկը պոմպի մղումով ցրելու սխեման ցույց է տրված նկ. 2.1 -ում: Այն բաղկացած է շրջաճակից (1), որը տեղակայված է ընթացքային մասի (2) ն բարձիչի (3) վրա: Շրջանակի վրա մոնտաժված է ռեզերվուար (4), որի վերնի մասում գտնվում է բեռնող լյուկը (5), իսկ ճերքնում` ճակատային մասում, ելքի խողովակը (6): Շրջանակի վրա մոնտաժված է նան պոմպը (7)՝ էլեկտրաշարժիչի (8) հետ միասին: Պոմպի ծծող խողովակը փականի (9) միջոցով միացված է ռեզերվուարի ելքի խողովակին (6): Պոմպի մղող խողովակը

խողովակաշարի (14) ն փականի (10) միջոցով միացված է փողրակին (11), վերջինիս ծայրամասում հագցված է ծայրակալ (12)` հեղուկը ցրելու համար: Ռեզերվուարի ներսում, հատակից 10 սմ բարձր տեղակայված է խառնող խողովակը (13): Այս խողովակի տրամագիծը մեկ դյույմ է: Խողովակի երկարությամբարված են 2 մմ տրամագծովանցքեր՝ մեկը մյուսից 80

հեռավորությանվրա: Խողովակի լայնական հատվածում երեք անցք է մենաներքնում, իսկ երկուսը` ուղղաձիգ առանցքի նկատարված, մեկըա̀ մամբ 45 -ի տակ նդարձյալ ներքն ուղղված նկ. 2.2: մմ

-

կայանքի

Նկ. 2.1. Լուծույթը ցրելու կայանքի սխեման. պոմպով /շրջանակ, 2-ընթացքային մաս, 3-բարձիչ, 4-ռեզերվուար, 5-լյուկ, 6-ելքի խողովակ, 7-պոմպ,8-էլեկտրաշարժիչ,5. 10-փական, 11-փողրակ, 12-ծայտակալ 13խառնող խողովակ, 14խողովակաշար, 15-ապակե /խողովակ,

/6սանդդակ

ն

ՎՀ-) Ե24/ ՉԵ7 «` ՏՀՏ.

՝

|

Հ

/ լ

յ

ՀՓ-

/2

(ՇՏ

սխեման (լայնական կտրվածք), ի 22տարավան րառնիչի փորավածքային խողովամ ոմ

Այդ կայանքըհեղուկ պատրաստուկըցրելու հետ միաժամանակբաքի ներսում այն խառնում է, որպեսզի հեղուկի ջրային խառնուրդը չշերտավորվի: Բանվորը, ռետինե խողովակը ձեռքին բռնած, խրամատի եզրերից որնէ մեկի մեջտեղում կանգնած կարողանում է ապահովել հեղուկի մատուցումը խրամատի ցանկացած կետին, որը կտրուկ բարելավում է

աշխատանքի սանիտարահիգենիկպայմանները: Համակարգումհաստաճնման առկայությունը ճպաստում է պատրաստուկի ցրման համաչափությանը: Դրան ռպաստում է ճան խառնող սարքի առկայությունը: Այդ ամենը երաշխավորում են առաջարկվող կայանքի լայն ճերդրումը արտա-

տուն

դրությունում:

Կայանքի ճակատային մասում տեղադրվածէ ապակե խողովակ (15), երկու ծայրերով հաղորդակից է բաքի հետ ն ցույց է տալիս հեղուկ պատրաստուկի մակարդակը: Խողովակի հետնում ամրացված են սանդղակներ (16), որոնք ցույց են տալիս. 1) պատրաստուկիքանակը բաքում, 2) բաքից դուրս եկող պատրաստուկի քանակը, 3) պահածոյացվող կանաչ զանգվածի քանակը, որը համապատասխանումէ բաքում գտնվող պատրաստուկի քանակին ն 4) բաքից տվյալ քանակի պատրաստուկի դուրս գալու ժամանակը: են տվել, որ 15 մմ Հետազոտությունների արդյունքները ցույց տրամագծով փողրակի դեպքում հեղուկի ծախսը կազմում է 7 մ3/ժ,իսկ խառնելով մղելու դեպքում` 6,2 մ5/ժ: Կանաչ զանգվածը փոշենման պատրաստուկներովկարելի է մշակել գան մինչն խրամատը լցնելը ն լցնելու ընթացքում: Երբ կանաչ զանգվածի խոնավությունը 70926 -ից բարձր է, ճպատակահարմարէ օգտագործել երկրորդ եղանակը, այսինքն` փոշենման օրգանական թթուն շաղ տալ խրամատում շերտ-շերտ լցվող կանաչ զանգվածի վրա: Այդ ճպատակի համար առաջարկվումէ օգտագործել ՕԼԱ-50 փոշոտիչը` նոր մշակված աշխատանքային օրգանով (6) (նկ 2.3): որը

համա

Եկ. տավաքված. տրայտորի ԱՄ Լորվիա

:

ցրող

սարքավորումը տոփանող

կրա

Ռտրակտոր, 2բաք, օրգան

Ժչափավորիչ,

4փական,

5-բաժանիչներ, 6-ցրող

Փոշենման պատրաստուկ ցրող կայանքը բաղկացած է բունկերից (2), իր մեջ ունի խառնիչ ն շնեկ-սնուցիչ, օդամղիչից (4), գանձիչից (3), որն շղթայական փոխանցումներից, բաժանիչ խողովակներից (5) ն ցրող աշխատանքայինօրգաններից(6): Աշխատանքայինօրգաններըուղղանկյուն կտրվածքով խողովակներ են, որոնց վերջավորություններում արված են լայնակներ ունեցող բաժանարարծնկեր: Փոշոտիչիօդամղիչի բկանցքին

ամրացվում կցաշուրթերով

է եռաբաշխիչը, իսկ վերջինիս երկու բաժանարար կարճ խողովակների բկանցքներից յուրաքանչյուրին կցաշուրթերով ամրացվումէ մեկականաշխատանքային օրգան:

Նկարագրված կայանքը նպատակահարմարէ հարմարացնել կանաչ զանգվածտոփանողտրակտորիվրա (նկ. 2.3): Աշխատանքնընթանումէ հետնյալ կերպ. տրակտորի հզորության անջատման լիսեռից, կարդանային փոխանցման միջոցով, պտտող մոմենտը հաղորդվում է փոշոտիչին ե ապա օդամղիչին, միաժամանակշղթայական փոխանցմանմիջոցով շարժման մեջ են դրվում նան բունկերներում տեղակայված խառնիչը ն շնեկ-սնուցիչը: Վերջինս պատրաստուկն անընդհատ հոսքով մատուցում է բաժանիչներին (5), այնուհետն օդի հոսանքով՝ ցրող օրգաններին(6): ՝

2.4.

Օղոտի նախապատրաստմանեղանակները ն մեքենաները

Այս պարագրաֆում ներկայացնում ենք կերային արտադրամասից

ծղոտի մշակման եղանակները, որոնցում վառելիք չի ծախսվում, ծղոտը մշակվում է նախօրոք, ամբողջմսուրային շրջանի համար: Հետաքրքրություն է ներկայացնում կաթնամռմային հասունացման շրջանում եգիպտացդրենըծղոտի հետ սիլոսացնելու տեխճոլոգիան: Հնձից մեկ-երկու օր առաջ հովհարիչ ագրեգատի օգնությամբ դաշտերըմշակում են միզանյութով, մեկ տոննա կանաչ զանգվածին հինգ կիլոգրամի հաշվով: Ազոտային նյութով պատվում են փրերը ն մինչն բերքահավաքը լիովին յուրացվում բջիջների կողմից: Այդ դեպքում կերը լինում է ավելի սննդարար ն համեղ: Խոնավ սիլոսային զանգվածը խրամատի մեջ լցնում են մանրացված ծղոտի հետ միասին: Խրամատի մեջ ազոտը բաշխվում է ավելի հավասարաչափ: Մոգիլնի մարզում լայն տարածում է ստացել ծղոտի պահածոյացման հետնյալ տեխնոլոգիան: Ծղոտի հետ խառնում են կանաչ զանգված, բենզոյաթթու, կերային ֆոսֆոր, կերակրի աղ: Խառնուրդը տոփանում են ն ծածկում պոլիէթիլենային թաղանթով: Հայտնի է, որ անձրնային եղանակներին դժվար է խոնավ ծղոտը սովորական եղանակով հավաքել, հակավորել ն դեզ դնել: Խոնավ ծղոտը դեզի մեջ բորբոսնում է: Նպատակահարմարէ այն սիլոսացնելկանաչ կերերի` լոբազգի ու հացազգի միամյա խոտախառնուրդների,եգիպտացորենի, արնածաղկի,կարտոֆիլի ու արմատապտուղներիփրերի,կաղամբի տերնների նայլ բույսերի հետ խառնած: Այն շրջաններում, որտեղ եգիպտացորենիաճն ուշանում է, սիլոսի համար հնձելիս ունենում է բարձը խոնավություն, հետնապես ն ստացվում է ցածրորակսիլոս: Այդ դեպքում ծղոտ խառնելը նպաստում է նրա որակի լավացմանը: դուրս

Բարձը խոնավություն ունեցող կանաչ զանգվածը ծղոտի հետ սիլոսացնելը մյուս եղանակների համեմատությամբ ավելի արդյունավետ է, երկարատն պահելու ընթացքումբացառվում են կերերի կորուստները, վերաճում է զանգվածը ամեն օր կերախառնուրդիարտադրամասում վերամշակելու անհրաժեշտությունը, կերը ստացվում է էժան: Ծղոտը նպաստում է հյութի ներծծմանը, 25-30 22-ով կանխվում են նրա ն 10-15 96-ով՝ չոր նյութերի կորուստները, իջնում է կերի թթվայնությունը, պատրաստի վիճակում կրճատվում է քացախաթթվի ու յուղաթթվի կուտակումը, ամբողջությամբ վերցրած 1,2-1,4 անգամ բարձրանում է սիլոսի սննդարարությունը:Ներծծելով հյութը, ծղոտը փափկում է, խառնուրդի մեջ ավելանում է չոր նյութերիքանակը, ն ստացվում է բարձր սննդարարությամբորակյալ կեր: Սեր կարծիքով, տնտեսապեսարդյունավետ է ծղոտը պահածոյացնել էտված ու մանրացված խաղողի վազի արքատի հետ: Վերջինս, թաղանթանյութից բացի, պարունակում է պրոտեին,ճարպեր, շաքար ն այլ օգտակար նյութեր, իսկ չորանալուն զուգընթաց արքատի մեջ եղած այդ արժեքավոր նյութերի մեծ մասը ոչնչանում է նե հիմնականում մնում է թաղան-

ում, որը 3-4 անգամ ավելացնում է կերի պրոտեինի քանակը: Ամոնիակային ջրով մշակված ծղոտն իր սննդարարությունը չի կորցնում նույնիսկ 2-3 ամիս պահելիս: Դեզ արված ծղոտը հեղուկ ամոնիակովմշակելն ավելի հարմար է ն արդյունավետ: Ծղոտը հեղուկ ամոնիակովմշակելու համար դեզը (17-20 տ) սկզբում ծածկում են 4»«6 մ 6 կտորից պատրաստված400-420 մշ ընդհանուր մակերես ունեցող ծածկոցով: Քամուց պաշտպանված կողմից դեզի երկարությամբ ծածկոցը թողնում են չամրացված: Ամոնիակը դեզի մեջ մտցնելու համար օգտագործում են ջրմուղի սռվորական խողովակներ: Խողովակի կենտրոնական բնից (տրամագիծըր՝ 2 դյույմ) դուրս են գալիս 3-3,5 մ երկարությամբ (1,5-2 դյույմ տրամագծով) 5-6 ներարկիչներ, որոնց ծայրերը նոակցված են ն սրացված:

թանյութը:

Խրամատում մեծ ճնշման տակ տոփանված արքատից անջատված սննդանյութերը ներծծվում են ծղոտի մեջ, որը դառնում է համեղ ն սննդարար: Ծղոտի ուտելիությունը բարձրանում է, երբ թրջվում է աղաջրով ն հարստացվում խտացրած կերերով կամ մանրացված արմատապալարապտուղներով: Փակ խցիկում 30-40 րոպե շռգիով մշակվում է ն 6-8 ժամ հետո տաք վիճակում տրվում կենդանիներին: Քիմիական մշակումը բարձրացնումէ ծղոտի ուտելիությունը, մարսելիությունը, սննդարարությունը Լ զերծ է պահում բորբոսասնկերից: Քիմիական մշակումը կատարվում է կրով, կարբոնատային շլամով, կաուստիկ սոդայով, կծու ալկալիով, աղաթթվովե այլ քիմիկատներով: Կերաբաժնում, առանց քիմիական մշակման, կարելի է ավելացնել գարու կամ վարսակի ծղոտ: Ինչ վերաբերում է աշնանացան հացաբույսերի կոշտ ծղոտին, ապա պարզ քիմիական մշակումից հետո այն վերածվում է սննդարար ու լավ ուտվող կերի: Բավական է թրջել կծու նատրիումի լուծույթով (մեկ ցենտներին 4 կգ), պահել 4-5 ժամ ն տալ կենդանիներին` առանց լվանալու կամ չեզոքացնելու: Հետաքրքրություն է ներկայացնում ճան ամոնիակային ջրի կամ հեղուկ ամոնիակի միջոցով ծղոտի մշակման եղանակը: Ծղոտը կարելի է մշակել ուղղակի դեզի մեջ: Նախօրոք դեզը ծածկում են թաղանթով, հետո խողովակով սրսկում ամոնիակ (մեկ տոննային` 30 կգ): Աշնանային տաք եղանակներին4-5 օր հետո ծղոտը պատրաստ է լինում կերակրելուհամար: Միայն անհրաժեշտ է հանել թաղանթը ն կերը օդափոխել ամոնիակի ավելցուկից:Մշակումից հետո ծղոտի սննդարարությունըմեծանում է 2-2,5 անգամ: Բացի դրանից, նրանում առաջանում է քացախաթթվայինամոնի36

Նկ. 24. Ծղոտը ամոնիակավորելուսխեմաճ. 7-ծածկոց, 2-ներարկիչներ,3-կենտրոնական 4-դեզ խողովակ,

Յուրաքանչյուր ներարկիչի սուր ծայրի վրա կան 4 անցքեր` 2,5-3 մմ տրամագծով, որոնք շախմատաձն դասավորված են իրարից 10-15 սմ հեռավորության վրա: Կենտրոնական խողովակի ընդհանուր երկարությունը ն ճյուղերի քանակը կախված են դեզի երկարությունից: Ներարկիչները տեղադրվում են յուրաքանչյուր 5 վրա: Կենտրոնական |

մետրի

խողովակիերկու ծայրերին կան շտուցերներ՝ լրացուցիչ բաժանմունքների

միացման համար: Կենտրոնական խողովակի մեջտեղում նույնպես կա է լցավորող-մեքենայիցիստեռնիհեղուշտուցեր, որն իր հերթին կային խողովակակափույրին: Բարձրացնելով ծածկոցի ազատ մասը, դեզի մոտավորապես մեջտեղը մտցնում են գետնից 1,0-1,5 մ բարձրությամբ ն ծայրերից 2-3 մ հեռավորությամբ ներարկիչները: Ծածկոցը իջեցնում են մինչն գետին, այնուհետԼ զգույշ ն դանդաղ բաց են անում 354Ճ-2,6 լցավորող ավտոմե-

միանում

քենայի հեղուկային խողովակակափույրը: 17-20 տ դեզի մեջ ամոնիակի ճերմուծման գործընթացը տնում է 1,5-2 ժամ, մեկ տ ծղոտի համար ծախսվում է 30-35 կգ ամոնիակ: Ներարկված ամոնիակիքանակը որոշվում է լցավորող մեքենայի մակարդակաչափով: Ցիստեռններից ամոնիակի սահմանված քանակը բաց թողնելուց հետո ներարկիչները հանում են դեզից ն ծածկոցի ծայրերը վերջնականապեսամրացնում:Ծղոտը ծածկոցի տակ պահում ենճ 6 -ից 7 օը: Ծածկոցը հաճելուց 1-2 օր հետո ծղոտից ամոնիակիհոտը վերանում է, որից հետո կերակրումեն անասուններին: Մշակված տարեկանի ծղոտի սննդարարությունը բարձրանում է մինչն 0,39 կերային միավորի ն կրկնակի մեծանում մարսվող պրոտեինի պարունակությունը(աղյուսակ 2.3): Աղյուսակ23 Սեկ կգ ծղոտը պլարունակությունը Ծղոտի վիճակը

Չմշակված ծղոտ Ամոնիակով մշակվածծղոտ 6 օրից հետո 9 օրից հետո 27 օրից հետո

Կերայիճ միավոր

0,22 0,37 0,39

0,36

Մարսվող

|Թաղանթա-

5,0

37,8

8,6 10,1 9,1

30,48 30,4 32,6

«Թորուպ 805» -ի եղանակովծղոտի հիմնային մշակումը կատարվում անընդհատ՝ աշխատանքայինգործընթացում(նկ. 2.5), որից հետո ծղոտը մղվում է շենքի մեջ` պահպանելու համար: Քանի որ մշակված ծղոտի խտությունը բավական մեծէ(150 կգ/մ3), ապա այն կարելի է պահել ցանն 8-14 օր հետո պատրաստ է կացածփակ շենքում կամ բաց երկնքի կերակրելու համար: Եթե մշակման ենթակա ծղոտը չոր է, այսինքն` 10-1694 -ից ավելի խոնավություն չի պարունակում ն մշակվել է ճիշտ, ապա կաուստիկ սոդայով մշակված ծղոտը կարելի է պահել 4-6 մ հաստության շերտով: Կաուստիկ սոդայով մշակված ծղոտը փորձարկվել է Դանիայի տարբեր շրջաններում: Փորձարկմանարդյունքներըեղել են գոհացուցիչ: է

տակ

պրոտեին,գ| նյութ, 22

Անասուններին մշակված ծղոտով կերակրելիս պետք է սկսել 2-3 կգ ից ն շաբաթվա ընթացքում այն հասցնել մինչն օրական նորմային: Այսպիսի ծղոտը չի կարելի տալ հղի կենդանիներինու կաթնային շրջանում` մատղաշին: Սարատովի մարզում ծղոտը մշակում են կրի ն կաուստիկ սոդայի ծղոտի համար խառնուրդով` ուղղակի խրամատում: Մեկ տոննա նգած կիր, 45 կգ կաուստիկ սողա: Կիրը ն ալկալին ծախսվում է 25 կգ չիա պետք է լուծել 1-Ն2 մ ջըի մեջ: Խրամատը լցնելու ժամանակ ծղոտի շերտերը լուծույթով թրջում են ն տոփանում: Լցվելուց հետո ծածկում են սինթետիկթաղանթով: Այդ եղանակով մշակելուց հետո ծղոտի սննդարարությունըբարձրանում է մինչն 0,45-0,50 կերային միավոր: Կովերին կարելի է օրական տալ 18-20, մինչե մեկ տարեկան մատղաշին` 10-12, իսկ մեկ տարեկանից բարձրին` 15-18 կգ ծղոտ: Այս դեպքում նույնպես լավ է, երբ ծղոտի հետ խառնումեն խտացրած կերեր, սիլոս, մաթ ն այլն: Հետաքրքրությունէ ներկայացնումճան ծղոտը կաուստիկ սոդայով մշակելու ն փակ շենքերում պահպանելու դանիական «(Ծորուպ 805» ֆիրմայի առաջարկած եղանակը, որով ծղոտը ենթարկվում է ֆիզիկաքիմիական մշակման ն խոշոր եղջերավոր անասունի համար դառնում ավելի մարսելի ու սննդարար: -

Նկ. 2.5. «Թորուպ

805»

տելսնոլոգիականզծի սիսեմաճ

«Թորուպ 805» տեխնոլոգիական գծի աշխատանքի բի սկզբուն ոզզբունքըհետնյալն է. ծղոտի հակերը դարսվում եճ ընդհաճուր կոճվեյերի վրա, հակերի թելերը հանվում ն ժապավենային փոխադրիչով(3) մատուցվում են գզող թմբուկին (4), որտեղից հավասարաչափ հոսքով այն տրվում է մանրացման ապարատին (5): Մանրացված ծղոտը բաքից (1) խողովակաշարով (6) պոմպի օգնությամբ մղվող կաուստիկ սոդայի լուծույթով թրջվում է: Այնուհետն, խառնիչի (7) միջոցով թրջված ծղոտը շարժվելով խառնվում.է ն տրվում օդամղիչին(8): Վերջինս մեծ ուժով պատրաստիծղոտը մղում է պահեստ: Նկարագրված տեխնոլոգիականգծի արտադրողականությունը4 տ/ժ է տրակտորի հզորության անջատման լիսեռից: է, շարժումն ստանում Պահանջվող հզորությունը 70 ձ. ռւժ է, զանգվածը` 2500 կգ, բեռնավորող օդամղիչը պատրաստի ծղոտըբարձրացնումէ 4 մ ն նետում մինչն 14 մ:

տեխնոլոգիական գիծը կծու ճատրիումով փորձարկվել Ռուսաստանում: Մտացված արդյունքները բերվում են աղյուսակ

«Թորուպ

է նան

2.4 -ում:

805»

Աղյուսակ2.4

ու ծղոտի քիմիական կազմն

սննդարարությունը մինչն մշակելը ն մշակումիցհետո

ր

Քիմիական

զ

կազմը,

Անտով Անու մշակելուց աոոայով Բռակումը Սճնդանյութերը հետո, հետո, Դանիա ծղոտ՝

Ռուսաստան

Ջուր

18,20

Չոր նյութեր, այդ թվում`

պրոտեին ճարպ

ԲԵՆ ակու շաքար օսլա

Մոխիր

Կերային միավոր

ոտ՝

մինչն

81,80

|

Ռուսաստան

24,40

3,60

ՅԱ

«ԻՐ

0,42

1,41

10.22 0,2

|

79,30 3,90

1.41

Ի

0,80

1,54

12,83 0,37

կաուստ

20,27

75,60

4.25

1,06

ծղոտ`

կծու նատ-

Լ

այդպիսի կերը նրանց օրգանիզմը լավէ յուրացնում: Մշակման ժամանակ օգտագործումեն թունավոր քիմիական նյութեր, որոնք ճիշտ չպահպանելիս ու օգտագործելիս կարող են առաջացնել ինչպես կենդանիների, այնպես էլ մարդկանց թունավորումներ: Դրա համար քիմիականնյութերի պահպանմանու օգտագործմանժամանակ պահանջմեծ զգուշություն, անվտանգությանպահանջների խիստ պահպա-

տի սննդարաըությունը:Կենդանիները հաճույքով

են ուտում

ս

Ի վաո ՝

Կիրը, ամոնիակայինջուրը, միզանյութը Ն մյուս քիմիական նյութերը պետք է պահել հատուկ կահավռրվածշենքերում ն տեղափոխել համապատասխան փակ տարաներով:

Քիմիական նյութերը պահելու պահեստայինշենքերը պետք է լինեն

Կերերը ամոնիակայինջրով, կրով ն մյուս նյութերով մշակող բանվորը պետք է անցած լինի բժշկական զննում ու հատուկ դասընթացներն գիտենա քիմիական նյութերի հետ վարվելու կանոնները:

0,78 1,45 9.22 0,39

Ծղոտի մշակման նկարագրվածեղանակները հաջողությամբ կարելիէ օգտագործել մեր հանրապետությանգյուղացիական ն ֆերմերային տճնտեսություններում: 2.5.

Անվտանգությանմիջոցառումները սիչոսրիու սենաժի ն ծղուռիքիմիական մշակման ժամանակ պաւդրաստմոան

Ագրեգատների ու մեքենաների շահագործման ժամանակ անհրաժեշտ է խստորեն պահպանել սպասարկող անձնակազմի աշխատանքի անվտանգությունը: Սիլոսացվող ու սենաժացվող զանգվածը խրամատներում տոփանմել թույլատրվում է առաջին ն երկրորդ կարգի տրակտորիստներին, օգտագործելով միայն ընդհանուր նշանակության թրթուրավոր տրակտորներ: Դրանց արագությունը 4,5-5,0 կմ/ժ -ից բարձը չպետքէ լինի: Սիլոսացման ու սեռճաժացմանտեղը պետք է ճիշտ ընտրել: Այն ջըհորներիցու ջըի լճակներից հեռու պետք է լինի, իսկ տեղամասը՝հարթ: միԽրամատ մտնելու տարածքը պետք է հարթ լինի, փոխադրական ջոցների շարժունակության համար` հարմար, այնտեղ մտնելու ն դուրս գալու ճանապարհների թեքությունները20: --ից մեծ չպետքէլինեն: Խրամատում տոփանման համար պետք է աշխատիմեկ տրակտոր: Ծղոտի մշակման մյուս եղանակների համեմատությամբ քիմիականը համարվում է ամենաարդյունավետը: Այն նշանակալի բարձրացնումէ ծղո40

3.

ԿԵՐԱԽԱՌՆՈՒՐԴՆԵՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ԱՐՏԱԴՐԱՄԱՍԵՐ

3.1.

կերերով: Այս կերերի հիմնական առավելությունը բաշխման մեքենայացման ու ավտոմատացմանհնարավորությունն է, իսկ կերերի բաշխումը ոչխարաբուծությունումամենաաշխատարար գործընթացներիցմեկն է: Կերախառնուրդներիպատրաստումըհնարավորությւոն է տալիս բարձ-

ԵՎ

ՍԵՔԵՆԱՍԱՐՔԱՎԹՐՈՒՍՆԵՐ

Կերախառնուրդների նշանակությունը

Կերերի արդյունավետ օգտագործման, կորուստներինվազեցման ն բաշխման աշխատանքների կրճատման համար կարնոր նշանակություն ունեն

դրանց մշակումն ու սննդարար կերախառնուրդների Մշակման հետնանքովլավանում են կերերի համային պատրաստումը:

հատկությունները այն դառնում է ավելի դյուրամարս: սննդարարությունը, Կերախառնուրդըհնարավորություն է տալիս լրիվ մեքենայացնել կերերիբաշխումը, մեծանում է

լավացնել ծղոտի, ցածրորակխոտի ն մյուս կոպիտ կերերիուտելիությունըն քանի որ բոլոր տեսակի կերերըբաշխվումեն միանգամից, ուստի, կրճատվում է կերաբաշխման աշխատանքների վրա ծախսվողժամանակը: Խոշոր եղջերավորանասունների ֆերմաներումու համալիրներում հիմնականում օգտագործում են բոլոր սննդանյութերով հարուստ խոնավ կերախառնուրդներ, որոնք իրենց որակով ու համով նման են բարձրորակ հյութալի կերերին: Մակրո-միկրո ու մյուս հավելումների

կերատեսակների օգնությամբ կերաբաժինըկարգավորվումէ կենդանու պահանջին համապատասխան: Կենդանիների մթերատվությունը բարձրացնելունպատակով կերաբաժնի մեջ մտցնում են դյուրամարս ածխաջրեր,իսկ բարձր մթերատու կենդանիների կերաբաժնում՝մեծ քանակությամբհանքայիննյութեր, վիտամիններ,ամինաթթուներ,պահպանելովանհրաժեշտ շաքարապրոտեինային թյունը: Այս դեպքում կերը լավ է մարսվում, կորուստներըվերանում են, օդը աղտոտող ն կորուստները մեծացնողփոշենման թափոններչեն առաջանում բարձրանում մթերատվությունը: էկենդանիների Առանց նախնականմշակմանկովերինառանձին կերատեսակներով կերակրելիսդրանց մի մասը մնում է կերամաններում, իսկ կերախառնուրդներն ուտվում են ամբողջությամբ: Ծղոտի, եգիպտացորենի ցողունների ն ա յլ մնացուկների ուտելիությունը զգալի չափով ավելանում է, երբ դրանք մաճրացնումն խառնում են սիլոսին, արմատապալարապտուղներին, խտացրած ն այլ կերերին: Այդ կերերըքիմիական, ջերմաքիմիական, կենսաբանական կամ բարոթերմիկ եղանակներով մշակելիսմեծանում է ռան սննդարարությունը` մինչն 2 անգամ: Խոզերին կերակրումեն խտացված

հարաբերու'

րացնել ցածրորակ կոպիտ կերերի ուտելիությունը, կերերը հավասարակշռել ոչ միայն ըստ մարսելի պրոտեինի,այլ նան ըստ վիտամիններին հանքային նյութերիքանակի: :

3.2.

Խոշոր եղջերավոր անասուններիհամար կերախառնուրդներիպատրաստմանարտադրամասեր

Խորհուրդ է տրվում խոշոր եղջերավոր անասուններինտալ անհրաժեշտ սննդանյութերովհարուստ խոնավ կերախառնուրդներ:Խոնավ կերաախառեն բարձրորակ հյութալի ճուրդներն իրենց որակով ու համով մոտենում կերերին: Մակրո-միկրո հավելումների ու մյուս կերատեսակների օգնությամբ կերաբաժինըկարգավորվումէ կենդանու պահանջին համապատասխան: Կենդանիներիմթերատվությունըբարձրացնելու նպատակովկերաբաժնիմեջ հարկավոր է մտցնել դյուրամարս ածխաջրեր, իսկ բարձը մթերատու կենդանիներիկերաբաժճնումմ̀եծ քանակությամբ հանքային նյութեր, վիտամիններ, ամինաթթուներ, պահպանելովանհրաժեշտ շաքարապրոտեինայինհարաբերություն: Այս դեպքում կերը լավ է մարսվում,կորուստները վերանում են, օդը կեղտոտող ն կորուստները մեծացնող փոշենման թափոններ չեն առաջանում, բարձրանումէ կենդանիներիմթերատվությունը: Խոնավ կերախառնուրդներպատրաստելու համար ծղոտը մշակում են մեխանիկական,ջերմային, քիմիական, ջերմաքիմիական ն այլ եղաճակներով: Ըստ որում, կան ն փորձնականն տիպային նախագծեր: արտադրամասերինախագծերընտրելիսպետք է հաշԿերախառնուրդների ու վերամշակման վի առնել հեռանկարայինտեխնոլոգիակերերիարտադրության ները ն դրանք կիրառել այն տնտեսություններում,որոնք ունեն անասունների տիպային բավարարգլխաքանակ,անհրաժեշտկերատեսակներ, կերամբարների կառույցներու կենտրոնականկերային անցումով անասնաշենքեր: Արտադրամասի կառուցվածքը պետք էլինի պարզ, շահագործումը՝հեշտ:

(համակցված)-արմատապաղային, 3.21.

խտացրած (համակցված)-կարտոֆիլային կերախառնուրդներով, խտացրած (համակցված)-կերերով ն սննդի մնացուկներով:

Առանցջերմային ու քիմիական մշակման կերախառնուրդներ պատրաստելու արտադրամասեր

:

Խոզերին խտացված(համակցված) կերով կերակրում են չո 760) նհեղուկ (85-90 54) վիճակում: քաշաճը մեծանում է 1,6-9 44 -ով, իսկ խոնավվիճակում կերակրելիս`10.7 12,5 կերերիծախսըմիավորքաշաճի վրա փոքրանումէ: 76-ով, միաժամանակ Մեքենայացվածխոշոր ո ե

Չոր ճանն կերակրելը Աաաա :

-

շ

մոչխա չխարաբուծական ֆերմաներո ին

հատիկավորված

կերակրումեճ սորուն կերախառնուրդներով ն լիառացիոն

լ կեվետէխ րակրել կեԱվելի արդյունավետ եղջերավոր աճասուններ ճներիճ կերակրել է խոշոր եղջերավ են րախառնուրդներով,որոնք բաղկացած կոպիտ, հյութալի, խտացրածկերերից ն տարբերհավելումներից: Կերերի ջերմային,քիմիական ն կենսաբանականմշակման համեմատուբավական պատրաստման թյամբլիառացիոնկերախառնուրդների տեխնոլոգիան հասարակէ, պահանջումփոքր կապիտալ շահագործականծախսեր:

է

ու

Կերախառնուրդների պատրաստման պրոցեսըկարելի է իրագործելհոսքային եղանակովն բարձր արտադքողականությամբ: Կերերը ն դրանց հարաբերությունը ընտրումեն այն հաշվով,որ պատրաստի կերախառնուրդի օպտիմալխոնավությունըլինի 60-70 94: Այդպիսի կերախառնուրդը քիչ սորուն է, հեշտությամբ է փոխադրվում ն տրվում կենդաճիներին: .

Կերախառնուրդով կերակրելիսկովերի մթերատվությունը բարձրանումէ մինչն 15 76, իսկ 1 ց կաթ արտադրելուհամարկերերի ծախսն իջնում է մինչե

26(կերատեսակներնառանձին

կաճ

ւում Աճասունները Նզերախառնութըը ա արը վիճակում կերատեսակները: կերակրելու համեմատությամբ): են 2

քան բնա-

առանձին Առանց ճախնական մշակման առանձին կերատեսակներով կովերին կերակրելիսդրանց մի մասը մնում է ն կերատեղերիցմաքրումու թափում են, իսկ կերախառնուրդներն ուտում են ամբողջությամբ: Սիլոսն ու սենաժըկարելի է կերախառնուրդի մեջ մտցնել առանցլրացուցիչ մանրացնելու:Սակայն եգիպտացորենից ն մյուս հաստ ցողունավոր մշակաբույսերից պատրաստված սիլոսի ուտելիությունը մեծացնելու համար դրանք նույնպես մանրացնումեն ն հյուսվածքների երկարությամբջարդում: Ծղոտի, եգիպտացորենի ցողունների ն այլ մնացուկներիճախապատրաստման ամենապարզեղանակը դրանց մանրացումնէ: Սիջին մթերատվությամբկովերըուտում են 2 կգ -ից ոչ ավելի ցորենիչմանրացված ծղոտ, իսկ մանրացված ծղոտովկերակրելիսդրանցուտելիությունըմեծանում է 1,5 անգամ: Ծղոտի ն դաշտային այլ մնացուկներիուտելիությունըզգալի չափով խտացրածն

3.2.1.1.

Պարբերականգործողությանխառնիչներով արտադրամասեր

Պարբերական գործողության Շ-12 խառնիչով սովորաբար կատարում կերերի ջերմային ու քիմիական մշակում ն հետո խառնում: Շ -12 խառնիչը հաճախ օգտագործում են ճան մանրացված կերերը խառնելու համար: Մշակվել են պարբերական գործողության մոբիլային բաշխիչ-խառնիչներ, որտեղ Աա բաղադրամասերըխառնում են դեպի բաշխման ժամանակ: տեղըշարժվելու Բտվող անասունների համար կերախառնուրդ պատրաստում են գարուց, խոտից, սիլոսից, շրոտից, մաթից: Բաղադրամասերիհարաբերակյությունը կախված է կերակրման փուլից: խճոլոգիականսխեման: նն

թ

թր:

են խաոտում «իոն, արկԻերբ արատապազարապտուղների,

այլ կերեր| սմ ն ջարդել հյուսվածքների Ծղոտը պետք անրացնել երկարությամբ, իսկ արմատապալարապտուղները մաքրելկեղտից(մնացորդային կեղտոտվածությունը չպետքէ աճցնիկշռի 3 94 -ից) Ն մանրացնել մինչն 15 մմ: Աղերը, կարբամիդը ն մյուս հավելումները կերախառնուրդիմեջ են մտցնում լուծույթի ձնով: Տեղի պայմաններիցկախված կերախառնուրդների մեջ կարելի է մտցնել կերաբաժնիբոլոր բաղադրամասերը կամ միայն մի մասը: Բաղադրամասերը խառնելու եղանակից կախված արտադրամասերը լինում են պարբերակւսնն անընդհատգործողությամբ խառնիչներով:Վերջիններս ավելի կատարելագործված են, ապահովում են պրոցեսի հոսքայն ությունը, խառնելու որակը ն բարձր արտադրողականությունը: Արտադրամասերը կարող են լինել նան առանց հատուկ խառնիչների, որտեղ մանրացվածբաղադրամասերը բունկեր-չափավորիչներից անընդհատ մատուցվումեն փոխադրիչինն խառնվումբաշխման գծում: Ըստ կառուցվածքիհոսքային եղանակովկերախառնուրդներ պատրաստող արտադրամասերը բաժանվում են երկու տիպի. բաղադրամասերը միաժամանակ ջարդելու ու խառնելու ն նախօրոք մանրացվածբաղադրամասերը անընդհատգործողությամբ խառնիչներումխառնելու: տ:

:

3-5

Նկ.

3.1.

ն

|

տ

"կ

Վ

"1

-եճ

Ս)

ԼՅ

Հ

ՖԽ.

Հ

րի

Կերախառնուրդներիարտադրամասիտեխնոլոգիական սխեման -

Խառնուրդների պատրաստման տեխնոլոգիական գործընթացնայսպի-

սին է. հատիկաֆուրաժն ինքնաթափ փոխադրամիջոցիցլցնում են հորի (15) մեջ, որտեղից նորիայով(10 կամ 14) մատուցումեն վեց հատ բունկեր-ամբարներ (12): Բունկերճերիցհատիկըշնեկային փոխադրիչներով(11 ն 13) մատուցումեն նույն նորիա (10 կամ 14) ն այնուհետն` ռոտացիոնզատիչ (9): Մաքրվածհատիկը մուտք է գործում չորս բունկեր-կուտակիչներ(8), այնուհետն անընդհատհոսքով՝ եհ ընթացքու ոճ մ 2-4 մթ.60ման երկու շոգեխաշիչներ (7), որտեղ այն 15-20 րոպեի թ. ճնշ մ են երկու է: տակ շոգիով մշակվում Շոգեխաշված հատիկն ուղարկու րկու ջարդիչներ դիչնե ե (6), հետո` բունկեր-սնուցիչներ (5), յ փոխադրիչներով(4) ղից նեկային որտ մատուցումկշռային չափավորիչ Ջարդված հատիկիշոգեխաշումը 10156, 0 -ովմեծացնումէ մարսելիությունը: ը Խրամատնճերից սիլոսը լցնում են խորացված բունկեր-սնուցիչի ( ը մե ջ, որտեղից ժապավենային քերիչավոր փոխադրիչներով (2) մատուցում կշռային չափավորիչ (16): Հրապարակումկուտակված խոտը ՇԷԾ՛-0,5 դեզդնիչով բեռնում են ջարդի (21): Մանրացված կոպիտ կերերը ժապավենային քերիչավոր փոխադրիչովհավաքում են թեթն ծածկի տակ: Այնտեղից բուլդոզերով `

լ

ր

(16):

2:

դոր

(19) կերը հրում են կոպիտ սնուցիչ (18), այնուհետն ժապավենային կերերի քերիչավորփոխադրիչով (17) մատուցումկշռային չափավորիչ: Ինքնաթափ փոխադրամիջոցիցսպիտակուցավիտամինային հավելումները լցնում են հորի (15) մեջ, որտեղից նորիայով(14) ուղարկում են կուտակիչ բունկերներ(3) ն մատուցումկշռային չափավորիչ(16): Կերախառնուրդպատրաստելու համար արտադրամասի օպերատորը հերթականությամբբաղադրամասերըմատուցում է կշռային չափավորիչ ն հսկում դրանց քանակին: բաղադրամասերը լցնում են բաշխիչ-խառնիչի մեջ, Չափավորիչից որտեղ լցնում են ճան աճհրաժեշտ քաճակությամբմաթ: Մաթը պահում են խոշոր ռեզերվուարների մեջ, որպեսգի ցուրտ ժամանակ հնարավորլինի այն շոգիով տաքացնել: Ռեզերվուարիցմաթըպոմպով մղվում է բաշխիչ-խառնիչի մեջ, իսկ հաշվիչովկարգավորվումէ քանակը: 3.2. 1.2.

Անընդհատ գործողությանխառնիչներով արտադրամասեր

Անընդհատ գործողության խառնիչներից լայն տարածում են ստացել ՃԷ-100 ն ՂՇՔԹ-3 -ը: Այդ խառնիչներիցհեռանկարայինէ համարվում ԶՇԽ-3 մանրիչ-խառնիչը, որովհետե շատ լավ կարողանում է մանրացնել ն զանգված: դարձնել համասեռ կ. 3.2-ում բերված հեռանկարայինհամարվող ԽՕՔ-15 արտադրամասում : օգտագործված է 1ՇԽ-3 մանրիչ-խառնիչը: 2ՇԽԼ-1,

Գերախառքուրղը

Պե

։

շ

լ

Հ:

Հո»

նի ալ

ս

5:

Լ

Հոր

-

մն

ԶՆ

մալ, ւ

Ց/ա

աա խաաաա ումն,

ԿՈ

(ամ

անման.

արտադրամասի սարքա-

Իսիլոսի ն սենաժր սնուցիչ, 2, 14-փոխադրիչներ 485.04.000, 3-մանըիչ-խառնիչ ԱԸԽ-3, բեռնաթափող փոխադրիչ,5-սենաժիմիջանկյալչափավորիշչ,ճլխտացրածկերերի

խողովակաշար,7խտացրած կերերիբունկեր-չափավորիչ ՕՈԽ2.120000 Տ-նորիա 9 բեռնողբունկեր,1Օհավաքող ճ100 փոխադրիչ,11-արմատապալարասյտուղների փոխադրիչ 1Ճ-55, 12-արմատապալարապտուղների մաքրիչ-մանըիչ1ԽՐՖ0 /3-ծղուտիչափավորիչ, 15-արմատապալարապտուղնեիի, չափավոիրիչ,1ճխտացրած կերերի ցիկլոն Օ17105006 17ղեկավարմանվահանակ, 18ախտացրած կերերի մատուցմանօդամղիչ,19-ծդոտիսնուցիչ

չ

խադրիչից,

-խտացրած կերերի կուտակման, չափավորման ն տրման գիծ, որը բաղկացած է երկու բունկեր-կուտակիչներից, երկու չափավորիչից, խողովակաշարերից,օդամղիչիցու ցիկլոնից, -արմատապալարապտուղներիգիծ, որի մեջ մտնում են փոխադրիչ 15,0 -ը, մանրիչ-քարորսիչ1Շ5--5 -ը ն արմատապալարապտուղների չափավո-

րիչը, հավա մ

ն կերախառնուրդիտրման գիծ, որն իր կազմում ունի -խառնման, մանրման ոխա : փոխա մանրիչ-խառնիչ 1ՇԽ-3 ն բեռնաթափող

Արորէական ԱԱ րոնների րաստման հետնյալ հերթականությամբ: ո" Նռնվում է Աա ոյովղուր սնուցիչ: բերվում չ

գործընթա որ

ականացվում

է

Նա

111Շ-01

Սնուցիչի հարթակը երկու հիդրոգլանների օգնությամբ բարձրանում է ն հոդակապերի վրա պտտվում604 -ով դեպի կոնվեեր-սնուցիչի կողմը: Ծղոտը սեփական ծանրությամբ հարթակից շարժվում է կոնվեերի վրա: Վերջինս ծղոտը մատուցում է սնուցիչի (711Շ-01) պտտվողկտրող թմբուկ: Թմբուկները ծղուռը նախապես մանրացնում են ն ուղարկում սնուցիչի շնեկ, ապա ծղոտի փոխադրիչ:Ծղոտը չափավորվումէ ատամնային մեխանիզմով, իսկ շերտի հարթեցումը կատարվում է ծղոտի փոխադրիչի վրայի բիտերով: բեռնվում է երկրորդ Սիլոսը կամ սենաժը նույնպես փոխադրամիջոցից

սնուցիչ (135/1-1,5): Խառման գծի հավաքող փոխադրիչ դրանք տրվում են նույն սխեմայով, ինչպես ծղոտը, բայց այստեղ զանգվածը չի մանրացվում, այլ սնուցիչի բիտերովհարթեցվումէ: են

ս

ՃՕԲՃ-15

իչն

Արմատապալարապտուղները ինքնաթափ փոխադրամիջոցով բեռնում փոխադրիչի ընդունող բունկեր-սնուցիչ: Այնուհետն, ՂԵՀ-5Ե փոխադրիչով արմատապալարապտուղները մուտք են գործում 755 մանրիչ-քարորսիչ,որտեղ լվացվում են, քարերից անջատվում, մանրացվումն մտնում բունկեր-չափավորիչ,այստեղից էլ` չափավորվածբեռնվում հավաքող

Ն

ԹԱ»

ի

Արտադրամասում(Ըճկ.3.2) կան հինգ տեխնոլոգիականգծեր. ծղոտի կուտակման, նախապատրաստմանու չափավորմանգիծ, որի մեջ մտնում են մոդեռնիզացված սնուցիչ 11381-1,5 ՄՈ1Շ-01) -ը ն ծղոտի փո|սա ոսի կամ սենաժի կուտակման ու չափավորմանհոսքային գիծ, որը բաղկացածէ զանգվածաբարարտադրվող1135Խ/-1,5սնուցիչից ն սիլոսի փո-

՛ԼՔ-55Ե

փոխադրիչ:

Խտացրած կերերըարտադրամասեն փոխադրվումավտոմոբիլային 3ՇԲերե ե ն միջո

թա ք Սա ց ոարվոմնը Ան հ մրանից Ադծր խակոա

`

կ

ի

-

՝

Այսպիսով, կերախառնուրդի չափավորված բաղադրամասերը (ծղոտ, սիլոս կամ սենաժ, արմատապալարապտուղներն խտացրածկերեր) դարսվում են հավաքող փոխադրիչիվրա, որն անընդհատ շարժումով դրանք հրում է ՂՇԽ-3 մանրիչ-խառնիչի ընդունող խցիկ: Այստեղ բաղադրամասերըլրացուցիչ մանրացվում են, խառնվում ն վերածվում համասեռ կերախառնուրդի:

Պատրաստի կերախառնուրդը 1ՇՃ-3 մանրիչ-խառնիչի ներքնի մասում ն պտտվող թները բեռնաթւսփողդռնակից դուրս են հանում տեղակայված շղթայաքերիչային փոխադրիչով՛բարձումմոբիլային կերաբաշխիչ: Ելնելով անասնաբուծությանհեռանկարային պահանջներից ն հաշվի

Դնեպրոպետրովսկին այլ մարզերի փորձը` «Հայգյուղմեքենյացում» գիտաարտադրական միավորման ն «Հայգյուղնախագծից» ինստիտուտի կողմից (պրոֆ. Ս.Ե.Մարգարյանի ղեկավարությամբ)մշակվել է խոնավ կերախառնուրդներ պատրաստող այնպիսի պարզ տեխնոլոգիականգիծ, որն առանց ԿԱ որմ եղած դեպքում վերակառուցել ըստ

ա

տնտեսության

պա

Անա Լն :

Նկ.3.3-ում պատկերված է կենդանիներիկերաբաժնում օգտագործվող գրեթե բոլոր կերատեսակներից խառնուրդներ պատրաստելու ընդհանուր տեխնոլոգիականգիծը:

մեքենա, իսկ եթե կովերը կթվում են կթի սրահում, որտեղ ն ըստ կաթՍատվությանստանում են համակցված կեր, ապա չի տեղադրվում 18718/-2 հատիկաջարդիչ,ինչպես ճան հատիկի ու համակցված կերի բունկերներ ն

չափավորիչ:

բարձել բունկերներին

յով ու (փոքր գլխաքանակների դեպքում),իսկ դեզի մոտ մանրացված կոպիտ կերերը հնարավոր է փոխադրել ն փոքր թեքությամբ հարթակներից ինքճաթափ բարձել բունկերներ (խոշոր ֆերմաների ու համալիրներիդեպքում): Այսպիսով, ճպատակահարմարէ ինչպես փոքր, այնպես էլ խոշոր ը հ ն կից առաջարկվողձեով կառուցել անասնապահական ֆերմաներին խոնավ կերախառնուրդներ պատրաստող արտադրամասեր: Անհրաժեշտության դեպքումծղոտը կարելիէ քիմիական մշակման ենթարկել դեզերում, շենքերում կամ խրամատներում, ինչպես ճան պահածոյացնել մյուս կերատեսակճների հետ: Առաջարկվող կերային արտադրամասը հեռանկարային է, անհրաժեշտության դեպքում հնարավորություն է ընձեռում առանց վերակառուցումների, եղած տեխնոլոգիականգծում ավելացնել համապատասխանլրացուցիչ սարքավորումներ ն պատրաստել հատիկավորված ու բրիկետավորված կերեր: 3.2. 1.3. Ժապավենային դարսող

|

վ

Հ.

ոտ

Նկ. 3.3. Խոնավ կերախաոնուրդներ պատրաստող տեխնոլոգիականգիծ. /-կոպիտ կերերի ՍԼԱ-305 մաճրիչ, 2-ծղոտի, խոտր ն սիլոսի 17-10 կուտակիչսնուցիչներ, 3-համակցված կերերի բունկեր, 4-ԱԽԸ2,0 1ԱՇանրիչ, հատրկային կերերիբունկեր, ճ-արմատապալարապտուղների ա

րԿ

Քորի

ա

Խանդի,բ

շատակորըչ»

մակրո-միկրո

ն այլ

ք անոթի ԱԼԵՀԱՎ մանե, աբկերերի՝ լասոնիչ ԻՄ 12-խողովակաշար, գոս

՞

հավելումներիլուծույթի բաք,

`

,

13-իական

Այդպիսի կերային արտադրամասերգործել են շատ տճտեսություններում: Շահագործման ցուցանիշները դրական են, կերախառնուրդիուտելիությունը 100 96 է: Նկարագրված արտադրամասըկարելի է տեղադրելցանկացած տնտեսությունում, որտեղ կա կովերի որոշակի գլխաքանակ: Նման դեպքերումտեխնոլոգիական գիծը մնում է նույնը, բայց, կախված առանձին կերատեսակներից, կատարվում են կառուցվածքային որոշակի փոփոխուծղոտ չուճի, ապա չի տեղադրվում թյուններ: Այսպես, եթե տճտեսությունը ծղոտի բունկեր, արմատապալարապտուղ չունենալու դեպքում` 7Շ-5ի/1

ու

փո/լսադրիչիվրա կերայինբաղադրամասեր |Կառնողարտադրամասեր

Կերախառնուրդներպատրաստող արտադրամասերի մեքենասարքավորումներըկրճատելու ու պարզեցնելունպատակովկերային բաղադրամասերը խառնում են անմիջապեսժապավենային փոխադրիչիվրա (3.4): Արտադրամասնաշխատում է հետնյալ հերթականությամբ: Սիլոսը, սենաժը ն նոպիտ կերերը փոխադրում են արտադրամաս ու լցնում նախամուտքը: Շենքի ճակատային մասում համակցված կերի ն արմատապտուղների համար տեղադրվածեն սնուցիչներ: Սիլոսի, սենաժի ն կոպիտ կերերիբունկեր-չափավորիչճերը (1,2) տեղա-

առման արտաղրամասի բեռնաթափողմասերը են կայվում

ԱԱ

ԱրեԼրանց որ

գտնվեն սիլոսի, սենաժի (3) ն կոպիտ կերերի (4) չափավորիչներիընդունողբունկերների վրա: Պատրաստի համակցված կերը լցնում են բունկեր-սնուցիչի (9) մեջ, որտեղից մատուցվումէ բունկեր-չափավորիչ(8): Արմատապտուղները բարձում են բունկեր-սնուցիչ (5), որտեղից այն տրվում է լվացող-մանրացնող մեքենա (6), իսկ այնուհետն` բունկեր-չափավորիչ (7):

Նկ. 34 Ժապավենային փոխադրիչով կերախառնուրդների արտադրամասի տեխնոլոգիականսխեման

Միկրոհավելումների լուծույթը նախապատրաստումեն խառնիչում 09 էլեկտրամագնիսական փականի (15) ու ցնցուղի օգնությամբ մտցնում կերախառնուրդիմեջ: Տարբեր բաղադրամասերը չափավորիչներից հերթականությամբլցվում են հավաքող ժապավենային փոխաղրիչ-խառնիչի (14) վրա, բարակ շերտերով դարսվումըստ լայնության (մինչն 20-30 մմ): Համասեռ խառնուրդըլցվում է մոբիլային կերաբաշխիչի (13) մեջ կամ բաշխման ստացիոնար գծի վրա մ) ն

Յ.2.2.

ն ոաթանազան մշակումով

Ճերմային, քիմիակաճ մերախառնութդներ պատրաստելու

արտադր

Ժամանակին լայն տարածում են ստացել այն արտադրամասերը,որկատարվում ր էր ծղոտի շոգեխաշում, կալցիումավորումն այլ քիմիական ն մ մ, ինչպես նան համակցվածկերերի դրոժավորում: ժամանակ նախօրոք մանրացնում են ծղոտը ն բարձրացնելու համար թրջում աղաջրով, շոգեխաշում ու խառնում մյուս կերերի հետ: Հաճախ համակցված կերերը շոգեխաշում են ծղոտի հետ միասին: Այդ դեպքում մեկ անասունի օրվա պահանջը կարող է տեղի

ՍԵ Աաերան մշակման

ուտելիությունը

Կայը

է նկատի ունենալ, որ սիլոսը, արմատապալարապտուղները, սենաժը ն մյուս կերերը շոգեխաշում են այն դեպքում, երբ ախտահարված են լինում փտախտով ն բորբոսներով: Քիմիական եղանակով հիմնականում ծղոտը մշակում են, որպեսզի ավելանա սննդարարությունը: Քիմիական նյութը տրոհում է ծղոտի թաղանթա50

նյութի պոլիմերայինկառուցվածքը,լուծվում են սիլիցիումիաղերը ն սննդանյութերըդաոնում են ավելի հեշտամարս: Ծղոտի կալցիումացումը(կրացումը)նախկինում լայնորեն տարածված էր: Կիրը պետք է կողմնակիխառնուրդներից բոլորովին զերծ լինի նպարունակի 90 72 -ից ոչ պակաս կալցիումիօքսիդ: Չհանգած կիրը պետք է անմիջապես հանգեցնելն պահել խմորի ձնով: Ծղոտը մշակում են տաք շենքում: Այն թրջում են կրակաքովն պահում 24 ժամ, որից հետո արդեն պատրաստ կեէ րակրելու համար: Լուծույթով թրջված ծղոտի շոգեխաշումը մինչն 1,5-2 ժամ կրճատում է կալցիումացմանպրոցեսը: Կալցիումացվածծղոտը չունի տհաճ հոտ, դեղին է, կանաչավուներանգով:Կովերին օրական կարելիէ տալ մինչն 18-20 կգ, 6 ամսականից մինչն1 տարեկան մատղաշին՝ 4-6 կգ, բարձր տարիքի մատղաշին`6-10 կգ մշակված խոնավ ծղոտ: Ծղոտի մշակմանհիմնային ն հիմնաթթվայինեղանակներըհիմնված են մանրացվածծղոտը տարբեր բաղաղրության հիմքերով ն թթուներով թրջելու վրա, որի համար օգտագործում են կաուստիկ ն կալցիումացված սոդա: Սշակված ծղոտն ունի հաճելի հոտ ն անասուններըհաճույքով են ուտում: Տեխնիկականկծու նատրիումի լուծույթով թրջված ծղոտը 8-10 ժամ հետո, առանց որնէ լրացուցիչ լվանալու, պիտանի է կերակրելու համար: են 10-20 կգ մշակված Կովերն օրական ծղոտ, մեկ տարեկանից մեծ մատղաշը`՝8-15 կգ: Ծղոտիքիմիականմշակման(կրի կամ քիմիական նյութերիմիջոցով) ժամանականհրաժեշտէ պահպանելխիստ նախազգուշականմիջոցառումներ, իսկ բանվորներըպետք է լավ ծանոթ լինեն քիմիական ճյութերի հետ տեխնիկայիկանոններինու աշխատեն արտա-

ուտում

այլ

ննգության

Բաո

Կոպիտ կերերի մշակման կենսաբանականեղանակը հիմնված է միկրոկենսաբանական պրոցեսներիվրա, որը տեղի է ունենում խիտ տոփանված խոնավ զանգվածում: Ավելի բարձր արդյունքներիեն հասնում ծղոտը բակտերիաներով հարուստ մակարդիհետ սիլոսացնելիս: կարելի է կերերի վորման Կերը հարստացնումեն լիարժեք պրոտեինով ն Ց խմբի վիտամիններով: Դրոժների սպիտակուցըպարունակումէ բարձր տոկոս ամինաթթու: Հետնաբար, դրոժավորման գլխավոր նպատակնէ՝ կերերում կուտաաաա կել ու Ն տեի ոտառործե կարելի

Հատիկային բարձրացնել դրոժամիջոցով: աննդարարությունը

հոտով ոնր Խաւրամորին Քանաթթու: որ որր հաւ հացություններ ց(ընդհանուր Լ զ գոր լով մարսելի միԱաաա արուին Կարբամիդը թ

։

հատիկավորված համակցված կերին ավելացնելիսդանդաու հիդրոլիզըն նպաստում միկրոօրգանիզմի կողմից լավ յուրացմանը: Կարբամիդով հարստացվածհամակցվածկերը պետք է պահել չոր շենքում, որովհետն մեծ խոնավության կարբամիդըքայքայվում դեպքում ղում

են

քայքայումն

է, ն կերը ձեոք է բերում ամոնիակիտհաճ

հոտ:

պրոտեինի սպիտակուցի քանաԾղոտը ամոնիակայինջրով մշակելիս 20-25 գ մարսելի պրոտեին), է մինչն ծղոտում (1 կգ կը զգալիորեն ավելանում հետնապես ավելանումէ ճան սննդարարությունը:Մշակված ծղոտնունի գորշ են ուտում: գույն, հացի հաճելի հոտ, ն անասուններն այն լավ է ծղոտի ն այլ կերերի ջերտվել, ռը Տնտեսություններիփորձը ցույց ն

մային

ու

սարքավորումը քիմիական մշակման ամենակատարելագործված

է: շոգեխաշիչ-խառնիչն

Շ-12

2.1.

Ա

Շ-/2.շռգե,

Նա

իի

նում

աատիպի

այս

ունեին: ով:

լայն կերային արտադրամասերը

աճՀաաԱՏ ածում

կիրառություն

են

-

հիմքի վրա 801տրված Շ-12 շոգեխաշիչ-խառնիչի կերախառնուրդ խ ոնավ 323 տիպային ճախագծին համապատասխանող, սխեման: պատրաստող կերացեխիտեխնոլոգիական ցույց

սննդարար լուծույթների պատրաստում ն մատուցում` հավելումներ պահելու համար ՇԻ/-1,7 սարքավորումներովկայանք, սիլոսիմանրացում ն մատուցում` էլեկտրահաղորդակովստացիոնար -

տարբեր քիմիականնյութե Շոգեխաշիչ-խառնիչում ծղոտը մշակում են ճան որպես պարբերական գործողությանխառ-

Նկ. 3.5-ում

է

-

«Վոլգար-5» մանրիչ, Է17-10 չափավորիչ-բարձիչ, ն

ԼԱՑՇ-40 մասերի ընդունում խառնում շչնեկային բաղադրա 1113Շ-40 շնեկային փոխադրիչ,Շ-12 խառնիչ ն բեռռճաթափող փոխադրիչճներ` ն ՂՇ-40Խ/1 շղթայաձողավոր: Կերաբաժնի յուրաքանչյուր բաղադրամաս (կոպիտ կերեր, սիլոս, արմատապտուղներ, սննդարար լուծույթներ) նախապատրաստում են համապատասխան տեխնոլոգիական գծերում, իսկ համակցված կերը կուտակում նն ն խառնման գիծ տալիս համաձայն նախօրոքկազմվածբաղադրատոմսի: համար կերային խառնուրդներպատրաստելիս Կովերի կամ ոչխարների Շ-12 խառնիչի մեջ լցնում են մանրացրածկոպիտ կերեր ն 1:1 հարաբերությամբ սննդարար լուծույթով միաժամանակ խոնավացնում: Խառնիչը 1/3-ով ու լցվելուց հետո ավելացնում են մանրացրած արմատապտուղներ համակցն խառնում: Ցուրտ օրերին կերախառնուրդըտաքացնում են մինչն ված -

20-30:

(տիպային Կերային արտադրամասիտեխնոլոգիականսխեման Նկ. 35 801-823), նախագիծ բունկեր-սնուցիչ,3-7Շ-40 ԼԸԽ,7 խառնիչ, 2համակցված կերերի ԱԽ ԵՐՄ-10 5-կերերի «Վոլգար-3» բունկեր-չափավորիչ, 4-սիլոսի փոխադրիչ, 1015-10 բունկերմանրիչ, ճ-կոպիտ կերերի1111-3085 մանրիչ, 7-կոպիտ կերերի

գրեյֆեր, չափավորիչ, 8-կլեկտրականվերամբարձ,9-3Ա11-5 բունկերներ թափող փոխադրիչով ընդունող համար, 11-3Փ-12

պոմապկ̀եղտոտ ջուրը

10-11-55

քնոնա-

կեր

Կերերը մշակելու համար գոլորշի ն տաք ջուր ստանում են ֆերմայի Ճ8-300 կենտրոնականկաթսայատնիցկամ 7Մ1-721, կաթսաներից,որոնք տեղադրվում են արտադրամասում: Ծղոտը ն սիլոսը արտադրամաս են բերում 211Շ-4-8874Ճ, 21Ա1Շ-4 տրակտորայինկցորդիչներռվն լցնում կից կառուցված 18:18 մ մակերեսով ծածկի տակ: Մանրիչներին ծղռտը ն սիլոսը կույտերից մատուցում են ՖԽ/Լ-5 գրեյֆերային բարձիչով: են Արմատապտուղները ՛ՌԵ-55 բունկեր տրակտորային 1ՈՀ-6 ինքնաթափերով,համակցվածկերը սնուցիչ` ինքնաթափավտոմեքենաներով: Նկ. 3.6-ում ցույց է տրված «Նոր Գեղի» գյուղատնտեսականպետական քոլեջի նախկինում գործող աճասնճապահական ֆերմայում կերային արտադրամասի տեխնոլոգիականսխեման: Այստեղ ծղոտը ն վատորակ խոտը ենթարկում են ջերմաքիմիական մշակման սոդայով) ն պատրաստումխոնավ (կալցիումացված մեքենայով ու կերախառնուրդներ:Կոպիտ կերերը մանրացնում են 117-305 լցնում Շ-12 շռգեխաշիչ-խառնիչիմեջ:

բարձում

արմատապալարապտուղոորի

հեռացնելու

համար,

արմատ

պտուղների ԱԽԿՇ-58( մանրիչ, 13-Ը-12 շոգեխաշիչ-խառնիշչ,14-բեռնաթափող 16-36-4081 շնեկ Ա186-40շնեկ, 15-բեռնաթափող1Շ-4011 փոխադրիչ,

արմատապալարապտուղների

-

սճուցիչ,

ա կառուցված մամ

'

Կիչներ՝

-

-

-

հիմլ խառնիչի տիրի

ՀՈՏԻՆ Աա

Կերային արտադրամասի ճախատեսված գործողությունները ն տեխնոլոգիականգծերի սարքավորումները. կոպիտ կերերի մանրացում ն մատուցում խառնիչ՝ 5Խ/Ր-5 զրեյֆերային բարձիչ, ստացիոնար էլեկտրահաղորդակով Է՛7-10 սնուցիչ-բարձիչ, 1111:305 մանրիչն ՛1Շ-40 շղթայաձողավորփոխադրիչ, լվացում, մանրացում ն մատուցում խառնիչ՝ ՛ 6-59 փոխադրիչ-սնուցիչովկուտակիչ, ԷՈՇՇ-5Ի1 լվացող-մանրիչ, համակցված կերերի կուտակում ն մատուցում` 114-6 կուտակիչ-

Խ17Սիլոսը մանրացնումեն «Վոլգար -5» մանրիչով (2), կուտակում 10 մոբիլային կերաբաշխիչի հիմքրվրա պատրաստվածկուտակիչ-չափավորիչում (3) ե՛՛Շ-40Խ1 շղթայաքերիչայինփոխաղրիչով լցնում Օ-12 շոգեխաշիչ-

խառնիչիմեջ:

պետականքոլեջի կերային Նկ. 3.6. «Նոր Գեղի» գյուղատնտեսական արտադրամասի տեխնոլոգիականսխեման

Համակցված կերը ինքնաթափմեքենայով(7) բերումլցնում են նորիայի (9) ընդունման բունկերի մեջ, այնուհետն նորիան կերը մատուցում է բունկերցիկլոն (10), իսկ վերջինս ՛1Շ-40Խ1 փոխաղրիչով`Շ-12 շոգելնաշիչ-խառնիչ

(5):

Քիմիական լուծույթը (կալցիումացված սոդայի 2-2,572-անոց) պատն րաստումեն խառնիչում(11) մեկ անգամ օգտագործելու համար պոմպով Շ-12 մեջ: շոգեխառնիչների մղում աշխատանքի տեխնոլոգիականգործընթացն Կերային արտադրամասի ընթանումէ հետնյալ կերպ. ծղոտը մանրացնում են 20-30 մմ չափովնլցնում խառնիչի մեջ` մինչե պարունակության 30 72 -ը (300-350 կգ): Այնուհետն աշխատացնումեն խառնիչը ն ավելացնում ծղոտի քանակությունըմինչն են Շոգեխաշման լուծույթը: մեջ լցնում ընթացքը կգ: Այդ ընթացքումխառնիչի տնում է մեկ ժամ, որից հետո ծղոտը խառնիչում մնում է մոտավորապես3 ժամ: Եթե կերախառնուրդպետք է պատրաստել, ապա վերջում ավելացնում են այն բաղաղրամասերը, որոնք չպետք է շոգեխաշվեն ն խառնում 10-15 րոպե տնողությամբ: Պատրաստի կերախառնուրդը խառնիչի բեռնաթափող փոխադրիչ-բարձիչովբեռնում են մոբիլային շնեկով ու ՛Շ-40Խ(

կերաբաշխիչ:

1157-10

3.3.

Կերախառնուրդների արտադրամասերխոզաբուծական ֆերմաներիհամար

Խոզերին կերակրում են խտացրած (համակցված)-արմատապտղային, խտացված (համակցված)-կարտոֆիլային կերախառնուրդներով,խտացրած (համակցված)կերերով ն սննդի մնացուկներով:Ամենատարածվածըխտացրած (համակցված)-արմատապտղային խառնուրդն է, երբ խոզի կերաբաժկում մտցնում են հատիկաջարդվածք,հատիկախառնուրդներ, մանրացրած համակցված սիլոս, արմատապտուղ, շաքարի ն կերի ճակնդեղ, գազար, խոտալյուր: Ամուսնը կերաբաժնումօգտագործումեն խտացրածկեր, թիթեռկածաղկավորն հացազգիխառնուրդների մանրացվածկանաչ զանգված: Խոզերի համար պատրաստում են նան խտացրած (համակցված)կարտոֆիլային խոնավ կերախառնուրդներ: Եթե կարտոֆիլը կերաբաժնում է 20 92 ն ավելի, ապա այն շոգեխաշումեն: ըստ սննդարարության կազմում Կերակրման երկու ձեերի դեպքում էլ կերերի արդյունավետության ւվայմաններիցմեկը թաղանթանյութի սահմանափակ պարունակությունն է` 56 տոկոսից ոչ ավելի: Ի.Ս.Տրոնչուկի տվյալներով` խոզերի կերաբաժնում օրգանական նյութերի թաղանթանյութի տոկոսի բարձրացման հետ մարսելիություննիջնում է: Խոզերին կարելի է կերակրել չոր, խոնավ (65-75 02) ն հեղուկ (85-90 22) խտացրած (համակցված) կերով: Էստոնական գյուղատնտեսական ակադեմիայում կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ նպատակահարմար է խտացրած (համակցված) կերը խոնավացնել: Այդ դեպքում խոզերի բտման քաշաճը ստացվումէ ավելի, քան չոր (1,6-992) ն 10,7-12,5 6 խոնավացրած վիճակում, իսկ կերերիծախսը միավոր քաշաճի վրա փոքրանում է: Հեղուկ կերախառնուրդներպատրաստում են նան խոզերի կերաբաժնում օգտագործելով սննդի մնացուկներ, որոնք նախօրոք մաքրում են օտար առարկաներիցն եփում: Խոզերի համար խտացրած (համակցված)-արմատապտուղայինն խտացրած (համակցված)-կարտոֆիլայինխոնավ կերախառնուրդներ պատրաստելու տեխնոլոգիական գործընթացը բաղկացած է հետնյալ հիմնական գործողություններից. արմատապալարապտուղների, համակցված սիլոսի ու խտացրած կերերիբարձում ն փոխադրումկերային արտադրամաս, -արմատապալարապտուղների կուտակում, լվացում, մանրացում ն չափավորվածմատուցումխառնիչ, -կանաչ զանգվածի (ամռանը) կամ համակցված սիլոսի (ձմռանը) մանրացումն չափավորվածմատուցումխառնիչ, խտացրածկերերի կուտակում ն չափավորվածմատուցում խառնիչ, -խոտի վերածում ալյուրի, կուտակում ն խոտալյուրի չափավորված մատուցում խառնիչ, -նսննդարարլուծույթի նախապատրաստումն չափավորվածմատուցում խառնիչ, -

-

-բաղադրամասերի խառնում, անհրաժեշտության դեպքում խառնուրդի տաքացում ն պատրաստի խառնուրդի բարձում մոբիլային կերաբաշխիչի բունկեր կամ ստացիոնարկերաբաշխիչիբունկեր-սնուցիչ: Սանրացված արմատապալարապտուղներովկերային խառնուրդները պետք է նախապատրաստելբաշխումիցերկու ժամ առաջ: Խառնուրդի մեջ այնքան սննդարար նյութեր կամ ջուր են մտցնում, որպեսզի նրա խոնավությունըհասնի 65-75 72-ի: Այդ ընթացքումլուծույթում կարգավորում են ճան միկրոտարրերը:Դրա համար օգտագռրծում են զտած կաթ, թաղանթահյութ (ամռանը) ն այլն: Լուծույթը խառնիչ են մատուցում` ելնելով մղիչի աշխատանքի ժամանակից ն արտադրողականությունից: Անընդհատ գործողության խառնիչներում լուծույթի մղման արտադրողականությունը կարգավորումեն այնպես, որպեսզի խառնուրդումապահովվի նրա անհրաժեշտ քանակությունը: Բաղադրամասերիմատուցումը բաժինային խառնիչ կարգավորում են իստ տվյալ գծի աշխատանքի ժամանակի, հաշվի առնելով տվյալ կերաբաժինը ն խառնիչի օգտակար տարողությունը Դրա համար նախօրոք յուրաքանչյուր գիծ կարգավորւոմ են ըստ արտադրողականության:Բաղադրամասերի տեսակը կամ վիճակը փոփոխելիս(ըստ ֆրակցիոն կազմի կամ խոնավության) նորից կարգավորումեն: Խոզերի կերաբաժնումսննդի մնացուկներ օգտագործելիս, խոնավ կերախառնուրդներ պատրաստող տեխնոլոգիական պրոցեսում վերը նկարագրված գործողություններին ավելանում են սննդի մնացուկները կեղտոտ-

վածությունից մաքրումը, մանրացումը ն ջերմային մշակումը` 103-105:Շ ջերմաստիճանի պայմաններում, 30-60 րոպե եփումը: Մնացած գործողութչափավորում, խառնում ն պատրաստի խառնուրդի յունները՝ ստացում, նույնն են: Խոզերի համար խտացրած (համակցված)-արմատապալարապաղային տեսակի խոնավ կերային խառնուրդներ պատրաստելու համար օգտագործում են ունիֆիկացված 1ՀԱՇ-սերիայիսարքավորումներիկոմպլեկտներ: Խոզաբուծական խոշոր ֆերմաներում ու համալիրներում այդ սերիայի ամենատարածվածկերային արտադրամասը«Մ/ճջւ -6» -ն է, որը կարող է առանց շոգեխաշելու բտվող խոզերի համար ապահովել կերերինախապատրաստումը: Այդ արտադրամասը բաղկացած է հետնյալ տեխնոլոգիական գծերից(ճկ. 3.7). համակցված(խտացրած) կերերի ընդունում, կուտակում ն մատուցում խառնիչ: Օգտագործումեն 1186-6 բունկեր-սնուցիչը, արմատապալարապտուղնմերիճ̀ակնդեղի կամ կարտոֆիլի ընդունում, կուտակում ն մատուցում լվաճալու, մանրացնելու համար ն զանգվածի մատուցումըխառնիչ: Օգտագործում են 18 մ5 տարողության երկու 11-52 բունկերճեր ն 11ՀՇ-5Խ/1 կամ ՔԱՀԽԼ-5 լվացող-մանրացնող մեքենաներ, -խոտալյուրի պատրաստում, կուտակում սնուցիչում ն մատուցումխառնիչ: Օգտագործում են. 12/17-2 ջարդիչ, ԱՇՃ/-10 սնուցիչ, ԴՇ-40Խ1 փոխադրիչ,

կուտակում,

-

-

կանաչ զանգվածի`կանաչի մանրացումն մատուցումխառնիչ (ամռանր): օգտագործում են էլեկտրահաղորդակով մոբիլային Ք8157-10 «Թօուճք-54 » մանրիչն ՛7ԼՇ-40Խ1 փոխադրիչ, կերաբաշխիչ-սնուցիչ, ընդունում,ճախապատրաստումն մատուլուծույթների ջրիկ կերերի` ցում խառնիչ: Օգտագործումեն ԵԽԼ81Լ-2 տանկ, կերերի խառնման ու մատուցման` կերաբաժնին համապատասխան բոլոր բաղադրամասերիընդունում,Շ-12-ի մեջ խառնում ն պատրաստիխառնուրդի բարձում մոբիլային կերաբաշխիչ կամ հոսքային կերաբաշխման գծի ստացիոնար բունկեր-սնուցիչ: -

Գծում

-

-

Հղի

1ԱԸ-6000 արտադրամասիտեխնոՆն. 3.7. Կերերի նախապատրաստման լոգիական սխեման. /-«8012գք --5.1» մանրիչ, 2, 5, 10-շղթայաձողավոր1Ը-4051, 1-55, 1Ը-40Ը լիռխադրիչներ,3-ԱԸՇՆԼ-10 սնուցիչ, 4-Ր/-2 ջարդիչ, 6- ԱԿՇ-5Ն1 մանրիչ, 7 շնեկներ, 1112-ներերիԸՇ-12 խառնիչներ, 8-ՔՆ(81|-2 տանկ, 9. 13118Շ-40 միջանկյալ ամբարի հետ բլոկերաբաշխիչ,Ա. արմատապալապտուղների կավորվածտարբերակ

Անհրաժեշտությանդեպքում կարելի է Շ-12-խառնիչումկերը շոգեխաշել կամ խառնուրդըձմռանը տաքացնել մինչն 35-40"Շ: Դրա համար արտադրամասում նախատեսվածէ կաթսայատուն,որում տեղադրվումէ Է8-300 կամ /7214. գոլորշիագոյացուցիչ: Խոնավ կերախառնուրդներպատրաստվումեն համաձայնեցված գործողություններով: ԱրմատապալարապտուղներըՂՔ-5ԵՖ բունկեր-կուտակիչից ՂՇ-40Խ1 թեք փոխադրիչով տրվում են ԶԱՀՇ-5:/1 -ի բունկեր այն հաշվով, մակարդակը: 11«Շ-5Ի/ -ի որպեսզի տաշտում պահպանվի ճրա հաստատուն են, ելքի մոտ մանրացվում ն լվացվում շնեկում արմատապալապտուղները տրվում հավաքող բեռնող 11Ա3Շ-40 շնեկ: Այս նույն շնեկը 116-6 սնուցիչով մատուցումէ խտացրածկերերը, որոնք մյուս բաղադրամասերիհետ միասին տրվում են բաժինայինխառնիչներիցմեկին: թեք տրվում է ՛Շ-40ԽԼ Խոտալյուրը ԱՇԻ/-10 ն 1ԼԱ3Շ-40 խառնիչ: շնեկով՝ փոխադրիչ

փոխադրիչ-սնուցիչով

Համակցված սիլոսը, որը սովորաբար պետք է լրացուցիչ մանրացնել, անմիջապեսբարձում են ՛1Շ-4084 փոխադրիչ: Այս ձեով մատուցում են նան կանաչ զանգվածը: Լրացուցիչ մանրացնելու դեպքւոմ կանաչ զանգվածը մատուցում են «8օոոգք-5Ճ» կամ ԵՇՇ-65 մանրիչների փոխադրիչ, իսկ այնուհետն ՂՇ-40Խ( փոխադրիչովն 1113Շ-40 շնեկով լցնում խառնիչի մեջ: Անհրաժեշտ խոնավության կերախառնուրդստանալու համար խառնիչի մեջ ավելացնում են համապատասխան քանակությամբ ջուր: Կերախառնճուրդը տաքացնելուհամար խողովակաշարովգոլորշի են մտցնում խառնիչ ն միաժամամակ լցնում կերային բաղադրամասերը: Կերային արտադրամասում խառնիչներըհերթականությամբ աշխատում են անասունների կերակրման գրաֆիկին համապատասխան:Մեկ բաժնի խառնումը տնում է 10-12 րոպե: Խառնիչից պատրաստի կերախառնուրդըԼԱՑՇ-40 շնեկով ն Շ-40Խ1 փոխադրիչով բեռնում են Է5՛1-34Ճ մոբիլային կերաբաշխիչկամ ստացիոնար կերաբաշխիչիբունկեր-սնուցիչ: Համակցված կերերը շոգեխաշելով կերախառնուրդներպատրաստելու համար սկզբում խառնիչի մեջ լցնում են ջուր, խտացրած (համակցված) կերերի բաժնի զանգվածից մոտավորապեսմեկուկես անգամ ավելի, գոլորշիով տաքացնում են մինչն 90-954Ը,հետո համակցված կերը խառնում ն պահում 30-40 րոպե: Այնուհետն ավելացնումեն մնացածբաղադրամասերըն

է տալիս բարձպատրաստումըհնարավորությւոն Կերախառնուրդների

րացնել ցածրորակ կոպիտ կերերի ուտելիությունը, կերերը հաշվեկշռել ոչ ն միայն ըստ մարսելի պրոտեինի,այլ ըստ վիտամինների հանքային նյութերի

ու

լ ջանակի:

պատրաստմանգործընթացըկազմված է կերախառնուրդների կերաբաժինստահետնյալ փուլերից. կերերի մանրում, հավասարակշռված ն նալու համար ճիշտ չափավորում լավխառնում: Հաշվի առնելով այս պահանջներըմշակվել է տեխճոլոգիականսխեմա,

բաղկացած է չորս գծերից (նկ. 3.8): Խտացրած կերերի գիծը բաղկացածէ թեք փոխադրիչից(3), հատիկի կուտակիչ բունկերից (4), 7167-1 ջարդիչից (5), ալյուրի վերածված կերերի րունկերից(12) ն ԽՈ/ՒՅՃ չափավորիչից(14):

որը

ա

գ

ԻՏ

խառնում:

Հաճախ անհրաժետէ լինում օգտագործելանորակ խտացրած կերեր, որոնք վարակված են լինում բորբոսներով,սնկերով: Այս դեպքում խտացրած կերը պետքէ եփել 100:Շ ջերմության տակ 1-2 ժամ, այնուհետն խառնել մյուս կերերի հետ ն խառնուրդով կերակրել նույն օրը: Մնկային կամ փտախտով վարակված արմատապալարապտուղներըեփում են 100"Շ-ում Լժամ տնողությամբ, խառնում մյուս կերերի հետ ն անմիջապես կերակրում: Այդ խառճուրդը չի կարելի պահել, քանի որ ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերում թունավոր հատկություն: Բաղադրամասերըխառնիչ մատուցելու տեխնոլոգիականգծերում չկան հատուկ չափավորիչներկամ հաշվիչներ, ուստի դրանք մատուցումեն տրված կերաբաժին` համապատասխան քանակությամբ, ըստ գծերի աշխատանքի հաստատուն է: ժամանակի, հաշվելով, որ դրանց արտադրողականությունը 3.4.

Կերախառնուրդների արտադրամասերուչխարաբուծական ֆերմաներիհամար

Ոչխարաբուծական ֆերմաների աշխատանքի փորձը

ցույց

է

տվել,

3.8.

ֆուրաժիրից(17, Կոպիտ կերերի մշակման գիծը բաղկացած է ՓԼԼ2 վրա կուտակիչՍՔ-305 ԵԷՂ-10-ի հիմքի երկու (2), մանրիչից կոպիտ կերերի (8 ն 25), ն փոխադրիչներից թեք 26), քերիչային երկու (7 չափավորիչներից ն (5, 23, 24) խոտի, ծղոտի համար կուտաերեք 16715-2,0կերաջարդիչներից Ի

նան հորիոչն

Ր7-10

որ

նից առաջ բաշխման մեքենայացման ու ավտոմատացման հնարավորությունն է, իսկ կերերիբաշխումը ոչխարաբուծությունումամենաաշխատատար գործընթացներիցմեկն է:

(1):

-չափավորիչից

գիծը բաղկացած է ԱՇԷ-5 մանրիչ-բարձիչից(19), կերաբաշխիչիհիմքի վրա չափավորիչից(21), Շ1-2.0 քերիչայինփո-

խադրիչից(20),

տվյալ բնագավառիարդյունավետությանբարձրացմանկարնոր պայմանն է` կազմակերպել սորուն կերախառնուրդների ն լիառացիոն հատիկավորված կերերի արտադրություն:Այդպիսի կերերի հիմնական առավելությունը ամե-

արտադրամասի Ոչխարների համար սորուն կերախառնուրդների սխեման տեխնոլոգիական Նկ.

1415՛-10

կերաբաշխիչից:

պատրաստիկերախառնուրդըմատուցելու գիծը բաղկացած ն ԻԷՂ»է 2ՇԽ/-1 կերերի խառնիչից (15), ՇՂ-2,0 քերիչային փոխադրիչից(16) 10 կուտակիչ բունկերից(17: Սորուն կերախառնուրդներիպատրաստմանտեխնոլոգիականգործեն 114-305 ընթացը կատարվումէ հետնյալ կերպ. ծղոտը մանրացնում մեքենայով(2) ն ցիկլոնի (27) օգնությամբլցնում կուտակիչի(26) մեջ: Խառնելու

ն

Ծղոտը նախօրոք մանրացնելու ն դեզերում պահելու համար օգտագործում են ՓԱ-1,2 ֆուրաժիրը (1): Եթե կուտակված ծղոտը նախօրոք մանրացվելէ կոմբայնով, ապա ինքնաթափ2111Շ-4Խ/ կցորդիչըծղոտովբարձում են գրեյֆերային 111-0,571 բարձիչով, տեղափոխում արտադրամաս նլցնում կուտակիչ-չափավորիչի(26) մեջ: Չափավորվածծղոտը քերիչայինփոխադրիչով(25) մատուցվումէ երկու Է17-2 ջարդիչներ (23 ն 24), որտեղ վերջնականապեսմանրացվում է: Ջարդիչների արտադրողականություն, կախված է ծղոտի խոնավությունից ն ջարդման խցիկի մաղերի անցքերի տրամագծից: Արտադրողականությունը բարձրացնելուհամար պետք է օգտագործել չոր խոտ ու ծղոտ, իսկ մաղերի անցքերի տրամագիծըմեծացնել մինչն 16-22 մմ (ոչխարներիհամար կոպիտ կերերիմանրացմանչափը չպետքէ 20-30 մմ-ից անցնի): Խոտը նույնպես նախօրոք մանրացնում են 111-305 մեքենայով (2):

մեդարաաաեգա թակա Սա

՛

Արա

ԹՑագգարութա

Մանրացվածխոտն ու ծղոտը օդի հոսքով փոխադրում են ցիկլոն (10), (11) վրա, այնտեղից էլ տալիս են տեղադրվածէ կուտակիչ-չաւփավորիչի կերերի 2ՇԻ/1-1 խառնիչ (15): ՈՇՀ-5 մանրիչ-բարձիչով(19) մանրացրած սիլոսը բարձվում է չափավորիչ (21) Ն մուտք գործում ՇՂ-2 քերիչային փոխադրիչ (20), որով ն

չ արոտ աաշաաոյթա շապհաո ենն մրա կուտակիչ-չափավորիչներ,5-քերիչային փոխադրիչ, 7-խողովակաշար, փոխադրիչ, 11-սիլոսի փոխադրիչ, Ք-ցիկլոններ, 9.Շ-12 խառնիչ, 10-1Շ-48( 13-մաթը տաքացնելուբաք, 15-խուտիփոխադրիչ, 171417Ը 12-մաթի սպյոմպ, 305 մանրիչ

որը

ուղարկվում

2ՇԻ1-1

խառնիչ (15):

Հատիկային կերը քերիչային փոխադրիչով (3) տրվում է կուտակիչ բունկեր (4), որտեղից մուտք է գործում /71457-Լ ջարդիչ (5): Մանրացված հատիկը օդի հոսքով փոխադրվում է կուտակիչ բունկերի (12) ցիկլոն (13) ն ԽՈԼ 1-34 չափավորիչով(14) տրվում 2Շհ/-1 խառնիչ (15): Միկրոտարրերը կերախառնուրդի մեջ են մտցնում Ճ1/-2 ափսեաձն չափավորիչով (22): Բոլոր չափավորվածբաղադրամասերըմիաժամանակմուտք են գործում 2Շե/-1 խառնիչ (15), որտեղ լավ խառնվումեն: Կերային արտադրամասիտեխնոլոգիականսարքավորումներըհերթափոխում արտադրումեն 15-20 տ կերախառնուրդ: Ոչխարաբուծական ֆերմաներում կերախառնուրդեր պատրաստող գործող արտադրամասի(նկ. 3.9) տեխնոլոգիականսխեմայումնախատեսված է սորուն կերախառնուրդստանալ 28 965խոտից, 20 52 ծղոտից, 36 օ6 սիլոսից, 6 55 խտացվածկերերից ն 10 օ6 սպիտակուցահանքայինհավելումներից: Խոտը ն ծղոտը մանրացվում են 211-30Ք մեքենայով ն մատուցվում 1017-10 կերաբաշխիչիհիմքի վրա պատրաստված կուտակիչ չափավորիչներ, որտեղից թեք փոխադրիչներով` 477-2 ջարդիչ, այնուհետն ուղարկվում Շ-12

խառնիչ:

Սիլոսը 115՛-10 կերաբաշխիչ բարձում են ՈՇ-5 բարձիչով, փոխադրում արտադրամասն քերիչային թեք փոխադրիչով մատուցում Շ-12 խառնիչ:

սորուն կերախառնուրդի արտադրամասի

ԱրոԱԱ

տեխնոլոգիական սխեման.

1 խանի: ղարկում խառնիչում

մանրացնում

են

ՔՄԾ-2

ջարդիչով

ն

դարձյալ

լավ խառնում են ն պատրաստի կերաԱյդ բոլորը Շ-12 ՛ՒՇ-40Խ1 խառնուրդը փոխադրիչով բարձում մռբիլային կերաբաշխիչին ն ուղարկումբաշխելու: Արտադրամասումօրական կարելի է պատրաստել մինչն 20 տ կերախառնուրդ,որը նախատեսվում է 5000 ոչխարի համար: 3.5.

Թռչնաբուծական ֆերմաների կերախառնուրդների արտադրամասեր

Թռչնաբուծական ֆերմաներումթռչուններինկերակրումեն համակցված համակցված-արմատապտղայինկերերով: Թռչուններին հյութալի կերեր տալիս են կերախառնուրդներիձնով, որոնց խոնավությունը մոտավորապես

ն

40 72 է:

:

Թռչունների համար համակցված-արմատապտղայինն համակցվածկարտոֆիլային խոնավ կերախառնուրդներ պատրաստելուհամար օգտագործվումեն նկ. 3.7 -ում բերված տեխնոլոգիայով գործող արտադրամասերը: Թռչունների համար խոնավ կերախառնուրդներպատրաստելու դեպքում կարելի է օգտագործել ԷԱԼՇ-սերիայիսարքավորումներ:Մշակվել է հերթափոխում 8-10 տ արտադրողականության արտադրամասի տիպային նախագիծ`ԻՇ 805-50/72: Այն կարող է խոնավկերախառնուրդովապահովել 2025 հազար թռչունի: Սարքավորումներիլրակազմում որոշ ձնափոխություններ մտցնելով`տեղադրելովՃ11Շ-6 խառնիչ, արտադրամասըկարող է 40-50 հա61

թռչունների համար պատրաստել խոնավ կերախառնուրդներ, օգտագործելով արմատապտուղներ, համակցված սիլոս, կաթնային մնացուկներ ն զար

կերեր: այլբնական 3.6

Կեռախառնուրդներինկարագրվածարտադրամասերում աշխատողհիմնական մեքենաներիու սարքավորումների զառուցվածքըն աշխատանքը :

3.6.1.

Հատիկի զանգվածիմեջ գտնվողմետաղականմասնիկներըորսվում են թույլ է մագնիսականսարքավորմանօգնությմաբ: Ամպերմետրը-ինդիկատորը տալիս ճշտել կերի մատուցման օպտիմալ քանակությունը Կ հսկել ջարդիչի էլեկտրաշարժիչիբեռնավորվածությունը: ՀՈՆԽԼ2,0 մուրճային հատիկաջարդիչը նախատեսվածէ բոլոր տեսակի հատիկային կերերը ն հանքային հավելումներըալյուրի վերածելու համար մյուս կերամշակողմեքենա(նկ. 3.11): Կարողէ աշխատել արտադրամասում՝ ն հետ ու մեքենա: Հիմնական ինքնուրույն որպես սարքավորումների ների հանգույցներնեն. մուրճային ջարդող թմբուկովն օդամղիչովխցիկ, փականով ցիկլոն, ուղիղ ն հետադարձ խողովակաշարեր,էլեկտրաշարժիչ ն թողարկող սարքավորում: Ջարդող թմբուկի աշխատանքային օրգանի` ռոտորի, կառուցվածքը նույնըն է, ինչ որ 17157-2,0-ինը: Հատիկի մատուցումը ջարդող խցիկ կարգավորվում է պտտվող փականով: Մանրացված զանգվածը օդամղիչի օգնությամբ մղվում է դեպի ցիկլոն, որտեղից լցվում է պարկերի մեջ: Արտադրամասում տեղադրված ջարդիչի օդամղիչն ապահովում է մշակված կերը մինչն 8 մ բարձրություն մատուցումը: Սարքավորված է փոխարինող մաղերով,օժանդակ հարմարանքներով ն ջարդիչի աշխատանքը կարգավորող սարքերով, ինչ ռր 14715՛-2,0 ինը: Փ-1 հատիկաջարդիչը նախաէ արտադրամասում տեսված խտացրած կերեր մանրացնելու է օգտագրոծել նան համար: Կարելի 3.11. ՃՂ41-2,0 մուրճային ջարդիչ. Նկ. խուց, 2-օդամդիչ, 3-շլյուզավոր փական, որպես ինքնուրյուն մեքենա: Հիմնական հանգույցներն են. 4-ցիկլոն, 5-ֆիլտրողթնք, ճ-ընդունողշերեփ. շրջանակ, ջարդիչի իրան, ոոտոր, 7-էլեկտրահաղորդակ բարձր ճնշման օդամղիչ բունկեր, ցիկլոն, փոշու անջատիչ ն էլեկտրա-

Հատիկաջարդըիչ մեքենաներ

Արտադրամասերումհատիկային կերերը մանրացնելու համար օգտագործվում են 1Ճ71Ծ-2,0, ՃՄԽՂ-2,0, Փ-1 ն մի քանի ոչ սերիական արտադրության հատիկաջարդիչներ: Է7Ծ՛-2,0 կերերի ունիվերսալ ջարդիչը ճախատեսված է հատիկ, եգիպտացորենի կողրեր, խոտ, ծղոտ ջարդելու համար (նկ.3.10): Հիմնական հանգույցներն են. սնուցիչ, ջարդող թմբուկով ու օդամղիչով խցիկ, փականով ցիկլոն, ուղիղ ն հետադարձ խողովակաշար, հատիկի բունկեր, թողարկող սարքավորումներիլրակազմով 30 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչ: Սնուցիչը բաղկացած է երկու փոխադրիչներից ն հակակտրիչներով թմբուկից: Ներքնի ժապավենային փոխադրիչը նախատեսված է կռպիտ կերերն ընդունելու համար, վերնինը՝ շղթայաձողավոր է` կերը դանակավոր թմբուկին մատուցելու համար: Ջարդող խցիկի մուտքի առջն տեղադրված է երեք պարուրաձնդանակներովկտրող թմբուկ: Կտրող թմբուկի ն ներքնի փոխադրիչի միջն տեղադրվածէ հակակտրիչ թիթեղ:

Նկ. 3.10. 17137-2,0կերերի ունիվերսալջարդիչ. թմբուկ, /-մուրճայինթմբուկ, 2-բունկեր` սորուն կերերիհամար, 3-դանակավոր 4-սեղմողփոխադրիչ,5-ընդունողփոխադրիչ, ճշշրջանակ, 7-էլեկտրաշարժիչ

Ջարդող թմբուկըմուրճային տեսակի է: Նրա աշխատանքայինօրգանը ռոտորը, բաղկացած է լիսեռից ն սկավառակներից,որոնց միջն առանցքների տեղադրված են չոր, վրա ազատ աշխատանքային եզրերով ճոճվող մուրճիկներ: Մուրճիկի մի եզրը մաշվելիս վերատեղակայում են: Ջարդիչի |

իրանի ծալվող կափարիչի ներքնի մասում կա պատուհան, որին միացվածէ մանրացվածկերը դուրս հանելու խողովակը: Ջարդիչը սարքավորված է 4, 6 ն 8 մմ տրամագծի անցքերով փոխարինող մաղերով:

սարքավորում:

Աշխատանքի սկզբունքը ն մեքենայի կառուցվածքը նույնն են, ինչ որ մյուս ջարդիչներինը: Ջարդիչը սարքավորված է 2, 3, 6 ն 8 մմ տրամագծիանցքերով փոխարինվող մաղերով, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ տարբեր չափսի կերերի մանրվածք: Անմաղ մուրձճայինջարդիչը մաղերով ջարդիչի համեմատությամբունի որոշակի առավելություններ: Մաղերով ջարդիչի աշխատանքի պրոցեսում մուրճերի պտտման ուղղությամբ մանրացվածզանգվածը շարժվելով խոշոր մասնիկները բաշխվում են եզրային մակերնույթի վրա, փակելով անցքերը կանխում են փոքր մասնիկների ելքը: Դա ուղեկցվում է նյութի ինտենսիվ տրորումով ն էներգիայի անարտադրողական ծախսով: Այդ թերությունից զերծ է անմաղ մուրճային ջարդիչը: Այսպես, անցանց ջարդիչը 26,4 ժ2 խոնավությամբ գարին 1,13 մմ մանրացնելիս ունի 3,6 տ/ժ արտադրողականություն ն էլեկտրաէներգիայի 32,5 կՋոուլ/կգ տեսակարար ծախս: Այդ դեպքում Ճ,ՂԽԼ2 ջարդիչն ունի փոքը արտադրողականություն`2,8 տ/ժ ն էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը 38 76 -ով ավելի է: Առմաղ մուրճային ջարդիչում հատիկը 0,8-2 մմ չափսերի սահմաններում մանրացվում է մեկ ցիկլի ընթացքում (խոշոր մասնիկները ետ չեն վերադառնում), իսկ մանրացման աստիճանը կարգավորվում է մուրճերի վերջավորություններին դեկի միջն բացակը փոփոխելով: Այս ջարդիչի ռոտորի ընդգրկման անկյունը մեծացվում է մինչն 3004, մուրճերի շրջագծային արագությունը` մինչն 90 մ/վ, դեկն ակոսների նկատմամբ ունի փոփոխական քայլ ն բարձրություն, օդի շրջանառությունը կատարվումէ փակ համակարգում(նկ. 3.12):

Նկ. 3.12. Անմաղմուրճային ջարդիչի տեխնոլոգիականսխեման, /-բունկեր, 2-չափավորիչ, 3-մուրճային ռոտոր, 4-դեկ, 5-էլեկտրաշարժիչ), 6մանրացմանաստիճանը կարգավորղ մեխանիզմ, 7-բեռնաթավփող թն, 8-օդի շրջանառության խողովակ, 9-բեռնաթափողչնեկ, 10բեռնաթավփողկառուցվածքի խխունջ, Ա-բեռնաթափողկառուցվածքիտեսքըբունկերի կողմից

Աղյուսակ 3.1-ում բերված կականբնութագրերը:

մեքենաների հիմնական տեխնի-

են ջարդող

Աղյուսակ 3.1 ջարդող մեքենաներիհիմնական տեխնիկականբնութագրերը

Ցուցանիշները

ԽՈՂ7-2,0 |

Արտադրողականությունը,տ/ժ.

հատիմ Ջարդին ջեր որոցելիս

ք

Փ-1

1-2

՞

՞

,

աինք թոբումի րի քկ եեկտր գ իտա ն Իր իչափերը, շի մմ. արան ր Է ման պտտման

արագու-

պտ

հզորությունը,

կՎտ

28000

ի 4 թ ուն Ջա վա ոզ ծիկգ մարդ Սպասարկող անձնակազմը, 3.6.2.

ՃՈՊԽԼ2,0

լ

ՀՐ

Արմատապալարավպտուղ լվացող-մանրացնողմեքենաներ

ն մանոացնելու

ԱՈՇԸ Տիրնրմ Ցմեքենա լրամաներում հիմնականում ոզտամործում մա

ո

անալու

հ

ա

լ

մանրացնելու ն մյուս կերերի հետ խառմերը: Արմատապալարապտուղները նելու համար օգտագործվումէ նան ՃՈԱՃ-10 ագրեգատը: 2//:Ը-5,017 լվացող-արմատակատրիչը նախատեսված է արմատապալարապտուղներըլվանալու ն մանրացնելու համար (նկ. 3.13): Բունկերի մեջ լցված արմատապալարապտուղները սկզբում լվացվում են, այնուհետն մատուցվում մանրացնողթմբուկին: Ջարդող թմբուկը արմատապալարապտուղները մանրացնում է 10-20 մմ մեծությամբ: մոտ մանըիչ-քարորսիչը նախատեսված է օտար առարկաներ որսալու, արմատապաՆկ.3. 13. //ԽԸ-5,011 լվացող-արմատակտրիչ. լարապտուղները լվանալու ն հա/-ջրի վաննա, 2-ընդունման բունկեր, 3-շնեկ, վասարաչափ մանրացնելու հա4-թմբուկային մանճրիչ,5-էլեկտրաշարժիչ, մար (նկ. 3.14): ճ-ջրի պոմպ

Եկ.3. 14. Արմատապալարապտուղմերի

մանրիչ. շրջանակ, 2-քար հեռացնող փոխադրիչ, 3,6 10-էլեկտրաշարժիչճեր,4-ջրի մատուցման ելուստ, 5-շնեկային լվացման պատյան, 7-քթիակ,ձ8-ահմանա27-1/-5

ամա Չեկամին չմացիչ, փակիչ» աիհո

Նկ. 3.15. Կերերի «Վոլգար-5» մամրիչ. մանրացնող թմբուկ. 2-սրելու հարմարանք, 3-կտրող թմբուկ, 4-սեղմող փոխադրիչ,5-մատուցողփոխադրիչ,ծ6-շնեկի վերջավորություն,7-սայր

-եռաթն,

3.2-ում

Աղյուսակ

բերված

են

նկարագրված

13վատունան,

արմատապալարապտուղ

մեքենաներիհիմնականտեխնիկականտվյալները: լվացող-մանրացնող

Աղյուսակ 2 Արմատակտրողմեքենաներիհիմնականտեխնիկականտվյալները

Ցուցանիշները

|

ԹՈՀԸ-5,011ՀԽԼՏ

տ/ժ Արտաղրողականությունը,

Բեռնող բունկերի ծավալը, մ` Ջրի ծախսը Լտ արմատապտուղլվանալու լ համար,

Մանրացվածզանգվածը բեռնելու բարձրությունը, մմ հզորությունը,կՎտ էլեկտրաշարժիչի Գաբարիտային չափերը,

երկարություն լայնություն

Զանգվածը, կգ մը, մ արդ Սպասարկող 0ձն անձնակազմը,

մմ.

բարձրություն

Սեղմող փոխադրիչով կերը մատուցվում է կտրող թմբուկին, որը նախապես կերը մանրացնում է մինչն 20-80 մմ: Այնուհետն շնեկով այն մտնում է երկրորդ կտրման ապարատ, որտեղ շարժական դանակների օգնությամբ մանրացվում է մինչն 2-10 մմ ն ճերքնի պատուհանից դուրս շպրտվում: Կերի հետ մետաղական մասեր կամ քար ընկնելիս էլեկտրաշարժիչը ավտոմատանջատվում է: ՔՇԸ-65 նախատեսված է կոպիտ ն հյութալի կե-

լ

10,5

բալ ասակարիչը

րեր մանրացնելու ու միաժամանակփոխադրամիջոցկամ ամբարմանտեղը բարձելու համար (նկ. 3.16): Կարելի է օգտագործել ճան կերային արտադրամասի գծում: Կերը ձեռքով մատուցում են սնուցիչ-ընդունիչ,որից հետո փոխադրիչները տալիս են մամլող գրտնակներին: Գրտնակներիցդուրս կերի շերտը լրացուցիչ սեղմվում է վերնի ն ներքնի սանրերով, այնուհետն մանրացվում սկավառակի դանակներով

:

3.63.

Կոպիտ կերեր մանրացնողմեքենաներ

հիմնաԿոպիտ կերերը մանրացնելու համար արտադրամասերում են «Վոլգար-5», ԵՇԸ-6Ե, 1Ր5-30Ե մեքենաները: կաճում օգտագործում «Վոլգար-5» մանրիչը նախատեսված է սիլոս, արմատապտուղներ, մշակաբույսեր, կանաչ զանգված, ծղոտ մանրացնելու համար .

ւ

բոստանային 3.15): (նկ.

ԵԺ. 16: շրջանակ, Ջ

-

ՔՇՇ-ճԵ

ծղոտասիլոսակտրիչ.

2շրջադարժվող դեֆլեկ

-

ու

թիակաբերաններովշպրտվում խողովակաշարի մեջ ն դեֆլեկտորով ուղարկվում անհրաժեշտ ուղղությամբ: Կտրման երկարությունը կարգավորվում է ատամնանիվները կամ կտրող ապարատի սկավառակի վրայի դաճակներիթիվը փոլնելով:

Էերկու որն,ցի տարրերով րվում Ծ

ն

-

-

ոնար` 17 կՎտ հզորությամբ էլեկտրատոր, ն շարժական` ՆԽ113-80, ն տարող սկավառակ՝ թների հաղորդակով ն 1ՀՕԽՅՏՓ6 տրակտորների հետ, 4-սանրաձն պահիչներ ն հակա- 11382 անջատման լիսեռի կտրիչ, 5-մամլող գլաններ, ճ-մատուցողհզորության

դանակների

փոխադրիչներ

հաղորդակով:

Կուվիտ կերերի 1ԱՒԽ

305ճանրիչը

3.6.4.

է կոպիտ կերերը նախատեսված մասնիկներնանջատելու ու

մանրացնելու, հրո 3.22): ՄԲ համար միաժամանակ (նկ.

բարձելու փոխադրամիջոց

մանրիչ. Են. 3.17. Կույիտ կերերի11Խ-305 թե, 3-սկավառակի /-թիակ, 2-անդրադարձիչ,

4-շարժական սկավառակ, 5-շարժական ճղեֆյեկտոր. 7-կարսկավառակի բութ. գավորիչ հովհար, 8-անշարժ սկավառակ` բռւյթի հետ, 9-ընդունող խցիկ, 10-վերնի սեղմողվեոխադրիչ,11-ներքնիփոխադրիչ

է

է խցիկ, որտեղ ըստ Կերը սնուցիչ-բարձիչիմիջոցով տրվում ընդունող առարկաներն անջատվում են: Մանրացված տեսակարար կշռի օտար ն է զանգվածըօդի հոսանքի տակ ուղղվում խողովակաշար են խողովակարգավորում հոսքը Զանգվածի միջոցով` փոխադրամիջոց: հետ միասինուղղաձիգառանցքի շուրջը պտտելով: կաշարը դեֆլեկտորի Մեքենան պատրաստումեն երկու տարբերակով.կախովի`տրակտորի ն էլեկտրաշարհզորությանանջատմանլիսեռի հաղորդակով ստացիոնար`

դեֆլեկտորի

ժիչի հաղորդակով: Աղյուսակ 3.3-ում

բերված են նկարագրվածմանճրիչ(մանրիչ-բարձիչ) բնութագրերը: մեքենաներիհիմնականտեխնիկական Աղյուսակ3.3 բնութագրերը Մանըիչ մեքենաներիհիմնականտեխնիկական «Վոգարտ»

ր» ա մանրացնելիս արմատապտուղներ սիլոս, կանաչ զանգված` Արտազրող

խոտ, ծղոտ մանրացնելիս`

Փոխադրականարագությունը,կմ/ժ կամ բունկերին Փոխադրամիջոցին բեռնելու բարձրությունը,մմ մմ Ճանապարհայինլուսաբացվածքը, հզորությունը,կՎտ Էլեկտրաշարժիչի չափսերը,մմ. Գաքարիտային

երկարություն

լայնություն

բարձրություն

Զանգվածը, կգ Սպասարկողանձնակազմը, մարդ

-

.տՇԷ-Փ» -

ԿՈՀՅՅԻ

0,1-1

յ

2,5

2,5

1-2

Վ

4-5

ն

Սնուցիչներ չափավորիչներ

ԼՈՏ.

6, ՀԱ-10 ն Թ՛Ր7-10Ճ տրակօգտագործվումեն Արտադրամասերում հիմքի կերաբաշխիչի վրա պատրաստված կերընդունիչ սնուցիչտորային ն 1117 ափսեաձնչափավորիչը: չափավորիչներ 15-6,0 սնուցիչ-«իոխադրիչըճախատեսված է բունկերներիցչափավորված խտացված կամ համակցված կերերը խառնիչ մատուցելու համար: Բաղկացած է հորիզոնական ն թեք փոխադրիչից: Հորիզոնական փոխադրիչը պատրաստված է երկու սեկցիայից: Մի սեկցիան բեռնաթափվում է, իսկ մյուսի վրա տեղավորված է ուժային կայանքը: Փոխադրիչային ժապավենըբաղկացած է շղթայից ն մետաղական քերիչներից:Շարժահաղորդումըշարժիչ-ռեդուկտորից է: Շարժահաղորդման հոդակապով միացված է փոխադրիչի պատյանին, որը կայանքի շրջանակը հնարավորություն է տալիս պտուտակով ձգել շարժահաղորդման շղթան: Փոխադրիչըշարժումը ստանում է էլեկտրաշարժիչից: կերընդունիչ-սնուցիչը նախատեսված է փոխադրամիջոցներից կանաչ զանգված ու արմատապտուղներընդունելու ն կերերի «Վոլգար-5» մանրիչ հավասարաչափմատուցելու համար: Հիմնական հանգույցներն են. շրջանակ,բունկեր, ներքնիմատուցող ու չափավորող փոխադրիչներ,բեռնաթափող շնեկ, կերեր բարձող փոխադրիչ,էլեկտրահաղորդակ ն գործարկող սարքավորում: Մանրիչի բեռնավորումը կարգավորում են չափավորող ն ներքնի ՛

փոխադրիչների միջն բացվածքի մեծությունը փոփոխելով: Սնուցիչի աշխատանքայինօրգանները շարժումը ստանում են էլեկտրաշարժիչներից: /ՇՐ10 սնուցիչ-չավավորիչը ճախատեսված է խոտալյուր կուտակելու ն միջանկյալփոխադրամիջոցիմիջոցով արտադրամասիշոգեխաշիչ-խառնիչ մատուցելու համար: Հիմնականհանգույցներն են. շրջանակ, ձնավոր քերիչհաղորդակ, հաղորդող լիսեո, տարվող լիսեռի աստղանիվ, ներով փական նարգելակող վահան: Սնուցիչը շարժումը ստանում է էլեկտրաշարժիչից որդնյակային գանձիչի, սեպաձն փոկային ն շղթայական փոխանցման միջոցով: Սնուցիչի կարգավորումեն փականով: արտադրողականությունը «ԿԱ՝ ալիսնաճնեչափավորիչը նախատեսված է խտացրած ն համակցված կերեր չափավորելու համար: Հիմնական հանգույցներն են. ռեդուկտոր, խառնիչ,բաժանիչ բունկեր, բանվորական խուց, բարձող խողովակ, ափսե, եռաստիճանայինփոկանիվ, շարժական մանժետ, կարգավորիչ պտուտակ, ելքի խողովակներն ծալվող փական: Խտացրած կամ համակցված կերը լցվում է պտտվող ափսեի վրա ն դուրս կե ն հանվում: Դուրսր հանվող վող կերի երիչով դուր կախված է շրջա քանակը քերիչով ն բացակի լայնության կարգավորումից ափսեի պտտման արագծային գությունից:Չափավորիչըշարժումը ստանում է էլեկտրաշարժիչից`սեպաձն փոկայինփոխանցումով:

մատուցող

վոխադրիչ,

-

.

ն չափաԱղյուսակ 3.4-ում բերված են ճկարագրված սնուցիչների զութագրերը: ճենա բ նութագրերը տեխնիկական հիմնական վորիչների Ալուսակ 34 բնութագրե, տեխնկական հեմնանան ն չափավոր Բացի ,

իԱՀ-6.0 Սոուցիչնրի | Ցուցանիշները |

տ/ժ, մ"/Ժ 6-8 2,6

Արտադրողականությունը, Էլեկտրաշարժիչիհզորությունը,կՎտ Բունկերի տարողություն,մտ Գաբարիտայինչափսերը, մմ.

երկարություն լայնություն բարձրություն

5,2

| ԱՇԽԸԼ0|

30-35

|

1,5

|

0,6-7,8

լ

յ

լ

Զանգվածը, կգ

5-10

լ9

Սպասարկողանձնակազմը,մարդ`

ՀՈ-10

|

Փոխադրիչներն բարձիչներ օգտագործում են ՂՒ--5,0Ք, ՂԾ-3, ՂՇ-40Շ, 1Շ-40, Արտադրամասերում ԼԱՑՇ-40Խ1 ԼԱՅԸ-4081, փոխադրիչներու բարձիչներ: ոողուն խ ընդունող բունկննախատեսված 78505 փոխադրիչը է կերացեխերում թՈՀՇ-5Խ1 մեքենա մատուցելու համար: րից Բաղկացած է սնուցիչից ն քերիչային թեք փոխադրիչից:Թեք փոխադրիչը է. տեղադրումեն 45: անկյան տակ: Մեջտեղի սեկցիան 3.6.5.

նկե ոմատապալարաատուղները Տն հնփոխա թափվում այդտեղ: Շնեկը էլեկտրաշարժիչներից: առանձին արի ծառում արժումը գրիչը փոխադրիչը ճախատեսված արմատապալարաալարապտուղների հողը

է

ն քերիչայ

ոխա-

են

է Շերեփավոր 7-3 ն ՅԼՃ-4 կամ մյուս կերամշակող պտուղներ ընդունելու, փոխադրելու է մեքենաներինմատուցելու համար: Բաղկացած շրջանակից, աշխատանքային օրգաններիցն հաղորդակից: Շրջանակը հավաքված է երկու սեկցիաներից,մեկի վրա ամրացվածեն ճերքնի տարվող լիսեռի առանցքակալներիիրանները, երկրորդի վրա` վերնի Դա հետ: տանող լիսեռի ուղղապահները` առանցքակալներիիրանների Աշխատանէ ձգվածությունը: անհրաժեշտ ապահովում աշխատող շղթայի քային օրգաններըշարժումը ստանում են էլեկտրաշարժիչից`միաստիճանի որդնակայինՔ5Ղ1Լ-120 ռեդուկտորի ն շղթայական փոխանցմանմիջոցով: 7Ը-40Ը ստացիոնարքերիչային փոխադրիչը նախատեսվածէ կանաչ են. զանգվածն խոտալյուր փոխադրելու համար: Հիմնականհանգույցներն լիսեռ, ու տարվող սեկցիաներ, վերջնային հաղորդակային, միջանկյալ քերիչներ ն շղթա: Տանող սեկցիայի վրա տեղակայվածէ ուժային կայանը, իսկ վերջնային փոխադրիչի վրա` տարվող լիսեռը: Փոխադրիչի աշխատանքային օրգանը, քերիչների հետ միասին, երկու իրար զուգահեռ անվերջ շղթա է:

Քերիչային ՊՇ-40Խ1 փոխադրիչը նախատեսվածէ խառնիչից 65-80 կերաբաշխիչբարձելու համար: խոնավությանպատրաստիկերախառնուրդը ՛70

Հիմնական հանգույցներն են. շարժահաղորդակային, վերջնային սեկցիաներ, տանող լիսեռներ,քերիչներ ն շղթա:

ու

էլատիանուր բո երու մարքակրրված է

արջայիը արիան

լ շարժահաղորդակայինը՝

միջանկյալ

բեռնաթափող

իսկ

շարժահաղոր-

պատուհանով:Վերնից

դակայինսեկցիայիվրա տեղակայված էլեկտրահաղորդակը: Այս փոխադրիչի աշխատանքային օրգանը նույնպես երկու իրար զուգահեռ տեղաբաշխվածանվերջ շղթաներ են՝ քերիչների հետ միասին: 1196-4011 հավաքովի բեռնող-շնեկը նախատեսված է արձճատաւվալարապտուղները,խոտալյուրը, խտացրած կերը ն կանաչ զանգվածը խառնիչին բարձելու համար: Հիմնական հանգույցներն են. իրան, աշխատանքային օրգան,շարժիչ-գանձիչ,բեռնողբունկեր, ն երեք կափարիչներ: Աշխատանքային օրգանը շնեկն է: Շնեկի իրանը վերնից բաց երկու բեռնաթափողխոռոչներով ճոռ է, որի վրա տեղադրում են բեռնող բունկեր: Շնեկը շարժումն ստանում է շարժիչ-գանձիչից: Աղյուսակ3.5 ն բարձիչների հիմնական տեխնիկականբնութագրերը չների Փոխադրի Ղ

Ցուցանիշները

Ղ

Շ

Շ

լ

:

ի

ի

`

բ

:

Արտադրողականությունը,մ՛/ժ

2-3

լմորելքի բարձրությունը, անկյունը, աստիճան Թեքության 4-5

ը

|

60-70|

Էլեկտրաշարժիչների

հզորությունը, կՎտ Գաբարիտայինչափսերը, մմ.

երկարություն լայնություն բարձրություն կգ Զանգվածը,

Սպասարկողանձնակազմը, մարդ 1186-4081

ԽՄ

|

Ն5

| |

| |

|

|

|

լ

|

Ը

Ը

Ն5

"|

Ղ

Ղ

ր

|

ի :,

|

|

| |

| |

|

|

| |

|

1450 | 1925 | 1010 լ

ԼԱՔԸ

-

լ

լ

|

հավաքովիբեռնաթափող շնեկը նախատեսված է

լ

պատ-

րաստի կերը խառնիչից ՂՇ-40 փոխադրիչ մատուցելու համար: Մտնում է արտադրամասի սարքավորումներիլրակազմի մեջ: Կարող Է օգտագրոծվել որպես առանձինմեքենա: Հիմնականհանգույցներն են. աշխատանքայինօրգան, շարժիչ-ռեդուկտորն կափարիչովընդունողբունկեր: Աշխատանքայինօրգանը շնեկն է: Շնեկի իրանը վերնից բաց ճոռ է, որի վրա տեղադրում ընդունողբունկեր: Այն Հ զսպանա-

են

է ԱոԱձին անկվում

րլ

կային փական ունեցող կափարիչով: Իրանի ճակատային մասում տեղադրվածէ շարժիչ-ռեդուկտոր: Աղյուսակ 3.5-ում բերված են նկարագրվածփոխադրիչներին բարձիչճերի հիմնականտեխնիկականբնութագրերը: ՛

3.6.6.

Խառնիչներ, շոգեխաշիչ ագրեգատներն կաթսայատան

սարքավորումներ

Կերամաթի ն միզանյութիստացիոնարԸԽԼ-1,7 խառնիչը նախատեսված եղջերավոր անասունների ֆերմաներում մզուքը ն կոպիտ կերերը կերամաթի ն միզանյութի խառնուրդովհարստացնելու համար: Այն կերացեխում կարելի է օգտագործել մյուս մեքենաների հետ միասին, ինչպես նան է խոշոր

առանձին:

Հիմնական հանգույցներն են. շրջանակ, խառնիչ, պոմպ, կերամաթի տարողություն, զտիչ, բեռնող ձագար, ռեդուկտոր, էլեկտրասարքվորում,արմատուրա, խողովակաշար: Խառնիչում միզանյութը լուծվում է տաք ջրի մեջ ն խառնվում կերամաթի հետ` մինչն համասեռ խառնուրդ ստացվելը: Այնուհետն խառնուրդըբեռնում են ՔԽԼԵ-1,7 բաշխիչ: Տաք ջուրը մուտք է գործում ցանցից, իսկ միզանյութը

լցնում են ձեռքով: Խառնիչի

աշխատանքային

էլեկտրաշարժիչից: 875-311

օրգանները շարժումն

ստանում

են

կաթսա-խառնիչըճախատեսված է կարտոֆիլ,սննդի մնացուկներ մշակելու ն խտացրած կերերի հետ խառնելու համար: Կարելի է օգտակամ որպես առանձինագրեգատ(նկ. 3.18): գործել արտադրամասերում Աշխատանքային օրգանը` լիսեռը թիակների հետ, բաշխված է տակային գծով: Այն կերը խառնում է ն շոգեխաշիչից բեռնաթափում:

Շ-2 է հռւմ ն 65-80 26 կերերի խառնիչ-շոգեխաշիչը ճՃճախատեսված խոնավությամբշռգեխաշված վիճակում կերային խառնուրդներ պատրաստելու ն փոխադրամիջոց բեռնելու համար: Հիմնական հաճգույցներն են. իրան, թիակավոր լիսեռներ, շոգեխողովակաշարի համակարգ,բեռնաթափողշնեկ ու փոխադրիչ, բեռնող փոխադրիչ, խառնիչի հաղորդակն ղեկավարմանպահարան: Իրանի մեջ տեղադրվածեն իրար զուգահեռ երկու միանման թիակավոր լիսեռճեր: Թիակները տեղաբաշխվածեն պտուտակայինգծով: Շոգին դեպի խառնիչիիրանը մուտք է գործումխողովակաշարով,որը գտնվում է խառնիչի երկու կողմերում: Բեռնող փոխադրիչըբաղկացածէ շղթայից ն քերիչներից, այն ծառայում է կերը բունկերիմեջ լցնելու համար: Բեռնաթափիչ շնեկը տեղավորվածէ իրանի հատակին ն ծառայում է կերային խառնուրդըբեռնաթափողփոխադրիչի վրա բեռնելու համար: Բեռնաթափիչփոխադրիչըբաղկացածէ փակ տուփից,քերիչների շղթայից ն հաղորդակից: Աշխատում է շնեկի հետ միաժամանակ,պատրաստի կերը բարձում է կերաբաշխիչկամ փոխադրամիջոց: Մեքենայի օրգաններըշարժումն ստանում են էլեկտրաշարժիչից: Կերերի Շ-12 խառնիչ-շոգեխաշիչը նախատեսվածէ անասնապահական ֆերմաներում 65-80 Չօ խոնավության կերային խառնուրդներպատրաստելու համար (նկ. 3.19): Աշխատում է արտադրամասիհոսքային տեխնոլոգիական գծում կամ որպես ինքնուրյուն ագրեգատ: Խառնիչում շոգեխաշելուցառաջ կոպիտ կերերը մանրացնում են մինչն 50 մմ:

պտու-

Նկ. 3.19. Ը-12 խառնիչ-շոգելնաշիչ. 4-իրան,2-բեռնող լյուկ, 3-թիակավորխառնիչ, 4-իայտե կափարիչ,5-գոլորշու խողովակներ, 6-բեռնաթափողչնեկ, 7-գաճող, ճ-ղռնակի կափարիչ, 9-

բեռնաթաւիող բկանցք Նկ. 3. 18. եւիողԹԱՇ-3:1 կաթսա-խառնիչ. /-հաղորդակ,2-գոլորշու խողովակ, 3-բեռնող լյուկ, 4-բեռնողձագար, 5-(աթսա, ճ-խառնիչ, 7-բեռնաթափող 8-շրջանակ բկանցք,

Կերապատրաստող3-4 ագրեգատը ճախատեսված է խոզաբուծական ֆերմաներում կարտոֆիլը լվանալու, շոգեխաշելու ն տրորելու համար

(նկ. 3.20):

կան երկու կափարիչներ, մեկը սարքավորված է շիբերային փականով ն ծառայում է եփող կաթսայի բեռնման համար, իսկ մյուսը փակում է դիտանցքը: են Մեքենայի աշխատանքային օրգանները շարժումն ստանում էլեկտրաշարժիչներից: Կերախաոնուրդներպատրաստող «ՂԱՇ-6 ագրեգատընախատեսվածէ խոզաբուծական ն խոշոր եղջերավոր անասունների ֆերմաներում մանրացված կերերից 60-85 92 խոնավությամբկերիային խառնուրդներ պատրաստելու համար (ոկ. 3.21):

Նկ. 3.20. ՅԱՃ-4 կերապատրաստիչշ. /-քարերի հավաքման խցիկ, 2-շրջապտույտնակտիվացնող սարք, 3-լվացած-հատեղ, 4-բռնակ, 5-շնեկ, ճ-շրջատար խողովակ, 7, 17-էլեկտրաշարժիչներ, 13պատյան, /2-շնեկի ղորդակ,9-բաշխիչ սարք, 10-խաշիչ, 11-շոգեկուտակիչ, 16-րոնդենսատի շնեկ, 15-բեռնաթավփման շնեկ, 14-դանակներ, տրորման խողովակ, 18-գանձիչ, 19-շոգեխողովակ,20-կափույր ն Լվացատեղը ծառայում է կարտոֆիլի պալարներիցհողը մաքրելու ու համար: Քարահավաքիչը քարերից մյուս խառնուրդներիցառանձնացնելու տեղակայվածէ լվացող խցիկի հատակի անցքի տակ: Աշխատանքային օրգանները շարժու մն ստանում են երկու էլեկտրա-

շարժիչներից:

Շոգեխաշիչ չանն իրենից ներկայացնումէ խորդուբորդ պատերովթեք գլաճաձնիրան: Չանի ներսումտեղադրվածէ շոգեխաշիչ: Բաշխիչ սարքը նախատեսվածէ կարտոֆիլը չանի ներսում հավասարաչափ բաշխելու ն չանը լրիվ բեռնավորվելու դեպքում ուղղաձիգ շնեկն անջատելուհամար: Բեոնաթափողշնեկը շոգեխաշվածկարտոֆիլը չանից տալիս է տրորող

շնեկ:

է: Նրա ներքնիվերջաՎերջինս բեռնաթափողշնեկի շարունակությունն են վորությունում ամրացված են վեց դանակներ,որոնք մանրացնում կարտոն 1Ճ-5Ե ՛1Բ-3 են փոխադրիչներով: ֆիլը: Մեքենայի մեջ կարտոֆիլը բեռնում Շոգեխաշվածկարտոֆիլըկարելի է անմիջապեսբարձել Շ-12 խառնիչ, թՇ-5/Ճ խառնիչ-բաշխիչներ կամ ԽԽԼ-3,0Ճ կերաբաշխիչկցորդիչ: խոզաբուՑՋ-1 եփող կաթսան նախատեսվածէ վերարտադրության ծական ֆերմաներում շիլա ն խոնավ կերախառնուրդներպատրաստելու համար: Այն երկու հորիզոնական թիակավոր խառնիչներով մետաղական տարողությունէ: Իրանի ամբողջ երկարությամբճներքնիցանցնում է բեռնաթափողշնեկը, որի խոռոչը փակում է սեպաձնսողնակը: Կաթսայի մեջ գոլորշի է մտնում չորս շոգետար խողովակներով,որոնք հետ միացված են ծորակներով:Վերնից կաթսայի վրա շոգեխողովակաշարի

Նկ.

3.21.

ԿերերիԱՇ-6

մ-բեռնաթափող

խառնիչ.

3-իրան, 4-բեռնող փոխադրիչ, շնեկ,2-թիակավոր խառնիչ,

5-բեռնաթափողփոխադրիչ, 6-ղեկավարմանպահարան

Իրանի վրա տեղակայում են խառնիչի բոլոր հանգույցները ն մեխանիզմները: Միաժամանակ այն ծառայում է կերեր բեռնելու ն խառնելու

համար:

Ագրեգատն ունի թիակավոր խառնիչներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմված է լիսեռից ն վեց թիակներից: Բեռնող քերիչային փոխադրիչն ունի հորիզոնական ն թեք մասեր: Բեռնաթափելու համար օգտագործվում է սերիական արտադրության 1Շ40Խ/1 քերիչային փոխադրիչ: Ագրեգատի կառուցվածքը թույլ է տալիս բեռնող ն բեռնաթափող փոխադրիչները տեղակայել յոթ տարբերակով: Դա հնարավորություն է տալիս արդյունավետօգտագործել արտադրական մակերեսը: ՃԱՇ-6 ագրեգատըկարելիէ տեղադրել կերի արտադրամասերիտեխնոլոգիականգծում կամ առանձին օգտագործել: Աղյուսակ 3.6-ում բերված են նկարագրված խառնիչ ն շոգեխաշիչ մեքեճաներիհիմճական տեխնիկականբնութագրերը: 4-721Ճ կաթսա-շոգեգոյացուցիչընախատեսված է կերերը շոգեխաշելու, շենքերը ջեռուցելու, ջուր տաքացնելու ն անասնապահական ֆերմաներում տարբեր ճպատակների համար: Այն բաղկացած է կաթսայից, շրջանակից,վառելանյութային ապարատից, արմատուրայիցն ղեկավարման

վահանից:

Խառնիչ

ն

շոգելսաշիչ

Աղյուսակ

հիմնական տեխնիկական մեքենաների բնութագրերը ո

ո

Ցուցանիշները

Ը

Շ

|

"

լ

Հան

Տարողությունը,45, կգ

Թիակավոր լիսեռներիպտտ-

ման արագությունը, պարոպե | Գոլորշու ծախսը տկեր

կգ հզորությունը, Էլեկտրաշարժիչի

շոգեխաշելուհամար,

խառնիչի

|

15,8

պոմպի մմ Բեռնման բարձրությունը, Բեռնաթափման մմ արու

|

լ

2.5

թ

5-10

|

|

.

|

ր

ո

|

16001

,

0,5

չ

|

15,6

|

|

կ

3,6

բարձրությունը,

Գաբարիտայինչափսերը, մմ.

Շ

|ԹԸՇ|Շ|-

2-8

տ/ժ Արտադրողականճությունը,

կՎտ.

3.6

աա

աա

աաա

Լարձրություն 3385 | 3500 | 1850 | 1572 | 2400 | 2780 | 1520 | | | | | | ակազմը, ւթյուն

Զանգվածը,կգ Սպասարկողանձ

մարդ

լ

Կաթսան հորիզոնական է: Վառելաճյութային ապարատը

լ

լ

լ

լ

լ

լ

վառելանյութը մատուցող համակարգից: Որպես վառելանյութ օգտագործում են դիզելային վառելանյութին կերոսինի 1:3 հարաբերությամբ խառնուրդ: Կաթսայի կառուցվածքում ճախատեսված են մի քանի համակարգեր, են նրա աշխատանքը ն շահագործումը դարձնում որոնքավտոմատացնում անվտանգ:Ավտոմատ սարքն անջատում է վառելանյութի մատուցումը` բոցն ընդհատվելու,ջուրը սահմանվածմակարդակիցիջնելու ն կաթսայում ճնշումը

բարձրանալուդեպքում:

բաղկացած է այրիչից

ն

Կարելի է ձեռքով կարգավորել ջրի մակարդակը ն գոլորշու ճնշումը, ինչպես ճան վառել այրիչը ն անցնել այրման տարբերռեժիմների: Ճ-300Խ1 շոգեկաթսան ճախատեսվածէ կերեր շոգեխաշելու, ջեռուցն անճասճապահականֆերմաներում տարբեր նճպատակնճերով գոլորշի ն ման ն է ստանալու Բաղկացած կաթսայից, համար: այրիչից ղեկավարտաք ջուր ման վահանից: Կաջսան պատրաստված է տարբեր տրամագծի գլաններից: Ներքնի գլանի առջնի մասում տեղավորված է կրակարանը: Վերնում` արտաքին

գլաճի երկարությամբ, գտնվում է գոլորշու կուտակիչը: Կաթսան սարքավորված է ձեռքի ն էլեկտրական սնուցող պոմպով, գոլոշիատաքացուցիչով, սարքավորումով,ջրաչափիչով ն ապահովիչ փականհականստվածքային ներով: Այրիչը ծառայում է վառելանյութաօդային խառնուրդ պատրաստելու համար:Այրիչի հիմնականմասերն ենճ. օդամղիչ, լողանային սարք ն ֆոտոէլեմենտ: Օդամղիչը օդը մղում է այրման ն վառելանյութը փոշիացնելու համար, իսկ սարքը պահպանում է վառելանյութի հաստատուն մակարղակը: Կառուցվածքում ճախատեսված են մի քանի որոնք ավտոմատացնումեն աշխատանքըն շահագործումը դարձնում անվտանգ: Երբ բոցն անջատվումէ, ջուրը սահմանային մակարդակիցիջնում է, ն ճնշումը կաթսայում բարձրանում է, ավտոմատ անջատվում է վառելանյութի մատակարարումըկրակարան:Ավտոմատիկան միաժամանակապահովում է ջրի պահանջվող մակարդակը Ն կաթսան գործարկելու պահին այրիչի էլեկտրավառումը: Աղյուսակ 3.7-ում բերված են կաթսայատանսարքավորումներիհիմճական տեխճիկականբնութագրերը: Աղյուսակ 3.7 Կաթսայատանսարըյսվորումներիհիմնական տեխնիկականբնութագրերը

լողանային

համակարգեր,

լ

«տարար

որու

ԱԱ կլ լորշ րոմ Արամու շումը

Վառելանյութիօ.գ.գ.,

յում,

կգ

Գոլորշու ջերմաստիճանը, աստիճան Կաթսայի տարողությունը, լ Կաթսայի տաքացմանմակերեսը, մ7 Էլեկտրաշարժիչի հզորությունը, կՎտ Գաբարիտայինչափսերը,մմ.

երկարություն լայնություն բարձրություն

Զանգվածը, կգ Սպասարկող անձնակազմը,մարդ 3.2.

այան

ՑԱ-1009 Դ0Ռ-250 »

»

16,83 3.4

լ

լ

ու Փոքրաշչավի էներգախնայող մեքենաներ ն կերախառնուրդների աատրաստման տեխնոլոգիականզծեր

Նկարագրված մեքենաներն ու սարքավորումները բարձրարտադրողական ն էներգատարեն: Դրանցով կեմպլեկտավորվածկերախառնուրդների ու արտադրամասերընույնպես բարձրարտադրողական էներգատար են ն ճերկայիս ֆերմերային տնտեսությունների անասնապահական ֆերմաներում

դրանց օգտագործումըտնտեսապեսարդյունավետչէ: տասնամյակում մեր կողմից ծավալուն Ելնելով իրավիճակից,վերծին ն կոնստրուկտորանախագծային աշխատանքներ են գիտահետազոտական տարվել փոքրաչափու էներգախնայողկերամշակողմեքենաներիստեղծման ն ներդրմանուղղությամբ: արտադրությունում ու աշխամեքենաներիկառուցվածքային Ներքնում բերվումեն նորաստեղծ ն կերախառնուրդների տեխհամառոտ պատրաստման նկարագրությունը տանքի հնարավորությունները: գծերումդրանցարդյունավետօգտագործման ճոլոգիական 3.21.

Փոքրաչափու էներգախնայողնոր մեքենաներ

Հատիկամանրիչներիտեխնիկականբնութագրերը.

տարբերակներ.

մմ Նզրաչափսերը,

3802325«820

Արտադրողականությունը

մինչն 187» խոնավությամբ Անկախ տնտեսականարդյունավետությունից, ն այլն) բարձրարտագարի, վարսակ (եգիպտացորեն, հատիկները ֆուրաժային ն են, մանրացնում 1է717-2,0,ՄԻ/-2,0 Փ-1ի1 մեքենաներըհաջողությամբ դրողական իսկ դրանցիցավելիխոնավհատիկճերը՝ոչ: Մեր կողմիցստեղծվածփոքրաչափու բացի նոր սկզբունքովաշխատողուիվերսալհատիկամանրիչները, էներգախնայող ունեն ճան այն առավելությունը, որ կարոտնտեսականարդյունավետությունից, հատիկները: ղանումեն մանրացնելչոր (մինչե 1879 մինչն 3675 խոնավությամբ չոԴա նպաստում է ֆուրաժային սննդարարնյութերիպահպանմանը հատիկների ու շահագործական ծախսերիխնայողությանը: րացնելուհամարաշխատանքային պարզ են ն Նոր ստեղծված հատիկամանրիչմեքենաներըկառուցվածքով Ն մուրճիկներից հարթ օրգանը բաղկացած Մեքենաներիբանող էներգախնայող: են մեկումեջ: Այսինքն, ատամնավորկտրող դաճակներից, որոնք մոնտաժված հարթ մուրճիկներըչոր հատիկները ջարդումեն, իսկ ատամնավորդանակները կտրատում: խոնավհատիկները սխեՆկ. 7.2 -ում բերվածէ այդ ունիվերսալմեքենաներիկառուցվածքային երեք տարմեքենաների ման, իսկ ճկ. 3.22 -ում՝ տւսրբերարտադրողականությամբ տեսքը: բերակների ընդհանուր

ն

ն

է

լր» Զանգ

կգ/ժ

լ

Էլեկտրաշարժիչ. պտուտաթվերը,պտ/րոպ սնման լարումը, Վ 2,2 հզորությունը, կՎտ Մանրացվածհատիկների մեծությունը,մմ

220/380 0,25-0,30 240»«310«410

:

`

Նն. 3.22, Ունիվերսալ հատիկամանրիչներիերեք տարբերակների ընդհանուր տեսքը

«0

շահագործականպարամետրերը: մանԱնասնապահականֆերմաներում արմատապալարապտուղները րացնելուհամարնախկինումօգտագործումէին ՋՈՀՇ-5,0Խ/1ՆՖՈՀԽ/-5,սիլոս մանրացնելու համար` «Վոլգար-5», խոտ, ծղոտ մանրացնելուհամար` ԶՐՔ-305, ՒՇՔ-3, ֆուրաժային հատիկներմանրացնելուհամար`8-Ղ5-2,0, ԵՂԽ(-2.0 ն Փու 1/1 մեքենաները:Այդ բոլոր մեքենաներըբարձրարտադրողական էներգատար նն ն կատարում են մեկականգործողություն:Դրանց արտադրողականությունը 2-7 տ/ժ էլեկտրականշարժիչներիհզորությունը9̀-30 կՎտ: Հաշվի առնելով իրավիճակը` մշակել ենք հյութալի, կոպիտ ն խտացրածկերեր մանրացնողերկու տեսակի ունիվերսալմեքենաներ, որոնք գյուղացիական ն ֆերմերային տնտեսություններումփոխարինումեն վերոհիշյալ բոլոր մեքենաճերին, փոքրաչափ են ն էներգախնայողական: Այդ ու մեքենաներն անցել են լաբորատոր արտադրական փորձարկումներ ն երաշխավորվելարտադրության: Տեխճիկականբնութագիրը. Էլեկտրաշարժիչ. պտուտաթվերը,պտ/րոպ սնման լարումը, Վ 220/380 2,2 հզորությունը,կՎտ Արտագրողականությունը,կգ/ժ. խոտ, ծղոտմանրացնելիս եգիպտացորենիցողուններ ն

է,

արմատապալարապտուղներ

լ

1902:260»:340

Երեք մեքենաներն էլ անցել եռ արտադրականփորձարկումներ,արտաէ դրանց շահագործականհուսալիությունը: դրվում են, երաշխավորված Կատարված լայնածավալ տեսական ն գիտափորձնականհետազոտություններիհիման վրա ճշտվել են հատիկամանրիչներիկառուցվածքային

խտացրած կերեր

'

0,55

0,75

Գաբարիտայինչափսերը, մմ Զանգվածը, կգ

600»«610»«1200

տարբերակի Նկ. 6.1 -ում բերվածէ ունիվերսալ մեքենաներիառաջին տեսքը: -ում՝ 3.23 դրանցընդհանուր սխեման,իսկ նկ.

կառուցվածքային

Երկրորդ տարբերակի մանրիչը տարբերվում

նրանով, որ

է նան

խոտալյուր է պատրաստում:

նան

Երկրորդ տարբերակիմեքենայում խոտի մանրացման արտադրողականությունը կազմում է մուտ 800 կգ/ժ, իսկ խոտալյուր պատրաստելիս` 120է50

կգ/ժ: Կատարված տեսական

գիտափորձնական հետազոտությունների

ն

հիման վրա ճշտվել են ունիվերսալ մեքենայի կառուցվածքային ն շահագործական պարամետրերը:

Կոլեկտիվ ն խորհրդային տնտեսությունների անասնապահական ֆերմաների կերախառնուրդներ, արտադրամասերում հանքային կերերը չեն մանրացվել, ուստի ն այդ ճպատակի համար մեքենաներ չեն ստեղծվել: Դա բացատրվում է նրանով, որ հանքային անհրաժեշտ տարրերը կենդանիներին տրվել են դրսից ստացվող պատրաստի համակցվածկերերի միջոցով: Ներկայումս այդ հնարավորությունները չկան, բայց կենդանիներինհանքային տարրեր տալու անհրաժեշտությունը կա:

Մեր կողմից ստեղծվել է խտացրած ու հանքային կերեր մանրացնողունիվերսալ մեքենա ն ներդրվել է ոչ միայն անասնապահական ֆերմաներում, այլ նան այլ բնագավառներում|16, 17): Նկ. 3.24 Խտացրած ն հանքային Նկ. 8.1 -ում բերված է խտացրած ն կերերմանրացնողունիվերսալ հանքային կերեր մանրացնողունիվերսալ մեքենայիընդհանուրտեսքը մեքենայի կառուցվածքայինսխեման, իսկ նկ. 3.24 -ում՝ ընդհանուրտեսքը: Ունիվերսալ կերամանրիչնունի երեք տարբերակ(նկ. 8.16): Բերվում են դրանցտեխնիկականբնութագրերը:

տարբերակներ

ունիվերսալ Հյութալի, կոպիտ ն խտացրածկերեր մանրացնող մեքենաներիընդհանուրտեսքը. ա) առաջիննբ) երկրորդ տարբերակներ սկզբունքը նույճն է՝ կերերը Երկու աշխատանքային Նկ.

3.23.

մեքենաների

հորիզոնականդանակները:"Դրանցկառուցվածքային մանրանում առաջին տարբերակումմանրացված այն տարբերությունն են

կերը դուրս է

է, որ

մ՝ երկու:

գալիս կողայինմեկ դռնակից,իսկ երկրորդում եր մեկը լցվում է, փակու| Երկու դռնակներինպատակնէ՝ երբ պարկերից ն են դատարկում նորից իր տեղն են դռնակը,լցված պարկը տեղափոխում, ն այդպեսշարունակ: դնում,հետո երկրորդ պարկն լցվում,

է

Էլեկտրաշարժիչ. պտուտաթվերը,պտ/րոպ հզորությունը, կՎտ Արտադրողականությունը (միջին),կգ/ժ.

գարի մանրացնելիս

եգիպտացորեն

քարաղ

ար. տրավերտի

Չշ

Ե

ր

աօ

4.

ախար ոո" են տարվում Ներկայունս աշխատանքներ պատրաստման նախագծման, մեքենասարքավորումըորի

մյուս դրամասերի ու

ն

ուղղությամբ: փորձարկումների

ՆՆ

ն տեխընտրությունը

մեքենաների փոքրաչափ Վերնում նկարագրված կախվածէ պատրաստվողկերագծերի կոմպլեկտավորումը

նոլոգիական

բնույթից խառնուրդների

ու

պատրաստել կերախառճուրդճեր հատ կոպիտ տնտեսությունըձեռք բերի մեկ Է, կով: Այս դեպքումբավական որ

արտադրողակահատ էլ համապատասխան պատրաստման ն կերախառնուրդների 3.22) (նկ. հատիկամանրիչ ճուբյամբ սխեմեյյի -ում տեխնոլոգիական 3.25 բերված պել նկ. գործընթացըկազմակեր

կերերի մանրիչ (նկ. 3.23), մեկ

է կուիտ Թեջն ծածկի տակ տեղակայված միաժամանակ կերերի մանրիչը (Թ, որը

հո, ո րաի0 տ նախօրոք լցված որի Մ ֆուրաժայինհատիկը: Մանրիչ-խառնի

է կատարում ելքի դռնակով է կարգավորվող ված

տ

մեջ

|

ԵՅՀՀՏՏ-||

ի ԱՀՏԱ «ՄԱԹ

ա

բա

,

է

դարսվածեն խոտի (7, ճակնդեղի ծղոտի (9) ն սիլոսի (սենաժի)(10) կույտերը:

Բ Թա

է)

շուրջը

Կերերի մանրման ու

: -

եղած տնտեսություններում ն փոքր ֆերմերային Գյուղատնտեսական է համար նույնպես պետք կերերը նախափոքր գլխաքանակի կենդանիների բայց շատ պարզ եղաճապատրաստել, ու

՛

՝

ծավալից:

համաձայն:

ՆՆ

գծեր տեխնոլոգրական պատրաստման Կերախառնուրդները

Ն

խոշոր ֆերմերային տնտեսությունների համար առաջարկում ենք կերախառնուրդիպատրաստմանմեքենայացվածեղանակը(ճկ.

Միջին

կերախառնուրդների

մասն աշխատանքներին պատրաստման

ցում են երկու մարդ, որոնց աշխատանքային գործիքըեղանն է: սկսելը, ըստ. օրա Մինչե աշխատանքների

Նկ.

3.26.

Կերախառնուրդներըմեքենայացվածեղանակով պատրաստելու

արւտադրամասիկառուցվածքատեխնոլոգիական սխեման

Կերախառնուրդների պատրաստման արտադրամասն աշխատում է հետնյալ կերպ, նախօրոք օրվա տվյալ հերթին տրվելիք կերերըմանրացնում ու ուցալցնում են համապատասխան ամբարները (3, 4, 5, 6, 7): Մ են վիտամինայինհավելումներըհեղուկ լցնում վուարի (8) մեջ: Այնուհետն էլեկտրական կոճակը սեղմելով միաժամանակ սկսում են աշխատել մանրիչ-խառնիչմեքենան (9), ժապավենայինփոխաատա գրիչը (1), կերամբարճե վորիչները (10) ն սպիտակուցավիտամինային (» լցված կերե ոռերը Ժապավենային փոխաղրիչի վրա մ կուցավիտամինայինհավելումներով ճիչի մեջ, լրացուցիչ մանրանում ու իրար հետ խառնվելուց հետո պատրաստի բեռնվումէ մոբիլայինկերաբաշխիչ: կերախառնուրդը Կերախառնուրդներիպատրաստմանեղանակներըն մեքենասարքավորումներըենթակաեն կատարելագործման:

ճակում Վանային՝ տեւեր.

եաի Նա մների մեձոր

կեր ր" Ա րիա րՄկ թրջվել

'

կերաբաժնի, կր տվյալ նախատեսված

Կերախառնուրդների համար

գագու ատման պար մատը Նը. 3.25.

մ

այնուհետ

գոր

Սի ոնրթ

բաշխ-

կուտակելթեթն ծի է դրվում

է վողկերերի քանակը պետք

ծածկի տակ, մխեւոս տեխնոլոգիական եղանով ն մի բանվորը (6) մեքենան մանրիչ-խառնիչ ու սիլուը ծղոտճ մյուսը՝ իսկ է ճանրիչին, խոտն ու ճակնդեղը ճատուցում ն մանրացվածհաեն դռնակը բացում ամբարի Միաժամանակ

(սենաժը):

հերթականությամբ թ ափվումէ

դռնակիբացվածքից տիկն ինքնահոս,նախօրոք կարգավորված աշխատելուցհետո բանվորները օր մի քանի կե, մեջ: Իհար մանրիչ-խառնիչի համապատասմոտավոր ճշտությամբկերատեսակների Ն շատ վարպետորեն են մանրիչ-խառնիչին, մատուցում հերթականությամբ խան բաժնեմասերը 01): կերախառնուրդ ստացվումէ բավարարհամասեռությամբ

Անվտանգությանտեխնիկան ն հակահրդեհային միջոցառումները կերերի նախապատրաստմանժամանակ |

Կերերի ճախապատրաստմանմեքենաների ու սարքավորումներիվրա աշխատողանձիք պետք է հստակ գիտենան անվտամգության կանոնները: Աճվտանգաշխատանքիկանոնների հետ ծանոթանալուհամար պետք է ուսումնասիրել ն գիտենալ հետնյալ տեսակի հրահանգները. ներածական, աշխատանքիտեղումսկզբնական, ամենօրյա, պարբերական: Ներածական հրահանգավորմանընթացքումճոր ընդունված աշխատողիճ պետքէ ծանոթացնելանվտանգությանտեխնիկայիընդհանուրկանոններ ներին, հրդեհի ժամանակ անվտանգության ն վնասվելու կամ թունավորվելու դեպքումառաջին օգնություն ցույց տալու եղանակներին:Ներածական հրառանգավորումանցկացնելուցհետո յուրաքանչյուր բանվորիհամար լրացնում .

ք

հրահագնա-

տեխնիկայի ճերածական պարբերական անվտանգության գործում: քարտ, որը պահպանվում է ճրա անձնական հաշվառման վորման են նոր ընդունանցկացնում Աշխատանքիտեղում հրահանգավորումը կամ փոխադրելիս թողնելիս,այլ աշխատանքի ված բանվորինաշխատանքի է ֆերմերային տվյալ պրոցեսը փոխելիս:Այն անցկացնում տեխնոլոգիական ծրագրով տնտեսության ղեկավարը կամ մասնագետը: Հրահանգավորման տեղում բանվորինծանոթացնել տվյալ է աշխատանքային նախատեսվում կանոններին, տեղամասի կազմակերպչատեխնիկական աշխատանքային ապահովիչ ու պահպանման, կազմակերպման ճիշտ տեղի աշխատանքային աշխատանքի գործիքների, վտանգավոր գոտիների, սարքավորումների, վնասվելու կամ թուԱնհրաժեշտ է պարզաբանել եղանակներին: անվտանգ տալու ցույց կարգը: ճավորվելու դեպքումառաջին օգնություն նպատակն այն է, որ տնտեսության Ամենօրյա հրահանգավորման անվտանգկատաաշխատանքներն իրականացնի մասնագետը հսկողություն ն

են

րելու խնդրին:.

ն

աշխա-

ներառելովներածական հրահանգավորումը, Պարբերական կատարվումէ տարին տանքային տեղում հրահանգավորումները,

անգամ:

երկու

ազդեցուանվտանգ կատարելուվրա բացասական Աշխատանքներն սանիտարահիգիենիկ պայմանանբավարար են թողնումաշխատանքի

թյուն

ու հանգստի ռեժիմին, արտադրություները: Պետք է հետնել աշխատանքի վրա ստեղծել ն մարդու օրգանիզմի պայմաններ ճում անձնական հիգիենայի անհատական միջոցներօգտագործել: է աշխատել այն վրա թույլատրվում ն սարքավորումների Մեքենաների ու կառուցվածքի են շահասարքավորումների անձանց, ովքեր ուսումնասիրել ն

ներգործությունից պաշտպանելու

տեխնիկայիկաճոնները գիտեն անվտանգության գործմանհրահանգները, ցույց տալ առաջին օգանձին տակ ընկած հոսանքի են էլեկտրական կարող աշխատել կողմնակի վրա ճությունը: Խիստ արգելվումէ սարքավորումների

անձանց:

վեխնամքիու աճսարքությունների տեխնիկական Սարքավորումների է

կարելի կատարելմիայն րացման հետ կապված բոլոր աշխատանքները հետո: Արգելվումէ աշխատել պահանջատելուց ցանցից էլեկտրաշարժիչը ու վրա: Մեքենաներն հանված սարքավորումների պանիչ ցանկապատերը որ բոլոր է թողարկելուց առաջ անհրաժեշտ համոզվել, սարքավորումները են: Ռրնէ հանգույցի հանգույցներնու հսկիչ սարքերը սարքին չի թույլատրվում: դեպքումմեքենանմիացնել անհրաժեշտէ ն Յուղման, կարգավորմաննորոգմանաշխատանքները կամ հետո: Կտրող ապարատները կատարելմիայն մեքենանկանգնեցնելուց ժամանակ ն կարգավորելու զննելու օրգանները մեքենայիմյուս բանվորական օրգաբանվորական հարկավորէ կանխել ազատ պտտվելը:Այդ նպատակով ձնով են ձող կամ այլ արգելակում: ճի ճաղերիմիջն դնում մետաղական

Կերայի՝ Օ»արտադրամասում սպասարկող անձնակազմը պետք է աշխատի կոմբինիզոնով կամ շալվարով ու կուրտկայով: Կանայք պետք է մազերըհավաքեն գլխաշորի տակ: Կաթսայատան կայանքների սպասարկումը կատարում է մասնագիտացված բրիգադը: Այս կայանքները փորձարկելիսկողմնակի անձանց ներկայությունը աշխատանքային գոտում ն կաթսայատանը արգելվում է: Շենքում էլեկտրալարերը պետք է հուսալի պահպանված լինեն մեխանիկական վնասվածքներից:Այնտեղադրում են մետաղականճոպանի վրա, մեկուսիչների հերմետիկ ծածկված խողովակներում: Մեկուսիչների միջն թռիչքի երկարությունը պետք է 2 մ -ից ավելի չլինի, իսկ լարի կտրվածքը՝ 1,5 մմ՛ ոչ պակաս: Էլեկտրասարքավորումներիաշխատանքի հուսալիությունը ն անվտանգությունը կախված են ոչ միայն մոնտաժումից, այլ նան շահագործման կանոնների ճիշտ պահպանումից: Էլեկտրասարքավորումներիշահագործման ժամանակ անհրաժեշտ է հետել բոլոր մետաղական մասերի` մեքենաների, էլեկտրականշարժիչների, թողարկող սարքերի, լուսավորող ու ճառագայթող ապարատների հիմնակմախքների ն էլեկտրական կաբելների ու լարերի պատյանների հուսալի հողանցմանը: Էլեկտրասարքավորումներիտեխնիկական սպասարկման ն նորոգման հետ կապված բոլոր աշխատանքները պետք է կատարել միայն էլեկտրական հոսանքն անջատելուց հետո: Եթե մարդն ընկել է հոսանքի տակ, ապա անհրաժեշտ է որքան հնարավոր է արագ նրան ազատել հոսանքի ներգործությունից:Դրա համար անջատում են տեղակայանքի այն մասը, որի հետ շփվել է տուժողը: Եթե դա հնարավոր չէ անել, ապա մինչն 100 վոլտ էլեկտրատեղակայանքներումպետք է փայտե բռնակ ունեցող կացինով կամ այլ գործիքով կտրել լարերը (յուրաքանչյուր լար առանձին), իհարկե այդ դեպքում պետք է հագնել ռետինե ձեռնոցներ ն կրկնակոշիկներ: Եթե հնարավոր չէ արագ անջատել էլեկտրատեղակայանքը,ապա անհրաժեշտ է միջոցներ ձեռնարկել տուժածին հոսանքատարմասերիցպոկելու համար: Այդ դեպքում կարելի է տուժվողի շորերից քաշել, եթե դրանք չոր են: Առաջին օգնության միջոցառումները կատարում են հոսանքից ազատելուց հետո տուժածի վիճակից ելնելով: Եթե գիտակցությունը տեղն է, բայց երկար ժամանակ է մնացել հոսանքի տակ կամ եղել է ուշաթափ վիճակում, ապա անհրաժեշտ է մինչն բժիշկի գալը ապահովել լրիվ հանգիստ: Գիտակցություն չլինելու, բայց շնչառությունը պահպանելու դեպքում անհրաժեշտ է շորերն արձակել, ստեղծել թարմ օդի հոսք, մարմինը տրորել ու տաքացնել: Շնչառություն չլինելու դեպքում անհրաժեշտ է տալ արհեստական շնչառություն ն կատարել սրտի մերսում: Մեքենաների տեխնիկական խնամքի, անվտանգության տեխնիկայի կանոններ պահպանելու հետ միաժամանակ պետք է խիստ հետնել

անսարքության

հակահրդեհայինմիջոցառումներին:

անՇենքում, տեսանելի տեղում, պետք է կախված լինեն հրդեհային ու հետնեն կատարենաշխատողվտանգությանկանոնները,որոնց պետք է ն ները: Պետք է հակահրդեհայինպահակետը կահավորել համապատասխա տեղակապոմպային բահ, դույլ. կացին, կրակմարիչ,շարժական յանք: Տեղադրվածպետքէ լինի ավազովարկղ: ներսում Չոր կերն ստեղծումէ հրդեհ առաջացնելուվտանգ, ուստի շենքի ն արտաքինշրջապատում չի կարելի թողնել կերերիմնացուկներ: ակր մարում են ջրով, ձյունով, ավազով ն հողով: դեպքումպետք է գործի չի է անջատել անհրաժեշտ այրվելիս լարերը Էլեկտրական դնել կրակմարիչը: է ռետինե հագնել հոսանքահատիչըկամ կացնով կտրել: Այս դեպքումպետք ռետինե գորգ: կամ ձեռնոցներ, իսկ ոտքերի տակ դնել փայտե չոր հենարան համար Այդ նպատակի անԷլեկտրականլարերը ջրով հանգցնել կարելլի: հրաժեշտ է օգտագործելմիայն չոր ավազ:

գույքով:

Այս տերեր կարելի հովին յուղը ջրով Վառվո չի

4. ՀԱՏԻԿԱՎՈՐՎԱԾ

ԱՐՏԱԴՐԱՄԱՍԵՐ

4.

ՈՒ

ԲՐԻԿԵՏԱՎՈՐՎԱԾ

ԿԵՐԵՐԻ

ԵՎ ՄԵՔԵՆԱՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՍՆԵՐ

Ընդհանուր տեղեկություններ

Բնական եղանակով կանաչ զանգվածը չորացնելիս կորչում են մեծ քանակությամբսննդարարնյութեր: Չորացման արհեստական եղանակը,որն իրագործվում է բարձր ջերմաստիճանի տակ` թմբուկային չորանոցներում, է տալիս կանխել այդ կորուստները: Բացի դրանից, չորահնարավորություն նոցներն ապահովում են կերերի արտադրություննանկախ կլիմայականպայտալիս ամբողջությամբմեքենայացնել ն ավմաններից,հնարավորություն

են

տոմաուացնել ջերմաստիճանի տակ կատարվող չորացման արձը- արտադրությունը:

| հիմնակա | առանձնահատկությունըկանաչ զանգվածի ակնթարթային խոնավազրկումն է տաք գազերի հոսքում: Չորացման ընթացքում կանաչ զանգվածի ջերմաստիճանը 70-75"Շ-ից չի բարձրանում, որը հնարավորությունէ տալիս պահպանել վիտամինները, պրոտեինը ն մյուս արժեքավոր սննդանյութերը: Սակայն դժվար է այդ նյութերը երկար ժամանակ պահպանել: Վեց ամիս պահպանելուց հետո խոտալյուրումկարոտինիկորուստը կազմում է մոտավոըապես 3022: Մոտավորապես 592 են կազմում նան կշռային կորուստները՝ ղատարկելու, փոխադրելուն ալյուրի վերամշակման ժամանակ: Այդ կորուստները կրճատող եղանակներիցմեկը խոտալյուրի հատիկավորումն ու կանաչ զանգվածի չորացած կտրվածքի բրիկետավորումն է: Սամլվածկերերը պահպանելիսկարոտինի կորուստներըկրճատվումեն, իսկ կշռային կորուստներ համարյա չեն լինում: Բացի դրանից, տնտեսվում են տարողություններն ու պահեստները, քանի որ մամլվող չորացած կանաչ կերերի խտությունը մեծանում է 2-3 անգամ: Հատիկավորված ն բրիկետավորված կերերի մեծ մեխանիկական ամրությունըթույլ է տալիս փոխադրել ցրված վիճակում ն բեռնման ու բեռնաթափման ժամանակ օգտագործել մեքենայացմանսովորական միջոցներ: Հատիկավռրված կերերով հաջողությամբ կերակրում են տարբեր տեսակի անասուններին, իսկ բրիկետավորված կերերով` միայն խոշոր եղջերավորանասուններին: Բրիկետների պատրաստման տեխնոլոգիայի առանձնահատկությունն այն է, որ որպես ելակետային նյութ օգտագործվումէ ոչ թե խոտալյուր, այլ չորացրած կանաչ զանգված:Հատիկավորմանհամեմատությամբբրիկետների պատրաստումըհնարավորություն է տալիս 40-5026 իջեցնել մեքենաների էներգատարությունը,քանի որ տեխնոլոգիականգործընթացիցկրճատվում է չորացրած զանգվածը ալյուրի վերածելու գործողությունը: Դա չորացնող ագրեգատի արտադրողականությունըմեծացնում է 5-1596-ով: Բացի դրանից, այդ զանգվածումլավ են պահպանվումսննդանյութերը: Հատիկավորվածն բրիկետավորվածչորացրած կանաչ կերերը սննդարարությամբ մոտենում են խտացրած կերերին, իսկ կարոտինիպարունակու-

թյամբ` զգալի գերազանցում դրանց: Հատիկավորված ն բրիկետավորված կերերի օգտագործումըսովորական կերերի համեմատությամբ 1,3-1,5 անգամ իջեցնում է անասուններիմիավոր քաշաճի վրա ծախսվողմարսելիպրոտեինի քանակը: Տնտեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ անասնապահական մթերքներիիրացումից շահութաբերությունըարհեստականչորացրած կանաչ կերերի օգտագործմանժամանակ եղել է 1,5 անգամ ավելի, քան անասուններին սովորական եղանակներովհավաքած կերերով կերակրելիս: Բազմաթիվ հետազոտությունները ցույց են տվել, որ սովորական եղանակով կանաչ զանգվածը չորացնելիս անբարենպաստ եղանակի դեպքում կորուստները կազմում են` 36,6-39,6 92 չոր նյութեր, 46,1-50,6 շօ պրոտեին ն մինչն 99 22 կարոտին, իսկ բարենպաստ եղանակի դեպքում համապատասխանաբար՝21.0-21,4, 27,7-29,0 ն մինչն 97,295: Ակտիվ քամահարումով կանաչ զանգվածը չորացնելիս ստացվում է բարձրորակ լավ ուտվող խոտ, սակայն այդ դեպքում ես կորուստները զգալի են` 15-20 92 չոր նյութեր ն 20-25 օօ պրոտեին: Շատ հետազոտողներգտնում են, որ սիլոսացնելիս ընդհանուր կորուստները կազմում են 20-30 92: Չնայած սենաժ պատրաստելիսն պահպանելիս տեսականորենսննդանյութերի կորուստներըչպետք է 11-14 26-իցավելանան,բայց գռրծնականում դրանք հասնում են 20 94ն ավելի: Որոշակի ռեժիմներ պահպանելիսկանաչ զանգվածըբարձր ջերմաստիճանի տակ չորացնելը ապահովում է սննդանյութերի ն վիտամինների ճվազագույն կորուստներ՝ 2-392 չոր նյութեր, մռտավորապես392 պրոտեին: Լ.Կադժյուլիսը, Մերձբալթիկայի պայմաններում կատարած հետազոտություններն ամփոփելով, ներկայացնում է կանաչ զանգվածը տարբեր եղանակներով պահածոյացնելիս սննդանյութերի պահպանման հետնյալ պատկերը (աղյուսակ 4.1): սակ 4.1 Աղյուսակ

Տարբեր տեխնոլոգիաներովկանաչ զանգվածը պահածոյացնելիս կենսաբանականբերքի պահպանումը Սերճբալթիկայիպայմաններում Պահածոյացման տեխնոլոգիան

չորացած Խոտ, դաշտում

Սիլոս, կանաչ խոտից` խրամատներում Սիլոս, թառամեցրած խոտից` խրամատներում թաղանթի տակ (խրամատայինսենաժ) Սենաժ, թառամեցրած կանաչից` հերմետիկ աշտարակներում Կերակրման համար թարմ հնձված կանաչ, խոտալյուր կամ տակ չորացրած կանաչ զանգվածի

լ րմաստիճանի հար Կանաչ զանգված (կենսաբամճական բերք)

Բերքի

պահպանումը, 37-50

65-70 70-75

75-80 90-95

Համամիութենական անասնապահականգիտահետազոտական ինստի-

տուտի տվյալներով բարձր ջերմաստիճանիտակ չորացնելը հնարավորություն է տալիս նույն մակերերսից ստանալու 1,6 անգամ ավելի ածխաջրեր,7 անգամ ավելի կարոտին,քան սովորականեղանակովխոտհավաքի

դեպքում: կարնոր

ն հանքային Խոտալյուրը սպիտակուցի,վիտամինների նյութերի աղբյուր է: Մեկ կգ խոտալյուրըպարունակումէ մինչն 0,8 կերային միավորն 200-270 մգ կարոտին: ն բրիկետավորված Հատիկավորված կերերի կամ ն փոխադրումը պահեստավորումը հարմար է: Կերերը գրանուլների ն բրիկետներիձնով օգտագործելիս կտրուկ կրճատվումեն կորուստներըն նպաստավոր պայմաններ ստեղծվում անասնապահականֆերմաներում կերերի ու բաշխման մեքենայացման ավտոմատացման համար:

կերախառնուրդ

յ

4.2. 42.1.

Խոտալյուրի արտադրությունը Խոտալյուրի արտադրության տեխնոլոգիան ե ագրոզոռտեխնիկականպահանջները

Խոտալյուրի արտադրությունը բարդ տեխնոլոգիականգործընթաց է: համար պետք է օգտագործել թիթեռնածաղկավոր պատրաստելու բազզ ամյա Ն ցանովի խոտաբույսեր ն միամյա բարձրսպիտակուցային ընդեղեն կանաչ զանգված, ապահովելովչորացնող արտադրամասիկողմից նրանց ընդունումը120-150 օրվա ընթացքում: Խոտալյուրի բարձր որակը կախված է կանաչ զանգվածը հնձելու ն Առ)

չորացման պահպանման տեխնոլոգիաներից: տնողությունից, շրագրվելու ազմաթիվ հետազոտություններով ապացուցված է, խոտի սննդան

որ

րարությունը բնական (դաշտում) ն արհեստական եղանակով չռրացնելիս միատեսակչէ: Արհեստական չորացման եղանակով պատրաստված բարձրորակ խոտալյուրի 1 կգ-ը պարունակում է մոտ 0,85 կերային միավոր, 100-140 գ մարսելիպրոտեին,200-240 մգ կարոտինն6-7 25 տարբեր ամինաթթուներ: Կանաչ զանգվածիբնական չորացման ժամանակբարենպաստ եղանակի դեպքում կարոտինի կորուստը կազմում է մինչն 50 95 ն ավելի, իսկ արհեստական չորացման դեպքում` չի անցնում 10 96-ից: Հետնապես ձեռնտու է վերջինս, քանի որ այս եղանակովպատրաստված առաջինի համեմատությամբ պարունակում է 1,7 անգամ ավելի պրոտեին, 4,5 անգամ ավելիկարոտինն 1,6-2,7 անգամավելի կերային միավոր: Խոտալյուրի խոնավությունըպետք է լինի 8-1292--իսահմաններում:892ից ցածր լինելու դեպքում այն շատ է փոշիանում, ն մեծանում են կորուստները, իսկ 1225»-ից բարձր խոնավությանդեպքում խոտալյուրըբորբոսնում է ն Աշամու::

խոտալյուր

4.22.

Խոտալյուրի արտադրամասեր

Խոտալյուրի պատրաստմանտեղամասերըսարքավորվածեն ՃԹի/0,65 ն ՇՏ-1,5 ագրեգատներով, որոնց սեզոնային արտադրողականություն1924 ն 2988 տոննա: ները կազմումեն համապատասխանաբար`

Նկ.

4.

4881-065 ագզրեգատով խոտալյուրի արտադրամասիսխեման.

Է48Ն1ք0,65 ագրեգատ, 2-33Ե-1(/ պարկ կարող մեքենա, 3-ԲԱ-1613 կշեռք, 4- կու 10 նորիա, 7- ՕՒՆԸՑ,ծ4 ավտոմատ կշեռք, 6-ԱԼԱտւսկիշչբունկեր, 5-841Ա-20-037

հատիկավորիչ

բացի նշվածից, հաշվի են առնվում լրացուցիչ մեկական ժամ` սարքավորումներիտեխնիկականսպասարկմանհամար: Արտադրամասումաշխատանքն ընթանում է հետնյալ կերպ. մանրացված կանաչ զանգվածը դաշտից տեղափոխում են (կանաչ զանգվածի նախապատրաստմանն տեղափոխմանտնողությունը չպետք է գերազանցի 1,5 ժամը), կշռում ն թափում փոխադրիչ-սնուցիչի վաքի մեջ: Մանրացված զանգվածըսնուցիչը մատուցում է չորացնող թմբուկ: Թմբուկի պտտման ժամանակ հնոցից դուրս եկող գազերի տաք հոսքում չորանալով, մասնիկները դառնում են ավելի թեթն ն տարվում դեպի ցիկլոն, որտեղ չորացած զանգվածն անջատվում է օդի հոսքից ն չափավորիչով անցնում մանրիչ: Ալյուրը մանրիչից մղվում է ճրա ցիկլոնը, որտեղ հովացվում է, ապա բաշխիչ շնեկով դատարկվումպարկերի մեջ: է խոտալյուրը հատիկավորել, ապա վերջին ցիկԵթե նախատեսված լոնից այն տրվում է հատիկավորողմեքենա: Խոտալյուրով կամ հատիկավորված կերերով լցված պարկերը 335-ի/ մեքենայով կարում են ն դարսում ԹԼԱԼ-500 կշեռքի վրա դրված փայտե հատակին:Կշռելուց հետո պարկերը հատակիհետ միասին վերցնում են ԷՊ-103 էլեկտրաբարձիչով ն տեղափոխումմիջանկյալ պահեստ, իսկ հատիկավորված ալյուրի պարկերը՝պատրաստի կերի պահեստ: Եթե պահեստըգտնվում է արտադրամասին կից, ն պահեստավորված ալյուրը պահում են ցրված ԱՂՔ-10 է վիճակում, ապափոխադրումը կարելի կատարել պճննմափոխադրիչով: 8ՂՆ/-1 էլեկտրոնայինխոնավաչափովպարբերաբար ստուգում են ագրեգատից դուրս եկող ալյուրի խոնավությունը ն վերցնում ճմուշ` սննդարարությունը որոշելու համար: Խոտալյուրի որակը բնորոշվում է գույնով, հոտով, մանրացման աստիճանով, խոնավությամբ, ջերմաստիճանով,ավազի ն մետաղականխառնուրդների, կարոտինի,պրոտեինի ն թաղանթանյութիպարունակությամբ:Որակյալ խոտալլյուրըունենում է մուգ կանաչ գույն ն առանձնա-հատուկհոտ: Խոտալյուրի խոնավությունը որոշում են կշռելու կամ չորացնելու հայտնի եղանակով,կամ 8ՂԽՐ1 էլեկտրոնայինխոնավաչափիօգնությամբ: Խոտալյուրում սննդանյութերի ն կարոտինի քանակը կախված է ոչ միայն նրա չորացման եղանակից, այլ ճան հետագա պահպանման պայմաններից: Երկարատն (5-6 ամիս) ն ոչ նպաստավոր պայմաններում պահելու դեպքում խոտալյուրումկարոտինիկորուստը կազմում է 50-6095: Կարոտինի կորստի կենսաքիմիականմեխանիզմը դեռես վերջնականապես պարզված չէ, բայց ճրա վրա ազդող գործոններըհայտնի են: Դրանք են՝ լույսը, հատկապես արնի, օդի թթվածինը, խոտալյուրի խոնավությունը, միջավայրի ջերմաստիճանը այլն: Լույսի ազդեցության տակ խոտալյուրում տեղի է ունենում կարոտինի, քլորոֆիլի ն այլ արժեքավոր բիոքիմիական ակտիվ ճյութերի արագ քայքայում: Այդ պատճառով էլ անհրաժեշտ է խոտալյուրը պահել փակ ն մթնեցված պահեստներում: ,

Նկ. 4.2. Ը5-1,5 ագրեգատռվխոտալյուրի արտադրամասիսխեման. 4-կանաչ զանգվածի488Ն10,65 սնուցիչ, 2-Շ5-1,5 ագրեգատ, 3-ՕԼՆԸ 15 հատիավտոմատ կշեոք, առաջին կավորիչ, 4-ԷԱԱ-10 նորիա, 5-8411-20-037 տարբերակում,21880250 կշռադրոշմող ապարատ` երկրորդում, 6-338-81 պարկ պլատֆորմային շարժական կշեռք, 8կարող մեքենա, 7-ԻԱ-500 10-1Ա1-10 ճորիա, 11-մետաղական էլեկտրաբեռնիչ,

9.շնեկային փոխադրիչ, 70Մ

Քումկերներ, յուրաքանչյուրը կազմակերպումեն

երեք հերթափոխում, Արտադրամասիաշխատանքը յուրաքանչյուրը՝ 7 ժամ տնողությամբ,իսկ սեզոնում` 120 օրից ոչ պակաս:

Կարոտինի կորուստը կարելի է կրճատել, եթե խոտալյուրի մասնիկների միջն եղած օդի թթվածինը փոխարինվի որնէ իներտ գազով (ազոտ, ածխաթթու

գազն այլն):

Արտադրականն լաբորատոր պայմաններում կատարվածհետազոտությունները ցույց են տվել, որ կարոտինը լավ է պահպանվում բացասական ջերմաստիճանում`ազոտի ն ածխաթթվի միջավայրում,կամ եթե ալյուրում ավելացվի0,592-անոցնատրիումիպիրոսուլֆատ: Իներտ գազերի միջավայրում խոտալյուրի պահպանման համար անհրաժեշտ են հատուկ հերմետիկ պահեստներ` համապատասխանսարքա-

վորումներով:

Կրակարանը վառելանյութի ապարատուրայով հանդերձ ծառայում է հեղուկ վառելանյութն այրելու ն չորացնող ագենտ առաջացնելու համար:

Կրակարանը բաղկացած է գազիֆիկացված ն ճախայրման խցիկներից, էլեկտրամագնիսական անջատիչ փականից, վառելանյութի պոմպից, վառելանյութիֆիլտրից, վառելանյութի տաքացուցիչից,տրանսֆորմատորից, վառիչիցն վառիչի մոմից: Էլեկտրամագնիսական փականը, կախված արտածվող ջերմաստիճանից, վառելանյութի մատուցումը ավտոմատ կարգավորում է: Վաղռելաճյութային համակարգն ունիավտոմատ կառուցվածք, որն անջաատում է վառելանյութի մատուցումը` բոցը հանգչելիս:

Կարոտինիկորուստը կրճատելու էական ուղիներիցմեկն էլ խոտալյուրի մեջ հակաօքսիդիչ նյութերի սրսկումն է, որը կարոտինը պահպանում է օքսիդացումից: Դրանցից լավագույնն է սանճտոխինպրեպարատը: Փորձերը են տվել, որ այս ցույց պըրեպարատով(մինչն 0,015765.կայունացված խոտալյուրը 6 ամիս պահելիս (պարկերով), նրանում պահպանվում է մոտ 8460 կարոտին,իսկ առանցդրա՝ մոտ 4776: Խոտալյուրը խորհուրդ է տրվում պահել պոլիէթիլենայինթաղանթից կամ խիտ կտորից պատրաստվածպարկերում,որոնց տարողությունը 30-35 կգ է: Անմիջապես պարկերի մեջ լցվող խոտալյուրն ունի 35-40"Շ ջերմություն, ուստի հռվացնելուհամար այն տեղափոխումեն միջանկյալ պահեստ, ապա` հիմնական,որտեղօդի հարաբերականխոնավությունը2-47 է: 4.2.3.

ԱաաաԱնն

ու սարքավորումների Սեքենանճերի կառուցվածքըն աշխատանքը

Արհեստական չորացման եղանակով խոտալյուրիպատրաստմանհամար օգտագործվում են ՃՑԽ'/Լ-0,65, -1,5 ն հ1-804/0-1,5 մակնիշների ագրեգատները, որոնց աշխատանքի սկզբունքը նույնն է: Սրանք իրարից տարն կառուցվածքային որոշ ձնափոխուբերվում են արտադրողականությամբ թյուններով: 481065 պատրաստող ագրեգատը ճախատեսված է Խոտալյութր ման ն ը հե ն չորացնելու նելուն անրացված կանաչ զանգվածը արհեստական ալյուրի վերածելու համար: Կարող է օգտագործվել նան ֆուրաժային հատիկ, մզուք ն այլ գյուղատնտեսական մթերքներչորացնելու համար: Ագրեգատի հիմնական հանգույցներն են. կանաչ զանգվածի սնուցիչ, շրջանակ, վառելանյութային ապարատուրա, կրակարան, չորացնող թմբուկ, չոր զանգվածիցիկլոն, խոտալյուրի ելքի համակարգ ն ղեկավարմանվահան: Ավտոմատ սնուցիչը փոխադրամիջոցներից ընդունում է մանրացված կանաչ զանգվածըն հավասարաչափմատուցումչորացնողթմբուկ: Կախված խոնավությունից, մատուցվողկանաչ զանգվածի քանակը կարգավորումեն բեռնող փոխադրիչի արագությունը ն զանգվածի շերտի հաստությունը

ն

փոխելով:

ՃՑԽ(0,65ագրեգատի

կառուցվածքա-

1- ֆորսունկայի օդամղիչ, 2-ֆորսունկա, 3-գազավորմանխուց, 4-այրմանխուց, 5-երկրորդ հարվածող բիտեր, 6- ճիդրոցլան, 7- ընդունող վաք, 8- կոնվեյեր, 9առաջին հարվածող բիտեր, 10. փուփոլացնողբիտեր, 1- պտուտակային փոխադրիչ, 12- թեք փոխադրիչ, 13-թմբուկ, 14- բեռնաթափող չափավորիչ, 15չորացած զանգվածի բաժանիչ ցիկլոն, 16- գլխավոր օդամղիչ, 17- ալյուրի բեռնաթափողշնեկ, 18- բեռնաթափողշլյուզային փական, 19- ալյուրի բաժանիչ ցիկլոնի օդամղիչ, 20- ալյուրի բաժանիչ ցիկլոն, 21- հովացնող ցիկլոնի օդամղիչ, 22- ձովացնողցիկլոն, 23- հովացնող ցիկլոնի փական, 24- օդախողովակաշար, 25- մաղ, 26- մանրիչ, 27- ծանը մասնիկներիանջատիչ, գլան, 29- միջանկյալ գլան, 30- ներքին գլան 28-չորացնող թմբուկի

բեոնաթափող չլյուզային

Կրակարանը

խտացուցիչ օղակով միացված է պտտվող չորացնող թմբուկին: Թմբուկի ներքնի մակերնույթիվրա եռակցված են ծռվածթիակներ

պար ը շորացվող զոոգվաը խան ից ԱԱ ոն հո ի ցիիիմ ԲԱ խ ի Վան իջոցով չորՎ, գվա ը կ շարի Լ Հո Ցինլուի ինր զանգվածը օգտագործված գազերի հոսքից առջատու ն իջեցնում ն

ող Ք

ողո

ր

այր

ը

ո

ետնիզ՝ տ

՛

նրա

արագությունը: Ցիկլոնի ներքնի մասում տեղադրվածէ չափավորող կառուցվածք, որն ապահովում է չոր զանգվածի հավասարաչափ մատուցումը

ջարդիչին: Ջարդիչը մուրճային է, չորացած զանգվածը մանրացնում է ն վերածում ալյուրի: Մանրացվող չափսը կարգավորումեն: Ջարդիչի ն ցիկլոնի միջն տեղադրվածէ քարորսիչ: Խոտալյուրի ելքի համակարգը բաղկացած է ցիկլոնից, չափավորիչից ն բեռնաթափող շնեկից: Չափավորիչը տեղադրվածէ ցիկլոնի ներքնի մասում, ալյուրը հավասարաչափ մատուցում է բեռնաթափողշնեկին: Վերջինս այն փոխադրում է դեպի բեռնաթափողանցքերը, որոնց կապված են խոտալյուր հավաքող պարկերը: Ղեկավարման վահանակը կահավորված է թողարկիչ, հսկիչ ն պահպանիչ սարքերով, որոնք կանխում են էլեկտրաշարժիչները գերբեռնվածությու-

ճից:

Ագրեգատըտեղադրվում է ծածկած շենքում՝ հիմքերիվրա: Ագրեգատներիբոլոր մեխանիզմներըշարժումն ստանում

շարժիչներից:

են

էլեկտրա-

ԽԼՏԱ4/0-1,5 ագրեգատը նախատեսված է Խոտալյուր պատրաստող կանաչ զանգված, ծղոտ ն գյուղատնտեսականարտադրության այլ մթերքներ չորացնելու ու մանրացնելու համար: Կարելի է օգտագործել ճան արմատապալարապտուղներ չորացնելու համար: Այդ դեպքում, պատվիրատուի ցանկությամբ, ագրեգատը կարող է կոմպլեկտավորվելարմատապալարապտուղ մաքրող, լվացող ն մանրացնողսարքավորումներով: Հիմնական հանգույցներն են. վառելանյութի սարքավորումներովկրակարան, չորացնող թմբուկ, բեռնող փոխադրիչ, մեծ ցիկլոն` չափավորիչի հետ, գլխավոր օդամղիչ, երկու մուրճային ջարդիչներ, փոքրըցիկլոն օդամղիչով ն չափավորիչով,պարկերը լցնող սարք ն էլեկտրասարքավորումներ: Այրիչը հարմարեցված է այնպես, որ հնարավոր լինի օգտագործել ինչպես դիզելային, այնպես էլ ծանը հեղուկ վառելանյութ,որն այրիչ է մուտք գործում ռեզերվուարից` ֆիլտրի, ատամճնանիվայինպոմպի ն էլեկտրատաքացուցիչի միջոցով: Մատուցվողվառելանյութիքանակըկարգավորվումէ փականով: Բոցը հանգչելու դեպքում ֆոտոէլեմենտի էլեկտրամագճնիսական հետ միացված էլեկտրամագնիսական փականը դադարեցնում է վառելանյութի մատուցումը: Լրացուցիչ ապահովիչ է համարվում վառելանյութի պոմպի, գլխավոր օդամղիչի ն բեռնող փոխադրիչի էլեկտրաշարժիչների ուղեկապմանհամակարգը: Գլխավոր փոխադրիչիկանգառի դեպքում կանգ է առնում վառելանյութի պոմպը ն հակառակը: Թմբուկը նախատեսված է մանրացված կերային զանգվածըկամ արմատապալարապտուղներըչորացնելու համար: Չորացնող թմբուկը շարժվում է գանձիչի միջոցով: Պտտման արագությունը կարգավորումեն վարիատորով: Բեռնող փոխադրիչը մանրացված զանգվածը մատուցում է չորացնող թմբուկին: Այն բաղկացած է թեք ն հորիզոնականմասերից: Բեռնող փոխադրիչն ունի կանաչ զանգվածի ն կարտոֆիլի շերտի հաստությունը կարգավորող մատնային պտտվող մեխանիզմ: Դրա արտադրողականությունը կարելի է փոխել ձեռքով, օգտագործելով անաստիճանայինփոխանցում:

Մեծ ցիկլոնը զանգվածնանջատում օգտագործվածգազերիհոսանքից է նայն հավասար բաժիններով տալիս ջարդիչին կամ փոքրըցիկլոնին: Գլխավոր օդամղիչը թմբուկից չոր զանգվածը տեղափոխում է մեծ ցիկլոն ն ընդհանրապես դուրս է մղում չորացնելու համար օգտագործված ագենտը: Մուրճային ջարդիչը բաղկացած է իրանից, մուրճիկներով ռոտորից, փոփոխվող ցանցիկներից ն հաղորդակից: Այն չորացած զանգվածը դարձճում է ալյուր:

օդի հոսանքից Փոքը ցիկլոնը ջարդիչից օդամղիչով հաճում է ալյուրը, անջատում հավասար բաժիններով, մատուցում պարկերը լցնող սարքին, խառնիչին կամ հատիկավորիչին: Ագրեգատն աշխատում է հեղուկ վառելանյութով: Այն տեղադրում են ծածկած շենքում հիմքերի վրա: Խոտալյուր պատրաստող ագրեգատների հիմնական բնութագրական տվյալճերը բերված են աղյուսակ 4.2-ում: Չորացնող կերի որակի վրա էական ազդեցություն է գործում չորացնող տեղակայանքի աշխատանքի ռեժիմը: Չորացնող թմբուկ մտնող գազերի ջերմաստիճանըպայմանավորված է կանաչ զանգվածիխոնավությամբ: Աղյուսակ 3.2 -

Խռտալյուր

պատրաստող

ագրեգատների հիմնական տեխնիկական բնութագրերը

Ցուցանիշները

ի

Արտադրողականությունը, տ/ժ Վառելանյութի ծախսը,կգ/ժ Էլեկտրաշարժիչներիհզորությունը, կՎտ Գաբարիտային չափսերը, մմ.

երկարություն

լայնություն

բարձրություն

Զանգվածը, կգ Սպասարկողանձնակազմը.

մեխանիկ բանվոր

ՃՅԻ/-0,65 0,65

ԽԼ- 804/0

մինչն 120

101,5

20936

15240

-1,5

1,5

21250

40000

լ

լ

խոնավությամբ կանաչ զանգվածի դեպքում ջերմաստիճանը 500-600-Շ-իսահմաններում: Ավելի լավ ցուցանիշներ են ստացվում 600-6500Ը ջերմության ժամանակ: Այս դեպքում չորացվող զանգվածը բնութագրվումէ հետնյալ քիմիականցուցանիշներով:Նրա չոր նյութը պարունակում է 6,6-7,276 շաքար, 75 մգ կարոտին, 16,576 պրոտեին` ն 1296 սպիտակուց: Ագրեգատիցդուրս եկող աշխատած գազերի ջերմաստիճանը պետք է լինի 110-115:Շ, իսկ խոտալյուրի խոնավությունը` 8-1294: 75-8096

պետք է պահպանել

Բաժանարարի ցիկլոնից դուրս ճկած չորացած զանգվածի ջերմաստիճանը 55-75'Շ է: Ջարդելու ն պննմատիկական փոխադրման ընթացքում խոտալյուրի ջերմաստիճանն իջնում է, սակայն պարկերը լցվելու պահին դեռնսմնում է բավականբարձը (38-52"Շ): ցույց են տվել, եջե խոտալյուրի ջերմաստիճանը Հետազոտությունները մոտավորապես50"Շ է, ապա կարոտինի օրվա կորուստը կազմում է մինչն 494, են նան հրդեհիդեպքեր: բացիդրանից, պատահում Հաշվի առնելով այդ, խորհուրդ է տրվում մինչե պարկերը լցնելը խոտալյուրը լրացուցիչ հովացնել: Այդ նպատակովբաժանարար ցիկլոնից(2) (ջարդիչից) հետո տեղադրում են լրացուցիչ ցիկլոն (4) (նկ.4.4): Այրվող մասճիկները երկու ցիկլոններում հասցնում են մարվել, ուստի պահեստում հրդեհիհնարավորությունըբացառվում է: Շատ հետազոտողներ |49, 53| հիմնավորել են, որ կանաչ զանգվածի տերններումն ցողուններում վիտամիններնու սննդանյութերըմիատեսակչեն

այնտեղից` չափավորիչով (2) զտիչ (3): Չափավորիչն ապահովում է զանգվածի հավասարաչափմատուցումը դեպի խուցը ն բացառում է բունկերից օդի ներծծումը: Օդամղիչը (4) զտիչով բեռնաթափվողանցքից ներծծում է օդը, որը տերններին շարժում է դեպի ցիկլոն (5), իսկ ծանը մասնիկները(ցողունի)զտիչում անջատվումու թափվում են ներքն: Նույն նպատակինծառայող զտիչի հետաքրքիրսխեմա է մշակվել նան Լիտվայում (նկ. 46): Խոտի մանրվածքը բեռնող ձագարի (3) խողովակաշարովանընդհատտրվում պտտվողսկավառակին Կենտրոնա-

է

(5):

բաշխվում:

Հ

Ը

Լ

(

է Հա,

Ր

4.4.

Հ

|

Տ

Եկ.

`

ԹՈՈՈԹՈՈԾՈՆԹՈՈ

«5

Յժ

ՆԱ-ի)

նվ

(0.

ՀՀ ՄՄ/2ՄԹ7Ֆ,

ւ

/ւ-

Խոտալյուրի լրացուցիչ հովացման ն հակահրդեհայինմշակման

ո/սեման. ԲԵՆ

2-րան նարար

ազուցատը Քաշող /ոողովազ, ցիոն, ջարդի» «` լրացուցիչ ցիկլոն 5-ալյուրի ելքի համակարգ, ճ-ալյուրը ցիկյոն փոխադրող հոսքից անջատող խողովակաշար,7-ալյուրը օդային ցիկլոն

Տերններում պարունակվող կարոտինը 6-10 անգամ, պրոտեինը 2-3 անգամ շատ է, իսկ թաղանթանյութը 2-3 անգամ քիչ, քան ցողուններում: Միաժամանակ, առվույտի, երեքնուկի, կռրնգանի նուրբ տերնները բարձր ջերմաստիճանայինտեղակայանքներումչորացնելիս հաճախ այրվում են, հակառակ դեպքում ցողունների խոնավությունը նորմայից բարձր է լինում: Այդ պատճառով աշխատանքներ են տարվում չորացնելուց հետո տերններն ու ցողուններնիրարից անջատելուուղղությամբ: Չորացնելուց հետո տերններն ու ցողուններն անջատելու համար ԱՍՆում օգտագործումեն «Զիգզագ» զտիչը (նկ. 4.5): Չորացնռղ թմբուկից խոտի մանրվածքը օդամղիչով ուղարկում են զտիչի ընդունող բունկեր (1), իսկ

Ի

ջ

ԵՑ. 4.3. «Զիգզագ» զտիչի աշխատանքի ՆլՎ6

տեխնոլոգիական

ԱԻ

սխեման

Ե

ան ճան

ամեմ, պճնմատրիկ զտի

ի

խույս ուժի ազդեցությամբզանգվածըցրվում է ն խողովակաշարի (2) պատից ընկնում ներքն` կոնի (6) վրա: Այղ ը նթացքում տեղի է անդրադառնալով, ունենում զտման առաջին խոտի փուլը: Այնուհետն մանրված մն ծմ կոնով սահում Է ե, հավասար, ղ առվակը (7, որտեղ տեղի է ունենում զտման երկրորդ փուլը: Տերններն առվակով (2) հեռանում են դեպի բաժանարար ցիկլոն, իսկ ցողունների մասնիկներնընկնում են ցած: Չորացնող ագրեգատի նախապատրաստման ու կարգավորմանհրահանգն ու աշխատանքիժամանակ տարբեր բնույթի աճսարքությունների ու առաջացման պատճառներն դրանց վերցման եղանակները բերված են 22) -ում: լ

4.24.

բարակ. զտման: ակաձե շերտով` լցվում աղ

Անվտանգության տեխնիկանն հակահրդեհային

արտադրամասերում միջոցառումները խոտալյուրի

Չորացնողագրեգատըշահագործելիսանհրաժեշտէ.

ամեն

-

լինելը, աստ

օր

ն պատստուգել հակահրդեհայինգույքի առկայությունը

գործարկելմիայն ձայնայինազդանշանը Աո ատը

ր

-

տալուց

հետո:

դեպքում,ձեռքով ագրեգատը աշխատեցնելանսարք միլիվոլտմետրի ու բեռփոխադրիչն մաքրել չափավորիչը,պտուտակայինփոխաղրիչը, ճաթափողշնեկը, աշխատանքիժամանակ յուղել նորոգելագրեգատը, միացնելլարմանտակ, հողանցիչ չլինելու -

ն

էլեկտրասարքավորումները

-

դեպքում, -

ժամանակ: դռնակըբացել աշխատանքի

ջարդիչի սպասարկելիսէլեկտրամոնԱգրեգատիէլեկտրասարքավորումները կանոնները»ն

շահագործման «Էլեկտրակայանքի պահպանի կանոնշահագործման տեխնիկական էլեկտրակայանքների «Սպառիչների անվտանդեպքում շահագործման էլեկտրակայանքների ները ն սպառիչների

տյորը պետք է

պահանջները: գության տեխնիկայիկանոնները»-ի գործող հրու ն էլեկտրապահարանի կառուցվածքը մետաղական Ագրեզատի էլեկտրալինի լարը միացված պետք է հուսալի լինեն, իսկ զրոյական Էլեկտրապահարանի հողանցման վրայի իրանի պահարանի լինեն: դռներըպետք է միշտ բանալիովփակված

հեղույսին:

ն մյուս էլեկտրասարքավորումների Էլեկտրապահարանի հետո: Նորոգ-

պետք է կատարելմիայն լարումիցհանելուց աշխատանքները հոսաճնահատիչըն վրան ման ժամանակ անհրաժեշտէ անջատելներանցման են «Չմիացնել՝աշխատում ձարղիկ»» Շենքը կամ հատուկ ծածկված Հակահրդեհայինպաշտպանություն: է պետք է համապատասագրեգատը, հրապարակը,որտեղ տեղակայված հակահրդեհային տեխնիկայի։ անվտանգության խաճեն սանհիգիենայի, ն կահավորված լինեն կայծպահպահանջներին գործող աճվտանգության

կախել պլակատ.

պետք է

-

-

-

-

-

-

-

-

-

միջանկյալ -

առանձնացված

պատով Ալյուրի պահեստը հակահրդեհային Է Այուրը պատրաստելուց լինի շենքից, որտեղ տեղադրված ագրեգանը: շենք, դա նույնպես է ունենալ միջանկյալ պետք ժամ համար հետո 48 պահելու ագրեգատիցն լինի պատերով մեկուսացված պետք է հակահրդեհային ալյուրը պահեստում պատրաստիալյուրի հիմնականպահեստից: Միջանկյալ պահեստ: է ընդհանուր տեղափոխել հետո կարելի 48 ժամ պահելուց միջանկյալ պահեստ պետք չէ: Պատրաստի հատիկավորելիս Խոտալյուրը

անհրաժեշտէ .

-

խոտալյուրի արտադրամասում էլեկտրասարքավորումՎիտամինային փակ, լինեն փոշուց. էլեկտրաշարժիչները ները պետք է պաշտպանված պողպատեխողովակներում: էլեկտրալարերը՝ նորոգման

պանիչով:

ապա

անմիջապեսկանգնեցնելագրեգատը, փակել չոր զանգվածի ցիկլոնի օդամղիչիտարածմանխողովակիդռնակը, պարբերաբար պտտեցնելթմբուկը, բացել ջարդիչի բեռնաթափողդռնակը, սպասել, մինչն թմբուկումայրվելը դաղարի, միացնել թմբուկի, չոր զանգվածի ցիկլոնի օդամղիչի ու չափավորիչի էլեկտրաշարժիչները ն թողնել, որ այրված զանգվածն ու մոխիրը ջարդիչի բեռնավորողխոռոչից դուրս գան: Այրված զանգվածը թմբուկից հեռացնելուց հետո անհրաժեշտ է այն մարել ն տեղափոխելանվտանգ տեղ: Մաքրել ն յուղել բոլոր հանգույցները, որտեղիցանցելէ այրվածզանգվածը: Արգելվում է. չորացնող թմբուկ մատուցել վատ մանրացված կամ մեկ օր առաջ հնձած ու ամրացվածզանգվածը, պատրաստի ալյուրը պահեստավորել այն շենքում, որտեղ տեղադրված է ագրեգատը,ինչպես նան մյուս շենքերում, որոնք չեն նախատեսված վիտամինայինխոտալյուր պահելու համար, լցնող աշխատամասում`առանց օդափոխության: աշխատել պարկեր Ագրեգատիաշխատանքիժամանակ մեքենավարըպարտավորէ. միշտ գտնվել աշխատանքային տեղում ն հետնել նախատեսված ջերմաստիճանային ռեժիմին ու ագրեգատի բոլոր հանգույցների նորմալ աշխատանքին, մինչ, ագրեգատի աշխատանքի սկսվելը համոզվել, որ բոլոր հանզույցճերը սարքին են, հետնել, որ միլիվոլտմետրը լինի սարթին, չթողնել, որ վառելաճյութայինճապարատներիմիացություններիցվառելանյութ հոսի, ալյուրը չպահեստավորել ընղհանուր պահեստում, առանց երկու օր պահեստում պահելու, հրդեհի կամ վթարի դեպքում անջատել բոլոր էլեկտրասարքավորումՍները, շտապ միջոցներ ձեռնարկելպատահարըվերացնելու համար, ու շենքը մաքուր պահել, շենքում վառելանյութչպահել: ագրեգատնճ Հակահրդեհային աճվտանգության համար շենքի մոտ, որտեղ աշխատում է ագրեգատը, անհրաժեշտ է ունենալ ոչ պակաս չորս կրակմարիչ, ավազով լցված 0,5 13 տարողությամբ արկղ, երկու բահ, կեռաձող, լինգՂՆ բարձրանալու համար պետք աստիճան: Տանիք է լինի հատուկ աստիճան: -

-

Արգելվումէ`

-

Եթե թմբուկում այրվում է զանգվածը,

արգելվումէ պահեստում

ալյուրի առկայությանդեպքումարտադրամասում ն այլ նորոգման աշխատանքներ: ծխել, կատարելէլեկտրագազաեռակցման ն

խողովակներըպետք Վառելանյութատար

ունենան

ու

է

լինեն մետաղական

փակող ծորակներ:

4.3.

26 ն 127 մգ: կությունը համապատասխանաբար՝ Շաքարապրոտեինայի ն

Հատիկավորվածն բքիկնտավորվածկերերի

արտաղրությունը

4.3.1.

Հատիկավորվածկերերի արտադրությանտեխնոլոգիայի

առանձնահատկությունները

Հատիկավորված կերերի արտադրության տեխնոլոգիան բաղկացած է հետնյալ գործողություններից.կերային բաղադրամասերիմանրացում, խառճում, կերային զանգվածի խոնավացում ն մամլում: Սամլիչի մատրիցայի առվակներում 15-1875 խոնավության կերային խառնուրդը միաժամանակ գտնվելով խոնավության, ջերմության ն մեխանիկականճնշման ազդեցության ակ ձնավորվում է հատիկների: Այն ձեռք է բերում մեծ խտություն, լավ տակ վորվ

հեշտանում են: սորունություն,փոխադրումնու պահեստավորումը Հատիկավորելիս կերի ն մշակման, որի հետնանքով հացազգի կուլտուրաներ բաղկացուցիչ մասերը մասնակիորեն վերածվում են շաքարի, որը բարձրացնում է հատիկավորվածկերի սննդարարությունը: Ֆիզիոլոգիականն արտադրական փորձերիարդյունքներըցույց են տվել, որ է այն է, որ 30-4096-ովբարձրանում մոնոկերերիառավելությունն հատիկավորված է տալիսլրացնել պրոտեինիյուրացումը:Այդ կերերիյուրացումըհնարավորություն պրոտեինիպակասըորոճող անասուններիկերաբաժնում:

հարաբերությունը եղելէ 0,2 0,75: Արհեստականորեն խոնավազրկվածկանաչ զանգվածից բրիկետներ

կրճատում հավանելու ու պահելու Համանան սննդանյութերի կորուսան (աղյուսակ4.3): ատրաստելը,

դաշտում

Նու կերախառնուրդների

4.3.2.

Բոիկետավորված կերերի արտադրության տելսնոլոգիայի

առանձնահատկությունները

Հր ՄԱ

աորուը Խր նախօրոք մինչն ավորման ընբացքում

կերերի, հատկապես խոտի, 5-7

ուանմանա պահպա

սմ

երկարության կանաչ զանգվածը (խոնավությունը 15-2092)450-1000 կգ/մ"խտությամբ սեղմվում է: Պատրաստի բրիկետներն ունեն 12-1396 խոնավություն, որը պահելու ընթացքում իջնում է մինչն 1092 -ի:

մանրված

Բրիկետների շնորհիվ կենդանիներըկերային, վիտամինային, հանքային ն այլ հավելումների միջոցով ստանում են լիառացիոն կեր: Բրիկետավորված խոտը մեծ ծավալի պահեստներ չի պահանջում, փոխադրելիս մեխանիկական, պահպանելիս սննդանյութերի կորուստները փոքրանում են: Անասնապահության համամիութենական ինստիտուտում փորձեր են արվել կանաչ զանգվածը դաշտում չորացնելու ն բրիկետներ պատրաստելու տեխնոլոգիաների համեմատական գնահատականը պարզելու համար: Կանաչ զանգվածը եղել է երեքնուկի ն հաճարի բերքատվությունը` 165 ց/հա: Մեկ հեկտարից ստացվել է. խոտի մեջ` 24,1 կերային միավոր, 3,2 մարսելի պրոտեին ն 0,15 կարոտին, բրիկետում համապատասխանաբար3̀6,6, 4,1 ն 0,57: Խոտի 1 կգ չոր նյութի մեջ պարունակվելէ 0,6 կերային միավոր, բրիկետում՝ 0,8, իսկ կարոտինի քանա-

խառնուրդ,

համեմատությամ

խոտի

ալիորեն

,

Աղյուսակ4.3

Սննդամյութերիկորուստները/սոտից ն արհեստականորեն խոնավազրկված կանաչզանգվածիցպատրաստված բրիկետներիպահպանման ժամանակ (10 ամիս) տոկոսներով

Արհեստականորեն խոնավազրկված

Դաշտում չորացած

.

Մարոն հու ազերի Գա

չորացած

է

խոտ

,

Բաղադրությունը

կանաչ զանգված

Էս

Օ

Ջ

3 ՅԱՅՏ 8 ՅՀ| 84| 68 53133|)38)1225|38|38 Յ. Հ 3 3 Ճ.8 8.8 8 8 385 35» ՅՏ/ՔՔ|3Յ8|| | ք ս

Չոր նյութ Կերային միավոր Մարսելիպրոտեին

18,9

12,6 24,2

1,2

71.4

72,6

8.7

Շաքար Կարոտին

43,1

1,2

5,7

1,8 5,7

11,7 7,7

0,4

6,9

13,5

13,4 0,7

0,3

:

Դոնի Ռոստովի գյուղատնտեսական ինստիտուտում կատարված փորձերըցույց են տվել, որ դաշտում չորացած խոտի մեջ պահպանվելեն նրա սկզբնական միավորների 47-5396-ը, մարսելի պրոտեինի29-5306-ը, կարոտինի Սիլոսացնելիս միավորների իջել են մինչն 26-34942,մարսելիպրոտեինը` մինչն 16-34 ն կարոտինը`70-76: Կերերը նոր տեխնոլոգիաներով հավաքելիս(արհեստական չորացում, հատիկավորում բրիկետավորում)այդ կորուստները

պարունակության կերային 5-1674-ը: կորուստներն

կերային

կամ են համապատսխանաբար՝ 3-12, 3-22, 23-3394: կազմել

մեծ Շաքարապրոտեինային հարաբերությունը, հավաքելու ու

պրոցեսում սննդանյութերի ընդհանուր կորուստներիփոքր լինելը նրապես այնպիսի կարնոր ցուցանիշներ, ինչպիսիք են

ն

պահելու ընդհա-

փոխադրմանփոքր ծախսերը,պահեստներիծավալների կրճատումըն կերերը կենդանիներին բաշխելու մեքենայացմանու ավտոմատացման հնարավորությունները վկայում են բրիկետներիառավելությունները դաշտում չորացած խոտի համեմատությամբ:

ր

Միայն խոտից, ինչպես նան տարբեր կոպիտ կերերի ու հավելումների խառնուրդներից լիառացիոն հատիկավորված ու բրիկետավորվածկերեր պատրաստելու տեխնոլոգիանեը ն մեքենաների համալիրը ճշտելու, միաժամանակ նոր մեքենաներ ու սարքավորումներստեղծելու ուղղությամբ պրոֆ. Ս.Ե.Մարգարյաճի ղեկավարությամբլուրջ աշխատանքներ են տարվել «Հայգյուղ մեքենայացում» գիտաարտադրականմիավորումում(ԳԱՄ). եկել են այն եզրակացության, որ հաճրապետությունումբրիկետճների պատրաստման աշխատանքները կարելի է կազմակերպել երեք եղանակով. 1) կանաչ զանգվածը հնձելուց հետո դաշտում չորացնել, վերածել լասերի, բրիկետ պատրաստող կոմբայնի օգնությամբ հավաքել, բրիկետավորել ու անմիջապես բարձել տրակտորայինկցորդիչ: Այս տեխնոլոգիաննախատեսված է հեռավոր, բնական ն մեքենահարմար խոտհարքների համար, 2) խոտի բրիկետավորումը կատարել կիսաստացիոնարմեքենաներով, անմիջապես դաշտում` խոտը բնական կամ արհեստականեղանակովչորացնելուց հետո: Նախատեսված է, դարձյալ հեռավոր, բայց ոչ մեքենահարմար խոտհարքների համար ն 3) կերային խառնուրդներից լիառացիոն բրիկետներ պատրաստել անմիջապես ֆերմայում, ստացիոնար տեխնոլոգիականգծի օգնությամբ: Բրիկետավորմանայդ եդանակներըիրականացնելուհամար ստեղծվել են համապատասխանմեքենաներ: 4.3.3.

Կերերիհատիկավորման արտադրամասեր

Վերջին տասնամյակներին նախկինմիությունում ն մեր հանրապետուշատ են կառուցվել հատիկավորված կերեր արտադրելու մեքենա-

թյունում յացված

ձեռնարկություններ:

մեքենայաց-

Խոտալյուրն հատիկավորված կերեր արտադրող համալիր ված արտադրամասերի կառուցման ն շահագործմանհետաքրքիրփորձ կուտակվածՍտավրոպոլիերկրամասի տնտեսություններում: Այստեղյուրա-

քանչյուր արտադրամաս ներկայացնում է մի համալիր, որ բաղկացած է գլխավորարտադրականմասնաշենքից նկից օժանդակշինություններից: «Ուրաժայնենսկի» սովխոզում երկու ԱՎՍ-0,65 ագրեգատով տարեկան պատրաստում են մինչն 2000 տ առվույտի հատիկավորված ալյուր: բաղկացածէ մեքենայական Արտադրամասը բաժանմունքից,հովացնող բաժնից,պատրաստիկերը երկարատն պահեստից:

պահելու Հ-Յոաթ

մն «Թթ»

Հատիկավորվածու բրիկետավորված կերերը ե կերախառնուրդներիարտադրության ազրոտեյսնիկական պահանջները

Մամլիչներ, պետք է կարողանան հատիկավորել ն բրիկետավորել ինչպես ալյուրի վերածված ն մանրացված խոտը, այնպես էլ կերային խառնուրդները:Հատիկավորողն բրիկետավորողնյութի խոնավությունը10բարձ չպետք ետք է լինի: Մամլելուց առաջ պետք է զանգվածըխոնավաց1296-ից ց բարձը նել 16-2094-ի սահմաններում: Բրիկետավորվող խոտի մմ ների երկարությունը պետք է լինի Բրիկետմ 500-800 պետք լինի խտությունը կգ/մ՛, առավելագույնչափերը է (տրամագիծը` 60 մմ), նվազագույն չափերը` 30»30»:30 մմ (տրամագիծը`40 մմ): Հատիկավորմանն բրիկետավորման ընթացքում զանգվածի տաքացման ջերմաստիճամճը չպետք է բարձրանա 85 Շ-ից: Հովաճալուց հետո հատիկներին բրիկետների ջերմաստիճանը շրջապատի ջերմաստիճանից 10'Շ-իցավելի չպետք է իսկ կարոտինիկորուստները՝ոչ ավելի 5 94-ից:

մանրացված ՍողունԸ

սահմաններում: 20-100 եր

50»:50»480 մամլվող

լինի,

լ

Նկ.

4.7.

Ստավրոպոլի ձրկրամասի«Ուրաժայնենսկի» Մհ Սոոզակի»սովխոզում

Իորու, աժեունը, մե Աաաա աան,

7,

72,

ար Ա, ագրեգանիաաա Խոտալյուրի

հատիկավոր -

/-

« բուճկեր-սնուցիչ, 2-չռրացնողագրեգատի փոխադրիչ,3-չորացնողագրեգատ, 4ճատիկավորիչ, 5-ղեկավարմանկետ, ճ.թեքամուտք համերը

պահեստ,

Մեքենայական բաժանմունքնունի հետնյալ չափերը, լայնություն` 24 մ, երկարություն`18 մ, բարձրություն`8,5 մ: Հովացնողբաժինը մեքենայական բաժանմունքիշարունակությունն է (6 մ): Մեքենայական բաժանմունքում են երկու Ճ85/-0,65 տեղակայված ագրեգատ ն ՕԼԻ/-1,5 հատիկավորիչ: Զանգվածը ագրեգատներին մատուցելու համարօգտագործում են

սնուցիչ, որը պատրաստվածէ երկու 1017-104Ճ կերա բաշխիչների ,

բունկեր-

8րի լրացուցիչ

Հատիկավորված խոտալյուրըպահեստ լցնելուց առաջ

թափքերիգ:

'

ժամվա ընթացքումհովացնումեն հատուկցանցավոր տարողություններիմեջ: Հատիկավորված կերըպահեստ են լցնում պննմատիկ փոխադրիչով:

Ստավրոպոլի երկրամասում գործնականկիրառությունեն ստացել նան հատիկավորված կերեր արտադրող բազմատեսակ այլ ձեռնարկություններ: տիպային նախագծովպատրաստված խոտալյուրն

է

գյուղատրված Լիտվական հանրապետության մշակված կողմից ինստիտուտի ն ախագծային տնտեսականշինարարության նախագծով խոտալյուրի ն հատիկավորված կերերի արտադրության

Նկ.

4.8-ում

է

ցույց

ձեռնարկությանպլանը:

ԲԵ

ԻՆ

ել

յ

աշ ձեռնարկության Խոտալյուրի ն հատիկավորվածկերերի արտադրության Նկ. պլանը (ըստ Լիտվ. նախագծի). դեկավարմանկետեր,31կանաչ զանգվածիսնուցիչներ,2-չորացնող ագրեգատի 4ՕՐՃ(1.5 հատիկավորիչներ,51/-804/0-0-1,5 (Ը5-15) չորացնող ագրեգատներ, 7- 84Ա-20-0,37 ավտոմատ 6ճ-նորիաներ, կետեր, հատիկավորիչիղեկավարման 48.

կշեռքներ, Տ-բունկեր-կուտակիչներ

ո

Ց

Նկ. 4.10. Խ1Ֆ-104 մոբիլային կերաբաշխիչներըչորացնող զուգահեռ զույգ ագրեգատներիհեւո համատեղելուսխեման. 1թեքամուտք,, 2-հենարամայինչորսու 3-կերաբաշխիչի երկայնակամ փոխադրիչներ, 4-կերաբաշխիչիլայնական փոխադրիչներ,5-կերաբաշխիչիլրացուցիչ փոխադրիչ, ճ-«Վոլգար-9» մանրիչի փոխադրիչ, 7-շչորացնող ագրեգատի փոխադրիչ, 8-չորացնող ագրեգատներ,9-մանրիչի լրացուցիչ փոխադրիչ, 10«Վոլգար-5» մանրիչ, 11-ղեկավարման կետեր

Մեր հանրապետությունում հատիկավորմանարտադրամասերեն կաՀրազդանի,Անիի, Ստեփանավանի,Թալինի, Սնանի ն այլ շրջաներում: Անիի շրջանի Մարալիկի կոլտնտեսությունում«Հայգյուղմեքենայացում» ԳԱՄ կողմից նախագծված ն կառուցված արտադրամասը (նկ. 4.11) բաղկացածէ վիտամինացվածխոտալյուրից, խոտից ու ծղոտից, խտացրած կերերից, կերային հավելումներից կերախառնուրդներ պատրաստելու ու հատիկավորելուտեխնոլոգիականգծերից: Վիտամինացվածխոտալյուր պատրաստող գիծը բաղկացած է կանաչ զանգվածի բունկեր-չափավորիչից, «Վոլգար-5» մանրիչից, /ՃԹ8Ո/Լ0,65 ագրեգատիցն փոխադրիչներիհամակարգից: Խոտի ն ծղոտի գիծը բաղկացած է բունկեր-չափավորիչներից,Խ717-2 ջարդիչից ն օդախողովակաշարից: Խտացրած կերերի գիծը բաղկացած է բունկեր-չափավորիչներից, շնեկից, հատիկաֆուրաժի բունկեր-չափավորիչներից, ԽՃՈԽԼՉ հատիկաջարդիչից, բարձիչից ն խողովակաշարից: Կերային հավելումներիգիծը բաղկացած է կերամաթի ն միզանյութի Շի/-1,7 խառճիչիցն խողովակաշարից:

րուցվել

մորը տորը

Նաիրի:

:

488110, 65 երկայնական մոբիլայինկերաբաշխիշչները հետ համատեղելու սխեման. զույգ ագրեգատների 2-բունկեր-սնուցիչիխողովակ, 3Է 1Ը7-104 -ի հիմքի վրա բունկեր-սնուցիչներ, ղեկավարման 4-48ՆԼ0,65ագրեգատի 48ԽԼ0,65ագրեգատի փռխադրիչներ,

Նկ. 4.9 115-104

կետեր, 5-հոր

ու հատիկավորվածկերեր սխեմաներ, որտեղ տեխնոլոգիական տեղամասերի այնպիսի արտադրող են 1՛17-1044. մոբիլային օգտագործում փոխարեն սնուցիչի կանաչ զանգվածի

Կիրառությունեն գտել

նան

խոտալյուր

կերաբաշխիչիթափքերը(նկ. 4.9ն 1.10):

արտադրամաս ն շնեկի միջոցով լցվում ընդունման բունկեր, որն ունի 3 բաժանմունք, որոնք կարող են ծառայել տարբեր հատիկաֆուրաժի (գարի, եգիպտացորենն այլն) համար: Ընդունման բունկերից փոխադրիչովհատիկաֆուրաժը մատուցվում է հատիկաջարդիչ, որտեղից օդամղիչով փո-

Եկ.

4.11.

Մարալիկի հատիկավորված կերալխառնուրդներիարտադրամասի

հատակագիծը.

4-զանգվածի կուտակիչ-չափավորիչ, 27107-2 ունիվերսալ կերամանրիշչներ, 3-կանաչ զանգվածի «Վոլգար-3» մանրիչ, 4-կանաչ զանգվածիբարձիչ, 3481-065 վիտամինացված խոտալյուրի ագրեգատ, ծ6ճ-հատիկաֆուրաժն ընդունողբունկեր, 7-1ԱԼ-10 նորիա, 8-շնեկ, 9-հատիկաֆուրաժիբունկերներ, 140նառնիչ շնեկ, 11-բարձիչ, 12422 հատիկաջարդիչ, 13-մանրացված զանգվածի կուտակիչ բունկերներ, 14-խառնիչշնեկ, 13-մագնիս, 16- լուծույթի ընդունիչ, 17-ՕԼՆԼ1,5 հատիկավորիչ,19-նորիայիընդունիչբունկեր, 19- ԱԱ100 նորիա, 20-կուտակիչ բունկեր, 21-բարձիչ, 22-ԸՆԸ1,7 իսառնիչ, 23ցիկլոններ, 24- Ա Խ-305 մանրիչ, 23- օղախողովակաշար,26- Շ-12 խաշիչխառնիչ, 27- 8ԽԿՇ-311 խառնիչ, 28- պոմպ, 29- 1Շ-4011 բարձիչ, ա-էլեկտրասարքերիսենյակ,բ- հանգստիսենյակ, գ- կաթսայատուն

Հատիկավորված կերախառնուրդիգիծը բաղկացածէ բունկեր-ցիկլոնից, բունկեր-չափավորիչներից, խառնիչ-շնեկից, մագնիսից, ՕՐԻ1-1,5 մակնիշի հատիկավորիչից,ընդունող ն բեռնող բարձիչներից: Կերապատրաստմանարտադրամասիաշխատանքն ընթանում է հետնյալ կերպ. մանրացված կանաչ զանգվածըբերվում է արտադրամաս ն լցվում բունկեր-չափավորիչներիմեջ, որտեղից մատուցվումէ Ճ88/-0,65 ագրեգատի չորացնող թմբուկ: Եթե մանրացված զանգվածը չի համապատասխանում մ տցնելուց ե պահանջվող չափերին, ապա առաջ «Վոլգար-5» մեքենայով այն նորից մանրացնում են: Ագրեգատումջրազրկված զանգվածը է ալյուրի ե տեղափոխվում համապատասխան կուտակիչԱ

ագրեգատ

րավորի Չոր խոտը ծղոտը բունկերներից տրվում

չափավորիչ:

ն

է ԽԾ-2

մանրիչներին:

Սանրիչներում ստացված ալրանման զանգվածը, անցնելով դրանց օդաճնշման խողովակներով, մատուցվում է համապատասխան կուտակիչ չափավորիչ: Խտացրած կերերը փոխադրվում են կերապատրաստման

խադրվումէ համապատասխան կուտակիչ-չափավորիչ: Կերախառնուրդի բոլոր բաղադրամասերըկուտակիչ-բունկերից,տվյալ կերաբաժնին համապատասխանչափավորվելով, անցնում են շնեկային խառնիչ, որտեղ մագնիսի միջոցով մետաղական մասերից անջատվելով, կերախառնուրդիձնովմատուցվումէ ՕԼՃ/-1,5 հատիկավորողմեքենա: Ստացվող հատիկների որակը կախված է կերային զանգվածի խոնավությունից: Հատկապեսորակյալ հատիկներեն ստացվումզանգվածի 14-1626 խոնավության դեպքում: Իսկ քանի որ չորացնող ագրեգատից ստացվող ալյուրի խոնավությունըտատանվում է 8-1092»-իսահմաններում, ուստի անհրաժեշտութուն է զգացվում հատիկավորելուց առաջ զանգվածը միզանյութիլուծույթով կամ ջրով: թրջել կերամաթի, Հատիկավորված զանգվածը մամլիչից նորիայով փոխադրվում է կերերիբունկեր: պատրաստի «Հայգյուղմեքենայացում»ԳԱՄ -ը մշակել է հատիկավորվածկերերի պատրաստման տեխնոլոգիական սխեմա (նկ. 4.12), որով հատիկավորված կերախառնուրդներէին պատրաստում Թալինի շրջանի Արագածիսովխոզի ոչխարաբուծականֆերմայում:

Ծ

:

ի

Ց

շ

Հ

առ

-

Եկ. 412. Թալինի շրջանի Արագածի ոչխարարուծական սովխոզի հատիկավիրված կերախառնուրդիարտաղրամասի հատակագիծը. /41Ը305 կոպիտ կերերի մանրիչ, 2-5 ծղոտի ն խոտի չափավորիչ, 34-2ՇԽ-1 ՃՈ7-2 ունիվերսալ կերամանրիչ, խառնիչ, 5յխտացրած կերերի բունկեր, 6-յստացրած կերի բարձիչ, 7-հատիկավորված կերախառնուրդի բարձիչ, 8-48Խ065 վիտամինացված խոտալյուրի ագրեգատ, 9- կանաչ զանգվածիչափավորիշչ, 10-ՇԽԸ1,7 կերամաթի ն միզանյութի լսաոնիչ, 11 հատիկավորողագրեգատ, 12-միկրոհավելումների չափավորիչ

Կերախառնուրդում օգտագործում էին. խոտ ու ծղոտ, համակցված ն խտացրած կերեր, վիտամինացվազ, խոտալյուր, կերամաթի ն միզանյութի լուծույթ: Խոտի ն ծղոտի տեխնոլոգիական գծում աշխատանքային պրոցեսն ընթանում է հետնյալ կերպ. խոտը ն ծղոտը մանրացնում էին 115-305 մանրիչով, որը տեղակայված էր արտադրամասիցդուրս՝ ծածկի տակ: Մանրացված զանգվածը 2ՀՂ-10 կուտակիչ-չափավորիչիցտրվում էր ԷՃՈԾ-2 կերամանրիչին, որտեղ վերածվում էր ալյուրի ն ցիկլոնի միջոցով անջատվելով օդից լցվում 2ՇԽ/1-1 խառնիչի մեջ: Համակցվածկերը ՛1Բ-6,0 բարձիչով լցվում էր ընդունող բունկեր, այնուհետն բունկերիտակ գտնվողչափավորիչի միջոցով տրվումխառնիչին: Խոտալյուրի գծում կանաչ զանգվածը չափավորիչից տրվում էր ՃԹԻ10,65 ագրեգատին: Կերային հավելումների գծում կերամաթը ն միզանյութը ՇԽ/Լ1,7 խառնիչից խողովակաշարովտրվում էին չափավորիչ, իսկ վերջինից էլ` հատիկավորող ագրեգատ: Խառնիչում պատրաստվածկերախառնուրդը,ՃԹԻ/-0,65 ագրեգատում ստացվածվիտամինացվածխոտալյուրի հետ մեկտեղ, ներծծվում էր ՕԼԻՂ-1,5 հատիկավորիչի մեջ, որտեղ թրջվում է կերամաթի, միզանյութի լուծույթով ն հատիկավորվում:Հատիկավորված կերախառնուրդը կուտակում էին ամբարում կամ փոխադրամիջոցով տեղափոխումպահեստ: Կերերը հատիկավորելու համար օգտագործումէին ՕԼԽ/Լ1,5 մամլիչներ: Մինչն մամլիչ մտնելը կերախառնուրդը ալյուրի բունկեր-կուտակիչում խոնավացվում էր մինչն 14-1796, ինտենսիվ խառնվում ն չափավորված մատուցվում մամլիչ: Մամլիչից հատիկներն ինքնահոս մուտք էին գործում նորիայի մեջ, այնուհետն անցնում հովացնող սարքավորումով ու պահեստա-

վորումով: 4.5.

Կերերիբրիկետավորմանարտադրամասեր

Հատիկավորվածկերերը պատրաստումեն նախօրոքկանաչ զանգվածը կամ կերային խառնուրդներ արհեստական եղանակով չորացնելուց ն ալյուրի վերածելուցհետո: Բրիկետավորվելիսզանգվածըչորացնող ագրեգատից դուրս գալուց հետո չի մտնում ջարդիչ ն ալյուրի չի վերածվում, այլ փոխադրվում է կուտակիչ-սնուցիչ, ապա՝ բրիկետավորողմամլիչ: 11ԼԵՇ-6,11Ե5Բրիկետավորման համար օգտագործում են ԱԵՇ-381718Ի1, 1,3 մամլիչները: Նկ.

4.13-ում

տրված է արհեստական եղանակով չորացված կանաչ

կերեր, կաթնամոմայինհասունության հատիկաֆուրաժայինմշակաբույսեր ն տարբեր կերային խառնուրդներ բրիկետավորող 11ԵՇ-388Խ1 սարքավորման տեխնոլոգիականսխեման:

/ Նկ. 4.13. ԱԵԸ-381111

սարքավորման տեխնոլոգիական սխեմաճ. 3- փոխադրիչ-սնուցիչ, փոխադրիչ,2- բունկեր-կուտակիշչ-չափավորիչ, 4- բրիկետավորող մամլիչ, 5- բեռնաթափողփոխադրիչ, 6- խոնավացնող համակարգ

Սարքավորումը բաղկացած է կուտակիչ-չափավորիչից, փոխադրիչ-

սնուցիչից, մամլվող զանգվածին ջուր մատուցող համակարգից,բրիկետավորող մամլիչից ն բեռնաթափողփոխադրիչից: Կուտակիչ-չափավորիչնիրենից ներկայացնում է ՀՂ7-10 կերաբաշխիչ, որից հանված է ընթացքային մասը կցորդիչ կառուցվածքի հետ միասին: Աշխատանքայինօրգաններիշարժումը կատարվում է ռորդնակային գանձիչի միջոցով՝ 4 կՎտ հզորությամբ էլեկտրաշարժիչից: Շղթայաձողավոր փոխադրիչ-սնուցիչըծառայում է կուտակիչ-չափավորիչից զանգվածըմամլիչինմատուցելու նպատակին: Մամլվող զանգվածին ջուր մատուցելու սարքը բաղկացած է ճնշման բաքից, կոմպրեսատորիցն ֆորսունկայից: Բրիկետավորղ մամլիչը բաղկացած է մամլող սարքից, փոխադրիչից, շարժահաղորդակից,շրջանակից ն ղեկավարման պուլտից: Մամլող կառուցվածքը հորիզոնական տեղաբաշխված օղակային մատրիցա է: Այն բաղկացած է 60 սեպաձն դանակներից: Մատրիցայի անցքերը ն բրիկետների ամրությունը կարելի է կարգավորել հիդրավլիկական սարքի օգնությամբ: Օղակաձն մատրիցայում տեղադրված են երկու ազատ պտտվող մամլող գրտնակներ: Մամլիչի փոխադրիչը շղթայաձողավոր է, նախատեսված է պատրաստի բրիկետները հավաքելու ն բեռնաթափող փոխադրիչին մատուցելուհամար: Փոխադրիչի շարժումը գանձիչի ն սեպաձն փոկային փոխանցման միջոցով կատարվումէ մամլիչի ուղղաձիգլիսեռից: Բեռնաթափող փոխադրիչը նույնպես շղթայաձողավոր է, շարժահաղորդումը կատարվումէ էլեկտրաշարժիչիմիջոցով ն նախատեսվածէ մամլիչից բրիկետներըավտոմոբիլիկամ կցորդիթափքի մեջ լցնելու համար:

Կերերը բրիկետավորելու տեխնոլոգիական գծում մամլիչը տեղադրում չորացնող տեղակայանքի հետ: Մինչն 12-1495 խոնավությամբ չորացած կանաչ զանգվածը մտնում է կուտակիչ-չափավորիչ, որտեղ այն ըստ խոնավության ու ջերմաստիճանի հավասարվում է, այնուհետն մուտք է գործումփոխադրիչ-սնուցիչ,ապա`բրիկետավորողմամլիչի ընդունողխցիկ: Մամլիչի ընդունող խցիկում զանգվածըկենտրոնախոյսուժի ն պտտվող մասերի ազդեցության տակ բաշխվում է օղակաձն մատրիցայի ներքին են

մակերնույթին:

Նկ. 4.14-ում

տրված է ծղոտի ն այլ կերային խառնուրդներիբրիկետավորմանտեխնոլոգիականսխեման: Բրիկետավորողծղոտինխառնում են խտացրած կերեր ն ավելացնում1206 -անոց մաթի լուծույթ: Այդ նույն տեխնոլոգիականգծում ծղոտին կարելի է խառնել ճան ուրիշ կերեր: Բրիկետավորվողսարքավորումներն աշխատում են առանց չորացնող ագրեգատի, որը հնարավորություն է տալիս իջեցնել պատրաստի կերի

ինքնարժեքը: .

ՏՐ Է Կ

Նկ.

4.14.

ն

Ծղոտիբրիկետավորմաճտեխնոլոգիական սխեման.

3- բունկեր` խտացրածկերերի ՓԱ-,2 ֆուրաժիր, 2- բունկեր-սնուցիչներ, ճամար, 4- բունկեր` միկրոհավելումներիհամար, 5- շնեկային խառնիչ, 6Է

ՇԸՇԽ-6 բեռնող փոխադրիչ, 7-ԱԵՇ-38811 բրիկետավորող մամլիչ, 8-7ՇԽ-6 բեռնաթափող փոխադրիչ,9-բրիկետներիբունկեր-կուտակիչ

Ծղոտը ՓՒԷԼ1.2 ֆուրաժիրով (1) մանրացնումն բարձում են ԱՇՔ-12,5 կցասայլին: 11-08 բարձիչը մանրացրած ծղոտը լցնում է Խ«17-10Ճ մոբիլային կերաբաշխիչի հիմքի վրա պատրաստվածբունկեր-սնուցիչի մեջ (2), այնուհետն այն մուտք է գործում խառնիչ (5): Բունկերճերից այստեղ են լցվում նան խտացրած կերը ն միկրոհավելումները:Խառնված զանգվածը ՂՇԽ-6 փոխադրիչով (6) մատուցվում է բրիկետավորողԱԵՇ-321ՄԽ/ մամլիչ (7: Պատրաստի բրիկետճերը հաջորդ 1ՇՔ-6 փոխադրիչով(8) լցվում են բունկեր-կուտակիչի(9) մեջ ն հովանում:

Այդպիսի տեխնոլոգիականսխեման գործնականում կարելի է ներդնել ցանկացածտնտեսությունում,ն պարտադիրչի նախօրոքչորացնելու համար ունենալ թանկարժեք տեղակայանքներ: Հիմնային լուծույթով նախօրոք մշակված ծղոտից լիառացիոն բրիկետներիպատրաստումը հնարավորություն է տալիս սննդարարությունը բարձրացնել 1,5 անգամ: Այդպիսիծղոտը բրիկետավորող մամլիչի աշխատանքայինօրգանների ճնշման տակ ավելի լավէ ձնավորվում: 4.6

Հատիկավորված ն բոիկետավորվածկերեր աաստրաստուղ Ունիվերսալարտադրամասեր

Վիլնյուսի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոյի կողմից մշակվել ն սերիականարտադրության են տրվել լիառացիոն հատիկավորվածն բրիկետավորվածկերախառնուրդներ արտադրող ՕԼՈՀ-2 ն ՕԼԱ-Յ սարքավորումճերի լրակազմեր: Կերեր մամյող ՕԱԽ-2 սարքավորումներիլրակազմը (նկ. 4.15) ճախատեսվածէ խոտալյուրիցկամ կոմբինացվածկերերիցհատիկներ,ինչպեսնան կտրտվածխոտից առանձինկամ խոտի, ծղոտիհաշվեկշովածհավելումների ն խտացրածկերերի խառնուրդներից բրիկետներպատրաստելու համար: Լրակազմիմեջ մտնում են հետնյալ սարքավորումները. ալյուր հավաքող շնեկ, բունկեր, խոտալյուրիկամ համակցվածկերերի չափավորիչ, խառնիչսնուցիչ, մամլիչ, ջուր մատուցելու համակարգ,գոլորշի մատուցելու համակարգ, նորիա, պննմատեսակավորման խցիկովհովացուցիչ,կրկնակի մամլելու համար զանգվածը վերադարձնելուցիկլոն, հովացման ու պննմատեսակավորման օդամղիչ: Խոտալյուր կամ համակցված կերեր հատիկավորելիս համապատասխան ագրեգատներից ալյուրը շնեկով լցվում է բունկերի մեջ: Բունկերից չափավորիչի միջոցով այն մուտք է գործում խառնիչ-սնուցիչ (անհրաժեշտության դեպքում կարելի է մատուցել գոլորշի կամ ջուր), այնուհետն՝ մամլիչ: Անցնելովպտտվող գրտնակներին մատրիցայիմիջով զանգվածը մեծ ճնշման տակ մտնում է մատրիցայի անցքերի մեջ, այնուհետն մատրիցայի շուրջը պտտվող դանակները հատիկները կտրում են անհրաժեշտ չափսերի: Կտրտված հատիկներըմուտք են գործում հովացուցիչ,որտեղ շերտերի մեջ օդամղիչը փչում է հովացնողն չորացնող օդ: Հովացուցիչում հատիկները կուտակվելուց հետո լցվում են վերջնական տեսակավորմանխուց:

քանակությամբ անհրաժեշտ

'

| լ

|

յ

ԾՅՏԱՀ

լ

)

Նկ. 4.16. Կերեր մամյող ՕԱԿ-3 սարքավորումներիլրակազմը. 4-չատավորիչ, 2-խառնիչ, 3-սնուցիչ, 4-մամլի։, 5, 7-օդամղդիչներ,6, 10ճնորիաներ,8-հովացնողսարք, 9-ավտոմատ կշեռքներ, 11-կուտակիչբունկեր, 12-ժապավենայինփոխադրիչ,13-մամլիչ-ըրիկետավորիչ,14-խառնիչ

որ

.

լրակազմը. Նկ. 415. Կերերմամլող ՕՊԿ-2 սարքավորումների 4- գոլորշի մատուցելու համակարգ, 2-ջուր մատուցելուհամակարգ, խցեր, 4- շնեկ, 5-բունկեր,7- նորիա, 3, 6- պննմատեսակավորման ճ-ցիկլոն, 9չափավորիչ

ժամանակ չորացնող ագրեգատիցօդամղիչիհոսքով Բրիկետավորման է օդից: Այնուհետն զանգվածը մտնում է ցիկլոն, որտեղ այն հետո մեջ: խառնիչ-սնուցիչի է որից կտրտվածքըլցվում փոխադրիչիվրա, են: Խառնիչ-սնուցիչի խոնավացնում այն ջրով դեպքում Անհրաժեշտության կարելի է տալ նան համակցվածկեր: մեջ չափավորիչով խոտի ն ծղոտի կտրավածքը ինտենսիվ Պննճախողովակաշարում

անջատվում

բոլոր մրն դից

ծոմ մամլիչ

խառնում են: ԱԱ ուտք առնիչ-սնուցիչի մեջ, որտեղից զանգվա են այնպես, ինչպես հատիկակատարվում գործողություները է սահուն կարգավորել, վորման ժամանակ: Բրիկետի ամրությունը կարելի

Աարոն

։

մատրիցայի մամլող առվակճների երկարությունը:

էլեկտրաշարժիչօրգաններիշարժահաղորդակները փոխատանքային լարման

ի ոփոխելով

ցանցից: ներն են, ռրոնք սնվում են 380/220Վ. է Օոպ-3 սարքավորումներիհամակարգը նույնպես նախատեսված ն նան կերախոտալյուրը ինչպես խոտի մանրվածքը բրիկետավորելու,

խառնուրդըհատիկավորելուհամար:

«ՎՏ

Լ

ցոր

կշ

ը Հ

127:

Է

աԱ

ԼԼԱԼԱԼԱԼԼԱ ԼԱԼ

10/16

ԱԼՈ

«ատիկամորված

ն բրիկետավորված կերեր պատրաստելու հոսքային Նկ. 4.17. տեխնոլոգիականսխեման. 1, 10 12 14-7ՇԱ-6 փոխադրիչներ, 2-ՇԵ-1,5 չորացնող ագրեգատ, 3-ղեկավարման կետ, 4, 15- |ստացրած կերերի բունկեր-կուտակիչներ, 5-խտացրած կերերի մատուցման շնեկ, 6-ՕՒԼՆ-15 հատիկավորիչներ, 7-ՇՆԼ17 մաթի խառնիչ, ծ-Վ11Ա-10 նորիաներ, 9- հատիկների բունկերներ, 11-մանրացված 13-1ՇՔ-32 խոտի բունկեր-սնուցիչ ((Լ7-10) 0111բրիկետավորողմամլիչ, 16մանրացված ծղոտի բունկեր-սնուցիչ(1 413՛-10), 171 Խ-305 մանրիչ

Մանրվածխոտը բրիկետավորվում է հետնյալ տեխնոլոգիականսխեմայով (նկ. 4.16): Մաճրացվածկանաչ զանգվածըլցվում է բունկեր-չափավորիչի ՕՂ)մեջ, այնուհետն մուտք է գործում խառնիչ (14), խառնվում ն մտնում մամլիչ-բրիկետավորիչ (13), որտեղ գրտնակները պտտվելով զանգվածը 11 3

են ձողի մատրիցայի խցիկների մեջ: Բրիկետներնստացվում է ճախատեսված կտրում ձնով, այնուհետն պտտվող հարմարանքը դրանք ն են ժապավենային փոխադրիչի վրա չափսով: Բրիկետները լցվում ինչպես տեղափոխվումդեպի ճորիա (6): Բրիկետների հետագա մշակման, է ընթանում պրոցեսն տեխնոլոգիական ճան խոտալյուրի հատիկավորման

սեղմում

են

պրոցեսինհամանման: սարքավորման

ՕԼԱՀ-2

կարելի է հատիկավորված Ցանկացած տնտեսության պայմաններում համապատասխան հավաքել գծեր կերերի արտադրությանտեխնոլոգիական 4.17-ում տրված է այդպիսի օրիու Նկ. սարքավորումներով:

մեքենաներով

ճակ:

4:72 Հայաստանում

ստացիոնարն

ման

ն

մշակվածկերերիբրիկետավորման մոբիլայինմեքենաներ

լիսեռին (8): Մատրիցային օղակի վերին մասում տեղակայված է բրիկետաբունկերը (9): Բրիկետների համապատասխան ր ր ջարդիչ-փոխադրիչը (10): է հետնյալ կերպ. բրիկետավորլիչը ատրիցային օղակի ներքին խոռոչ, որտեղ, կառչվե ոլովակների կողմից, սեղմվում է սեղմման րից բրիկետավորվող նյութը դուրս է գալիս ժապավենի սքով, որը ջարդիչ-փոխադրիչով (10) բաժանվում է Լ տեղափոխվում դեպի փոխադրամիջոց: րի ն Կերախառնուրդների բրիկետավորման առաջին արտադրամասը ներդրվել է խոշոր եղջերավոր անասունների մատղաշի բտման ՀՀ Նաիրի շրջանի Եղվարդի համալիրում (նկ. 4.19):

Իրրա «ԱԱմաւր ը որրան Ար ան Բիր արար արո վող գյութը Իտւ Ը ով Արարա ի ե Մեղմման խցիկներ: խտացված եր առանձին րիկետնե

մեքենայաց-ական թվականներիցսկսած Գ.յուղատնտեսության ինստիտուհայկական գիտահետազոտական

էլեկտրիֆիկացիայի

գյուղատնտեսապրոֆեսոր Ս.Մարգարյանի,հետագայում` Հայկական ճան պրոֆեսոր Ա.Թարվերդյանիհամատեղ ղեկավաակադեմիայում կան ն ճախագծակոնստրուկտորարությամբծանրակշիռ գիտահետազոտական կերերի արտադրության են կան աշխատանքներ տարվել բրիկետավորված ուղղությամբ (Հ.վ. 76 ստեղծման ն մոբիլային մեքենաների ստացիոնար

տում

76677719, 16.04.79, 488545. 30.06.75, Ի 649363, 04.11.78, 76643117, 28.09.78, 816423, 21.08.80, ԻԵ 790491, 7Թ 680685, 28.04.79, 7Թ 7220094, 26.12.79, 01.12.80, 7 1140367, 15.10.84):

մամլիչի առաջին օրինակը (նկ. 4.18) 1975թ. փորԲրիկետավորման ԽՄԿԿ

«ՀԱ

համագումարի անվան կոլ

ձարկվել է ՀՀ Շահումյանի շրջանի փերմայում. տնտեսության անասնապահական

-

«ոն

Լ Պ

:

աԱ.

Ար աեր կաւ կե ւմ (ԱՐԱՅ. ԱԱՀ ո Նո: ՄԻ Ր

անին

ո մամ

ԱԱ

ալ

(լ

ՄՐ

ԲՈ Հն ր ԱեսոՑ Ի Ն.

Լս Գոր գենկ ի

ոո

'

/

ԱՆ

'

թի"

Պե

աա

Ա) յլ ՎԻՆ ՝

:

Նն.4. 19. Կերախառնուրդներիբրիկետավորման արտադրամաս

ԱԻՆր ԱԻ 0ՅԱ

--

-

ա."

ռակ լ ո,

է.

|

-

|

-

Պո

մամլիչիընդհանուրտեսքը բրիկետավորման (2) մատրիՄամլիչը բաղկացածէ շրջագծով դասավորվածխցիկներով (4), տուփից փոխանցման (3), ռեդուկտորից ցային օղակից (1), կոնական (10), էլեկտրաշարժիչից(5): Մատրիցային օղակում ջարդիչ-փոխադրիչից միացտեղակայվածեն երկու մամլող հոլովակներ(6), որոնք հոդակապերով է ռեդուկտորի տարվող կոնական ված են տարիչին (7), որը կոշտ միացված Նկ.

4.18 5-2

|

մեր կողմ ացի Այդ արտադրամասում բրիկետավորմանմամ մշակվել ճան կերախառնիչը (Հ.վ. 7Փ 639491, 01 747464, 21.03.80, 76 86884663, 03.08.61, 75 1166784, 08.03.85) կառուցվածքայինսխեման բերված է (կ. 10.1 -ում: Վիլնյուսի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոն այդ խառնիչն օգտագործել է զանգվածային թողարկվող կերեր մամլող ՕԼԱՇ-3 սարքավորումների լրակազմում (նկ. 4.16): ե Բրիկետավորման արտադրամասում ստացիոնար ը մ մեքենանե ե են կարող պատրաստել ինչպես դաշտային մինչն խոնավության չորացած խոտից, այնպես էլ տնտեսության պայմաններում ՃՑԽԼտիպի ագրեգատների միջոցով` արհեստականճորեն չորացած խոտից: Բրիկետ պատրաստող ստացիոնար սարքավորումներըմոբիլայինների համեմատությամբունեն մի շարք առավելություններ.

հիր

ր: պայմաններում

1) դաշտում բրիկետավորողմեքենան կարող է աշխատել օրական

ժ, որը բացատրվումէ մթնոլորտայինպայմանների փոփոխություներով,իսկ

ստացիոնարբրիկետավորողմեքենան՝ամբողջ օրը, 2) ստացիոնար պայմաններումհնարավոր է պատրաստել լիառացիոն

բրիկետներ,

3) խոնավ կլիմա ունեցող շրջաններում,որտեղ հնձելուց հետո կանաչ զանգվածիբնական չորացումըդժվարանումէ` ստացիոնարպայմաններում արհեստականչորացմանմիջոցով կարելի է այն բրիկետավորել, 4) ստացիոնար պայմաններում բրիկետավորողագրեգատներիարտադրողականությունըբարձր է, քանի որ կարելի է կարգավորել կանաչ զանգվածիանընդհատմատուցման հոսքը, Տ ստացիոնար պայմաններում բրիկետավորմանաշխատանքները կարելիէ կազմակերպելամբողջտարվա ընթացքում: Սակայն ստացիոնար բրիկետավորումնունի որոշ թերություններ: Դա առաջին հերթին վերաբերում է փոխադրական ծախսերի մեծացմանը՝ հեռավոր դաշտերից կանաչ զանգվածը պետք է փոխադրել ստացիոնար բրիկետավորող սարքավորումների մոտ: Ստացիոնար բրիկետավորման են մինչն 0,78 ժամանակ աշխատանքային ծախսումները մեծանում ժամանակ այն կազմում է մարդ.ժ/տ, իսկ դաշտային բրիկետավորման ընդամենը0,57 մարդ. ժ/տ: Ստացիոնարսարքավորումներիօգտագործումը կապված է մեծ ծախսերի, հատկապես` վառելանյութի հետ: Ուստի այն նպատակահարմարէ օգտագործել հիմնականումայն շրջաններում, որտեղ խոտի հավաքի ժամանակ տեղումներըշատեն ն արնոտ օրերըքիչ: Ուժեղ արնային ճառագայթումով շրջաններում կանաչ զանգվածի բնական չորացումն իրականացվումէ արագ, ուստի այդպիսի վայրերում հաջողությամբ կարելի է օգտագործել նան արնի տակ չորացած խոտը անմիջապես դաշտում մոբիլային բրիկետավորող մամլիչ-հավաքիչներով (կոմբայններով)բրիկետավորելուեղանակը: Բրիկետ պատրաստող մոբիլային մեքենաներիաշխատանքիսկզբունքը հետնյալն է. խոտը հավաքվում է լասերից, մանրացվում ն տրվում բրիկետ պատրաստող մամլիչին, որտեղից պատրաստիբրիկետներըթեք փոխադրիչի միջոցովլցվում են փոխադրամիջոցիմեջ: Բրիկետ պատրաստող ինքնագնաց ն կցովի մեքենաների էական է, առանձնահատկությունն այն որ դրանք կարող են աշխատել արնաշատ շրջաններում, որտեղ հնարավոր է կարճ ժամանակում բնական չորացում կատարել լասերում: Մեր հանրապետությանշատ շրջաններում,հատկապես հեռավոր բնական խոտհարքներում,նույնպես հաջողությամբ կարելի է խոտի բրիկետավորումը կազմակերպելանմիջապես դաշտում: Այդ ճպատակով մշակվել է դաշտում խոտ բրիկետավորող ՈԽՏ-2,0 կոմբայնը, որի աշխատանքի տեխնոլոգիականսխեման բերված է նկ. 9.1 -ում, իսկ ընդհանուր տեսքը՝ նկ. 4.24 -ում: -

ԹԱՏԱԱԱԳԱՅ»

Նէ.

4.20.

Քո

-

ԳԱԱ

բրիկետավորման /մ5-2.0 կցովի կոմբայնիընդհանուրտեսքը

`

կոմբայնըբաղկացած է շրջանակից, Յի բրիկետավորման պննմատիկխողովակաշարից, ցիկլոնից, բրիկետազոր Արուի: մԱՅՆ փոխադրիչից,բեռնաթափողփոխադրիչից, հեր Աաաա իվներից շարժահաղորդ մեխանիզմից: . Մը ռր ոն Արայան 1-ին, խոտը կոմբայնի հավաքիչով հավաքվում տրվում է | .. այն մանրացնում երկարության մասնիկների իի ատիկ խողովակաշարով մատուցում բրիկետավորման մեխանիզմին: 114Բ-2,0

ք հավրքիչի

լ

կ

կոո :

արոր

չչ

ե

ն

յ

Որ չորացած

որը

ն

է

50:80մմ

ն

ե մեխանիզմի բունկերում խոտի զանգվածը նախապես բիկետավորման է սեղմվում սեղմման խցիկներ:Մտացված ըեյորա ար արար Վավներով օղակային ջարդիչ-փոխադրիչով բաժանվում են Աաաա Ա աԱ ձին բրիկետների, հավաքվումն տրվում են բարձող փոխադրիչ,որը արձում է բար մեջ: փոխադրամիջոցի Ը մբայնը հետ: ագրեգատավորվում տրակտորի է ՛1-1505 մՅր կողմից ստեղծված ԼՈՀՏ-2,0 բրիկետավորման կոմբայնը(Հ.վ. 76 151957 5, 08.07.89) -ում ն ոչնչով չէր զիջում համարվում էր առաջինը ԽՍՀՄ ԱՄՆ -ում երկու հայտնի ն

ֆիրմաների(Ջոն Դիր Լանդել) կողմից արտաղրվող կոմբայններին: Պատահականչէր, որ Վիլնյուսի հատուկկոնստրուկտորական բյուրոն ձեռնամուխեղավ ԼԱՃՏ-2,0 կոմբայնի նախագծման ն զանգվածային արտադրությունըկազմակերպելուգործին: ն 46.Անվտանգության տեխնիկան հակահրդեհային ու միջոցառումները հատիկավորման բրիկետավորման

արտադրամասերում

ն Հատիկավորված բրիկետավորվածկերեր պատրաստող արտադրան մասերում մեքենաների վրա թույլատրվում է աշխատել սարքավորումների այն անձանց, ովքեր գիտեն մեքենաների կառուցվածքըն տեխնիկական սպասարկումը,անվտաճգության տեխնիկայի,հակահրդեհային

անվտաճգու117

առաջին օգնության հրահանգներըն էլեկտրականհոսանքի տակ ընկածին տալու ույց ւ կանոնները: ր"

5. ՀԱՄԱԿՑՎԱԾ

մոնտաժման, տեխնիկականխնամքի Ա ասարբավորունների ժամանակ անհրաժեշտ ղեկավարվել էլեկտրասարքավորումների ն

է

նորոգման

մոնտաժման անվտանգությանտեխնիկայիկանոններով:Բոլոր աշխայուղման ու նորոգման տանքները, կապված տեխնիկականսպասարկման, անջատվածվիճակումն անջատհետ, կատարելմիայն էլեկտրաշարժիչների ման հոսանքաանջատիչիվրա ամրացնել նախազգուշացնողպլակատ. «Չմիացնե'լ, աշխատումեն մարդիկ»: Աշխատանքից առաջ պետք է ստուգել մեքենայի սարքինությունը, ու ամրացումը,համոզվել, որ պաշտպանականցանցերի առկայությունն ն ավազով հակահրդեհայինգույքը լրիվ է (կրակմարիչներ,բահեր հողանցմանսարքինությունը: մշտապես ստուգել էլեկտրասարքավորումների կամ այն անսարք է: աշխատել,եթե չկա հողանցում Չի թույլատրվում մոտ թողնել կողմնակի մեքենայի կարելի Աշխատանքի ժամանակ չի ն հանել պաշտկ արգավորել մեխանիզմները, յուղել անձանց, զննել, մաքրել, աղմուկի ու օտար պանական ցանցերը, աշխատել մեխանիզմներում հետ միասին է խփոցներիժամանակ: Անհրաժեշտ հետնել, որ կերի է հանգեցնելվթարների: մեջ չընկնեն օտար առարկաներ,քանի որ դա կարող բոլոր կոճակները հագուստով, հարմար է միայն Անհրաժեշտ աշխատել ժամանակ Գիշեր ծածկված: գլխաշորով կամ կոճկած, մազերը գլխարկով ու աշխատանքայինտեղը պետք է լավ լուսավորվածլինի: Մեքենաների ն ժամանակ ճորոգման մոնտաժման, շահագործման սարքավորումների միայն օգտագործել սարքին գործիքներ: փոքրիկ անկամ էլեկտրալարերում Էլեկտրասարքավորումներում հուաննկատելիսպետք է մեքենան կանգնեցնել,անջատել սարքություններ անմիջապես դեպքում Հրդեհի քաանջատիչը ն կանչել էլեկտրամոնտյորին: ն առնել հրդեհը կանգնեցնել մեքենան, անջատել հոսանքանջատիչը ձեռք վերացնելուանհրաժեշտմիջոցներ: ու

արկղ),

մեքենայի

ԿԵՐԵՐԻ

ԱՐՏԱԴՐԱՄԱՍԵՐ

ԵՎ

ՄԵՔԵՆԱՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐ

5.1.

Համակցվածկերեր ն դրանց նշանակությունը

Գյուղատնտեսական կենդանիների ն թռչունների լիարժեք կերակրումը կազմակերպելուգործում համակցված կերերի նշանակությունը շատ մեծ է: են տվել, որ լիարժեք Գիտական ու արտադրական փորձերը ցույց համակցված կերերի օգտագործումըհնարավորություն է տվել կենդանիներից ստանալ առավել քանակությամբ մթերք, միաժամանակ իջեցնել կաթի, մսի, ձվի ն մյու, անասնաբուծական մթերքների արտադրության վրա կերերի ծախսը: Առանձինկերերը չեն պարունակումկենդանու համար անհրաժեշտ բոլոր սննդատարրերը: Կերերի խառնման ն միաժամանակ սպիտակուցահարստացման արդյունքում ստացվում է վիտամինային հավելումներով լիարժեք կերախառնուրդ՝համակցվածկեր: Լիարժեք համակցված կերերը հնարավորություն են տալիս տնտեսել դեֆիցիտ սպիտակուցային կերերը, ճիշտ օգտագործել սննդարար նյութերը կենդանիներիհիմնական կերաբաժնում, մեքենայացնել կերերի բաշխումը ն մթերքներիարտադրության աշխատանքայինծախսումները: իջեցնել Համակցված կերերի փոխադրումը հեշտացնելու, պահեստարանների ծավալները փոքրացնելու ն կերաբաշխման աշխատանքները մեքենայացնելու ու ավտոմատացնելունպատակովդրանք երբեմն հատիկավորումեն: Համակցված կերերի արտադրական գործողություններն են. հումքի ճախապատրաստում, մանրացում,կուտակում, չափավորում, խառնում ն պատրաստի կերի կուտակում: Անհրաժեշտությանդեպքում հատիկավորումեն: Համակցված կերը պատրաստում են մանրացվածհատիկային բաղադրամասերի հետ սպիտակուցավիտամինային հավելումներ խառնելով: Ստացվում է լիառացիոն համակցված կերերի խառնուրդ, որը կենդանիների ու թռչունների ֆիզիոլոգիական պահանջից ելնելով հավասարակշռվումէ պրոտեինային, վիտամինային սննդարարնյութերով ն միկրոտարրերով: Կախված նշանակությունիցս̀պիտակուցավիտամինահանքայինհավելումները ճերառում են այնպիսի բաղադրամասեր, որոնք հարուստ են սպիտակուցներով ու վիտամիններով.շրոտ, ձկան, մսաոսկրային ու խոտի ալյուր, դրոժներ ու հանքային կերեր` կավիճ, աղ ն այլն: Մտցնում են նան կենսաբանորեն ակտիվ նյութեր` միկրոտարրեր,հակաբիոտիկներ, հորմոնն այլն: ներ, բուժիչ պատրաստուկներ Համակցված կերերի հիմնական բաղադրամասերն են հատիկային կերերը. եգիպտացորեն,գարի, վարսակ, ցորեն, կորեկ, տարեկան, սորգո ն հատիկաբակլազգի(սիսեռ, վիկ, ոսպ, կերային բակլա, սղյա): Հացազգի բույսերի հատիկների համար բնութագրականէ օսլայի մեծ պարունակությունը (մինչն 7092),սպիտակուցները կազմում են 10-2556, ճարպը մինչն 1592: Բակլազգի հատիկներում սպիտակուցների պարունակությունը 2-3 անգամ շատ է, դրա համար էլ խորհուրդէ տրվում հատիկների խառնուրդից հա119

մակցված կերեր պատրաստել այնպես, որպեսզի հացազգիներըլինեն 606596, իսկ բակլազգիները` 15-2025: Համակցված կերերի կազմում հատիկախառնուրդը կազմում է 80-8556, մնացածը` 15-2096 -ը, սպիտակուցավիտամինային հավելումներնեն: Հացազգի ն բակլազգի հատիկների օգտագործման արդյունավետությունը բարձրանում է, երբ կենդանիներին կերակրում են հաշվեկշոված համակցված կերերով: Այդ դեպքում կերերի տեսակարար ծախսը նվազում է համարյա կրկնակի: Հատկապեսդա նկատելիէ թոչնաբուծությունում|81|: օտար խառՀամակցվածկերերի խոնավությունըպետք է լինի 14- 1596, ճուրդները ոչ ավելի. մետաղական` 10-25 մգ/կգ, ավազային` 0,596, հատիկաչափական կազմը՝ 1092 -ից ոչ ավելի, մարսելի պրոտեինը՝2596 -ից ոչ պակաս, թաղանթանյութը՝896 -ից ոչ ավելի: Ելնելով ներկա պայմաններից, ճերքնում շարադրվում են համակցված կերերի արտադրության ոացիոնալ եղանակները, ներկայացվում են եղածինչպես ճերից լավագույն ն ճոր մշակված մեքենաներնու սարքավորումները, նան աշխատանքի պաշտպանությունն ու շրջակա միջավայրի պահպանության կանոնները:

ն

-պիտակուցավիտամինային հավելումների կուտակումբունկերներում չափավորվածմատուցում, -համակցվածկերերիբաղադրամասերի խառնում, -անհրաժեշտությանդեպքում համակցված կերերի խառնուրդների հատիկավորում, -պատրաստի կերի անմիջապեսմատուցումը կամ փոխադրամիջոցին պահեստայինբունկերներին: Հատիկայինբաղադրամասերըպահեստավորելու դեպքում, խոնավությունը չպետք է անցնի 15-1696 -ից: Հատիկըերկարատնն անկորուստ պահխոնավությունը պետք լինի մինչե 1326,իսկ ջերմաստիճապանելու համար է մոտ -10 Ը:

նը` ն Պահեստարաններում խոնավությունը ջերմաստիճանը բարձրանալիս, ակտիվանումէ հատիկի ինչն ուղեկցվում է կենսագործունեությունը, ն չոր ածխաջրերիտարրալուծումով նյութերի կորուստներով,արագանում է միկրոօրգանիզմների գործունեությունը, առաջանում են բորբոսներ, ավելա-

նում ի սննդարարնյութերիկորուստները:

պիտակուցավիտամինային հանքային հավելումների պահպանման ու

ամկետը կախված է նրանց կազմից կամ պահպանման պայմաններիցն կարող է տատանվել 1 4 ամիս: Գարնան ն աշնան շրջանում, երբ օդի հարաբերական խոնավությունը լինում է 80 94-ից բարձր, խորհուրդ է տրվում այդ յ

-

5.2.

Համակցվածկերերի արտադրության կազմակերպման պայմանները

Ներկա պայմաններում համակցված կերերի փոքր ձեռնարկություններում ն ֆերմերային ու միջտնտեսային արտադրամասերումտեխնոլոգիական գործողություններըհամեմատաբարքիչ պետք է լինեն: Օրինակ, սպիտակուցավիտամինայինհավելումները նախկինում անմիջապես գործարաններում էին պատրաստում ն բավական բարդ գործողություններէին կատարում: Ներկայումս ճնշվածփոքրըարտադրամասերնճ այդ հավելումներըպատրաստի վիճակում պետք է ձեռք բերեն: Նախկին գործարաններումպատրաստված համակցված կերերը հիմնականումհատիկավորումէին, իսկ ներկայիս արտադրամասերումհամակցված կերերի հատիկավորումըհազվադեպ կարող է

լինել:

Համակցվածկերերի արտադրությանհիշատակվածծանր ու բարդ սարքավորումներ պահանջող գործողությունճերըկրճատելուց հետո արտադրամասերի ն մեքճասարքավորումների կառուցվածքը ճշանակալիչափով պարզվում է, քանակը փոքրանում,ն ամենակարնորը՝կապիտալ ներդրումներնեն նվազումհեշտաճումէ շահագործումը: Համակցված կերերի ֆերմերայինկամ միջտնտեսայինարտադրամասերում նախատեսվումեն հետնյալ տեխնոլոգիականգործողությունները. -հումքի ստացում, օտար խառնվածքներիցմաքրում ն պահեստավորում, -հատիկային կերերի փոխադրում, մանրում ն կուտակում համապատասխանբունկերներում, -մանրված հատիկայինբաղադրամասերիչափավորվածմատուցում,

հավելումները պահպանել3-4

շաբաթ:

Պահետոավորվող քուսպի ու շրոտի խոնավությունը պետք է լիճի է

6-8 օ4,

խորհուրդ տրվում պահել առանձին, հատակինլցված վիճակում, 2,5 մ-ից ոչ բարձրությամբ:Պահպանմանընթացքումմթերքի 35ջերմաստիճանը 40 Շ-ից բարձր չպետք է լինի: Հանքային կերերը, հատկապեսաղը, է պետք պահպանելչոր շենքում ն թույլ չտալ, որ դրանց խոնավությունը բարձրանա:

ավելի

:

5-3.

Համակցվածկերերիգոյություն ունեցողփոքրաչափ արտադրամասեր

Նախկինում,խոշորպետականգործարաններից բացի, գործում էին ճան համակցվածկերերի միջտնտեսային որոնք օգտագորձեռնարկություններ, ծում էին տեղական հումքը՝ բակլազգիմշակաբույսեր, առվույտիխոտալյուր, ն քուսպ սպիտակուցավիտամինային հավելումներ,որոնք ստացվում էին համակցվածկերերիպետականգործարաններից: Համակցվածկերերի փոքրաչափ արտադրամասերիկազմակերպման համար արտադրավում էին կերա- ն հատիկամշակող մի շարք ՕԷԼՆ ՕՐԽԼ, Ճ8ԻԼ, 63Շ, 348 ն այլն: Համակցվածկերերի արտադրության միջտնտեսային գործարաններում օգտագործում էին Խ(7Է3-35, Խ(7 13-50,ՕԽԼ-Լ0, ՕՔԼ-Լ5, ՕՃԼ-Յ0, ՕՕԱԼՏ0

ագրեգատներ`

Շատ դեպքերում ագրեգատները: դրանց հետ միասին գործում էին խոտալյուրի պատրաստման Ճ5ՑԽԼ ագրեգատը,ՕՐԽ/( ն հատիկահատիկավորիչը 348 ն Է3Շ

մշակող

ագրեգատները: տեսակի

Համեմատաբար մեծ տարածում էին ստացել ՕԽԼԼ15, ՕՀԼԼ30 ն ՕԽԼԼ ագրեգատները,որոնց տեխնիկական բնութագրերըբերվում են աղյուսակ

5.1-ում:

տեսակի ագրեգատներն օգտագործում էին Ընդհանրապես, այս կոլտնտեսություններում, խորհտնտեսություններում ն միջտճտեսայինգործարաններում սեփական ֆուրաժային հատիկից ու գնովի սպիտակուցավիտամինային ն հանքային հավելումներից լիառացիոն համակցված կերեր արտադրելու համար: Սրանք օգտագործվում են ճան ջարդված հատիկից ն հարստացնող բաղադրամասերից(խոտալյուր,շրոտ, աղեր ն այլն) հասարակ կերախառնուրդներպատրաստելուհամար: Աղյուսակ 5.1 ՕԱ տիպի ագրեգատներիտեխնիկականբնութագրերը ՕՏ Ցուցանիշները տ/ժամ

Արտադրողականությունը, Բունկերներիքանակը, հատ. հատիկի համար ալյուրի համար Բունկերներիտարողությունը,մ՛. հատիկի համար ալյուրի

համա

Խառնիչի տարողությունը,մ`

Տեղակայվածէլեկտրաշարժիչնե-

ըի ըճդհաճուր հզորությունը, վԱՎտ

Սպասարկողանձնակազմը Գաբարիտայինչափերը, մմ.

|

ՕՓալտն

|

Փոտ0

6,3

9.2

1,54

38,4 38.4

1,54

18,4

30,1 |

13700

բարձրություն

8,32

11,57

18,00

Ընդհանուրզանգվածը,տ մակերեսը,մշ Տեղակայման |

16540

17700 14510

ՕԽԱՎՏ ագրեգատը բաղկացած է կերերն ընղունելու, ջարդելու ն խառնելու տեխնոլոգիական գծերից: Կերն ընդունելու ն կերախառնուրդպատրաստելուգիծը բաղկացած է ճեղքավոր դազգահից, խառնիչից, մագնիսական սարքով նորիայից ն նճորիայիշնեկից: Ճեղքավոր դազգահը բաղկացած է ընդունող բունկերից, ճեղքերից ն բեռնաթափողխոռոչով շնեկից: Խառնիչը կազմված է բունկերից, ուղղաձիգխառնողշնեկից, բեռնող խողովակիցն բեռնաթափողխոռոչից: Կերերի ջարդման գիծը կազմում են երկու հատիկային բունկերները, չափավորողշնեկըն կերերի ջարդիչը ՕՍԽԸ2)՝ ցիկլոնի հետ միասին:

է

1,54

երկարություն

լայնություն

Ընդունման, չափավորման, խառնման ն բաղադրամասերիտրման գիծը կազմված է չորս բունկերներից, որոնք նախատեսվածեն ալյուրի համար ն ունեն չափավորիչներ, ներքնի ուղղաձիգ ն թեք շնեկներ: Յուրաքանչյուր բունկերիներքենիխոռոչի տակ տեղադրված է ծավալային չափավորիչ, որն ապահովում է կերերի հավասարաչափ ն ճիշտ մատուցումը: ՕԽԱ-30 ագրեգատը կազմված է նույն հիմնական աշխատանքային օրգաններիցն մեխանիզմներից, ունիֆիկացվածէ ՕՔԼԼ15 ագրեգատի հետ: Տարբերություննայն է, որ ՕՍԼԼ-30-ն ալյուրի համաը ունի վեց բունկեր, երկու ՃՈԽԼ2 ջարդիչ ն մեծ ծավալիհատիկայինբունկեր: ՕՃԱԼ50 ագրեգատըբաղկացած երկու ՕԷԱԼ30 ագրեգատներից, որոնցից մեկն օգտագործվում է հատիկը, իսկ երկրորդը` ալրեղենը մշակելու տեխնոլոգիականգծերում: Ի տարբերությունՕՔԼԼՅ0-ի, ՕԲԼԼ50 ագրեգատն ունի երեք ՃՈԽ/(-2 ջարդիչ: Օէ տիպի ագրեգատներն աշխատում են հետնյալ տեխնոլոգիական սխեմայով (նկ. 5.1): Հատիկըտրվում է ճեղքավորդազգահի ընդունման բունկերից (1), որտեղ մաքրվում է կողմնակիառարկաներից Ն անցնելով խառնիչով (2) մտնում է ճորիայի(3) մեջ: Նորիան հատիկըմատուցումէ մագնիսական զտիչին (4), որտեղ այն մաքրվումէ մետաղական կեղտոտվածությունից ն շնեկով (5) ուղարկվում համապատասխանհատիկային բունկեր: Համանման ուղիով ն հանքային սպիտակուցավիտամինային հավելումներըմատուցվում են ալյուրի բունկեր:

կերերի ՕԽԱԼՅ0 Նկ. 5.1. Համակցված ե կցված կերերի ՕՒԱԼ30 ագրեգատի տեխնոլոգիական սխեման

Սեփական հումքից հարստացնողհավելումներպատրաստելիս խառնիչի բեռնաթափողխոռոչը փակում են ն նրա մեջ լցնում հավելումների բաղադրամասերը: Տեղի է ունենում խառնելու պրոցեսը: Այնուհետն բացում են խառնիչի բեռնաթափող խոռոչը ն պատրաստի հավելումընորիայի ն շնեկի 5) միջոցով ուղարկում ալյուրի բունկերներիցորնէ մեկը: Հատիկը բունկերից չափավորող շնեկով մատուցվում է ջարդիչին (6), այդ դեպքում մատուցմանինտենսիվությունը կարգավորումեն փոփոխելով շնեկի պտտման հաճախությունը:Մանրացված զանգվածը օդամղիչով ստեղծված օդի հոսաճքիօգնությամբխողովակաշարով ուղարկվում է ցիկլոն

(7), որտեղից մուտք է գործում ջարդիչի շնեկ (8)

ն

բունկերների:

բաժանվում ըստ ալյուրի

ն Բունկերներում բեռնված հատիկային բաղադրամասերը սպիտակուու հարաբեքանակությամբ պահանջվող ցավիտամինայինհավելումները, են ճերքնի շնեկին տրվում ավտոմատ հրահանգի օպերատորի րությամբ, ըստ (9), որն իր հերթին տալիս է ուղղաձիգ շնեկին (10) միաժամանակփոխան դրելու ն անընդհատ խառնելու համար: Պատրաստի կերը խառնելու փոխադրելուպրոցեսը ավարտվումէ թեք շնեկում (1 1): Տեխնոլոգիականպրոցեսը ավտոմատացնողմիջոցներըն հսկող-նախազգուշացնող ազդանշանները հեշտացնում են սպասարկող անձնակազմի են տալիս ստանալ այնպիսի համակցված աշխատանքըն հնարավորություն համակցված կերերի արդյունաբերական չի տարբերվում որակը կեր, որի արտադրությունիցստացվածից: ՆկարագրվածՕԽԼլԼտիպի ագրեգատներիկիրառումովկերախառնուրդավելացնումեն 7116-30Ե ու ճերը հատիկավորելուհամար ճրա կոմպլեկտում ԽԱԾ-2 կերամանրիչներն ՕԼԽԼտիպի հատիկավորողսարքավորում: ՋԼ:-305 մեքենայով մանրացնում են կոպիտ կերերը, ՀՄԾ-2 մեքենաբունկերները:Այնույով վերածում են ալյուրի ու լցնում համապատասխան հավելումների,ծղոտի ն հետն հատիկաֆուրաժի,սպիտակուցավիտամինային խառնուրդը մատուցվում է հատիկախոտի պատրաստի բաղադրամասերի

5.4.

Համակցված կերերի առաջարկվող արտադրամասերի կառուցվածքայինսխեմաներըն երաշխավորվող մեքենաներնու

սարքավորումները

Յուրաքանչյուր արտադրամասի տեխնոլոգիաականսխեման պետք է կառուցել համակցված կերերի արտադրությանկազմակերպմանու շահագործման կանոններին համապատասխան: Կախված տեխնիկական հագեցվածությունից, արտադրամասիտեխնոլոգիականգործընթացը կարող է լինել բարդ կամ պարզ: Համակցվածկերերի պատրաստման ամենապարզագույնեղանակն այն է, որ բոլոր բաղադրամասերը նախօրոք նախապատրաստվել են, տեղափոխվել արտադրամաս ու լցվել համապատասխանտարողությունների (3 ն 4) մեջ (նկ. 5.3): Արտադրամասումտեղակայված է ընդհատումներով գործող խառնիչ (2), որը ստեղծվել մեր կողմից ն ներկայումս տարվում են գիտափորձնականհետազոտություններ:

է

ե. |

Ց

Շ2222222222222223 /

լ

Նկ.

ՐՀ

Համակցվածկերերիպարզագույնարտադրամաս

Արտադրամասն աշխատումէ հետնյալ կերպ. յուրաքանչյուր բաղադրապահանջվող տոկոսային հարաբերությամբ կշռում ու լցնում են ընդհատումներովգործող խառնիչի (2) մեջ: Որռշ ժամանակ աշխատելուց հետո, պարբերաբարաչքաչափով ստուգում են խառնվածքիհամասեռության վիճակը ն խառնման գործընթացըշարունակում այնքան ժամանակ, մինչն որ մաս

աԱ

ՕԽԱ տիպի ագրեգատներովհատիկավորված կերախառնուրդների

սխեման. տեխնոլոգիական պատրաստման 5խոռոչ, 3-կերային հավելումների խառնիչ, 4-նորիա, 1-մաղ, 2-բեռնավորման

հատիկամագնիս, 6ճ, Տշնեկներ, 7ցիկլոն, 9-ցրող սարք, 10չնեկ, 117012 ջարդիչ, 12-հատիկաֆուրաժիբունկերներ, 13, 14-ալրանման զանգվածի բունկերներ, 1Ֆչափավորիչներ, 16-ներքնիշնեկ, 17-ուղղաձից չնեկ, 1136-305, ն մամրիչ հատիկավորողիներծծող խողովակ, 19-ծղոտի խոտի Բունկեր-ցիկլոն,21- 6137-2 կերամամրիչ

Ա0Ը Ն

համակցված կեր: Այնուհետն խառնիչից դատարկում են համակցված կերը տարողության (1) մեջ ն ուղարկում ըստ ճշանակության: Համակցված կերերի պատրաստման առաջարկվածպարզագույն կաոուցվածքով արտադրամասիարտադրողականությունըփոքրըէ: Նախնական հաշվարկներով այն կազմում է 220-240 կգ/հերթ:Իհարկե, այդ քանակությունը լրիվ բավարար է փոքր ու միջին մեծության ֆերմերային տնտեսությունների

համար:

Խոշոր ֆերմերային տնտեսությունների ու միջտնտեսային արտադրամասերի կազմակերպման համար առաջարկվում է համակցված կերերի ւպատրաստմանհամեմատաբարբարդ, բայց աշխատատար գործողությունները (հատկապես կերաբաղադրամասերը չափավորող) մեքենայացված արտադրամաս(կ. 5.4), բոլոր տեսակի կերերը մանրացվում են արտադրամասում

5.3.

ստացվիհավասարաչափխառնվածհամասեռ

15,/15/ 1433/

Նկ.52.

Է----1յ

ք

սխեման:

ՓՉ

-Վ Վ

վորիչի բունկեր, խոնավանումու հատիկավորվում: Նկ. 5.2 -ում բերված է նկարագրված եղանակով հատիկավորված արտադրության ռնուրդների ե Գ արտադրությ տեխնոլռգիական կերախառնուրդների

կամ կից բաժանմունքում:

Առաջարկվողփոխադրիչները կարելի է պատրաստել արհեստանոցաՆկ. 5.5-ում բերված են մեր կողմից պատրաստված շնեկ-

Արտադրամասը բաղկացած է սպիտակուցավիտամինային հավելումների բունկերներից(3), որոնք ունեն իրենց յուրահատուկ չափավորիչները (6), առանձին կերատեսակներիբունկերներից (5), իրենց առանձին չափավորիչներով (6), կերաբաղադրամասերըհամապատասխան բունկերների մատուցող փոխադրիչից (4), բոլոր տեսակի կերատեսակներնընդունող ու դեպի կերախառնիչ տեղափոխող փոխադրիչից (2) ե անընդհատ գործողությամբ խառնիչից (1):

մո կարում: րիանն նմուշները:

Մանրացում

Յ

ՆԱ

».Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Գ

րաաա .Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.Փ.|

ՂՈՐ բ

Նկ.

Համակցվածկերերի պատրաստման 5-4 մեքենայացված արտադրամաս

Արտադրամասնաշխատում է հետնյալ հերթականությամբ.պահեստատերաններից օրվա համապատասխանքանակների կերաբաղադրամասերը ղափոխում են կերերի նախապատրաստման տեղամաս: Այստեղ մանրացնում են ն ուղարկումբաժանարարշնեկային փոխադրիչ(4): Վերջինս մատուցում է համապատասխանբունկերներին:Պատրաստվողհամակցված կերի բաղադրակազմիցկախված` բունկերների տակ տեղակայվածչափավորիչների ելքերը նախօրոք կարգավորում են: Չափավորիչները կերերի ու հավելումների պահանջվող քանակությունները բունկերներից բաց են թողնում հորիզոնական,վերնից բաց, շնեկային փոխադրիչի մեջ: Այն տեղափոխումու մատուցում է անընդհատ գործողությամբ խառնիչ: Պատրաստի համակցված կերը տեղափոխում են պահեստարան կամ ըստ պահանջարկի: Կերերի ու հավելումներիպահեստարաններըտնտեսապես նպատակահարմար է կառուցել արտադրամասինկից ն դրանց փոխադրումները դեպի արտադրամաս կատարել ստացիոնար միջոցներով: Որպես փոխադրիչներկարելի է օգտագործել շնեկայինը, շղթայաքերիչայինը, ժապավենայինը ն նույնիսկ պննմատիկականը:Դրանց ընտրությունը պայմանավորված է կերային բաղափոխադրմանհեռադրամասերիֆիզիկամեխանիկականհատկություններով, վորությունով ու թեքության անկյունով, փոխադրման պահանջվող արտադրողականությունով,կերերիկորուստճերիու աղտոտվելուբացառումովն այլ

պայմաններով:

Եկ.

3.5.

Արհեստանոցային պայմաններում պատրաստվածշնեկները նմուշներ

դԻորակցված.

կերերի առաջարկված արտադրամասերում կերերը մանհացնելու համար երաշխավորումենք օգտագործել մեր կողմից մշակված ե պայմաններում իրենց արդարացրած փոքրաչափ ու արտադրության

Լներգամեսաղախմայող մեքենաները.

կոպիտ կերերը մանրացնելուհամար` նկ. 3.23ա-ում ներկայացված մեքենան, կոպիտ կերերը ալյուրի վերածելու համար` նկ. 3.23բ-ում ներկայաց-

-

ված մեքենան,

խտացրածկերերը մանրացնելուհամար` ճկ. 3.22-ում ներկայացված մեքենաները:Ըստ որում դրանց ընտրությունը կախված է արտադրամասի -

|

արտադրողականությունից,

հանքային Ն ընդհանրապեսկոշտ ու հատիկայինկերերը մանրացնեհամար՝ նկ. 3.24-ում ներկայացված մեքենան, կերային բաղադրամասերըն սպիտակուցավիտամինային հավելումկերը խառնելու ն համասեռ համակցվածկեր ւվատրաստելու համար` նկ. 3.23ա-ում ներկայացված մեքենան, որպես ճերարտադրամասային փոխադրիչներնկ. 5.5-ում ներկայացված շնեկային փոխադրիչները: Բունկերներըկարելի է պատրաստել ցանկացած էժան ու տեղական -

լու

-

|

-

նյութերից,չափավորիչներն ընտրել եղածներից:Նշենք, որ բունկերներիու չափավորիչներինախագծման ու պատարստման ուղղությամբ մեր կողմից ն կոնստրուկտորանախագծային հետազոտական աշխատանքներտարվում նն:

նան

Փորձարարականգիտահետազոտական աշխատանքներեն տարվում ընդհատումներով գործողությամբ խառնիչի պատրաստի ճմուշի կառուց127

վածքային պարամետրերի ե շահագործական ռեժիմների օպտիմալացման ուղղությամբ: Շուտով կկազմակերպվենդրանց արտադրականփորձարկումճերն ու ներդրմանաշխատանքները: Ինչպես տեսնում ենք, համակցված կերերի պատրաստմանֆերմերային ե միջտնտեսային փոքրաչափ ու քիչ կապիտալ ներդրումներ պահանջող արտադրամասերիճերդրմանհնարավորություններըկան, մնում է, որ դրանք խելացին հաշվենկատ օգտագործվեն:

հակահրդեհային նկերերի արտադրամասերում

Անվտանգության տեխնիկան

միջոցառումները համակցված

Համակցված կերերի արտադրամասումպետք է խստությամբ պահպանել անվտանգության տեխնիկայի, աշխատանքի պաշտպանության, հակահրդեհային ընդհանուր կանոնները: Համակցված կերերի արտադրամասում առաջանում է նշանակալի քանակությամբփոշի: Այն առաջանում է հումքի մաքրման, մանրման, խառնման, կշռելու ե պատրաստի մթերքի փաթեթավորման գործընթացներում|81 |: Փոշին շերտով նստած կամ պառկած վիճակում հրդեհավտանգ չէ, բոցի առկայության դեպքում այրվում է մակերեսով, առանց տարածվելու շերտի ճերսը: Մակայն, եթե ինչ-որ պատճառովնստած փոշին բարձրանաօդ (օդի կտրուկ շարժում, հարված ն այլն), ապա կառաջանա խառնուրդի բռնկվելու վտանգ: Փոշու բռնկում կարող է առաջանալ հետնյալ պայմաններում. փոշին որոշակի խտությամբ է Լ հեշտ բոցավառվող, բռնկվելու համար օդը պարուճակում է բավարար քանակությամբթթվածին, բավարար ջերմաստիճանով ջերմության աղբյուրի առկայության դեպքում: Եթե այդ գործոններիցմեկը բացակայում է, ապա բռնկում չի լինի: Նստած փոշին որոշակի պայմաններումկարող է ինքնաբռնկվել: Ըստ սանիտարականնորմերի, աշխատանքային տեղամասի 1 մ: օդում փոշու կուտակման խտությունը չպետք է անցնի 4 մգ-ից: Աշխատանքի բարենպաստ պայմաններ ստեղծելու համար արտադրական ն պահեստարանային շենքերում անհրաժեշտ է մշտապես վերացնել փոշու առաջացման օջախները, հետնել ամբողջ օդախողովակաշարի արտածծման նորմալ աշխատանքին, ֆիլտրերը լավ հերմեսիկացված ու աշխատանքային վիճակում պահել: Բոլոր տեխնոլոգիական ն փոխադրականսարքավորումները պետք է սարքինլինեն: Արտադրական ե պահեստարանային շենքերում անհրաժեշտ է միշտ պահպանել մաքրություն: Կայծի առաջացման աղբյուր կարող են լինել ստատիկականէլեկտրականության լիցքերը: Համակցվածկերերի ձեռնարկություններումդրանք կարող են առաջանալ փոխադրականմեխանիզմներում, ինքնահոս խողովակճերում շարժվող մթերքի շփումից, մուրճային ջարդիչներում,գրտնակային դազգահներում,խառնիչներում ե մաղով անցնող մանրացված մթերքում:

Ստատիկական էլեկտրականությունից կայծի

առաջացման

վտամճգից

խուսափելուհամար ամբողջսարքավորումըպետքէ հողանցել: Արտադրականն պահեստայինշենքերում կտրուկ արգելվում է կրակիօգտագործումը.էլեկտրագազային եռ ն այլն: Արգելվումէ խեր: կությանըն մշտապեսդրանց վրայից մաքրելփոշին:

բաց

հետն Անհրաժնան լեկ երիլապտե տրական

անձնակազմը,ինժեներատեխնիկական աշխատողները Սպատարոկող մասերը հուսալի պաշտպանված իննը Արերատվող ամուր պատվարներ են սարքավորումներինորոգումը,զննումը, մաքրումը դատար կարելի միայն ածըար ան ներին ապասարկող ըաբքավորո գավանիՑ մոր անվտանգության տեխնիկայիկանոններով: ւ պետ

ետնեեն,որպես

ր

ու

բոլոր

պտտվող

:

հանգո

.

ր

ի

2. ԿԵՐԵՐ

ԲԱԺԻՆ

ՄՇԱԿՈՂ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

որակական ցուցանիշները կախված են մի շարք արտաքին գործոններից որոնց մեջ կարնոր ղեր ունեն դանակների քանակն ու սրվածքը, թմբուկի արագություն, ն օդի հոսանքի մրրկայնության որի ազդեցությամբդուրս է շպրտվում մանրված զանգվածը: աստիճանը, կերի մանրման տեխնոլոգիական գործընթացի հաշվարկի

ՄԵՔԵՆԱՆԵՐԻ

ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ,

ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ՓՈՐՁԱՐԿՈՒՄՆԵՐԻ

ՈՒ

Աիճեն Հո ոն տեսու

ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

6. ԿՈՊԻՏ

6.1

ԿԵՐԵՐԻ

ԵՎՀՅՈՒԹԱԼԻ

ՄԱՆՐԻՉՆԵՐ

ն

ն աշխատանքը Ունիվերսալ մանրիչիկառուցվածքը ճ

ն

է

նկ. Մանրիչ մեքենայիընդհանուրտեսքը տրված -ում: կ. սխեմանն̀

6-1 ոոցվածքային ալն Տ

ան

Ըմ.»

Լ

3.23ա

-ում, իսկ

կա-

է գլանաձն

Մեքենան բաղկացած բունկերից (8), հարթ ղանակից (3) են դանակի որի վրա տեղակայված

դիրքի կարգավորմամբ նկատմամբ

թիակներ(4): Դանակը կունդի օգնու: է անմիջապես էլեկ նստած ամբ (1) լիսեռիվրա: Մեքենան աշխատումէ հետնյա կերպ. ձեռքի գործիքներովկեր) են բ բունկերի նում (8) մեջ, պտտվո: սու ն դանակը (3) մանրացնում թիակ օդի ների (4) կողմից առաջացող է հոսանքը մանրացվածկերը դուրս ուղարկում: Դանակի (3) նկատմամբթիակմանրված ճերի (4) դիրքը փոփոխելով

տրաշարժիչի

աԱ

կերը դուրս ուղարկող օդի հոսանքի է: ուժը մեծանում կամ փոքրանում Կափարիչը (6) թույլ չի տալիս, որ ն Նկ. 6.1. Հյութալի, կոպիտ խտացրած կենտրոնախույսուժի հարկադրմամբ կերեր մանրացնողունիվերսալ մեքենայի պտտվողկերը բունկերիցդուրս գա: սխեման

կառուցվածքային ցանցի (15) փոփոխություԵլքի խողովակի(10) մուտքին տեղակայված

էկերի

ճով կարգավորվում

մանրվածքիչափսը:

.

բարձրացնելունպա-

Մեքենայի շահագործմանարդյունավետությունը ն հետազոտություննետակով անհրաժեշտ է տեսական գիտափորձնական պարամետրերըն ու կառուցվածքային տեխնոլոգիական րով օպտիմալացնել ռեժիմները: շահագործական 6.2,

տեխնոլոգիական Ռոտորային կերամանրիչի օպտիմալացումը րերի օպտիմալացումը ամառամետրերի

կարնոր նշանակություն գործընթացում տեխնոլոգիական Կերամանրիչի Այդ գործընթացի

Զանգվածը մանրիչ է մատուցվումվերնից ն մինչն բունկերիհատակին կտրտվում է: Կտրման առավելագույն բարձրությունը կախված է հասնելը ն առաջ դանակի կտրող սայրի ու բունկերի հատակի միջն եղած Ռոտորի պտտման արագությունից ն դանակների թվից է լախված՝ կարելի կերի մանրման չափսը՝ հ-ը փոքրացնել հրո-ից (նկ. 6.2): Հաշվարկի նպատակով դիտարկենք մեկ մանրաճյութի կտրման գործ-

նախ հեռավորություն ից: լ ընթացը:

Կտրվելուց

կպահանջվի 7-

հետո

2ի,

|»

նյութը հերթական հլ բարձրության հասցնելու համար ժամանակ:Այդ ընթացքումդանակըպտտված կլինի որո-

շակի անկյան տակ՝ 6 Փէ (նկ. 6.2), որտեղ Փ-ն դանակի պ պտտման անկյունային արագություննէ: Հավասարեցնե րեցնելովառաջին ն երկրորդ արտահայտուՀ

թյուններիժամանակները,ստացվումէ.

6. Փ

"2

բ

Յա ՝

Ք

Ստացված արտահայտությունը հիմք է դառնում, օդի դիմադրության բացառման պայմաններում, կապ հաստատել մանրանյութի կտրտման բարձրության` հ, ն դանակի կինեմառեժիմի միջն` մի կողմից, տիկականՕՓ մյուս կողմից` դանակների քանակի հիմնավորման համար: Դիտարկենք առաջին կապի` Փ Փլ(հ) փոփոխման օրինաչափությունըռոտորիպտուտաթվերի փոփոխման որակական գնահատման ճպատակով: Խնդրի բացահայտման համար (6.1) հավասարման մեջ անկյունային արագու-

բ

Աաաա րով (ո),

ապա

Նկ. ճ.2. Կերամանրիչի տեխնոլոգիական տությունը լուծելով հաշվարկի սխեման կստանանք.

պտուտաթվե-

իր ըկատմա

ստացված

արտահայ-

|

չափսերը: ունի մանրացվողնյութի մանրման աստիճանը`

Ր

|2

Վ2հ

(6.2)

:

մեջ անհայտ է 6 անկյունը, որի մեծուդանակնեհարթությանվրա տեղակայված գ նահատման որակական չափության օրինա արդեն նշվեց, ն (6.2) բանաձնը 0-2 թիվը` ԻՆ այդ դեպքում ւթյան

Է Եոոտորի վրա ԱՐՈՒՆ ի ար նչպես դանակների Իամար վերցնենք հ

կունենահետնյալ տեսքը.

"-

|

(63)

608.

ԽՎ2ե`

ված է նկ. 6.3-ում:

:

Ո,

պտ,ր

-

(ո) ռոտորի պտուտաթվերի Եկ. 63. Կերամաճրիչի ն կերի մաճրման(ե) (Խ) թվից դանակների

0ըՀՕԻԽսմ ,

կախվածությունը

աստիճանից

ռոտորիպտու չափսմասնիկի մանրացված նավորված է տալիս, որ

ամա ա Սաո րխթյունը, կորին, ընդ որում, սկսած մասնիկներիռրոշակի Մարի պերբոլական աննշան հանգեցնում պտուտաթվերի նե

երլուծությունըցույց

զգալի տասիցառավել ր

մամբ, կստանանք.

0-5":

(64)

ման օրինաչափու(ո) փոփոխ ռոտորի պտուտաթվերի ներկայաց մանրման մեծությունից (հ), գրաֆիկորեն

րախված կերի թյունը Կերամանրիչի

համալրելով վարիատորային գանձիչով, կամ ընտրել համապատասխան հզորության հաստատուն հոսանքի էլեկտրաշարժիչ: Շարժաբերման համակարգում,եթե կա յուղամղիչ,պտուտաթվերըցանկալի է կարգավորել հիդրոշարժիչով, համակարգըհամալրելովպտուտաթվերիկարգավորիչով: Այժմ դիտարկենք(6.2) արտահայտության երկրորդ կապը` դանակների թվի լավարկման նպատակով:Լուծելով (6.2) արտահայտությունը8-ի նկատ-

-

է

աճը վերջինիս մեծանում է դանկատումենք, որ որքան վրա Նույն գրաֆիկի փոքրացման: նում ոո ն փոքրացում նակների թիվը` Է-ը, այնքան պակաս մանրացմանհ մեծությունից տորի պտուտաթվերը ծ. դանակկախվա Պտուտաթվերի փոփոխմանանհամաչափությունը բազ մաոր է մտքին, ն մանրման աստիճանիցմղում այն կերի ր մանրիչի արագության շարժաբեր,որը է այնպիսի անհրաժեշտ ընտրել սահուն` անճաստիճանական տարել պտուտաթվերի ի իչ հոսանքի եռաֆազ ասինխրոնշարժիչ տակովկարելիէ ընտրելփոփոխական

չ ինտենսիվությամբ կարող Ար րերի ունիվերսալ փոփոխության մակա կ պա. հնարավորությու դլ կարգավոր ռո-

Ստացված արտահայտությանվերլուծությունը ցույց է տալիս, որ երկու հարնան դանակներիհեռավորությունը բնութագրող 0 անկյան լավար լավարկված մեծությունը կախված է մանրիչի թմբուկի անկյունային արագությունից (Թ) ն մանրվող նյութի տեսակից (հ,): Այսինքն, մանրվող նյութի կտրման բարձրությունը` հ-ը, աճպայման կախված է ագրոտեխնիկականպահանջներից, որը, իր հերթին, որոշվումէ տվյալ նյութի մանրվածքի անհրաժեշտ չափսերից: Շարադրված տեսական հետազոտությունները կապ են հաստատում տեխնոլոգիականպարամետրերին մանրիչի կինեմատիկականռեժիմի միջն, որը դեռնսբավարարհամարել չի կարելի: Իրականում ռոտորային կերամանրիչի աշխատանքային գործընթացի իրականացմանհամարպահանջվումեն հսկայականէներգետիկականծախսումներ: Այս հանգամանքը անհրաժեշտաբար թելադրում է կերամանրիչի պարամետրերիլավարկման խնդրի լուծումը կապել էներգետիկականծախսումները նվազագույնի հասցնելու հարցի հետ, որը կախված է դանակի երկրաչափականձնից, չափսերից, նրանց թվից, ռոտորի աշխատանքային ռեժիմիցն այլն: Դիտարկենք այդ խնդիրը: Դանակներիթվի օպտիմալացմանհամար, որոշենք ռոտորի պտուտաթվերը, կապելով այն նյութի կտրման գործընթացի հետ: Այդ ճպատակով կատարենքկտրվող նյութի, դանակի ն բունկերի հատակի փոխազդեցության ուժային վերլուծություն: Ընդունենքմանրվող նյութը գտնվում է դանակի կտրող սայրի կամայական Խ/ կետում: Այդ կետի դիրքը կորոշվի ք, Մ բնեռային կոորդիանտներով: ն Մասնիկի (ԽՈ բացարձակ արագությունը բաղկացած է Մո Խտտեղափոխականշրջագծային արագություններից`7

Հ

հարաբերական

Մո):

Դանակի ն ճյութի փոխազդեցությանժամանակ առաջանում է որոշակի ճնշում, որի ազդեցության տակ կտրվում է ԽԼ մասնիկը: Այդ ճնշման բացահայտման ճպատակով որոշենք շարժման քանակի մոմենտների տարբերությունը 1 ն 2 կետերում(նկ. 6.4).

:

Ճ/

Հ

Ո

-

ձր Հոնչ),, -ոհ

ո

|:

ք

-

-ոլ |, (6.5) Օձի/Ժոնչ).,, Հ

Գարատման նկյուանկյո

որտեղ Փ-ն նային արագությունն

է:

ըգվածի Արտահայտելովգանգ

մեծու-

նան ն զանթյունը ք խտությամբ, կստանանք ն գվածի դանակիփոխազդեցությունից

առաջացածճնշումը.

բ

Հ

-ղջւ): Փթեչ),, ՞

(6.6)

նիրն ի Նեի

երեՍտացվածարտահայտությունո է ն նից Էյլերի 64. ներկայացնում Նկ. Դանակի, կտրտվող նյութի Բունկերի հատակի փոխազդեցության սահմանափակ 2 թվովդանակներ ուժային վերլուծությանսխեման 169): դեպքիհամար |

Կերամանրմանգործընթացում զանգվածիխառնման հետնանքով դաճակի ճնշման կորուստը որոշելու նպատակով խնդիրը դիտարկենք ընդհանուրդեպքում`համակարգումտեղակայվածեն դանակներ2 վերջավոր թվից մինչն 2-օօ հատ, այսինքն պտտվող դաճակն իրենից սրված եզրով համատարած սկավառակ: Այդ րի ռաջացած տարբերու առաջաց կորուստը դանակների թ

վրա

Հ

"-

ռո

նյ,

Ճո

-ը

ա 2 -Քո) -«ոլոն., ,

-,

համապատասխանորենդանակի ելքի

,

ն

(6.7)

մուտքի տեղա-

ծային արագ արազումասերումբացարձակարագություններիպրոյեկցիաներնեն գծային թյան վրա (նկ. 6.4), 71, ն), -ը համապատասխանաբարբացարձակ արա"

՛

գությունների պրոյեկցիաներըՓո -ի վրա7ցթվով դանակների ճակներիդ դեպքում: Կատարված հետազոտություններովհաստատված է |169), որ կորագիծ դանակի դեպքում ուռուցիկ մասով աշխատելիս մասնիկի հարաբերական արագությունը (Մո) ժամանակի ընթացքում պտտման ուղղությամբ փոքրաճում է, իսկ գոգավորմասովաշխատելիս մեծանում է: Հարաբերականարագություններիփոփոխությունըորոշվումէ Մտոդոլի (168| հայտնի տեսությունից

տեսությունից "

.ր

1--3605

(68)

ք,

:

ՃթՀՕՔ-»5-60:

|

30:--ո)

(6.9)

Շփման գործակցիզգալի մեծությանդեպքում ավելի է մեծանում հարաբերական արագությունը, ուստի խնդրին ընդհանուր տեսք տալու համար որոշվել նան շփճան ուծը դանակին կտրվող զանգվածիմիջն: Դանակի սայրի երկարությունըորոշվում է հետնյալ արտահայ-

է

ւռությամբ.

ՐՋ աշվ20ՀՅ-ՅՆ: /9 շ

ռ

1-ի

Լ

ո

ճնշման

ո) ճ.-օ76 86652

:

ձՃՔՀբ.-Ի.,, 7.

Հ

որտեղ` ՃՄ7լն ՃՄշ -ը համապատասխանորեն ն մուտքի ելքի մոտ արագությունների փոփոխություններն են, Բ. -ը՝ Ստոդոլի գործակիցը,Ք.0,6-08 կախված պտտման արագությունից: Որքան մեծ է պտտմաճ արագությունը, այնքան մեծ է ընտրվում Ք.-ը: Այսպիսովստացվում է. ձՃՔՀքթՓ(2 Ճ Ճշ-ոլճ Մ): ե նաձնիմ՝ ԾԳոոմոլով Ստողոլիբանաննից

Լ

ձՔ, ստացվում

որտեղ

ձժ,

ՇՕՏ //2,

կորուստը շփման ուժերից Ի հերզայացնում կինետիկէներգիայիփոփոխությունից տ արը |23). քզի թյոշնից՝

ենթադրվող է. Ք

ո

ձր

Այդ ընթացքում մարմնի ձեռք բերած էներգիան կորոշվի հետնյալ հայտնի արտահայտությամբ.

|

2.2 (6

շռ

յ.

(6.10)

Շ0Տ

է որոշել նպատակահարմար

2.7 ծ,

շ

2.

(611)

որտեղ Էր շփման գործակիցն է զանգվածին դանակի միջն, Ել ն Եշ-ը` համապատասխանաբար դանակի լայնությունը մուտքի ն ելքի մոտ, ուն բշ, -ը մոտ հարաբերա քի ն ելքի 2, -ը՝մուտքի նելքի ն արագությունները: րաբերական արագությունները

Այսպիսով, կերամանրիչիդանակներիճնշման

կլինի.

ձՀճթգմթ-թ |

ճ

",ջ

(րթ ԳՈ

Արտահայտելով ելքով՝ Օմ՛/վ, 7

Ճթ-

ւյ

ընդհանուր կորուստը

Դ-դ. 2.5. թ2.| 2-Ի. 86650 ե շադ)" Լե շո)" |

|

արագությունը րաբերական Հ---Հ----,տտացվում

2756058

ատյարխւյ Ո

Մր

|

(6.0)

կերազանգվածի

է.

|րեւնն«ուղ Դ-ն.ԳՆ. 4(ռլել)605-Թ շ

ելե.

դո

6)

Ինչպես երնում է վերջին արտահայտության (6.13) վերլուծությունից, համակարգումճնշման կորուստը կախված է նան դանակներիթվից (2), ուստի որոշվել է դանակների այն քանակը, որի դեպքում ճնշման կորուստը՝ 4 -ն, կստամա նվազագույն արժեք: Այդ նպատակով ածանցենք (6.13) արտահայտությունըն հավասա-

եցնեն

րեցնենք զրոյի՝

աջա

-----ծ|---

ժթի» ցլա0.

|տ-ոկ|)

--

վ

--

ի

22 քջշ ---ծ--ՊՆ, /9Ն-«Է՞ Անա ն

ԻԹ:

Է

7ո՛ո

գությունըարտահայտելովպտուտաթվերով` ՕՀ լ

շ

Գ--ՅՈԼՈԹ

.Հ

թ

Հ Տ

0:(614) Ս.Թ.

-

76օտ:271եշօշ 9.5 :-

նշանակելով.

լ

եք,

Մ

ն

Ւ»

16052159.

(Ծ-27

է

յ

«ՀԵՐ ԹՏՑյԵ-6ի

շ

շ

ի

002.Իլ

-ճչ-0:

(6.15)

Ստացված խորանարդ աստիճանի հավասարման լուծումից պարզվում այն ունի մեկ իրական արմատ, քանի որ այդ հավասարման դիսկրիմինանտըիրական պարամետրերիդեպքումունի բացասականարժեք: 2շպ-իիրական արմատը հետնյալ տեսքն ունի. 1/3 1/3 -ո, (619 "ւ որ

իՎԲՀշթ"|«Է-(ուժ-ՎԲ շա| լ

որտեղ

-

«Թթ

ւ

լ

5:

(6.17)

Վ-----

«--1066".| Հ-Լ

5: Էն.

Ց5-6

(5,

-հլ 5

լ

յլ

ք

0,

ոպ

Իյա

-թ

ա

նան

1-2

յիո«»

Լուծելով(6. 9) հավասարումը 8-ի նկատմամբ կստանանք. Վո՞ /9,.

չեն. -Տ(Զ | ՀԼ-ւվիՀն Լոօթեկա 2:թԹյ ւյ -

ծնե.

Ընդհանրապե դհանրապես, ամրության

ընդունել ԵլԾլ

օք,

(620

Է

տեսակետից, նպատակահարմար է

Եչք,, ռրտեղ 0, » Էյ, ուստի վերնում բերված բանաձները կստանանառավել բնույթ. կիրառական -

օօ,

աաա,

ոեր.

Յար Կատարված "-

ելԻԵե

8-8: հետազոտությունների

մութ:

(6057 աման)

համաձայն ունենք պարամետրերի հետնյալօպտիմալացվածարժեքները. Է, - 0.65, Ւ- 0.05, Տլոթ

Տուշ

Հ--,

ել-- 1սմ, Եչ-2 սմ,

Խ-

5.23,

դ

Հ

(6.21)

:

կերամանրիչի

0.5,

5սմ, Ծ,- 25սմ, է-

561.6, 2օպՀ 4 հատ:

ՄեծացնելովԲՀ 0.1, ստացվումէ. է -280.8 ն2շպՏ 5 հատ: գործակցիարժեքի ք 0.075-ի դեպքում ստացվում է

Շփման

աը անակ:

-

-

2-3

:

Կերամանրիչի կտրողառակի պարամետրերի հիմնավորումը խոտաբույսերմանուսցնելիս

ւ

1`

Ծոր՝քթի

Կատարելովմաթեմատիկականորոշ ձնափոխություններ,Ճ-ի բանաձնը

կստանա հետնյալ տեսքը.

/

63.

Լ

:

ԲՐԻ

-

յ

-

«ոսո քյե: քեշ | Հաա

դ

ոչ

աա,

(618)

-

Քանի որ ճնշման կորստի մեծությունը զգալիորեն կախված է անկյան մեծությունից,նույն ձնովորոշվում է 8-ի արժեքը.

-

|

ստացվումէ.

լ

մմթ

քւ 22» դա

Թթ»

/2Թ5տ 7- Ի665 6-3-ք»:

:

Լ.

ՆԶՀ--|

Օգտվելով Կո-Փ(Ձ) արտահայտությունից ն տեղափոխական արա-

է,

ք,

ՃՀ-3.95

Առաջարկվող կերամանրիչմեքենան նախատեսված է կոպիտ ն նոր հնձվածխոտաբույսերի մանրացմանհամար: Այս պարագրաֆում ուսումնասիրումենք նոր հնձված խոտաբույսերի մարնրացման գործընթացը:

Խոտաբույսեր մանրացնող կտրող դանակի ձեի ն պարամետրերի հիմնավորումըկատարվում է` հաշվի առնելովերկու կարնորպահանջ. կերի մաքուր կտրում՝ բացառելովհյութանջատումը, նվազագույնէներգետիկականծախսումներիապահովում: Բնական է, որ մեքենայի արտադրողականությունը նույնպես կարնոր պարամետը է, սակայն նրա մեծացումը չպետք է իրականացվի մշակվող հումքի որակական ցուցանիշներիանկման հաշվին: Առաջադրված պահանջները բավարարելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել դանակի պտտման արագությունն ու կտրող սայրի երկրաչափական ձնը ն դանակներիթիվը` պտտման տվյալ հարթության մեջ, որն իր հերթինկանխորոշում է կտրտվողնյութի մատուցման մեծությունը: Նվազագույն էներգետիկականծախսումներովնյութի կտրում ապահովելու գործումկարնոր նշանակությունունի կտրմանռեժիմիճիշտ ընտրությունը: Սայրով կտրման ռեժիմները երեքն են. կտրում հատումով, կտրում առանց սահումի ն կտրում սահումով: Հատումով կտրման էներգետիկական ծախսումներըառավելագույնն են, քանի որ դրա գործընթացնիրականանում է բարձր արագությանտակ՝ մեծ կինետիկականէներգիայով:Ներկա հիմնախնդիրների լուծման համար կտրման լավագույնը սահումով ընթացող ռեժիմն է, որի դեպքում սայրի վրա նորմալ հակազդման բացարձակ արագությունների միջն կազմած ծ անկյունը պետք է բավարարի ծ Հ Փ պայմանը (Փ -ն շփման անկյունն է սայրի ն կտրվողճյութի միջն): ընդունելով կտրման սահումով վ ռեժիմը` կտրո Հիմք ք կտրող Վ իմը հետազոտենք -

-

ձր սայրի երնրաչափանան կտրման գործակցի որոշման` ակադեմիկոսներ Հայտնի են

սահումով

Գորյաչկինի ն Վ.Ա. Ժելիգովսկու եղանակները: Համաձայն Վ.Պ. Գորյաչկինի, սահումի գործակիցըբնորոշվում է կտրող սայրի կինեմատիկական իսկ ըստ Վ.Ա. Ժելիգովսկու` այդ գործակիցըբնորոշվում է պարամետրերով, սայրի վրայով մասնիկի հարաբերականն սայրի տեղափոխականշարժումներով: Այսպես, ըստ Վ.Պ. Գորյաչկինի սահումի գործակիցը` 6-ը, դաճակի սայրի շարժման բացարձակ արագության շոշափող բաղադրիչի 7.) հարաՎ.Պ.

բերությունն է նորմալ բաղադրիչին` ՃՄղ,այսինքն

ՔՀ.

որի

մեծությունը,

ի, որով իրականացվում է մաքուր կտրում, փոքը էներգետիկականծախսումնե-

սահումներում: րով տատաճվում է Համաձայն Վ.Ա. Ժելիգովսկու` սահումի գործակիցը դանակի սայրի վրայով նյութի հարաբերական տեղափոխությանհարաբերությունն է բացարձակ տեղափոխությանմեծությանը(նկ. 6.5): Հիշյալ երկու եղանակներիցմեր առաջադրվածխնդրի լուծման ճպատակով համապատասխան հիմնավորվածությամբընտրություն կատարելու նպատակով,կատարենքդրանց համեմատական վերլուծությունը: Համաձայն Վ.Ա. Ժելիգովսկու մեթոդիկայի ն օգտվելով նկ. 6.5-ից, կարող ենք գրել |150). ք

Հ

-

Եկ.

ճլ

ճ.5.

Սահումը գործակցիհաշվարկային սխեման(ըստ Վ.Ա. Ժելիգովակու)

բ

-

ե.

ՏոՇ-շ)

համաձայն նկ. 6.5 -ի Մ, 7,

Հ-Է,

մ

չ

ուստի 6լ- էքծօ05Փ Ն

ար

-Տ1ոՓ:

Գյուղատնտեսականմշակաբույսերի կտրման ժամանակ պողպատի 0.8 սահմաններում շփման գործակիցը տատանվում է էջջ

հետ

-

385), ուստի ՏոՓ (Փ 22 |59|: նճ-82-83: Հ

-

-

0.37

-

0.62, օօտՓ

-

-

0.93

-

0.79, իսկ

Վ.Պ.Գորյաչկինի տարբերակովկարող ենք գրել

Ճշ

բ

-

6-8

ա:42

ո

որտեղից` ծ 81 - 82՝: Այսպիսով, վերլուծված տարբերակներովհաստատվել է, որ պասիվ գործողության(ինչպես դիտարկումէ Վ.Ա. լի դեպքում սահումի գործակցի հետ կապվա կա ղանակով: հարմարության` ըստ հաշվարկել հավասարապես, Նյութի կտրումը ռոտացիոն կերամանրիչում,ուղղաձիգ մատուցման դեպքում, հնարավոր է իրականանադանակի կտրող սայրի ցանկացած կետում, ուստի սայրի կորությունըպետքէ լինի այնպիսին, որ անկախ նյութի ն սայրի փոխազդեցությանկետից` սայրի ամբողջ երկարությամբ ապահովվի սահումով կտրում: Առաջադրվածպայմանը բավարարելուհամար անհրան նորմալի միջն ժեշտ է, որ սայրի բոլոր կետերում շառավիղ վեկտորի (7 հաստատուն Այդ անկյունը (օ) (նկ. 6.6): կազմված անկյունը` Օ-ն, լինի 90-Ի հետ ուստի, օրինաչափությյամբ, կապված է ծ անկյան (նկ. 6.5) օ. անկյան այդ նան 175: օ. որ Ապացուցենք կարող ենք գրել` արժեքը իրոք ապահովում է նյութի սահքը կտրող սայրի երկայնքով: ն Դիտարկենք այդ տարբերակը: Այդ նպատակովընդունենք, որ նյութի է սայրի հանդիպման ԽԼ կետում ճյութը գտնվում անկայուն հավասարակշռության դիրքում`կսահի կամ չի սահի: Նշված պայմանի դեպքում նյութը տեղափոխվումէ շրջագծային արագության` Փ-ի ուղղությամբ, ճրան հակառակ ուղղված ղիմակայումէ շփմանԻ ուժը: -

Արոաէ Ժելիգովակին) րորրը րր

վր

-

-

-

--

ւ

էլ

2աիի

ԵՈ

.

455, կորի հավասաՕգտվելով 17 Հ ռ Հ52 պայմանից, ընդունելով զ. րումը կստանա առավել պարզ տեսք. ԷՀ լցՇ: (6.23) Ստացված հավասարումը իրենից ներկայացնում է լոգարիթմական սպիրալ: Հ

ծ.4. Դանակի կտրողեզրի երկրաչափականպարամետրերի

հիմնավորումը

Ս

ա

աԱ հարման վոր ոլժային սխեմաները

կողմից, Բ

բ

ազան մնի

Մյուս ուժի նորմալ բաղադրիչից ԲՏոօ, առաջացած ԲՏլոցէք շփման ուժը խոչընդոտում է ԲՇօտւ շոշափող բաղադրիչին, որը ձգտում է

սահեցնել նյութը սայրի շոշափողի ուղղությամբ: Նյութի սահումով կտրման համար անհրաժեշտ է ապահովել. ԻՇօ50» ԻՏլոզէջջպայմանը,որտեղիցստացվում է օէջօ. Հ էջջ, կամ գ Հ90-: Այսպիսով, եթե սայրին տանք այնպիսի կորություն, որի ցանկացած կետում զ Հ 90 525, կամ օ-ի փոփոխման տիրույթի սահմաններում ընտրենք ցանկացածարժեք, ապա կապահովենքնյութի կտրումսահումով:

(6.22)

-

-

զկ արի նրգրե րԹ Համաձայն 6.6բ-ի Հետազոտենք

գ.

-

ՇՕոտէ

կորի

մա

Ջ ,

որտեղ թ-ն կորի ՛ շոշափողի կազմած անկյունն է 2 -երի առանցքիդրական ու հ ետ: թ)կորին)» Լ ո Դեկարտյան կռորղինատականհամակարգում ՐԳ րոշենք

կոորդինատները նէջք

ու ան են -ի որոշման արտահայտությունը՝ Փ0-Ջ: .

Համաձայն նկ. 6.6բ-ի կարելի է գրել. 7

մեծությունները 7 -ը ՃՇ

ն 4-ը

ածանցելովըստ

-1պՏՎոՍ,7Հ-ՏԼՈՆ

Հ

Հ

զ

:

ոտովն որոշել 5 Փ է. -ի, այսինքն ատ 7օօՏվ, 7

ն 4

--

որ

ւ

,

Ր

՛.

,

1ՇՕՏՄ,

Հ

Ք» ԻՒ0

«(ն

Տոլ

.

Կատարելովորոշ մաթեմատիկական է. ձնեափոխություններ,ստացվում

ա-ՔՄ

պո ՒՐԸ06Մ ԱՄԻ

ՒՇօՏՄ-Տո/Մ

ինտեգրելուցհետո՝

Է7605կ7 ԽԴ)Ւ՛ՇօՏԱ- Տու Ւ

-

Ւ-ԻՔՄ

ոք, որտեղից -Օ-ՉԺլքոմՄ. ԵԼ2 -

Ւ

Դանակի սրման անկյան մեծության օպտիմալացմանվերաբերյալ կատարվել են թե՛ տեսական, թե՛ գիտափորձնական երկարատն հետազոտություններ` սկսած Վ.Պ. Գորյաչկինից մինչն մեր օրերը: Նշենք, որ սրման անկյան լավարկման խնդիրը ի սկզբանե կապված է եղել ցողունի մաքուր՝ առանց ճմլման կտրման հետ, ապահովելով ճան կտրման հնարավորին չափ նվազագույն դիմադրություն: Նշենք նան, որ ցողունի կտրման տեխնոլոգիականորակըն ծախսված էներգիանորոշակի կախվածությանմեջ են: Կտրման գործընթացը,որպես դաճակի կտրող սայրի ն ցողունիփոխազդեցության խնդիր, բավական բարդ է ն այդ է պատճառը, որ հարցը մինչն հիմա էլ ուսումնասիրվումէ: Կտրման գործընթացիուսումնասիրություններըսկսվել են գիտափորձնական հետազոտություններով ն հասել են բավական լուրջ հաջողությունների, ստացված տվյալները եղել են բավարար ճշտության, սակայն այդ անկյան ն արտաքին գործոնների կապի մաթեմատիկականարտահայտությունները ունեցել են էմպիրիկբճույթ, որովանհնար է բացահայտել կտրման` որպես ղինամիկականգործընթացիիրական էությունը: Կտրող ապարատների կատարելագործմանգիտական հիմունքներն առաջին անգամ մշակվել են ակադեմիկոս Վ.Պ. Գորյաչկինի կողմից |70): Նշվում է, որ սահումով շարժումը հեշտացնումէ կտրման գործընթացըն հատումով կտրման համեմատությամբզգալիորեն փոքրացնումէ դանակի վրա առաջացած ուժերը: Կտրման տեսության վերաբերյալ հսկայական է Վ.Պ.Գորյաչկինի ներդրումը: Տեսականորեն հաստատվեց, որ սահումով կտրման ժամանակ նորմալ ուժի մեծությունը, որը անհրաժեշտ է կտրման համար,փոքրանումէ: Առաջին անգամ, ինչպես նշվեց վերնում, Գորյաչկինն է ձնակերպել սահումի գործակցի հասկացությունը, որը իրենից ներկայացնում է սայրի արագությանշոշափող Պն նորմալՄը բաղադրիչներիհարաբերությունը. ՞

ջ,

----Հի

յ,

,

որտեղ4 -ն սահումի անկյունն է: Կտրման տեսությանհետագա զարգացումըկապված է Վ.Պ.Գորյաչկինի աշակերտներին հետնորդներիանվան հետ` Վ.Ա.Ժելիգովսկի, Ե.Ս.Գուտյար

164, Ֆ.Հայնդրիխս (Բ.Էաոմոշհտջ 174, ՎԿլոտ ԸՄ: .|176|, Ի.Ֆ.Վասիլենկո |63), Ա.ՅուԻշլինսկի |70յ, Թ.Փ.Եգորովա |69), Ե.Ս.Բոսոյ 49), Յու.Ֆ.Նովիկով |128), ԱՊ.Թարվերդյան (163), Ռ.Կոնիգեր (Խ.Թծուջօթ) 11491,Կ.Շուլցե (Ճ.ՏօհսԼշ6) |178), Ն.Ի.Դրոզդով |68), Ն.Ե.Ռեզնիկ |148, 1491, Կլաուս Դոբլեր (Է1ոստԾօԵԼ6ո)|175) ն շատ ուրիշներ: ԶարգացնելովՎ.Պ. Գորյաչկինի կտրմանտեսության հիմնականդրույթները, Վ.Ա. Ժելիգովսկինկապ հաստատեցսայրով նյութիվրա նորմալճնշման, շոշափող ուժի, կտրման խորության ն դանակի շոշափող ուղղությամբ տեղափոխության միջն: Հիմք ընդունելով իր հետազոտություններիարդյունքները, Վ.Ա. Ժելիգովսկինուղղումմտցրեցսահումի գործակցիհասկացությանմեջ.

րոէ

5:

-

-

-

-

-

-

ղունել սրմանանկյան (օր) մեծության փոփոխություններըէ̀ջ. տր 190սրօ05Փ, որտեղիցսրման անկյան անհրաժեշտ մեծությունը կորոշվի հետնյալ արտահայտությամբ. -

Ընդունելով Փ

որտեղ 5. -ն նյութի տեղաշարժն է սայրի վրայով, Տ, --ն՝ նյութի բացարձակ տեղափոխությունը: Գյուղատնտեսական բույսերի կտրման տեսական ու պրակտիկ խնդիրների լուծման տեսակետից բավական լուրջ ներդրում ունի Ն.Ե. Ռեզնիկը: Ի տարբերություն նախկին հետազոտությունների,այդ թվում Վ.Պ. Գորյաչկինի ն ՎԱ. Ժելիգովսկու, Ն.Ե. Ռեզնիկը կտրման գործընթացումհաշվի է առնում անկյան սրման կինեմատիկականտրանսֆորմացիան ն դանակի սայրի թեքման անկյան ազդեցությունը կտրման գործընթացիվրա ն տարբերակում է կտրման երեք դեպք` նորմալ, թեք ն սահումով: Հետագայում տրվում են այդ երեք ձների համեմատականգնահատականը: Հիմք ընդունելով ձեռքի գերանդու գործողության սկզբունքային տարբերությունն ու առավելություններըհայտնի կտրող ապարատների համեմատությամբ, մեր երկարատն հետազոտությունների,արդյունքում մշակել ն առաջարկել ենք ներդնել արտադրության մեջ գերանդու սկզբունքով աշխատող ռոտացիոն կտրող ապարատների մի ընտանիք: Բացահայտվել է, որ լավագույն սկզբունքը թեք-շեղադիր սահումով կտրումն է: Ի ւտտարբերություն մինչն այժմ կատարվածհետազոտություններիկտրող ապարատների մշակումների հիմքում պարտադիր ընդունում ենք ճրբացողուն ն հաստացողուն գյուղատնտեսականբույսերի մորֆոլոգիական,անատոմիական,ֆիզիկատեխնոլոգիական, մեխանիկականհատկությունները|163): Այստեղ անհրաժեշտենք համարում նշել մի շատ կարնոր տվյալի մասին, որը վերաբերում է սահումի 6 -12: ։ գործակցիլավարկված մեծության տատաճմման սահմանմներին՝ Քանի որ կերամանըիչներիզգալի մասում օգտագործված է անհենարան կտրման սկզքունքը, ուստի, առաջարկում ենք թեք-շեղ սահումով կտրման ժամանակ կրիտիկական արագությունը վերցնել 3 մ/վ սահմաններում: Ընդ որում, թեք-շեղ կտրման համար սայրի լավարկված անկյուններնեն. սայրի թեքության անկյունը՝ 20 255, 855 (սայրի ն ցողունի երկայնական շեղ կտրման անկյունը` 80 առանցքի միջն կազմվածանկյունը), 85515" |163): ռահումի անկյունը՝ 80530 -

Աշխատանքի ժամանակ դանակի սրման անկյունը ենթարկվում է կինեմատիկական տրանսֆորմացիայի (ճտ) ն անկախ սայրի կորության ձնից կտրվող նյութի սահքը սայրի վրա այնպիսին է, որ բացարձակ տեղափոխուէ տվյալ կետում նորմալից շփման անկյան տակ շեղված թյունը ստանում հակազդմանհամազորի ուղղություն: Վերջին հանգամանքը թույլ է տալիս ըն-

6.5.

-

ր

-

ՀՋ՝տր/605Փ:

է

305, Օրոր 255, ստացվում Օյ -

-

285:

Հատումովկտրմանօպտիմալարագությունըն դիմադրությունը

Ուղղաձիգ մատուցումով կերամանրիչների մեջ նյութը (խոտ, ծղոտ) կտրվում է երկայնական առանցքինուղղահայաց հատումով կամ սահումով: Այս ուղղությամբ կատարված հետազոտություններըթույլ են տալիս, որպես էներգախնայող ն մաքուր կտրում ապահովող կտրման ռեժիմ առաջարկտրումը:Ընդ որում, ինչպես նշվելէ գրականությանմեջ, սահուկել 10 սահմաններում: մի գործակցի օպտիմալ արժեքը տատանվում է Տ Հարվածով կտրելու գործընթացըդեոնս վերջնականապես չի բացահայտված: Նշենքնան, որ վերջին 10-ամյա կամ քայքայման մեխանիկայի ինտենսիվ օգտագործումը գյուղատնտեսական բույսերի կտրման բանող օրգանների պարամետրերիօպտիմալացման հարցում ն ցողունների կառուցվածքի ու ֆիզիկատեխնոլոգիականհատկությունների մասին ձեռք բերված առավել հավաստի տվյալները հիմք են տալիս նորովի` ժամանակակից առաջընթացին համահունչ, դիտարկել կտրման գործընթացը: Կտրման դիմադրության նվազագույնի բերման ն մաքուր կտրում ապահովելու հարցը դիտարկելիսառանձնահատուկ ուշադրություն ւվետք է դարձնել կտրման արագությանը: Այս ուղղությամբ կատարված հետազոտուհաստատվածէ, որ դանակի արագությանհիմնավորման ժամաթյուններով նակ անպայմանպարտադիրէ հաշվի առնել նյութի մեջ լարումների ալիքների արագության մեծությունը, այն հաշվով, որ կտրման ժամանակ ունենան տեղական ն ընդհանուր փոքր դեֆորմացիաներ: Չպահպանելով վերը նշված պայմանները կտրման դիմադրությունը զգալիորեն կաճի կհանգեցնի էներգածախսումների ավելացմանը: Դինամիկական բեռնվածության կիրառման պարագայում մարմնի մեջ առաջանում են լարումներ (սեղմման ու սահքի) ն դեֆորմացիայի երկայնական ու լայնական տատանման ալիքներ: Դիտարկենք առաջադրված խնդրի վերլուծությունը դեֆորմացիայի երկայնական ու լայնական ուղղությամբ, նախապես հաշվի առնելով նան հետնյալ դրույթները: Մեր հետազոտություններով հաստատված է, որ դանակի սրման ձնից զգալիորեն կախված են թե՛' կտրման դիմադրությունը, թե'

սահումով

Հ

-

դրույթների

գիտատեխնիկական

տարածման

ն

Բույսերի ցողունների համար արմատատակ արտահայտությունը է 1-ի, ուստի` ձգտում

գործընթացիտեխնոլոգիական որակը: Դանակի սրման երեք ձներից` երկ-

կողմանի, վերնից ներքնից, ռոտացիոն կերամանրիչների համար լավագույնը ներքեից սրումն է, ուստի սույն տեսական հետազոտությունները իրականացվել սրման այդ ձնի վրա (նկ. 6.8): Պլաստիկ ալիքների տեղափոխությունը դանակի մակերնույթի ուղղությամբ՝ Ս(0 Պոո(Բչ)եուստի նրա համապատասխանարագությունըկլինի. ն

են

ՀՀ:

7(0----՞Հ

6,

ԼՂ 27

(6.24)

,

որտեղ Ճ(ծ -ն մասնիկի պլաստիկ տեղափոխության արագությունն է: Պլաստիկ ալիքնեի տարածման արագություն` որոշվում

ո,-

"

հերթին արտահայտվում է

իր լ

Լ-Ք,

է

հայտնի բանաձնով, որտեղ նյութի խտության (թ) փոփոխու-

բրո

թյունն ԹՀ:

զԺ

,

հայտնի բանաձնով.

նույնպես

Ր, Լ

ոստի, ստացվում է.

ի"ճ.20. 46,

ւ,

-

(625)

Քօ

|-ոյ,

«օօ. ԳՏ,

յ--

Օօ

գրամի շոշափողի թեքության անկյան տանգենսն է, բացի այդ՝

Օա

Ղշփ

ջ

ի».

Ք5ք.

46,

|ի|------Հ-

(6.26)

Վերջին արտահայտություններում թց -ն նյութի խտությունն է մինչն դեֆորմացիան, 8,-ն՝ հարաբերական ծավալային դեֆորմացիան` 6-ՔՒՏյԻՏշ» գժ Ժ,ՀՕՒԺ, -նԺժ-------յ դա բզվարում-դեֆորմացիա»դինամկկա

Ծ

Լ--ԺՃ/ԿՃ/Խ--»

Նկ. 6.7 Սաքսվել-Ֆոխտի ճնափոխվածմեխանիկականմոդելի սխեման

Հաշվի առնելով վերջին արտահայտությունը, պլաստիկ դիֆորմացիայի ալիքների ճակատի տարածման արագությունը կլինի |լ68).

յ

Օս

------լ

(6.27)

Բ.

Հետազոտություններովհաստատված է բույսերի ցողունների անատոմամորֆոլոգիականբարդ կառուցվածքը, որոշակի ն օրինաչափ փոփոխվող Հաստատված է նան, որ ցողունների կտրման գործընթացը պարամետրերով: է պլաստիկ ն մածուցիկ դեֆորմացիաններով, առաձգական, ուղեկցվում ուստի, կտրման գործընթացնուսումնասիրելիս պետք է հիմք ընդունել հաշվարկային այն մոդելը, որտեղ հաշվի են առնվում նշված երեք դեֆորմաէ օգտվել Մաքսվել-Ֆոխտի ցիանները: Տվյալ դեպքում նպատակահարմար 6.7): (նկ. մոդելից ձնափոխված մեխանիկական

Հ

՝

|

թվ Հ

Մ, եՋՁ

9 9 ՁԷ--Հ՛

Տոչ|

|«

լով

..Վ..

Ո

7Դ դչՂ

ՄԼ

Պ-՞

աա99:

--

կ

Ծ4

ք, Ճ-ն

՛

դեֆորմացիայի ծավալային մոդուլն է, հ արվածի ծի ժամանակ: ժամանակ Հաշվի առնելով

նան

բ Հ

րաի

օ

-ն՝

լարումը առաձգական ալիքից Ք

առաձգականության

-ն

մոդուլն է, Պուասոնի գործակիցը, (6.26) արտահայտությանինտեգրումից որոշվումէ դանակի շարժմանթույլատրելիարագությունը՝ Խ

-ն`

..0«2վ-ի1 շք

հաշվարկային սխեման գործընթացի

Նկ. 68. Ցողունի կտրման

որտեղ

»ՎՆ,0-

:

Համաձայն բերված մեխանիկականմողելի.

ԺՀՕլ՛՞շ, (6.28) Ժառ» Ժ, շե (6.29) որտեղԺ -ն գումարայինլարումնէ, օչ-0՝ լարումըսողքի դեֆորմացիայից, 7, -0՝ Մ, -ը` դեֆորմացիայի շփման լարումը (կախված շփման դեֆորմացիայից), արագությունը,է--ն՝ դեֆորմացիայիտնողությունը,Ծա -ն՝ առաձգականլարումը:

Ունենք

գործակիցնէ

ժ-Ճ,'ծյ,

ր

Ն-վ

իսկ

Հ

Խ.: Պէ (որտեղ` Խչ

-ն

մածուցիկության

Բ, -0՝ սահքի գործակիցը (Ն/մ3)):

մ

ՏեղադրելովԺսն Մյուս կողմից.

չչ

մեծությունները(6.28) հավասարմանմեջ ստացվում է. օ()- Խ:8 Խմ: (6.30)

(6.31) (6.32)

օ(Ս-Ծա(Ս-Քճա,

Հ(Ս-ՔՐՒՏաՏՏՐՒՑ,,

4Ռ- 8 Է, ւճ,

ն

ոօ()-Է-օ(ՌԽյ4(Ռ-5.7.

որտեղ

ո

-ը

ռելակսացիայիժամանակնէ,

|

ք

Ծ,()Հ օյօ

իջ

Կտրման ժամանակդեֆորմացիայիարագությունը մեծ է, հետնաբար այն կարելի է ընդունել հաստատուն` ջ:() Մ, շօոջէ: Օգտագործելովայդ պայմանըն ինտեգրելով(6.34) արտահայտությունը, ստացվումէ. -

օ(Ռ-

անճիյ "

ՃՈ Ւոն,2-Ճ,

՞

ՀԽ

Ւու (-

ԾՆ)Հօ.օ7 -

հոռրանոի | ս

ախ

(6.36)

Այժմ որոշենք 7՛լչ

յօ

ն

արագությունների

(6.38)

Ղ0

ո

Ղ5

Յո»Ավ

Մշչ արագություններիմեծությունները.

ՇՕՏՓ ւ ՀԻՏԷ--Ը---, թ(շ956ԷՋ Տո. 20) Տո(2 2օ) 6...

օշ

ՏՕ

-

-

-օօ5(0Փ) ճ1Ի"2-Ք,1-օ" --| " ՀԵՐ-Ր--» Տլո( 6 2օ)

(6.39)

--

Է

'

որոշման սխեման

ա)

Նն. ճ.10. Ցողունիկտրմանուժի Ք,7 կախվածությունըդանակի շարժման

9()Լարումներիուղղությամբ ցողունի դեֆորմացիայի

ք,

արագությունից Մ,

ուստի՝

6.9.

--

1-6

-

.-

Նկ.

(6.37)

ՀՎ

-Հ

/

|

`

:

ԻնտեգրմանՇ գործակիցը որոշվում է սկզբնականպայմանից. է- 0, Ծ(0) Ծը, ց որտեղ սկզբնականլարումն է հարվածի սկզբում. ՇՀօց- ոմ,|Թ-էլ: ՏեղադրելովՕ-ի արժեքը (6.35)-ի մեջ ստացվում է լարման վերջնական ֆունկցիան` կախված ժամանակից.

-ք

1-6"

ՀՎ

-

(6.35)

ԻՐՈ":

Հ

է»վ

Հ

-

6.6"

ճերքնի նիստի համար`

(6:34)

.

-

(6.33)

:

Համատեղլուծելուց ստացվումէ.

Օգտվելով հաշվարկային սխեմայից (նկ. 6.9) ստացված (6.36) հավասաբումը դանակիվերին ն ճերքնի նիստերիվրա առաջացած լարումներիհամար կընդունեն հետեյալ համապատասխան տեսքերը. վերիննիստի համար՝

՞»

Թ

ՇՕՏՓ

թե

Է

գիադ.ի | '

"Բ

Ն

(6.40)

ախ" ՝

որտեղ Մո(8) Մո(0/ե, Մդ(0 -ն դանակի շարժման արագությունն է բույսի լայնական հարթության մեջ, ճը-6՝ բույսի միջինտրամագիծը: Դանակի արագությունը որոշվում է արդեն հայտնի արտահայտությունից` ի -

դ

1/2

(-ոՀի-ա ( ԼԲի-Շր

շ

ը

Շց

շ

2(4ԷՅ/Օ

"լ

»

լ

(641)

որտեղ Մ/Շ-ն սկզբնական արագությունն է, Քց--ն` սկզբնականճնշումը, հ(ծ դանակի տեղափոխությունը,Շց, Շլ ն Շշ -ը գործակիցներ են,

Շ»- Ճ(ՒՑօ)

Շ-

-ն`

ասաչ"ճ|

Արո

"

«Մ

Շշ

Բ-ը դանակի անկյունը,

-ը՝

ոռ

ն |

ոով |

գօ) /

Ս1-/2ց/Ք ուլու

զ.

-ն՝

դանակի սրման

համապատաս-

ն ոշ-ը

բունի

Բլդ

Բ,

.) ու Շ0Տ(Ը:-Է

շո -7(

օ1-օ

29)"

«Բ-ի»Մերը) տ

(բ

ՇՕՏ

ո

Էո(Բ-ք,

Բ.

-ք

ւյլ Հեյ1Շ

ոն

պո(ռ

Մ

-

ո.

բ, բկօո" Է

ք.-7. "

ի

(6.42)

րը

1-6"

-

|Ր

Կ.

, -ջ

Ց.

Խ-Խյդ" քյյօ056յ Ն

2,

Հ

ոք

չոն։եի | հերոս

շ

"

Նշ»

(6.43)

«

կամ

«0Վ160գօ-087(:| Ճ,ւ(6- Ճ,|

1-«"

եգիպտացորենիցողունների սահքի շփման գործակիցը` էքց 0.4 -0.5(Փ22 Ք 35 Ն/4մշ, Պուասոնի գործակիցը` 275), դ դեֆորմացիայիմոդուլը` դ մ կոնտակտային լարումը՝ Ժ 14ԽՀ0.0080.04, կրիտիկական ուժը` 70- 80 Ն, մածուցիկության գործակիցը` ԽԻ, 0.3 Ն'վ/մմ՛, 38 ՄՊա 20,5 Ն/մմշ,ամրության սահմանը`օ, սահքի գործակիցը` Ք, լթ -

քայքայող

--

Հ

կտրման 18Ն/մմ չ

-

-

-

Հ

Վերը նշված տվյալների համար ստացվել են կտրման ուժի (Եղ) ն դանակի շարժման արագության(7ղլ) միջն նկ. 6.10 -ում բերված գրաֆիկական կապը: Բերված տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Բլ ֆունկցիան ունի թույլ ինտենսիվության հակադարձ համեմատական

ՉԸ ապ:

Նշենք, ռր այս տվյալները միանգամայն համապատասխան են մեր կողմից իրականացված գիտափորձանական հետազոտություններով ստացված տվյալներին,որոնք կատարվել են ճոճանակային հատիչի վրա: Տեսական ն գիտափորձնականճանապարհով ստացված տվյալների տարբերու772 -ը: թյունը չի գերազանցում առավելագույնը` Հճ .6.

--

Լ

-Է

7000մՄ- : Ընդունել ենք

705100:

-

-Խ(Հթոց|Ե ւո"(6-ԽԱվլ-Հ"|լ

-

-

|)

ն հաշվի առնելովդաճակի սրման Կատարելով որոշ ձեափոխություններ անկյան օպտիմալացված մեծությունը, որն ապահովում է ցողունի կտրման 90 20, ստացվում է. դիմադրության նվազագույնմեծություն |164|՝զ «

2-6.

լայնությամբշերտի համար: Այսինքն,

-

Խոնորոն զանգվածները: յսպիսով, բդարակի համար կստանանք. ն Քշղուժերի թ.ր

-

-

,

ւն

Նար» ԷԶ

ն Աոա գանական կախված մեխն Ահական

ական

`

բույսի միջն շփման գռրծակիցն է, բերված զանգվածը, 77»:

Ստացված արտահայտությունը (6.44) ունիվերսալ է ն կարելի է օգտագործել կախված համար, բույս ուժը որոշելու իզիկական, տ ոլոգիակա ն դանակի շարժման թույլատրելի արամեխանիկական հատկություններից գությունից: Բերվում է լուծման օրինակ հետնյալ առաջադրված պայմանների համար: Քանի որ մշակաբույսերի տրամագծերը, ինչպես նան նույն դաշտում դրանց ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները տատանվում են լայն սահմաններում, ուստի հաշվարկվող մեծությունների միջինացված արժեքներ 100 մմ հաստությամբ ն 70 մմ ստանալու համար մենք որոշել ենք հ

Լի (ոջ չօ650)::

(644

իտար

Ունեմ մա մկոպիտ մեւտոեղե Ունիվերսալման տրերի հեւմը հիմնավորումը կերերըհարվածով մանրացնելիս

Տեսական հետազոտությունների նպատակն է որոշել ուղիղ դանակի նց դեպքում հ դեպքումկ կապահովվի երի մանրացման կերի րաց լավագույն պարամետրերը, որոնց որակը, մեքենայի բարձրը արտադրողականությունը ն գործընթացի փոքր էներգատարությունը: Կտրող դանակիօպտիմալպարամետրերըորոշվելեն հիմնականումհոծ մարմնի մեխանիկայի դրույթների օգնությամբ: Բայց ակնհայտ է, որ բույսերի ցողունների կտրտման ժամանակ պետք է հաշվի առնվեն նյութի վարքի ն Հետնաբար,բուսականցողունի կտրտման, կիրառվողուժի կախվածությունները:

ջարդման, մանրացման ժամանակ պետք է հաշվի առնել իրական ֆիզիկա-

մեխանիկականհատկությունները: Այս պարագրաֆում բույսի ցողունը դիտվել է որպես առաձգականմածուցիկ-պլաստիկնյութ ն դեֆորմացիաների ու լարումների կախվածության օրինաչափությունները որոշելուհամարընտրվելէ Բինգամիմոդելը(նկ.6.11)(45):

Դանակի աշխատանքային մակերեսների վրա լարումների բաշխման օրինաչափություններըորոշելու ճպատակով կտրման համար ընդունենք մոդելը (նկ. 6.12). հնտնյալ հաշվարկային

Բ,

շ21

ՀՃ/'ԻԾ

Ծ

5.

Ք, աոա

ՀԻ

-«-ծ-

Մ

,

Նկ. 6.11. Դեֆորմացիաների ն լարումների կախվածությանհաշվարկային մոդել. 4-բնութացրում է նյութի առաձգական հատկությունը (դեֆորմացիան), 2-նկարագրումէ շփման դեֆորմացիան,3-բնութագրումէ նյութի մածուցիկությանհատկությունը(դեֆորմացիան) Ք

Օօ

տ

երը

Քա)

երբժՀԺյ,

ԺՀԵԽՏ,

Ժըչ

Ժ»

(6.45)

որտեղ Ժ -ն իրական լարումն է կտրտվող բույսի ցողունի վրա,77-ն՝ նյութի առաձգականության մոդուլը, օյ -ը՝ լարման հոսունության սահմանը միաժամանակ ցողունի սեղմման ն ձգման ժամանակ, 8 -ը՝ բույսի ցողունի կտրտման գոտու հարաբերական դեֆորմացիան,44 -ն` համեմատականությանգործա3. 0 մած ը տ կիցը ժաման ժամանակիցկախված մածուցիկությանգործակիցն

ԱՀ-Ի:

`

-ն

է,

առաձգականության մոդուլը), /-ն՝ կտրտման ժամանակը: Օգտագործելովհարաբերականդեֆորմացիայի(6) ն նյութի դեֆորմածություն ե համ Ը/9կախվածությունը ՀՕ. դեպքի ցիայի (: ՏՊ.Ծ,6» արագութ) յչ5 համար այիարագության Ր7/չ) կա Ք-ն՝

ստացգել

Ի

"լթ ի

օօ ՀԵԺԽԵ

ճ

ճւ

ԻԺ

(6.46)

հ

Ինտեգրելով (6.46) դիֆերենցիալ հավասարումը շ--ի նկատմամբ ն օգտագործելով սկզբնական պայմանները, երբ / Հ». -»-օ, դեպքի համար ստացվել է. Ծ-Ժ

որտեղ յ

-ն

հ

ՀԺ

ՀԺ

Դ

հ

ն

-6.

ՎԵՄ Հ

ռելաքսացիոն(դինամիկ)լարումն է:

8/7

)

(6.47)

Նկ. 6.12. Դանակի աշխատանքայինմակերեսներիվրա լարումներիբաշխման որոշելու հաշվարկային մոդել օրինաչափությունները

Հաշվիառնելովխնդրի լուծման մաթեմատիկականբարդությունները,

այն պարզեցնելունպատակովընդունվել են որոշ ենթադրություններ(հիպոբեզներ), որոնց օգտագործումը չի կարող էական ազդեցություն ունենալ արդյունքի ճշտությանվրա: Լարումների բաշխումը դանակի տեղամասերումընդունված է հավասարաչափ: Ցողունի նյութի ն դանակի շփման գործակիցը կախված դանակի ճնամ բանա հետնյալ էմպիրիկ ՈԶ. ընդունված որոշել հետն

Արո

Ց

Փ-

Փու

է

03:0.7(Լ4027)):

(6:48)

միջավայրի դեպքում ընդունվել է, որ Առաձգական-մածուցիկ-պլաստիկ կտրտման ժամանակ առաջանում են ռելաքսացիոն (դինամիկ) լարումներ (6): Կտրտման ընթացքումդանակըհաղթահարում է ցողունի կոշտ պատերի ն դրանց միացված փափուկ գործվածքի թելիկների դիմադրությունները: Թելիկները միաժամանակ ծռվում ն կտրտվում են: Դանակի շարժման արագությանմեծացման հետ մեծանում են ինչպես կոշտ պատերի, այնպես էլ գործվածքիտրորման(խտացման)դիմադրությունները:Հետնաբար, դանակի շարժմանարագությունիցէ կախված յ-ի մեծությունը: Ենթադրվում է, որ ավելցուկային ճնշումը մածուցիկ միջավայրում բոլոր ուղղություններովտարածվումէ հավասարաչափ,իսկ ճնշման առավելագույն արժեքները կախված են դեֆորմացիայիարագությունից: Բուսական ցողունի կտրտման դիմադրության ուժը հորիզոնական ուղղությամբորոշվում է հետնյալ բանաձնով.

Հհ

որտեղ`

բ,

ՀԽ,

Ի,

Ի

«լ

թ.ՀԵ

(6.49)

խոն»,ձե, .

ՇՕՏԱ

ծ

ՊՈ

5,

Հե

փ

եռ

|օՏոցժեյ,

(6.50)

«եռ

՝

ղանակի լայնությունն է, 9,, օչ 6: ն օ-ը՝ լարումներըտեղամասերում, որոնք որոշվում են (6.47) բանաձնի օգնությամբ. բ ---օօ50,

Մ-ն

կտրտման արագություննէ,

Հաշվի առնելով, որ

չչ

չ-

(6-2,3,4),

(6.51)

տեղամասերիկոորդինատները:

-ն՝

չ.

ջ

(6.52)

(չ-- Ն2,3,4), ՇՕՏ7/ աար

ստացվել են լարումների որոշման արտահայտությունները,որոնք ուժերի բանաձների (6.50) մեջ տեղաղրելուց ն ինտեգրելուցհետո ստացվել են Ե.,, Բ... Բ, Իզ, մեծություններիճշանակությունները:Այնուհետն, օգտվելով (6.49) արտահայտությունից, ստացվել է դիմադրությանուժի մեծությունըկտրտման

ժամանակ. ք,

Հ

բջ

Զլ

բթ

|

քոլ

(

Շ0Տ..՛

-----6057/ «Ըշոա»յ) «:շ-ՓիոութՀՑՐաշի քոչ ծօլ 605(7-՛)չմո սոշի, Բայի տո) քոյ ճո ՔՐ» 2-Ք4/Թ1|Լ, բոջխւագր-ժոռշքիացիյին» բջ

բջ

Զշ

Էջ Թորա 0)

փեռլոՓ»4Ծ.

օ05(7-

քր

մՄ

ցյպոՓ-Ի---օ05711-

-

-

Փոք

ՓՎԾ.ռ. ՛

|

իԼԻՏ չն ՅՈԹԿԾ

Ի

ՀՁ

Ձ

բբ

87օ05)|1--Հ--օօՏ7Ա-6 էճլ

"ՀՑ

(654)

|Լ:

042»:

-ԸԶԷ| ծճ

-ի նվազագույնպայմանից՝

շք, Տլո(.ց

կամ

Է

Փ)Ըշ

Է

օտ

է

որոշվել

(6.55)

ԱՀ,

ՓՀԸլՏՈո2(այՎ Փ)օօ54-0,

(6.56)

1--ք2-6057/ 6057՛ -

"

որտեղ` ճլ .

Հ

Ժ.ճ.

օօ5»(7 - Փ),

ճշ

-

Ճ)՛օ057

ճ7

1-6

Ր42

Այսպիսով, (6,56) բանաձնիօգնությամբ կարելի է որոշել դանակի ծայրի սրմանանկյան (ճշ) օպտիմալմեծությունը: Քանի որ ցողունը կտրվում է ղանակի հարվածի միջոցով, հետնաբար, դինամիկականլարումները կարելի է որոշել հաշվարկելով հարվածի ժամաճակ ցողունի դինամիկականտեղափոռխությունը (նկ. 6.13): Նկ. 6.13-ում ծ,(1) -ն ցողունի տեղափոխություննէ հարվածի ժամանակ, ծոա-նց̀ողունի մակերնույթիվրա տրորման դեֆորմացիայի մեծությունը,///7ր` հարվածի ժամանակ ալիքի տարածման հարթությունը, «148 -ն՝ ալիքի տարածմանազատ մակերնույթիհարթությունը: Դինամիկ տեղափոխության ժամանակ ցողունը ձեռք է բերում Ֆ(չ)

ճ

մ"

տեղամասերում` հաշվարկվել է կտրտման համար ամբողջ (1, -.4ո 7 42. 1:65 նր)մեծությունը.

4, ՀԵհօօ5)4Ծ.ռլ ա.

Հ

176057

մ.) առանձին

աշխատանքի

բելՑո(օ օ) 1-Ճաչչկլ.շ-Բոթ«»լ հոլ :

'

ԸՕՏ6

քւաակ-«-«յիս "եռ -օիոնչԹՀթրաթի ա

.

արագություն:

Դինամիկ ուժի մեծությունը դանակի ցանկացած կետում որոշելու դամար օգտվել ենք հետնյալ արտահայտությունից`

(7 -).)

որտեղ ժ,(2)

0-օն)4-204Յ5-5

ՔԱՆԱ)-օղ2).422Խ4-Ճ-ՋԹ-,

«5

Լ

Որոշելովկտրտման վրա ծախսվածաշխատանքը( 4 -

Տո

-

Հաաա աթադիրանՀԶ,

Եհօ057ՎԾ.

«46.

Ի

ոռ

.- 57605 օօ5(7Փ)Տ1ո

Դանակի ծայրի սրման անկյան օպտիմալ մեծությունը (8-6չ)

ծ -ն

բ

Տո

«-050

օգ

ՀԵվվոջծ,

թ,

հլ,

օշ

վոքճ ժե,

ՀԵ

Ի

6.57

-ը ղիճամիկական լարումն է դանակի «՛ կետում, ք -ն՝ ուժի բերման հեռավորությունը, 4 -ն՝ դաճակի ն ցողունի փոխազղեցությանմակերեսը,ք-ն` ցողունի ճյութի խտությունը, 7-ը՝ դանակիգծային արագությունը 2 կետում, 7 -ն՝ ցողունի կտրման արագությունը, ծ,(է) -ն` հարվածի ժամամակ ցողունի տեղափոխությունը: Ցողունի առավելագույն տեղափոխությունըորոշվել է հիշյալ արտահայտություններով.

ոճ

0)-ծ..00)Հէօ:

ո.

ի, Ե|, 110--9

6.58 տ

/

--Վզթ

ռարմար է օգտագործել նոր մշակված հորիզոնական պտտվող հարթ դանակովմեքենա: ճ8

Ճ

Գվ Է

Բ

՝

2/Գ--

շ

Ի,`

Շեն

-

լէ,

ել.

Է

-Օվ ` Տ--

Է

-

Դիտարկեցինք կոպիտ կերերի ցողունների սահումով կտրտելու ն հարվածով ջարղելու գործընթացներնառանձին-առանձին: Այստեղ փորձ է արվում դիտարկել ցողունի մանրացման նշված երկու տեխնոլոգիական գործընթացները միաժամանակ|53): Կոպիտկերերը ջարդոտելովմանրացնելուհամար ամենաարդյունավետը համարվում է կտրումըերկարությամբտեղափոխելով:Այդ ընտրությունըպայմանավորված է նրանով, որ այս ռեժիմը համարվումէ մյուս երկու ռեժիմների (հատումով ն սահումով) վրադրման արդյունք (նկ. 6.14): Երբ է 0-ի, տեղի է ունենում հատում, նորմալ ճնշումից շոշափող բաղադրիչը` ՒՆ 0, իսկ շփման ուժն աճում է մինչն առավելագույն նշանակությունը` Է, երբ ծ Հ Փ (որտեղ Փ -ն ղաճակին ցողունի միջն շփման անկյունն է ն առաջանում է շոշափող ուժ, ինչը (ւպաստումէ կտրմանըփոքր նորմալ ճնշումով (ԷՍ, որն իր հերթինհանգեցնում Լ դանակիկտրող եզրիկետերիարագության ցանկալիփոքրացմանը):

ճ8

ԲԲ

ՀԿ

Հ

Է

Բյ"

Է

Ունիվերսալ մանըիչը պարամետրերի հիմնավորումըկոսյիտ կերերը Մ. ջարդոտումովմանրացնելիս

Հ

Է

5)

Էշ

Ի. Մ:

զե

|

'

ա

ն»...

6.7.

հ

Նկ. Հարվածիժամանակցողունի դինամիկտեղափոխության ճաշվարկմանմոդել 6.13.

որտեղ ճշ -ն ցողունի տրամագիծնէ, Ֆ-ն ստացվել է 77

72-ն ալիքի

ա

լ

6 -ից,

տարածման արազությունն է, Օ-ն` ցողունի ճյութի սահքի մոդուլը, 75-ն՝ ցողունի կտրտման արագությունը: Հետնաբար, ոճա

ու

«ԽՆ)-

Ա-Ի) բ -7

թէլլ

Բանաձնում

գծային արագության) տնյալ բանաձնով.

ոշ

(-,)(7

թեմ

(0

ուծ

:

օ

ջր

ոլ ն

:

`

է

(6.60)

լՀՕ1,

Հավ

(5:

2:

մեծությունը որոշվել

ճւ

որտեղ Հ -ը դանակիպ տտման առան ցքից մինչե մինչնծայրը եղած հեռավորու թյունն է: Դանակի ծայրում ոշ»: ուժը որոշվել այս |

ոճ

-

է

բանաձնով. 2144թ-Եի ՖԽ (

ՈՅշ

)՛

.

(661)

Դանակի հարվածիժամանակ,ցողունի կտրտման պայմանըկլինի` թ Լոն ՛ (662) թ »-ը ցողունիկտրտմանուժն է, որը որոշվում (6.53) բաճաձեի օգնությամբ: է Հետազոտությունճերը հիմնավորում են, որ գյուղացիական ն ֆերմերային տճտեսություններում կոպիտ կերերի մանրացման համար նպատակա-

՛

Նն. 6.14. Սայրով կտրմանռեժիմների սխեման

՛

Կտրման գործընթացիվերլուծության արդյունքում հիմնավորվել է, որ յողունի հատման ժամանակ(Հ 0) նորմալ ճնշումը (Հ, հանդիսանալով ճիգի ազդման արդյունք, պետք է լինի այնպիսին, որպեսզի այդ դեպքում առաջայած լարվածությունը գերազանցի նյութի ամրության սահմանը: Երկրորդ ռեժիմի ժամանակՀ Հ Փ, նյութի կտրման համար պահանջվող ճիգը (Էն Ի) նույնպես պետք է նյութում ստեղծի ջարդոտվելու համար ցողունի ամրության մեծ լարվածություն: է, որ այդ դեպքում կստանանք Ին-ից նշանակալիփոքը նորմալ ճնշում՝ Ինքանի որ ԻՍ ԻՍ605Փ: Կտրման երրորդռեժիմըպիտանի չէ ցողունի մանրմանտվյալ տեխնոլոգիայի համար, քանի որ այդ դեպքում կտրումը կատարվում է լրիվ սահքի ռեժիմով, որը կարող է հանգեցնել նյութի ճվազագույն ջարդոտման կամ բոլորովինչջարդռտման: Հաշվի առնելով ցողունի լարվածադեֆորմացիոնվիճակը ն կտրատման ժամաճակ դեֆորմացիայիէներգետիկական ցուցանիշները՝ է աճկյան օպտիմալ նշանակությանորոշման նպատակովդիտարկենքցոդունիկտրման-ջար-

Հ

սահմանից

Բնական

Հ

դոտման գործընթացի վրա ազդող արտաքին գործոնները` դանակի պարամետրերը ն նրա աշխատանքիկինեմատիկականռեժիմները: Ջարդոտման դեֆորմացիայի հետ տեդական դեֆորմացիայի համատեղման լրիվ պոտենցիալէներգիանկլինի. Ա» ԽԵ, (6.63) որտեղ ԼԼ, -ն ցողունի երկայնական թելիկներիտեղականձգման ու սեղմման պոտենցիալ էներգիան է, Լջ -ն՝ ջարդոտումից կտրվածքի ուրվագծի ծռման պոտենցիալ էներգիան, որը պայմանավորված է իրար վրա երկայնական

թելիկներիճնշումով.

ող7

11 2

2:

12րմ.

լ

թ1

-ջ

Լ-1 ՒմՓ: |

օո

Է -ն ցողունի նյութի առաձգականությանմոդուլն է, Ծ -ն՝ գլանային կոշտությունը, Խ -ն՝ ծոող մոմենտը, ւ ն դ -ը՝ ցողունի շառավիղները ջարդոտումիցառաջ ն հետո, 6 -ն` բերված հաստությունը, 5 -ը՝ հարաբերական դեֆորմացիան: Պոտենցիալ էներգիաների ինտեգրալներըհաշվարկելու համար 8, ոն ոլ-ը արտահայտենքՓ -ով: Ըստ հաշվարկայինսխեմայի (նկ. 6.15) կարելիէ գրել.

ող

որտեղ 4գ

-ճԱՈ-

-ն (1-1)

Ւ

ժջ 4ցժօ ՕՀՎՈՃՏ (5

կտրվածքիշրջադարձի անկյունն

-ն՝ կետերի շոշափող ն շառավղային տեղափոխությունները, որոնք սն Փ գտնվումեն ցողունիլայնական կտրվածքիմիջին մակերեսին:

Հաշվի առնելով(6.66)-ից մզ -ի նշանակությունըն

չ

Ւ

,

«Տ

գջ

աման Նկ.

ճ.15.

Դեֆորմա, ֆորմացիայի

«ռն

(49

4գՓ

-Հ--

Ը լ

7,

ծով

--շ | է

Է(,..,

ՇՕՏ-

ընդունե-

(6.68)

2)

|

ըստ հետ-

(6.69) անտեսելովերկրորդ

ն

Փ- հատո 2Փ: 2-մավմթ)օօ5՞

(6.70)

1լրշչանակություննե (6.63)

լ Լ.

ո

ռրրոթլ ատ

20):

ս

ծշ

որտեղ Ս

-ն

4Փ: (6.71)

. գ24: ։ լ2:Ճօ: մՓ`

(-Սխոշօ, ԹԻ ծ՛ք

(6.72)

Պուասոնի գործակիցն է:

Ինտեգրելով(6.72) հավասարումը,ստացվել է.

հաշվարկայի6

ա-ն

Ջարդոտվելուց հետո ցողունի հավասարակշոությանպայմանից հետեոր դեֆորմացիայիպոտենցիալ էներգիան պետք է ձգտի նվազագույնի.

բ)

Փ--35ս Տո

վում է,

ենցիալ մանէ էնե էներգիայի պոտենցիալ որոշման

նան

|

Տո

-|2՛-օ)օօ5Փ-

«ՀԼ Ը-

ո

ա) երկայնական ուղղությամբ ջարդոտմանտարրական գոտու համար, Ք) լայնական ուղղությամբջարդոտմանտարրականգոտու համար

,

ժա

որտեղ ք -ն կորի ընթացիկշառավիղն է: Ընդունելով Փ ն ս -ն որպես փոքր մեծություններ կարգիփոքր մեծությունները,ստանում ենք.

չեզոք շերտ Ի/2

4Փ

արտահայտություննընդունել է հետնյալ տեսքը.

լ

Ե

Վ»

Հարաբերականդեֆորմացիայի մեծությունը կարելի է որոշել նյալ արտահայտության.

ն

Հաշվի առնելով (6.70)-ից ն (6.68)-ից

թ Ս

Հ.

---»-ոռ

:

՛

չեզոք առանցք

է. ցվել

ՕՀ ---,

ստացվել

(6.65) է:

(6.67)

-7ժց,

՛

(6.64)

,

(6.66)

ՃՏչմխ-ԸՅՆ,

ով

որտեղս

1 1

լովՃմտ -0,

մօ.

շռ

«ա-Վլ Տի

Ը, Ը օօ5Փ)թ-Հ ՇՕՏՓ-Հ

ս-ՇՕՊԻԸյՀ(Ը,

Շ0Տ

Հ

Շչ «6:

`

ւկ-սխո2Փ:(6.73)

Ինտեգրման հաստատունները որոշվում սՀ0,

երբ Փ-0,

շ»

25,

3/2». ն

Ը-Շ-Օ-Կ»ՇչՀՇ,-0:

այդ

դեպքում ստացվում է.

.

Այսպիսով, դեֆորմացիայի լրիվ ամենափոքրընշանակությունը,երբ.

(1-Ե՛ ) խոշ2օ: 25323

(6.74)

:

|

որոշելու համար օգտագործվել է հետնյալկախվածությունը. -

ճ. օ

:

-

կ

Ս

-

ծ Թ

թօ20:

(6.75)

Տեղադրելով (6.74)-ից -ի նշանակությունը (6.71) հավասարման մեջ, ստացվում է պոտենցիալ էներգիայի արտահայտությունը, որը համապատասխանում է ցողունիկայուն հավասարակշռությանպայմանին.

ի» | ջո») 35"

Ո-|Փ-Ն)Ք|11-

1-.2

ՄՈԼՀՏԹԻ ԱՈ ի»-Եշկթ) «Ոշ

բ

վ

(6.77)

ծ

Ք

Ք

Ունենք

աան81

0/2)

(678)

ՀՀար,

Ք -իյո

Ա

Հ

կամ

ՍԹ

ոդ

Թ

Ի

շքթմիսդ-""

(6.79)-ից որոշելով կորության 1/թ մեծությունը, կարելի է օգնությամբհաշվարկել ոո» -ը (երբ Փ 0).

որտեղ դեֆորմացիան է ջարդոտվելու ժամանակ (6.80), Փար -ը՝ տրորման դեֆորմացիան: Փտրմեծությունը որոշել ենք Հերցի հավասարումից. Թ

օւ

ՀԱ-Եթ21

Ի

Թ,»

|

ՀԼԿ.

6.84 ԹՈԴ

յռ

որտեղ ոչ

-ը ցողունի միջին շառավիղն է հարվածի կիրառման տեղում: Այսպիսով,գումարայինդեֆորմացիայիմեծությունը կլինի.

ա"Ա-Ս (

ատէ

)

տԽւ

ԱՀԱ.

Զ1Ռ1-231Ք2

ծ72-

16178

(6.85)

յո

որտեղք-ն որոշվում է (6.79) արտահայտությունից կախված Ք, -ից: Այսպիսով, հաշվի առնելով (6.82) ն (6.85) հավասարումները, դինամիլ յական ն գործակցի գործ ճշան ն կլինի ճի. նշանակությունը ւ վ-

Մ

0-2):

Ր

.Ք. Սս դիմ- Ճրո"էա -

-

-

ջ2/1-տ1թ2

մ

-

Ք

իսկ ցողունի կտրման դինամիկականուժը՝

(6.75)-ի

(6.83)

Օջ Է Փտր»

ՕՕստՀ

աջ -ն

ճոչ

քառիկդ-ԸԵ:կ Իո» Ք,-ծ

-

Հարվածի տեղում

(6.77) ն (6.78) արտահայտություններից ստացվում է.

2ծ-

(6.82)

,

-

որտեղ Իստ-ը ստատիկական բեռնվածություննէ:

Ց

ՄԺստ

Մոտ-նճ ղանակի հարվածի արագությունն է կտրման ժամանակ, Փսս-ը՝ ստատիկականգումարային դեֆորմացիան ստատիկականուժի կիրառման քստ մք, ո ը՝ բերված զանգվածը, լ ը՝ բույսի զանգվա-ը՝ ոշ

6.76 ԲԺ

Ծռող մոմենտի ն կորության միջն կախվածությանհաստատման համար օգտագործվել է ընդհանրացվածուժերի ն ընդհանրացվածկոորդինատների վերաբերյալԼագրանժի տեսությունը. շտ

-

:

ս

Կտրման դինամիկական ուժի (դ) որոշման համար օգտագործվել է հետնյալ հայտնի արտահայտությունը. (6.81) թղ դ Բտ» որտե դինամիկական գործակից գործա է, րտեղԽղ-ն-ն դինամիկական

պոտենցիալ էներգիան կունենա

«-

-ն

սկզբնական պայմաններից`

0, երբՓ-0նդ,

Փ

են

Վ:

ւ

2 | ՏԹր-տՆ»2 թ

111.2): 724.

ՀԶ

,

|9/Ո-61122 Կտ.

ԱՏԵ

(6.86)

ստ

՛7

Վ----

2ք

|

ր,

Լ.

6. (6.87)

(6.87) հավասարումըվերլուծելու նպատակովայն ներկայացվածէ գրաֆիկական տեսքով` օգտագործելով եգիպտացորենիցողունի հետնյալ պարամետրերը.Ք 33,0 35,0 մՊա, Խ 0,04 0,07, ոլ 20 մմ, ծք 5 մմ, ստ 045 (նկ. 6.16): Հ

--

Հ

-

-

Հ

-

(6.80)

որտեղ Փջ -ն ջարդոտումիցտեղափոխություննէ:

5,

Յ0 Մ"

մ/վ

Նկ. 616 Դանակի արագության են համապատասխան կտրման ուժի գրաֆիկական օրինաչափությունները կախվածցողունի կորությանշառավղից (դանակիներգործությունից)

Կտրման գործընթացի հիմնական կինեմատիկականն էներգետիկական ցուցանիշները բնութագրվում են դանակի շարժման արագությունով ու կտրման ուժով, որոնք պայմանավորված են գլխավորապեսցողունների ն բույսերի մյուս օրգանների կառուցվածքի առանձնահատկություններովու

ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով: 6.6.

արդյունքները Գիտավփորճերի

Տեսական հետազոտություններիցստացված բանաձների հիման վրա կատարվել են կոնստրուկտորական հաշվարկներ, նախագծվելն պատրաստվել է ունիվերսալ կերամանրիչ մեքենա, որի ընդհանուր տեսքը բերված է նկ. 3.23 -ում:

Ինչպես վերնում հիշատակել ենք, առաջարկվող կերամանրիչի ունիվերսալությունը կայանում է նրաճում, որ չնայած այն հիմնականումնախատեսված է կոպիտ կերեր մանրացնելու համար, սակայն հաջողությամբ մանսիլոս, սենաժ ն խտացրած րացնում է ճան արմատապալարապտուղներ, կերեր: Գիտափորձերըկատարվել են երկու փուլով` նախնականն հիմնական: պայմանՆախնական գիտափորձերինպատակն է եղել լաբորատոր մերում նախ պարապրնթացով,հետո` ծանրաբեռնված, աշխատեցնել կերամանրիչի փորձարկվող նմուշը, վերհանել կառուցվածքային ն շահագործական թերությունները, շտկել ն մեքենան պատրաստել հիմնական գիտափորձերի համար: Հիմնական գիտափորձերինպատակն է ստուգել ն ճշտել տեսական հետազոտություններիցստացված արդյունքներըն որոշել այն կառուցվածպարամետրերը,որոնք տեսականորենչեն հետաքային ու շահագործական զոտվել:

Գիտափորձնական հետազոտությունները հնարավորություն կտան

հաստատել վերլուծականհետազոտություններիարդյունքներիհավաստիուարտահայտություններիճշտում: Այն թյունը ն կատարել մաթեմատիկական

վերլուծությունը տեխնոլոգիականգործընթացները,որոնց մաթեմատիկական դժվար է եղել, հաճախ նան անհնարին, գիտափորձնականհետազոտությունճերով հնարավորէ դարձել արտաքին գործոններին ելքային պարամետրերի արտահայտելէմպերիկ ֆունկցիաներով: փոխկապակցությունը Գիտափորձնական հետազոտություններովհնարավոր է նան հաստատել «Քայքայման մեխանիկայի» դրույթների կիրառման արդյունավետուբյունը ն ստեղծել ու վերջճականապես ճշտել կտրող դանակների երկրաչափականձնը, շարժման հետագծի անհրաժեշտ ձնի օգտագործմանհնարավոն, որ չափազանցկարնոր է, րությունը հարթ շարժվող կտրող ապարատներում էներգախնայող կտրող դանակներիսրվածքի լավագույն անկյունը: Փոքրաչափ, ունիվերսալ,էներգախնայողկերամանրիչներիգիտափորձճական հետազոտություններով հնարավոր է եղել ստանալ ուսումնասիրվող համակարգի էներգետիկականն տեխնոլոգիականբնութագրերը, որոնց առկայությունը չափազանց կարնոր է մեքենաների կոնստրուկտորականնաընտրելիս: խագծմանժամանակ համակարգիլավարկվածպարամետրերն Մանրացնող դանակներիլավագույն կառուցվածքային ու շահագործական պարամետրերը`դանակների ձնը, սրման անկյունը ն ռռտորի արագությունը, որոշելու ճպատակովերկու ձնի դանակներիգիտափորձերիժամաճակ անհրաժեշտ է եղել փոփոխել մանրացվող կերերի (խոտ, ծղոտ) խոնավությունը (ԽՃ), ռոտորի պտտման արագությունը (տ) ն դանակներիսրման անկյունը: Այնուհետն, ստացված տվյալները մշակվել ն կառուցվել են մանրացվածկերերի ֆրակցիոն կազմի, մեքենայի արտադրողականությանու էլեկտրաէներգիայիծախսի փոփոխությանօրինաչափություններիգրաֆիկները, որոնց մաճրակրկիտ վերլուծությունների հիման վրա որոշվել են պահանջվող պարամետրերիօպտիմալ մեծությունները |23):

Նախապես պարտադիրընդունելովընտրվածգործոններիանկախության պայմանը, հետազռտվող ռոտացիոն ունիվերսալ, փոքրաչափ կերամանրիչի գիտափորձերիպլանավորման համար ընտրվել են՝ կերի խոնավությունը (Ծ/բ), դանակիսրման անկյունը (օւ) ն ռոտորի պտտման արագությունը(Մո): Որպես օպտիմալացման պարամետրերընտրվել են երեքը` արտադրողականությունը (Օ), էլեկտրաէներգիայիծախսը (Վ.) ն մանրված կերի ֆրակցիոնկազմը(4): Գիտափորձերի նճպատակնէ եղել տարբեր խոնավության մանրացվող կոպիտ կերերի (խոտ, ծղոտ) ֆրակցիոն կազմի, մանրիչի արտադրողականության ն էներգետիկ ծախսերի հիման վրա ճշտել մանրացնող դանակների օպտիմալ ձնը (կոր, ուղիղ), սրման անկյունը, սրվածքի սեպաձնությանդիրքը (վերն, թե ներքն) ն պտտման արագությունը: Սուտքային ն ելքային մեծությունների ֆունկցիոնալ կապը բավական ծավալուն է ն պահանջում է կատարել մեծ քանակությամբտարաբնույթփորձեր: Դրանք կրճատելու ն նպատակասլաց հետազոտություններկատարելու նպատակովայստեղ նույնպես գիտափորձերըկատարվել են երկու փուլով: Առաջին փուլի նպատակն է եղել հիմնավորել ն որոշ պարամետրեր դուրս թողնելհիմնականհետազոտություններից: Գիտափորձերըկատարվել են մինչն 3026 խոնավությանխոտի ու ծղոտի մանրացմանհամար: Գիտափորձերիարդյունքները մշակելուց հետո կառուցվել են խոտի ու ծղոտի մանրվածքի ֆրակցիոն կազմի (4չ) փոփոխությանգրաֆիկներըկախված խոնավությունից(ԴԴ, 255 սրվածքի անկյունով ուղիղ ու կոր դաճակճերի տեսակից ն սրվածքի սեպաձնությանդիրքից մաղի առկայությամբ ու առանց 2850 պտ/րոպ: մաղի, որում ոոտորի պտուտաթվերըեղել են հաստատուն՝ ու Խոտի ծղոտի մանրվածքներիֆրակցիոն կազմիփոփոխությանգրեթե բոլոր գրաֆիկներիօրինաչափություններըցույց են տվել, որ խոնավության փոփոխության 14-30 96-ի սահմաններում համարյա ֆրակցիոն կազմերը չեն փոփոխվում:Դա նշանակում է, որ խոնավության այդ սահմանը էական ազհատկությունդեցություն չի ունեցել խոտի ու ծղոտի ֆիզիկամեխամճիկական ների վրա: Առաջին փուլի գիտափորձերի արդյունքների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ներքնից սրված կոր դանակի օգտագործման դեպքում ուղիղ դանակի համեմատությամբմանրիչի արտադրողականությունըբարձրանում է 8-10 22, իսկ էլեկտրաէներգիայի ծախսն իջնում՝ 20-25 26: Մակայն ինչպես վերնում էինք վերլուծել, կոր դանակներըխոտը, հատկապես ծղոտը մանրացճում են սահումով, մասնիկը երկարությամբ չեն ջարդոտում: Այդ գործողությունը հաջողությամբ է կատարում ուղիղ դանակը:Հետնաբար, առանց հաշվի առնելու հատկապես ներքնի սրվածքով կոր դանակի վերը ներկայացված տնտեսական դրական ցուցանիշները, երաշխավորում ենք կոպիտ կերեր մանրացնողմեքենայում օգտագործել ուղիղ դանակ: Նույն կերամանրիչում կոր դաճակն օգտագործել կանաչ խոտաբույսերըմաճրացնելիս:

սրվածքի լավագույն անկյունը, որի դեպքում մանրիչ մեքենայի արտադրողա162

կանությունը կհասնի առավելագույնի, էներգիայի ծախսը` ճվազագույնի ն միաժամանակ կերերի մանրվածքիֆրակցիոն կազմն ու մանրվածքի որակը կբավարարենզոռտեխնիկականպահանջները: Նկ. 6.17-ում բերված են դանակի սրվածքի անկյունից (Օդ) կախված խոտի մանրվածքիֆրակցիոն կազմի (4չ) փոփոխության օրինաչափությունների գրաֆիկները,իսկ նկ. 6.18-ում՝ ծղոտի: մ,«օ

2ՀԱՀ3

//

1ՀԺՀ2

:

ՅՀԺՀՏ »

`

ց»7

,

0:

ար

Նկ. 617 Խոտի մանրվածքի ֆրակցիոն կազմի (մյ) կախվածությունը ուղիղ դանակի սրվածքիանկյունից (ճ.)

մ,:ո

1ՀԺՀ2 օՆ

Փ

օ

2ՀժՀՅ

|

Փ

3ՀԱՀՏ ժ»1

`զ»5

զր

Նկ. 618 Ծղոտի մանրվածքիֆրակցիոն կազմի (մ) կախվածությունը ուղիղ դանակի սրվածքիանկյունից (6)

որակէ ստացվումդանակների25-35" սրվածքներիդեպքում. կազմն մանրվածքի

խոտի համար 1-2 սմ մասնիկներիքանակը կազմում է 25-33 72, 2-3 սմ մասնիկները՝33-34 92, 3-5 սմ մասնիկճները՝17-19 96, 5 սմ-ից մեծ մասնիկները՝ 15 92 ն շատ մանրացված՝ 1 սմ -ից փոքր մասնիկիքանակը կազմում է ընդամենը 6-7 94, ծղոտի համար 1-2 սմ մասնիկներիքանակը կազմում է 30-37 76, 2-3սմ մասնիկները՝30-32 02, 3-5 սմ մասնիկները18-20 92, 5 սմ-ից մեծ մասնիկները՝ ն շատ մանրացված` 1 սմ-ից փոքը մասնիկներիքանակը՝ կազմում է 7-10 օ ընդամենը 6-10 24: Սրվածքի անկյունը 25-355 սահմանից փոքրանալիս մանրացված մասնիկների քանակն ավելանում է, բայց երկարությամբցողունների ջարդոտվածությունը շատ է փոքրանում ն մանրացվածկերերի որակը զոռտեխնիկական պահանջներինչի բավարարում:Մրվածքիանկյունը նշված սահմանից բարձրանալիս աստիճանաբարֆրակցիոն կազմըվատանումէ, իսկ ըստ երկարության՝ մասնիկների ջարդոտվածությունըլավանում: Կերերի մանրացման համար առաջարկվող մեքենայի դանակների լավագույն սրվածքի անկյունը վերջնականապեսընտրելու համար անհրաժեշտ է ունենալ նան մեքենայի արտադրողականության ու էներգատարության վերաբերյալ տվյալներ: Գիտափորձերի տվյալների մշակման արդյունքների հիման վրա կառուցվել են ուղիղ դանակի համար Օ Ք(գ) ն Իկլ- Ե(օռդ)ֆունկցիաների գրաֆիկները խոտի ն ծղոտի մանրացմանդեպքում (նկ. 6.19 ն 6.20): -

հ

էլ,

|

կվտ.Ժ

զգ

-

0.0110

-

ա

Հ

զ,

կգ/ժ

«Վ

գ

4001---ԸՐՎ,-

ՈՀՀ|

Հ ,

Լ

Հ

Օյ"

Նկ. 6.19. Կերմանըիչ մեքենայի արտադրողականությունը (Օ) կախված ուղիղ դանակի սրվածքի անկյունից (ճ). 1. ծղոտ մանրացնելիս,2, լխոտ մանրացնելիս

0.0100

0.0090

՛

0.0070

0.0060

3-՛

0.0080 |

(

«Արծ

Նկ. 6.20 Կերմանրիչ մեքենայի էլեկտրաէներգիայիտեսակարարծախսը ( ո) կայված ուղիղ դանակի սրվածքի անկյունից (ճւ). 1. ծղոտ մանրացնելիս,2. խոտ մանրացնել -

Նկ. 6.19-ում բերված գրաֆիկիցշատ ցայտուն երնում է, որ երկու տեսակի կերերի (խոտ, ծղոտ) մանրացմանդեպքում էլ դանակի սրվածքի անկյան մեծացման համապատասխանարտադրողականություննընկնում է, հատկապես խոտի մանրացմանժամանակ: Երկու տեսակիկերերի մանրացմանդեպքում էլ արտադրողականության նվազումըբացատրվում է նրանով,որ որքան սրվածքի անկյունը մեծանում է, այնքան դանակը մեծ մակերեսովէ հարվածում կերային զանգվածին ն կերային հյուսվածքների կտրտումը որոշ չափով վերածվում է տրորման ու ճմլման ն այդ վիճակի կերը ուշ է դուրս գալիս մեքենայի բունկեր-խցիկից: Հատկապեսխոտի մանրացմանարտադրողականության փոքրությունը նե համեմատաբարավելի ինտենսիվ նվազումը բացատրվում է նրանով, որ խոտի ոչ սնամեջ ցողունների հյուսվածքների կտրտման դիմադրությունն ավելի մեծ է, քան ծղոտի սնամեջցողունների: Նկ. 6.20-ում բերված գրաֆիկից ցայտուն երնում է, որ երկու տեսակի կերերի (նոտ, ծղոտ) մանրացմանդեպքում էլ դանակի սրվածքի անկյան մեծացմանըհամապատասխանէլեկտրական էներգիայի տեսակարարծախսը մեծանում

է, դարձյալ հատկապես խոտի մանրացման ժամանակ: Հասկանալի է, որ երկու տեսակի կերերի մանրացմանդեպքումէլեկտրական էներգիայիծախսի մեծացումը պայմանավորվածէ դանակիսրվածքի անկյան մեծացմանըհամապատասխան մանրացվող զանգվածին դանակը մեծ մակերեսով հարվածելու դիմադրությանուժի մեծացումով:Ինչ վերաբեմեծ րում է խոտի մանրացմանվրա էլեկտրական էներգիայի համեմատաբար

կտրման համար մեծ վածքների Գիտափորձերի օգնությամբ

ծախսին,

ապա

այստեղ նույնպես

պատճառը խոտի

ուժ

ոչ

սնամեջ ցողունների

պահանջելուհետնանքնէ:

ստացված գրաֆիկների վերլուծությունը ամենալավագույնանկյունը գտնըվում է 25-355-ի սահմաններում,որովհետնդանակիսրվածքի 25-35--ի դեպքէ անասնաբուում խոտի ու ծղոտի ֆրակցիոն կազմը համապատասխանում նշանակալի ծական պահանջներին, մեքենայի արտադրողականությունը բարձը է լինում` 350-430կգ/ժ, էլեկտրական էնեգիայի ծախսը ցածը՝ 0.00700.0085 կՎտ.ժ/կգ: է տալիս, որ, իրոք, դանակի սրվածքի

ցույց

ճԶ.

փորժարկումներիարդյունքները Արտադրական

ստուգել կատարելաԱրտադրականփորձարկումների գործված ն հիմնավորվածպարամետրերովկերամանրիչ մեքենայի աշխատունակությունը երկարատն շահագործման ընթացքում, վեր հանել կառուցվածքային ու շահագործական բնույթի թերությունները ն շտկել: Միաժահիմնամանակ անհրաժեշտ է եղել որոշել մեքենայի տեխնիկատնտեսական վորման բոլոր անհրաժեշտ հաշվարկներիելակետային ցուցանիշները՝սպասարկող անձնակազմի քանակը (մարդ), փաստացի ժամային ու հերթափո(կգ/ժ, կգ/հերթ), էլեկտրական էներխային արտադրողականությունները ( կՎտ ժ/կգ): ծախսը տեսակարար գիայի Փորձարկումները կատարվել են Հայկական գյուղատնհտեսականակադեմիայի Բալահովիտի ուսումնական տնտեսության անասնապահականֆերմայի կերամշակմանտեղամասում: Փորձերի արդյունքները մշակելուց հետո ստացվել են. -ըստ ժամաչափումների հերթափոխային 7 ժամը ծախսվել է. մաքուր աշխատանքիկատարմանվրա՝ ՛1չ 3,2 ժ, օժանդակ գործողություններիկատարման ն ընդմիջմանվրա՝ Դշ - 1,6 ժ, մեթջենայիտեխնիկականսպասարկման գործողությունների կատարման վրա` ՛1, 0,8 ժ, մեքենան աշխատանքի 0,4 ժ, տեխնիկական անսարքությանպաճախապատրաստմանվրա՝ սչ րապուրդի վերացման վրա` ՛1ւյ 0,6 ժ, կազմակերպչականպատճառներով ւ՛րլ 0,4Ժ արապուրդի վրա` պարապուր վխոտ մանրացնելիս՝Օյխ»360կգ/ժ, արտադրողականությունը ցիկլային ծղոտ մանրացնելիս՝Օլ 420 կգ/ժ, հերթափոխային արտադրողականությունըխոտ մանրացնելիս՝ կգ/հերթ, Օրի 1150 կգ/հերթ,ծղոտ մանրացնելիս՝ Օոչ1340 մանրացհերթափոխայինժամային արտադրողականությունըխոտ ան նելիս՝ Օյխ- 164 կգ/ժ, ծղոտ մանրացնելիս՝Օ,յ-- 190 կգ/ժ. էլեկտրական էներգիայի ծախսը հերթափոխիմեկ ժամվա համար. խոտ մանրացնելիս՝0,0183 կՎտժ/կգ, ծղոտմանրացնելիս՝0,158 կՎտժ/կգ, տեխնոլոգիականսպասարկմանգործակիցը՝Բ. 0,8, տեխնոլոգիականգործընթացի հուսալիության գործակիցը՝Խու 0,76: ճպատակն է

Ստացված տվյալները ցույց են տալիս, որ առաջարկված կերամանրիչի տեխնիկականտվյալները բավական բարձր են: Մեքենայի տնտեսական արդյունավետությանհաշվարկները կատարեեն խոտի ու ծղոտի միջին լու համար որպես ելակետային տվյալներ Օո-1245 կգ/հերթ, էլեկտրական հերթափոխային արտադրողականությունը՝ ծախսը միջին հերթափոխային էներգիայիօրական համաձայն՝ 0.0087 կՎտժ/կգ, սպասարկող անձնակազմը՝2 բանվոր:

ընտրվել արտադրողական

6.10.

(Ունիվերսալկերամանրիչիտեխնիկատնտեսական ցուցանիշները

Ներկայումս մեր հանրապետությունումկոպիտ կերեր մանրացնողփոքրաչափ մեքեցա գոյություն չունի: Կոպիտ կերերըմանրացնելու համար համեմատաբար խոշոր ֆերմերային տնտեսությռւններում օգտագործում են արտադրվող ԱԼՐԽ-3ՕԵ մեքենան: Առաջարկվող մեքենայի տնտեսական ցուցանիշները համեմատվել են այդ մեքենայի հետ: Տնտեսական հաշվարկներ կամետարելու համար աղյուսակ 6.1-ում բերված են առաջարկվողն ՄՒԽ-3Օ5 քենայի տեխնիկականբնութագրական(ելակետային) տվյալները: Առաջարկված մեքենայի տնտեսականարդյունավետությունը որոշվելէ ընդհանուր ն տեսակարարկապիտալ ներդրումներիչափերով, շահագործական ծախսերի ձեռքի աշխատանքի տնտեսումով, կապիփոփոխությունով,

տալ լե ժամկետութ ներդրումների փոհատուցման որ կերամանրիչի ներդրումը գոյություն ունեցող 11 -3Օ308

Հ)ծ

-

-

-

0,4Ժ,

-`

-

-

-

-

Հ

Ելակետային տվյալների

անվանումը

| Արտադրողականությունը,տ/ժ

Հերթափոխայինփաստացի արտադրողականությունը,տ/հերթ

| Էլեկտրաշարժիչիհզորությունը, կՎտ.

-

--

քենայի

Աղյուսակ 6.1

-

-

մե

համեմատությամբփոքը է ն միջին ֆերմերային տնտեսություններիաճնասնապահականֆերմաների համար տնտեսապես արդյունավետկլինի:

տեսակարար | Էլեկտրաէներգիայի ծախսը, ԱՎտ.ժ/տ 5 | Ջանգվա անգվածը,կգ

գ

| Սպասարկողանձնակազմը,մարդ 7 | Գինը, դրամ

Մեքենաները

ՔՈՂԸ|Խորառաջարկվո

3,50 11,17

0,39 1,245

|

,

,

672168

99000

`|

-

Աղյուսակ 6.2 Ցուցանիշների անվանումը

Հ/թ

ՉափիԶՈՇ-Մեքենաները միավոր) | Նոր 3ՕՔ |

մեքենա

| Հերթափոխայինարտադրողականությունը | տհտերթ| 11,17 |

| Հերթափոխի միջին ժամային

արտադրողականությունը

տ/ժ

| Հերթափոխիժամանակի օգտագործման

| Տեխնիկականսպասարկմանգործակիցը

| Տեխնոլոգիականգործընթացի

հուսալիության գործակիցը 6 | Էլեկտրականէներգիայի տեսակարար

ծախսը

: ՂԻ ահագործական ծախսերը Ե

չ

գործակիցը

օ2

կվտ-Ժ/ 778 տ

:

աի ա դր

ո:

Նոր մեքենայով կոպիտ կերերը մանրացնելիս շահագործական ծախսեկազմում են 348 դը/տ, իսկ գոյություն ունեցող111 -3ՕԵ5մեքենայով ման1461 նոր մեքենայով կատակարնոր աշխատանքը դր/տ: Այդ շատ րացնելիս՝ են 1113 դը/տ-ով,այսինքն՝ մոտ փոքրանում ծախսերը րելիս շահագործական ծախսերիիջեցումըկազմումէ 76970: 4,2 անգամ:Շահագործական Նոր մեքենայի ներդրումովտարեկան տնտեսվումէ 240281 դրամ, իսկ փոխհատուցմանժամկետը կազմում է մոտ 6 ամիս: են Շահագործականն տնտեսական ամփոփվածցուցանիշներըբերված աղյուսակ 6.2-ում:

րը

6.11.

Եզրակացություններն գործնականառաջարկություններ

լ. Հանրապետության գյուղացիական ն ֆերմերային անասնապահական տնտեսությունների արտադրական գործունեության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ կոպիտ կերերի առկա մանրիչներըբարձը արտադրողական են, էներգատար ու մետաղատար, դրանց շահագործումըհանգեցնումէ շահութաբերությանմակարդակիկտրուկ նվազման ն բճականաբար փոքրածավալ, էներգախնայողունիվերսալ կերամանրիչներիմշակման խնդիրը հրատապ է

արդիական: 2. Հիմք ընդունելով ցողունի սահումով կտրման գործընթացիւսպահովումը սայրի երկարությամբ,սահումի գործակցի 6-8 մեծությամբ, կերամանրիչի նվազագույն էներգետիկականծախսումներստանալու համար անհրա-

ու

ժեշտ է դանակի կտրող եզրը ձնավորել լոգարիթմական սպիրալի կորով, իյ25նմ սկզբնական շառավղով ն 15մ/վշրջագծային արագությամբ: 3. Մշակված է ցողունի երկայնական ճեղքումով կտրտման օպտիմալ արագության ն համապատասխան դիմադրության ուժի որոշման հաշվարկի տեսություն, ստացված են համապատասխան հավասարումներ, որոնցում

անր, Ննտր փորի լենի տվյալ բույսի ցողունում պլաստիկ դեֆորմաէ առնված

հա

դանա

արժման

արագության

մեծության

սահմանա-

որը

ցիաների ալիքների տարածման արագությունից: 4. Տարբեր անկյունների (օլ-15, 25, 35, 45, 555) տակ սրված կոր ն ուղիղ դանակների գիտափորձերիարդյունքների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մինչն 3026 խոնավությամբ կոպիտ կերեր մանրացնելիս կոր դանակների օգտագործման դեպքում արտադրողականությունըբարձրանում է 8-1092 -ով, իսկ էներգիայի ծախսը փոքրանում է 20-2596 -ով, լավանում է ֆրակցիոն կազմը, քանի որ կոր դանակները մասնիկները մանրացնում են սահումով: Սակայն այս դեպքում մասնիկները երկարությամբ չեն ջարդոտվում (դա հատկապես շատ վատ է ծղոտի դեպքում), ն մանրված կերի որակը չի համա-

ա ուինԼաստի, կոր մարն աատակաիարմ է աաաործեն մանրացվող Ստացված օրինաչափությունները ար

պատակահարմար

5.

օգտագործել

կանաչ

խոտաբույսեր

հաստատում

մանրաց

ս:

են, որ

կերի խոնավությունիցկախված` 30-4096»-ով իջնում է մեքենայի արտադրոմոտ 100-120 կգ/ժ): ղականությունը (30276 խոնավության դեպքում՝ Մանրիչի արտադրողականությունն առանց մաղի օգտագործման դեպէ այսպես. խոտ մանրացնելիս թում մաղելու համեմատռությամբ աճում 40-90կգ/ժ, ծղոտ մանրացնելիս՝ 35-80 կգ/ժ: Այդ դեպքում ֆրակցիոն կազմի 4020-ն է բավարարումանասնաբուծական պահանջներին (խոշոր ֆրակցիան ավելանումէ մոտ 1072-ով): Մանրացվողկերի խոնավության աճի դեպքում աճում է նան էներգիայի ծախսը, ըստ որում, մաղի առկայությամբ նույն խոնավության կերի մանրացման դեպքում էներգիայի ծախսը մոտ 50 կՎտ.ժ ավելի է ստացվում, քան առանց մաղի: 6. Կոպիտ կերերի մանրացման համար նպատակահարմար է մանրիչ մեքենայում օգտագործել նան ուղիղ դանակ, որի սրվածքը լինի ներքնից ն առանց մաղի: Այդ դեպքում ստացվում է անասնաբուծական պահանջներին համապատասխան կերերի հատիկաչափական կազմ, լավագույն որակ, առավելագույն արտադրողականություն ն էլեկտրաէներգիայի նվազագույն ծախս: Ուղիղ դանակի դեպքում մանրացումը կատարվում է հարվածով, առանց մասնիկների սահելու, ուստի, կերի մաճրվածքը ջարդոտվում է նան երկարությամբ (հատկապես ծղոտը դառնում է դարման): Այդ դեպքում մանրված կերերի ուտելիությունը հասնում է 10096 -ի, կենդանու բերանի խոռոչը չի վնասվում, ծամելու վրա շատ էներգիա չի ծախսվում ն ամենակարնորը՝լավանում է կերերի մարսելիությունը: Հաշվի առնելով նան ծղոտի մաճրացման գիտափորձերիարդյունքում կառուցված հատիկաչափական կազմի գրաֆիկական փոփոխությունների

օրինաչափությունները,կոպիտ կերերի մանրացմանհամար նճպատակահարմար է օգտագործել ուղիղ դանակով,առանց մաղի մանրիչ մեքեճա: Էլեկտրաշարժիչի հզորությունը պետք է լինի 3 կՎտ, պտուտաթվերը՝ 2850 պտ/րոպ: Չնայած կոր դանակների համեմատությամբ արտադրողականությունը 121625 կնվազի, էլեկտրաէներգիայի ծախսը 7-87» կաճի, սակայն ամենա-

կարնորը՝մաճրացվածկերի որակըկբարձրանա:

Երկու տեսակի կերերի (խոտ, ծղոտ) մաճրացման դեպքում էլ դանակի սրվածքի անկյան մեծացման համապատասխան արտադրողականությունն ընկնում է, իսկ էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը մեծանում, հատկապեսխոտի մանրացմանժամանակ:Որովհետն, որքան սրվածքի անկյունը մեծանում է, այնքան դանակը մեծ մակերեսովէ հարվածում կերային զանգվածին, ն կերային հյուսվածքների կտրումը որոշ չափով վերածվում է տրորման ու ճմլման, ճան այդ վիճակի կերը ուշ է դուրս գալիս մեքենայի խցիկից: Հատկապես խոտի մանրացմանարտադրողականության փոքրությունն ու համեմատաբար ավելի ինտենսիվ նվազումը ն էլեկտրաէներգիայի ծախսի մեծացումը,բացատրվում է նրանով, որ խոտի ոչ սնամեջ ցողունների հյուսվածքներիկտրտմանդիմադրությունն ավելի մեծ է, քան ծղոտի սնամեջ ցողունճերինը: Դանակի սրվածքի25-355 լավագույն անկյան սահմաններինհամապատասխան կերերի ֆրակցիոն կազմը համապատասխանում է անասնաբուծական պահանջներին, մեքենայի արտադրողականությունընշանակալի բարձր է՝ 340-430 կգ/ժ, էլեկտրաէներգիայի ծախսը ցածը՝ 0.0070-0.0085 կՎտժ/կգ: ձ. Կոպիտ կերերիմանրացմանլավագույնֆրակցիոն կազմ ն մանրացման որակ է ստացվում ուղիղ դանակի25-355 սրվածքիդեպքում. խոտի համար 1-3 սմ մասնիկներիքանակը կազմում է 58-67072,3-5 սմ մասնիկները`՝17-1996, 5 սմ-ից մեծ մասնիկներինը՝ 11-1592 ն 1 սմ-ից փոքը մասնիկներիքանակը՝ընդամենը՝6-772, ծղոտի համար 1-3 սմ մասնիկների քանակը կազմում է 60-6992, 3-5 սմ մասնիկներինը՝18-20 72, 5 սմ-ից մեծ մասնիկներինը՝5-992, ն 1 սմ-ից փոքր մասնիկճերի քաճակը՝ ընդամենը 6-1054: 9. Կերերի մանրվածքը փոքրացնելու համար նպատակահարմարէ ուղիղ դանակը տեղադրել սրման վերնի դիրքով ն մեքենան աշխատացնել մաղի առկայությամբ: Այդ դեպքում խոնավության 18-2256 նորմալ սահմաններում խոտի 1սմ-ից փոքը մասնիկներիքանակը կազմում է 6-872, 1-3 սմ 62-6692, 3-5 սմ մասնճիկներինը՝13-1692, 5-սմ -ից մեծ մասնիկմասնիկնճերինը՝ ներինը՝ ընդամենը 6-992: Այդ ամենը բացատրվում է նրանով, որ նախ առկա է մաղը ն դանակի սրվածքը վերնից է: Այս դեպքում դանակի վերեի կողմից սրված թեք մակերեսի վրա ազդող կտրման դիմադրությանուժից առաջացած նորմալ հակազդեցության ուժի ուղղաձիգ ԻՇօտօւ բաղադրիչը մանրացված մասնիկներինհրում է դեպի վերն, թույլ չի տալիս որպեսզի շուտ դուրս գան, ն դրանց մի մասը նորից է կտրտվում ու մանրվում: Այս դեպքում, իհարկե, 7.

նվազում է, իսկ էլեկտրաէներգիայի մեքենայի արտադրողականությունը մեծանում: ծախսը՝ 10. Տնտեսական արդյունավետության ցուցանիշներիվերլուծությունից պարզվեց,որ կոպիտ կերերի մանրացմանառաջարկվող մեքենայի ներդրումը զանգվածաբար արտադրվող Ր5-3Օէծ-ի համեմատությամբ տեսակարար շահագործականծախսերը փոքրացնումեն մոտ 4.2 անգամ: Նոր մեքենայի ներդրումով տարեկան տնտեսվում է 240281 դրամ, իսկ փոխհատուցման ժամկետըկազմում է մոտ 6 ամիս:

-

-.

7. ԽՏԱՑՎԱԾ

Վ

ԿԵՐԵՐԻ

ՍԱ

ՄԱՆՐԻՉՆԵՐ

Հ

ն բարձրըարտադրողական (ՀՄ5Ծ-2,0, ԽՃՄԽ/(2,0, Փ-1Խ0

7.1. Ծեքենանել քեճաների

առ

ածքը Կ աշխատան, աշխ կառուցվածքը ա

ն Վերլուծելով տարբեր մասնագետներիու գիտականաշխատողներիպատրաստած ցածր արտադրողականությամբ հատիկաջարդիչ մեքենաների կառուցվածքները ն աշխատանքի սկզբունքները, ստեղծել ենք փոքրաչափ ու էներգախնայող մեքենաներ,որոնքանցել են լայն արտադրականփորձարկումներ ն ներդրվել արտադրությունում: Ստորն տրվում է այդ մեքենաների կառուցվածքի ն աշխատանքի նկարագրությունը:

711.

Սկավառակային հատիկաջարդիչ

Առաջարկվողհատիկաջարդիչի (նկ. 7.1) աշխատանքային օրգանը գոյություն ունեցողներից տարբերվում է նրանով, որ մռւրճիկները (6) կոշտ միացված են սկավառակի (4) վրա: Դա նշանակում է, որ մինչն մեքենայի

թողարկումը աշխատանքային օրգանը արդեն հավասարակշռված է: Հետնաբար, այս մեքենայի պահանջվող թողարկող մոմենտը բավականի փոքր է գոյություն ունեցող հոդակապերով միացված մուրճիկներով ջարդիչների համեմատությամբ:

Նկ.

7.1. Սկավառակայինհատիկաջարդիչի կառուցվածքայինսխեման. իրան 2-ակոսավոր մակերնույթ, 3-ոոտոր, 4-սկավառակ, 5-թիակներ, 6մուրճիկ, 7-կափարիչ,8-մաղ, 9-մանրացնող խցիկում բացակի կարգավորման փորակ, 10-խոռոչ, 11-խողովակ, 12-բունկեր, 13-փոկային փոխանցում, 14-

էլեկտրաշարժիչ

Սկավառակային հատիկաջարդիչի աշխատանքային օրգանը ռոտորայինի համեմատությամբունի հետնյալ առավելությունները. մուրճիկները (6) ո-աձն են ն բաշխված շախմատային ձնով, ջարդիչի խցիկն ամբողջլայնությամբ մուրճիկների կողմիցընդգրկվածէ, -

սկավառակի վրա մուրճիկները շառավղի նկատմամբ նստած են այնպիսի անկյան տակ, որը հնարավորություն է տալիս, որպեսզի ակոսավոր -

մակերնույթիկողերի նկատմամբստացվիհատիկի ուղղահայացհարված, մուրճիկներն ունեն փորակ (9), որի օգնությամբ կարելի է փոփոխել ջարդիչիխցիկի բացակը՝ մռւրճիկներին ակոսավորմակերնույթի միջն, սկավառակի վրա նստած են կոշտ միացված թիակներ (5), որոնք ամենակարճ ճանապարհով հատիկն ուղարկում են ջարդման գոտի ն արգելակումչջարդված հատիկներիթափվելըհատիկաջարդիչիմաղի վրա: Մշակված աշխատանքային օրգանն ունի մի շարք առավելություններ եղածների համեմատությամբ ն հաջողությամբ կարելի է օգտագործել գյուղացիական տնտեսություններում ֆուրաժային հատիկ մանրացնելու ու հացահատիկիցալյուր պատրաստելուհամար: Հետազոտվել ու ճշտվել են նոր մշակված սկավառակային հատիկաջարդիչի կառուցվածքային պարամետրերն ու շահագործական ռեժիմները ն խորհուրդներ|61,93, 94): տրվել գիտագործնական -

-

212.

հատիկամանըըիչ Ռոտորային ունիվերսալ

տարբերությունսկավառակային հատիկաջարդիչի, ռոտորայինն ունիվերսալ է` մանրացնում է մինչն 36276 խոնավության ֆուրաժային հատիկներ, բարձըրարտադրողականէ ն նախատեսվածէ գյուղացիական ու ֆերմերային անասնապահականտնտեսությունների համար: Նկ. 3.22 -ում բերված է տարբեր արտադրողականությանմեքենաների երեք տարբերակներիընդհանուր տեսքը, իսկ նկ. 7.2-ում` դրանց կառուցվածքային սխեման: Ի

Նկ. 72. Ունիվերսալ հատիկամանրիչների կառուցվածքայինսխեման. 4-փական, շ2-նարթմուրճխկ, 3-օղակ, 4-վռան, 5- սկավառակ, 6- առանցք, 7- ատամնավորդանակ, 8-պատյան, 9- էյեկտրաշարժիչ, 10- բունկեր, 11փնողովակ,12- գլան, 13- մաղ

Հատիկամանրիչիկառուցվածքային սխեմայից երեում է, որ նրա բանող օրգանը բաղկացած է հաջորդաբարմոնտաժված հարթ մուրճիկներից(2) ն ատամնավոր դանակներից (7: Ռոտորն անմիջապես նստած է էլեկտրաշարժիչի (9) լիսեռի վրա ն մուրճիկներն ու դաճակներն աշխատում են հարվածային ուժերի ներքո:

Հետազոտվելն ճշտվել են նոր մշակված ոոտորային ունիվերսալ հատիկամանրիչի կառուցվածքայինպարամետրերնու շահագործականռեժիմները ն տրվել գիտագործնական խորհուրդներ |18, 19, 27): 7.2.

քայքայման Խտացրած կերերի մեխանիկական

ճիմնավորումը

Ֆուրաժային հատիկի մեխանիկական քայքայումը բացահայտելու համար, առաջին հերթին պետք է պատկերացումունենալ մեխանիկական հատկություններիմասին: Բեռնավորման ժամանակ հատիկում առաջանում են միկրոճաքեր, հետագայում ուժի մեծացման հետ ճաքերը սկսում են զարգանալ ն, երբ դրանց մեծությունը անցնում է սահմանային արժեքից, հատիկը քայքայվում է: են Չոր հատիկների մեխանիկական քայքայման դիտարկումները ցույց են իրենց ամրությունը նորմալ լարումներից տալիս, որ հատիկներըկորցնում կամ դեֆորմացիաներից,ն դրանց քայքայման մեխանիզմը նման է փխրուն նյութի քայքայման գործընթացային, այսինքն ընթանում է միայն առաձգական, առանց պլաստիկ դեֆորմացիաների զարգացման: Դրան հակառակ, խոնավ հատիկների քայքայումը, որպես կանոն, կա-տարվում է

պլաստիկ դեֆորմացիաներիառկայությամբ: Արտաքինուժերի ազդեցությանտակ առաջին փուլում հատիկի կեղնը ն միջուկը ենթարկվում են որոշակի դեֆորմացիայի, որին հետնում է հատիկի ամրության ն կոշտության որոշ աճ: Հետնաբար, հետագայում պահանջվում են ավելի մեծ ուժեր հատիկի վերջնականքայքայման համար: Հատիկների քայքայման (ջարդման) համար ավելի արդյունավետ են պարբերական դինամիկականուժերը: Առաջարկում ենք հատիկների մեխանիկականքայայումը կատարել մետաղե մուրճերի դինամիկականհարվածի միջոցով: Այդ քա) անգամ են աճել լ մի ջ քանի հարյուր ը ուժերը ուժե ԳԱՆ» հյուր դեպքում ստատիկական ուժի ոշել բանվորականօրգանների

Լ

կարող արուգությու կիրառման ԻՑ: երբ կախվոծ մանրացման պայմանների կստրուկցիաները հատիկների համար, այն ր, ՈՆ այ կո ովա :

վրահան ծախսվա

մեր ամենանվազագույնը: րգիանիրի կլիճի

ր

րաց

լ

Հատիկների մանրացման ճիշտ մաթեմատիկական նկարագրությունը բավական բարդ խնդիր է, որոշ դեպքերիհամար այն կարող էլինել նույնիսկ անհնար: Հետնաբար, մանրացնող մեքենայի ախագծման համար մաթեմատիկականմոդելավորման, հաշվարկմա թույլ արդյունքներիկիրառումը որոնց մոտեցումներ, կպահանջվենորոշակի կտա պարզեցնելնշված խնդիրներիլուծումները: Հատիկի փորձարկումները ցույց են տալիս, որ լարման գրաֆիկները սկզբնական փուլում կտրուկ աճում են, որը բնորոշ է առաձգական դեֆորմացիաների առաջացմանը, հետագայում նրանց աճը դանդաղում է, որը բացատրվում է ներքին սահքի ն պլաստիկ դեֆորմացիաներիառաջացմամբ:

ԲԱ

«(երջին փուլում հատիկի մակերնույթի վրա առաջանում են ճաքեր ն դրանց լարգացումը բերում է հատիկի քայքայում: Հետազոտություններըցույց են տվել, որ հատիկի ամրության սահմանը գնահատվումէ քայքայող լարման մեծությամբ (օք), որը հավասար է լինում հատիկի նյութի սեղմման ժամանակավորդիմադրությանը (6): Փորձերի արդյունքները թույլ են տվել որոշել ինչպես առաձգական, այնպես էլ պլաստիկ դեֆորմացիաներիսահմանները:Առաձգականդեֆորմացիաների գրաֆիկը մոտ է ուղիղ գծին, իսկ պլաստիկ դեֆորմացիանճերինը՝ լոգարիթմական կորին, անալիտիկորեն դրանք նկարագրվում են հետնյալ արտահայտություններիմիջոցով |18). Բ Ծասժքառ, (7.1) աս

-ոլ1|լ

«ո

եմ1

(7.2)

լ

ր

են,6.ԱԱ ամգականը Ան անվի մազիաների սահմանները Բ Խայլ-ն՝ թյան պլաստիկության սեղմման լարումների, սահմանները առաձգականության ն պլաստիկությանմոդուլները: լաստիկության մոդուլըորոշվումէ հետեյալ բանաձնով. որտե

'

ա

ս

ն

ռա

ն

'

որտեղ ջ, 73.

-

Ծի -ը քայքայող

ու

ւ

առ ծ.

(օչ- ԺԻ/65, հոսունությանլարումներն են: բլ

63)

ամրության բնութագրերը

Հատիկի դինամիկական

Մառի "1 աաիաի կատարվում պարբերական ագրացունը ուժի միկական միջոցով, ուստի մանրացման տեխնոլոգիական (հարվածի) դինա

է

ը

|

պրոցեսի ուսումնասիրության ժամանակ կարնոր նշանակություն ուճի հատիկի ամրության ցուցանիշների որոշումը, հաշվի առնելով նան ուժի ազդմանարագության մեծությունը: Նման հետազոտություններկատարվել են հատկապես Ֆ.Գ.Պլոխովի կողմից, որը եկել է այն նզրակացության, որ քայքայող դինամիկ ուժը կախված արագությունից կարելի է որոշել հետնյալ

բանաձնով.

թու ՀեոԿը/ .

թդարգանների

թ...Բոա-ն ազդող

մ մաքսիմումքայքայող

ձէ

լ

64)

հատիկի զանգվածը,ՃԷՍ՝ ուժի ազդման ժամանակը, է-ն` հարվածի ժամանակ դեֆորմացիայի հետնանքով էներգիայի կորստի գործակիցը: Փորձերով ստացվել են՝ է :086-09,իսկ »«105վ:Մյուս կողմից, երբ Մ,- 300 մ/վ, դիՃԼ-(48--73) ճամիկ սահմանային լարումը` Օ դս-12.73 ՄՊա, իսկ երբ Մր Հ26.1 մ/վ, քայքայվում են հատիկներիմոտ 1892-ը,իսկ երբ ՄրՀ65.5 մ/վ, 65 72-ը:Միայն Մղ (100-114) մ/վ դեպքում քայքայվում են հատիկների մոտ 100 92-ը: Փորձերը ցույց են տվել, որ կախված հատիկի խոնավության աստիճանից դեֆորմացիաներն ընթանում են առաձգական պլաստիկ կամ առաձգական մածուցիկ պլաստիկ դեֆորմացիաների առկայությամբ: որտեղ րտեղ

ուժն

է, տ-ը

.

-

-

-

Հ

-

է Այս դեպքում հատիկի դինամիկական ամրության սահմանը որոշվում

հետնյալ բանաձնով. որտեղ

ք -ն

Ժղդս» Ք ե

չ

/ոմօ/1),

(.5)

հարվածի արագությունը, 19 -ն՝ երկարությունը,|լ--ը՝դհֆորմացիայիցհետո վերջնական

հատիկի խտությունն է, Մո

-ն՝

սկզբնական

հատիկի

երկարությունը: Բանաձնից (7.5) երնում է, որ Ժ՛ղս-ն հիմնականումկախված է ազդող ուժի արագությունից ն մանրացնող մեքենայի նախագծման համար, նրա մանարդյունավետությունըմեծացնելու ճւպատակով,պետք է մեծացնել րացնող օրգանի պտտման արագությունը: Մյուս կողմից, ուսումնասիրություններըցույց են տվել, որ հատիկներիմանրացման,ջարդմանպրոցեսը ճիշտ ճկարագրելու ն այդ խնդիրը լուծելու համար կարնոր նշանակություն ուժի ճիշտ որոշումը: ունի հարվածողօրգանին հատիկի փոխազդեցության Ընդունենք, որ մուրճը հարվածում է հատիկին իր բանվորական մակերեսին ուղղահայաց անկյան տակ, ուստի հարվածի ուժի իմպուլսը առաջին մոտեցմամբ կարելի է որոշել հայտնիբանճաձնով.

(1.6)

ԽԸ /ւ-Կժ,

ուժի իմպուլսն է, ԽԼը՝ մուրճի զանգվածը, Մս ն Մլ-ն մուտքի որտեղ արագությունըհարվածի սկզբում ն վերջում: Իհարկե, այս բանաձնի կիրառությունըիրական խնդիրճեր լուծելու համար խիստ մոտավոր է ն պահանջվումէ այն կիրառել որոշ վերապա)-ն

հումներով:

Եթե ընդունենք հարվածի ժամաճակ հատիկի ազատ անկման արագությունը՝ Մո, մուրճի բանվորականմակերեսին ուղղահայաց ուղղությամբ, 0, ապա հատիկի վրա ազդող ուժի իմպուլսըկորոշվի հետեւյալ արտաՄո

հատիկի շարժման կինետիկական էներգիան այդ ճանապարհիվրա գործնականորեննույնպես կլինի զրոյի հավասար : Այսպիսով, ամբողջ ծախսվածաշխատանքը կլինի.

"2-4

որտեղ Ճց

-ն

ո-ոս,

(1.7)

(/ւ-0

ոռ -ը հատիկի զանգվածնէ, Մր -ն՝ հարվածի ժամանակ հատիկի ստացած արագությունը, որը հավասար է մուրճի շարժման արագությանը: Քանի որ հատիկի զանգվածըմուրճի զանգվածիցշատ փոքր է, ոստի

որտեղ`

բ.-Ժ,

թ)71

(1.8)

են: Մ.-ն մուրճի սկզբնական ն վերջնական արագություններն Գործնականխնդիրներիհամար Մս» Մվ: Քանի որ հարվածի ժամանակ աշխատանքի մի մասը կինետիկ էներգիայիտեսքով ծախսվում է հատիկի ն մուրճի շարժմանվրա, իսկ մյուսը՝ մուրճի դեֆորմացիայի, ուստի գործնականորեն մուրճի հատիկի ն դեֆորմացիայիվրա ծախսված էներգիան հավասար է զրոյի: Հետնաբար, էներգիայի այն մասը, որը ծախսվում է հատիկի դեֆորմացիայի(մանրացման) վրա, այս դեպքումկլինի օգտակարաշխատանք:Մյուս կողմից,հատի-

որտեղ Մ.

կի

ազատ

:

անկման ճանապարհը հարվածի ժամանակ շատ փոքր է, ուստի

(7.9)

-ն`

մուրճի շարժմաճ

լիենետեկական հետո, ր հատիկի որմաիայի էնեզիան հարվածին էներգիան

կինետիկական

վրա ծախսվողէներգիան.

ՀԻՇ,

ժամանակ, /ր

հարվածի

թռ Չ

ք»

-ն`

հատ

ՄԷ

4ՀԽ-Է, 4:--5 Չ .. Չ

արժման

(1.10)

Տեղադրելով(7.103-ը(7.9) -ի մեջ, ստացվում է.

Պ-Խ-հետո`

յշ. շշ

բշ

Գ-շ:

Օ.11)

Քանի որ մուրճի համար ճ/յ Հ Մվ,իսկ հատիկի արագությունը հարվածից է հետնյալ տեսքը. Մի « Մվ,վերջնական բանաձնն

4-ի

ընդունում տե,

(12) Ակճհայտ է, որ հարվածի ժամանակ փոխազդեցությանուժը չի կարող մուրճին շարժել շարժման հակառակ ուղղությամբ, ուստի նրա շարժման կինետիկական էներգիան նույնպես կծախսվի հատիկի մանրացման վրա: Հետնաբար, հատիկի դեֆորմացիայի վրա ծախսվող էներգիան կկրկնապատկվի, դ

ՃՀ

-

հայտությամբ.

4Է4

որտեղից` 4 -4-4,, ամբողջ ծախսված աշխատանքն է, /Ճչ Է

որտեղ Ճգ էներգիա: -ն

ՃՀՄ

Հուբշ,

.

(1.13)

անվանվում է հատիկի ջարդման (մանրացման) օգտակար

Այս բանաձնը՝ (7.13) պարունակում է որոշ մոտավորություն, որովհետն հաշվի չի առնվում հատիկի առաձգական դեֆորմացիայի վերականգնման վրա ծախսվող աշխատանքը, որը մեր դեպքի համար կլինի էներգիայի կորուստ: Այդ մեծությունը գնահատելու համար սկզբից քննարկվում են ոչ առաձգական հարվածը, այսինքն մուրճը ն հատիկը օժտված չեն որնէ առաձգականությամբ: Հարվածի ժամանակ երկուսն էլ կենթարկվեն սեղմմաճ դեֆորմացիայի,ն քանի որ հատիկն ու մուրճը համարվել են ոչ առաձգական մարմիններ,ապա սեղմման դեֆորմացիաներնամբողջապես կպահպանվեն, այսինքն հակադարձ դեֆորմացիաները գործնակաճորեն հավասար կլիճեն

զրոյի:

դեֆորմացիայի վերականգնման համար ծախսված էներԱյսպիսով, գիան նույնպեսհավասարկլինի զրոյի: Այժմ քննարկենք առաձգական հարվածը: Ինչպես հայտնի է, առաձգական հարվածի ժամանակ այն էներգիան, որը ծախսվում է առաձգական դեֆորմացիայի վերականգնման վրւս, բնութագրվում է էներգիայի վերականգնմանգործակցի (լւ) միջոցով: Մուրճի ն հատիկի հարվածի գործընթացն

իրականանում է երկու փուլով: Առաջին փուլում հատիկը ն մուրճը սեղմվում են մինչն նրանց արագությունների հավասարվելը,դրանից հետո ընթանում է ուլը հարվածի երկրո գործընթացը, որի ընթացքում սեղմման ն հարվածն ավարտվում մի է այն ժամանակ, երբ մուրճը ն հատիկը միմյանցից անջատվում են ն, են տարբեր կախված նրանց զանգվածների մեծությունից, ստանում արագություններ: Ընդունենք հատիկի ն մուրճի սկզբնական արագությունները համապատասխանաբարՊի ն Կսմ: Հարվածի առաջին փուլի վերջում հատիկի ն մուրճի արագություններընշանակենք Ս-ով, իսկ երկրորդ փուլի վերջում արագություններընշանակենք համապատասխանաբարՍիվն Սո: Շարժման քանակն առաջին փուլում նշանակենք յ, իսկ երկրորդ փուլումՔշ, հետնաբաը կարելի է գրել` թ լւԵլ: (7.14) նակի արժեքնե ժման Օ ե ջի ն րից առաջին րժեքների բ անաձներից,

նկերականգնվել մատ Աո ցիաների իասու

կսբանանը, րկրաի համար առաջին փուլի համար՝

ԴԱՐ 7 ԻՈ

երկրորդ փուլի համար

չ

ՈՐ

Դ

թ.Հ-ո(»,-Մ) -աՍպ . Հ

(7.16)

»

Տ, Հ1/0/-Շ): Առաջին փուլի վերջում հատիկի ն մուրճի արագությունը (Մ) որոշելու (7.15) հավասարումները. համար հավասարեցնենք 0.17 ո(Մ-Մսո) Ւ Խ(Ս-Մա)-0, է. որտեղից ստացվում Ս

Քանի

որ Մու»

0,

ապա

աայ

ԷՈ

ո

ոք

(7.18) -ը կընդունի հետնյալ տեսքը.

ՍՀ-

է.

Օգտագործելով(7.14) կապըն(7.15),

ու

ՍՈ:

(7.19)

ոՍ-ջ,)Հց,-Ս,

Հավասարումների նկատմամբ,ստացվել է.

(7.20)

7. (720) «/

համակարգը համատեղ "Հ

մ

Հաշվի առնելովՄոս» 0, ստացվելէ.

ք

-Ֆ՛,

:

:

Տեղադրելով լւ -ի արժեքը (7.22) -ից, (7.20) -ի մեջ, ստացվել է. թ.ոմ

ՀԱՀ)

ունք"

ջ.Հ-ԱՀյ)

մմ

ք

(723) ՝

բ."`

ուխ

Հարվածի ժամանակ կինետիկական էներգիայի կորուստները որոշելու համար, ընդհանուր սկզբնականկինետիկականէներգիան նշանակենք Ք. ով, իսկ հարվածիվերջում՝ Ք -ով, ապա կարելի գրել.

է

ո՛ւ

-

Մ,

-ոթ: արն Հ-շ-ժա

Խ-ՃՀ-

:

(7.24)

Տեղադրելով Մ, ն Պապ արժեքները, (7.23)-ից կորոշենք էներգիայի կորստի ՃԽ -ի վերջնականբանաձեւը. ոնք

ԽՃչշխԽ-Ք------Ա-ր)թշ,: ՀՔ

շք

Քանի ապա

դ

թյունը,

Ժ

որ ԽԼՀ

որը

Բ)

7.25 (125)

հատիկի զանգվածը շատ-շատ փոքր է մուրճի զանգվածից, Ի/, իսկ Մով Մմս Հ Պա մ, ապա էներգիայի կորստի մեծուՀ

Հ

ժամանակ առաձգական դեֆորմացիայի վերա-

միննուն

կանգնման աշխատանքն է՝ Ճղեֆ։(7.25)-ից որոշվել է. ՃԲ

Պլմ-ա)»

(7.26) հարվածի ժամանակ,լ -ն՝

Հ «չվ Է

որտեղ Ճշ -ն մուրճի շարժման արագությունն է էներգիայի վերականգնմանգործակիցը, տ -ը հատիկի զանգվածը: Գործնական խնդիրներլուծելու համար,որպես առաջին մոտեցում լւ 0.3-0.4 (ցորենի հատիկիհամար): որը ծախսվում է Հատիկիջարդման(մանրացման)օգտակար միայն դեֆորմացիայի վրա (7.12), բազմապատկելով(1 լ՛) -ով ստացվել է օգտակար էներգիան` հաշվի առնելով էներգիայի այն կորուստները, որոնք ծախսվումեն առաձգական դեֆորմացիայի մի մասի վերականգնմանհամար: Հ

էներգիան,

լուծելով

ւ-ի

Այսպիսով,/Ճ,չ-Ա կորոշվիհետնյալ բանաձեւով.

2,

ոչ

-

(7.21)

շ

ՀԱ-/Բ)ո)շ:

շ

(727)

Մյուս կողմից, հատիկի դեֆորմացիայիվրա ծախսվող աշխատանքը (էներգիան)կարելի է հաշվել Կլապեյրոնի հայտնի բանաձնի օգնությամբ. թ.

4,»արա -

յ

(7.22)

քԸԸ

-

(7.16) հավասարումները,ստացվել

ա(Ս -Ի)-7յ-Ս: "

(2.18)

Կ:

յ

ւ-Մ

՛

(1.15)

---ո(Ս-ի,),

Ք

ր

»

-

(Բ7Ժայ-2յ

(7.28)

ծդին7 ծստ Քսան թդռճ-ըհամապատասխանաբար ստատիկականն դինամիկականուժերի ազդեցություններն են, ծոտն ծդիճ -ը՝

որտեղ Խղ- ղից 7/ ստ

-

»

այդ

ուժերից առաջացածտեղափոխությունները, Իլ -ն՝ դինամիկ գործակիցը: Օգտագործելով(7.27) ն (7.28) հավասարումները,ստացվել է.

1՛ իճ անրքոս»,

թե

(7.29)

ի

Այսպիսով, հարվածի ժամանակ ուժի դինամիկական Խղ գործակիցը որոշելու համար կպահանջվի հաշվել միայն հատիկի դեֆորմացիայի մեծությունը ուժի ստատիկական կիրառման դեպքում (օտ), իսկ Քյտ -ը

որոշվում է փորձնականճանապարհով: Առաջադրված խնդրում ստատիկ դեֆորմացիայի մեծությունն անհրաժեշտ է որոշել երկու դեպքի համար. ա) երբ ազդող ուժն ունի հատիկի երկայնական առանցքի ուղղություն ն բ) երկայնական առանցքին ռլղղահայաց ուղղություն (նկ. 7.3): Երբ ազդող ուժն առանցքների նկատմամբ ունն կամայական (թ) ուղղություն, ապա այն միշտ կարելի է բաղդատել երկու առանցքների

ուղղությամբ:

ԽաՀ-ՔօօտԺ., ..

Օօ... հո -Ֆտոք, ք:

:

Քւտուժի կազմած անկյունն է: որտեղ 8 Պարզության համար հատիկը երկրաչափորեն ընդունվում է որպես էլիպսոիդ, քանի որ այն իր երկրաչափական պարամետրերովշատ նման է -ն

երկայնական առանցքի հետ ազդող

.

էլիպսոիդին:

Այս խնդիրըլուծելու համար անհրաժեշտ է օգտվել առաձգականության տեսության տարածական մարմնի (էլիպսոիդի) դեֆորմացիայի հաշվման

հավասարումներից:

Այսպիսով, ունենալով Ծսո-ը ն Խդրօ-ի արժեքը(7.29)-ից, կարելի է որոշել դինամիկ ուժը Ն դիճամիկ տեղափոխությունը, օգտագործելով հետնյալ

Նկ. 73. Հատիկիստատիկականդեֆորմացիայիմեծությանորոշման հաշվարկայինսխեմաներ. ա) երբ ազդող ուժն ունի հատիկի երկայնականուղղություն ն ք) երբ ազգող ուժն ունի հատիկիառանցքինուղղահայացուղղություն

Առաձգասիմետրիկտարածական մարմինների դեֆորմացիաները ն լարումներըորոշելու համար հարմար է օգտվել Խանկելի փոխակերպումից: է9) ֆունկցիայի ո -կարգիխանկելյան փոխակերպումն ունի հետնյալ

ԼՄթը.

`

:

լ

հ.Մ7Օ)Հ7(Ա).Մ(Թ)Հ7Օ)

ՄՇ).

որտեղ 1.(1:)-ը ո-կարգիԲեսելի ֆունկցիան է: Հակադարձփոխակերպումը կլինի

77,184:

'

Այս

ք,թշ

-

1. շքա

,

ծ,ինճԽեծսա՝ Տ

դեպքում1/(յթ: Հն

(7.32)

12)

(7.30)

(731) 7.31

Թո, (նօ

՞.

ք: ՄՕԱ3Հ7Շ)-

արտահայտությունները՝

թ/

ֆունկցիան սահմանափակ է չ-ի

շրջակայքում:

Նույն ձնով 1,2) ֆունկցիայի համար Խանկելի փոխակերպումը Է կոորդինատիհամար կունենա հետնյալ տեսքը՝

ո Մ(22)-

7/(Խ»)Հ ի/(չ»)Մ,6.4)44,

(733)

իսկ հակադարձ փոխակերպումը կլինի՝

Մ7(Ն2,415Դ5-70.2)5

Ս/(.2)7,0.4)84 :

.0

(1.34)

Մեր խնդրի համար կարնոր նշանակություն ունի Խանկելի փոխակերպումը զրոյական ու առաջին կարգերիհամար` քր

օ

-

-

էՄ6.2,Է-5424ՀԽՆՉ-

իսկ

ք | ծ--ջ-4 աա

որտեղ՝ Ճ -ն

Լապլասի օպերատորնէ:

Մ)

Է

է) է Վ. Ս

մ

ծ

ՄՈ»

ջ

ԽԵՄՕ»23),

ծ՛

՞

ր

ճ

,

(0:38)

(Տ)ո»

ե

ա

50,

ն

(39)

(7.9) արտահայտությունները` հարմոնիկ ն Օգտագործելով (77) բիհարմոնիկհավասարումներըգլանային կոորդինատներովկարելի է բերել սովորական դիֆերենցիալհավասարումների: Սանրացման ժամանակ հատիկը ենթարկվում է հիմնականում երկու տեսակի հարվածի` երկայնական ն լայնական առանցքների ուղղությամբ: Կամայական ուղղությամբ հարվածի դեպքում, ինչպես նշեցինք, այն միշտ կարելիէ վերլուծելերկու բաղադրիչների փոխուղղահայացառանցքներիուղղությամբ (երկայնականն լայնական):Հետնաբար,երկուառանցքներիուղղությամբ խնդրիլուծումը հնարավորությունկտա հաշվել լարումներըն դեֆորմացիաները ցանկացածկամայականանկյան տակ հարվածիհամար: Քանի որ հարվածիժամանակ մեզանից կպահանջվիորոշել դինամիկական ուժի մեծությունը դինամիկականգործակցի միջոցով համաձայն (7.29) բանաձնի, որը կախված է ստատիկական դեֆորմացիայից(ծստ), ուստի, սկզբից անհրաժեշտ կլինի որոշել ստատիկական ուժի ազդեցությունից հատիկի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը: Այս խնդիրը լուծելու համար ցորենի հատիկը, ինչպես նշեցինք, կարելի է ներկայացնել մաթեմատիկորեն «էլիպսոիդի» տեսքով, որի հաշվարկային սխեմաները ներկայացված են նկ. -

7.3-ում:

Դեֆորմացիաներին լարումների բաղադրիչներըգլանային կոորդինատներով (Փ.շ), կախված Լյավիի տեղափոխություններիֆունկցիայից (Փ), կարելի է ներկայացնել հետնյալ տեսքով՝

Փ,

ր

թ. Ժ,,«..վյղ-106. 6՞

(140)

,

ծ

ւ-

-ջ)ճ

՛

Ք ծ

,

ՃճՓ(ը, 2) -0:

(7.41)

Բիհարմըռնիկհավասարման (7.41) համար օգտագործելով Խանկելի զրոյական կարգի փոխակերպումն ըստ ը -կոորդինատի (7.39), կստանանք սովորականդիֆերենցիալ հավասարում (: ը փոխարինելով/.- ով). -

Զ- մ)ԻՓԸ,շխ(1 |Փ:0Ն»)--0,

70Մ(-2):

երբո-0

ծ-

չ)մ

ր

Այստեղ Լյավիի տեղափոխություններիֆունկցիան պետք է բավարարի

Նշված արտահայտություններըճիշտ են, եթե

72-50

2(

-

հետնյալ պայմանին.

Մյուս կողմից`

ք (ԿՃԸ,2),--»

Ն

«Յվո-6. Թթ. ա" ծ-՞ օ

7.3

,

260Մ,շ

5.

(0.36)

ի/0.2)79(Ն4-։

ծ

1ճ էր ս(/(Ե2»7-»7)-

ն

(7.35)

4:--4/ԻԽՄ6:2,ԷՒ54, Մ(

(-76.2),Ւ-5

ծ-Փ

206ՄՀ----։

զ

կամ

|

ր

շ|Փ

Փ.(.շ)-

որտեղ՝

022)

-

ԷՐ (ՓՐ.2)-»

4):

Ինտեգրելով(7.42) արտահայտությունըստացվումէ.

Հ(ԸՓ.(.շ)- (4 Ի8212թ"

24շ)թ՛: |

(7.43)

որտեղ Շ, ք, Ճ ն Ց ինտեգրմանհաստատունները կախված են . պարամետրից ն որոշվում են խնդրիեզրային պայմաններից: Դեֆորմացիաներին լարումներիֆունկցիաները(7.40) որոշելու համար անհրաժեշտկլինիունենալ Փ.Ա.շ) ֆունկցիայի վերջնականարժեքը:

Տեղափոխություններին լարումների համար օգտագործենքզրոյական ն առաջինկարգերիԽանկելի փոխակերպումները(7.35 7.36). -

-շօ

12 յ-

Փ (՛)- 152Փ .): 7(-թ---Տ-ո, իմ.Ը,դո--ԸիՏ'

Օգտագործելով հակադՆ ձնափոխութ

26Մ,

Հ20)1" -րո

շ

5 4Փ:

Նույն ձնափոխություններըկատարելով նկատմամբ`ստացվում է.

(44)

ստացվել է.

2 (տ:

(749

Նատեղափոխության

Ս,, -ի

Մ)-Ո-2:5 Փ5.-2(1, )/2Փ: 4շ՞

267, կամ

իլն2

ՍՄ

26Մ,

-

շՖ ախ: Փ, 2(1-722Փ ի

Ս

Մ

Համապատասխանաբարօգտագործելով Խանկելի ձնափոխություններըլարման օշչ ն ո, -ի համար` ստացվում է. ք

/

թ.

»)

Հետնաբար, լ

օ,,-

Բ5,

)

8,

՛

է

է. ի- 4

` իլ ԼՈ

Փ

ւ,»

:շ3

ր ժշ՝ ի|ն-» «ւլ

'

Նույնպես,

4Փ )ՏԱ-ՌԹ--Տ-Չ-Դ2--Տ: ( ( )

չ-

Փ»«(-

4շ

«Փ

) 7.48 (

`շ

ն:ո:

ո,

(7.49, (750)

նչ 2 Դու,

քննարկել առանձին,քանի որ Ժո ն Ժջջ աջ մասերի (7.40) Խանկելի ձեափոխություններըկատարվելու են զրոյական ն առաջին կարգերիհամար: օո. -ի համար առաջինը պետք է հաշվել Լապլասի հավասարումը հետնյալ տեսքով՝

նթե

Փ.

2 ԾԻ

Օ.53)

Աջ մասի առաջին անդամի համար պետք է կատարել Խանկելի փոխակերպումը զրոյական կարգի, իսկ երկրորդի համար` առաջին կարգի: Հավասարության փոխակերպումից հետո (երկու անդամների համար էլ)

վերջնականապես «

«իի

Նույն

աակ Փ «(-828

»նդո-:ՒՇթ

"ւի,

ժշ

գործողություւնները կատարելուցհետո

ժա

(աւ:

054)

ստացվումէ նան գ-ի տեսքը՝

(7.55)

2-0

տր

ՀՇՕցչ

(156)

-0:

Քանի որ բոլոր տեղափոխությունները ն լարումներն անվերջության մեջ ն մարվում են, հետնբար (7.43) արտահայտությունում կունենանք Շ-ք-0, Փ.(2)-ըկունենա հետնյալ

տեսքը.

Փ(ա)- (4:82:

(7.57)

կլինի.

Խանկելի տրանսֆորմատըուժի համար

ԷՇՐ)--»)-6.0)-

իօղյ(-ի-:

Օգտագործելով եզրային պայմանները (7.56) համար բանաձնը,ստանում ենք.

(-7) Մ

ՃՆ

ժՓ, -ծն)

տՓ -

-(2-ն

՛

՛

ջո 0-

ն

(748)

լարումների

երբ 2-0,

--

-. 7) Փլ

զՓ շ

Դրա համար օյ (, 2) -ը կստանա հետնյալ տեսքը. 3 122Փ լ շշ

օ,.Ը,2)--|----ՈԱ-ճՓ 02| 62

0,

--

(2.52)

2`

ախի

ծ՞-

լուծելու համար կպահանջվի (7.43) արտաԱյսպիսով, մեր հայտության օգնությամբ կատարել բոլոր ինտեգրումները կախված Ճ պարաՕք: մո Նախ անհրաժեշտ է ճշտել խնդրի եզրային պայմանները: Եթե ընդուՍենք,որ սեղմմանդեպքումունենք որոշակիտրորմանմակերես(Տո), հետնաբար լարումներիմեծությունն այդ մակերեսի վրա կլինի. Ք.

չՓ-ԶՏ.1Թ.-օծ:

«1 իր«Բայ (ր:

ժշ

Հետնաբար,կարելի է գրել եզրային պայմանը.

Ծջջ ֆունկցիաների որոշումը պետք է

Ծո ն

--Փ.-2Յ-Ֆո(աո շ..-չխի ան

(7.46)

7.58

-0:

Օգտագործելով (7.57) հավասարումըն (7.58) համակարգը, ստացվել 8-ի արժեքները. '

ծն)

4Հ-27

թա

20) ՇՏ:

են

(7.59)

Ունենալով Ճ ն Ց մեծությունները, տեղափոխությունների ն լարումների ստ ստացվել ել են հետն յալարտադայոոութ) տահայտությունները. ջը

համար համար

2ՇՄ,--ի-27-

/

2ՇՄ, -

են--

22թ.0թ-(

«(ա 7

ք, 222"Մ .- 22

(7.60)

(7.61)

Օո՞

-.

ան

-ին-ճթ,0) Ժ,,

ե,

Հ

ր նյո- 1" 2 յն (շ

7օ

24.

2»)

(762 ն ի 1 042)

.,

«հ

-2(1Էս)|46:0»7:ն -ի-(6,, ԻԺ,

(1.63)

--խ(2)» -

Ժ,

ծն)

ո,

"60).Ա Է

ք»,

.-ջ

(64)

ն իշ:

«7

(1.65)

կամայական բեռնվածքի համար կապված հաշվումը

Ինտեգրալների մեծ

Մեր խնդրում, թանի

դժվարությունների հետ:

0Հ-ՀՕնցց»

0ն,երբոՀ

արտահայտվի յոգի հետեյալ կար

զ,

հետնաբար

որ

ց

Ք

թ

------.-3-» Ս71 Մ)

թ

օ.օ

ին "թ-օԱ6):

Անցնելուլ կեռտրոնացած բեռի (.,

կստաճանք.

Ժոռ

-»0,

(166) -ն

Ա)-քրողյ06) շբ՝ ՐԹ 87:

Օ0Ն

ռո

«ովը |ռ

Ք

ց

(

|20-7: Ս, --Է աո Ք

Ժ,. ՀՐ

(շր

"ր կշ

շր

ՀՅ "`

թ

(7.67) ՝

շր

|

թո

ոՐՔԻչ է)

2.

՛

|

3ՅԲո

հ

(7.70)

Ձ

:14-6ոծ -չճՀն

ց են

՛

Օուճ Ի5ԾԲ5:

1-7

(7.72)

3-27

Դինամիկ ուժի մեծությունները որոշելու համար օգտվել ենք հետնյալ հայտնի բանաձներից.

դ

ԽԹ

սայ

Հ257

47 Օլե

ք ) (Ա-ա' 3-27

վ

( 7.73 )

,

Օոռ 21442

ով ո)5Հ.Բ, հրու ՕՀ 074-10' սմ, ԵՀ 0.015սմ, երբ կգուժ/սմ, 0.03 Օրինակ, լւ-0 4, 6.0 0225,ու- 105/980 կգ,«լ 7վ,

ն)

Թթ

լ

3-7

«շր 6-2):

-

2.227-

ին

(1.68)

Ք

0.

ոչ

,

(7.69)

Դեֆորմացիայի մեծությունների արժեքները երկու դեպքերի համար տեղադրելով (7.58) հավասարման մեջ, կստանանք դինամիկական գործակիցներիվերջնական բանաձները,

թ

շ1

ռ

Ի

- 0-25)

ը. ծա 2) առա

2»).ո)

լ

ն

կմնա վերջավոր),

Ունենալով օօ(.) արժեքները, կատարելով (7.60) ն (2.65) -ի ինտեգրումները լարումճերի ն տեղափոխություններիհամար, ստացվել ենճ նրանց վերջավոր բանաձները. Ս,Հ

ն

երբ

1 տեսքով. քով

5(ն)---,

են. ձնի,այսպիսի

է

(1)-ի հաշվարկի բանաձնը

ց

Այսպիսով, ունենալով բոլոր տեղափոխություննրի ն լարումների բաղադրիչները,կարելի է որոշել հատիկի ցանկացած հատվածքում տեղափոխությունները ն լարումները: Եթե պահանջվում է որոշել հատիկին հարվածելու դինամիկական ուժի սկզբից պետք է որոշել հատիկի ստատիկական մեծությունը, ապա տեղափոխությունը: Օրինակ, հատիկի առանցքի ն առանցքին ուղղահայաց ուղղություններով ամենամեծ ստատիկ տեղափոխությունները, համաձայն (7.68) բանա-

7.74

1-7Է----5: օ-

ԽՀ

ապա

Ե0ղ-

կովԿցաաա "45 .

"

ռ

.

.

Հ

2,5-980

1855կգ ուժ

Հ

1855Ն.,

լ430լգ ուժ թե) Հ12001(-06թ2-2519 10 0015. Հ1430Ն: 2,5:980

.

.

.

`

որտեղ ԹՀ-Պշ՛ Վ:

24.

Սկավառակայինհատիկաջարդիչիտեսական հետազռտություններինպատակը ն արդյունքները

Տեսական հետազոտությունների նպատակն է եղել որոշել հատիկաջարդիչի կառուցվածքային պարամետրերը ն նախագծելու ու պատրաստելու համար դուրս բերել բոլոր անհրաժեշտ հաշվարկային բանաձները:ՈՒստի, առաջ են քաշվել ն լուծվել հետնյալ խնդիրները. որոշել մատուցողխոռոչի լավագույն տեղը, որոշել թիակի նկատմամբ հատիկի շարժման օրինաչափությունը, որոշել ակոսավոր մակերնույթի ն մուրճիկների հիմնական պարա-

) որք:

ՀԿ

Է

Վո մկ կամ

ափե )

-

-

ր

ւՀ

Է տրերը,

մուրճիկներիպտտմանանհավասարաչափության գործակիցը: -որոշել 24. 1.

2,0

Սատուցման խոոոչի լավագույն տեղի որոշումը հնարավորություն է տալիս ոացիոնալ օգտագործել մանրացնող խցիկի ծավալը ն ապահովել հատիկներիմատուցումըառանցխառնվելու մանրացվածզանգվածիհետ: Առաջադրվածխնդիրները արդյունավետլուծելու համար անհրաժեշտ է, որ խոոռչիցընկնող հատիկըթիակինհանդիպի այն պահին, երբ թիակը ծածկել է մաղին,այսինքն հատիկիընկնելու ժամանակըպետքէ կազմի.

օօ-Փ

ԱՌ)

,

Օ

որտեղ Փջ -ն թիակների տեղադրմանկենտրոնական անկյունն է, Փջ 2/1 (4ճն թիակների քանակն է), .Ջ -ն՝ մանրացնող թմբուկի պտտման հաճա-ն՝ կենտրոնի խությունը, Փ խոռոչի տեղակայմանանկյունը մաղի ծայրամասի ճառագայթի նկատմամբ: Խոռոչի տեղի որոշմանհաշվարկայինսխեմանբերված է նկ. 7.4-ում: Հատիկի ընկնելու բարձրությունը է կազմում է. -

ժամանակի ընթացքում

լ»

ե-ՏՈ2

տ

Ի.

՝

Ս

լ"

Լ,

շի.

8 -Շո-ճօ):

0.76)

Անցքի կենտրոնի շառավիղը որոշվում է այստեղից. Ճ.-

Կ

տոն

2. տոթ

«02-ից

տոն

20207Տո

2.,0.77

որտեղ Փչ -ը մաղի կենտրոնական Նկ. 74. Խոռոչի տեղիորոշման անկյունն է, ՓչՀ ԼՄԽ., Նլ-ը՝ մաղի եաշվարկային սխեման Խչ աղեղիերկարությունը,-ը՝ մաղիաղեղի շառավիղը: Մատուցող խոոոչի կեռտրոնիկոորդինատները՝

2շյշշ2

-

Ը,»-էի -----Հ---.------ի.--ՔԾՐ ի

Մատուցմանխոռոչի լավագույն տեղի որոշումը

ՀՏ

խհ

թե)

ֆու

տո

շի

ՏոՓ

ւ

մյ

0.78)

լ

չոշռ՝

Տոջ

Ըն»

ՇՕՏ

Լ

28,

Թիակի ճվազագույն շառավիղը հատիկին հանդիպելիս որոշվում է

հետնյալ

արտահայտությամը.

507 թ) Լ

ՑՕՀ --7

122)

|

օա

Փփ«ջջ Տո---

|:

(1.79)

Օ.79) հավասարումներըցույց են տալիս, որ մատուցող խոոոչի պարամետրերը`Խլ, շր ն Մի, հիմնականում կախված են թմբուկի ն

(1.77), (1.78)

ն

մաղի պարամետրերիցէ̀, օ, Էչ ն Բյ: Ելնելով կոնստրուկտորականդատողություններից ն փորձերի տվյալ75 մմ, մաղի աղեղի ներից մատուցող խոռոչի շառավիղն ընդունվել է` Ք 150 մմ: մմ ն Բ. Լ լ մաղի աղեղիշառավիղը` երկարությունը՝ Նկ. 7.5-ում ցույց է տրված մաղի աղեղիշառավղի նկատմամբմատուցող խոոռչի տեղակայման Փ անկյան կախվածությունը սկավառակի պտտման -

-

-

թիակների(«) դեպքում: (Օ), տարբերքանակությամբ հաճախականությունից

գ.րաֆիկական

է տալիս, ճը ների վերլուծությու

Փ ռադ

օրինաչափությունցույց

մատուցող խոոոչի տեղակայմանՓ անկյունը հիմնականում կախված է 0.02 թիակների քանակից (օ) ն մանրաց: նող սկավառակի պտտման հաճախությունից (օ): Սակայն այդ անկյան -«Հ| մեծությունը շատ փոքը է ն մատուցող 0.01 խոռոչի տեղն ընտրելիս ընդունում են, շ որ այն պետք է գտնվի խցիկի երկրորդ քառորդումն հանդիպումըպետք «Է2--Էունենա է հորիզոնական Փ,1/վ թիակի տեղի ապահովում է ժամանակ, որն դիրքի 7.5. Նկ. ՓՀ/(ՌՋ) ֆունկցիայի կախվածությանօրինաչափություններըխցիկի ծավալի ամենալավ օգտագորոր

Հ

ՀՀ |

Զ--

ծումը: Հետնաբար, (7.77), (7178) ընդունում են հետնյալ տեսքը.

20»

"-

հ,

-

75 մմ

7.6-ում:

շ

«96,

օ

2.

90» -Փե) 2,207

(1.82)

է

Ր(6,6) ֆունկցիայիգրաֆիկըբերված նկ.

Գրաֆիկից երնում է, որքան շատ է թիակների քանակը (6), այնքան փոքը է Փ անկյունը: Ելնելով նան մանրացված զանգվածի տեղափոխման ն մաղի անցքերից է թիակներիքանակն դուրս մղման անհրաժեշտությունից նպատակահարմար Խ ընդունել` -3: Խոռոչի կենտրոնիշառավղի (Էլ)

է

նկ. 7.7-ում, երբ Ք

օ, ա

ռադԵրբ ե

ց.

Հ

Սվ

0.

Է-

ճն: Է -

ր

ա

Քամ

Նկ. 77 ՓՀ/ԱԿօ.) կախվածության գրաֆիկը, երբ -3

Նկ. 76 Փ-/(դաթֆունկցիայի գրաֆիկը, երբ Խյ-25մմն ց, --7/2

-

Ս

Նպատակահարմար է ընդունել` Թլ

Հ

Թիակի նկատմամբհատիկիշարժման օրինաչափությունը

Հատիկը թիակով շարժվելու ժամանակ ճրա վրա ազդում են հետնյալ ուժերը (նկ. 7.8). ծանրության՝ Օ ռջ, կենտրոնախույս՝ Քլխ ուօ՞ո,կորոլիսյան` Քոր 2/ՂՓՄը,շփման՝ Քր »/7 |ՕՇտտ (ՓԺՓՕ-ԷԲՔպոր):

Ճ5ՐՀ4):8օ., 4. 1 -ձ 46.

ւ

աղ

ն

օՊ/Հ

858լոմ/:

4605 ա

(1.85)

4(Ա1-ո)-8օ.

4.:-

(1.86)

806056:

.

(7.86) արտահայտություններումհաստատունների

Ր «-Լ7"Իթ»օ»-(7- Ի թգ ՔՐ

յ)

,

ծ

8-------:

.

261)

(7.86) հավասարումը ցույց է տալիս, որ թիակի նկատմամբ հատիկի շարժման արագությունը կախված է շփման գործակցից (/) ն սկավառակի պտտ ման հաճախությունից (Թ): ո 0,1մ ն հատիկի շփման գրաֆիկը, երբ ոօ /թ0 7.9-ում: նկ. բերված գործակիցը՝/՛Հ էջ 15 է Օգտվելով գրաֆիկից` կարելի է որոշել թիակի վրա հատիկի դիրքը տվյալ ժամանակիհամար: Հ

ֆունկցիայի -

0,1մ:

օ11Վ

4----Տ---2 2օ՛(14-

,

0որտ

Փյվ

Ճ-Ճ Ճ-4 Հատիկիշարժմանհավասարումը՝

Բաբա ր`

0.02

-

0,268,

Նկ. 7.10-ում բերված է

Հ

յ

գրաֆիկը: (»,Օէիկախվածության

Հ

Հ

Ստացված դիֆերենցիալ հավասարման ընդհանուր լուծումն ունի հետնյալ տեսքը.

արժեքներնեն.

Հաաա:ՀՀ.

-

մոոտամ Հոշվարդամոտ

Ստացված (7.85)

.

--ջպոմյ/-

-

74.2.

Նկ.

ք

-

ԼԵրբ Փ,

ի

:

-

78.

250, 300, 350 ն 400 1/վ:

«3նՓ»

//ոջՏո(թ,Հ ՓՌ-2ուօ:|:

Ռրոշ ձնափոխություններիցհետո ն ընդունելով Փ, 4/2, ստացվելէ. ԷԶ (1.84) ջ/օօ56Ւ: Հատինը թիակով շարժվելու ՒԻ2/»-- Փի

կախվածությունը Փ անկյունից բերված

,

Հ

-

--------(/ջՓ: Հ

ճակությունները,ստացվել է. ոք: 0 ԷԷ ոք օ05(9ԷՓՌ-

՛

2:օՓ

դեպքիհամար գ

Հ Փ/)ՔլԻաջ օօ5(թ, Բու83) ն Տեղադրելով ՔԲյխ Քչփուժերի նշա-

ի

(781)

Ք0ո-6Ժ

Ի

Հ

տեսքը.

(780)

՛

- 2)

Թիակով հատիկի շարժման դիֆերենցիալ հավասարումն ունի հետնյալ

հաշվարկային բանաձներն

ոէ

-

արի

2,»

(779)

ն

Հյ

ռն

Մ» մ

մ

ժթ

0.15

-՛

0.1

,

--Վ 0.1

0.2

0.05

0.4

7.9.

1Փ0

ե

ռադ

Օգտվելով նկ. մասն ա շարժման ասնիկի արժման

բերված գրաֆիկներից կարելի է որոշել ուն թի ա ոկվելուլու պահի պահին` արագությունը

7.9

ն 7.10-ում

ո Գ

է

մվ

-

Երբ

Օօ,

ԷՀ

0.2

՛

Ւ250

փթրյ

Թ

-Փհ Տ1ոՓա» Է

ՕՌ6050Ւ:

7 90 (750)

(0.91)

Բ

թյ

2`

86050. փ Ոհ

.-

1.4 Փե ռադ

Տ

ՕԻ,

որտեղ Ք -ը թիակի վերջնամասիկորության շառավիղն է: Թիակիցպոկվելու լրիվ արագությունը՝ ժամանակ

ՇՕՏՓ

ՋՐ Ռպոցպ Էք ՀԶ" ,

Հ

(1.88)

|

Հավասարումների համակարգը (792) համատեղ լուծելուց ենք մասնիկիթռիչքի հետագծի հավասարումը՝

(0.92) հետո

ստանում

Ք

Հ-

շթ»

՛

էք,

երք-3007.

գրաֆիկը,

Կոռրդինատներիանշարժ համակարգում՝

Թիակից մասնիկի պոկվելու արագությունը կախված է նան նյութի ֆիզիկամեխանիկականհատկություններից, մասնավորապես նյութի շփման գործակցից(7), որի գրաֆիկականկախվածությունըբերված է նկ. 7.11-ում: Սկավառակից պոկվելու պահին մասնիկի շարժման արագության ւ

1.4Փեռադ

1.2

ն» առանցքներիուղղությամբ հատիկի արագությունըկլինի.

Նկ. 710 Հատիկիշարժման արագության (Ւ) կախվածությունըսկավառակի պտտմամհաճախությունից(Թ) ն ժամանակից

բաղադրիչները.

1.0

ֆունկցիայի

7-/(ու

211.

Հ

0.6

Թիակից պոկվելուց հետո հատիկը կատարում է ազատ թռիչք: Հաշվարկայինսխեմայից (նկ. 7.12) որոշվում է մասնիկի թռիչքի հետագիծը, որն արտահայտվում է հետնյալ հավասարումներով.

Հ

0.8

0.6

ԲջՀլպոցլ

՛2

2-2

0.4

0.2

Է`

Հ

2Ճ

տ

Եկ.

ԻՈ

| 0.3

Մն

2 75-

"40

Հյ(աէ) ֆունկցիայի գրաֆիկը,երք ոգչ- 01մնյՀ- 0268

Է

(7.89)

:

մ/վ

0.20

Նկ.

ոլ

Ի

Սօօա9| թօ Կ:

բ,

քԽՇ0ՏՓա Դ

ջ.ՀԻ ՞

Դ

՛

բ.

ջրօօտթ

Ք

շթ.

(193)

յլ--Է----Գ-|

)

եր Մ

Մ.

են

Ւ.

Թ.

Փօչ

.

ա)

:

ռ

:

»)

Նկ. 713. Հիմնակաճպարամետրերի որոշմանհաշվարկայինսխեման. այ) ակոսավոր մակերնույթի,բ) մուրճիկների

Որպեսզիապահովվից

սա

ր

ամոդիեր ենուՑ ր

րեսց

-»-ր,

մ Է 02) 7.91) որոշվում

հ հազա -

(294) ՝

Ֆ»

տ

-

9:

ակոսավոր մակերնույթի երկու նիստերի միջե գագաթների ն շառավղայինարագություններիմիջն 8-ն՝ անկյունը, բ Ֆ0--: (1.96) Ակոսավորմակերնույթում երկու նիստերի միջն գագաթի անկյունը՝

որտեղ

Օգ

-ն

է,

անկյունն

ի

լրիվ

Օ-

24.3.

մետրերիորոշումը արա

Ակոսավոր մակերնույթին

(7.95)

ց

ւջ

90: անկյուն, անհրաժեշտէ հետնյալպայմանը. Ձ

Եկ. 7.12. Պոկվելու պահին մասնիկը արագության որոշման հաշվարկայինսխեւմա արագությունըն

Հ

207618

(797)

:

՛

մուրճիկներիըիմնական

Թիակից պոկվելուց հետո հատիկը կատարում է ազատ թռիչք ն իրականանումէ ակոսավոր մակերնույքի նկատմամբհարվածը: Լավագույն արդյունք ստանալու համար ցանկալի է, որ հարվածը լինի ակոսավոր մակերնույթի նկատմամբ ուղղահայաց: Թիակից պոկվելուց հետո հատիկը շարժվում է ըստ (7.93) բանաձնի`հետագծովն արագությունըփոփոխվումէ ըստ (794) 6հավասարման:Սակայն թիակի վերջավորությունից մինչն ակոսավոր մակերնույթի ճիստերը հեռավորությունը կարճ է, ն թռիչքն է փոքրըժամաճակահատվածում: իրակաճամնում Հետնաբար,որոշ մոտավորությամբ ընդունվում է, որ ժամանակի այդ հատվածում հատիկի արագությունը մճում է աճփոփոխ: Քանի որ թիակները տեղակայվածեն շառավղի 46ՕՕ46ՃՍամբ, ապա ակոսավոր մակերնույթի նիստերի անկյուն, դիտարկվում է շառավղի նկատմամբ(նկ. 7.13ա): ը

՛,

Ս

Ակոսավորմակերնույթիգագաթների բարձրությունը(հ) որոշելու համար սկզբում որոշվում է երկու նիստերիմիջն հիմքի երկարությունը: Ըստ գիտափորձերիտվյալների` հատիկը լավ մանրացճելու համա ցնել ր անհրաժեշտ է, որպեսզի հարվածների քանակը կազմի 30 Հետնաբար, 40: ակոսավորմակերնույթումգագաթներիքանակըընդունվում ո 20: Հարվածի գործընթացնսկսում է խցիկի երկրորդ կեսից ն վերջանում մաղի աղեղի շառավիղը: Այսինքն, խցիկի ակոսավորաշխատանքային մասի կենտրոնականանկյունը -

է`

մինչ,

է. կազում -Հ--ցա-Փւ

Փո

,

-

(7.98)

որտեղ Փրպ-ն թիակիպտտման անկյունն է պոկմանպահին,Փչ -ն՝ մաղի աղեղի կենտրոնական անկյունը:Ակոսավորմակերնույթի նիստերի միջն հիմքի երկարությունը՝

ԷՖՅՅ

ԵՎ

ՓԼ

Փա--2շ

7.99 (7.99)

Ակոսավորմակերնույթիգագաթներիբարձրությունը`

(-

17.

շո

օ

-Ք)

2"

(7.100)

-

ՀԱԱ ակոսավոր հետնյալ,

մուրճիկի տեղակայման անկյունը որոշվում է մակերնույթի յուրաքանչյուր նիստին հատիկը պետք է հարվածի երկու անգամիցավելի (նկ. 7.13բ): Ելնելով է` լնելով ա այդպայ այմանից, ց, ընդունվում ընդո Մուրճիկնե

ափերը

ն

(72.101)

Հ2ռլ,

ԸՕՏ-2

որտեղ 0. մակերնույթիգագաթներիցմուրճիկի ոչ մեծ Լ հեռավորությունից Ն մուրճիկը շառավղի նկատմամբ տեղակայման՛/ անկյունից ք անկյան շեղվածությունից, այսինքն ք -ք -յ,ն Օ.102) լ «2Աջթ: -ը որոշվում է ելնելով ակոսավոր

Լ

3)

իչ

-(

մուրճիկներինհատիկներիմիաժամանակհարվածներիթիվը պետք է անհրաժեշտ հավասարաչափությունը: Ելնելով այդ պահանջներից,մուրճային սկավառակիհավասարակշռությունն ապահովելու համար, մուրճիկների քանակն անհրաժեշտ է ընտրել հետնյալշարքից. -

ապահովի մուրճային սկավառակի շարժման

2-2,

4, 6, 8, 12, 16, 24, 32:

Առաջինպայմանն ապահովվումէ մուրճիկիլայնության ընտրությամբ.

Ի

200050

օ

-ն

է:

/3-

օօՏ

ակոսավոր մակերնույթի

2.

Դ

հետո

ստացվում

)- Ը 3

թ

(.103)

:

հ

/3-:27(ո-: օ)-(ժշ ին6057

Մուրճիկների տեղակայման անկյունն 7-Թ-ՔՀ-/Թ-

ՒՇ

լ

Ձ

4605.--|

7՛

---շ

հերթին

ռ

ն

քբ

Ըչ

Օ.101) պայմանից կարելիէ գրել. մ

ն է

Հ

(7.92)

են

:

է

Շ05--

Կայ (7.97)

հետնյալ պայմանից`

28լ

ւՀ

Օ.105)

ն

ռ»'.ն.

605.2 ՝

Ը,

ան .

-ն ճյութի ժամային մանրացումնէ, կգ/ժ: Սեկ պտույտի ժամանակմատուցումըկլինի.

0.04)

է.

»

Օօ

Հ

ն

շուտ

Լաք

այսիսի

անկյունները որոշվում

Վարկյանականմատուցումը`

որտեղՕ

աի

Է27(ի 6):(/-ւօ)

օ05-

Սյ հայտություններլ Մուրճիկներիերկարությունըորոշվում Իրենց

.

-ում

(7.108)

որտեղԵ -ն մուրճիկիկորացածմասի լայնությունն է, 8 -ն՝ մանրացնող խցիկի լայնությունը,ծ -ը՝ մանրացնող սկավառակիհաստությունը: Սիաժամանակյա հարվածներիքանակը որոշվում է նյութի մատուցումից ն մուրճայինսկավառակի պտտմանհաճախությունից ելնելով:

մուրճիկների միջն բացակն

Տեղադրելով (7.103) ն (7.102) արտահայտությունները (7.101) կատարելով որոշ ձնափոխություններ,ստացնում ենք. ԹՀ ԻՇ

,

շ

Է

գագաթների ն

'

5-5

:

(Հ-Իօ053

-

Ե-

ն հավասարման լուծումից Որոշ ձնափռոխություններից

որտեղ

հետնյալ պահանջներին,

մեծությունը որոշվում է սինուսների թեորեմայից.

(է.

Մուրճիկների քանակն (2) ընտրելու համար պետք է մեքենան բավարարի պետք է մուրճային դաշտն ըստ մանրացնողխցիկի լայնության լրիվ ը նդգրկվի, մուրճիկներիբաշխման հերթականությունը չպետք է խախտիթմբուկի ստատիկականն դինամիկական հավասարակշռությունը,

Ր

արտա-

(7.106)

(7.107)

«վտ

զ27-

ՀՐՏ:

(7.110)

Ընդունելով,որ հարվածն ըստ մուրճերի բաշխվում է հավասարաչափ դեպքում միաժամանակհարվածողհատիկների զանգվածը որոշվում է հետնյալ արտահայտությունից. ,

այդ

ԷՀ,

լ

շ

շ

որտեղ

-ը

մուրճերիքանակն է:

(02

ան

Միաժամանակ հարվածներիթիվը կլինի.

ուՅ124.տլ

տլշ

2Օ

936006 շոլ

0.12)

որտեղ ողլ -ը մեկհատիկիզանգվածնէ: (.112) արտահայտությունիցերնում է, որ միաժամանակյահարվածների թիվը ուղիղ համեմատական է ջարդիչի արտադրողականությանը ն

հակադարձ համեմտական մուրճային սկավառակի պտտման արազությանը ու մուրճիկներիքանակին: գրաֆիկը, երբՓ-300 ռադ/վ: Նկ. 7.14-ում բերված է ոՀ/(Օ, 2) կախվածության

որտեղ 1 -ն մուրճային սկավառակի իներցիայի մոմենտն է, Փլ -ը՝ մուրճային սկավառակի անկյունային արագությունը մինչն հարվածը, Փշ -ը՝ մուրճային սկավառակի անկյունային արագություն, հարվածից հետո, Տ -ը՝ Տ, հբ-ն՝ հարվածային իմպուլսի բազուկը, հարվածայինիմպուլսը, Տ՛ հր Հ

ո

1-Ղ

ն

Երբ Օ, կգ/ժ

40--Վ

ոՀ/(0,»)

`

Հ

Հ-ի

-Ֆո( -7)-օ057՛ Օյ Փշշ-Ց-------.-7 Վ

-

յ

ռադ/վ

յ

շշ

ք. -

ՏԱՍՍ

ՖՏ'հ,,

(7.114)

ՀՕՒՇ05)ԷԽՄ,

,

«Փոտ: ՒՔ

Մ,

ր Հաշ Հողա, ճջ. արի -Փոայ| Ւն" իճ յ, -ՕՒՇՕՏ

Ե

ոուՀՓԻՇՏ)|

Համաձայն շարժման քանակի պահպանման օրենքի այն կարելի է

որտեղ Պլ -ը մասնիկի շարժման արագությունն է, Մշ -ը՝ մասնիկի շարժման արագությունը հարվածից հետո, Տ -ը՝ հարվածայինիմպուլսը: Օգտագործելովմուրճային սկավառակինկատմամբնյութական կետերի համակարգի գլխավոր մռմենտի փոփոխության թեռրեմը կիրառված ակնթարթայինուժերիպտտմանՕ առանցքի նկատմամբ,ստացել ենք.

ւլ-2ՔԽՄԻ,

բշ ԽԹ-օօՏ7ԱէՔ):ԽՄ,

մեծությունը:

«ՏՏ,

"

Հ

Մուրճիկները հատիկճերին հարվածելիս տեղի է ունենում թմբուկի պտտման հաճախության նվազում ն ընդհանըապեսխախտվումէ պտույտկարգաճներիհավասարաչափությունը:Պտտման անհավասարաչափության վորման համար անհրաժեշտ է որոշել անհավասարաչափությանգործակցի

/(6, -Օյ)-

(7.116)

հաջորդականհարվածներիժամանակ` բ,2 ՔԺՒ-«օ57:: 157

որոշումը

ոչ-ո--Տ.,

(.115)

որտեղ8/4 -ը միաժամանակհարվածողհատիկճերիզանգվածնէ: Առաջին հարվածի ժամանակ

գործակցի Սուրճիկներիպտտմանանհավասարաչաղվիության

ներկայացնել.

ՀԸՏի--Հո(չ -/)-օ5)»

Ֆու Հոուչ մք,

Ի----

կախվածությանգրաֆիկը, երբ Թ

է

որտեղ ո -ը միաժամանակյա հարվածների քանակմ է:

րը

ՀՀ ՎՐՀ Է-.....|

'

-Ժ)1(»,

|

ամենակայունգոտինապահովվումէ Գրաֆիկիցերնումէ, որ հարվածների 2-12-20 թվի դեպքում: Այդ ժամանակ արտադրողականությունից մուրճիկների թիվըկազմումէ` ո-2-10: կախվածմիաժամանակյա հարվածների 24.4.

օօտի:

որտեղից

-

Մեծություններինճշանակությունները տեդադրելով,ստացվել է.

|Լ

Նկ. 214

-

5, ՏՈ

1:

ԷՔ

ՒՃ

աաա Հճթթթթթաթաախաաաաաաաաաաաաաաաատառա

Հ. ՎԱԲո,

ՀՓԻաՑՒՒԻ

ի, «Փակ64 2ուք)ի

ի,

Ո

ւ

,

"Յ

-7)- Ժ»-(ջ,-7)-6057- ՒՇ05)73-(7,

701:-0:-1)«

1-1

Բլ

-(-3)ք: ՎՇ-Սւ-ն-շ)Ը

«յէ ՀՈ Հ7օ0577(1-

Ցի Գ.զԱՈՐ

ԻՀՐՈՀԱ

0,4, Քանի որ հատիկների համար Ք է կարելի անտեսել:Այդ դեպքումստացվում է. Հ

նմա ԷՆ. բ)-60576052 -

(-

չա

աո րի

-

-

վի

«Կրթ

ե

-

Բ:

ապա

վո -

4 ե Է

փոքը անդամները

ն

-

"|

Է

ան

(71.116)ն Ը.117) ռավասարումՀամապատասխան0նշանակությունները ներից տեղադրելով(7.1 15) -ում, ստացվում է.

ԳԹ «

այշ(2

Էշ Շ057՛

Նկ.

ոՀ/((

Ը

Ւ)

/

օլ:0118)

Մուրճային սկավառակի շարժման անհավասարաչափության գործակիցը կորոշվիհետեյալ արտահայտությունից.

յ

ռն: "|:ն.119) չիչ(. վՇ-դու (ր-շիշ «Շ-»ի 1Ո/-օօ5»(1-

ձ1ա-՞6057 -

ո

"

Ատ»օ50ոՒ(«- մե-)ո:6- 2)": Հ«Ր-3/Յ

ՑՑԻ.

ուլ) ֆունկցիայի գրաֆիկը, երբ Օ--300կգ/0.2»

Հ

-

)Ը-

-ից,

Միաժամանակյահարվածներիթիվը (ո) որոշվում է (7.112) իսկոՀ(Գոյ կախվածոթյուցների գրաֆիկները բերված են 08: 715

հորա Մ

Նկ. 216.ռ-/

(Գ ու)ֆունկցիայի գրաֆիկը,երբ, Օ.- 300ռադմկ,

Նկ. 7.16 -ում պատկերված է անկյունային արագությունից (ա) ճային սկավառակի իներցիայի մոմենտից (0) կախված շարժման վասարաչափության գրաֆիկը՝ ծ /(օ,8.:

ն

մուր-

անհա-

Հ

/ՍՀ

ԱԼ

Փ,

ռադ/վ

"

"

կգմ" յ

Նկ. 7.19

Մ

ԱՆԱՐ /)

ֆունկցիայի գրաֆիկը, երբՃ- 04 Օ-300կգ/0.,/

ծ|

Երբ յ,

կգմ՛

0.05

0.04

շ

---Պ վ

0.03

0.02

0.0գ 1/7

|

0.4

0.8

շաթաք

Խն.7186-71.

աէ047- 26 -

խ

՛

խ

25.

Զ,կգժ

ն Օֆոճկցիայի գրաֆիկը, երբ, ձրբ, օ0 --300 տադ"Ր-015մ Լ

,

ֆունկցիայի գրաֆիկը,երբ օ 751815

--300

ռադ/լ.Օ

Հ

300կգ77.

Հ

--1ի եատտաոն

7530.

Գրաֆիկից երնում է, որ Փ Հ 300 ռադ/վանկյունային արագության դեպքում մուրճային սկավառակիաշխատանքի անհավասարաչափությունըմեծ է, քան Փ » 300 ռադ/վ անկյունային արագության դեպքում: Մուրճային սկավառակիաշխատանքի հավասարաչափությունըկարելի է մեծացնել նան մուրճայինսկավառակիիներցիայիմոմենտիմեծացումով: Նկ. 7.18 -ում բերված է մուրճային սկավառակիիներցիայի մոմենտից (Ո) ն հատիկաջարդիչի արտադրողականությունից (Օ) կախված շարժման անհավասարաչափության գործակցի(8) փոփոխությանգրաֆիկը՝8 /(, Չ), իսկ նկ. 7.19-ում` հատիկի առաձգականության վերականգնման գործակցից (5) ն մուրճային սկավառակիիներցիայի մոմենտից Ո) կախված շարժման 7 (5, անհավասարաչափությանգործակցի(ծ) փոփոխությանգրաֆիկը՝ծ Ծ, որոնք հնարավորություն են տալիս ընտրելու մուրճային սկավառակի անհրաժեշտ պարամետրերը,հաշվի առնելով մանրացված նյութի քանակականն որակականպարամետրերը:

ւ10

Հ

0.6

Ւ-015մ

ն

Սկավառակայինհատիկաջարդիչիգիտափորձնական հետազոտություններիարդյունքները

Տեսական հետազոտություններով որոշվել են առաջարկվող հատիկաջարդիչի հիմնական կառուցվածքային պարամետրերը ն շահագործման ռեժիմները:Դրանց հիման վրա հաշվարկվել, ճախագծվել ն պատրաստվել է փորձնականնմուշ: Գ-իիտափորձերի խնդիրներնեն եղել. որոշել ֆուրաժային հատիկի մանրացմանմոդուլը, -

-

որոշել հարվածից

եարն

դարձման -

որո

հետո

տ ւ նը: իկաֆարդիչի արտադրողականությունը

ինի

մանրացման մաճրաց

են

լաբորատոր որի կառուցվածքայինսխեման բերված նկ. 7.20 -ում:

է

տեղակայանքի վրա,

հետնյալ բանաձնով.

(1.12)

Հարվածիչի զանգվածը (ո) փոփոխվելէ հետնյալ սահմաններում.3, 3,5, 5 կգ: Մանրացվել են ցորենի, գարու ն տարեկանի 15,096, 16,096 ն 17,094 խոնավությանհատիկներ: է արագացված Հատիկի խոնավությունըորոշելու համար մեթոդ(օգտագործվել է 811-4 խոնավաչափ),1 20. ջերմաստիճանիսենյակում, հետնյալ բանաձնով. 4, 4,5

մոդուլի դույի որոշում) որոշումը

Նախատեսվում է ստանալ հարվածի ուժի ն քանակի ազդեցության օրինաչափությունները ֆուրաժային հատիկիմանրացման վրա:

Հետազոտությունները կատավել

2ջո:

ատիկա

2.35.1. Փուրաժային յի հատ,

Հարվածիչիարագությունըորոշվում է

ակոսային մակերնույթիցհատիկի անդրա-

ն

օգտագործվել Հ

:

ե 1 յ) ՎԸՐ-շօ).օ7|, -

-

07.122)

հատիկներիզանգվածնէ ճախճականչորացնելուց հետո, գ, 8խոնավության պարունակությունը հատիկները նախնական չորացնելուց հետո, 02, ՛1 ն՝ սենյակի ջերմաստիճանը: Կատարված գիտափորձերիարդյունքում ի հայտ են եկել տարբեր խոճնավության հատիկների որոշ հատկություններ: Այստեղ 1896-ից բարձր խոնավության հատիկներըգործնականում հնարավոր չէ մանրացնել մինչն ալյուր դառնալը, իսկ 1526 ն ցածր խոնավության հատիկների թաղանթը հեշտությամբէ մաճրացվել: Այնուհետն մանրված զանգվածըանց է կացվել համապատասխանմաղերով ն որոշվել է մանրվածքի հատիկաչափական կազմը: Ելնելով տարբեր հատիկաչափական նշանակություններից,որոշվել է մանրմանաստիճանը (/0 ըստ հետնյալ բանճաձնի. Դ 1/(1.123) 158 2,581 -Է 35.)/ Ք, (058, որտեղ Ճ

-ն

ն`

-

Նկ. 720.

մանրացմանմոդուլիորոշման Ֆուրաժային հատիկների

լաբորատոր

տեղակայանքիսխեման

Տեղակայանքըբաղկացած է ափսեից(1), որի կենտրոնումամրացվածէ խողովակ (2): Խողովակի վրա հագցված է հարվածող օղակ (3), որը ազատ կարողէ շարժվել խողովակիերկարությամբ: Փորձի սկզբում ափսեի մեջ լցվում է հատիկ, այնուհետն հարվածիչը բարձացվում է ռրոշակի բարձրություն(Ռը ն բաց է թողնվում: Բարձրությունը փոփոխվել է հետնյալ սահմաններում՝ՒԼ 0,4, 0.8, 1,2ն 1,6 մ: Ընկնելով ցած ն հավաքելով արագություն, հարվածիչըհարվածում է հատիկների շերտին հարվածային Ք, ուժով, որի արդյունքում հատիկները մանրվումեն: Հարվածի ուժը կարգավորվումէ հարվածիչի ո զանգվածի ն էԼ բարձրության փոփոխությունովն որոշվում է հետեյալ հայտնի բանաձնով |55|. Հ

թ-հ

ո(« 17 -

Ն

,

0120) `

որտեղ Խ- -ն վերականգնմանգործակիցնէ հարվածի ժամանակ (ընդունվումէ 0, խ -ն հարվածիչի արագությունն է հարվածի պահին, մ/վ, ւ -ն՝ հարվածիժամանակը(ընդունվում է 4 0,0005 վ): Բ

-

-

որտեղ Իջ -ն մանրացվածհատիկների զանգվածնէ տուփի հատակին, Իլ, Քշ, Թ: -ը՝ 1, 2 ն 3 մմ անցքերով մաղերի վրա մնացած ֆրակցիաներիզանգվածներնեն: Գիտափորձերիտվյալներիմշակմանարդյունքում ստացվել են հետնյալ

ֆունկցիոնալ կախվածությունները. Հ/Հ /(Թչ)՝ մանրման մոդուլը (/0 կախվածհարվածի ուժից (Ել) տարբեր 5, 10, 15 ն 20) ն հարվածիչի տարբեր քանակությամբ հարվածների (ու ն 5 կգ ) դեպքում, 3, 3,5, 4,5 նշանակությանկշիռների(ՕՀ ՀԻ/-/ (որ)՝ մանրման մոդուլը (/Օ կախված հարվածների քանակից (ոչ) հարվածի ուժի տարբեր նշանակությունների(Բլ 29,1, 27,72, 25,2 Ն 28,0 կՆ) Հ

Հ

դեպքում,

:

Հ/-/ (5)՝ մանրման մոդուլը (Խ0 կախված հարվածիչի տարբեր նշանակության զանգվածներից (Օ) ն հարվածների քանակության համապատասխան նշանճակությունների դեպքում: Այդ բոլոր կախվածություններըտարբեր տեսակի հատիկների համար բերված են |61)գրաֆիկներիտեսքով, որոնց վերլուծությունը,օրինակ ցորենի

համար, ցույց է տալիս, որ համակցվածկերերի արտադրության նպատակով 1,8 2,6 մմ) ապահովելուհամարանհրաժեշտէ հակոպիտ մանրվածք(հ/ 28,0-17,0 կՆ տիկներին հարվածել 5-15 անգամ, համապատասխանաբար Հ

ուժով:

Տ

Գո :րն | Ց քո անկյուն անկյուն աաա գլ|անգիա|անկման, | անկման,զ|լաճդիադարձման, արձման,ը թ| ռ

Միջին մանրում (ԽԼԼ0-18 մմ) ապահովելուհամա ը անհարժեշտ է հատիկին հարվածել20 անգամ 17,0-43,0 կՆ ուժով կամ 15 անգամ 20,0-47,0 կՆ ուժով,կամ 10 անգամ25,0-52,0 կՆ ուժով, կամ 5 անգամ32.0-57,0ԱՆ ուժով: 0,2-1,0 մմ) ապահովելու համար անհարժեշտ է Նուրբ մանրում (ՃԼ հատիկներինհարվածել 20 անգամ 43,0 կՆ -ից մեծ ուժով, կամ 15 անգամ 47,0 կՆ -ից մեծ ուժով, կամ 10 անգամ 52,0 կՆ -ից մեծ ուժով, կամ 5 անգամ 57,0 ԱՆ-ից մեծ ուժով: նան, որլ 15-20 հ ԱԱ ՆԻ Գրաֆիկները ցույց են տալիս սահմաններում մանըմ աննշան, թյան ր անրման մոդուլը (ԽՕ փոփոխվում է շատ հատկապես հարվածի ուժի (թյ) մեծ նշանակությունների դեպքում: Ուստի հարվածներիքանակը պետք ընդունել 15 -ից ոչ ավելի: Վերը շարադրվածըհնարավորություն է տալիս ընտրել հարվածի ուժի (5.) մեծությունը ն հարվածների թիվը (ու) ելնելով անհրաժեշտ մանրման մոդուլից (Մ): Ըստ դրանց նշանակությունների կարելի է որոշել հատիկամանրիչ մեքենաներիաշխատանքայինօրգաններիզանգվածի ն արագույան օպտիմալնշանակությունները: ։0-1,

»

ո

-

է

25.2.

Աղյուսակ 7.1

ք անկյան Տարբեր տեսակիհատիկներիհամար անդրադարժման անկմանճ անկյունից կախվածությունը

-

-Ե-Ի-

կերտի ոտիկի անդրադարձա համար զ,

աընրը բեր

ս ԱՅՆՐ դարձման,

նկման, ՄԱՄ»՝

ի

Ե

ո

Ց

2:

լ ՝

«5

ր

.

-

»

-

ա

Մ

՛2

ԹԱ առատ ՈԼ|

Ց Խտ:

||

ա-207

|

|

խ-45

ա-2"

|

Հ

Նկ. 7.21. Հատիկի անդրադարձման անկյունը որոշելու սարքի սխեման

ն

բյչ48

թ-

8: -ի միջի-

ունեն գործնական նշանակությունհատիկաջարաչն թ, մեծություններն ու կարգավորման համար: մուրճիկներիտեղակայման 733:

-

ն

օգտաանկյունը որոշելու գործված է թեքադիր հարթություն, որի անկյունը կարելի է փոփոխել, պտտելով Օ առանցքի շուրջը (նկ. 7.21): Հատիկի ազատ անկումն ապահովվում է ուղղաձիգ ուղղապահով: Անկման ռ ն անդրադարձման8 անկյուններըչափվում են անկյունաչափով: Ա անկյունների չափման ված են աղյուսակ 7.1-ում:

Վ8 Հ

անկյուն

աղյուսակի տվյալները`որոշվել են Օա. -ի Օգտագործելով են նացվածարժեքները,որոնքբերված սյունակներիվերջում:

Հարվածիցհետո ակոսային մակերնույթիցհատիկի անդրադարձմանանկյան որոշումը

հ

ըկման, Կ

ողկմանՕ.

դիչի արվա

Հո

Ը

արտադրոագատույունոր Հատիկաթարդիի

են մի Գիտափորձերիտվյալների վերլուծությանհիման վրա կառուցվել շարք գրաֆիկներ|61|: կախվածէ բունկերի Հատիկաջարդիչիմիջին արտադրողականությունը Օ»/ չափսերից` տարբեր բացվածքի մատուցմանանցքի սահափականի ն մմ) անցքերի 4,5ն6 3, (2, տրամագծի տարբեր (Տ), որը որոշվելէ մաղի (2000, աշխատանքայինօրգանի պտտման տարբեր հաճախությունների ն կառուցվելեն համապատասխան ն համար պտ/րոպ) 2500, 3000, 7.22-ում: են գրաֆիկճեր|11), որոնց օրինակներըբերվում նկ. Գրաֆիկներիցերեում է, որ բունկերիմատուցմանանցքի սահափականի արտադրողականությո բացվածքըմեծացնելիս(0,5 Տ Տ) հատիկաջարդիչի 4 մմ տրամագծով անցքի, մանրացնելիս է: մեծանում ցորեն Օրինակ, (Օչ) ո պտ/րոպհաճախության ն բունօրգանի պտտման աշխատանքային ա րտադրողահատիկաջարդիչի կերիսահափականի0,5 5 բացվածքիդեպքում -

-

-

կանությունը՝Օլ 52,9 կգ/ժ -ի. իսկ երբ սահափականիբացվածքը Տ է, արտադրողականությունը լինումէ Օչ-"77,0 կգ/ժ: Հ

Օչ կգ/ժ

Օմիչ

թ

Գո)

կգժ

----Հվ

ապա

Նույն ձնով է կատարվումճան գարի ն վարսակմանրացնելիս: Հատիկաջարդիչիմիջին արտադրողականությունը կախված հատիկաջարդիչի աշխատանքային օրգանի պտտման տարբեր հաճախություն/ (դ) որոշվել է բունկերի սահափականիբացման տարբեր մեներից` Օւ ծությունների (0,5 Տ, 0,75 Տ ն Տ) նմաղի անցքերիտարբերտրամագծերի(2 3, 4, 5ն 6 մմ) համարն կառուցվելեն համապատասխանգրաֆիկներ |61): Վերլուծելով այդ գրաֆիկճերըտեսճում եճք, որ բունկերի սահափականի բացմանմեծությանը զուգընթացհատիկաջարդիչիարտադրողականությունը մեծանում է: Այդ օրինաչափությունըառկա է ճան աշխատանքայինօրգանի 4 մմ տրամագծով պտուտաթվերիբարձրացմանժամանակ: Օրինակ, մ, անցքեր ունեցողմաղի օգտագործման դեպքում,երբ բունկերիսահափականի բացվածքը 0,5 Տ է, իսկ աշխատանքայինօրգանի պտտմանհաճախությունը՝ ո 2000 պտ/րոպ,ապա ցորեն մանրացնելիսհատիկաջարդիչիարտադրողականճությունը՝Օլ 24,8 կգ/ժ, երբ ո 2500 պտ/րոպ,ապա Օյ, 36,5 կգ/ժ, երբ ո 3000 պտ/րոպ,ապա Օյ 3500 պտ/րոպ,Օլ 52,9 կգ/ժ, ո 63,4 կգ/ժ, ո 4000 պտ/րոպ,Օլ 74,8 կգ/ժ: Գրաֆիկներից, երնում է, որ հատիկաջարդիչի Օլ արտադրողականության վրա ուղղակիորեն ներգործում է մանրացնող խցիկ տրվող հատիկների վայրկյանական մատուցումը`զվ: Բացի այդ մեծությունից, Օչ արտադրողականությանփոփոխության վրա մեծապես ազդում է հատիկաջարդիչի աշխատանքային օրգանի պտտման Փ հաճախության փոփոխությունը:Դա բացատրվումէ նրանով, որ աշխատանքային օրգանի պտտմանհաճախության բարձրացման հետնանքով բարձրանումէ մուրճիկներիպտտման արագությունըԸ7չ), ավելանում են հարվածճերի թիվը (ո) ն ուժը (թո), ինչպես ճան ակոսավոր մակերնույթի նկատմամբհատիկներիհարվածներիքանակն ու ուժը: Այդ ամենով հանդերձ մեծանում է շրջապտույտի արագությունը Ր7շ),դուրս եկող զանգվածի քանակը, հետնաբար՝ ճան հատիկաջարդիչիարտադրողականությունը: Նույն օրինաչափությունները դիտարկվում են ճան գարի ն տարեկան մանրացնելիս: Կառուցվել են ճան գրաֆիկներ, որոնք ցույց են տալիս արտադրողականության կախվածությունըմաղի անցքերի տրամագծից`Օ, / (4չ), բունկերի սահափականիբացվածքիտարբեր մեծությունների (0,5 Տ Տ) ն աշխատանքային օրգանի պտտմանհաճախությունների(2000-4000 պտ/րոպ)դեպքում: Գրաֆիկների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ անցքերի տրամագիծը 2-6 մմ ավելացնելիս, արտադրողականությունը համապատասխանաբար մեծանում է, որը բնութագրական է տարեկանի ն գարու հատիկներիհամար: Ցորենի մանրացմանըվերաբերողգրաֆիկից երնում է, որ աշխատանքային 3000 պտ/րոպհաճախականությանն բունկերի սահաօրգանի պտտման ո Տ փականի0,5 բացվածքիդեպքում, երբ օգտագործվելէ մյ 2 մմ տրամագծի 15,2 կգ/ժ, անցքերովմաղ, հատիկաջարդիչիարտադրողականությունը`Օ, -

-

-

0.25

0.5

ա)

կգ/ժ

0755Տ,մմ

0.25

լ

-

0.5

0.75 Տ,մմ

ՕՀ

| (Տ) կախվածության երբ մաղի անցքերի գրափիկները, 7 մմ աշխատամ222.

ից տրաացիծը չըԱր Մ 2000 Հ

պտչիռպ.ա) գ) գարի

0.25 Դա

0.5

գ)

բ) տարեկան, ցորեն,

0.75 Տյմմ

բացատրվում է նրանով, որ հատիկաջարդիչի արտադրողականության (Օչ) վրա ազդում է այնպիսի մեծություն, ինչպես հատիկի վայրկյանական մատուցումն է (զլ) ջարդող խցիկ: Հատիկամանրիչի արտադրողականությունը (Օ, փոփոխվումէ ուղիղ համեմատականնյութի վայրկյանական մատուցման(զլ) նկատմամաբ,այսինքն բունկերիսահափականիմեծությամբ բացելիս վայրկյանականմատուցումըհասնում է զգու, մեծության,իսկ բունկերի սահափականը0,5 Տ չափով բացելիս վայրկյանականմատուցումըհավասար է զու» մեծությանը:

-

Հ

--

Հ

| Նկ.

Հ

Հ

Հ

բ)

Հ

'

Հ

-

Հ

Հ

-

Օ. 38,8 կգ/ժ, երբ մլ 4 մմ, ապա Օլ 52,9 կգ/ժ, երբ մ 63,0 կգ/ժ,երբ մյ 6 մմ, ապա Օյ 87,9 կգ/ժ: Գիտափորձերով ստացված տվյալներով կառուցվել են նան հետնյալ ֆունկցիոնալ կապերի գրաֆիկները |61|. -ԽԼ-/ (ո) հատիկների մանրման մոդուլը`կախվածաշխատանքայինօրգանի պտտման հաճախությունից բունկերի սահափականի տարբեր բացվածքների(0,5Տ, 0,75Տ ն Տ) ն մաղի տարբեր տրամագծերովանցքերի(գ. 2, 3, 4, 5 ն 6 մմ) դեպքում, -Խլ 7 (Տ) հատիկների մանրման մոդուլը` կախված բունկերիսահափականի բացվածքից հատիկաջարդիչի աշխատանքային օրգանի պտտման 2000, 2500, 3000, 3500 ն 4000 պտ/րոպ)ն տարբեր հաճախությունների (ո մաղի տարբերտրամագծերովանցքերի (գ. 2, 3, 4, 5 ն 6 մմ) դեպքում, -Խ( Մ ( զ ) հատիկների մանրացմանմոդուլը` կախված մաղի անցքերի տրամագծիցհատիկաջարդիչիաշխատանքային օրգանիպտտման տարբեր հաճախությունների (ո 2000, 2500, 3000, 3500 ն 4000 պտ/րոպ) ն բունկերի սահափականի բացվածքի (0,5 Տ, 0,75 Տ ն Տ) դեպքում: Կառուցված գրաֆիկները ցույց են տվել, որ աշխատանքային օրգանի / հ աճախության մեծացման ն դեպքում (2000 2000մինչն 4000 պտ/րոպ) ատիկների մանրացման մոդուլը (Խ0 փոքրանում է: Օրինակ, ցորենի հա4 մմ տրամագծովմաղեր ն բունտիկճերը մանրացնելիսօգտագործելով4 կերի սահափականըբացելով 0,5 Տ, աշխատանքային օրգանի պտտման ո» 2000 պտ/րոպհաճախության դեպքում մանրմանմոդուլը՝ Խ( Հ 1,52 մմ, երբո» 2500 պտ/րոպ,ապա Է/ 1,24 մմ: 1,35 մմ ն երբ ո 4000 պտ/րոպ,ապա հ 0,5 5-ից մինչն 5, Բունկերի սահափականի բացվածքը մեծացնելիս մեծանում է: Օրինակ, աշխատանքային օրգանի մանրման մոդուլը (/Չ) 3000 պտ/րոպէ, մաղի անցքերի տրամագիծը՝ պտտման հաճախությունը`ո մչ 4մմ, բունկերիսահափականիբացվածքը՝ 0,5 Տ, ապա մանրման մոդուլը՝ Խ( 1,42 մմ ն Տ չափով 37 մմ, իսկ սահափականի 0,75 Տ -ի դեպքում` հ/ բացելիս՝ ԽԼ- 148 մմ: Մաղի անցքերի տրամագիծը 2-6 մմ մեծացնելիս մանրման մոդուլը(/1 3000 պտ/րոպ մեծանում է: Օրինակ, աշխատանքային օրգանի պտտման ո հաճախության ն սահափականի 0,5 5 բացվածքի դեպքում, երբ մաղի անցքերի տրամագիծը`մ. 3 մմ, ապա ԽՐ» 1,15 մմ, երբ մյ 4 մմ, ապա ԽՐ» 6 մմ, ապահ/Հ 1,83 մմ: 1,37 մմ,երբ մլ 5 մմ, ապա Է՛Հ 1,50մմներբ մյ Այդպիսի պատկեր է նկատվում ճան գարու ն տարեկանի հատիկները

երբ մլ

Հ

3 մմ, ապա

5 մմ, ապա

Օլ

Հ

-

Հ

-

Հ

Հ

Հ

-

Հ

-:

Հ

Հ

-

արին

ից

բունկերիսահափականի բացվածքը՝0,5 Տ, մաղի անցքերի տրամագիծը՝ 4 մմ ն ավելի`5Տն6մմ: Այդպիսի պարամետրերի դեպքում, կախված կերերի տեսակից, հատիկաջարդիչի արտադրողականությունը տատանվում է 60-120 կգ/ժ սահմաններում: 75.4.

Հատիկաջարդիչի արտադրողականությանօպտիմալացումը

Գիտափորձնական հետազոտություների ն տվյալների մշակման են նան փորձերի պլանավորընդհանուրեղանակներիցբացի ման մաթեմատիկական տեսությունը` փորձերի արդյունքների մշակման ն գործընթացների բազմագործոն մաթեմատիկական մոդելների կառուցման եղանակները,դիսպերսիոնվերլուծությունը: Պտտվող սկավառակի արագությունից Ն բունկերի սահափականի բացվածքից կախված հատիկաջարդիչիարտադրողականությանփոփոխությունն ուսումնասիրելու համար ընտրվել լէ ամբողջական քառակուսի հավասարմանմաթեմատիկականմոդել`

օգտագործվել

-ԵՀՏԵԿ

ճ

է

Հ

/-1

մ

չ վ-1

-

Հ

-

Հ

-

Հ

Հ

Հ

-

Հ

Հ

մանրացնելիս:

Հ

'Մ)

մշ.

(.124)

որտեղ Ք -0 1 Հյ-գործոնների թիվն է, 7 -ը՝ օպտիմալացմանպարամետրը, 2«, 2Ճյ-ն՝օպտիմալացմանգործոնները: Խնդրի պայմանից օպտիմալացմանպարամետը է արտադրողականությունը, իսկ օպտիմալացման գործոնները պտտվող սկավառակի պտուտաթվերըն բունկերի սահափականիբացվածքիմեծությունը: Ռեգրեսիայի հավասարման գործակիցներըհաշվարկվել են հետնյալ

հավասարումներով. աա 142 Ն

ՀԱԼԻՍեւին

տ

ե,ՀշնՊան1-Ն2 ,

լ.

ծե.-ՖԽՀ6.-

Հ

Գրաֆիկներումներկայացված գիտափորձերիարդյունքների փոփոխության օրինաչափություններիհամադրումիցու վերլուծությունից, հաշվի առնելով ճան կերերի մանրացմաննկատմամբ ներկայացվածանասնաբուծական պահանջները, որոշվել է, որ առաջարկվող հատիկաջարդիչի աշխատանքային օրգանի ամենաօպտիմալ պտուտաթվերը պետք է լինեն 3000 պտ/րոպ,

չէել, :

/-1

Ել

-

չո, Ֆ, --ՖԽ,,1Հ-Լ2 2-5 3-5

31227

4,3

լ

Օ.125)

. :

Հատիկաջարդիչի արտադրողականության վրա ազդող գործոններըբերված են աղյուսակ 7.2-ում:

հիմնական

Աղյուսակ 7.2

Գործոններիտարափոխմանմակարդակճերնճ միջակայքերը ու

Գործոնները

Տարափոխման

մակարդակները

պտույտներիթիվը,

բունկերիսահափականի բացվածքը,մմ

պտ/րոպ

Հիմնականմակարդակ(0) Վերնի մակարդակ(Ւ) Ներքնի մակարդակ(-) Տարափոխմանմիջակայք

Է՛

10,5 3,5

Աղյուսակ 7.:

Պլաճավորմանմատրիցա

Գործոններ Փորձի համարը

համարը Փորձի

ջը:

1 ---|

ՀԼ

Դ1

,

..-- աա Է

Սկավառակայինաշխատանքայինօրգանի պտուտաթվերիցն բունկերի սահափականի բացվածքից կախված արտադրողականությանօպտիմալացումը կատարվել է էօոօ-2 պլանի օգտագործումով: Ստացված արդյունքների հիման վրա կազմված մատրիցան բերված է աղյուսակ 7.3-ում: Աղյուսակի տվյալների հիման վրա որոշվել են ռեգրեսիայի հավասարումներիգործակիցները, ն ստացվել են ամբողջականտեսքով հետնյալ

հավասարումները.

-

2մմ, ՄՀ

18,12 -- 3.882.յ 2,71720--

3մմ, Մ

Հ

42,16

Հ

4132ել

4մմ, 7

Հ

6Ն81

-

15,852.

մ մ մ

Հ

1,812.

-

1,132

23,026

-

-

Հ96191:59

«6մմ, Մ

Հ

99,32

-

-

9,820

-

--

-

0,783267-- 11252424.

60,850

12,3726շ 0,21672յ՛ -

Հ50մ,3 Հ86,181--Է59624-: 0,1826,-- 7,946 -

13,626-11332.

շ

-

-

շ

-

21757 Ր»0-

աւ 14672Եշ-Է 2,6752.26:

Ստացված հավասարումները վերածվել են մի որոնցիցմեկը բերված է նկ. 7.23-ում:

61,052եշ-,

1,63326շ: 2,1252:.Ճշ,

«16722:

շարք

,

գրաֆիկների|61|,

Է

Վ

:

-ՀՀԼ

--

«տ

Գործո

ի

-

2-Ի Հ-|

ե

-

-

-

10.5

14մմ

Նկ. 7.23, Հատիկաջարդիչի արտադրողականությունը` կախվածսկավառակի պտուտաթվերիցե բունկերի սահափականիբացվածքի մեծությունիցմաղի անցքերի օյ -

2մմ՛-ի դեպքում

Գրաֆիկներիվերլուծությունըցույց է տվել, որ մաղի տարբեր նշանակու2-6 մմ) դեպքում հատիկաջարդիչիարտադրողականության թյունների (4 տիրույթը բնութագրող ուրվագծերը համապատասխանում են մինիմաքսի -

ձնին:

երնում է. որ հատիկաջարդիչիարտադրողականությունը Գրաֆիկճնճերից բարձրանում է սկավառակի պտուտաթվերի բարձրացմանը ն բունկերի սահափականիբացվածքի մեծությանը զուգընթաց, մաղի անցքերի բոլոր տրամագծերի(4 2-6 մմ) համար: Սկավառակի պտուտաթվերի ավելացման դեպքում արտադրողականությունըբարձրանում է ավելի արագ, քան բունկերի սահափականիբացվածքիմեծացմանժամանակ: Ստացված նյութերըհնարավորությունեն տվել հաստատել հիմնական մեծությունների`արտադրողականության, աշխատանքային օրգանի պտուտաթվերի ն բունկերից հատիկի մատուցման մեծության միջն ֆունկցիոնալ կապ: Պահանջվող արտադրողականությամբ հատիկաջարդիչներնախագծելիս կոնստրուկտորները, օգտվելովստացված գրաֆիկներից,կարող են որոշել աշխատանքային օրգանի պտուտաթվերի օպտիմալ նշանակությունը ն համապատասխաճնճաբար բունկերներից հատիկի մատուցմանմեծությունը:

հատիկաջարդի

մաթեմատիկականհավասարմանկազմելը կապվածէ

հետ:

26.

Ռուռորայինունիվերսալ մեքենայի տեսական ճետազոտություններինալատանըն արդյունքները

Հետազոտությունների նպատակն է եղել մշակել այնպիսի էներգախնայող փոքրաչափունիվերսալ մեքենա, որը կարողանա մանրացնել մինչն 1892 (որ գռյություն ունեցող ջարդիչներըհաջողությամբ իրականացնումեն) ն մինչն 3596 խոնավությանֆուրաժային հատիկը: Մեր կողմից մշակվող հատիկամանրիչն իր աշխատանքային սկզբունքով գոյություն ունեցող մուրճային ջարդիչներից հիմնականումպետք է տարբերվինրանով, որ հարթ մուրճիկների հետ միասինպետք է աշխատեն նան կտրող դանակներ: Ընդհանրապես, մուրճային ջարդիչներում հատիկները գտնվում են ցիկլային (ընդհատվող)բեռնվածության տակ: Երբ հատիկների խոնավությունը

ավելի չէ, չոր է, յուրաքանչյուր հաջորդ հարվածի ժամանակ հատիէ, իսկ ամրությունն ընկնում: կում վնասվածքների քանակը մեծանում Մանրման ընթացքում մակերեսային հարվածների շնորհիվ հատիկում առաջանում են միկրոճաքեր, որոնց հետնանքով ամրությունն իջնում է, ն տեղի է ունենում քայքայում (ջարդում): Խտացրած կերերի ջարդման մեխանիզմի մասին ընդհանուր պատկերացումը հանգեցնում է նրան, որ մանրման ղինամիկական պրոցեսի հիմքում ընկած է դինամիկ սեղմումով քայքայումը, երբ պրոցեսն ընթանում է փխրուն քայքայման սխեմայով, այսինքն պլաստիկականդեֆորմացիաների աննկատ զարգացմամբ:Հարվածի ժամանակ չոր հաւռիկի քայքայումը տեղի է ունենում ակնթարթորեն, պլաստիկական դեֆորմացիա չի զարգանում, այսինքն տեղի է ունենում փխրուն քայքայում` առաջացնելով միայն առաձգական ակնթարթային 1856 -ից

դեֆորմացիաներ:

Մեխանիկական ներգործության տակ փոխվում են հատիկի ձնը, չափսերը,հատկությունըն ֆիզիկականվիճակը: Աշխատանքային օրգանի լավագույն պարամետրերըորոշելու համար անհրաժեշտ է գիտենալ ֆուրաժային հատիկներիհատկություններիիրական բնույթը (մինչն 3596 խոնավության) ն բեռնավորվածությանպայմանները, որի Դա ժամանակ անպայման տեղի կունենա դրանց քայքայումը` մանրացումը: ն այդ պահանջն է որոշում ըստ ամրության է խնդրի առանձնահատկությունը, կերերի փորձարկման մեթոդն ու ամրության հատկություններըբնորոշող ցուցանիշները: Ճշտելով պայմանները ն մեքենայի աշխատանքային ռեժիմները, որի ժամանակ մինչն 3596 խոնավությանմշակվող ֆուրաժային հատիկի քայքայումը կարող է հնարավոր լինել էներգիայի ամենաքիչ ծախսերով, կազմել է հետազոտության հիմնական նպատակը: Խոնավության նշված սահմանում աշխատանքային օրգանիփոխգոռրծողության պրոցեսը հատիկի հետ շատ բարդ է, ն այդ պրոցեսի ճիշտ

մեծ

դժվարությունների

Առաջարկվող հատիկամանրիչիկառուցվածքային լավագույն պարամետրերը որոշելու, դրանց շահագործական հուսալիությունն ու արտադրողականությունըբարձրացնելուն էներգատարությունը փոքրացնելունպատակով, տեսական հետազոտությունների խնդիրներնեն եղել. որոշել հատիկները մանրացմանխցիկ մատուցող խոռոչի տեղադրման լավագույն տեղը, բացահայտել ֆուրաժային հատիկի մեխանիկական քայքայման բնույթը ն որոշել աշխատանքայինօրգանների լավագույն ձներն ու չափսերն այն պայմանների համար, որոնց դեպքում հատիկների մանրացման վրա ծախսվածէներգիան կլինի ամենանվազագույնը, որոշել աշխատանքային օրգանների վրա առաջացող դինամիկական ուժերը, հիմնավորել ատամնավոր դանակի առավելությունը հարթի նկատմամբ ն որոշել ատամների միջն փոսիկների ձեը հատիկի արդյունավետ կտրման պայմանից, որոշել մուրճիկների ն դանակներիվրա կախման անցքերիդիրքը, որի դեպքում հարվածային ուժերի ազդեցությունը կախման առանցքների վրա կձգտիզրոյի, որոշել հատիկի շարժման հետագիծը հարվածից հետո ն հիմնավորել դեկայի վրա ակոսիկներիտեղաբաշխմանհեռավորությունները, ամփոփել հետազոտությանարդյունքներըն տալ կոնստրուկտորական հստակ առաջարկություններ: -

-

-

-

-

-

-

26.1.

Սանրացմանխցիկ հատիկների մատուցմանն շարժման գործընթացների ուսումճասիրությունները

Հատիկների մանրացմանխոռոչի լավագույն տեղի որոշումը ճպաստում հատիկամանրիչի արտադրողականության բարձրացմանը ն էներգետիկականծախսերի իջեցմանը: Գոյություն ունեցող հատիկաջարդիչների համար այդ խնդիրը փորձել են լուծել մի քանի տարբերակներով|61, 118): Սակայն վերջնական լուծումըչի ստացվել: Այդ խնդիրը լուծելու համար մենք դիտարկել ենք երեք տարբերակ (նկ. 7.24). 1 մատուցում ճակատից (ամենածայրահեղ դեպքը` կենտրոնից) (նկ. 7.24ա), 2) մատուցում արտակենտրոնից(նկ. 7.24բ) ն 3) մատուցում վերնից (նկ. 7.24գ): է

Երեք դեպքերի համար տեսական դատողություններըհաստատվել են գիտափոձերովն ճշտվել, որ իրոք հատիկները բունկերից մանրացմանխցիկ մատուցման օպտիմալ տարբերակըերրորդն է` վերնից ուղղաձիգ մատուցումը (նկ. 7.24գ): Հատիկամանրիչմեքենայի փորձարկման օրինակներըայդպես էլ պատրաստվելեն:

|

|

|է կ ել / Է-

ԷԷ.--2----Է----|

տ

ա)

ի)

լ լ

|

յ ՀՍղօօՏՕց: են

Հատիկի հետագծի կամայական կետում չն հետնյալ հայտնի բանաձներով.

գ)

Առաջին դեպքում հատիկները բունկերից խողովակով շարժվում են մատուցման խոռոչ ն մտնում մանրացման խցիկ: Այստեղ, հատիկները խառնվելով պտտականշարժման մեջ գտնվող հատիկների հոսքին, կենտրոճախույս ուժերի ներքո բոլոր կողմերով շարժվում են դեպի մուրճիկների ն դանակների ծայրամասերը, անդրադառնում, ապա նոր ենթարկվում մուրճիկներին դանակներիհարվածային ուժերի ազդեցությանը: Այս տարբերակում մանրացմանխցիկում հատիկներիշարժման բնույթը շատ բարդ է ն մինչն մանրացման իրականացումը նշանակալի էներգիա է ծախսվում: Երկրորդ դեպքում հատիկները բունկերից խողովակով շարժվում են մատուցման խոռոչ ն պտտման առանցքից վերն՝ շառավղի միջին մասից, մտնում մանրացմանխցիկ (նկ. 7.24բ): Այստեղ, ի տարբերությունառաջին տարբերակի,հատիկները կենտրոնախույս ուժերի ներքո շարժվում են միայն դեպի վերն, խփվում դեկայի ակոսիկների պատերին, վերադառնում, ապա ու դանակներիհարվածին: Այս դեպքում, առաջինի ենթարկվումմուրճիկճների համեմատությամբ,էներգիայի ծախսը փոքր է, բայց լրացուցիչ աշխատանք է պահանջվում հատիկները բարձրացնելու ն մանրացնող օրգաններին հասցնելու համար: Երրորդ դեպքում հատիկները բունկերից ուղղաձիգ մատուցվում են մանրացման խցիկ ն մուտք գործելու պահին ենթարկվումհարվածների (նկ. 7.24գ): Ակնհայտ է, որ այս տարբերակումէներգիայի ծախսը համեմատաբար փոքը պետք է լինի, իսկ հատիկաջարդիչիարտադրողականությունը՝մեծ:

"վ

Հոս,

/,

ր

Նկ. 724. Սանրացմանխցիկ հատիկների մատուցման տարբերակները. ա) մատուցում կենտրոնից,բ) մատուցումարտակենտրոնից, գ) մատուցում վերնից

Հարվածիցհետո հատիկիշարժման հետագծիորոշումը

Մուրճը հատիկին կամայական օց անկյան տակ հարվածելիս, հատիկի շարժման հետագծի հավասարումը կարելի է որոշել հետնյալ հաշվարկային համակարգի օգնությամբ(նկ. 7.25):

Է--|

|

26.2.

աաա

- աց

կոորդինատներըորոշվում

ՀՍյՇօՏտճց»

Հ7ո(5ո6ց |

:

շշ

-

(7.127)

Արտաքսելով (7.127) հավասարումներիհամակարգից է -ի մեծությունը, կստանանք հետագծի հավասարումըդեկարտյանկոորդինատներով.

ՖՀաջզ

Ջոշ

-Տ Է:

Հ

2ից օ05

յ

հետո հատիկիշարժման Նկ. 7.25. որոշման հետազծի հաշվարկային համակարգը

«արածից

(7.128)

:

Հատիկի անցած ճանապարհի հորիզոնական պրոեկցիան որոշելու

5, 7 Լն համար ընդունելով 2 տեղադրելով(7.128) -ի մեջ, կստանանք 5ի նկատմամբքառակուսի հավասարում՝ 57 -21.6.)՛շ օ05- ճցՏ 2)77 60570ց 0: (7.129) -

Հ

-

Լուծելով քառակուսի հավասարումըկստանանք.

Տ-28.6ցջ

«(ըՏո,

Էվ/1Տոռյ 28

(72.130)

է որոշել նան հանդիպակաց դեկայի պատին հատիկի Պահւասնջվում հարվածելու անկյունը (օ): Դրա համար օգտվենք հետագծի (7.128) հավասարման դիֆերենցիալից:

ցո--Ցյ.

ՋՈ մօ

արո

Իսկ

Մ-Ն

-ջ

բարձրությունը անկման բարձրությունը

(

:

ց

ՀԲ--277: -

605:

Ուղիղ հարվածի դեպքում, երբ օօ

անկյունը որոշվել է.

աճ

-

-Փքճց:

6.

-

Տ,

(7.132)

0, հանդիպակացպատին հարվածի

ՏՏ.

աՀ

յ:

մ/վ,

պատի վրա ակոսների հեռավորություննէ: Եթե ընդունենքՃգ»5.0 կունենանք. 7-25 մմ: 0.020)մ, Հ-(0035-Հ

-ը

76.3

մակերեսի դանակիաշխատանքային Հատիկամանրիչի

ատամներիմիջն փոսիկներիընտրությունըըստ հատիկի պայմանի արդյունավետկտրտմանճ

Օ.131)

(էը07) որոշվել ից,երբ երբ 2 որոշվել էէ (7.128)8 բաճաձնից,

Հ

Հատիկը, դաճակին խփվելուց հետո, փոսիկում կատարում է բարդ շարժում ն կտրտվում է: Պահանջվում է որոշել փոսիկի օպտիմալ ձնը այն պայմանով, որ կտրտումըկատարվի էներգիայիփոքր ծախսով: Խնդիրը լուծելու համար հաշվարկային մոդելն ընտրվելէ համաձայն նկ.

7.26-ի:

Օ.133)

Թվային հետազոտություններըցույց են տալիս, որ մեծ արագությունօօ): ճերի դեպքում,երբ Մջ (20-40) մ/վ, հետագիծը մոտ է ուղիղ գծին (օ Հարվածի ժամանակ, մինչե հանդիպակաց պատին հարվածի ժամանակը կորոշվի վ. ը ՇՕՏԾյհ, --

-

-

հետնաբար՝

չա--5-..: յ

Օ.134)

00569

Օրինակ, եթե վերցնենք ճանապարհի հորիզոնական պրոեկանցած 15 սմ ն արագությունը՝ ց (20-40) մ/վ, ապա է -ի արժեքը կլինի (օօ ցիան Տ 0, ուղիղ հարվածի ժամանակ)՝ ւ-0007վ, երբ Մչ 22.0 մ/վ, մ/վ: Է-0.004վ, երբ Մ:Հարվածի ժամանակ հատիկի անցած ճանապարհի վրա (մինչն հանդիպակաց պատը) ծախսված է ժամանակն ունենալուց հետո, կարելի է

Նկ.

-

Հ

--Փ)-Ո//, բ.օ0590' -Փ-..)»Օօ6500' (ո. ՈՅ... Ցոցօ Փ օ)-հէ ՕՋոց ջ) /ՈՒՒր թ..

-

որոշել պատիվրա ակոսներիհեռավորությունը: Այդ ժամանակի (ց ընթացքում ակոսների հեռավորությունը համար, նախ որոշվելէ է ժամանակում աղեղիերկարությունը. (ՀցՏՀ ի Հն

(7.135)

որոշելու Օ.136)

որտեղ Ճգշ-ը մուրճի հարվածի կետի գծային արագությունն է, Ճ-ը՝ հատիկի

հարվածի կետի հեռավորություն, պտտման առանցքից: Մեր օրինակի համար ստացվել է.

Հ«-(0.007 --0.004)»:

Է

(7.137)

Ատամնային փոսիկներիընտրությանհաշվարկայինսխեմաները

Հավասարակշոությանպայմանից ստացվումէ.

-

40.0

726.

տ 7.138)

է, Քո -ը դանակի պտտումից հատիկի շարժման ուժն որտեղ Բ-ճ փոսիկի մակերեսիվրա /-ը՝ առաջացած կենտրոնախույսուժը (Բո-Հտա՞ 5), հատիկի հակազդող նորմալ ուժը, 7-ը հատիկի ն փոսիկի մակերեսի վրա շփման գործակիցը, մ, Ն՝ կտրտող փոսիկի վրա կենտրոնախույս ուժը

|ք.) ք (Ի,- ութ"

ման

-ն՝

փոսիկի կորության

արագությունը, ո7-ը՝ հատիկի

զանգվածիկշիոը:

շառավիղը, 7/-ն`հատիկի

զանգվածիմեծությունը,

Օ-ն`

շարժ-

հատիկի

Լուծելով (7.138) համակարգըՔ-ի նկատմամբ,ստացվել է.

Ք-

-

ոլ կո

Փ-Հ

ՐՇՕՏօ)

Օ

Օ) ճլմո(ջ--Ւ /օօտ(ջ-Է

քի:

«--Տո(ը "Չի

Տեղադրելովց(Փ)-ի արժեքը (7.143)-ի մեջ -

Է

|

7.1

Ք

Քանի որ 3 ուժը փոսիկի մակերեսին առաջացած հատիկի շարժիչ ուժն է, որը միաժամանակ ծախսվում է հատիկի կտրտման համար, ուստի դրա ն արդյունա մ մ կփոքրանա նանն կտրտման նադեպքում,

աան վերո Եթե դիտարկենք այն դեպքը, երբ դանակը ուղիղ ատամներըբացակայում են), երնումէ,

որ

ապա

/2

--

օօ,

է (փոսիկները ու հետնաբար, (7.139) բանաձնից

նրա վերջին անդամըձգտում է զրոյի՝ Բ

եցն(ք625օ7 Տոջ)-օշոթօզջ-Օ- Տո: Փց) 4Փ

շթ

Փ)-թ(թճո( |»(թ)օօ46-Է Ք'(թ)

-0:

փոսիկի փոփոխման Քանի որ, մուրճի փոսիկի ձենը կախված կորության շառավղից՝ք(թ/, ապա հավասարումը լուծվելէ ք(ք) -ի նկատմամբ: (17.140 արտահայտության ձնափոխությունից ն փոքրը անդամների է

անտեսելուց հետո, ստացվել

ջ

2(9)---2ք

,

ԳԹ)1Թթ)«2

որտեղ

Չ(Թյ-«"Յ», օ) 96) օօ«(2-: Իօ) Ջո(ը. `

ր

'

Փ()

`

բշ

չթչ/ան«ժ)

ալոց)- «խոր

(7.146)

ՍԱԶ)

:

Ք օօ:(թԻօ)-/Տո(ջչ զ). Դ Ջո(ջԴ Օօ)

'

Մյուսկողմից,

հավասարէ

(.148)

Քշջյա»

ՀՍՀ

՝

ճանապարհիՏ) որտեղ՝Ելո-նհատիկիկտրմանուժն է դանակիփոսիկիամբողջ խ որությունը: վրա, »լտ-ն՝հատիկիվրա թյտուժից առաջացածկտրտման Քանի

-2Վ2Վվդա

«ո

որ

ուստի

թ,

»

-'

«աշՎ2.վոֆա

(71.149)

»

որտեղ ոց-ն հատիկի միջին շառավիղնէ: ն Օգտագործելով(7.146) ն (7.147) հավասարումները(1147) է. պայմանները,ստացվում

2.

Փա Վ2-վո»ո

«օա պո-7-տոՀ-Փ)-օ"ճթո(:չ-Փ) 6(թ)

Ժիթոլ :

է

երկու մասը, որոշվել Ինտեգրելովարտահայտության

քո

(7148)

ու

՞

("2

մեծու-

՝

Փ(ջ)

( 7.145 )

յ

Ն

Դիֆերենցիալ հավասարումն իրենից ներկայացնում է Բեռնուլիի դիֆերենցիալհավասարումն ընդհանուրտեսքով, որի լուծումն է. Ն

ւ

45) -ից: որտեղ ք(ք)-ն որոշվումէ (7.145) աշխատանքը (4Մ) մտ ճանապարհի նվազագույն Հատիկի շարժման վրա որոշվումէ՝ (27.147) Ս-ՔոՏ: վրա ն է կտրտման հատիկի ծախսվում այդ աշխատանքը

(4) 20:2(25.845Թ:9)-758Ր-9), (9յ«:ԸՋ).0: բ Տո(օ Փ) ՏՋո(ռ --օ)

ՕԻՓ||.

օ)ուց

Մ Ջո(ո:

ստացվել

Փ-ո

ի

Ունենալով թ(ջ) -ի արժեքը, միաժամանակ անտեսելով փոքր է. թյունները,Ք -ի համար

է.

(7.144)

.

-ից:

Այսպիսով, այդ մեծության չափով կփոքրանա Ք ուժի մեծությունը, որը կբերի այդ չափով կտրտման արդյունավետությաննվազմանը: Հետնաբար, մեր կանխատեսումնճերը՝ ատամնավորդանակներիակնհայտ առավելությունճերը հարթի(ուղղի) համեմատությամբ,ճիշտ են: Որպեսզի որոշենք դանակի փոսիկի օպտիմալ ձնը, օգտվենք շարժվող ուժի էքստրեմումիպայմանից, կախված օ.փոփոխականից՝

է.

ինտեգրելով,ստացվել

հավասարմանինՕգտագործելովՕ(ջ) ն Փ(թ) ֆունկցիաները,(7.142) տեգրումիցստացվելէ բ(ջ)-ի վերջնականֆունկցիան 271

:

-- Տո(օՀ ք)-0:

ն

Տո(ը Թ):

Չ(ջ)

Լ

Լ2վ ջշ

ՐՒԹ «ՀեռեՀքի ՄԱ

աբ" :

շ

լ

Օ.

)

նը. յկա մեծությումը

)2Թ5

կամ

26.4.

դ

ո

Վ ոա

»

-

2/2. Առ

0.151)

/2շՋո(.

«

Փ)-օ 1օ(թյո(ա օ)-:յ /օօ«(0. օյնթ։

-

Է

Է

Հաշվի առնելով ինտեգրման դժվարությունը, այն հարմար է կատարել մոտավորեղանակով (սեղանի կամ Սիմպսոնի): Օրինակ,սեղաններիբանաձնով. ՛

0»

-ձ

լդ

Դոլի

ՀԾ,

«6

ՃՓ-90:,

չոլ

»-7չք:

ք

6(օ)- շթ (.152)

(.153)

Ճ-Յ0-Հ15023452026 2,6

ոբոլն ԷՄ օն Էց)2(թթ ՒԷց) 25Լ.:

Ն

Ձի

՛

| Ո-/անչթյուվ ՕԻԷց|)

.

(7:52) (.153)

բանաձներում Մ-ն հատիկի շարժման արագությունն է փոսիկի մակերեսի վրա, որը կախված մուրճի պտտման գծային արագությունից (7օ), ռրոշվում է ըստ Պ.Ն. Բուրչենկոի առաջարկածբանաձնի |50). ն

որտե

7-ար ՛

Օրինակ,

Փ

Ե

-

Հ

Կթոդ

-27/

ք

-

ՇՏյոՓր) -(9605Փ, ,

Դ

| ՛

(27.154)

Հատիկամանըիչումհատիկի ու քերթերի մակերնույթի փոխազդեցությանհավանականմոդելավորումըն արդյունավետությունըհարվածըդեպքում

Տեսական հետազոտություններով բացահայտվել է հաւտիկամանրիչում հատիկի ու դեկայի քերթերիմակերնույթի փոխազդեցությանգործ-ընթացըն հիմնավորվելեն հարվածիարդյունավետությանբարձրացմանուղիները |27|: Հատիկամանրիչի բունկերից թափվող հատիկները, մեծ արագությամբ թռչելով պտտվողօրգաններիհարվածներից,հարվածում են գլանայինխցիկի ճնճերքին պատերին ն դրանց քերթերի մակերնույթներին, վերածվում մանը կտորների ու վերադառնալով,դարձյալ հանդիպում պտտվող օրգաններին, կրկին ենթարկվում. հարվածի, ն այդպես հատիկների մանրացման գործընթացըշարունակվում է մինչն մաղից դրանցդուրս գալը: Հարվածի պահին, դրանից հետո ն պատից վերադառնալիսհատիկը շարժվում է կամայական ուղղություններով: Հարվածի, պատից վերադառնալու, ինչպես ճան փոխազդեցության գործընթացը նկարագրելու համար պահանջվում է մոդելավորել ինչպես հատիկի շարժման հավանականուղղությունը, այնպես էլ հատիկի ե պատի հարվածի իմպուլսի մեծության արդյունավետ ընտրության հավանականությունը: Հարվածիժամանակ,քերթի կամ պատի մակերնույթիշոշափողի ն հորիզոնական առանցքի միջն անկյունը նշանակենք /-ով, հատիկի հարվածի ուղղության Ն հորիզոնական առանցքի միջե անկյունը` շով, իսկ անդրադարձմանուղղության ն պատի մակերնույթի շոշափողի հետ կազմած 7-ով (նկ.7.27): անկյունը` .

Շ-4թջբ: օ--1Լ. 41: 41՛ Ե-2Ք928-վ

լ

1/վ,ՔՀ

20.1000

10 սմ,

(-0.82)-

ՄօՀ- 2850 սմ/վ,Օ

-1.64

:

-

Մ

0.735, Ւ- 0.3,

10",օ--4.10-1000-0.3-12-104,

Հ

07331222. .164-10' 0,735

Հ104/3.8:0.735-12

2«««.-12-10|0

Հ

102.8-1.2

Հ

սմ/վ:

Ստացված բանաձները հնարավորություն տալիս որոշել հատիկի դիճամիկական ամրության սահմանը, մուրճի հարվածի ժամանակ հատիկի վրա առաջացող դինամիկ ուժը, հարվածից հետո հատիկի շարժման հետագիծը, դեկայի հանդիպակացպատին հատիկի հարվածի անկյունը ն անկման բարձրությունը, դանակի ատամների միջն փոսիկի կորության շառավիղը, փոսիկի մակերեսիվրա հատիկի շարժիչ ուժն ու շարժման արագությունը: են

«

Նկ.

7.27.

Արագություններիհաշվարկայինսխեման

անդրադարձմանը՝

Ֆ՛ իսկ Եթե հարվածի ուղղությունը նշանակենք 7, Օն պտտմանանկյունային արագությունները,համապատասխանաբար

արագությունների բաղադրիչները ժո `

ապա

ՂԵ

Մ,

(8)- Մ, օօ58-7

,

Տոթ,

Մ, (8)- Մ, օ053Հ7

,

Տոր,

(7155)

ն հատիկի արագությունների բաղադրիչ7,(ճ) որտեղ` Ֆ., Մ, ն 7(1), 27 77 ներն են մինչե պատի քերթի մակերնույթինհարվածելը (Խն համակարգերինկատմամբ): կոորդինատային Պատի որնէ քերթի մակերնույթինպատահականանկյան տակ հարվածելուց հետո, անդրադարձմանարագություններիբաղադրիչները, քերթի մակերնույթի առանցքների նկատմամբ, կորոշվեն հետնյալ արտահայտու-

թյուններով. Մ,

՛պ

ա

"

"

()-Մ, (8)օ5Թ-7, (Թոր, Մ, (/)-Մ, (820587, (Թոք, (1.156)

են որտեղ 7", 7" ն 7"(ը), 7»(8) -ն հատիկի արագությանբաղադրիչներն հարառանցքների նկատմամբ քերթի մակերնույթի կոորդինատային հետո, Ա.գ Կամայական (պատահական)անկյունների տակ հարվածող հատիկների հարվածը (որոնց մեծությունները բավարարումեն 8Հ-« պայմանին), ֆունկցիայի միջոցով՝զրոյականմիջին կարելի է մոտարկելնորմալ բաշխման արժեքով ն «Ճ» դիսպերսիայով:Պատի պատահականքերթի մակերնույթին հատիկի հարվածի հավաճականությունըհիմնականումպայմանավորվածէ իր շարժման (թռիչքի) արագության ն հարվածի պահին շարժվող մուրճի հարվածի անդրադարձման դիրքով: Քերթի պատի մակերնույթի հետ անկյունները միշտ էլ կարելի է ընդունել պատահականփոխազդեցության անկյուններ (ջ' ն 7", ՕգտվելովԲրոունյան շարժման բնութագրից,հարվածի ն անդրադարձմանանկյունների հավանական բաշխման խտությունների ֆունկցիանկարելի է գրել հետնյալ տեսքով`

թի: բ.||վո վ Վ

՛

Փ(Ը,Թ)6,/)

Երբ 8 Հ

-

շէ

ապա

Ձ

»յ-2-

Փ(ռ,/)-0,

,

Լ

աց-

որտեղ 27

բ

| :

աա է-ն ()---՝ եոլոխ չ

իճտեգրալն է: հավանականության ֆունկցիայիխտությունը(7.157) բավարարումէ Մեր դեպքումբաշխման նորմավորմանպայմանին .

(1.158)

ԹԸ,Բոր-լ:

Երբ հատիկի շարժման (անկման) անկյունները բավականինգերազանցում են պատի ակոսիկի մակերնույթի հետ հարվածների պատահական բաշխման ֆունկցիայի խտությունը անկյունների դիսպերսիային (.ՀՀ4), է Փ(8,օ)փոխակերպվում սովորական նորմալ բաշխման խտության

ֆունկցիայի՝

|շորնա( 2 /24 ) Փ(Ծ,օ)-ի/է -

ՀՌ

2|.

(.159)

Հատիկի անկման փոքր անկյունների դեպքում (ռ »» /) պայմանական հավամակամությունը համապատասխանում է Ռելեի հավանականության խտության ֆունկցիային`

Փ(8,օ)(9/ՃաԼ 2 |24'):

ԸՕ.160)

յմանական հավանականության ֆունկցիայի հիման վրա (7.158) որոշվել է նան պատահական հարվածի անկյան միջին արժեքը ն Պա

դիսպերսիան`

-

որտեղ

ՀԹ»

օ1-9761) (4)

8»-

161)

՛

`

«ՓԹ-ԼԱյ/»-Հր»ի: լ

4-օ/2Ճ

ե

Օ.162)

անկյան միջին քառակուսին որոշվում է հետնյալ պատահական

արտահայտությամբ. ՀՍ

:

-

:

Ճթյ(Հ) լ

տա( Բյ. Բ-առի-«7նյի վո շ

(1.163)

(7.161), (17.162)ն (47.163)բանաձներիցհետնում է, որ հատիկիշարժման բավականին մեծ անկման անկյունների դեպքում (Ձ. 5» Ճ) պատահական անկյան միջին րհեծությունը ՀԹ»-»0, իսկ դրանց դիսպերսիաներն ընդունումեն իրենց առավելագույնարժեքները՝

օ(Թ)-4Ճ:

(14.164)

Հատիկի շարժման փոքր անկման անկյունների դեպքում (Օ։ Ճ) դրանց ն դիսպերսիաները ե ճե մեծությունները րը ն ն նվազագույն միջին արժեքի առավելագույն լագույ ն թյ կլինեն Հ

ՀՅ»-»վո2Ճ

եՆ

.(3-540-ոլշ)::

(.165)

(Օ.155), (.156 ն(27.157) բաճաձներիցհետնում է, որ հատիկի անկմանն անդրադարձման արագությունների կախվածությունները որոշելու համա ր նհրաժե պատին հարվածի ն

աորառարձկան Աոա ա Աաաա պատից

Հատիկի ու պատի մակերնույթիփոխազդեցությանն հարվածի իմպուլսի վերականգնմանգործակիցըորոշելու համար դիտարկվելէ հատիկի ն պատի փոխազդեցությանգործընթացըհարվածի փոքր արագությունների համար: Այդ դեպքում կարելի է անտեսել ինչպես հատիկի, այնպես էլ պատի (կամ քերթի) մակերնույթիպլաստիկ դեֆորմացիաների մեծությունները: Հարվածի գործընթացի մոդելավորման շրջանակներում, օգտվելով հարվածի իմպուլսի հաշվեկշռի հավասարումից (մեծությունից), կարելի է որոշել հատիկի ն պատի (կամ քերթի) մակերնույթի հարվածի արդյունքում ն պտտման անկյունային հատիկի գծային շարժման արագության (/) (ա) փոխակերպումը: արագության

Այստեղ տարբերակվել է հարվածի երկու դեպք` հարվածն ընթանում է պատի մակերնույթիվրա սահելով ն առանցսահելու: Հարվածի ընթացքում գծային ն անկյունային արագությունների կախվածությունը,երբ հարվածն ընթանում է առանց սահելու, պետք է բավարարի

հետնյալ պայմանին՝ շ(--օ:036,/2|535ռ,0-17(3),

"(Թ-14օ' (3

7"(Թ)--Խ7'(3)Թ'(8)-

2:03),(.167 4.

(7.166) անհավասարությանխախտմանդեպքում հարվածն ընթանումէ սահքի առկայությամբ, ն հատիկի ու ջերթի փոխազդեցությունից հետո արագությանբաղադրիչներիկախվածություններըկլինեն.

՛,

՛

)-

42707)

(ատն

,

,

օ:(3)-օ.(3)-ՏԱՀ "Լ...

"

3)--Թ(թ),

Մ): ոլ). '

տի

ոշ

Հ

-իԹ:

շ

:

Վ)

ն

Մ.168)

.169 Օ-169)

-Բ. «/27:)

Օ.170)

որտեղ 4. 4. ն ճչ-ն իմպուլսի արդյունավետվերականգնմանգործակիցներնեն

առանցքներիուղղությամբն հատիկիշարժը պտտմանժամանակ: Օգտագործելով արագություններիբաղադրիչների փոխակերպումներըն հարվածից հետո հատիկի պարամետրերիկախվածությունը՝(7.166), (7.167) ն ԸՕ.168),կարելի է որոշել իմպուլսի արդյունավետ վերականգնմանգործակիցների համար վերջավորարտահայտությունները: Երբ հարվածն ընթանում է առանց սահումի (7. 166),ստացվումէ. «ն.

/-Էօ5

251ո

Թ

Տ(օօ962

ՇՕՏ /3-Է 71-շ

-

Ե(շՇՕՏ/3

4,|(35/10: Է|2605/--Տո/ի

|

-Է լո

Թ)չտ Թ, |

., -պՋո/ Ր245ՏԼո /, ւ

,

-Զ(654-Ցո/)--:4,»

2Հ-122Հ7,/7. -ն

(71.171)

ւյ

որտեղ

/ թշ» |լ:

'

-

հատիկի անկման ուղղության

տանգենսն է,

'

ՎԹ

պարամետը` կախված հատիկի անկյունային

արա-

գությունից միճչն հարվածը: Իմպուլսի վերականգնմանարդյունավետգործակիցները,երբ հարվածն ընթանում է առանց հատիկի սահելու, որոշվում են հետնյալ արտահայտությունների օգնությամբ. -

2 Լ(շ (Թ53-2Տո/)-անԻԱ, (ւո /Թ-2605 /)|665 -

է,

Որոշվել են իմպուլսի արդյումավետ վերականգնմանգործակիցները պատին հատիկի հարվածից հետո՝

ո-ն,

Տո

1605Թ-

ՇՕՏ

Թ--ՏոԹո իշ

վեան«ՌոլԲԻՔ «ՈՔ-աաթվար-||ՏՏՔ՛

չոչ -ն դինամիկականշփման գործակիցնէ, ճ7-ն՝ ցուցիչ, որն ընդունում որտեղ՝ է ԷԼ արժեքներ` կախված հատիկի արագության ն պատի հարաբերական մակերնույթիշոշափողիմիջն կազմած անկյունից ճը

Չշ

2)- 7 42

|

251ո

:

Հ

,

(7) հյ»,4"

օօ5/0-

լ

-

7"(8)- 57

-

ճմ.Հվ

(1.16)

որտեղ 4, -ն հատիկի միջին տրամագիծն է, 1 ն՝ իմպուլսի նորմալ բաղադրիչի վերականգնմանգործակիցը, 7, Փշ -ը համապատասխանաբար գծային ն անկյունային արագությունները,ք, -ն՝ ստատիկշփման գործակիցը հատիկին պատիմիջն: Առանց սահելու, հարվածից հետո, հատիկի արագության բաղադրիչներըփոխակերպվումեն հետնյալ կախվածությամբ

20254

ԽՀ

`

շ

ե,Հ-,

Թ--2605) -Տայ(«Թթճտ

«ոյ

շ

Հ

- 251ո Տ/ջո(605 /3-:4,):0112)

01.171) ու (17.172)արտահայտություններըն հատիկի հարվածի անկյան պայմամական հավանականությանբաշխման ֆունկցիան հնարավորություն են տվել որոշելու հարվածի իմպուլսի վերականգնման արդյունավետ գործակիցների հավանականության բաշխման ֆունկցիաները պատի մակերեվույթի դիրքինկատմամբ.

ՄՆ,օ)-| Փ արք

Այստեղո» (Թ)

|

Փ(8.2ԽԾ(Թ':

7.173 0:13)

վերականգնման գործակցի մոնոտոն

կախ-

Փ(ոՄ) |Փ(7.«)5(7իթ|

օ(3)-ն

ոթ

վածությունն է պատահական հարվածիանկյունից ն դրա ածանցյալից: Կատարվածհետազոտություններըհնարավորություն են տալիս որոշել իմպուլսի վերականգնման արդյունավետ գործակիցները: Հարվածի փոքը անկյունների դեպքում դրանք կարող են մեծ լինել մեկից: Հարվածի անկյան մեծացմանըզուգընթաց հավանականության խտության բաշխման ֆունկցիայի միջակայքը փոքրանում է, իսկ իմպուլսի վերականգնման գործակիցների միջին արժեքները լինում են մեկից փոքը: Իմպուլսի երկայնական վերականգնմանգործընթացները,կախված քերթի կամ պատի անհարթությունից ու ձնից, կարող են ընդունել, պատահական

մեծություններ, որոնք ճշգրիտ դժվար է նորմավորելորնէ բաշխիչ ֆունկցիայի օգնությամբ: 2.6.5.

Հարվածողմուրճերի աշխատանքայինմակերեսիմաշվածքի չափի որոշումը

Բնական է, որ հատիկամանրիչների (հատիկաջարդիչների)աշխատանքի ընթացքում մուրճիկների հարվածող ն դանակների կտրող մասերը մաշվում են (նկ. 7.28): Տրվել է մաշվածքի մեծության տեսական հիմնավորումըն կառուցվելեն մաշվածքի գրաֆիկներ` կախվածշահագործման տնողությունից /447/: Խնդիրը լուծելու համար ընտրվել է մուրճիկների աշխատանքային մակերեսներիմաշվածքիհետնյալ հաշվարկայինհամակարգը(նկ. 7.29): Մաշվածքիմեծությունը որոշվել է Դ.Գարտվի բանաձնի օգնությամբ`

«2-4Թ2..50),,-, "7456: մէ

Օ.174)

որից երնում է, որ մաշվածքի բաշխման օրինաչափությունը կախված է (կամ շոշափող լարման ((«)) ֆունկցիայից: նորմալ լարման (04) -6` Բաճաձնում ք -նճ հարվածի իճտենսիվությամճգործակիցն է, 17 հատիկի արագությունը մուրճին հանդիպելու ժամանակ, 2 -ն՝` մուրճի մետաղի առաձգակամռության մոդուլը, ժ-ն` մաշմաճ ժամանակը, /-ը՝ մուրճի ն հատիկի շարժման ժամանակ, /1գործակիցը հատիկը մուրճի մակերեսով շփման միջն ն՝ մակերեսը: ւթ

Հա

Է-

Աաաա,

աան

նար մաշվածության

Աշխատանքային մակերեսի վրա հատիկի ազդման ուժերը` ճորմալ շոշափող. Ք, Հ/օ050, 2, ՍՏոզց, Ք.-ջտոճյ, Է, -ցյՇ0ՏՕյ» (7.175)

ն

Հ

զն 2ն ուղղություններով հարվածողուժերն են: Մուրճի աշխատանքային մակերեսինտարրական հարվածի հնարավոր տեղափոխություններիհավասարումներնունեն որտեղ Քն

ՕԺ,,

67. 2)

առաաանաանամ)վ ց ---Ք Նխ ԷՄ բ. ՀԵրՈ -0, Բ02 Ս6.»աթ վո,«ՍԸ 6. ի

յ

-

-

Լ

Բ

(7.176)

թօ

-

բ

բ

տեսքը, որտեղ օ,չ ն օշ -ը համապատասխանառանցքճերի ուղղությամբ ճորմալ ն շոշափող լարումներն են, Ն/22) ն Շ(Ճշէը՝ 2 ն 2 առանցքների ուղղություններովտեղափոխությունները: Մ( 52) ն Ս( Ճշ) տեղափոխությունների ֆունկցիաները վերլուծելով Ֆյուբեի սինուս ն կոսինուսանվերջ շարքերի օգնությամբն ստացված արտահայտություններից 7222) ն ՇԹեշ) արժեքները տեղադրելով (7.176)-ի մեջ, ստացվում է.

ընդհանուր մակերեսների տեսքը

ՕԴԱ բ5»ր (-)6օ5

-

շ

Այսպիսով, խնդրի լուծումը հանգեցվել է մուրճի աշխատանքային մակերեսի վրա նորմալ (2(է)) կամ շոշափող ((6)) լարումների ֆունկցիայի որոշմանը:

յ" Էշ 0,(2ոՁԱ

բ

՛

--

|».( )7,(շո

0, ՕճզՃԳԻ՞ -

|Թ..(,)Մ,(2)օօ56.:4Ի -

(.177)

:

Բ

Օգտագործելով Հուկի ընդհանրացված օրենքը հարթ լարվածային վիճակի համար, նորմալ (0, 6շշ) ն շոշափող (ճշ) լարումների համար ստացվել են հետնյալ արտահայտությունները.

7Մ (.)իոչշ 1-7 Ք. ջ (2)-Է6.

Օշշ-

1-52 թ

Ժու-

Սոն)

Ը

ք»

Ծոաա

(շոռ

ո՞ր

որոշվել

շ

-- ու

մեջ, ստացվել է.

(նո

Օ.178)

,

ՆՈ

'

«յմ

ԼԻԼ.

,

ճ

բոռ,

իաոաս,մր -0.

լն:()-

եի,

»«Ետ

6,» Ն.Ս,(2)-:57.Ը)|6օ52 6,»6050,:-

/

/

Բ

ԱՆ

բ

(խո ՕԴ

Ւ

1-»

-

0:

)Մո26626,6-0: .

:

յի» ի-

58226 .-7ն-»)

քու

րո

.

(1.185)

մեծությունը: Այն որոշելու համար Հ հ)հ յ) հավասա վրա (0Տ 2շ«2

հռ,

է

:

ՋՈՕ,::

աշխատանքայի

20Հ)

արք

.

մակերե ակերեսի

ն

/ո..վ

-

(7.186)

Հզցօ0Տ0:ց:

-

ե ՎԱՏՏ 02020Լ

՝

180)

4:5հշն

ՕՀ7

զօաոաժ

Օ.181)

ՑՈԼԶոՇ Դ- 266

հետնյալ

Օ,

ֆունկցիայի

Օ,2

-

Օ-Հ7

եի Տ»ոթժիր -

-եթթ|-ՉՔ-

Ն

45հյհ

(էռոօ-")--օ իակ

6.

լ

|կցկ-օ"Դ--5յժհ Օ,

`

-

Նորմալ լարումների մեծությունները գտճելու համար կարելի է օգտվել (7.178)-ի երկրորդ բանաձնից: (7.183)-ից տեղադրելով 7/( 2) արժեքը ն

անտեսելով Շ/(2) մեծությունը, ստացվել է.

,

լ

է

ւ

Սոու-ի արժեքը տեղադրելով(7.186)-ի մեջ, ստացվում է

1-6

ՔՏոՀարածի Ինչ, տեսքով. գրել (27.180)դիֆերենցիալհավասարումը Հ 27.ե)-0: ջ"(2)-2օ7(2)Օ.182) «ց

լ.

ՄՂՀԱՆ2

թ

երջնական արտահայտությունը՝ վերջնական արտահայտությունը

.-

(1-7

60522-2

ոշ»

-( չխ

րակշռությանհավասարումից`

ՊՀՀ

ենք մուրճ օգտվենք մուրճի

0.179)

(ԻՄ ՑԲՑՑ,

ԵԱՅՅԵՀԻՅԵՑ

`

-

(27.185)բանաձնում անհայտ

-7Վ1-օ052

լ

Տո22,

ի

ւ

Տոն

Տեղադրելով4,, -ի արժեքը,ինտեգրելուցհետո կստանանք.

-

20»

.Հ--

:

Նշանակելով

Մ

Հ

Հաշվի առնելով, որ հատիկների ազդեցությունից մուրճի լայնական շատ փոքր են ն գործնականորենհաստատուն մեծությունդեֆորմացիաները ն. Ս(շ) «օո են 0) (17.179)բանաձներիցստացված արտա(Շ,(շ) ներ հետո է. ստացվել հայտությանինտեգրումից

1-7

ան

8)"

:4Բ

»

ի-

Ֆ(22 ֆունկցիայի արտահայտությունը (7.183) տեղադրելով (ոշ)-ի 0), ոշ -ի համար կստաբանաձնի մեջ (7.178) ն հաշվի առնելով, որ (2) ճանք հետնյալ բանաձնը.

արտահայտություններըն, տեղադրելով (7.177)-ի

.

ստացվել է

(Թ-7»չե)շոո

բ.

Ս

Հնարավոր տեղափոխությանբանաձներն(7.193) ինտեգրելու համար են

հետո

2.2) ֆունկցիայի համար կունենանք հետնյալ արտահայ-Աթջ):|| 5422.օ7 .-չԸ-») ոօ (7.184) տությունը. (2)

:

Օրն

Ը.)Այսպիսով, 7(

,

(-

,

»"Ն)Եօր»

շորն, ք

-

ո

Դիֆերենցիալ հավասարման (7.182) իճտեգրումից ք,(2)ֆունկցիայի արտահայտությանվերջնական տեսքը.

Ժ.--

ք

»-

Վ ք

ւժ

( 7)

- (տե)Դ օ76 | տիշի

ԹԴՎ(ԹՎՎԻ-Ըոհ)»

-

16082»:

(1199 )

Այսպիսով, օ,չ -ի վերջնականֆունկցիայի արտահայտությունն ստանահամար պետք է (7.188)-իցտեղադրել 7,,,.-ի արժեքը: Հետնաբար, լու

է

-

Ժ.--

Ա

"

՛

4-2 «

ՊՆ -(ԹՀ»ի

ճոճ

լ

ԻշովլԲԾ 587՛հ շ2--

հատ»

Ցո"

ց.

Վ

(թօո-6")--ԸՏիթհ Օ.,

ԹԹԻ լ--5---Փ՛7

՛

4:5իշի

Օ-Հյ

Հ)

Հ-Ի (-ԹՑ

(5ի-2

Օ.190)

/օՏ)ո ն. |

» -

, (Բթշ-« յ Ըը3726

Փ.-

9իթ6

մալա

Բոթ ա)

Հոր

Հաա.

ր.

Ունենալով մաշվածքի մեծությունների ֆունկցիաներըերկայնակաճ (ՕՀ `Տհ)ն լայնական (05, ուղղությամբ` աշխատանքային հարթուՀԺ թյունների մակերեսների համար կառուցել ենք դրանց գրաֆիկները ն էպյուրները: Մուրճի աշխատանքային երկայնական հարթության մակերեսի վրա (0ՀՀՀ հ) մաշվածքի մեծություններիգրաֆիկներըկառուցելու համար հաշհամար. վարկվել են համապատասխանցուցանիշներըհետնյալ տվյալների

5հ7Շ

5իյի

(7.191)

,

Մ »

ՋԱՏ67 90) -

2-ի. 7"|1----

Ո

Քոց ՞

Թ.)

արզ՛

Ր

Օ

որտ ե ղ

ՀՆ 20: (Թ-123..) -

ո

1-ր7-

,.

արիր 78, ՇեՓ6-67 նջյյը

Ն

27":

՛՛

2-1

»

ո

/,2

|լ

Տյո

"2

Տո2/,հ-2/,ի՞-

Տ

(7.193)

տուժի ւ2թհ

Ունենալով նորմալ ն շոշափող լարումներիմեծություններըերկայնական (0Հ-2Հհ)ն ճակատային(0Տ՛" Հ 6) մակերեսներիհամար ն օգտվելով (7.174) բանաձնից`ստացվել են մաշվածքի մեծությունները նշված հարթությունների

համար:

Մուրճի երկայնականհարթությանհամար (2-0

ձ(Ց-5

ո

|

Ժո

զգ ՇՕՏ

լ-

զօ

Փ-Հյ

աալՀ-ի Ը

տեյշ

լ.)

25Թ՝

Մ

ե

225իյհ

(ոօ "ջահ Մ

Մուրճի ճակատային հարթությանհամար (2-Օն

ն 0ՀՏ

Հ

Ն2060,

4»-0141,

օ»-0035,

Ը3606,

Փհ

Օ-Է)7»-0,18Լ Մ

Հ

.շտ.0յ, 100:6610

յ

9-11

ՀՅ.

7-0146, ջ-

:6,6:1

«յ.

-

ճ, 045,

0,245, է

Մ Հ

0,002,:

|

ցտոռ, 0 Հ05ց.,0

02-2-10".2-1

օթ,

Մ

յ

:

-

2Յ,հ-Տոշյ/յհ ՅԻ" Ոռ:

1-5».

5ի1,022

Մ

:

-

ԵՏԹՅԻԻ թ

4-002,

8.25: 10::0,5գ.մ- 4,125գ0-1:10-, է -2:10: Հ0,002, ՃԸ)»8,25գ Հաշվել ենք նան 4609-ի համապատասխան ցուցանիշները մուրճի

0192)

ջ

(7155)

2օ-007,

ՇՕՏ ի,

ոռԻ

-(թ-ջի

Է

-

ոո

-

ձ)-ճ

-

ի 32» «յ թյ Օ-Հ7 4:58 7| 6 թու-«") ի-ՔՅ ՐՐջի աուլ թյՏլոայժ

ոչ:

(1.194)

ճակատային հարթության վրա` 0Հ՛ ՀԸ հետնյալ տվյալների համար. տ Շ-2 սմ, ՀՆ5Ե 7 0,900, Օ 0,0027, 4»0,902, 7», -

Ծ-ՇՀ--

Բ.

էլ

0,36, Տի7Շ- 5ին8 -

օ0Տ6ց

թգ ՞

է

-2:105,

Հ

ա

-

-

-

-

-

3,0,

Էյ

100:6,6:10"

ը

Ք:086:1:0,67:10-

էշ 65210621 չ

-

:

Հի.

Է:0,67:10՛,

|

-0,516:10՛գ0:8, :

-5,-2-10: Հ11525,: 4ԸՇ)Հ 0,576-105

Այնուհետն կառուցվել են մուրճի երկայնական ն ճակատային հարթությունների մակերեսների մաշվածքի փոփոխության գրաֆիկականօրինաչափություններն ու մուրճի երկայնական ն ճակատային հարթությունների մակերեսներիմաշ էպյուրները|18) (նկ. 7.30, 7.31, 7.32, 7.33): վածքի

Տօ)

ճ(2,

սմ

0,16

0,12

ՀՎ

0,08 ,

2.0

4(-)

ՀՀ..վ

:

ՀԼ

0,04

-ծՀ|

--:Հ.

0.8

Խտ

0.4

91.234

ԻՀԷ| ԷՀ,

ՀՎ

Վ

՛

0,5

.

ԾԹ

Եկ. 733. Սուրճի երկայնական ն ճակատայինհարթությունների մակերեսներիմաշվածության ֆունկցիաներիփոփոխության օրինաչափությունները

Ճ09-10)

,

Ճ095109

Է

սմ-Հ|

ձ(2512)

՝

Ճ09,

15,

1.2

Եկ. 7.30. Սուրճի աշխատանքային երկայնականհարթության մակերեսի մաշվածությունը ձ(-) ըստ երկարության(ն)

0,20

ձնժ, (4(2))

2.4

ԻԻՀ

Շրսմ

Եկ. 731. Սուրճի ճակատայինհարթության մակերեսիմաշվածությունը 462) ըստ լայնության (6)

Հատիկամանրիչիմուրճիկների աշխատանքային մակերեսների մաշվածքի չափի որոշումն էական նշանակությունունի դրանց կարծրացման տեղամասերիճշգրտման ն համապատասխան մշակումներով երկարակեցության բարձրացման գործում: Դուրս բերված բանաձները ն կառուցված գրաֆիկները հնարավորություն են տալիս որոշել մուրճիկների երկայնական ն ճակատային հարթությունների մակերեսների մաշվածքի օրինաչափությունները ն կոնկրետչափերը` կախված մեքենայի շահագործման տնողությունից:

Ռոտորային ունիվերսալ հատիկամանրիչիգիտափորձերի կատարման նպատակը,եղանակներըն արդյունքները

Տեսական հետազոտությանարդունքներին կոնստրուկտորական հաշվարկների հիման վրա մշակվել է ունիվերսալ հայշմամանրիչ մեքենա, որի կառուցվածքային սխեման բերված է նկ. 7.34-ում: 271.

Նկ. 7.32. Սուրճիերկայնականն ճակատայինհարթությունների մակերեսներիմաշվածությանէպյուրները

Գիտափործձերի կատարմաննպատակը

ն հիմնական: Գիտափորձերըկատարվել են երկու փուլով՝ նճախճականմ Նախնականփորձերիկատարման նպատակնէ եղել հատիկամանրիչի առաջին նմուշը (նկ. 7.34) փորձարկելն որոշ պարամետրեր ճշտել անմիջապես տեղում, առանց խոր գիտականմեթոդներիմշակման, ապա գիտափորձերով վերջնականապեսստուգել ն ճշտել տեսական ուսումնասիրություններով ստացվածարդյունքները,հետազոտել ու որոշել այն կառուցվածքային

ն

շահագործական պարամետրերը, որոնք տեսականորեն չեն ուսումնասիր-

վել:

տ

:

Նկ. 734. Ռռտորայինունիվերսալ հատիկամանրիչիընդհանուր տեսքը

Փորձարարական հետազոտությունճերի ճպատակնճ է եղել. 1.Նախնական փորձերով որոշել մուրճիկներին դանակներիհաստությունը, երկարությունը, քանակը,ընդգրկման լայնություն` Օ։-(մանրացմանխցիկի), էլեկտրաշարժիչի տեսակը, հզորություճը, պտուտաթվերըն աշխատանքային էլեկտրականսխեման: 2.Հիմնական փորձերով ճշտել բանող ն օժանդակ օրգաններիկառուցվացքային պարամետրերը,որոնց ժամանակ կապահովվի 10-3626 խոնավությամբ հատիկների մանրացման որակն ըստ զոոտեխնիկակամն պահանջների: 3. Որոշել շահագործական ցուցանիշները ն ճշտել օպտիմալ ու տնտեսապես

Գիտափորձերը ցույց

հաստության մուրճիկները 2 մմ-ի համեմատությամբհատիկաջարդիչիարտադրողականությունըբարձրացնում են մինչն 1079 ն միաժամանակ ունեն բարձր շահագործական հուսալիություն, հատկապես չոր (մինչն 1456) ու միջին չորության (14-16 շշ) հատիկների մանրացմանդեպքում: տվել,

են

Է--»-

Է----»-

Ը--»-

որ 3 մմ

Ը--»-

ւ

Ը---յ 2,

ւ

առա

(5-ռ

`

ն

լ

ա

»թ

Տ

-

ւա

մ

'

»

հ»

Թ

լ»

-Տ»

Էբ

Շ---3

թ»

վ

ՀՀ |

տնտեսապեսարդյունավետռեժիմները: 4. Կատարել գիտագործնականառաջարկություններ: Գիտափորձերը կատարվել են լաբորատոր ն արտադրական պայման-

ա)

ներում: Որպես փորձարկվող նյութ ընտրվել են գարի, ցորեն ն եգիպտացորեն: Որպես գնահատող: ցուցանիշներ ընտրվել են 8-39525 խոնավությամբ հատիկներիմանրացմանորակն ըստ զոռտեխնիկականպահանջների,փաստացի արտադրողականությունը (կգ/ժ), էներգատարությունը (կՎտ. ժ/կգ) ն այլ շահագործական ցուցանիշներ: 2.72.

Նախնականգիտափորձերիկատարմանմեթոդներըն արդյունքները

ճշտման ենջակա պարամետրերը բազմազան են ն անհրաժեշտ է մեծածավալ փորձեր կատարել, որը միշտ չէ, որ հնարավոր է: Ուստի, փորձերի քանակըպակասեցվել են նախնական գիտափորձերով: Ելնելով ֆուրաժային հատիկների տեսակից ու խոնավությունից, գրականության տվյալներից ն պրակտիկ փորձերից, փորձարկման համար պատրաստվել են հարթ մուրճիկներ ն ատամնավոր դանակներ (նկ. 7.35): Դրանց հաստությունն ընտրվել է՝ հ-2 ն 3 մմ, երկարությունը`Ը 70 ն 88 մմ, քանակը` ոՀ 22 ն 24, առանցքների քանակը՝ ու-2 ն 4, ընդգրկման լայնությունը (մանրացմանխցիկի լայնությունը կամ առանցքների երկարությունը)` Հ

ԵՀՏ4ն64մմ:

թ2 Նկ. 3.35. Սուրճիկների ն դանակների.

ա) կառուցավածքայրնմսեմաները ն բ) ընդհանուր տեսքերը

Արտադրողականությանբարձրացումը բացատրվում է հաստ մուրճիկների աշխատանքային(հարվածային) մակերեսներիմեծությամբ, հետնաբար ն մանրացման խցիկում մուրճիկների ընդհանուր հարվածային մակերեսի մեծությամբ, որի դեպքում մուրճիկներին համեմատաբար շատ հատիկներեն հանդիպում:

Հատիկամանըիչի արտադրական լայն փորձարկումներըցույց տվեցին, ն 65 ՇՂ-45 պողպատների պատրաստված մուրճիկների ն դանակներիմաշըհամեմատաբարփոքր է 651-ի մոտ, իսկ ամենամեծը՝Ը՛71-3ի մոտ: Սակայն 65Լ պողպատը թանկ է, դժվար է ենթարկվումմեխանիկական մշակման ն միշտ չէ, որ հեշտությամբ է ձեռք բերվում: Ուստի, տնտեսական արդյունավետությանցուցանիշները հաշվի առնելով, ընտրել ենք ՇՂ-45 պողպատը, որը շատ լավ է ենթարկվում մեխանիկական ու ջերմային մշակման ն համեմատաբարէժան է: Գիտափորձերի ժամանակ 88 ն 70 մմ երկարությանմուրճիկներիցու դանճակներից համեմատաբար իրենց լավ դրսնորեցին առաջինները՝ 88 մմ: Այս դեպքում մեծացել է մանրման աստիճանը ն նշանակալի բարձրացել Դա բացատրվում է նրանով, որ 70 մմ-ի համեմաարտադրողականությունը: տությամբ 88 մմ երկարությամբ մուրճիկների ու դանակների հարվածային արագությունն ու իներցիայի մոմենտը մեծ են, հետնաբար մեծ են ճան հատիկներըջարդելուն մանրացնելուհարվածային ուժերը: Ընտրվել են 12 մուրճիկ ն 12 ատամնավորդանակ, որոնք հավաքվել են 4 առանցքի վրա շախմատաձն: Մանրմանխցիկում դանակների ընդգրկման լայնությունը կազմել է 54 մմ: Հատիկներիմատուցմանտեղն ըճտրելու համար փորձերը կատարվել են երկու տարբերակով.առաջին՝ մատուցումըկատարվել է թմբուկի կենտրոնից, երկրորդ թմբուկի ամենավերնի մասից: Գիտափորձերի արդյունքների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ վերնից մատուցման դեպքում կենտրոնական մատուցման համեմատությամբ արտադրողականությունը մեծ է մոտ 1,7 անգամ: Դա բացատրվում է նրանով, որ թմբուկի վերնի մասից մատուցելիս հատիկներն ընկնում են անմիջապես մուրճիկների ու դանակների հարվածային գոտի, իսկ կենտրոնիցմատուցելիսհատիկներն սկզբում սկսվում են պտտվել ն կենտրոնախույս ուժով դանակների ուղղությամբ շարժվել դեպի աշխատանքային գոտի, ն նոր սկսում է մանրման գործընթացը:Ուստի, ընտրվել է թմբուկի վերնից, անմիջապեսբունկերից մատուցման եղանակը: Տեսական դատողություններիհետ համընկնում է: Փորձարկվելեն բունկերիցհատիկներիելքի անցքի տարբեր չափսեր ն տարբեր կառուցվածքի փականներ: Համեմատաբար լավ արդյունքներ են ստացվել ելքի անցքի 56 44 56 մմ չափսը ն առաջընթաց-հետընթացփականը, ըստ որում, բունկերից հատիկներիելքի անցքի 56 » 56 մմ չափսը համարվել է որ

Շ1-3,

օպտիմալ:

Մուրճիկների(դանակների) ն խցիկի աշխատանքային մակերեսի միջն լավագույն բացակը որոշելու համար գիտափորձերըկատարվել են 2-8 մմ բացակի համար: Առավելագույն արտադրողականություննէ ստացվել 4,5 մմ բացակիդեպքում: Մանրման խցիկի աշխատանքայինմակերեսի վրա պատրաստվելեն տարբեր ձնի, խորության ն հեռավորությանակոսիկներ ն փորձարկվել: Ամենաբարձրըարտադրողականությունն ստացվել է, երբ ակոսիկների խորությունը եղել է 3 մմ, պատերն իրար նկատմամբ ուղղահայաց ն իրարից

հեռավորությունները՝ 10"-իանկյան տակ: Տեսականհետազոտություններից ստացվածի սահմաններում է: 7.73.

Հիմնական գիտափորձերիեղանակները ն արդյունքները

Հատիկամանրիչիպարամետրերըվերջնականապես հիմնավորելու ն գործնական առաջարկություններանելու համար գիտափորձերըկատարվել են հետնյալ եղանակներով: Որպես գնահատման ցուցանիշներ ընդունվել են մանրման որակը (գրանուլամետրականկազմը), արտադրողականությունըն էներգատարությունը: Փորձարկվող ճյութերը՝` գարի, ցորեն, եգիպտացորեն,արհեստական եղանակով խոնավացվել են 8-3940-իսահմաներում: Արհեստականորենխոնավացնելու համար անհրաժեշտ ջրի քանակը որոշել ենք հետեւյալ բանաձեւով. 100-7

0-1 աին

Օ-Օյ

,

(7.96)

որտեղ` Օջ

-ն ջրի կշիռն է, կգ, Օր -ն՝ խոնավացման ենթարկվող ավելացվող հատիկներիկշիռը, կգ, Խս ն Պլ -ն համապատասխանաբար հատիկների սկզբնականն վերջնականխոնավություններնեն, 92: Խոնավացման ընթացքում ջրի կորուստ է լինում, դա հաշվի առնելու համար փորձից առաջ խոնավացվածամբողջ (ՕջԷ Օյ) զանգվածը կշովել է, ստացված զանգվածներիտարբերությունը (Օջյ) հանել ենք Օջ-ից ն (7.196) բանաձնը ձնափռոխելուցհետո տվյալ տեսակի խոնավացված հատիկների իրական խոնավություն, որոշելու համար ստացվելլ|լ)39է հետնյալ արտահայտությունը. Օյ, 100(Շ, Օջյ)-Է ` (17.197) -

-

ՇՊՇ:Շ

Ք

Ֆուրաժային հատիկ մանրացնող օրգանների տեսակը (հարթ մուրճիկներ, թե ատամնավորդանակներ), դրանց դասավորությունը ն քաճակը ճշտելու ն լավագույն տարբերակը որոշելու համար չի կարելի սահմանափակվել միայն հատիկամանրիչիառավելագույն արտադրողականության գնահատմամբ:Այստեղ կարնորնշանակություն ունի մանրվածքիհատիկաչափական կազմը, այսինքն, մանրվածքի չափսերը որքանով են համապատասխանում անասնաբուծականպահանջներին: Հետնաբար, տարբեր տեսակի մանրացնող օրգանների, դրանց դասավորության ու քանակի, ինչպես նան մաղի առկայության ն առանց դրա, տարբերակների փորձարկմանժամանականհրաժեշտ է եղել որոշել ճան մանրվածքիհատիկաչափական կազմը:

Փորձերի քանակը կրճատելու նպատակով հատիկամանրիչի վրա տեղադրվել է միայն ժո-5 մմ տրամագծով անցքեր ունեցող մաղ: Նշված տարբերակներիհամեմատությանու արդյունավետ աշխատանքի գնահատման համար դա միանգամայն բավարար է: Միաժամանակ, փորձերը կատարվել են առանց մաղի: Գարու, եգիպտացորենի ն ցորենի գրանուլամետրական կազմըորոշվել է լաբորատոր պայմաններում 5, 3, 2, 1 մմ անցքեր ունեցող տեսակավորող մաղերիհավաքածուով: Ստացվել են 5 մմ-ից մեծ, 3-5 մմ, 2-3 մմ, 1-2 մմ եւ 1 մմ-ից փոքրըչափսերի մասնիկների կույտեր: Կշռվել են կույտերի զանգվածները ն որոշվել տարբեր մեծության հատիկավորված տարբեր տեսակի հատիկների զանգվածների տոկոսային քանակությունները հետնյալ բա-

նաձնով.

76, ճգ-զջ100/Օո (17.198) որտեղ զջ-ը առանձին ֆրակցիաների զանգվածն է, կգ, Օլ -ը նմուշի ընդհանուրզանգվածը, կգ: Սովորաբար, մեքենայի աշխատանքի արդյունվետությունըգնահատում են սեզոնային, հերթափոխային, հերթափոխի մեկ ժամվա ն ցիկլային արտադրողակամություններով:Քանի որ գիտափորձերի նպատակն է եղել ճշտել մանրացողօրգաններիտեսակը, դասավորությունըն քանակը, ուստի ենք միայնցիկլայինարտադրողականության սահմանափակվել որոշումով՝ Օչ-3600Օոք/ կգ/ժ, որտեղ Օրբ -ն բունկերի մեջ լցված հատիկների զանգվածն է, կգ, ՛1ց-ն՝ մանրացման տնողությունը, վ: Հատիկամանրիչի էներգատարության ցուցանիշները որոշելու համար գիտափորձեր կատարելիս օգտագործվել են համապատասխան չափիչ (ամպերմետը, վոլտմետը, վատմետր), հաշվիչ (էլեկտրական հաշվիչ) ն օժանդակսարքեր: Գիտափորձերի ճպատակն է եղել` որոշել էլեկտրական էներգիայի տեսակարար ծախսը տարբեր տեսակի ու խոնավության հատիկների ն մաղերի դեպքում, միաֆազ ու եռաֆազ ցանցեր օգտագործելիս: Գիտափորձերըկատարվելեն երկու փուլով: Առաջին փուլինպատակնէ եղել, կախված տարբեր տեսակի հատիկների (եգիպտացորեն, գարի, ցորեն) խոնավությունից, հատիկամանրիչի աշխատանքիչորս ռեժիմների՝ 1) մաղի (մո -5 մմ) առկայությամբ կոմբինացված օրգաններով, 2) մաղի (մոլ -5 մմ) առկայությամբ հարթ մուրճիկներով, 3) առանց մաղի կոմբինացվածօրգաններով, 4) առանցմաղի հարթմուրճիկներով, փորձարկմանարդյունքների վերլուծության հիման վրա, ըստ մանրվածքի հատիկաչափականկազմի ն արտադրողականության,ճշտել հատիկամանրիչի օպտիմալ կառուցվածքը (ըստ մանրացման օրգանների տեսակի ն դասավորության)ն աշխատանքիռեժիմը (խոնավությանկարգավորումնըստ հատիկերի տեսակի): Փորձերի քանակը կրճատելու ճպատակով օգտա-

նց

:

Օ.199)

գործվելէ միայն մոլ- 5 մմ տրամագծով անցքեր ունեցող մաղ: Դա միանգամայն բավարար է տարբեր տեսակի ու դասավորությանմանրացնող օրգանների աշխատանքիհամեմատական գնահատականը տալու համար: Ինչպես նշվեց, փորձերըկատարվել են ճան առանցմաղի: Երկրորդ փուլինպատակն է եղել, կախված տարբեր տեսակի հատիկների խոնավությունից ու մաղերի անցքերի տրամագծից, որոշել ճշգրտված ու էներգատապարամետրերովհատիկամանրիչիարտադրողականճությունն րությունը, ն ստացված արդյունքների վերլուծության հիման վրա հիմնավորել ռեժիմները: մշակվածհատիկամանրիչիշահագործական Գիտափորձերիտվյալների հիման վրա կառուցվել են տարբեր հատիկների (եգիպտացորեն,գարի, ցորեն) խոնավությունիցկախված մանրվածքի գրաճուլամետրականկազմի ֆունկցիոնալ կապերի գրաֆիկներ` ա) մաղի (ձու 5 մմ) առկայությամբկոմբինացվածօրգաններով,բ) մաղի (ձե - 5 մմ) առկայությամբ հարթ մուրճիկներով, գ առանց մաղի կոմբինացված օրգաններով, դ) առանց մաղի հարթ մուրճիկներովաշխատանքային ռեժիմների դեպքում |19, 27): Ռրպես օրինակ բերված է եգիպտացորենիգրաֆիկը (նկ. 7.36): Գրաֆիկների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մաղի առկայության դեպքում բոլոր տեսակի հատիկներիհատիկաչափական կազմի փոփոխությունների օրինաչափություններն ունեն ճույն սկզբունքը` խոնավության 1 մմ-ից փոքր ն 1-2 մմ մասնիկներիտոկոսային բարձրացմանը զուգընթաց է, քանակը փոքրանում իսկ 2-3 մմ ն 3-ից մեծ մասնիկներինը՝բարձրանում, ինչպես կոմբինացված, այնպես էլ հարթ մանրացնող օրգանների դեպքում: բացատրվում են նրանով, որ խոնավությանմինչն Այդ օրինաչափությունները 1854-իսահմաններում հատիկներըչոր են, փխրուն, մանրացնող օրգանների հարվածի ներքո փշրվում ն մանը մասնիկների են վերածվում, իսկ երբ խոնավությունը բարձրանում է հատիկների փխրունությունն ընկնում է, դառնում են պլաստիկականզանգված ն դժվարությամբեն մանրվում: Հատիկներիխոնավությանմինչն 1892-իսահմաններումհամեմատաբար մանրացման լավ որակ են ցուցաբերել հարթ մուրճիկները, խոնավության բարձրացմանը զուգընթաց համեմատաբար իրենց լավ են դրսնորել կոմբինացված մանրացնողօրգանները: Հատիկաջարդիչի աշխատանքայիննույն ռեժիմի դեպքում (մաղի առկայությամբ) մանրման լավ ցուցանիշներ է դրսնորել եգիպտացորենըմինչն 36,690 խոնավութունը, որի սահմաններում մանրվացքի հատիկաչափական կազմը համարյա դառնում է միաձույլ (զլ-- 18-3292): Հ

«2

է

-

12/

Տ

ոիծավ

Բ

Ի

Հ

ՀՀ

ա)

2-3

ՆՊ.

մգ

՞

Ն

Լ. Լ.

ր

3-5

--Ե-ծ--.

ՄԱՍԹ---

ԱԵՅն

բ)

յ

-

/

Վ-Ն- ԼՄ

-

-

3-5

2-3 Հ

1-2

իլ

Լի

աաա

|

»3

եգ

Ը

-

Հ1

Է

2-3

ՀԵԵՀՀ-

-

2.

:

օ

տ.

գ)

:

դ)

Նկ. 736. Եգիպտացորենիմանրվածքիհատիկաչափական (Ն) կազմը (ճչ) ա) մաղի (6, ՞5 մմ) առկայությամբ կոմբինացվածօրգաններով, ր) մաղի (6 5 մմ) առկայությամբհարթ մուրճրկներով, գ) առանց մաղի կոմբինացվածօրգաններով, դ) առանց մաղի հարթ մուրճիկներով

կախված խոնավությունից

Գարու ն ցորենի հատիկների մանրացումը համեմատաբար լավ է կատարվում խոնավությունը 24-28046 բարձրացնելու դեպքում: Խոնավության հետագա բարձրացման ժամանակ հատիկամանրիչըլռվում է` մանրվածքը դառնում է խմոր, ն մաղի անցքերը փակվում են: Գրաֆիկների վերլուծությունը հաստատելէ. 1. Բոլոր տեսակիհատիկներըչոր, խոնավ ն գերխոնավպայմաններում մանրացնելու համար ճպատակահարմարէ օգտագործել կոմբինացված մանրացնող օրգաններ՝ մեկ ու մեջ դասավորված հարթ մուրճիկներ ն ատամանավոր դանակներ: 2. Կոմբինացված օրգաններով հատիկամանրիչը աճասնաբուծական պահանջներինհատիկներիմանրացման չափսերովբավարարումէ եգիպտացորենի խոնավության մինչն 36,670-ի, գարու մինչն 24,7762-ին ցորենի մինչն 28,456-իսահմաններում: Առանց մաղի հատիկամանրիչը փորձարկվել է նույնպես կոմբինացված մանրացնողօրգաններին հարք մուրճիկներիտարբերակների համար: Գրաֆիկների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այս դեպքում նս հա-տիկների մանրացման որակով իրենց լավ են դըսնորում կոմբինացված մանրացնող օրգանները: Սաղիբացակայությանդեպքում,ինչ խոսք,կտրուկբարձրանումէ մեքենայի արտադրողականությունը, բայց հատիկաչափականկազմըվատանումէ: Հատիկամանրիչիաշխատանքի այս ռեժիմի ժամանակ հատիկաչափական կազմի համեմատաբար լավ ցուցանիշներ ունեն` եգիպտացորենը, հետո գարին: Այսպես, խոնավության 6,6 36,646 -ի սահմաններում 1 մմ-ից փոքըն 13 մմ չափսի եգիպտացորենիմանրվածքը կազմել է 15-576: Գարու դեպքում 174 2725սահմաններում մմ-ից փոքը ն 1Է-2 մմ խոնավության 9,995 2020: Չնայած ցորենի ֆրակցիոն կազմը գարու մանրվածքը կազմել է 30 համեմատությամբբարվոք է, բայց ընդհանուր առմամբ գոհացուցիչ չէ: Խոնավությունը 36,652-ի սահմանն անցնելիս եգիպտացորենն այլես չի մանրանում, հատիկները դուրս են գալիս ամբողջական վիճակով: Այդ երնույթը գարու ն ցորենի դեպքում առաջանում է խոնավության 2892-ի սահմանն անցնելիս: Հատիկամանրիչնառանց մաղի օգտագործելիս կարելի է ստանալ 3 մմմեծ ից մասնիկներ, միաժամանակ ապահովելով բարձրըարտադրողականություն: Այդպիսի մեծության մասնիկները եթե անասնապահությանհամար պիտանի չեն, ապա սպիրտիարտադրության համար պետք կլինեն: Ինչպես ասացինք, տարբեր տեսակի հատիկների մանրվածքի հատիկաչափական կազմը հետազոտելիս տվյալներ են վերցվել որոշելու նան մանրման արտադրողականությունըկախված հատիկների խոնավությունից հատիկամանրիչի աշխատանքային նույն չորս ռեժիմների դեպքում:

ՄԵ" -

Օյ, կգժվ

ՀՎ

տավ

-

կգ

Ր ՀԻՀ.ւ

ի կ

|

Է

'

'

Սեջ

60 0

-

Խճ

ա)

բ)

Օ,: «Ա կգ(ժ պաա

Գ

կգ/ժ «Շու

360ՀՀՀ

ՀՎ ՀԻՆ ի

ն1

ՀԼ ԻՀ

-ծթՕշՀՀ

Ի

առա

`

Ի

ի

ի

`

Հ

Գիտափորձերի արդյունքների գրաֆիկական արտահայտությունները բերված են նկ. 7.37-ում: Գրաֆիկներից ակնհայտ երնում է, որ բոլոր տեսակի հատիկների ն հատիկամանրիչի աշխատանքային ռեժիմների դեպքում խոնավության բարձրացմանը զուգընթաց արտադրողականություննիջնում է (հատկապես 2056 -ից հետո): Ըստ արտադրողականությանմեծության դարձյալ հիմնավորվումէ, որ կոմբինացված մանրացնող օրգաններն ունեն առավելություններ հարթ մուրճիկների համեմատությամբ: Գրաֆիկներից պարզվում է, որ հատիկամանրիչի չորս ռեժիմներն էլ են զարգացնում հատիկների խոնաառավելագույն արտադրողականություն վության մինչն 1726-ի սահմաններում,այնուհետնկտրուկ նվազում է: Այսպես, մաղի առկայությամբ կոմբինացվածմանրացնող օրգաններով աշխատելիս, հատիկամանրիչի արտադրողականությունը բոլոր տեսակի հատիկների մանրացմանժամանակխոնավության մինչն 1796 -ի սահմանում 210 կգ/ժ, իսկ խոնավությունը մինչն 36,676 բարձրացնելիս կազմում է 266 ճվազում է մինչն 80 կգ/ժ: Այստեղ դրականն այն է, որ, այնուամենայնիվ, խոնավ ու գերխոնավհատիկները մեքենան մանրացնում է, դա շատ լավ է, տնտեսական արդյունավետության տեսակետից ինչպես գնահատել, բայց հատիկներըչորացնել.ն մեքենայի արտադրողականությունըբարձրացնել, թե չորացման վրա ավելորդ ծախսեր չանել, սննդարարությունը չիջեցնել ն մեքենան ցածը արտադրողականությամբ շահագռրծել: Չնայած առանց տնտեսականհաշվարկների միանշանակ կարելի է ասել, որ նճպատակահարմար է հատիկները մանրացնել բնական խոնավության պայմաններում, բայց տեխնիկատնտեսականհիմնավորման խնդիրները լուծելիս կարելի է այդ հարցերը նույնպես շոշափել: Նկ. 7.37 գ-ում բերված գրաֆիկներըցույց են տալիս, որ առանց մաղի տարբերակներում հատիկամանրիչի արտադրողակաճնությունը հատիկների խոնավության6,6 36,676-իսահմաններում բավական բարձը է ն կազմում է 280 կգ/ժ, իսկ հարթ կոմբինացված մանրացնող օրգանների դեպքում 380 մուրճիկների դեպքում` 400 330 կգ/ժ: Վերջին տարբերակում արտադրոդականությունը համեմատաբարմեծ է, որովհետե հարթ մուրճիկները խոնավ հատիկներինհարվածում, ճզմում ու դուրս են շպրտում: Ընդհանրապես,երկու դեպքում էլ մանրվածքի չափսերը մեծ են ն, ինչպես վերնում ասացինք, առանց մաղիմեքենան պետքէ օգտագործել հատուկ նպատակներիհամար: Առաջին փուլում կատարված հեազոտություններըհավաստիացնումեն, որ չոր, խոնավ ն գերխոնավ հատիկները մանրացնելու համար ճպատակահարմար է օգտագործել կոմբինացված օրգաններով առաջարկվող հատիկամանրիչը:Հետնաբար,հատիկամանրիչիաշխատանքի գնահատման վերջնականցուցանիշները՝արտադրողականություննու էներգատարությունը տարբեր մաղերիառկայությանդեպքերումորոշելու գիտափորձերըկատարվել են միայն կոմբինացաված մանրացնող օրգաններով հատիկամանրըիչի համար:

ՀՎՐՀՀԱ Ի-.

-

-

-

Նկ.

գ)

ո

Մետ

ը

-

ա` ,Պ

Ն2

Հացահատրկայրնմշակաբույսերիմանրման

արտադրողականությունըՕ̀, կախված (17) խոնավությունից ճատիկամանըիչիտարբերաշխատանքային դեպքում, ռեժիմների ա) մաղի (ճու -5 մմ) առկայությամբ կոմբինացվածօրգաններով, Ք) մաղի (ճո -5 մմ) առկայությամբհարթ մուրճիկներով, գ) առանց մաղի կոմբինացվածօրգաններով, դ) առանց մաղիհարք մուրճիկներով: Օ-եգիպտացորեն,Էչ ցորեն, 4-գարի

Բերվում

են

ծությունը:

Գ., կգ/ժ

երկրորդ փուլի հետազոտությանարդյունքները ն վերլու-

Ինչպես ասացինք, գիտափորձերըկատարվելեն կոմբինացվածմանրացնող օրգաններովհատիկամանիչիվրա, տարբերմաղերի(ձիյ-3, 4 ն 5 մմ) ն էլեկտրացանցերի(եռաֆազ 2,2 կՎտ, միաֆազ 1,6 կՎտ) օգտագործումով: Ստացվածարդյունքների գրաֆիկական արտահայտություններըբերված են 119, 27) աշխատություններում,իսկ նկ. 7.38 -ում որպես օրինակ բերված է եգիպտացորենի համար: Գրաֆիկական արտահայտություններըցույց են տվել, որ երեք տեսակի հատիկների մանրացման դեպքում էլ խոնավության բարձրացմանըզուգընթաց արտադրողականությունն ընկնում է, իսկ մաղերիանցքերիչափսերի մեծացմանը զուգընթաց` բարձրանում: Դրանք օրինաչափ երնույթներ են: Այստեղ կարնոր է վերլուծել, թե որ տեսակի ն խոնավության հատիկների մանրացման արտադրողականություննու էլեկտրաեճերգիայի տեսակարա ծախսըինչ սահմաններում են փոփոխվում մաղերի ն էլեկտրացանցիտեսակից (եռաֆազ, միաֆազ) կախված ն ճշտել ըստ աճասնաբուծական պահանջների,թե ո՛ր մաղերն օգտագործելառավելաչափ արտադրողականությունն մանրմանորակ ապահովելու համար: Այսպես, հատիկամանրիչըեռաֆազ ցանցով աշխատելիս եգիպտացորենի մանրացման արտադրողականութունըխոնավության 11,5 3392-ի սահմաններում (նկ. 7.38 ա) փոփոխվումէ 5 մմ անցքեր ունեցող մաղերի 131 կգ/ժ, 4 մմ -ի դեպքում` 248 120 կգ/ժ ն 3 մմ-ի դեպքում դեպքում 272 խոնավության 11,5 2872 սահմաններում՝215 137 կգ/ժ: Գարու համար խոնավության8 3420 սահմաններումարտադրողականությունը փոփոխվել է 5 մմ անցքեր ունեցողմաղերիդեպքում 216 98 կգ/ժ, 4 մմ -ի դեպքում խոնավության 8 25 92 սահմաններում`182 124 կգժն3 մմ-ի դեպքում՝ 163 106 կգ/ժ: Ցորենի համար խոնավության10 2772 -ի սահմաններումարտադրողականությունը փոփոխվել է 5 մմ տրամագծով անցքեր ունեցող մաղերի դեպքում 232-197 կգ/ժ, 4 մմ-ի դեպքում` 207 136 կգ/ժն 3 մմ -ի դեպքում` 176125 կգ/ժ:. մանՀատիկամանրիչը միաֆազ ցանցով աշխատելիսեգիպտացորենի րացման արտադրողականությունըխոնավության11,5 3392 -ի սահմաններում փոփոխվել է 5 մմ անցքեր ունեցողմաղերիդեպքում242 122 կգ/վ,չ4մմի դեպքում՝ 212 115 կգ/ժ ն 3 մմ-ի դեպքում` 176 126 կգ/ժ: Գարու համար խոնավության8 2594 -ի սահմաններումարտադրողականությունըփոփոխվումէ 5 մմ անցքեր ռւնեցող մաղերիդեպքում 188 140 կգ/ժ, 4 մմ-ի դեպքում՝ 155 108 կգ/ժ ն 3 մմ-ի դեպքում` 133 103 կգ/ժ: -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

`

|

ՀՀՀ ԻՀՀ

Ի

չ

«ԷՀՀ

' 50

ա)

7)

Նկ. 7.38. Կոմբիանացվածբանող օրգաններովհատիկամանըիչի արտադրողականության(Օյ) փուիոխմանօրինաչափությունները` (Է) կախվածեգիպտացորենի հատիկների խոնավությունից ն մաղերի 4) անցքերի չափսերից( այեռաֆազ ցանցի դեպքում, 6Խլ-2,2 կՎտ, ք)միաֆազ ցանցի դեպքում, ` Ֆլ-Ն6կՎտ

-

-

Վ

-

կգ/ժ

:

դ

-

-

ՐՀՀՎ

անգքերի ռությունը

-

Գ,

Ցորենիմանրացմանարտադրողականությունըխոնավության 10-2794 -ի սահմաններում փոփոխվում է 5 մմ տրամագծով անցքեր ունեցող մաղերի դեպքում202 152 կգ/ժ,4 մմ -ի դեպքում` 176 128 կգ/ժ ն 3 մմ-ի դեպքում`147 -

-

կգ/ժ: Անկախ էլեկտրական ցանցի տեսակից (եռաֆազ կամ միաֆազ) բոլոր հատիկների(եգիպտացորեն,գարի, ցորեն) դեպքումխոնավությանբարձրացմանըզուգընթացէլեկտրաԼներգիայիտեսակարարծախսըփոքրանումէ: Այսպես, եռաֆազ էլեկտրացանցիցօգտվելիս եգիպտացորենի 11,5 33 օօ խոնավության սահմաններում (նկ. 7.39ա) էլեկտրաէներգիայիտեսակարար ծախսը փոփոխվում է 5 մմ անցքեր ունեցող մաղերի դեպքում 0,0077 0,017 կՎտ.ժ/կգ, 4 մմ -ի դեպքում՝ 0,0086 0,018 կՎտ.ժ/կգ, 3 մմ-ի դեպքում՝ 0,010-0,016 կՎտ.ժ/կգ: Գարու համար 8-3206 խոնավության սահմաններում էլեկտրաէներգիայիտեսակարարծախսը փոփոխվել է 5 մմ անցքեր ունեցող 0,022 կՎտ.ժ/կգ, 4մմ-ի դեպքում` 0,012-0,0177 մաղերի դեպքում 0,0104 կՎտ.ժ/կգ, 3 մմ-ի դեպքում` 0,0144 0,213 կՎտ.ժ/կգ:Ցորենի համար 10-2742 խոնավության սահմաններում էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը փոփոխվումէ 5 մմ անցքեր ունեցողմաղերի դեպքում0,0097-0,01 14 կՎտ.Ժ/կգ, 4մմ-ի դեպքում` 0,0107-0-016 կՎտ.ժ/կգ, 3մմ-ւի դեպքում` 0,0123-0,0177 կՎտ.ժ/կգ: Միաֆազ ցանցի ղեպքում պատկերըհետնյալն է:

Հ

-

-

-

--

-

հ.»

., կՎտժ

կՎտժ

0.016

0.016

օ.07

0044 4 Ճ

0.012

0.010

0.008

0.012

/)

«Ղ՛

0.008

'

Ր:

ն

Ա00690

0.010

30 Պ,՝ն

000690

"

/լ

--շ7

«Թ

1մ,:6

ո) Եկ. 7392 Կոմբիանացված բանող օրգաններով հատիկամանրիչի էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսի ԿԽ. փոփոյսման օրինաչափությունները, կախված եգիպտացորենիհատիկների խոնավությունից ` 8 ն մաղերի անցքերի չափսերից ժա) եռաֆազ ցանցի դեպքում, Քյ-2.2 կՎտ, Ք) միաֆազ ցանցի դեպքում, հլ-ԼճկՎտ ա)

Եգիպտացորենի 11,5-3392 խոնավության սահմաններում (նկ. 7.39բ) էլեկտրաէներգիայիտեսակարարծախսը փոփոխվումէ 5 մմ անցքեր ունեցող մաղերի դեպքում 0,0067-0,0)3 կՎտ.ժ/կգ, 4 մմ-ի դեպքում` 0,0077-0,014 կՎտ.ժ/կգ, 3 մմ-ի դեպքում` 0,009-0,013 կՎտ.ժ/կգ: Գարու համար 8-2590 խոնավության սահմաններում էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը փոփոխվել է 5 մմ անցքեր ունեցող մաղերի դեպքում` 3 մմ-ի 0,008-0,0113 կՎտ.ժ/կգ, 4 մմ-ի դեպքում` 0,0 107-0,0154 կՎտ.Ժ/կգ, դեպքում՝0,0123-0,016 կՎտժ/կգ: Ցորենի համար 10-2775 խոնավության սահմաններում էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը փոփոխվել է 5 մմ անցքեր ունեցող մաղերի 31մ-դեպքում 0,0077-0,0104 կՎտ.Ժ/լգ, 4 մմ-ի դեպքում՝ 0,009-0,013 կՎտ.ժ/կգ, ի դեպքում`0,011-0,014 կՎտ/ժ/կգ: տեսան էլեկտրաէներգիայի Հատիկամանրիչիարտադրողականության է տվել հետնյալը. տարբեր կարար ծախսի գրաֆիկների վերլուծությունըցույց 3322 -ի սահմաններում եռաֆազ էլեկտրահատիկների խոնավության 8 ցանցից աշխատող հատիկամանրիչիարտադրողականությունըն էլեկտրաէներգիայի ծախսը համապատասխանաբար եգիպտացորենի դեպքում կազմել են 120-270 կգ/ժ ն 0,0076-0,018 կՎտ.ժ/կգ, գարու դեպքում` 100-215 կգ/ժ ն 0,0104-0,021 կՎտ.ժ/կգ, ցորենի դեպքում` 125-230 կգ/ժ ն 0,097-0,0177 ճույմ խոնավության կՎտ.ժ/կգ: Միաֆազ էլեկտրացանցից աշխատերՇճ սահմաններումայդ մեծությունները եգիպտացորենիդեպքում կազմել են 120-

240կգ/ժ ն 0,0067-0,014 կՎտ.ժ/կգ, գարու դեպքում` 100-190կգ/ժն 0,008-0,016 կՎտ.ժ/կգ,ցորենի դեպքում՝ 1 10-200 կգ/ժ ն 0,0077-0,014 կՎտ.ժ/կգ: Ամփոփվածտվյալները ցույց են տալիս, որ եռաֆազ էլեկտրացանցից եգիպտաօգտվելիսհատիկամանրիչիառավելագույնարտադրողականությունը ցորենի դեպքումհասնում է 270կգ/ժ-ին դրան համապատասխանողէլեկտրաէներգիայիծախսը կազմումէ 0,0076 կՎտ.ժ/կգ,իսկ միաֆազցանցիցօգտվելիս ստացվումեն 240 կգ/ժն 0,067 կՎտ.Ժժ/կգ: համապատասխանաբար Ինչպես տեսնում ենք, տնտեսական արդյունավետության տեսակետից միաֆազ ցանցից օգտվելը ձեռնատու է, 1 կգ եգիպտացորեն մանրացնելիս էլեկտրական էներգիայի ծախսը իջնում է 0,0009 կՎտ.ժ-ով, բայց, իհարկե, արտադրողականությունընույնպես իջնում է 30 կգ/ժ-ով: Նման արդյունքներ են ստացվում ճան գարու ն ցորենի համար:Մակայն էներգիայի ծախսի իջեցումը շատ չնչին է, կարելի է հաշվի չառնել ն առաջնությունը տալ եռաֆազ ցանցին,մանավանդ, որ այդ դեպքումարտադրողականությունըմեծ է: 2:74.

Հատիկամանրիչի կառուցվածքային ն շահագործական պարամետրերիօպտիմալացումըգիտափորձերի պլանավորմանտեսությամբ

կառուցվածքային ն շահագործական պարամետրերը Հատիկամանրիչի ճշտելու համար,ինչպես շարադրելենք վերնում,մանրվել են տարբեր խոնավության եգիպտացորեն,գարի ն ցորեն: Գիտափորձերը կատարվել են եռաֆազ ու միաֆազ էլեկտրաշարժիչներով ն օգտագործվելենանցքերիտարբերտրամագիծունեցող մաղեր: Կատարված գիտափորձերի արդյունքում պարզվել է, որ հատիկամանրիչի արտադրողականությանվրա ամենամեծ ազդեցություն են թողնում մանրվող հատիկների խոնավությունը (Ճլ) ն մաղերի անցքերի տրամագիծը Զեռ): Վերջիններիս միաժամանակյա ազդեցության ն հատիկամանրիչի արտադրողականությանկախվածության մաթեմատիկական արտահայտությունն ստանալու համար ընտրվել է երկրորդ կարգի հավասարում ն 10-2 պլանավորմանմատրիցա: Հավասարմանգործակիցներըհաշվարկվել են հետնյալ արտահայտություններով.

ե,

եւ ա «ջո -դի։ -ֆ ւֆյաի

-

.2

9:-

բ:

ել

-

ա-1

.5

1-12,

ո

-

Է

Ի-

2.»

,

1-2,

(.200)

2-5

Ճֆ,

Հաշվարկվելեն ոեգրեսիայի հավասարումներիգործակիցներիարժեքները ն ստացվելարտադրողականությանորոշման արտահայտությունները. միաֆազէլեկտրականշարժիչի դեպքում եգիպտացորենիհատիկներիմանրացմանհամաը` 148: 166» -325»:1242, (17.201) Ֆ-192,6-312»Է32:գարու հատիկներիմանրացմանհամար`

-

143,1- 208»:

-Է24,8»2-1252:2-0952»:7-425:լռ,

(1202)

1688-2118»

-250»:-152»:-0:33»-425»:լ:

(7203)

ցորենիհատիկներիմանրացմանհամար` 7Հ-

Եռաֆազ էլեկտրականշարժիչի դեպքում. եգիպտացորենիհատիկներիմանրացմանհամար՝ Ֆ-2310-360»լ-Ի32,18չ-213:7-083»:2 գարու հատիկներիմանրացման

համար`

Հ

»6Շ,-3 "

Ն

5:- աաա որտեղ

Թթ.

Հ»յ Սո-

(7.208)

"-1

ն

Ռեգրեսիայի հավասարման գործակիցների նշանակալիությանաստի-

ճանը որոշվելէ հետնյալ արտահայտությամբ.

15,

լ

ո/

որտեղ գիտափորձերի վերարտադրելիությանՏ, հետնյալ արտահայտությունից.

5,

1:72.

ԵՏ

(7.209)

`

դիսպերսիան որոշվել է

՝

ների նշան մեծությունը՝ րծակիցների ությունը Գործ նշանակալիությանհաշվարկայի ության

-

հաշվարկային

-192,6-31,2»լ -32,6»., 14,822 -3,25»լ5չ, -

--

143,1-20,8.լ -

7-168,8-21,82լ

- 24,8: -

-

2. -12,5».լ 4,25:լ:.2»

-

-

25,025. 15,227 -4.25:յ:շ, -

-32,18,«211351 -5/75ոյ».,

7Հ23110-36.05.

Հ

-30,82.շ- 12,8» 164,8 -26,5»լ

-192,6-26,25լ -30,64.,-

շ

-

0212) :

,

13,157-5,25»լ5շ,

-7,0:2-4,0լ:.: 18,522

Ստացված հավասարումներովկառուցվել են հատիկամանրիչիարտադրողականության գրաֆիկները կախված հատիկներիխոնավության աստիճանից (ՕՃլ)ն մաղի անցքերի տրամագծից( 2շ) (նկ. 7.40 ն 7.41): Ստացված ռեգրեսիայիհավասարումներըվերլուծելով կարելի է անել

եզրակացությունները: հետնյալ

1. Հատիկամանրիչիարտադրողականության վրա առավել մեծ ազդեցություն են թողնում հավասարմանգծային էֆեկտները, որոնք բոլոր հավասարումներում էլ բացարձակարժեքներովմեծ են մյուս անդամներից: 2. Հատիկներիխոնավության ավելացման հետ հատիկամանրիչիարտադրողականությունըճվազումէ, իսկ մաղի տրամագծիմեծացման հետ այն

առավել

արագ

է աճում

-

Միաֆազ էլեկտրականշարժիչը եռաֆազովփոխարինելիսհատիկամանրիչի արտադրողականությունը ցայտուն արտահայտված փուփոխու3.

ճվոո փորձերի փորձերի միջին արժեքն է: Է կրկճվող միջինարժեքն

5(50)-

է:

Գործակիցների ճշաճակալիությանայն արժեքները, որոնք փոքր են եղ 2»26 մեծությունից, արտաքսվում են (7.201-7.206) հավասարումներից ն վերջիններսստանում են հետնալ տեսքը.

-

5շ

հայտությամբ.

համասեռ

,

որտեղ Բո-ն Ֆիշերի չափանիշի հաշվարկային արժեքն է, Տլ, Տշ-ը՝ համապաառավելագույն դիսպերսիաներիարժեքները: տասխանաբար Փորձնական տվյալների դիսպերսիան հաշվարկվել է հետնյալ արտա-

(71.211)

:

Ֆիշերի չափանիշիհաշվարկային Իր արժեքները համեմատելով աղյուսակայինի Ւաղ-3չ6հետ, պարզվել է, որ բոլոր ղեպքերի համար դիսպերսիան

(1204)

164,8- 26,5 5: Է 30,8 2 - 12,8 Դ 13,122 525222, (Ը.205) ցորենիհատիկներիմանրացմանհամար 40լչչ: 192,6--26,2լ-30,62218,5»-7,0»շ (7.206) Ռեգրեսիայի հավասարումների դիսպերսիաների համասեռությունը ն ճահ ե է ըստ Ֆիշե գնահատվել Ֆիշերի չափանիշի ԷԼ (7.207) Բ,--Հ-,

'

515»,

Ել

»-

թյուններ չի կրում: 4. Սիաֆազ էլեկտրական շարժիչով աշխատող հատիկամանրիչիհամար երաշխավորվումեն` եգիպտացորենի մանրացմանհամար. ա) խոնավությունը՝մինչն 3392, բ) մաղի անցքերի տրամագիծը՝3,4, 5 մմ, գարու մանրացմանհամար. ա) խոնավությունը՝մինչն 2596, բ) մաղի անցքերիտրամագիծը՝3, 4, 5 մմ, ցորենի մանրացման համար. ա) խոնավությունը՝ բ) մաղի անցքերիտրամագիծը՝3, 4, 5 մմ: -

-

(7210)

-

մինչն 2794,

Թ-77

ժ.ՏՏ

մ,68 5.0

.

.

4.0

ԸՆ-3

ԷՆ

11.5

21.0

3.0

,

Թ վեժ

Հա.2 168.8

158.8

"Ն

17.0

/

Է1-9

ԸՆՑ)

18.0

Գ

3.0

ԸՆՉ

ԸՆ-Ս 11.5

(21,

30.5

3.0 ՝

ԷՆՉ)

մի

8.0

Պ՞ն

Ո) 26-0

4՞6

Ք)

ա)

:

:

4.0|

Շ-

(11) 26.0

0|

8.6

Սիաֆազ էլեկտրական շարժիչով աշխատող հատիկամանրիչի

5. Եռաֆազ էլեկտրականշարժիչուլ աշխատող հատիկամանրիչի համար երաշխավորվումեն` եգիպտացորենիհամար. ա) խոնավությունը՝մինչն 3392, բ) մաղիանցքերիտրամագիծը՝3, 4, 5 մմ, գարու համար. ա) խոնավությունը՝մինչն 3292, բ) մաղի անցքերիտրամագիծը՝3, 4, 5 մմ, ցորենի համար.

ԸՆ)

(ՆՅ

10.0

գ)

խոնավությունից (Հւ) ն մաղը անցքերիտրամագծից(Ճշ) ա) եգիպտացորենի , բ) գարու ն գ) ցորենիհատիկներիհամար

-.

Ջ.՛

5.0

արտադրողականճության գրաֆիկներըկ̀ախված հատիկների

-

ջ

-

ա

աւ ււատաոո

40.0

-

եց

աա 8

լաւ ՛՛

3.0

.0|

01:72

(440

4.0

4.0

`

բ) 5.0

/

«352

8.0

Հոտ

30.5

«

Դ Էշ7 7// 2ԷաաԾ-27

գ

ԸՆ-1

ԸԷՆԷՍ

ԹՆ»0

ւ

ԸՆ)

ԸԿալա 7

Լ

ա)

ՏՏ

Նկ.

Ե

Էնդ)

,

ժ,ՏՏ

ա

165.1

/

՛

"

(120

18.0

1-1 26.0

ր»

գ)

Եկ. 741. Եռաֆազ էյեկտրական շարժիչով աշխատող հատիկամանրըիչի արտադրողականության գրաֆիկներըկախվածհատիկների մսոնավությունից(4) ն մաղրըանցքերի տրամագծից (Ճշ). ե մ. համար ա)նգիպտացորենիբ) գարու ն գ) ցորենի հատիկների

,

ա) խոնավությունը՝մինչն 2774, բ) մաղի անցքերիտրամագիծը՝3, 4, 5

մմ:

չների ներդրմանվիճակը ն արտադրական Հատիկաջարդի վմտրճարկումների արդյունքները

2:64.

Նկարագրվածսկավառակայինն ռոտորային հատիկաջարդիչ մեքեճաներից արտադրությունում զանգվածաբար ներդրվում են ոռտորային երեք տարբեր հզորությամբու արտադրողականությամբհատիկամանրիչները.ըստ որում, այդ հատիկամանըիչները տարածում են ստացել ոչ միայն գյուղա-

տնտեսական արտադրությունում, այլ ճան ժողովրդատնտեսականտարբեր բնագավառներում`երշիկի արտադրությունումչաման մանրացնելու համար, փքաբլիթի արտադրությունում շաքարավազ մանրացնելու համար, կրպակներում սուրճ աղալու, չորացվող կանաչիների արտադրությունում, ճարտարապետական հուշարձանների արհեստանոցներում`աղյուսի ն այլ թափոնճերի կտորներըմանրացնելուհամարն այլն: Արտադրականփորձարկումները(5-7 տարվա) ցույց տվեցին, որ ռոտորային հատիկամանրիչմեքենաներն ունեն տնտեսական ն շահագործական բավարար ցուցանիշներ: Շահագործական հուսալիության գործակիցը հաս-

ճում 0,92-ի: է

Հատիկամանրիչներիհարատնությունը հիմնականում պայմանավորված է մուրճիկների ու դանակների, ինչպես նան մաղերի բնական մաշվածքով: Երբեմն մեքենայի խցիկ պատահական ներթափանցողօտար առարկաները վնասում են մաղին, մուրճիկներինու դաճակներին,հաճախ ն գլանային պատի քերթերին: Մուրճիկների ու դաճակներիմաշակայունությունը բարձրացնելու նպաեն երեք ուղղությամբ. տակով գիտատեխնիկականմիջոցառումներըտարվել նյութի ընտրությամբ` փորձարկվել են ՇՂ-3, ՇՂ-45 ն 65 պողպատներից պատրաստված մուրճիկներն ու դանակները ն ընտրվել է համեմատաբար ուշ մաշվող 651՝ պողպատը, 65Լ պողպատը թանկ է, դճվար է ենթարկվում մեխանիկականմշակման ն միշտ չէ, որ հեշտությամբ է ձեռք բերվում, ուստի աշխատանքներ են տարվել ՇՂ-3 պողպատից պատրաստված մուրճիկներիու դանակների հարատնությունը բարձրացնելջերմաքիմիականմշակման եղանակով |18, 90, 130|:Հաջողություններըշոշափելի են, փորձեր են արվել ՇՂ-3-ից պատրաստվածմուրճիկներիաշխատանքային տեղամասերումկարծը համաձուլվածքից պատրաստվածթիթեղիկներ Այդ ճպատակովմշակվելէ ճան էպօքսիդային կացնել |130|: սոսինձ |131): Մեքենայի խցիկ մետաղականմասնիկներ չթափանցելու համար առաջարկվելէ օգտագործել մագնիս: Մշակված տեխնիկականփաստաթղթերիհիման վրա «Էլեկտրոն» ՓԲԸ 1998 թ. կազմակերպելէ առաջարկվածհատիկամանրիչիզանգվածային ար-

-

-

տադրությունը:

տնտեսական Սշջակված հատիկամանրիչների արդյունավետության ցուցանիշները

Հանրապետությունում ն արտերկրներումմշակված փոքրաչափ հատիկամանրիչների համեմատական տեխնիկատնտեսականցուցանիշների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մեր մշակած ունիվերսալ հատիկամանրիչի տեսակարար էլեկտրական էներգիայի ծախսն ու մետաղատարությունը հիմնականում փոքր են, իսկ արտադրողականությունը՝մեծ: Հատկապեսլավագույն ցուցանիշներ ունի 2,2. կՎտ հզորության եռաֆազ էլեկտրական

շարժիչով աշխատող հատիկամանրիչը`0,01 կՎտ.ժ/կգ, 15,9 կգ/կՎտ, 6,29

(կգ/ժ)/կգ:

Եթե հաշվի առնենք, որ առաջարկվողմեքենաները մանրացնում են ճան 56-իցավելի, մինչն 36 7օ խոնավությանհատիկները,ապա ստացվումէ, որ այս մեքենանիր մրցակիցըչունի ընդհանրապես:

7.10. Գիտագործնականեզրակացություններն

առաջայրկություններ

յ, Սկավառակայինաշխատանքային օրգանով հատիկաջարդիչ մեքեճայի լավագույն կառուցվածքային պարամետրերնու շահագործականռեժիմճերըհիմնավորվածեն: Մեքենան պատրաստ է արտադրությանհամար: 2. Ռոտորային աշխատանքային օրգաններով հատիկամանըրիչներն ունիվերսալ են` մանրացնում են մինչն 36 26 խոնավության հատիկները: Դա նշանակում է, որ չորացնելու հետնանքով կորուստներըկանխելու նպատակով ֆերմերային տնտեսություններում ֆուրաժային հատիկը կարելի է օգտագործել հավաքմանպահից սկսած: 3. Առաջարկվող հատիկամանրիչի տեսական հետազոտությունները հնարավորությունեն տվել որոշել. հատիկներըմանրացմանխցիկ մատուցող խոոոչի տեղադրման լավագույն տեղը` վերնից ուղղաձիգ, հատիկի վրա ազդող դինամիկական ուժերը լայնական ն երկայնական ուղղություններով՝

համապատասխանաբարՔ.

Հ-1855Ն

ն

Ք2,»-1430Ն,

հարվածից հետո

հատիկի շարժման հետագծի հավասարումըդեկարտյան կոորդինատներով (47.128),հատիկըհանդիպակացպատին հարվածի Օ անկյունը (7.133), մուրճի մինչե հանդիպակաց պատին (դեկայի) հարվածի հարվածից հետո է 0,025 վ (երբ Մց 6,0 մվ) Կ ԷՀ 0,015վ(երբ խօ- 10,0 (7.134)` ժամանակը -

Հ

մ/վ), ղեկայի վրա ակոսիկներիհեռավորությունը(7.137)՝ Հ- (0.1250.075)մ 5,0 մ/վ), մուրճիկների ն դանակների վրա կախման անցքի (երբ Մ լավագույն դիրքը` Շ «34 մմ: 4. Նախնական գիտափորձերովորոշվել ու ճշտվել են. մուրճիկներիու դաճակնճերիհաստությունը՝ 3 մմ, երկարությունը՝88 մմ, ճյութը՝ Ը՛Լ-45, քանակը՝ 12 հատ, առանցքների թիվը՝ 4 հատ, մանրացմանխցիկի լայնությունը՝ 54 մմ, բունկերից հատիկների ելքի անցքի չափերը՝ 56 « 56 մմ, մուրճիկների (դանակների)ն խցիկի աշխատանքային մակերեսի (դեկայի) միջն բացակը՝ 4,5 մմ, ակոսիկների խորությունը` 3 մմ, ակոսիկների պատերի կազմած անկյունը՝ 902,իրարից հեռավորությունը՝ 107,էլեկտրական շարժիչը՝ 22 կՎտ, 2850 պտ/րոպ, էլեկտրաշարժիչի աշխատանքի 4Ճի1808273, էլեկտրական սխեմաները աստղաձն (եռաֆազ 380Վ), եռանկյունաձն (միաֆազ 220 Վ): 5. Գիտափորձերի կատարման առաջին փուլում, կախված տարբեր տեսակի հատիկներիխոնավությունից, հատիկամանրիչիաշխատանքի չորս 5 մմ) առկայությամբկոմբինացվածօրգաններով, ոեժիմների` 1) մաղի (ձո 2) մաղի առկայությամբհարթ մուրճիկներով, 3) առանց մաղի կոմբինացված -

-

-

օրգաններով, 4) առանց մաղի հարթ մուրճիկներով, փորձարկմանարդյունքների հիման վրա կառուցված գրաֆիկների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ըստ մանրվածքի գրանուլամետրականկազմի ն արտադրողականության բոլոր տեսակի հատիկնճերը՝ չոր, խոնավ ն գերխոնավվիճակում, մանրացնելու համար նպատակահարմար է օգտագործել կոմբինացված մանրացնող

օրգաններ:

Կոմբինացված օրգաններով հատիկամանրիչը զոոտեխնիկականպահանջներին հատիկների մանրացման չափսերով բավարարում է եգիպտացորենիխոնավությանմինչն 36,672-ի,գարու մինչն 24,7-ի ն ցորենի մինչն 28,406-իսահմանճմերում: Հատիկամանրիչիարտադրողականությունըբոլոր տեսակի հատիկների մանրացմանժամաճակխոնավության մինչն 17 72-իսահմաններումկազմում 210 կգ/ժ, իսկ խոնավությունըմինչն 36,6 6 բարձրացնելիսճվազում է է 266 մինչն կգ/ժ: Այնուամենայնիվ, խոնավ ն գերխոնավհատիկները մեքենան մանրացնումէ: 6. Գիտափորձերի կատարման երկրորդ փուլում, կախված տարբեր տեսակի հատիկներիխոնավությունից(11,5 33 22), մաղերի անցքերի տրամագծից (3, 4, 5 մմ) ն էլեկտրացանցիտեսակից (եռաֆազ2,2 կՎտ, միաֆազ Ն,6 կՎտ) կոմբինացված մանրացնող օրգաններով հատիկամանրիչի արտադրողականությանու էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսի գրաֆիկների վերլուծությունըցույց է տալիս, որ տարբերհատիկներիխոնավության 8 33 96-ի սահմաններում եռաֆազ էլեկտրացանցից աշխատող հատիկամանրիչի արտադրողականությունըն էլեկտրաէներգիայի ծախսը համապատասխանաբար եգիպտացորենիդեպքում կազմումեն 120 270 կգ/ժն 0,0076 0,018 կՎտ.ժ/կգ, գարու դեպքում՝ 100 215 կգ/ժն 0,0104 0,021 կՎտ.Ժժ/կգ, ցորենի դեպքում` 125 230 կգ/ժ ն 0,097 0,0177 կՎտ.ժ/կգ: Միաֆազ էլեկտրացանցից աշխատելիս նույն խոնավությանսահմաններում այդ մեծություն240 կգ/ժ ն 0,0067 0,014 ները եգիպտացորնիդեպքում կազմում են 120 կՎտ.ժ/կգ, գարու դեպքում` 110 190 կգ/ժ ն 0,008 0,016 կՎտ.ժ/կգ, ցորենի դեպքում` 110 200 կգ/ժ ն 0,0077 0,014 կՎտ.ժ/կգ: Հնարավորությանդեպքումճպատակահարմարէ օգտագործելեռաֆազ էլեկտրական ցանց: Միաֆազի դեպքում բոլոր տեսակի հատիկներիու դրանց խոնավությունների ն մաղերի դեպքում հատիկամանրիչի արտադրողականությունըընկնումէ միջինհաշվով 13-17 72-ով: 7. Հատիկամանրիչի արտադրողականության վրա ամենամեծ ազդեցությունն են թողնում մանրվող հատիկների խոնավությունը ն մաղերի անցքերի տրամագիծը:Վերջիններիսմիաժամանակյաազդեցությանն հատիկամանրիչի արտադրողականության կախվածության մաթեմատիկական արտահայտությունն ստանալու համար օգտագործվել է գիտափորձերի պլանավորման տեսությունը:Ստացվածռեգրեսիայիհավասարումներովկառուցվել են այդ մեծությունների ֆունկցիոնալ կապի գրաֆիկներ եռաֆազ ն միաֆազ շարժիչներով աշխատող հատիկամանրիչներիհամար: Գրաֆիկների վերլուծության հիման վրա արված են գործնականառաջարկություններ:

8. տում

Տեխնիկատնտեսականարդյունավետությանհաշվարկները հաստա-

են, որ գոյություն ունեցող փոքրաչափ հատիկաջարդիչ մեքենաների

համեմատությամբ մշակված ունիվերսալ հատիկամանրիչի տեսակարար էլեկտրաէներգիայիծախսն ու մետաղատարությունըհիմնականում փոքր են, մեծ: Հատկապես իսկ արտադրողականմությունը՝ լավագույն ցուցանիշներունի 2,2 կՎտ հզորության եռաֆազ էլեկտրականշարժիչով աշխատող հատիկա15,9 կգ/կՎտ, 6,29 (կգ/ժ) կգ: մանրիչը՝ 0,01կԱՎտ.ժ/կգ,

-

-

-

-

-

--

-

--

-

--

-

--

-

-

-

8. ԽՏԱՑՐԱԾ

ծ./.

ԵՎ ՀԱՆՔԱՅԻՆ

ԿԵՐԵՐԻ

ՈՒՆԻՎԵՐՍԱԼ

ՄԱՆՐԻՉ

Սանըիչի կառուցվածքըն աշխատանքը

Փխրուն ու կոշտ կերեր մանրացնող ունիվերսալ մեքենայի ընդհանուր տեսքը տրված է նկ. 3.24 -ում, իսկ կառուցվածքայինսխեման` նկ. 8.1-ում: Այն իր կառուցվածքովն աշխատանքի սկզբունքով տարբերվում է վերը նկարագրված հատիկամանրիչներից (նկ. 7.1 ն 7.2) նրանով, որ մանրիչ ռոտորը տեղադրվածէ հորիզոնական, ն աշխատանքայինօրգանները հարթ մուրճիկճեր են: Եթե հատիկամանրիչներումթռչող մասնիկին հակազդումու մանրացմանը ճպաստում էին խցիկի գլանային պատի վրա պատրաստվածքերթերը, ապա այս մեքենայում այդ ֆունկցիան կատարում են գլանային մաղի (3) վրա տեղադրվածկարծը համաձուլվածքիցպատրաստվածկտրիչները(2): Ունիվերսալ մեքենան անցել է լաբորատոր ու արտադրականփորձարկումները ն անասնապահական ֆերմաներիցբացի, ներդրվում է ճան ժողովրդական տնտեսության այլ բնագավառներում. անասուններիհամար աղային բրիկետների, խոտաբույսերիցթեյի ու բուրավետ համեմունքների,գիպսի

պատրաստմանարտադրամասերումնայլուր : Մանրիչի կառուցվածքայինն շահագործականպարամետրերըորոշելու համար կատարվել են տեսական ն գիտափորձնականհետազոտություններ 117, 19, 26|:

Նկ. ճ1. Խտացրած ն նանքային կերեր մանրացնող ունիվերսալ մեքենայի կառուցվածքային սխեման. /-մաճրվածքի հավաքիչ, 2-կտրիչներ, 3-մաղ, 24-նարթակ, 5-լեկտրաշարժիչի լիսեռ, 67բունկեր, ճ-փական, 9. եեկտրաշարժիչ, մույճիկներ, 10-ժակոտկենհատակ, 11-պարկ

են Մեքենայի աշխատանքիժամանակ մուրճիկները կատարում տարբեր են մաճրացվող ինչպես բնույթի շարժումներ,տատանումներ,որոնք կապված այնպես էլ դրանց բարդ շարժման հետ: Հետազոտուճյութի դիմադրության, ն թյունները`ստատիկական ու ղիճամիկականուժերի որոշումը, վերլուծությունը, հնարավորությունկտան օպտիմալացնելմեքենայի աշխատանքային արտադրողականություն: ռեժիմը ն ապահովելառավելագույն Խնդրի լուծումը պարզեցնելու նպատակով մուրճիկի զանգվածըկենտրոնացվել է իր ծանրության կենտրոնում (օ): Համակարգումո -ը ռոտորի շառավիղն է, Փ -0՝ անկյունային արագությունը,Ճչ -ն՝ մուրճիկի ծանրությանկենտրոնի (օ) հեռավորությունըպտտմանկենտրոնից (Թ), Փ -0՝ Ճ հոդակապինկատմամբմուրճիկի պտտման անկյունը, 0-ը՝ մուրճիկի երկարությունը, զ. -ն` մուրճիկի կազմած անզանգվածի պտտման շառավղի կյուն (Ք:) նկատմամբ, Օդ -ն՝ միջավայրի դիմադրության ուժը, Իս -ն՝ զանգվածից առաջացող կենտրոնախույսուժը: Խնդիրը լուծելու նպատակով որոշվել է մուրճիկի վրա ազդող ուժերից առաջացող մոմենտների մեծությունները. Նկ. 8.2. Սուրճիկներիուժային մուրճիկի զանգվածից իներցիոն երի համ. ուժի մոմենտը՝ ործ

ր ԱՒ:

ՀԱ

Սուրճիկներովմանրացվող նյութի վրա ազդող ուժերի

որոշումը

ն

ող

յ.--1

լ

(շեղման) անկյունն է, մո

պտտման

-ը՝

`

68.1) մուրճիկի

(8.2)

ՀԻԱՇ,

-ը մուրճիկի զանգվածնէ,

Լչ-ն զանգվածիհեռավորություննէ /Ճ

Ա միջավայրիդիմադրությունից

-

«Փ()

հ.-ՎԸՀԻ- 20.-օօ5Փ0),

որտեղ

վերլուծությունը

Ունիվերսալ կերաջարդիչ մեքենայում նյութը մանրացվում է նախ մուրճիկների հարվածից, ապա նոր գլանային մաղի վրա տեղակայված կտրիչներիկողմից: Երկու դեպքումէլ մանրացմանինտենսիվությունը հիմնականում կախված է հատիկներին մուրճիկներիհարվածի պահին առաջացող դինամիկականուժերի մեծությունից: Այդ ուժերի առավելագույն մեծությունը որոշելու հաշվարկային համակարգըբերված է նկ. 8.2-ում:

մուրճիկի որտեղ Փ(ժ զանգվածիիներցիոնմոմենտը -ն

որտեղ 82.

-

,

հոդակապից, մոմենտը

ՇՓ Յ22() -

/

օ

-

-ն

միջավա

դիմադրությանգռրծակիցնէ, որը ցույց անկյունայինարագությունից(Նմվ), առաջացող

Խ.-ո.հ

որտեղ՝

34) ի

»

Անո միավորմոմենտը՝ գոմենտի կենտրոնախույսուժից

որտեղ

0.3)

Մ

է

տալիս

(8.5)

հ" Ճ

ՃՕՇ -ից՝

7ՏՋոռ

Ը

Տո.

-

Նշանակելով

68.6)

.ՏՈԶ,

(68.7

,

ճ.

կենտրոնախույսուժը՝

որտեղ 4 Փ

հա -աԹ"հ,:

(88)

Հ

ՓյՅ41Ի8-,

Հ

օՌ-

ստացվել

Ք.

-որչոթո

Հ (

ՒՏոՓ ՈՂԲՑ

՝

մոմենտը՝ ա-հքտոցմ,

Օգտվելով պտտման ժամանակ մոմենտների հավասարակշոության պայմանից, ստացվել

է.

1.Փ(:-«Փ():-ւ018.-Տոց 48/50: Հ

0.11)

Հաշվի առնեկլով անհամասեռ, ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարման ինտեգրման մաթեմատիկական դժվարությունը, այճ իրականացվել է մոտավոր եղանակով, օգտագործելովհետնյալ Տո Փ

Հ

պարզեցումմերը. -Ք |

(8.12)

3:

Տեղադրելով (8.12)-ը (8.11)-ի մեջ, ստացվել է.

ԻՅՈոոժկոա"«վթ-Ց |

գոտո:

Օգտագործելով

7-52», ու

ա

աԱ

ո"

բ,

ուշ

8.

Տոր

ՏՏ:

ո

8:13)

.-

ՏՄ

գ

պոմ:

հ

Փց -ն

Հ

մները՝

պտտման անկյան շեղումն է (ամպլիտուդը),Թ -ն` սկզբնական

(8.22)

վարիացիոն

"

«0, (823) Ֆ0-2ոթ()--Բ:0()ո:օ'(0-Տոօմիօտաւմ Խթ)- Խոանոսա-0: (824) 0:2ոՓ():5:0(Ռ-

ի

2,

կ

Ինտեգրելու համար նախ տեղադրվկլ մեծությունները(8.213-ից.

արտահայտության յ Շ լաօօ56Ւ: 2`

Ք

Տո

։

Ւ

ՀՍ

ր

(16050/

Հ

Թ5ոէի

-

փակագծերի միջի

են

շոա(15ոմ '

-

|

1/51ո

-Է 96056

օղբօ: Օէ

Հ

0,

Ոլ

:

-ք

է

-

Տեղադրելով

լ

88ոաի-2 | 45(605301 (160561-Է Է3605 01)-Է 8՝(35օէ-Տլո301)-Է Ի3485լո աշ Տլո՞ Օէ 8՞ 6057օղ| ւ

3/2.

)

:

անա

(8.25)

88ո 0): 166501: 2ոօ(151ո618605օՌ(8.26) (160561 8Տոժ) 1/8 ոո ամէ -:0:

յ Շ

Ի

0.15)

են

ավասարու ԼԼ

(8.14)

Ստացված ոչ գծային դիֆերենցիալհավասարումը (8.15) ինտեգրվել է մեխանիկայի վարիացիոն եղանակով` Ռիտցի մեթոդով: Դրա համար պտտման անկյան ֆունկցիան ընդունվելէ հետնյալ տեսքով. ւ օ(0- օչտո(ա/ Թ). շեղումը:

166561 ԷՑուց Է2ոա(45ո6է8605 6 Է ԾՏո /Տոց: Շ0Տ2/-Է ճ:(4 Օղի

Այնուհետն (8.15. հավասարման համար կազմվել

ո

-

ստացվել է.

-

ճշանակումները(8.13) հավասարումն ընդունել է հետնյալ տեսքը.

Փ(Դ--2ոթ(1-Է ԵՓ- 1Փ'

(821)

-

(2: ք

(8.10)

որտեղ հ/-ը մոմենտի մաքսիմում մեծությունն է:

(8. 153)-իմեջ, ստացվել է.

-

Պարզեցնելուցհետո

(8.19) (8.20)

Փ:(4160Տ0Ւ 2:ա(15լո 01-8օ050Է 8Տլո 8Տո ա) ջո: (166561 ց): Ե՞(16056է

39)

էտը ՀՔ»

(6.18)

:

օ(Ռ--օ(1Տուօէ 86056) ֆ(դ- -օ՞(1605 6 -Է 850):

Տեղադրելով 9 (Ց, Փ (ժն Փ (մեծությունները

պտտվողռոտորից առաջացող

որտեղ

8Տոց:

-

է.

-

460501

(Ցֆունկցիան (8.15)-ի մեջ տեղադրելու համար նախ հաշվարկվելէ.

Համապատասխանմեծությունների արժեքներըտեղադրելով(8.5)-ի մեջ

ա,

6.17)

Ց ՓցտպոԹ, ՓցօօտԹ, ապա (8.16)-ից ստացվել է.

(8.24)

ն

ժէ օ0Տ

:

|

(8.27)

(8.25) ինտեգրալային հավասարումների մեջ,

շոլ

յ

896» 2:-» 11166561:

չե'6ՇՕՏ()/

Իր՛

Օ1 348(աո

Դ

շո

ՂՆ։

Հ ՇՕՏ

»-

Տտ 30)36՛)-8:(551ոա/-

օոլ4ՏԼո 7/

ԸՕՏ

օդի:

2ոօ(45ուժմ-

Հ

Շ0Տ

ՕԱ 0, օո Մ/5տ ՕՒ|605

0.28)

Հ

8665աիԻ 166501: 8Տլոաշոա(4Ցուօ/--

ՀԹ

Օէ

Դ

8/5 ՕՐպութա-0։ ԻԷ34861ոօ1օ0501)(451ոօ1 86օօ5օՌ (29

Ինտեգրելով (8.27) ն (8.28) արտահայտությունները ստացվել էՃն գործակիցներինկատմամաբհավասարումներիհետնյալ համակարգը՝ 32/5 ա (8:30) քշ )4-2ոա8-Ժ -է՞Լ 1 Հ 4-80 8.30

Ը:

)

-

'(

յ

'

(թշ-ք:Թ-շոռ4-3ոկջ «8-1 Տեղադրելով(8.17)-ից

(թ: -

թօ0

ք

-

Ճ ն 8

-

Բազմապատվկելով(8.313) ստացվում է.

(շ

-Ք՛

-

--

ՀՏոՕ)վութՀո՞ջ"(6556

--

ԼՅ

.

լ

Հ Տլո

06057

Ք

ո

է տալիս, որ

:

Ն

մաքսիմում շեղումը պտտման հակառակ

ալով: մեծո

նեն

(8.38)

:՝

2ոծ1,,

յունը, ն

Փ0

նկյան անկյան

լ ուժ 60)է"Ն տնյալ

ծեուժը որոշել Դան անակի ը հարվածի

շեղման շեղման

ն ն ֆունկցիա

(835

հ գ արտահայտությունից.

--ՔԸ,

Ֆո

(8.40)

1.

ԽՈ-ն Աատացվումէ (8.1) արտահայտությունից` 7/շ տեղադրելով(8.403-իմեջ ստացվել է.

7.Փ0), որը -

--

յ...

ՀԵՑ

64:47

:

մեծությունը որոշվելէ (8.39)-ից` Փ(Ռ-ի Փ(Ո)--ՕՓյտոք:

(8.417ից որոշվել է

(8.42)

Ք.րօ-իվերջնականմեծությունը`

Ք.մ Խո

(8.34)

0,

Թ

-

/

ԸԾ՝

(8.43)

.

Տո

«

լոյ 16. ի

-

է.

:

(8.44)

Մաքսիմում դինամիկ ուժը որոշվել է հետնյալ պայմանից՝ 5լոՓԵ՞ 1,

նկատմամբ

ՕօօտԹ շոթրո

Օ-ԷՇՕՏ 7/

1250» ՏոԹ)տո 6)---«ԾԹ:

Պարզեցնելուցհետռ՝

րր

ց:(6650:ՀՏո0)պո:Թ605:0:-41665:0: (8.35) Փը :

0, ստացվել

կամ հաշվի առնելով Փօ-ի մեծությունը, (8.38)-ից ստացվել

Գումարելով երկու հավասարումները, ստացվել է Փի հետնյալ արտահայտությունը.

ե2

ՀՐ... Փց 2ոօ

ՏլոԹ-ովն (8.32)-ը` 6օ5-0-ով, հավասարումը

Գր2 (605Թ Թո: ( աք թ: ցոԹ605:Թ-2026205:ԹԷ

(8.33)

(8.37

-չ

Խրո»

ՀՋոԹ)օ05:0-0, (8.32) ՀԲ:(աոց

Յ-2ոատա )օ505:ոշ

Ընդունելով, որ շարժման սկզբում`սկզբնականփովում, Օ արտահայտություն

մեծությունները, ստացվում է.

շոթպոԹՀ

(շշ օ)մոց-2ո

(8.31)

իր20-2ոօԹ-Տոշօ)լոԹ--օ05 Ց)

|Թ:-թ

է ավելի պարզ

Մինուսը ցույց ուղղությունն ունի:

605302/)-Է 8:(851ո-Տլո3 Հի'0աա

7.2

21/605-8

31.

2Թ.

ոք

որտեղ 27.-

՛-

չ

դ

(8.36)

.-

ԽԹ

«"

շղթ

՝

Հ Փօ, ապա

Խ քանի որ Փ(0

վո«34 20.-6050(Ռ վո ՔԻՆ 120.-6059.:

Խ(Լ-ըռոտորի պտտման մոմենտն

օգնությամբ`

(8.45)

՛

-

(8:46)

է, որը որոշվում է հետնյալ բանաձնի

Թ

1ՐՀմ,

Չ

(8.47

:

համարստացվելէ Հետնաբար, ոոճչթղից-ի ոու

Օրինակ 1-56մմ,

շո--Ը

Է,`

ոու

ւ

ՇՀ

ՆԽ15Նմմ ոՀ01110`

յ

թյ,

ամը

0,11:10-:15:25Հ2,Դ7կգուժ

Հ----ՀՀ-Տ-Բ-

9.30

թ

«Ր

ա,

՛-

Խ-ար,

լ

105.02՝

ԿՕ-

կգ.

:

9ծ,ս:

2,77

Հ

որտեղ Օ,

նյութի մաշվածքն է ծավալային միավորներով, ո) -ը` մաշվածք ի: լրիվմասնիկների զանգ-

»

1,03 Ն:

աարանեարոնի

դեպքում կարելի է ապահովել մուրճիկների Հ

ծ.3. Սուրճիկներիըմաշվածքիառաջացման տեսականհիմնավորումը

Խտացրած ն հանքային կերեր մանրացնող ունիվերսալ մեքենայի բանող օրգանները հորիզոնական մուրճիկները, "աշխատանքի գտնվում են շատ ծանը պայմաններում,հատկապես հանքային կերեր` տրավերտին ն քարաղ մանրացնելիս: Այդ պայմաններում աշխատելիս մուրճիկ-

ժամաճակ

նեղը են ՍԱՐ Աի աշվածքն առաջանում րուն

ՀԱՆԱՄՐՑ

ամասամբմ է տարբեր պատճառներով, վ բայց մեծամ ընդունմանն արան մուղիղ համեմատանկանաի հարվածող «մանծիկիաչրիվ Ն կինետիկ էներգիային (օո) հակադարձ համեմատական նյութի (մուրճիկի) հոսքի կամ տեղաշարժի նվազագույն լարվածությանը (3: Եթե ընդունենք հաշվարկիհիմքում Ֆինի առաջարկությունը |154|,ապա մաշվածքի քանակըկորոշվիհետեյալ արտահայտությամբ. ուշ (848) Գ, ԺԸ) -»

որտեղ /ճ) -0՝ հարվածի (գրոհի) անկյան ֆունկցիան, 7՛-ն0՝ հարվածի արագությունը, ն` նյութի նվազագույն լարվածությունը հարվածի պրոցեսի ջերմաստիճանի դեպքում: Հավասարումից(8.48) հետնում է, որ մաշվածքը պետք է համեմատական լինի հարվածող մասնիկի զանգվածին ն հարվածի արագության քա-ն հաստատուն

-ն

առաջացնող

Ցա-02սմ,

0,103 կգուժ

մաշվածքի վրա գրոհի անկյան ազդեցությունը հաշվի առնելու նպատակով, Բիտերն առաջարկելէ հետնյալ հավասարումը |45).

(849) Ձ,ՀԼակտոռ-ՄՐՊԻ.1,

հարվածի առավելագույն ուժ` ութծդից 27,7 Ն:

ւ:

27,7-Ն,

'

'

ոմ

54651

Աշան

Փորձերի տվյալներին համապատասխանելուն մածուցիկ ճյութերի

011153:105

Ա.

Ճ,

երկրորդբանաձնը՝

թ, Հո4ո Օ::

1/վ, (Հ150մմ

ա-Հ25

ԱՏ

ճան

ռակուսուն: Այդ արտահայտությունումգրոհի անկյան ազդեցությունը հաշվի է առնված, բայց մաթեմատիկորենչի որոշվել:

մեծություն է տվյալ նյութի համակարգիհամար,

ր:

-(

արական աղար

Նկ. 83. Սաշված մուրճիկների կրիտիկական,որից ցածր մաշ ընդհանուր տեսքը կր -ն՝ է, ծավալի հեռացման համար: անհրաժեշտ էներգիանմիավոր ընդհատվում

Ֆինի (8.48) ն Բիտերի (8.49) բանաձները հաշվի են առնում մասնիկի էներգիայի կրիտիկականնշանակության մասին մտահղացումը,որից ներքն դադարում է «իխրուն»մաշվածքը ն գրոհի անկյան նվազագույն արդյունավետ նշանակությունը:Արդյունքում ընդհատվում է «մածուցիկ» մաշվածքը: Համաձայն (8.49)-ի, գրոհի անկյան մեծացումով մաշվածքն անընդհատ աճում է, այսինքն չկա սահմանափակում: Այդ բանաձներում հաշվի չի առնված մասնիկի հարվածի ուժի հորիզոնական բաղադրիչի դերը, որը տեսականորենկապված է «մածուցիկ» մաշվածքի հետ: Անհրաժեշտէ նան ուշադրություն դարձնել այն բանի վրա, որ հարվածի անկյան մեծացումով մաշվածքը փոքրանում է: Հաշվի առնելով մաշվածքի այդ հատկությունները` առաջարկվել է մաշվածքի քանակը (ծավալային կորստի միավորներով) ճաձն |11818|, որոշելու րոշելու ն նոր բանաձն որն իրենից ներկայացնում է փխրուն ն մածուցիկ մաշվածքի թվաբանականգումարը, հետնաբար, առավելագույն մաշվածքային կորուստները պետք է համապատասխանենգրոհի անկյան միջանկյալ նշանակությանը,այսինքն.

(բ ՇՕՏ լ) :

ՕՁ,»

"

Օ.-

.--Վ--

6.

Դ

ԱՏո.-

(3)

լ .----ջ

Օուղ

(8.50)

Մյ, ԽՍ -ը կրիտիկական արագություններն են, որոնցից ներքե մաշվածքըդադարումէ, 6, ծող -ը՝ այն էներգիաները,որոնք անհրաժեշտ են

որտեղ

մաշվածքի միավոր ծավալիհեռացման համար: Սակայն առաջարկվող հաշվարկային բանաձնը (8.50) բավական բարդ

Մյ Մր") մեծություններըորոշելու համար: Մաշվածքի խորությունը որոշելու համար այստեղ կարելի է օգտագործել շ այն պայմանը, որ մուրճիկի մակերեսին մասնիկի հպման պահին մասնիկի է Հե ճոչ

՝

կինետիկականէներգիան վերափոխվում է մասնիկի ճմլման

մուրճիկի

ն

մաշվածքի պոտենցիալ էներգիայի: Ճմլման վրա էներգիայի կորստի հավասարումըկազմելու ժամանակ տատանումը,ջերմային ն այլ երնույթները անտեսվել են, այսինքն.

Լ)

ուշ

առաձգականությանմոդուլներն են, ծ,, ծ -ն՝ տաշեղի (մաշվածքի) լայնուն թյունը ն խորությունը, ծ, էչ -6` մուրճիկի լայնությունը հաստությունը): թ

թ

501)

լ

ՕՊՎ

(8.51) իչ Ւ-շի- կամ ո, քլ"Պծ(ո«), որտեղ -ը զանգվածն է, 1. -ն՝ հարվածի ուղղաձիգ արագումասնիկի թյունը, ՔՐԴ,ծղ .ը՝ ուղղաձիգ դինամիկականուժերը դեֆորմացիաները: Հ

Ք

շծ.ծ.ծ.-ծ-ծ-շ

"0

ն

համաձայն Հերցիարտահայտության|46|՝ Մյուս կողմից,

5ռ..|-7 որտեղ

Ճչ-

Օ----

1-2

3:

ոի,

չ

մ.

ՔՆ)

Թ-ը՝

Ֆլ, Ե. ՆլչՆչ-ը-ը՝

մասնիկիշառավիղը, »

1- լ-

լ

Ա

ծորտեղ

2/5

բ"

-ը

ՓՐ) -

4.

:

(8.54)

Քանի որ սահքի ժամանակ մաշվածքը տեղի է ունենում նան հորիզոնականբաղադրիչից,ուստի մաշվածքըորոշվել նան հորիզոնականուժից: Կատարելով համապատասխան ենթադրություններ՝առաջարկել ենք մաշվածքի մեխանիզմը նմանեցնել մետաղի կտրմանը կամ սուր անկյան տակ միկրոտաշեղներիհանմանը (նկ. 8.4): են. Տաշեղի ն մուրճիկիհարաբերական ք, ԻՐ)

է

5.

դոֆորմացիներն Խ6)-68.55)

ՓՐ)--Է---,

Մակերեսի

որտեղ 70:)-ը շարժվող (շոշափող) ուժն է կտրման վրա, 8,, Թ,-ն՝ համապատասխանաբարտաշեղի ն մուրճիկի կոշտությունները սեղմման դեպքում (8, Ժր ծռծտ,իսկ ԹՀ 8. Ել հյ, որտեղ` Է, Էյ -ն տաշեղի ն մուրճիկի

մ.յռ -ն

ի

հաշվի առնելով, որ 2)

ՑՏթՀ`

ն

դեպքում:

(8.56)

ստացվել (8.56) արտահայտությունները, է.

1.1 Ա Վ աան)

Հի

՞

-

((Ժ-

7«()-օ1()Հ

որտեղ՝

,

,

կոշտության գործակիցնէ կտրման

'

ն

Ճծ'(Թ- ճՃծ.(-46,(3

"(թ ձծ'(ՕՀ-

"6)

(8.53)

,

ոու),ոլ

Ս

Օգտագործելով(8.55)

հարվածի ուղղաձիգ(ուղղահայաց)արագություննէ: Ճ-ի արժեքը (8.53)-ի մեջ տեղադրելու արդյունքում, ստացվել է մաշվածքի խորության վերջնական նշանակությունը մասնիկի ուղղահայաց հարվածի ժամանակ` Նո

Հուկի օրենքի համաձայն, դեֆորմացիաներին լարվածություններիմիջն կա համեմատական կախվածություն,այսինքն. որտեղ

նյութերի առաձգականությանմոդուլները ն Պուասոնի գործակիցները: (8.52)-ից ծ/՛"՛Դ-ը տեղադրելով (8.51)-ի մեջ, ստացվել է.

ույ/1

խեմաներւ

(ա) ն ուղղաձից (բ) ճձռրիզոնական Նկ. 8.4. Հաշվարկային ժամանակ. 1-- տաշեղ (մաշվածք),2- մուրճիկ ուժերի գործողության

համապատասխանաբարմասնիկի ն մուրճիկի

ր

ՀՀ

|

ԻՃ.) Ա

ը

8.57

շոշափող լարվածությունն է) ն (8.58) օ-»,,

Խտ ա-ի: Խտ

(8.59)

ԷԽածտծ

Ք.

Ինտեգրելով (8.58) դիֆերենցիալ հավասարումը՝ դուրս փող ուժի (7)ն լարվածության(էչ)նշանակությունները`

7(:)Հզշհճւ-Ժ 6չտինուԷ,,

օ(լտիցւԻ օչշհճ):

«(-՛7Ր)-

են

բերվել շոշա-

(8.60)

(8.61)

Խնդրի լուծումը կախված է Փ-ի արժեքից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս (8.59) -ից որոշել մաշվածքիխորությունը(ծ,3: Անհայտ Շ, ն Օշ հաստատունները որոշելու համար օգտագործվելեն 0 ապա (8.60) ից 0 7/0) հետնյալ սահմանային պայմանները`երբ «շ ՇՀՔ,.երբ Շն

չ-Հ,«()-

0 (861)-իցն

Շշի արժեքները (8.60)

նականապեսստացվել են.

-

-

Քլմօ

Շ--

(8.61)

7()-

էաՆ: Ի"

5 -| Աա

ՇիՓ

-

է:

հետո, վերջ

Ժ.62)

«Ը)--օթ 5եօ0-թԼ "իռլ մ

(863)

:

՝

Ընդունելով պայմանը, որ տաշեղը պոկվում է, երբ տո-«,, ելէ. լաստիկականշՈ2 շոշափող դար լարվածություննէ), ստ ստացվել

վ.

-

թ)

Էլ

Փի,

ՓքեաՀ-

կամ

ոլ

է

չ

( քջչ): -

հ

(այն (8.64)

ծ.4.

Երկու կողմը բազմապատկելովՀ.,, -ով՝ ստացվել է.

ՓԱՆհա1Հ-Էր:

(8.65)

ր

Համաձայն ընդունված ենթադրության` այչ Հ1, Օհակ որտեղից

Օլ ՅԼՆ2.

նե Հաշվի առնելով,

(858-ից

որ

Ժ

.58)-

է` որոշվել

Խոն (1: ծոն)

Ճա/ծ

Ն44 կամ ծ,

-

-

Խո

Փչ

-

է

ապա

այսինքն

ո

ն

-

/(Ն448.յ,): (8.67) 6). ծ -7 դծծ»0.68) գործակիցն է,

(8.69)

ց5." (8.69)

-ը,

ստացվել է.

| Խո 21295,"

(8.66)

-Մյ

կամ, օգտագործելով (8.67), (8.68)

ստացվել

է

(0:60-ից Ճ»/(տծոեո)

որ ուժը գործում որպես դինամիկ, Քանի որտեղ:այ ուժի հորիզոնական բաղադրիչի դինամիկական -ն

ք,

2`

8.70 670)

Այսպիսով, ստացվել են մաշվածքիուղղաձիգ խորությունը ուղղահայաց հարվածից, նող Մառօ դեպքում. -

«0752 ՓՐ") ն

ՃԻճշ

թ

մաշվածքիխորությունը հռրիզոճականհարվածից, 1,

52.6 ճ

ջ/

ՀԱԼԻ

ՃԻ

«Ջ

-

ՄՇ05ռ

(8.71) դեպքում.

ԻՑ

| "47

լԼՆ2ՂՆցՔյե,

մաշվածքիգումարայինմեծությունը կլինի.

ծ

2)5

ոբ Տօ)

Կերամասնիկներիշարժման օրինաչափությունները կերաջարդիչի ներսում

Կարնոր է բացատրություն տալ նան ոռտորի ներքնի մուրճիկների ճակատային մասի մաշվածքի ն փոսիկներիառաջացմանվերաբերյալ (նկ. 8.3): Քանի որ մուրճիկները ենթարկվում են արտաքերման մաշվածքի, որը հետնանք է մուրճիկների ն մաճնրացվողնյութի մասնիկներիմիջն հարաբերական շարժման, ապա նախ ուսումնասիրվել են այդ մասնիկների շարժման օրիճաչափությունները կերաջարդիչի ներսում: Կերաջարդիչի աշխատանքի ժամանակ մանրացմանխցիկ լցվող նյութը (ցորեն, գարի, եգիպտացորեն,քարաղ ն այլն) մուրճիկներով ջարդոտվում է ն միաժամանակպտտականշարժում ստանում: Խնդիրը լուծելու համար դիտարկվել են մանրացվողհումքի մասնիկների վրա ազդող ուժերը ն այդ ուժերի ազդեցության տակ մասնիկների շարժման բնույթը (նկ. 8.5) |18, 26): Կերաջարդիչիաշխատանքի ժամանակ նյութականմասնիկիվրա ազդում 77 ուժերը: ն նորմալհակազդեցության` են ծանրության`ուք, իներցիայի՝աշ Պրոյեկտելով բոլոր ուժերը կորին, 1 կետում տարված շոշափողի վրա է.

ստացվել

տա.

«0052-ցՑՈ0

6.74)

՞0,

-ը մասնիկի զանգվածն է, կգ, ա-ն՝ մասնիկների պտտական որտեղ ոռ շարժման անկյունային արագությունը, 1/վ, 2-ը մասնիկի պտտման շառավիղը, մ, 2-ն՝ ազատ անկման արագացումը, մ/վ՞,օ -ն՝ շոշափողի ն » -երի առանցքիմիջն անկյունը: լ

| հումք

՛

8.72

օը

2/5

տոռի

| ՀԱ-.ՀԹԾ

ճ

Ն2

Կիեւ

օօտո,

(83)

որտեղ Հռ, ծր երկարությունն ու լայնությունն են տաշեղի մաշվածքի կտրման դեպքում, Ժ-յչ -ն՝ կոշտությանգործակիցըկտրման դեպքում: -ն

Ստացված բանաձները (8.71), (8.72) ն (8.73) հնարավորություն են տալիս որոշել հատիկամանրիչի մուրճիկների մաշվածքն ըստ ուղղաձիգ խորության, ըստ մուրճիկի երկարության ն դրանց գումարային մեծությունը: Այդ բանաձների լուծումով կոնստրուկտորներինխորհուրդ է տրվում մշակել մեքենաշինական ն մուրճիկների համար ծածկույթային նոր նյութեր, որոնք մաշվածքի նկատմամբկունենան բարձըրդիմադրողականություն:

զ

Նկ. 8.5. Կերաջարդիչիաշխատանքի ժամանակ մանրացվողհումքի դիրքիհաշվարկային սխեման

Հավասարումից(8.74)

հետնում

է.

ռ-

ջ.--

(8.75)

Ժ»ն տեղադրելով(8:75)-ի մեջ՝ ստացվելէ.

Փոխարինելովգջ. --«2-

Փ

աՋ

Փ.

ց

,:

աշ.

(8.76)

6.77)

ԻՇ:

ՀՄց

հաստատումը` պայմանների, ինտեգրման (-- 0: |

Համաձայն սկզբնական

Ընդունելով,որ

2շ-

7-՛է, ստացվելէ.

՞

2ց

ոէ),

Ր

մմ: որտեղ 7-ը ռոտորի թմբուկիշառավիղնէ, մմ, 4 -ը՝ մուրճիկիերկարությունը, է առանցԴա յ՛-ների գտնվում գագաթը է,որ պարաբոլի նշանակում վրա: քի վրա՝ կերաջարդիչիկափարիչիմակերնույթից ց հեռավորության ծ Այսպիսով, կերաջարդիչիաշխատանքիժամանակ հումքի մանրացվա ր ջ պտտական շար ն չմաճնրացված հատիկները գտճնվու տեսքով, որի արտաքին մակերնույթը գլան է, իսկ ճերքին մակերնույթը՝ պտտման պարաբոլոիդ(ճկ. 8.5): Նկարից երնում է, որ ստորին մուրճիկներն ճան աշխատում են ավելի ծանրաբեռնված,քան վերին: Դա ապացուցումէ նկ. 8.3-ում բերված լուսանկարը: որոշվել (8.77) ն Յուրաքանչյուրմուրճիկիբանող մասի կիրառմանարդյունքում: (8.78) հավասարումների Առաջին մուրճիկի աշխատող (բանող) տեղամասի երկարությունըկլինի

երկարություն է

լ

( ե ՀՈՒ--վԱՒո) շ

ը

Հ/Հ--

երկրորդինը

երրորդինը`

ՀՌ-ՎԱՒ)

ւր ,

-

2ցիլ 2» 52,

ՏՅր,

2ցի

օո:

ԱԱԱԱՎԱԱԿԿԱԱԱՂԱԿԱԱԱԱԱ

ԱԱ ԱԱԱԱԱԱԱԿսԱնան

ԱԱԱԱԱԱԱԿԱԱԱԱԱԿԱԱ

ԱԿԱ ԱնԱնԱ կԱ նսա ԱԱ

ն

ԱԱՎԱՎԱՂԱՂԱՂԱԱԱԱԱԱԿԱՎԱԿԱ

Ինա ԱԴԱ

ԱԱԱն

Լ

(Ի

ՀԱԻԻ-

(8.79)

6.80)

`

2ցհ, օ

(8.82)

2»

Եթե թմբուկի պտտման հաճախությունը նշանակենք Ջ, որոշել մանրացված մասնիկներիպտտման հաճախությունը՝

Թ-(-ռ,յԶ

(8.76) հավասարումնինտեգրելու արդյունքում,ստացվելէ. )

րդինը՝

կամաՀ

«

.-

՛

ապա

կարելի է

(883)

որտեղ «.,, -ն տեղապտույտիգործակիցէ ն որոշվում է փորձերով, ո -ը՝ կերաջարդիչի էլեկտրական շարժիչի պտուտաթվերը,պտ/րոպ: Այսպիսով, կերաջարդիչի աշխատանքի ժամանակ, իրոք, ստորին շարքերում տեղադրված մուրճիկներնաշխատում են ավելի ծանրաբեռնված, քան վերին շարքերում տեղադրվածները,իսկ ներսում գտնվող մանրացված զանգվածը համասեռ չէ, դրա տարբեր շերտերն ունեն տարբեր խտություն, իսկ մասնիկների շարժումը տարաբնույթ է: Այդ ամենը բնորոշում է յուրաքանչյուր շարքում տեղակայված մուրճիկներիմաշվածքի օրինաչափությունՊտտական շարժման հետնանքով մանրացված ն կիսամանրացված կերային զանգվածըիներցիոնուժերի ազդեցության տակ սեղմվումէ ջարդիչի գլանային մաղի ներքին մակերնույթին: Սկսում է գոյանալ մանրացված զանգվածի առաջին շերտը այնքան ժամանակ, մինչն ճրա հաստությունը հավասարվում է հակաջարդիչ մասերի ներքին մակերնույթին ն, ճրա

մանրվածքները մաղի անցքերից դուրս են թափվում, իսկ նրանց տեղերն անընդհատ լրացնում է երկրորդ շերտից անջատվող զանգվածը (նկ. 8.6): Առաջին շերտում մանրացված զանգվածի խտությունը բավական մեծ է, որովհետն մշտապես գտճվում է երկրորդ` շարժական շերտի, ճնշման տակ: Հետնա բար, առաջինշերտի շարժմանարագությունըհամեմատաբարփոքրը է ն մոտավորապեսօրինաչափված՝ շրջանագծային: Այճուհետն սկսվում է երկրորդ շերտի ձնավորումը: Ի տարբերություն առաջինշերտի, երկրորդշերտը գտնվում է անընդհատպտտականշարժման մեջ ն մասնիկները կատարումեն բարդ շարժում` պտտվելովմուրճիկների հետ միասին, միաժամանակ շարժվում են դեպի գլանային մաղը ն առաջին շերտի հետ շփվելով, մաղով չանցած մասնիկների հետ միասին բարձրանում դեպի վեր, ինչպես ճան պտտվումուղղաձիգառանցքիշուրջը: Երկրորդշերտը նույնպես ունի մեծ խտություն, որովհետե մշտապես գտնվում է ազատ անկման արագացումը 2 անգամ գերազանցող կենտրոնաձիգարագացման ազդեցությանտակ, բ

ԼՓ6Հ0, ց

(484)

Կերաջարդիչի ներսումպայմանականորենառանձնացվելէ նան երրորդ շերտը, որը կազմված է մուտք գործոդ հումքի այն մասնիկներից, որոնք անմիջապեսհանդիպելովվերնի մուրձիկներին,դեռ չեն հասցրել կենտրոնա-

խույս ուժերի ազդեցության տակ միանալերկրորդ շերտին: Այս շերտի խտությունը մեծ չէ ն որոշվում է բեռնման անցքի դիրքով:

|

Է-2 Դ

բեռնման անցք

-Վ1-

հակաջարդիչ

մաղի

Փ

մաշի գուռի

|

:

ուղղաձիգ պատ

շերտ

40,5

ի

Նկ. ձ.6. Ջարդիչի մանրացմանխցիկում զանգվածի շերտերի գոյացմանսխեման

Այսպիսով, գտնվելով անընդհատ շարժման մեջ, ջարդիչի ներսում չմանրված ն լրիվ մանրված զանգվածները պայմանականորենբաժանվում են երեք շերտի: Շարժվելով այդ շերտերի միջավայրում` մուրճիկները մաշվում են, ըստ որում յուրաքանչյուր շերտում մուրճիկներիմաշվածքիինտենսիվությունըտարբեր է ն կախված է միջավայրիխտությունից,նրանում մուրճիկների գծային արագությունից ու անցած ճանապարհիերկարությունից,մանրացվածզանգվածիշարժման բնույթից: Դիտարկվելեն յուրաքանչյուր շարքում գտնվող մուրճիկներիմաշվածքի որոնք ստացվել են գիտափորձերի արդյունքում, ն օրինաչափությունները, դրանց հիման վրա կատարվելեն անալիտիկ վերլուծություններ: Նկ. 8.7 -ում ներկայացված են երեք շերտերում աշխատած մաշված մուրճիկների համապատասխանսխեմաները, իսկ նկ. 8.3-ում` դրանց ընդհանուր տեսքը: Փորձարկվող կերաջարդիչում մուրճիկների ծայրամասերի արագությունը կազմում է 64,9 մ/վ: Բեռնման անցքից ներս քափվող հումքը, հանդիպելով այդպիսի մեծ արագությամբ պտտվող առաջին ն երկրորդ շարքերի մուրճիկներին, ջարդոտվում է, մուրճիկների հետ սկսում է պտտվել ն դրանց ենթարկումարտաքերման մաշվածքի: '

Նկ.

8.7 1 Ան 17

պ

՛

Վ

տ

144:

շարքերի մաշված մուրճիկներինմուշների սխեմաները

Փորձարկման ժամանակ մաշման ինտենսիվությունը գնահատվել է մուրճիկների կորցրած զանգվածով,իսկ մաշվածության երկրաչափությունը պրոֆիլաչափիօգնությամբ: Նկ. 8.7 1-ից երնում է, որ մուրճիկների մաշվածությունը սկզբճական մասում ունի գծային բնույթ ն աճում է տվյալ կետի անցած ճանապարհինու գծային արագությանը համեմատական: Հետագայում մաշվածքը կրում է ինտենսիվ բնույթ ն կատարվում է կորագծով: ինտենսիվությունը հետնաճք է այն բանի, որ մուրճիկների եզրամասում` մաշման կորագծային հատվածում, գծային արագությունը 1,3-1,5 անգամ գերազանցում է միջին մասի գծային արագությանը: Արագության մեծացմանը զուգընթաց մանրացված մասնիկների դիմադրությունն աճում է ոչ գծայնորեն, ն այդ դիմադրությանմեծությունը մեծապես կախված է միջավայրի խտությունից: Մասնավորապես տվյալ միջավայրը երկրորդ շերտն է, որտեղ մանրացված զանգվածի խտությունը մի քանի անգամ գերազանցումէ սկզբնական խտությանը՝

Մաշվածության

.-ք աշ

ց

(դ:

:

(8.85) .

Առաջին ն երկրորդ շարքերի մուրճիկների մաշվածությանհամեմատուունը ցույց է տալիս, որ ջարդիչ լցվող հումքը գրեթե չի ազդում երկրորդ մուրճիկների վրա, ն երկայնական մաշվածքը շատ չնչին է վերին ճիկների համեմատ մաշվածության (կ. 8.7): Այստեղ գերակշռում մաշ յ շարքի մուրճիկների է մուրճիկների ճակատային մաշվածությունը, որը կազմում է 4-6 մմ: Ճակատային այսպիսի ինտենսիվ մաշվածքը հետնանք է այն բանի,որ այս գտնվող մուրճիկներըաշխատում են երկրորդ շերտի ներսում ն քային մասը սահմանափակվում է երկրորդ աո մուրճիկճերի մ է նան առաջին շերտը: Մուր են մեծ է այդ ազդեցությունը շատ

ձ.5.

շարքի

.

շարքում

ու Կեռամանըիչի մուրճինների շանակներըի երկարակեցության բարձրացմանհետազոտությունների արդյունքները

Կերամանրիչ

մեքենաներում աշխատանքային օրգաններըմուրճիկներն դանակներնեն, որոնք աշխատում են դինամիկական նշաճափոխուժերի ն մշակվողնյութերիկողմիցինտենսիվմաշվածքիներքո: Պատահական չէ, որ դրանք արագ մաշվում են, երկրաչափական տեսքըկորցնում(նկ. 7.5, 7.6, 8.3. 8.7), մեքենայի արտադրողականությունն իջեցնում, էներգատարողություն բարձրացնումն շարքիցդուրս են գալիս: Նախորդ բաժիններումայդ հարցերը ու

աաա' ան շերտի վրտ ագալիորնն

ճակատային արանքի Մորճիկների ռախնական մանրամասն քննարկվել են: րանում Մուրճիկների դաճակների ԱԱ է ար մորճիկին երկարակեցությունը բարձրացնելուճպահակաջարդիչի շնորհիվ ճորճիկի, ճակատային ճաշվածության միջե, րի պողպատներից) ընկնումէ ու մաշվածքի մեծությունըկայունանում: ԱշխատանԱյրի ջեԴրան վերն (15.24 համեմատա ձարկման ենթարկվել տեսանկյունից միջին շարքերի քի պողպատներիցպատրաստված ծանրաբեռնվածության աործիկները մուրճիկներն դանակներըն ապացուցվել աշխատում համեմատաբարթեթն պայմաններում, պողպատից ծառայությանժամկետըհամեմատաբար աիմաակտը րաստվածների լցվող թան մուրճիկները, որոնք մշտապես գտնվում Մակայն մետաղը թանկ :

հետ մեծանում

մեծացման

"

ն

բացակը

մ

ագությունն

են

30,

ն

ու

են

են

ազդեցության տակ: ներն Ստորին շարքերի մուրճիկներ ն պայմաններում, ծանրաբեռնված

(նկ

ւ

հումք

ջ

ԱՌ աշխատում

6.

են

ամենա-

եներկրորդ աուն ունի շերտի որն մեջ,

մեծ". առավելագույն Մուոճիկների գծային արագության հաստություտ: ե . առջն գոյանում մանրացված չմանրացված հետնանքով Սրանց ների խտացում, իսկ հետնի ինների Գոոի րենքի հարում մրրկային արեր հետ Է պատճառով առաջանում գությամեծացան գույան ձնջոը վորրանում որի ու

.

,

ն

է

է, որ 65Է

է ն

պատ-

մեծ է:

այդ

հեշտությամբձեռք չի բերվում: Այդ պատճառովառաու

45-ից: ոտիկները դանակները պատրաստել մուրճիկների դանակների Խր

Ցածը

ածխած

պողպատ

ային պողպատ

երից պատրաստված

ւ

ն

նաշազայունությունը, ն հետնաբար: պրոֆեսոր Հոխեիյանի հադ տանքներ, կատարել Գ. հե ենբ, բոստ որում հետազոտությունները տարվել ե

"

ՐՊ

երկարակեցությունը բարձ-

ն

ն

են

երկու

.Գ.դ.

ուղղությամբ. տն

մուրճիկներին դանակներիմաշակայունության բարձրացումը պինդ

Է մորգիկոերի Փեն

գանակեի ոռ հեաոենմուգիկներիինտենսիվմաշվողտեղամասերում նոր մշակված լցանյութերովէպօքսիդային սոսինձներով|131)կարծրհամաձուլվածքե արագոր քիոնՆման մաշվածութիթեղներսոսնձելու միջոցով: ճակատային Աի ն մեծ Առաջին եղանակ: Մաշակայունությունը մակերեույբը, թյան պատճառ ր անական ունեցող այն խ տություն բարձրացնելուհամար ջարկվում է մուրճիկներն դանակները " մու մասնիկները,որոնք, դոր գտնվելով գլանային ճակատային մասի Նիկների պատրաստել ցածր ածխածնային ա

,

մուրճիկներիշարժումն արգելակողճնշումների ազդեցության տակ շարժվող մասնիկներն է

|

ե

են

մաղի պատի միջն, կատարում

աան

շարժումներ:

մուր են տ ե Աա

ու

ն

պտտականոչ ստացիոնար ստացվում են թմբուկի

մ անի ագա անկյունային Ի իվ ոմ գերազանցող

ՀԱ

պտտական արագությու արագությամբ պտտվող բազմաթ «գայլիկոններ», որոնք ունեն բավական ւժեղ նգվածից գ գոյացած արտաքերման ուժեղ ար հատկություն: Մասնիկների զանգվածից ճցքեր են բաց բացում մուրճիկների վրա, որոնց տրամագիծն, Կր ն անալիտիկ հնարավորություն են տվել ըստ շարքերի ը նտրել մուրճիկների նյութը հավասարաչափմաշվածքը:

ԿԱՑ

`

Նլի:

աատարված`

հետազոտությունները

ապահովել դրանց

առա-

ու

պողպատներիցն ենթարկելկարբռնիտրացման: Մշակվել են

տեխնոլոգիական ռեժիմները,տրվել են պրոցեսի ֆիզիկաքիմիական հիմունքները որոշ-

ն վել մաշակայունկարբոնիտրացման շերտի հատկությունները |Գ,90, 129): Նկ. 8.8-ում ցույց է տրված պողպատ 30 (1) 4524-ի (2) կարբոնիտրացված շերտի կարծրությունը 20, 30, 4054 արյան աղի պարունակությամբ խառնուրդը550"Շ-ի պայմաններումտարբեր տնողությամբ պահելուց հետո 129): Բերված կորերըցույց են տալիս, որ իրոք 550"Շ ջերմաստիճանի տակ պահելիս մուրճիկներին դանակների

ն

կոլոտությունները հարաղությամբ :

կարծրությունը

Արտադրությանպայմա ններում րում կատարվա5 գիտափորձերը հասհաս են, որ ջերմաքիմիական մշակումովստացված կարբոնիտրային դիֆուզված շերտը էապես դրական է ազդում մուրճիկներիու դանակների տատում

կայունության վրա: Պողպատ 30-ից պատրաստվածկարբոնիտրացված մուրճիկներին դանակների կայունությունը1,7-1,8 անգամմեծ է սովորական ջերմայինմշակմանհամեմատությամբ:

ա

ԷԼՄ, 1200

'

2-4

ր

/

2 ՛շ

Դ

շ

//

/՛

,

ծ.6.

/ ՂՎ

ա

,

-

7,շամ

շերտի կարծրությունը` կախՃ-ի կարբոնիտրացված դեպքում. 5527-ի տակ հետնյալ խառնուրդների ված պրոցեսիտնողությունից ա) 2056 ԽաԻՇ(ԸՆ),, 1026 ՃչԸՕ) ն 7076 փայտի ածուխ, ք) 3024 ԽԱԷՇ(ԸՐ):, 102: Ճ2ԸՕ) ն 6074 փայտիածուխ, գ) 4096 Խքօ(Ըխ),, 1026 ՃշԸՕ, ն 5026 փայտի ածուխ: Նկ. 88.

Պողպատ 30

ն 45

Երկրորդ եղանակ: Մուրճիկների

ու

դանակների

աշխատանքային

կարծրացմանեղանակը համեմատաբար մակերնույթներիջերմաքիմիական

է ն քիչ ծախսեր է պահանջում: Սակայն այդ աշխատանքային մակերնույթներիվրա մաշակայունշերտի հաստությունը հասնում է մինչն 0,6 մմ-ի: Կերամանրիչներիճորմալ աշխատանքիսկզբնականշրջանում (բեռճնամուրճիկների ու վորվածությունից կախված` 1-3 ամիս) կարբոճիտրացված հետո է: մաշվելուց այդ Սակայն շերտի դաճակճերի մաշվածքն աճնճկատ մնում: է պատճառովէլ Այդ նույնն օրինաչափությունը ինտենսիվ մաշվածքի մեծացման առաջարկվումէ մուրճիկներիու դանակների երկարակեցության երկրորդ եղանակը` ինտենսիվ մաշվածքի գոտիներում տեղակայել կարծը համաձուլվածքիթիթեղիկներ: Սովորաբար նման դեպքերումօգտագործվումեն թիթեղիկներիամրացման տարբեր եղանակներ`սոսնձում, զոդում, մեխանիկական ամրացում: Դրանցից ամենապարզը ն էժանը սոսնձումն է: Կան տարբերսոսինձներ, որոնց շարքում իրենց տեղն ունեն էպօքսիդային խեժի հիմքով ն տարբեր լցանյութերով պատրաստվածսոսինձները, որոնք օժտված են բարձր ամրությամբն ջերմակայունությամբ177, 45, 144): Չնայած էպօքսիդայինխեժի հիմքի վրա գոյություն ունեն մետաղներկպցնող մետատարբեր տեսակի ու որակի սոսինձներ, բայց այդպիսի սոսինձներով ղական միացումները չեն դիմանում դինամիկական հարվածային ուժերի պարզ

ճերգործությանը:

Մետաղներ կպցնող սոսինձների տեխնոլոգիական ն շահագործական հաւոկությունները բարձրացնելու ճպատակով կատարվել են երկարատն հետազոտություններ|89, 130), ն ստացվել է ճոր էպօքսիդային խեժով սոսինձ 115, 131): Կերաջարդիչ մեքենայում մանրացվածկերազանգվածըելքի կարգավորմանմաջեմատիկական մոդելը

Խտացրած ն հանքային կերեր մանրացնող ունիվերսալ մեքենայի բանող օրգանները` հորիզոնական մուրճիկները, աշխատանքի ժամանակ գտնվում են շատ ծանը պայմաններում, հատկապեսհանքային կերեր՝ տրավերտին ն քարաղ, մանրացնելիս:Այդ պայմաններում աշխատելիս մուրճիկները ենթարկվումեն ինտենսիվ մաշվածքի(նկ. 8.3): Գիտափորձերիարդյունքներով ճշտվել են մաշվածքի առաջացման օրինաչափությունները, տարբեր նյութերից պատրաստված մուրճիկների ծառայության ժամկետներըն պատրաստմաննյութի ընտրության տնտեսակաճ ցուցաճիշճերը,տրվել են ճան մաշվածքի առաջացմանտեսական հիմճավորումը, ռոտորի ներքեի մուրճիկների (նկ. 8.7) ճակատայինմասի մաշվածքի ն փոսիկների առաջացման վերաբերյալ բացատրություններ:Բոլոր հետազոտողներիհանգում են հետնյալ եզրակացության`կատարվածհետազոտությունները ն անալիտիկվերլուծությունները հնարավորություն են տվել ըստ շարքերի ընտրել մուրճիկներինյութը ն ապահովել դրանց հավասարաչափ մաշվածքը: Պատահական չէ, որ հատիկամանրըիչների «կյանքը» երկարացնելու նպատակովմետաղներով զբաղվող մասնագետներնառաջարկում են մուրճիկներիմաշակայունությունը բարձրացնելու ճոր եղանակներ: Տ.գ.թ. Ա.Սարգսյանն առաջարկում է մաշակայունությունը բարձրացնելու նպատակովմուրճիկներըպատրաստել 65 Լ պողպատից|27|: Պրոֆեսոր Գ.Ս.Հովսեփյանն առաջարկում է մուրճիկները պատրաստել համեմատաբար էժան ածխածնային պողպատից ն մաշակայունությունը բարձրացնելջերմաքիմիականեղանակով: Միաժամանակճա առաջարկումէ մուրճիկների մաշվող տեղամասերումճոր ստեղծված էպօքսիդային սոսնձով կպցնել կարծր (մաշակայուն)թիթեղներ: Դ.Պ.Պետրոսյանը, Ս.Վ.Հովհաննիսյանը, Ա.Ս.Մարգարյանըտեսական վերլուծությունների հիման վրա, առաջարկում են ըստ շարքերի ընտրել մուրճիկներինյութը ն ապահովելդրանցհավասարաչափմաշվածքը: Հորիզոնական հարթության մեջ աշխատող մուրճիկների երկարակեցության բարձրացման վերաբերյալ կատարված բոլոր գիտագործնական առաջարկությունները օպտիմալչեն: Վերնում բացատրվեց, դր ստորին շարքերի մուրճիկճերն աշխատում են պայմաններում ն զանգվածի հիմնական մասը մանամենածանրաբեռնված րացնում են դրանք: Մուրճիկների առջն գոյանում է մանրացված ու չմանրացված մասճիկճերիխտացում, իսկ հետնի մասում` մրրկային գոտի, ն մանրացված ու մեծ խտություն ունեցող մասնիկները, գտնվելով մուրճիկների ճակա277

տային մասի ու գլանային մաղի պատի միջն, կատարում են տեղային պտտական ոչ ստացիոնար շարժումներ: Դրանք պատճառ են դառնում մուրճիկների ինտենսիվ ճակատային մաշվածքի ն կլոր անցքի առաջացմանը:

Սեկնաբանվածերնույթների խոր վերլուծությունը ն կատարվածգիտափորձերը ցույց են տվել, որ կարելի է` հատկապեսստորին շարքի մուրճիկների աշխատանքիծանրաբեռնվածությունըթեթնացնել, մաշվածքը փոքրացճել, մշակված կերի որակը բարձրացնելն միաժամանակմեքենայի արտադրողականությունը մեծացնել ու էլեկտրաէներգիայիծախսըփոքրացնելշատ հեշտ ճանապարհով` գլանային մաղի վրա պատրաստել կերազանգվածի մանրվածքիաստիճանըկարգավորողբացվածքովպատուհան: Մանրացված զանգվածի ելքը կարգավորողպատուհանի դիրքը բերված է նկ. 8.10-ում: Սողճակի (1) օգնությամբ կարգավորվումէ մանրացվածկերազանգվածի ելքի չափը, որով ն` մանրվածքիհատիկաչափական կազմը: Այդ ամենը նպաստում են արտադրողականությանու մանրվածքի որակը բարձրացնելուց բացի նվազեցնել մուրճիկների մաշվածքը, բարձրացնել շահագործական հուսալիությունը, իջեցնել էներգատարություն,՝ ն մետաղա-

02. -

«Վ || ազ շ

Ն

( գ :

լ

գ

-

Ե

|Ա

Մանրացված զանցվածի կարգավորող պատուհանի

ելքը

-ն

բանաձնոմ.

կ, 2-գլանային մաղ, 3-ուղդորդ, 4-պատուհան

՛

(8.86) ,

ՈՑ, (8.87) -ն՝ մասնիկների որտեղ` -ը մասնիկներիխառնուրդի զանգվածն է, ց խառնուրդիծավալը (խուցի ծավալը): Մասնիկների շարժման արագության (Սո) որոշման հավասարումը, հաշվի առնելով միջավայրի դիմադրությունըմիջինացված մեթոդով, ներկայացվելէ հետնյալ տեսքով |57|՝ քօ

-

տ

6Մ,,

Ը, -ն,) --

ԴՐ

(8:88)

որտեղ Մ.-ն միջավայրիմիջինարագություննէ, 7. -ն՝ զանգվածիմասնիկների կոշտությանգործակիցըկախվածժամանակից,Նվ/մ, ոչ-0՝ մասնիկիզանգվածը: Ինտեգրելով (8.88) հավասարումը --

.

Տեսական հետազոտությունների ճպատակնէ ֆունկցիոնալ կապ հաստատել մանրացված զանգվածի ելքի քանակի ու պատուհանի բացվածքի, ինչպես նան մուրճիկների պտտման արագության ն ժամանակի միջն: Ստացված արդյունքները հնարավորություն կտան հիմնավորել դրանց հավաստի. մեծությունների փոփոխության մոտավոր սահմանները` գիտափորձերիկատարմանելակետայինտվյալների ընտրությանհամար: Կերաջարդիչի աշխատանքի գործընթացը քննարկելու համար կարնոր նշանակություն ունի կերային զանգվածի ջարդման ժամանակ մասնիկների շարժման օրինաչափության որոշումը: Կերազանգվածի ջարդման ընթացքում հարվածող մուրճերի կողմից մասնիկները ենթարկվում են անկանոն բարդ շարժման, որը հիմնականում բացատրվում է կերազանգվածի ու մուրճերի հարվածից հետո մասնիկների շարժումով ն դրանց փոխազդեցությունով ու միջավայրի դիմաղրությունով 6): Պարզեցված հաշվարկային համակարգում մասնիկներիխառնուրդի զանգվածի շարժումը ճերկայացվել է հետնյալ դիֆերենցիալ հավասարման օգնությամբ |76|.

խտությունն է, Ս. -ն մասնիկների ր զանգվածի ք-ն՝ միջավայրի դիֆուզիայի շարժման արագությունը, գործազանգվածի -ն՝ 2), զ -ն » մասնիկների դիրքի կոորդինատները(ոլ ՀԽ »2- »:5կիցը, է -ն՝ ժամանակը: մուրճերի հարվածից հետո մասնիկներիինտենսիվությունը, Մասնիկներիմիջավայրի խտությունը (թց) որոշվել է հետնյալ հայտնի որտեղ թ

տարությունը: '

0 թ--5Օօ. (22

ռտուոի '

կստանանք. ---փ

Ս, -Ս-ՇՕՇ":

Ինտեգրման պայմանից`

Շ

գործակիցը կարելի է որոշել

(8.89)

հետնյալ սկզբնական

ԷՀ0, Սո(0) - ՍօՀՓցԽՃ»

(8.90)

մասնիկի շարժման սկզբնական արագությունն է մուրճի որտեղ Սց հարվածի ժամանակ, Փօ-ն` մուրճի պտտման արագությունը,Ք, -ն մասնիկի -ն

հեռավորությանկոորդինատնէ պտտմանառանցքինկատմամբ: Տեղաղրելով (8.90)-ը (8.89)-ի մեջ, կստանանք.

Շ-Ս.-

Հետնաբար

Մլ»

(8.91)

՛

Ն

Լջ»

'

ՍոՀՍ|---Հ-

|:

189»

՛

(8.92)

Միջավայրի Ս, միջին արագությունըներկայացվել է Ֆուրյեի ինտեգրալի օգնությամբ` '

Ծ-

Դրթաաց(օ.թ), '

(893)

զանգվածիպարբերական հաճախականություննէ, 1 ն` տատանման պարբերությունը),Է 27/6 (ե -ն ալիքային վեկտորն է, Կ-0` միջավայրում մասնիկի հնարավոր շարժման երկարությունը),1-ը` մասնիկի շառավիղ վեկտորը,կախված » բաղադրիչներից,44.(թ,է)-նՄ̀, արագության որտեղ

Փ

-

27/1

(5

-ն

-

-

Ֆուրգեի դիֆերենցիալ բաղադրիչը: Քանի ռր մասնիկների խառնուրդն ունի վերջնական չափեր, ապա զանգվածիմիջին արագությունըներկայացվել է ֆուրգեիշարքիօգնությամբ|57|՝ --

.

Սին

Հ

6:(աե) ՈՒԽ

| Ո (2---ԳՓ(,Եյւ»մշ,

|

Ծ.-

շւհշ

Ս

չ

»

ահհհ

(8.94)

որտեղ` հ,, հ), հ,-ը զանգվածի (խառնուրդի)միջին չափերնեն: Ինտեգրելով(8.94) արտահայտությունը,ստացվել է. -

-»

որտեղ ո,

-

հ,/2

Բ,

(4:96

21ո,

ՕգտագործելովԲետչելորիձնափոխությունը|57) Մ, -ի համարստացվելէ. Ի

Ս, (2240, -

է

--

(ռէ),

գումարայինզանգվածը,որը խտության միջոցովկարելի է գրել` ւՀ ոքի, որտեղ՝ ո -ը քանակն է Մ ծավալում: Տեղադրելով (8. 102) -ը (8. 101)-ի մեջ ստացվելէ.

մասնիկների

ո

որտեղ Սօ-ն մուրճիկի պտտման հաստատված արագությունն է որոշակի պտույտներից հետո, Սց -ն մոտավորապես հավասարվում է զանգվածի պտտման արագությանը (ԱՄ):Օգտվելով այդ նկատառումիցն (8.98), (8.97 հավասարումներիցՄյ ի համար ստացվել է. ՄՍ» (8.99) որտեղ Փց ն էօ-ն Փ ն ք մեծությունների հաստատված արժեքներն են: Ֆուրգեի գործակիցը զանգվածի օօ արագության համար ն Ք որոշակի ֆիքսված արժեքներիդեպքում 27»

համար

Եթե տեսակարարծավալը խառնուրդի -

բյո»

(8.103)

նշանակենքՄօ-ով,

7:

ապա

(8.104)

Տեղադրելով (8. 103) -ի մեջ ստացվում է. ՛

Տ-

(8.105)

ոջ. :

Մց, ապա խառնուրդի կոնցենտրաԱյսպիսով, եթե խառնուրդում Մ ցիան (Տ) հավասար կլինի խառնուրդիխտությանը (թ)՝ Տ թ: Եվ, քանի որ կոնցենտրացիանչի կարող մեծ լինել խտությունից, ապա -

Եթե խառնուրդի զանգվածի դիֆուզիայի գործակիցը լինի հայտնի, ապա միջին արագության ն խտության կախվածությունը համաձայն Բուսինեսկու հիպոթեզի,ստացվում է.

Ս5-

-

ոՄ7

2:

(8.102)

-

լ չ)(6.0--ՀՄԻ: 2Մոշ|

ԱՆՆ (.0- ոշ «շոլ

(8.101)

որտեղ7-0 զանգվածի միջին ծավալն է, տ-ը՝ խառնուրդում մասնիկների

(8.97)

(6, ե) գործակցից`

՞

-ո/7,

Տ

կվորոշվի. այն

է: սիմվոլն իմվոլնէ:

որտեղ Փ.(6, է)-ն կախված ծ

միջին

աք(յո,)-1 ժ6.)-11------.

արտադքըյալի ըտադրյ

Քանի որ, զանգվածի շարժման ժամանակ մասնիկներըկաւոարում են անհավասար շարժումներ, հետնաբար շարժման բնութագիման համար հարկավոր է օգտվել զանգվածի արագության (Մյ) ն միջին խտության (Տ) գաղափարներից: Խառնուրդի միջին խտությունը`

-

5-1

ն

(8.95)

ՇՀԼ12,3)

"

եղ՝ որտեղ

| թ(,»թ2""Դզց(6,է)

(որտեղ 2, Մ, 2 -ը զանգվածի միջինացված կոորդինատներնեն), ապա է-ն հավասար են զրոյի, (8.100)-ից ստացվում 8. երբօն դժվարչէ նկատել, է 5,2, ) արագության միջին արժեքը: (0, 0) - Ս.

Դ"/(ԹՒն)

(8100) Ժոճոմն,

ՅՏ

-Ծ--:

08.107)

'

Հետնաբար, որոշակի պարփակ ծավալի համար համաճայն (8.86)-ի,

ստացվել է.

/

-

քՏՎբի 1-5 թշ-(Ա,,5)87 Նանացված զանգվածի) ելքիեղտենսիվութ է: -

Օռլ

-

,

(8.108)

-ն խառնուրդի ՕգտագործելովՕստրոգրադսկուտեսությունը |70|ն որոշ ինտեգրալներ արտահայտելովզանգվածիորոշակի/օ մակերեսով,ստացել ենք.

որտեղ զ

5...

Բժ ք5օ04(/,..)11- իԱակայնմա Մ

-

.

,

որտեղ ճՃ-ն զանգվածի տարրական մակերնույթիմակերեսն է, օօ5(ո, 2) -ն՝ ճց մակերեսիճորմալի ն 1-ի առանցքի միջն անկյան կոսինուսը: Քանի որ (8.109) հավասարման մեջ ինտեգրալի ն դիֆերենցիալի մեջ կան հայտնի կախվածություններ` ի Եշ

ան

հետնաբար, խառնուրդիզանգվածի կից, կորոշվի.

Չ()-

իսկ.

"լար

0) արագու»

որտեղ զօ

զ՝ -Է զ.,

զօ-ն ընդհանուրելքի ինտենսիվություննէ: Ստացված դիֆերենցիալ հւսվասարումը (8.115) ինտեգրելու համար նախ որոշվել է 2(0-ի մեծությունը, օգտվելով(8.100) բանաձնից: Միջինացնեէ. լով այն, մեր դեպքի համարստացվել -

6.9

քանակը կախված

որտ

|047 զօ-- |ռ()5477,

-ը յուս

48.112)

ցույց

մաղիշառավիղնէ, դ -ն՝ գլանային

օգտվելով (8.109)

ն

արտա-

է

տալիս

յութի պահպանման

ո

ՕՏ

-դիֆուզիայի հոսքիշարժումն Ծ----«օ:(հւ) ն. որ

Ն,

Ն

ՍՏՀօօոջւ-

Ս,

կամ

Բո

(8.118)

(: /2,)

ու հրԻԸ/2.) լ

ԳԳ

-

|

ամե

Նշանակելով

ատ

Ծո

(8.119) -ից կստանանք.

-

-

լ

-

-

ՎԼԸ:/2,

Դիֆերեն իֆերենցիալհ հավասարումը (8.121) .

Մ(.,2.),

ման

Փ-լաօ»

19)

(8.120)

(42.121)

զը:

ինտեգրելունպատակովհարմար է

կատարել հետնյալ նշանակւոմները Հօ"

.

6.1

«0- -Խ(.,2թՉ()ձՕն

6.18

Կերամասնիկների խառնուրդի շարժման ժամանակ մեզ ավելի շատ հետաքրքրում է խառնուրդի ելքի Օ մեծությունը, ուստի, անցքի օպտիմալ դիրքը որոշելու համար մանրացված զանգվածի ելքի մղման ինտենսիվությունը նշանակելով զ՝ ն հաշվի առնելով, որ 2 (ց մեծությունը կախված չէ այն կարելի է (8.113) բանաձնում դուրս հանել մասնիկներիկոորդինատներից, ինտեգրալի տակից: Հաշվի առնելով նշված նկատառումները,պարզեցումներիցհետո (8.113) դիֆերենցիալհավասարումըընդունելէ հետնյալ տեսքը.

ԱԻ..

է:

չ

լ

որտեղ 7 -ն մասնիկի դիրքիուղղաձիգկոորդինատն է: (8.103)-ից 2(0 ն (8.104) -ից օշօ5(ո, Կ) մեծությունները տեղադրելով (8.102)-ի մեջ, հավասարումըկընդունիհետնյալ տեսքը` օո» ճՕ է լը մղ

դիֆուզիայիշարժմանգրադիենտըշատ փոքը է, ապա

6 (թ5)»0

68.117)

մասնիկիվեկտորշառավիղը:

6օ5(7,:.)»լ

օրենքը ծավալում: Հետնաբար, ինտեգրալի Ճջ մեծությունը մակերնույթի համար ցույց է տալիս գումարայինզանգվածիմեծությունը նշված մակերնույթով: Մյուս կողմից մակերեսիցանկացածկետի համար մասնիկիխառնուրդի է նկարագրելերկու հոսքի միջոցով. հոսքը կարելի Ս.Տ օօ5(իլժ)-հոսքի հորիզոնական շարժումն է,

Քանի

լլա

ՀՀՀ)

605(ու::11 /2(25)6օ5(ո.».1- )527Էզ. :(8.113) թան,ԷՏ այ

հավասարումը (8.113) Ստացված, Մօ

.-լի»ւ,

կողմից

չ

որտեղ զչ -ն նյութի ելքի ինտենսիվություննէ: Ռրոշ ձնափոխություննր կատարելով հայտությունից, ստացվել է.

(8.116)

:

ՀւՍվ

(8.11)

-

Ս. Աաաա 2:

Ինտեգրելով (8.116) հավասարումը,ստացվել է.

ժամանա-

(54Մ:

Գ.15)

)Օ(Ռ-զ,.

-

մե

ո

4:----:

(8.122)

Տեղադրելով(8.122) նշանակումները(8.119) դիֆերենցիալ հավասարմեջ, ստացվում է. 40(-) (Եշ) Ը. ՏՈՉ(Ռ(աբ:

(8.123)

Ինտեգրելով,ստացվել է.

«նայ,

Չ(-6 Ն ր

նռ`

ճակ,

ՅԻ». 10՝

|

ան

-

ՀԻԹ.

Փա

(8.124)

Հավասարումում (8.124) ինտեգրալը հաշվելու համար օգտվել ենք

իշ

Իթ (օբձ՝(օրն.

Սահմաճափակվելով անվերջ շարքի

ընդունելէ հետնյալ տեսքը. քլ

Չ()-6»

ք

(8.125)

անդամով, (8.1243 հավասարումը

ի 1» ա). «| լուի բ-ք

Օգտագործելով հայտնի եզրայինպայմանը(:

ու

(.129)

որտեղ` 2ոո-ը անցքի երկրաչափական

Հ

լ

ՀՀԼԵ-Թէր

/

Տեղադրելով (8.

ա, ողա

Ս

շշ

-ի

ւնը: մեծությունը

ա

-

1.

1.

լ

մ

Վալ

Շ

|

5 իոթ«վուոուՀ (լ ԱԶ) (7 -կվալե ՞

'

Լ,

|-ո-

(8.128)-ի մեջ, ստացվումէ.

130)-ը

Գու»ծ

08.130)

Ի:

ու.

:8.120

0) կարելի է որոշել

-

ն

Բ---Յ-ՏՀՏ:), 7

Մ- -: Ի7-ա--Հ.ա.

Մ՞շշ

Էր

այն կունենա ոո» արժեք, եթե 2. Հո, կենտրոնիկոորդինատնէ: Հետնաբար,եթե 2. ոո», ապա Ե.

շարքից`

զբ»"րիլ |

-

Հ

ա

-.օթ

Ել," )

'

է)-

ով

ա.|:

70,Հ)

շի

( Մ՛2.

|

մ)

:

64.131)

է Օու-ը` կախված 2ոո-ից ու Լ տնողությունից, Այտավիսով,ստացվել նան ինչպես զանգվածի Մ, միջին արագությունից: Գործնական խնդիրների Ր

ունենալով6"

է-0,(0.-0կամ

լուծման համար ՄՍ -

ն

«, ապա,

տեղադրելով8.126

-ի մեջ,

որոշվում է.

ՇՀ-

1(ա1

1(Խ1

ար 2

(4 127)

:

Հատ, (Ջլ--ն պտտման անկյունային արագությունն

զանգվածի ծանրության կենտրոնի հեռավորություն պտտման առանցքից): Քանի որ աշխատանքիժամանակ Օ() կերազանգվածըդուրս է մղվում մաղի կարգավորվող անցքից, ապա այն ենթարկվում է անցքի դիմադրությանը: Հետնաբար,հաշվի առնելով անցքի դիմադրությունը տոչՕ(9-ի վերջնական մեծությունը որոշվել է, ոճչՕ() բ Օոու» Օ.132) որտեղ` լւ -ն անցքի ելքի ծախսի գործակիցն է ն ուղղանկյուն անցքի համար այն հավասարէ`լւ Հ: 0,625: Դուրս բերված բանաձնը (8.111) հնարավորություն է տվել որոշելու հիշյալ մեծությունների ֆունկցիոնալ կապը ն հաշվարկներովհիմնավորել դրանց հավաստի մեծությունների փոփոխմանմոտավոր սահմանները, որոնք հիմք են հանդիսացել գիտափորձերի կատարման ելակետային տվյալների է, Քց

-ն՝

-

ՏեղադրելովՇ -ի արժեքը (8.126) -ի մեջ, ստացվում է զանգվածիելքի Օ

մեծությունը

ժամանակից. կախված (ՀՀ "Իշ Ջրի Լ

"

զը

-

Լյ

12 Ը" ) 12 Ը"

Ն

ԱԶ

լ

)|

(8.28)

ճշտման համար:

Որպեսզի որոշել Օ(0 մաքսիմումարժեքը կախված գլանային մաղի վրա անցքիդիրքից(2), օգտվել ենք Փ գործակցիոոտ» մեծությունից: Ըստ (8.120)-ի`

8.7.

Կտրիչներըու մուրճիկներըլլստ բարձրության տեղաբաշխման օպտիմալացումը ն դրանց վրա ազդող դինամիկական ուժերի որոշումը

Կերամանըիչի (նկ.8.1) կտրիչների (2) մուրճիկների (9) բեռնվածությունն ու մաշվածքը հավասարաչափ ղարձնելու ն աշխատանքի որակը բարձրացնելուխնդիրներիլուծմանն է նվիրվածնան այս պարագրաֆը: Կերամանրիչի աշխատանքի ժամանակ, կերազանգվածըջարդելու ու ծանրության կենտրոնը կախված մանրացնելու ընթացքում կերազանճգվածի ժամանակից, զանգվածի խտացմանը զուգընթաց շառավղի ուղղությամբ անընդհատ աճում է, որի հետնանքով չհավասարակշռվածզանգվածի կինետիկական մոմենտը նույնպես անընդհատ մեծանում է: Որոշ ժամանակից հետո ծանրությանկենտրոնիշառավիղ-վեկտորըգործնականապեսդառնում է հաստատուն, դրա հետնանքով հաստատուն է դառնում նան զանգվածի կինետիկականմոմենտի մեծությունը: Մյուս կողմից` գլանաձն մաղի աշխատանքային պատի մակերնույթի վրա ճնշման ուժը նույնպես մեծանում է ն գործնականորենդառնումհաստան

եշ 2. հ 20.2 | թ-օրո-հ լ ջո բխ

Խ-օ04-( լ

յ

ԴՎ

յ"ել

օ0

Էհ

ը

Ժ

հ-Լ

,

|

,2-հոՎի |

6:39

հօ-0:

Մեր օրինակում

տուն:

որ կերամանրիչիգլանային մաղի աշխատանքային պատի վրա է, հետնաբար, բարձրության դեպի ներքն ճնշման ուժը մեծանում գլանային մաղի վրա ըստ բարձրության կտրիչների հավասար տեղադրման դեպքում դրանց վրա ճնշման ուժը կբաշխվի անհավասարաչափ,որը կհանգեցնի մուրճիկների ոչ արդյունավետ աշխատանքի ն անհավասարաչափ

Քանի

ըստ

Ար ների

մաշվածքի:

աշխատանքի արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով պահանջվում է դրանք տեղադրելայնպես, ռրպեսզիամեն մի կտրիչի վրա լինեն հավասար ճնշման ուժեր: Հետնաբար, կտրիչների հեոավորությունն ըստ բարձրության դեպի ներքն անընդհատ կփոքրանա: Քանիոր, ըստ գծային օրենքով, ապա կպահանջվի ճնշման գրաֆիկը (էպյուրը) բաժանել հավասարամերձ մակերեսների: Այդ դեպքում բաժանված մակերեսների ծանրության կենտրոններում Ծ:-..- -թ ազդող համազորուժերըկլինեն միմյանցհավասար -Ք:Այդ խնդիրը լուծելու համար առաջին հերթին ճնշման ուժերի բաշխման գրաֆիկըպետք բաժանել հավասարամերձմակերեսների(նկ. 8.11): Եթե ճնշումը գլանային մաղի պատի 1 միավոր լայնություն ունեցող

է ոըբաշխվում ճնշման: մաղի խորության

(8,

`

Ք

է

մակերեսի վրա ները կլինեն.

նշանակենքԾօ, ապա

-Խ) -շ -ճռիլ Կրկ -օզնլ -

ղ

Ի

ւք ՛

հշՒհլ

»չ-օցնշ-ոլ)

»

համապատասխանուժերի մեծությունԺ

Ժ.

Չ

-Տռի, ) օօց|վ 2.2

ա

Նկ. 8:11.

Կտրիջների արդյունավետ

տեղաբաշխման

հաշվարկայինսխեման

Օգտագործելով հետնյալ

իլ՞ ԷԼ2

համեմատությունը ՇբՀԵ |

թիվը),կստանանք. համարն է, ո-ը՝ տեղամասերի բարձրության կ

լ- աք

(1 12

ռ:

Թո

ո):

Միտեղ 1-0 |

(8.134)

7՝

Նավը Ա ազդեն ան,

Բն

Խո Ստացված հավասարումը որ դրուց ա յնպես, մաղի պատի վրա դասավորել ուժեր: ճնշումային համար կարելի է օգտվել պտտմանժամանակ ոված մ մոմենտի մեծությունից: Դրա կինետ կերազանգվածի չհաստատված (նկ.8.12): համակարգից հետնյալ տվենք հաշվարկային

կերառանգվածի կինետիկական

պտտմանժամանակ հաաատատված երազանգվածի մոմենտից առաջացող

ների վրա կլինեն.

դինամիկուժերի պրոյեկցիաներըն

Չ

ռ

ԷՓ(դ Ի(Ո6օ5Փ(Ռլ

է, Է.

--

ուղղություն(8.135)

(813 է

զանգվածիկինետիկականմոմենտն չհավասարակշռված

որտեղ 1.ո(ժ կախվածժամանակից, -ն

-

2էաջ( Բ()Ջոօ(0

ՀԼաՓ(Ո՛Ժ

|

կինետիկական

ոլ

էո()- ոթ,

48.137)

որտեղ տ -ը կերազանգվածիմեծությունն է, «(0 -ն` կերազանգվածիծանրության կենտրոնի շառավիղ-վեկտորը, հաշված պտտման առանցքից, Փ(ժ -ն՝ չառավիղ-վեկտորիպտտմանանկյունը:

-ո-(0 ան յթ: ոցունից՝ ոցի()»-0»(դխց 2(

/Փ-

)((15.2

5:44

(8.140)

-

Կրճատելով

ոց Փց

--ով, հաշվի առնելով,

աց -0,

որ

(8.140) հավա-

ապա

սարումն ընդունում է հետնյալ տեսքը.

2ԼոՓ՞(ք Փ.

(21: շի2(:-

ո

50-41

Նորից նշանակելով

Ռ-ն)

ո,

ն

(8.136). (8136)

(8.144) Այսպիսով,

տեսքը

համ ԱԱՅԱմլ-ը ո

պատասխանաբարկերազանգվածիկենտրոնախույս, շոշափող, կորիոլիսի իներցիայի ն իներցիայի ուժերն են, որոնք առաջանում են կինետիկական մոմենտի անհավասարաչափ փոփոխման պատճառով: Կետերով նշանակված են դրանց ածանցյալներն ըստ ժամանակի: Հաշվի առնելով, որ կերազանգվածի(ռո) ն անկյունային արագության (օ) մեծությունները զանգվածի պտտման ժամանակ գործնականորենմնում են հաստատուն ուստի, զանգվածի իներցիայի (ո»ալ-Շօոտ ն Փ»-Փց»-օօոտը, մոմենտը (ո) ն պտտման անկյան մեծությունները Փ(0 համապատասխանաբար կլինեն.

Էդ

Հ

.2

ոճ

ԱՔ է)-ա, ()-ոօո՛()-օց

48.138)

ն օ()Հ ացո՞(դ օ0ք:

,.

ոժ( 1ՀՈՒԹց: մլ- շոցե

նե

)-

4)-ռ

ոօ

2/Ղ. լ

թո

,

օօ 21,,Փ()-4ուց(Ռ:()(8.135) ն 139) արտահայտությունները Տեղադրելով(8. րումների մեջ ն արտաքսելով Ք(է մեծությունը, ստացվելէ.

ի

ն

2-ին

հաշվի առնելով ՓՀացք

|

6.139)

(8.136) հավասա-

-0:

հետնյալ (7

-ի

դՀ)--Է-52: «լ

է

"

Կրկնակի ինտեգրելով (8.145) հավասարումը ղօ)

ստացվումէ.

(8.143) (08.144)

դիֆերենցիալ հավասարումն ընդունում

003օ»:)

նկատմամբ,

(8.146)

Օգտագործելովդ(ծ) ն 7(0 կախվածություններըստացվել է.

«ԳԼՈՒ

միա

կամ հաշվի առնելով

Օգտագործելով ածանցիալների մեծությունները ստացված արտահայտությունները կընդունենհետնյալ տեսքը. ն

ռրտեղ

դ(4)- 2դ(Հաօց:-դ(:)-0:

2Էր,Փ(0ն ՓԱ) 1,ՓՄ) Լ,Փ(դ 1,Փ(ո՛, ,

(68.143)

`

հավասարումը կլինի այսպիսին.

Նկ. 8.12 հաստատված կերազանգվածըկինետիկականմոմենտի հաշվարկայինհամակարգ ն

(8142

օ-«ցո

.

:

2Լ.օ(0

(8.135) (8.135)

ս

0: օօ՞»(ՌՀ (0:2օց»(ՌԲթՓն)-

ր0

Բանաձներում անաձներում

շ2(2-:0-ՈԷ)(

»Թ0-:(1

Տեղադրելով(8. 142) արտահայըտությունները (8.141) -ի մեջ ստացվում է.

2Լ.օ(0 ոՓ

ա

(814)

Ստացված դեֆերենցիալ հավասարումը (8.141) ինտեգրելու համար հարմար է կատարելհետնյալ նշանակումները.

Բ(ց

ւ

ՓԱՆ--Շ

4օ0-(:(:թՓ-Փ022-0:։

որ

»(

յշ

(Դ ուստի

(դ Շլ ն օշ

Տպ

Շլ աա

Ց:

ՏԼո

ԵՆ

տն

(8147)

(8.148)

հաստատունները որոշելու համար կարելի է օգտագործել հետնյալ

պայմանը.

քանի որ, որոշակի պտույտներիցհետո շառավիղ-վեկտորի(«(9) փոփոխությունը գործնականորենդադարում է ((չ)Հաշ-օօոտց ն շառավղի ուղղու289

թյամբ արագությունընույնպես դառնում է է

գրել հետնյալ պայմանը. երբ

(7-0),

հաստատուն

ուստի, կարելի

էչ, հաչՀԷ.

ՒՀ

68.149)

ՃՒ

ՒՀէ., ՀԱՏ:

ե

Շառավիղ-վեկտորին ժամանակի կախվածությանգրաֆիկը բերված է

(նկ. 8.13)-ում:

ոց, սմ

(08.150)

1.0

Տեղադրելով (8. 149) պայմանը (8.148) -ի մեջ, ստստացվելէ.

«

օօ մեշ

( 8.151 )

Տո 0է-

(58.150)պայմանն օգտագործելու համար նան որոշենք

« ո "բ |»»

՛

-

(րոշ 2ՒԱ )Տո՛՛

-

0.8

Ժ-մեծությունը.

:

-

0.6

Ղ

"

Շշ

/0-

Է|

ԹՆՐ2

օօ:

ացք

Թց/-Է--- (Շ2 |օօ5 օ07- Շշ Տ1ո՛թց/

2Տ1ո՞ օ01

ւ

ԱԱՎՏՈՑՑՐ:

բ վածն

Թ.153)

|

-Էշշ

ՇՕՏ

2016»

եցո Էվա լիոԹ0նչ

-

Ըլ ոշ եշ ԻՃ2 Հ

Ը 25 «-ԻՉ «

Տ

թօ

(8.154)

Օլ աաց՛չ:

Լուծելով (8.154) հավասարումներիհամակարգըԸլ

կունենանք.

ն

- տոց

(8.155)

|

աու.: 06:

Շշ հաստատումների մեծությունները(8.148) հավասարման Տեղադրելով լ մեջ, կստացվիշառավիղ-վեկտորի ֆունկցիանկախվածժամանակից

(Հ.

Օ0է--0

է

օօՏացք

-

( 016--: Օ0էշ

Տո

Է

ցք

Ց

16Եվ

Նկ. 8.13. Կերազանգվածի ծանրության կենտրոնիշառավղ-վեկտորի փոփոխությունը կախվածժամաճակից

Գրաֆիկից երնում է, որ երբ կերազանգվածի պտտման ժամանակը ձզտում է` է 20 վ, ապա կերազանգվածիծանրության կենտրոնի շառավիղվեկտորը ձգտում Լ իր վերջնականմեծությանը`ոչ: Հետնաբար, այդ ժամանակում (Է- 20 վ) անհավասարակշռվածկերազանգվածնստանում է իր հավասարակշռությանվիճակը: Քանի որ մեզ հետաքրքրումէ դինամիկականուժի մեծությունըպտտման ժամանակկերազանգվածիհավասարակշռվածվիճակում, ուստի, կարողենք որոշել այդ մեծությունը կերաջարդիչի մաղի աշխատանքային պատի վրա` սգտվելով հայտնի բանաձնից |118).

Շշ -ի նկատմամբ,

ն

| :

-

Օգտագործելով(8. 150) պայմանը ն ձեափոխելով(8.153) հավասարումը, ստացվելէ Շլն Ըշ-ի համար երկրորդհավասարումը՝

Շ2-

.՛

Ջո ցք

Տեղադրելով7(է) --ի արժեքը (8.1483-ի մեջ կստանանք. Շլ

ՆԴ

Է

- Տո

|օ05ա0էբ

Ց

ոլ ըմ

08.156)

5:(Ռ- 4հրտեղ

Ճ

ն

-ն

-(

3ՒՄ օժ

(8157

մեծություններ հաստատուն

են, ՛/ -ն՝

կերազանգված

ծավալային կշիռը, Ն-ն` կերազանգվածի Պուասոնի գործակիցը, ք -ն՝ ազատ անկման արագությունը: Հաստատուն մեծությունները ( Ճ ն 8 ) որոշելու համար կարող ենք օգտվելհետնյալ պայմաններից`

-(ի,-0(.-ո.։ ը,

ե րբ

ապա ապա

Ժյ

-

0)

-

`

..«-քպյեշվ (08.158

ջ

որտեղ` ոց -ն սկզբնական վիճակում կերազանգվածիծանրության կենտրոնի կոորդինատն է, ո-ն` պտտման ժամանակ հաստատված կերազանգվածի ծանրության կենտրոնիկոորդինատը,հաշված պտտման առանցքից: Տեղադրելով 158) պայմանները 157) հավասարմանմեջ, ստացվումեն.

(8.

Ց

3-7

շՉ

3.

Մ

4Ի-----յաց0

էշ

շ

շա00.

2.2

Ը

ՀՀ-ը

-0,

(8.159)

2.2

հշ:

Շ

ջ

Համատեղ լուծելով (8.159) հավասարումներիհամակարգը Ճ

ն

հաստատունների նկատմամբ, ստացվումեն.

-եաու'

շ

7.

ՏՀԸՏ-ՕՈ՞ 0

ման

յօ

8ջ

2.4 Ւ,

-

8ջ

չ0՞

շ|.շ |Նր -Մը2

Է.՛-

--Ք

3:

(8-160)

Ւ-՛՛

8ջ

`

-ո:) վե ՅԵրայշեշ

3Դ»7

2.2

Ի.

Ք

Շ

չ

ց

3-7

՝

ՀԸ

չ

/դ Հօ

ՎԸ

17.22. .

Տ

Էի

ամաշ

Յջ

Ձնափոխումիցհետո

ւե

5-7

ջո9

:|

.6Ջ)

ն

-

օց11(8:(8.161)

պարզ

Ք

2 .լ ը

183,ր

----ՌՄ 8ջ

է

չը

:

6Ց (8.

Ւ

ճ

ծ

թ

1-37

Է

Ւ.

Ւ,

«

թշ

-հ

3-,

-

ձնա-

«

( 166)

|.

"

Մեր ղեպքի համար որոշվել են կերամանրիչի պատի ճորմալի (թյ) ն շոշափողի (Բլ) ուղղությամբ դինամիկ ճնշման մեծությունները, երբ Ք 23 սմ, 1 9Հ 12 սմ, ո 23 սմ, ՆՀ 0,30: Այդ մեծությունները տեղակ Գուժ/սմտ, դրելով(8. 163)ն (8.166) բանաձներիմեջ, ստացվել են : թ» 112,90 կգուժ/սմ ն Բյ 312,42 կգուժ/սմշ: է 5 կտրիչ, հետնաբար Քանի որ պատի բարձրությամբ տեղադրված ամեն մի կտրիչիվրա կլինեն հետնյալ ճնշումները Հ

`

Քդ քկ ա-Հա-

ոկ

112,

Յի5

22յ58կգուժ/սմ, կգուժ/ս

Չշ

Քլլ--Է--33356248կգուժ/սմշ, ոկ բ

ման

ո՛:

(8162)

2,2

-

22)

Ը

-ը

արտահայտություն`

|Լ

ԷՅ դ աան

ոլո"

«471 րւ 1

"

ԹԻ

այ `

աակ իֆ, րր է րբ ո

)

«Կավ

լ

3-5,

1»

2:

4)

աա

Թ-շթ կստանանքավելի շօ0

| ով

շյո24Վլ.9

ՐՐ ջք760 |

Մ-

-

լ

12,4

:

-

Մ.

-

(երբ ունենք կերազանգվածի հաստատված վիճակ) որտեղ` աշխատանքայինխցի՝ գլանային մաղի պատի շառավիղն է): -Փ07-

բ

(Ռ-Ժ Ճ/-Տ 1-1.

կ

՛(Ս-Ճ

Հ

8ջ

|

Կերաջարդիչի գլանային մաղի աշխատանքայինպատի վրա ճնշման ուժը (լարումը) որոշելու համար (8. 161)հավասարմանմեջ տեղադրենքԷլ. ն

-

747:

ՐՀԾ---յաց

է.

՛

-

նի

3-7

Նորից (9 -ն փոխարինելովՔ -ով ն (8.165) արտահայտությունը փոխելով,ստացվում է Ծշ -ի վերջնական մեծությունը`

ՏեղադրելովՃ ն Ց հաստատուններիմեծությունները (8.157) հավասարմեջ, ստացվում է օ2(0 -ի վերջնական ֆունկցիանկախված ժամանակից. Ք

8.164 (8164)

,

1-7

1"

հաստատունների մեծությունները (8.160)-ից (8.1643-ի

ն Ց

Ռ--17023ր3ց ՛. օ.Ռ ջ

Ն 2()-ՎԾառո' Մորաթեք-ով Էշ -Կըշ

|ՇՐջ- :6.163)

ճ

Օգտվելով կերամանրիչիտվյալներից, կարելի է որոշել դինամիկ ուժի իրական մեծությունը:

Տեղադրելով Ճ մեջ, ստացվում է.

լ -

օո0-4--շր-

2.2

ջ

ո')Էշ

-

1-37

(8.

Է

Դանակների կողային մակերնույթի վրա ճնշման ուժը (լարումը) որոշելու համար օգտվենքշրջանային լարման բանաձնից`

որտեղ ոլ -ն ըստ մաղի բարձրության կտրիչների թիվն է: Ուճենալով կտրիչի ճակատային ն կողային մակերեսները, կարելի է որոշել ճան դինամիկուժերի մեծությունները. Քիմ Ֆկլ4 Հ22,58»«1,2»1,2-32,66 կգուժ ն Հ

կգուժ 00 կգուժ, Հ ԲաԻկլԿՀՃկ 62,48»0,6»1.2 Հ 45,00 որտեղ` 44 ն Ճլ -նճ համապատասխանաբարկտրիչի ճակատային մակերեսներն են:

Քիդին

Հ

,

0241,

ն

կողային

-

:

Քննարկումից երնում է, որ պտտման ժամանակ առաջանում են մեծ ուժեր, որոնք հնարավորությունեն տալիս մանրացնելու ճան բավական կոշտ նյութերը: ծ.6.

ուտ ն հատիկաչափականկազմը (ժչ) Պաս որոնց դեպքում ՕՕ, ոճ, պահանջներին: անասնաբուծական կբավարարի Հ»

-

Ունիվերսալ մանրըիչչի նախնական գիտափորձերինպատակը արդյունքները

ե

ծ.ծ.1.

Նախնականգիտափորձերինպատակը ն լսնդիրները

Խտացրած ն հանքային կերեր մանրացնողունիվերսալ մանրիչ նախագծելու համար անհրաժեշտ է ունենալ մանրացնող խցիկի (մաղի) տրամագիծը, բարձրությունը, մուրճիկների երկարությունը, լայնությունն ու հաստությունը, ռոտորի վրա դանակների քանակը, իրարից հեռավորությունը, էլեկտրաշարժիչի հզորությունը, ռոտորի պտտման արագությունը, գլանային մաղի վրա կտրիչների քանակը, դրանց փոխադարձ դասավորությունն ու դիրքը ն այլ պարամետրեր: Նոր մշակվող ունիվերսալ մանրիչի նախագծման համար թվարկված ելակետային տվյալների որոշման ճպատակով անհրաժեշտ է նախնական գիտափորձերովճշտել որոշ դետալների ու հանգույցների կառուցվածքների ձնը, ստացված տվյալների համեմատական վերլուծությամբ որոշել կառուցվածքային ու կինեմատիկականպարամետրերըն շահագործմանռեժիմները: Առաջարկվածխնդիրների լուծումը հեշտացնելու նպատակովծրագրվել է փորձարկել. տարբեր տրամագծիգլանային մաղեր` մ. 350, 530 ն 620 մմ (նկ. 8.14), տարբեր տրամագծի անցքերով գլանային մաղեր` մաւ-3,4ն 5 մմ, 125, 205 ն 250 մմ (նկ. 8.15) ու հաստարբեր երկարության` (չ 3ն4մմ տության` Յյ-2, ն տարբերքանակի մուրճիկներ՝ ու 5,7ն9, գլանային մաղի վրա կտրիչների տեղադրման տարբեր տեղաբաշխումներ, դիրքեր (ճկ. 8.20) ն քանակություններ՝ ուտ 5,6ն 7, էլեկտրաշարժիչիտարբերհզորություններ` Հել 2,2. 3,0 ն 5,5 կՎտ, ռոտորի պտտման տարբեր արագություններ` ույտ 700, 1400, 2100. ն Հ

-

-

-

-

Հ

-

-

-

-

Հ

պտ/րոպ,

տարբեր տեսակի ու խոնավության (7, 962)մանրացվող նյութեր` գարի, եգիպտացորենն կոշտ աղ: Գիտափորձերիարդյունքներըգնահատել ենք հետնյալչափանիշներով. մեքենայի արտադրողականությամբ(Օչ), էլեկտրաէներգիայի ծախսով (ԻԱչո) ն մաճրվածքիհատիկաչափականկազմով(ժե): Նախնական գիտափորձերիճպատակն է իրականացնել ազդող գործոնճերի այնպիսի հարաբերակցություն,որի դեպքում հնարավորլինի հասնել մեքեն էլեկտրաէներգիայի ճայի առավելագույնարտադրողականության նվազագույն ժառ, նջ ծախսի, այսինքն, որոշել ձչ, ոչ եչ ոպտչՄ նշանակությունները, ոտ, -

Նկ.

ԻՆչպես տեսնում

են 8.1

աղյուսակում:

8. 15.

Տարբեր երկարությանմուրճիկներ

ենք, գիտափորձերըբազմագործոնեն: Դրանք բերված

Մոււոքային գործոններ

աոնոու

Ցուցանիշնե

| |

ծ»

ն

մմ

Տարափոխման| մակարդակը

|

մմ

|

62035157

Մակարդակների4

Դ

աի

Էշ

քարունը, Վերնի մակարդակ.

Սիջին

"ոլտ| | |հատ|

ժաշ,

ճշանակությունը

80միջակայքը9111 Ներքնի սր

մմ

|

մմ

|

11875|

՝

«.

բերված են նկ. 8.20-ում: փոփոխությունները ո"

|700-

ի

ի

|2800|

Լ

|1

՛

| |

12|700|

'

տեղադրման դիրքերի

Աերի տեսակների ազդեցությանտվյալներըբերված են տեքստում:

ձ.8.2.

աա»:

3,5| 1750 | 22,5

՛

: ու

են էլեկտրական Սեքենաների մետաղե հարթակի վրա տեղադրված դրված գլանային ն մակերեսին ճերքեի շարժիչը կերերի բունկերը:Հարթակի է մուրճիկմոնտաժված վրա լիսեոի է լեկտրաշարժիչի մաղն իր կտրիչներով, ճերի ռոտորը (Ըճկ.8.17):

11530

|2800

ր

Մոարդողւ Մաղի վրա կտրիչների տեղաբաշխման "

8. 92

11ցջց| '

2:2-

3 Ց|»ոն/

ի

Տարափոխման

լ

-

|հատլ|կՎտ|

250|24|537|

|

| Պե

ոչ

|

Ճմ»

Աղյուսակ 8. 1

Գիտափորձերիեղանակներն ու արդյունքները

Առաջադրվածխնդիրները լուծելու համսը աղյուսակ 8.1-ում գործոնների մեծություններինհամապատասխան պատրաստվելեն մեքենաներ(նկ. 8.16):

բերված չափսի

Նկ.

8.17.

Ունիվերսալ մեքենայիտեսքը ճերքնից (քանդվածվիճակում)

թ:

Նկ. 8.18-ում պատկերվածէ ռոտորը մուրճիկներով(ընդ որում, մի քանի են առանձին), մուրճիկներ ռոտորի վրայից հանված ն իրար կողքի փռված ն երկու մանրման խցիկի ծակոտկեն հատակը, գլաճային մաղը հավաքված նմուշները փռված վիճակում (վերեինը կտրիչների հետ հավաքված, իսկ ճերքնինը` առանց կտրիչների) ն դրանց ճերքնում աշխատանքայինդիրքով դասավորված են կտրիչները:

«փին |

ու

Նկ. 8.16 Խտացրած հանքայինկերեր մանրացնող ունիվերսալ երեք տարբերչափսերի մեքենաներիընդհանուրտեսքը

Հին

արգո

Ունիվերսալմեքենայի աշխատանքայինօրգաններիտեսքը նվ. հավաքվածն առանձնացվածվիճակներում 8.18.

Յուրաքանչյուր գործոնի հետազոտությանհամար մշակվել է յուրօրիու նակ եղանակ, կատարվել են համապատասխանդատողություններ

վերլուծություններ: Նշենք, որ սկզբում հետազոտվել ու ճշտվել են այն գործոնները, որոնք խիստ համահարաբերակցականկապ չունեն համեմատաբար շատ գործոնների հետ: Ներքնում բերվում են այդ գործոնների որոշման մեթոդներնու արդյունք-

ները:

Լ.Գլանային մաղերի վրա նախատեսված 4. Հ 3,4.ն 5 մմտրամագծերի

անցքերը ճիշտ են ընտրված ն բավարարում են ներկայացված պահանջներին:Դրանց վերաբերյալ գիտափորձնականհետազոտություններըբերված են հաջորդ պարագրաֆում: 2. Ըստ առաջադրված խնդիրների` անհրաժեշտ է ընտրել ռոտորի պտտման օպտիմալ հաճախությունը, որի դեպքում կունենանք մեքենայի բարձը արտադրողականություն, էլեկտրաէներգիայի նվազագույն ծախս, կերերի մանրվածքի լավագույն հատիկաչափական կազմ, մուրճիկների համեմատաբարքիչ մաշվածք ն այլն: Այդ ամենը լուծելու համար կատարվել են համապատասխանգիտափորձեր,որոնք իրականացվել են նկ. 8.16-ում բերված միջին մեծության մանըիչի միջոցով: Այդ նպատակով մեքենայի 3 կՎտ հզորության փոփոխական հոսանքի ասինխրոն էլեկտրաշարժիչը ԽԱ, 3 կՎտ հզորության փոխարինվել է հաստատուն հոսանքի` 410112 էլեկտրաշարժիչով: Ստենդի (նկ. 8.19 վրա հավաքված էլեկտրական սարքերի միջոցով էլեկտրաշարժիչի (ռոտորի) պտուտաթվերը փոփոխվել են պահանջվող սահմաններում` 700, 1400, 2100 ն 2800 Այդ պտուտաթմերիւտտակ մանրացվել է նորմալ խոնավությանգա

Հայտնի է, որ ռոտորի պտուտաթվերիավելացումն առաջին հերթին պահանջում է պտտվող աշխատանքայինօրգաններիհավասարակշռությունը պահպանել, որը կապված է ճշգրիտ մեքենաշինությանշատ բարդ խնդիրների հետ, իսկ հանրապետության արդյունաբերության ներկա պայմաններում դրանք անհնար է լուծել: Հետնաբար, ելնելով գործող նման մեքենաների

ն նպատակահարմար տեխնիկական բնութագրերից փորձից, ենքհամարել

կոնկրետմեր առաջարկածունիվերսալմեքենաների(նկ. 8.16) վրա տեղադրել լայն տարածումունեցող 2850 պտ/րոպ պտուտաթվերովփոփոխականհոսանքի եռաֆազ ասինխրոնէլեկտրաշարժիչներ: 3. Գլանային մաղի վրա կտրիչների ճիշտ դիրքով տեղաբաշխումը կարնոր նշանակություն ունի մեքենայի արտադրողականությանբարձրացման, էլեկտրաէներգիայի ծախսի փոքրացման ն մնացած բոլոր ցուցանիշների լավացման համար: Այդ խնդիրը լուծելու ն ճիշտ եզրահանգումներ գնահատվելեն կտրիչներըգլանակատարելու ճպատակովգիտափորձերով յին մաղի վրա երկու դիրքով (ճակատային ու անկյունային) ու տարբեր ձնով հնարավոր տարբերակները (նկ. 8.20): Որպես տեղաբաշխման բոլոր է գնահատման

չափանիշ ծառայել արտադրողակեյություղը Ալ-ճակատային դիրքով

պամրոպ:

Աշ-անկյունային դիրքով

Բլ-ճակատային դիրքով

Նկ. 8.19. Գիտափորձերիէլեկտրական սարքերի ընդհանուրտեսքը

Գիտափորձերը ցույց են տվել, որ մուրճիկների արագության ավելացմանը զուգընթաց ավելանում է արտադրողականությունըն լավանում հատիկաչափական կազմը: Սակայն հարց` այն է, թե որքա՞ն մեծացնել մուրճիկների արագությունը, ո՞րնէ լավագույն սահմանը:

Բշ-անկյունային դիրքով մ

ի

ո

Բ- 45:-իտակ տեղաբաշխված ի

Գլ-ճակատային դիրքով

Գշ-անկյունային դիրքով

Դլ-ճակատային դիրքով

Դշ-անկյունային ա

Դ

-

դիրքով

Աա

ուղղաձիգդիրքիցհեռացված

Գիտափորձերը կատարվել են 3 կՎտ հզորություն ն 2850 պտ/րոպ պտուտաթվեր ունեցող էլեկտրաշարժիչով աշխատող ունիվերսալ մանրիչի վրա հետնյալ եղանակով. որպես մանրացվող նյութ ընտրվել է ստանդարտային խոնավության գարի: Հայտնի եղանակով որոշվել են արտադրողականություններըն արդյունքների հիման վրա կառուցվել նկ. 8.21-ում բերված դիագրամը: Մանըվածքի որակը գնահատվելէ աչքով զննելով. գիտափորձերիյուրաքանչյուր տարբերակիդիմացնշանակվել են 5 բալով գնահատմանթվանշաններ: Դիագրամից ակնհայտորեն երնում է, որ ճակատային դիրքով տեղադրված կտրիչներիդեպքումմանրիչի արտաղրողականությունըզգալի չափով (25-45 օօ) մեծ է անկյունային դիրքով տեղադրված կտրիչների օգտագործման համեմատությամբ: Մեծ են նան մանրվածքի հատիկաչափական ցուցանիշները (բալերը): Դա բացատրվումէ նրանով, որ հատիկներըկտրիչների ճակատներինհարվածելիս անմիջապես փշրվում են, իսկ անկյունային գագաթներին հարվածելիս կոտրվում ն հիմնականում անկյուն կազմող կողերին հարվածելիս սահում ու հեռանում են: Դիագրամից երնում է, որ ճակատային դիրքով տեղաբաշխվածկտրիչճերի դեպքում ամենաբարձրարտադրողականությունը(255 կգ/ժ) ն լավագույն հատիկաչափականկազմը (5) ստացվել է Ել տարբերակում,իսկ ամենացածր (86 կգ/ժ) ն անբավարարհատիկաչափական կազմը արտադրողականությունը (3) Գլ տարբերակում:Մնացած տարբերակներըմիջանկյալ տեղ են գրավում: Ստացվածօրինաչափություններըբացատրվումեն հետնյալ կերպ. զ, ժ|

13ել

ի)|

թի|

խլ3

2501200-

Ել-ճակատային

դիրքով

150-100

"Լ

--

Տ

ՀՀ"

ուղղաճիգդիրքով Գլանային վրա կտրիչներիտեղադրման տարբեր Ե

Նկ. արա

6.20.

Եշ-անկյունային

աան

մաղի

դիրանիը

դիրքով

Նկ. ճ21. Ունիվերսալ մանրիչի արտադրողականություննու մանրվածքի հատիկաչափականկազմի որակը գնահատող բալերը գլանային մաղի վրա կտրիչներիտարբերտեղաբաշխումներին դիրքերիդեպքում

Տարբերակ Ել-ում կտրիչներն իրար կպած են, նրանց միջե բացակ չկա, ուստի ն հատիկները հարվածում են կտրիչների ճակատային մասին, փշրվում, անդրադառնումն նորից հարվածում հաջորդ խումբ կտրիչներին, անդրադառնում,ն այդպես շարունակ ու մանրվածքըհամեմատաբարշուտ է մաղից դուրս գալիս: Իսկ երբ կտրիչներն իրար նկատմամբ բացակով են

տեղադրված լինում, այդ դեպքում հարվածողհատիկներիմի մասն ուղղակի բացակներիցանցնում է առանց մանրանալու: Պարզ է, որ նման դեպքերում արտադրողականությունընվազում է: Իսկ արտադրողակամության նվազեցման կտրիչնե րի փոխադար են ոխադարձ տարբեր մեծություններն առաջանում տեղաբաշխվածությանտարբեր Այսպիսով, առաջարկվում է կտրիչները մաղի վրա տեղաբաշխել Ել տարբերակով՝ճակատայինդիրքով ն առանց բացակի (նկ. 8.20 Ել): 4. Մուրճիկների երկարությունները, գլանային մաղերի տրամագծերը, հետնաբար ն էլեկտրական շարժիչների հզորություններնիրար հետ փոխկապակցվածեն: Դրանցից մեկը փոփոխելիս,փոփոխվումեն նան մյուսները: Այդ մեծություններիֆունկցիոնալ կապը որոշելու, վերլուծելու ն գիտագործճական հետնություններ կատարելու նպատակով նկ. 8.16-ում բերված մեքենաներից փոքրի վրա տեղակայել ենք 350 մմ տրամագծով մաղը, դրան համապատասխան125 մմ երկարության մուրճիկներըն 2,2 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչը, երկրորդի(միջինի) վրա` 530 մմ տրամագծովմաղը, դրան համապատասխան 205 մմ երկարությանմուրճիկները ն 3 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչը, երրորդի վրա` 620 մմ տրամագծով մաղը, դրան համապատասխան250 մմ երկարության մուրճիկներըն 5,5 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչը: Այսպիսով, ստացվել են երեք տարբեր կառուցվածքային չափսերի ու հզորության մանրիչ մեքենաներ: Այդ մեքենաներիաշխատանքային օրգաններիու էլեկտրաշարժիչների պարամետրերիօպաիմալացմաննպատակով երեք մեքենաներիգիտափորձերով որոշվել են գարու, եգիպտացորենիու քարաղի մանրացմանարտադրողականությունը,էլեկտրաէներգիայի ծախսը, մանրվածքիհատիկաչափական կազմի տվյալներով դրանք գնահատվել ն գիտագործնականվերլուծություններ եւն կատարվել համապատասխան եղանակներով. ըստ որում, բոլոր մաղերի անցքերի տրամագծերըեղել են 5 մմ, որը հնարավորությունէ տվել ստանալու համեմատաբար բարձր արտադրողականությունն անասնաբուծական պահանջներինհամապատասխան հատիկաչափականկազմ: Գարու ն եգիպտացորենի հատիկների խոնավությունը փոփոխվել է 15-30 72-իսահմաններում: Բոլոր էլեկտրաշարժիչնե տուտաթվերը ԿԵԼ են Աաաա Բրո եղել իրար հավասար՝2850 Մանրացվող կերի սկզբնական խոնավությունը որոշել ենք հետնյալ

եղանակներից կախված

պտ/րու,

պարզ բանաձներով՝

Մ

որտեղ Օ կշռված հետո: չորացնելուց -ը

Հ-

Շ.-Շչ

100962, Լոու

(8.167

զանգվածն է մինչն չորանալը, Օշ -ը՝ կշռված զանգվածը

Պահանջվող խոնավության հատիկներ ստանալու համար հատիկների վրա լցվող անհրաժեշտ ջրի քանակությունը որոշվել է հետնյալ հայանի բանաձնով.

Շ-

100),

շտվլը00-5. ա

«Կ

8.168 08.168)

|

որտեղ Օլ -ն խոնավացման ենթակա հատիկների կշիոն է, Պլ ն ՊՄվր-ը՝ համապատասխանաբարհատիկների սկզբնական ն վերջնական խոնավությունները տոկոսներով: Գիտափորձերի մշակված տվյալների արդյունքների հիման վրա կառուցվել են գրաֆիկներ |17, 19|: Դրանցից գարու համար բերված են նկ. 8.22-8.24

--ում:

Գրաֆիկները ցույց են տվել, որ ստանդարտային16-18 7օ խոնավության փորձարկվածբոլոր կերատեսակներիմանրացմանարտադրողականությունները, ուստի ն` էլեկտրաէներգիայի նվազագույն ծախսերը փոփոխվում են նույն օրինաչափությամբ: 5,5 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչով մանրիչում խոնավության գարի մանրացնելիսկազմել նշված սահմաններումարտադրողականությունը է 450 կգ/ժ, եգիպտացորենիդեպքում` 590 կգ/ժ, իսկ քարաղի դեպքում` 910 կգ/ժ: Այդ մեծություններընույն օրինաչափությամբեն փոփոխվումնան մյուս երկու մանրիչներում:3 կՎտ հզորությանէլեկտրաշարժիչովմանրիչի արտակազմել է. գարու դեպքում` 260 կգ/ժ, եգիպտացորենի դրողականությունը կգ/ժ, քարաղի դեպքում` 610 կգ/ժ: 2,2 կՎտ հզորության էլեկդեպքում` տրաշարժիչով մանրիչում այդ մեծությունները համապատասխանաբար են` 190, 310 ն 400 կգ/ժ: կազմել տեսակարար էլեկտրաէներգիայի Խոնավության 16-18 74-ի սահմաններում ծախսը 5,5 կՎտ հզորությանէլեկտրաշարժիչովմանրիչովգարի մանրացնելիս կազմել է 0,0120 կՎտ.ժ/կգ,եգիպտացորենիդեպքում` 0,0092 կՎտ.ժ/կգ,իսկ 3 ն քարաղիդեպքում` 0,0059 կՎտ.ժ/կգ:Այդ մեծություններինշանակությունները 22 կՎտ հզորությանէլեկտրաշարժիչներով մանրիչներումհամապատասխանաբար կազմել են. գարի մանրացնելիս`000115 ն 0,0112 կՎտ.ժ/կգ,եգիպտա0,0074 ն 0,0069 կՎտ.ժ/կգ,քարաղ մանրացնելիս`0,0049 ն Վուժ/կգ: ներկայացնողգրաֆիկների կազմիփոփոխությունները Հատիկաչափական վերլուծությունը ցույց է ավել, որ 5,5 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչով համապատասխանողխոնավության մեքենայի արտադրողականություններին 16-18 26 սահմաններում(նրբագծիկներովնշված) գարու դեպքում մինչն 1 մմ

ԱԱ խարոա ,

2 ոժ-ինը՝ 5 ամ Սրի մենության ԱՆ մեն 23 ջինը96,3 մմ-ից րն 94, մմ-ինը՝ ջե անրվածըը մեծությանմանրվածքըկազմել

ա

ա

Չ:

է 40

6,

ու

տացո

լթյա

մանրվածքը՝4 96: Քարադի դեպքումմինչն 1 մմ 47 94, 1-2 մմ-ինը՝ 38 94, 2-3 մմ-ինը՝ 13 94, 3 մմ-ից մեծ մանրվածքը՝2

:

լ

94:

է

Գ,

Լ

Վ/

/

գ

|

/

,

Հլ

|

Նկ. 822. Ունիվերսալ մանրիչների արտա-

ՑՀ

ՄՊ,

Նկ.

5.

ՀԹՀԻ-Վ/

ՀԸ ա «--ի-ի ՍՀ ՀՆՑ Ծ-/

գ

1.

823.

3 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչով ունիվերսալմանրիչիգիտափորձերից ստացված գարու մանրվածքի հատիկաչափական կազմն ունի հետնյալ պատկերը.մինչն 1 մմ մեծության մանրվածքըկազմելէ 30 92, 1-2 մմինը՝ 22 92, 2-3 մմ-ինը` 14 02, 3 մմ-ից մեծ մանրվածքը՝ 34 26: Եգիպտացորենի դեպքում մինչն 1 մմ մեծության մանրվածքըկազմել է 47 72, 1-2 մմ-ինը՝ 35 2, 2-3 12 70, 3 մմ-ից մեծ մանրվածքը՝ 6 72: Քարաղի դեպքումմինչն 1 մմ մմ-ինը՝ մեծության մանրվածքըկազմելէ 42 94, 1-2 մմ-ինը՝ 32 94, 2-3 մմ-ինը՝ 21 94, 3 մմ-ից մեծ մանրվածքը՝5 22: 2,2 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչով ունիվերսալ մանրիչի գիտափորձերից ստացված գարու մանրվածքի հատիկաչափական կազմի արդյունքներն են. մինչն 1 մմ մեծության մանրվածքը կազմել է 38 72, 1-2 մմ-ինը՝ 19 06, 2-3 մմ-ինը՝ 10 օ2, 3 մմ-ից մեծ մանրվածքը՝ 33 02: Եգիպտացորենի դեպքումմինչն 1 մմ մեծության մանրվածքըկազմել է 41 Չ2, 1-2 մմ-ինը՝ 24 72, 2-3 մմ-ինը՝ 21 92, 3 մմ-ից մեծ մանրվածքը` 14 22: Քարաղի դեպքում մինչն 1 մմ մեծությանմանրվածքըկազմել է 37 72, 1-2 մմ-ինը՝ 31 96, 2-3 մմ-ինը՝ 23 2, 3 մմ-ից մեծ մանրվածքը՝ 9 02: Ստացվածարդյունքներնամփոփվածեն աղյուսակ 8.2-ում: Ըստ կերատեսակների արտադրողականության ն էլեկտրաէներգիայի ծախսի փոփոխությանաղյուսակ 8.2-ում ամփոփված գիտափորձերի արդյունքները ցույցեն տալիս, որ գարու մանրացման ժամանակ էլեկտրաէ-

301Մ7Խ7

ա)

յ

Հ| 72 Լ այ ի-Հ

Ժ

-

»

----Վ

Հ

խայ

`

(155

|/4/

Էլեկտրաէներգիայի տեսակադրողականությունը(Օյ, կայված գարու րար ծախսը (Պլ) կախված գարու իսովսոնավությունից(Մ) տարբեր հզորության նավությունից (1) տարբեր հզորության դեպքում (Պլ էլեկտրաշարժիշչների (Պլ) էլեկտրաշարժիչներիդեպքում

ժ,,9.

»3

«Լ-ՎԱվՀ-Լ,

2.2 7 Է ավ

2.2 ՇՎ

:

Մ

Պ

3.0

՞

ԻՀՀի

--

կՎտյժ

լ

Խէժն,

կգ/ժ

Լր

2-3

Լ...

ք

1.2

307,7

Ք)

Վ,Չ6

Նկ. 824. Գարու մանրվածքի հատիկաշափական կազմը (8) կախված խոնավությունից (7) տարբեր հզորության (ա-2.2 կՎտ, բ-30 0Վտ, գ-5.5 ԿՎտ) էլեկտրաշարժիչներիդեպքում

30 Մ,»

ե)

ճերգիայի ծախսը մեծ է քան, եգիպտացորենին քարաղի: Խոնավության ավելացմանը զուգընթաց քարաղը դառնում է փխրուն ն հեշտ է մանրանում, սակայն նկ. 8.22 բ-ն ցույց է տալիս, որ խոնավությանավելացմամբ մեքենայի արտադրողականություննընկնում է: Դա բացատրվում է նրանով, որ ճիշտ է` խոնավացնելիս քարաղը հեշտ է մանրանում, բայց խոնավ մանրվածքը մաղերից դժվարությամբ է դուրս գալիս: Իրատեսականէ, որ մանրիչի էլեկտրաշարժիչիհզորությունը մեծացնելիս արտադրողականությունընույնպես բարձրանում է, այն էլ նշանակալի չափով. գարու համար 2,2 կՎտ-ի դեպքում` 190 կգ/ժ, 3,0 կՎտ-ի դեպքում` 260 կգ/ժ, իսկ 5,5 կՎտ-ի դեպքում` 450 կգ/ժ, էլեկտրաէներգիայիտեսակարար ծախսը նվազում է շատ չնչին չափով՝ 12,0, 11,5 ն 11,2 կՎտ.ժ/տ: Աղյուսակ 8.2 Գետափորձերից ստացված տարբեր հզորության մանրիչների արտադրողականությունների, էլեկտրաէներգիայի ծախսերի ու մանրվածքների հատիկաչափական կազմերի ամփոփ տվյալները 16-18 խոնավության ն մաղի 5 մմ տրամագծովանցքերի դեպքում

Կերերի

տեսակները

Էլեկտրաէներգիայի

Մանրիչի արտադրողականությունը, կգ/ժ

ծախսը, կՎտ.ժ/տ

,

|

| 3,0 կՎտ | 2,2 կՎտ | 5,5 կՎտ | 3,0 կՎտ | 2,2 կՎտ ծ

55 կՎտ

Գարի Եգիպտացորեն

-Քարաղ

12,0

11,5

11,2

9,2

7,4

6,9

1մմ| 1-2մմ|2-3մմ

3մմյՀ

1 մմ| 1-2մմ|2-3մմ

1»

2,2 կՎտ 3մմ

|Հ

| 1-2մմ

1մմ

|2-3մմ

|»

3մմ

5|

16|

34|

:

2)

՛

՞0

|

Մյուս կերատեսակներիհամար գրեթե նույնն են:

«2

3,0 կՎտ |»

-

-իշարունակությունը

Մանրվածքի հատիկաչափական կազմը, 5,5 կՎտ

5.2

4,9

5,9

Աղյուսակ 8.2

Հ

Երեք հզորության մանրըիչներիաշխատանքի որակական գնահատականը տալու ն արտադրությանու ներդրման համար համապատասխան գիտագործնականառաջարկություններ անելու նպատակով անհրաժեշտ է վերլուծել գիտափորձերի արդյունքում ստացված մանրվածքի հատիկաչափականկազմը: Հաշվի առնելով կերերի մանրացման անասնաբուծականպահանջները՝ խոշոր եղջերավոր անասունների համար հատիկային կերերի մանրվածքի չափսերը պետք է լինեն 1-3 մմ, խոզերի համար` մինչն 1 մմ, թռչունների համար՝ չոր կերակրելիս 2-3 մմ ն խոնավ կերակրելիս՞մինչն1 մմ |75, ապա բերված ամփոփ տվյալների 5,5 կՎտ հզորության ըստ աղյուսակ 8.4-ում կողմից խտացրածկերերի մանրվածքի 27-40 02-ը մաճրիչի էլեկտրաշարժիչով փոքը է 1 մմ-ից, իսկ 4-27 96-ը՝ մեծ 3 մմ-ից, 3,0 կՎտ-ի դեպքում` 30-47 96-ն է փոքը 1 մմ-ից ն 6-34 94-ըմեծ է 3 մմ-ից, 2,2 կՎտ-ի դեպքում`38-41 94-ն է փոքը 1 մմ-ից ն 14-33 0-ը մեծ է 3 մմ-ից: Ի նկատի ունենալով, որ տվյալներն ստացվել են 5 մմ տրամագծով անցքեր ունեցող մաղերի օգտագործմանժամանակ, մաղերի փոփոխություճով կարելի է ցանկացած հատիկաչափականկազմ ապահովել: Այնուամենայնիվ, 3 մանրիչների աշխատանքի արդյունքները դրական են, սակայն օպտիմալացնելուկարիքըկա:

| այդ

|

ցուցանիշներիփոփոխությունները

883.

Նախնական գիտափորձերիարդյունքներիվերլուծությունը ե աշխատող ունիվերսալ մանրիչների արտադրությունում օպտիմալացման/սնդիրները

Առաջարկված ունիվերսալ մանրիչների վերաբերյալ գիտափորձերի ն տարբեր բնագավառներումդրանց շահագործմանարդյունքները ցույց են տալիս, որ մեքենաների կառուցվածքային սկզբունքը ճիշտ է ընտրված, դրանք ունիվերսալ են, կարող են մանրացնել բոլոր տեսակի կերերը՝ հատկապես ֆիզիկամեխանիկականհատկություններով իրարից կտրուկ տարբերվող խտացրած ու հանքային: Մակայն հետազոտությունների ու ընթացքումի հայտ են եկել լուրջ թերություններ. փորձարկումների -մեքենաներիաշխատանքիընթացքումկերերիմանրվածքըհավաքվում ու խտանումէ մանրացմանխուցի հատակի (գլանային մաղի տակի) շրջագրծային անկյուններում ն ցանկացածտրամագծիանցքերից(2, 3, 4, 5 ն.7 մմ) ժվարությամբ է դուրս գալիս: Մանրվածքը ավելորդ անգամ կատարում է շարժում, ավելի է մանրանում ն ալյուրի վերածվում: Դրա հետեվանքով վատանում է մշակվող կերի հատիկաչափոկան կազմը, ընկնում է մեծանում էլեկտրաէներգիայիծախսը, մեքենայի արտադրողականությունը, -խուցի հատակի ու գլանային մաղի անկյունային շրջագծով բազմաթիվ պտույտներ կատարելու հետնանքով կերերի մանրվածքը ներքնի մուրճիկների ծայրերին առաջացնում է օրինաչափության չենթարկվող մաշվածքճեր: Նկ. 8.3-ից երնում է, որ վերնի մուրճիկները մաշվում են օրինաչափորեն, իսկ ճերքնինները` մաշվելու հետ միասին դրանց վրա առաջանում են նան

Պո անան

կլոր անցքեր: Դա նշանակում է, որ, իրոք, ներքնիմանրվածքիշերտի մասնիկները կատարում են բարդ շարժում` շրջագծով տեղափոխականն միաժամաճակ մուրճիկներինկատմամբ`պտտական: Փաստորեն, նշված երկու թերություններն իրար հետ կապված են: Եթե հնարավոր լինի մանրացվածշերտը հատակային մասից ժամանակինդուրս հանել, նշանակումէ կվերանա ճան երկրորդթերությունը: Վերլուծություններիհիման վրա հնարավոր եղավ գտնել լուծումը` առաջարկվեց գլանային մաղի վրա բացել պատուհան,որի չափսը կարգավորվում է (նկ. 8.27): շլյուզային փականով ուղղաձիգ

Գիտափորձերի նպատակն է եղել` որոշել տարբեր տրամագծի անցքերով մաղերի օգտագործմանդեպքում մանրիչ մեքենայի արտադրողականությունը, էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը ն հատիկաչափական կազմըմինչն պատուհանի բացելնու դրանից հետո, վերլուծել արդյունքներըն կոնկրետ գիտագործնական առաջարկություններ անել: Այդ ընթացքում մուրճիկներիմաշվածքի առաջացմանօրինաչափությանը: հետնել 8.9.

Հիմնականգիտապիորձերի ծրագիրը,եղանակներնու արդյունքները

ծ.9.).

նպատակը ն խնդիրները Գիտամխորձերի

Տեսական հետազոտություններիու նախնական գիտափորձերին արդյունքների հիման վրա նախագծվելու պատրաստվելէ կատարելագործված ունիվերսալ մանրիչի նմուշը (նկ. 8.28), որի տեխնիկական բնութագրերն են. էլեկտրաշարժիչի հզորությունը` 3,0 կՎտ, պտուտաթվերը` 2850 պտ/րոպ, մաղի տրամագիծը՝ 530 մմ, մուրճիկների երկարությունը` 205 մմ, մուրճիկների Ց քանակը՝6 հատ, մաղի վրա ու մաղի

միջն ԳԸ

Նկ.

8.27.

մմ,մտրճիկգերի

կոբիչ-

Գլանային մաղի վրաբացված պատուհանիտեսքը.

ա) նվազագույնբացվածք, բ) առավելագույնբացվածք

Արտադրականփորձարկումներըցույց

տվեցին, որ, իրոք, առաջարկու-

թյունը արդյունավետ է ն միաժամանակ նպաստում է 4 շատ կարնոր պարակազմի, արտադրոմետրերի բարելավմանըմ̀անրվածքիհատիկաչափական ղականության բարձրացման, էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսի ն

մաշվածքի նվազեցման: Կատարված կառուցվածքային փոփոխություններըՀՀ արտոնագրային վարչությունը ճանաչել է նորույթ ն որպես գյուտ արտոնագրել(6 1500 42,

թ.) |10|: ներով որոշվել ն հիմնավորվելեն. Տեսականհետազոտություն մուրճիկների ազդող ուժերը, մանրացվողնյութի վրա պատուհանիբացվածքիու մանրվածքի ելքի ֆունկցիոնալկապը, գլանային մաղի վրա ըստ բարձրության մուրճիկներիտեղաբաշխման օրինաչափությունըն ազդող դինամիկականուժերը:

23.01.2004

Նկ. ձ.26. Կատարելագործված ունիվերսալ Նկ. 829 Պատուհանի բացվածքը կարմեքենայիընդհանուր տեսքը գավորող մեխանիզմիարտաքին տեսքը

-

-

-

Նկ. 8.29-ում ցույց է տրված պատուհանի բացվածքը կարգավորող մեխանիզմի արտաքին տեսքը: Այն բաղկացած է պատուհանի փականին միացված ուղղաձիգ կոթից (վրան ամրացված է սլաք) ն մեքենայի հարթակի վրա անշարժ ամրացված սանդղակից:

Ուճիվերսալ մանրիչի հիմնական գիտափորձերինպատակն է` ստուգել մեքենայի կառուցվածքային ձնափոխությունների արդյունավետությունը, ճշտել տեսական հետազոտություններիցստացված արդյունքները,վերլուծել ն սահմանել մեքենայի շահագործմանօպտիմալ ռեժիմները տարբեր կերերը պահանջվող հատիկաչափականկազմով մանրացնելուհամար: Այդ ամենն իրականացնելու ն գործնական եզրակացություններաճելու համար անհրաժեշտ էեղել. ստուգել մանրիչի աշխատունակությունըն ունիվերսալության աստիճանը տարբեր տեսակի բուսական ն հանքային կերեր մանրացնելուհամար, որոշել պատուհանի փակ վիճակում (այսինքն մինչն մանրիչ մեքնայի էլեկտրաէներգիայի կատարելագործելը)մանրիչի արտադրողականությունը, ծախսը ն հատիկաչափական կազմը պահեստավորված տարբեր կերերի իրական 16-22 ժօ խոնավության պայմաններումմանրացճելիս,մաղի 2, 3,4 ն Տ մմ տրամագծիանցքերիդեպքում, նման գիտափորձեր կատարել պատուհանի առկայությամբ` տարբեր բացվածքներիդեպքում, համադրել երկու տարբերակներիփորձերիարդյունքները, վերլուծել ն կատարել գործնականառաջարկություններ: -

-

-

-

Աղյուսակ Հ

Մուտքային գործոններ

Ցուցանիշների անվանումը

մմ մո ան»

ե,15 մմ

Սակարդակներիքանակը

Վերնի մակարդակը

Միջին նշանակությունը

3,5

7,5

Դ

Չ

Գլանային մաղի վրա բացված պատուհանի միջոցով մեզ հետաքրքրող պարամետրերը կարգավորելու ն քարելավելու նպատակով մուտքային գործոններըկոնկրետացվել են ն ընտրվել. մաղի անցքերիտրամագծերը՝ձոր 2,3,4ն5 մմ, 0, 3, 6, 9, 12 ն 15 մմ, պատուհանիբացվածքըհ̀ւ մանրացվող կերերի տեսակները. մեքենայի ունիվերսալության աստիճանը գնահատելու համար` գարի, եգիպտացորեն, խոտ, արքատ, ն տրավերտին, մեքենայի շահագործման ռեժիմներն օպտիմաքարաղ լացնելու համար` գարի, եգիպտացորեն,քարաղ ն տրավերտին: Որպես հետազոտությանելքային մեծություններ կատարելագործվածն են. ոչ կատարելագործվածմեքենաներիհամար ընտրվել (Օչ), կգ/ժ, մանրիչմեքենայի արտադրողականությունը էլեկտրաէներգիայիտեսակարար ծախսը (ԻԱչո),կՎտ.Ժ/կգ, մանրվածքիհատիկաչափականկազմը(ժեր),44, մուրճիկների մաշվածքի չափը (գ),:92: տարափոխման ընդգըկումը, Հ

-

-

-

-

-

-

-

-

րոնն ումՀեռվոծ ենրոործոնների

0-15

2.5

Տարափոխմանմակարդակը

Տարափոխմանմիջակայքը

մակարդակը | Ներքին ։

Գիտափորձերիճպատակն է եղել` իրականացնել ազդող գործոնների այնպիսի հարաբերակցություն,որի դեպքում կարելի է հասնել կատարելա-

գործված մեքենայի առավելագույն արտադրողականության, էլեկտրական էներգիայի ճվազագույն ծախսի, հատիկաչափական կազմի լավագույն որակի ն մուրճիկների կանոնավոր ու հավասարաչափ մաշի: Այսինքն, պետք է տարբեր կերերի համար որոշել ձառ ն հպ մեծությունների օպտիմալ ալո, զ ոճ, ուռ, իսկ ճշանճակությունները,որոնց դեպքում Օլ Խե հատիկաչափական կազմը գտնվի անասնաբուծական պահանջների -

ծ.9.2. Գետափորձերի կատարման մեթոդները

ձ.3

-

Հ

սահմաններում: Մուտքային գործոնների տարափոխման մակարդակը ն միջակայքն ապահովվելէ հետնյալ կերպ: լ. Մաղերի վրա անցքերի տրամագիծն ընտրվել է` ելնելով գոյություն ունեցող ն մշակված մեքենաներիշահագործմանարդյունքներից: Պատրաստվել են 2, 3, 4 ն 5 մմ տրամագծի անցքերով մաղեր, որոնք անհրաժեշտության դեպքումփոփոխվելեն: 2. Գլանային մաղի վրա բացված պատուհանի բացվածքի չափը 0-15 մմ սահմաններումփոփոխելուհամար շլյուզային փականի կոթը դուրս է հանվել մեքենայի հարթակից,վրան ամրացվել սլաք, իսկ հարթակի վրա տեղադրվելէ սանդղակ: Գիտափորձերի ժամանակ պատուհանի փականի բացվածքի չափսը հաստատուն պահելու համար մեքենայի հարթակի վրա տեղադրվել է հեղույսային սնեռիչ (նկ. 8.29): Ելքային մեծություններըորոշվել են հետնյալ ձնով: մեքենայի արտադրողականճությունըորոշվել է հայտնի

ակով Գիտափորձերից

ողանակով:

առաջ

մանրացման ենթակա կերի խոնավությունը

բանաձնով որոշելու եղանակով: Եթե կերի խոնավությունը 1Լ6-225օ սահմանից բարձը է եղել, ապա բնականեղանակովխոնավություննիջեցվել է: Եթե կերի խոնավությունըցածը է եղել, ապա (8.168) բանաձնովհաշվարկվել է մինչն 162266 խոնավության սահմանըհասցնող անհրաժեշտ ջրի քանակը:

Գլանային մաղերի փոփոխություններով ապահովվել է բոլոր 4 տրամագծի անցքերի առկայությամբփորձերի հնարավորությունները: Գիտափորձերը նորմալ խոնավության (16-22965) կերերի համար կատարվել է պատուհանի փակ ու մինչն 15մմ բացվածքների ն բոլոր 4 տրամագծերի(2, 3, 4. ն 5 մմ) անցքերովմաղերիհամար: 2. Էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը որոշվել է հայտնի

եղանակով:

Մանրվածքների հատիկաչափական կազմերը ինչպես նախնական, այնպես էլ հիմնականգիտափորձերի ժամանակորոշվելէ 3, 2 ն 1 մմ անցքեր ունեցող տեսակավորողմաղերի հավաքածուով: 4. Մուրճիկների մաշվածքի օրինաչափությունը(ձնը) որոշվելէ տեսողական զննումով, իսկ մաշվածքիչափը՝ կշռելու միջոցով: Գիտափորձերի ծավալը փոքրացնելու, բայց միաժամանակ հավաստի արդյունքներ ստանալու համար օգտագործվել է գիտափորձերի պլաճավորման տեսությունը|30, 63, 119): 3.

8.93.

Գիտափորձերի արդյունքներըն վերլուծությունը

Գիտափորձերիցստացված տվյալները մշակվել ների հիման վրա կառուցվել են գրաֆիկներ:

ն

ստացված արդյունք-

որե պահուն Նկ.

ազի

կան

Ն

կարգավորող պատուհանի բացվածքից (հ) գրաֆիկի տվյալները ցույց

շ

--

ն

րվածքի հատիկաչափական կազմը

` 1-

-

աղաու մեքենայի

աա

հանքային կերերի մանրացհամար առաջարկվող 3 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչիու 5 մմ եպտրամագծի անցքերով մա քում մանրիչ ղականությունը(Օլ), կախված ման-

` ՂՎ--՛Դ

ն

ման

Տ

8.30-

Նկարո Մաոն հաջողությանը

նել ոչ միայն անասնապահությունում ավանդաբար օգտագործվող խոտն Նկ. 830 Բուսական ն հանքային կերերի ու խտացրած կերերը, այլ նան յումաճրացման արտադրողականությունը(Օյ) րահատուկ սննդարարու բուժական

Իոան2-խոտ, ՊԱ ախված

պատուհամի

բա

ցորեն, 5-տրավերտին,ճ-քարաղ

հ.,մմ

)

Նհանքային աարուն ռա» արքատը կերերից` ճշանակություն

ունեցող

տարրե

հատկապես քարաղն ու տրավերտինը:Նշենք, որ արքատ մանրացնելիսմանրիչի արտադրողականությունը(պատուհանիփակ ն մինչն 15 մմ բացվածքի դեպքում) կազմել է 60125 կգ/ժ, խոտ մանրացնելիս՝ 90-220 կգ/ժ, գարի մանրացնելիս` 180-360 կգ/ժ,

եգիպտացորենմանրացնելիս՝ 330-490 կգ/ժ, տրավերտին մանրացնելիս` 640750 կգ/ժ,քարաղ մանրացնելիս` 760-960 կգ/ժ: Մեքենայի արտադրողականության ցուցանիշները գրեթե բոլոր կերատեսակճերի համար լավ են: Սակայն գյուղացիական ն ֆերմերային տնտեեն անասնաբուծական սությունների համար այդ արդյունքներըբավարարո՞ւմ պահանջներին, դա չի երնում: Այդ կարնոր հարցի պատասխանըն կոնկրետ տալիս գիտագործնականառաջարկություններանելու հնճարավորությունները են պատուհանի բացվածքից ու մաղի անցքերի տրամագծից կախված 4 տեսակի կերերի (գարի, եգիպտացորեն,քարաղ, տրավերտին)մանրացման արհատիկաչատադրողականության, էլէկտրաէներգիայիծախսի ն մաճնրվածքի փական կազմի գրաֆիկները|17|: Որպես օրինակ այդ գրաֆիկճերիցնկ. 8.318.36- ում բերված են գարու համար: Մանրիչի արտադրողականությանն էլէկտրաէներգիայի ծախսի գրաֆիկները ցույց են տալիս, որ մաղի անցքերի տրամագծից (ձայ) ու կերերի ու էլեկտրաէներտեսակից կախված` բնականորեն արտադրողականճությունն գիայի ծախսը նշանակալի չափերով փոփոխվումենճ: Այսպես, պատուհանի 015 մմ բացվածքիսահմաններումգարու մանրացման արտադրողականությունն ու էլեկտրաէներգիայի ծախսը համապատասխանաբար մառ 2 մմ-ի դեպքում ն 3 Ար 41-49 130-250 կգ/ժ ն 24-12 կՎտ.ժ/տ, ճաղ 4 մմ-ի դեպքում` 160-315 կգ/ժ ն 19-10 կՎտ.ժ/տ, ձառ 5 մմ-ի դեպքում` 220-400 կգ/ժ ն 14-8 կՎտ.ժ/տ: Եգիպտաու ցորենի մանրացմանարտադրողակաճնությունն էլեկտրաէներգիայիծախսը համապատասխանաբարմար դեպքում կազմում են. 120-235 կգ/ժ ն 26-13 կՎտ.ժ/տ, 3 մմ-ի դեպքում` 180-325 կգ/ժ Ն 17-99 կՎտ.ժ/տ, 4 մմ-ի դեւպքում`260-415 կգ/ժ ն 12-7 կՎտ.ժ/տ, 5 մմ-ի դեպքում` 330-485 կգ/ժ ն 9-6 կՎտ.ժ/տ: Քարաղի մանրացմանարտադրողականություննու էլեկտրաէներ2 մմ-ի դեպքում կազմում են. գիայի ծախսը համապատասխանաբարմշ 280-540 կգ/ժ ն 11-6 կՎտ.ժ/տ, 3 մմ-ի դեպքում` 490-725 կգ/ժ ն 6-4 կՎտ.ժ/տ, 4 մմ-ի դեպքում`660-870 կգ/ժ ն 5-4 կՎտ.ժ/տ, 5 մմ-ի դեպքում` 800-975 կգ/ժն կՎտ.ժ/տ: Տըրավերտինի մանրացման արտադրողականություննու մոռ 2 մմ-ի դեպքում էլեկտրաէներգիայիծախսը համապատասխաճաբար 355-535 կազմում են. 200-400 կգ/ժ կգ/ժ9-6 կՎտ.ժ/տ, 4 մմ-ի դեպքում` 460-650 կգ/ժ ն 7-5 կՎտ.ժ/տ, 5 մմ-ի դեպքում` 635-

են,ոի Ա եց Խաշ Ա մում

Հ

Հ

նաո

-

-

մմ-ի

-

իմմ-ի կՎաժ/տ, դեպքում` ն Ն15-8 -

կգ/ժն5-4կՎտ.ժ/տ: Գրաֆիկական օրինաչափություններն ու ամփոփված թվային մեծություններն ուղղակի ցույց են տալիս տարբեր տրամագծիանցքերովմաղերիու հատիկաչափական կազմը կարգավորող պատուհանի բացվածքների դեպքում մանրիչի արտադրողականությանն էլէկտրաէներգիայի ծախսի փոփոխության սահմանները,ըստ որում, իրոք, առաջարկվող մեքենան էներգախնայողէ ն ունի բարձը տեսակարար արտադրողականություն: Այդ ամենը շատ դրականեն, բայց դարձյալ չեն պարզաբանում մանրիչի շահագործման

օպտիմալ ռեժիմները:

Օ,

կՎտ Խ

կգ/

կժի,

ժ..

Տ

5|4

Վ

ո

--գա

ԻՎ

Հ

40».

ւ

զվ

ց

հ,,մմ

ա րԱաաա աո աար Մ: աքին ա Պ) 7 ի հորա 7»2.2,չ հերո, միլի թյան հանի բ մազծի

'

ամցքե

-

խռնավությանդեպքում

տար 2

Մարե

աւ

-,

ա:

ՐՀ. ԵՀ «Մ

ՀՀ..|

Լ

առ

Հ1

ԻՀՀՎ|

2-3

2-3

Ն

Նկ. 632 Գարու մանրացման էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը (Ինը) կախված պատուհանի բացվածքից (եւ) տարբեր տրամագծի անցքերով (ճաղ) մաղերի, 3,0 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչի ն 16-22 74 խոնավության դեպքում

օրինակ գարու համարբերված են նկ. 8.33-8.36 -ում: Գրաֆիկներըցույց են տալիս, որ բոլոր կերերի մաճրվածքիհատիկաչափական կազմը, կախված մաղերի անցքերի տրամագծից ու պատուհանի բացվածքի մեծությունից,փոփոխվում է նույն օրինաչափությամբ:Պատուհանի բացվածքի (հպ) մեծացմանը զուգընթաց մաղի բոլոր տրամագծերով (ե) անցքերիդեպքում 1 մմ-ից փոքր (Հ1) ն 1-2 մմ չափսերի մանրվածքների փոփոխությանկորերը կտրուկ իջնում են, իսկ 2-3 մմ ն 3 մմ-ից մեծ Շ3) մասնիկճերիկորերը՝բարձրանում: Ելնելով անասնաբուծականպահանջներից,4 տեսակի կերերի մանըվածքի հատիկաչափական կազմի ստացված արդյունքների վերլուծությունը հնարավորությունէ տալիս հիմնավորելունիվերսալմեքենայի արդյունավետ շահագործմանօպտիմալ ռեժիմներնըստ կերատեսակների:

4.

»3

հասմմ

Անասնաբուծականպահանջներից ելնելով, տարբեր կերերի (գարի, եգիպտացորեն,քարաղ, տրավերտին) մանրացման որակի գնահատման ու մանրիչի շահագործական ռեժիմների օպտիմալացման նպատակովարտադրողականության ն էլեկտրաէներգիայիծախսի որոշման գիտափորձերի ընթացքումորոշվել են ճան կերերիմանրվածքիհատիկաչափականկազմը` կախված պատուհանիբացվածքից մաղերիտարբեր տրամագծիանցքերից: Գրաֆիկական օրինաչափությունները բերված են լ17) -ում, իսկ որպես

`

լ"

մմ

Երբ

լ

լ

Գո.

լ

Երբ ձ., մմ

)

Յ

Ժո

|

1-2

ՀՀ

2-3

-

ՀԷ»3

ՂՎշհմմ "

լ

Տ

ջ

Յ0

ՒԼ

/ Երբ ո, մմ |

|

Երբմամմ

12 հ.,մմ ա

Ք)

ա) լ

"

Ղ2հսմմ

23. »

Ր

Է

գարու մաղրվածքի

Ց

Ղ12հմմ

դ) Նկ. 833. հատիկաչափական կազմը (յ) կախված պատուհանիբացվածքից (հւ) 3.0 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչի ն 16-22 24 խոնավության ն տարբեր տրամազծի (ճաղ)անցքերով մաղերի դեպքում. ա) 2մմ, ո) 3մմ,գ) 4մմ, դ)5մմ

Գիտափորձերիցստացված արդյունքներիվերլուծությունը,որպես օրինակ կատարվում է գարու մանրվածքի համար, իսկ մյուս կերատեսակների վերաբերյալ`բերված են եզրակացություններումու առաջարկություններում: Խոշոր եղջերավորանասունների համար խտացրած կերերի մանրվածքի չափն ըստ |181|-իպետք է լինի մինչն 2-3 մմ, իսկ ըստ |81ի` 1-3 մմ:

Գարու մինչե 2-3 մմ մանրվսածք ապահովումեն բոլոր 4 տրամագծի փականի 0-15 մմ բացանցքերով մաղերը մանրվածքի չա՛փը կաւրգավորող վածքներիդեպքում (նկ. 8.33), եթե հաշվի չառնենք մմ-ից մեծ մասնիկների 2 մմ քանակը, որը փականի 15 մմ բացցվածքի ն համապատասխանաբար տրամագծի անցքերովմաղի դեպքում կազ մում է 17 72, 3 մմ-ի դեպքում` 22 06, 4 մմ-ի դեպքում` 24 Չօշ ն 5 մմ-ի դեւպքում` 30:72: Դրանց համապատասխան մանրիչիարտադրողականություննե-ընեն. 160, 250,315 ն 400 կգ/ժ, էլէկտրաէներգիայիծախսը` 19, 12, 10 ն8 կՎ.տ.ժ/տ: Մանրիչի շահագործման այդ ոեժիմներից ամենագայթակղիչը5 մմ տրամագծի անցքերովմաղի ն փակւանի 15 մմ բացվածքիդեպքում ստացված արդյունքն է. արտադրողականություւնը` 4Օ0 կգ/ժ,էլէկտրաէներգիայիծախսը` 8 կՎտ.ժ/տ,բայց 3 մմ-ից մեծ մասսնիկԹՃերի քանակըկազմում է 30 92, որը չի համապատասխանումանասնաբուծական պահանջներին: Գիտափորձերի ժամանակ ոչ մի ամբողջական(չջարդված) հատիկ չի նկատվել: 3 մմ-ից մեծ մասնիկները երկար ությամբջարդոտված հատիկներն են եղել, որոնք ըստ անասնաբույծ-երի կւարծիքի,հեշտությամբ կարող են խմորվել կենդանու ստամոքսում ու յուրացվել: Մեր կարծիքով` կովերի ու երինջների ն հասակավոր բտվող կենդանիներիկերաբաժնում կարելի է օգտագործել մանրվածքիայդպիսիհ- ատիկւսչափականկազմ ունեցողգարին, հատկապեսմեծ գլխաքանակիդեպքում: Խոշոր եղջերավոր կենդանիներոիփոքր գլխաքանակին ընդհանրապես մատղաշի համարգարին կարելի է մմանրաց նել 2,3 ն4 մմ տրամագծիմաղերի օգտագործումով,փականի բացվածքօը կարգավորելով0-6 մմ սահմաններում: Այդ դեպքում մանրիչի արտադրողակցանութ յունը,էլեկտրաէներգիայիծախսը ն 3 մմ-ից մեծ մասնիկների քաւնակը համապատասխանաբար2 մմ տրամագծիանցքերով մաղի դեպքում կազմում են. 75-100 կգ/ժ, 41-31 կՎտ. ժ/տ ն3-696, 3 մմ տրամագծիդեպքում` 130- 150 կգ/ժ,24-20 կՎտ. ժ/տ ն 5-994, 4 մմ -ի դեպքում` 160-190 կգ/ժ, 19-16 ՍկՎտ.Ժ/տն՛-1196: Արդյունքներըվերլուծելու կարիքը չկա, գործնականումկիլրառելի են: Խոշոր եղջերավոր կենդանիների համար 2-3 մմ մանրվածք ապահովում են բոլոր 4 տրամագծի անցքերով ՛մաղերը փականի9-15 մմ բացվածքի սահմաններում:Վերջինս բացատրվոււմ է նրանով,որ փականի 9 մմ բացվածքի ուղղաձիգ սահմանագծերում(նկ. 88.33) 1 մմ -իցփոքըն 2-3 մմ մանրվածքների կորերըհանդիպումեն ն շարժվում ցանկալի ուղղություններով1̀ մմ -ից փոքր մասնիկճերի քանակը նվազում Է-, իսկ 2-3 մմ -ինը՝աճում: Մեքենայի աշխատանքի այս ռչեժիմի (9-15 մմ բացվածքի) պայմաններում 2 մմ տրամագծի անցքերով մաղի օգտագործմանդեպքում 1-3 մմ մասնիկների քանակը կազմում է 65--66925, 1 մմ -ից փոքը մասնիկներինը` 26-76 ն 3 մմ -ից մեծ մասնիկներինըը`9-1792: 3 մմ տրամագծի անցքերով մաղի դեպքում 1-3 մմ մասնիկների քսՍանակըկազմումէ 61 70 օՉ2,1 մմ -ից փոքրըմասնիկներինը՝26 8 22 ն3 մմ --ից մեԾ մասնիկներինը1̀3 22 22: 4 մմ քանակը կազմում է տրամազծի անցքերովմաղի դեպքում 1-3 մմ մասնիկների -

-

-

-

6896,

1 մմ

մասնիկներինը՝ փոքր 5 մմ

-ից

-

8 26 ն 3 մմ

-ից

մեծ

մասնիկնե-

անցքերով մաղի դեպքում 1-3 մմ մասնիկներիքանակը րինը` 15 24 95: 94, մմ -ից փոքը մասնիկներինը՝ 19 6 26ն3 մմ -ից մեծ կազմում է 61 0-30 44: մասնիկճերինը2̀ -

-

-

Տարբեր տրամագծիանցքերովմաղերի օգտագործմանդեպքում բերված տոկոսային ցուցանիշներնիրարից առանձնապես շատ չեն տարբերվում: Օրինակ, փականի 9 մմ բացվածքիդեպքում 1-3 մմ մասնիկներիտոկոսային քանակությունները2 մմ տրամագծի անցքերով մաղ օգտագործելիս կազմում 6392, 3 մմ-ի դեպքում` 6492, 4 մմ -ի դեպքում`6294 ն 5 մմ -ի դեպքում`6074: ոեժիմի ճշտման համար վճռող նշանաԱյստեղ մանրիչի աշխատանքային ու ունեն էլեկտրաէներգիայի ծախսը: արտադրողականությունն կություն է

Դրանց մեծությունները համապատասխանաբարկազմում են. 2 մմ տրամագծի անցքերոովմաղի դեպքում` 125 կգ/ժ ն 24 կՎտ. ժ/տ, 3 մմ -ի դեպքում` 175 կգ/ժ ն 18 կՎտ. ժ/տ, 4 մմ -ի դեպքում`225 կգ/ժ ն 17 կՎտ. ժ/տ, 5 մմ -ի դեպքում` 290 կգ/ժ ն 11 կՎտ. ժ/տ: Թռչուններիհամար գարինմանրացնելուն մինչն2-3 մմ մասնիկներիվերառեժիմըխոշոր եղջերավորանասունների ծելու համարմեքենայիաշխատանքային կարիքըչկա: նորիցմեկնաբանելու օրինակովճշտեցինք, այստեղ Խոզերի համար գարին մինչե 1 մմ մասնիկների վերածելու համար անհրաժեշտ է օգտագործել 1 մմ տրամագծիանցքերով մաղ: Ուսումճասիրություններըցույց են տալիս, որ մանրվածքի չափսերը մուրճիկների կարգավորող պատուհանի առկայության դեպքում բոլոր մաշվածությունը հավասարաչափ է ընթանում: Այսինքն, ռոտորի ներքնի մուրճիկների ծայրամասերումանցքեր չեն առաջանում(նկ. 8.3): Դա արդեն դրական երնույք է: Մուրճիկներիմաշվածությանգործընթացիուսումնասիրություններըշարունակվում են: Այսպիսով, գիտափորձերիարդյունքներիհամեմատությունն ու վերլուծությունը ցույց են տալիս, ռր կերերի մանրվածքիհատիկաչափականկազմի բարձրացումն ու էլեկտրաորակը, հետնաբար, արտադրողականության ն նորմալացումը մուրճիկներիմաշվածության էներգիայի ծախսի ճվազեցումը են չափսերով ն անցքերի ու մաղերի պ այմանավորված երկարակեցությունը ամենակարնորը`մանրվածքիչափսերը կարգավորողպատուհանիբացվածքով: Ունիվերսալ մանրիչի ներդրմանվիճակը ն արտադրական արդյունքները փորձարկումների

8.10.

Ունիվերսալ մանրիչը ճերդրվել է արտադրության երեք բնագավառներում. -բուսական թեյերի ն համեմունքներիարտադրամասում, -հանքային տարրերովհարստացված աղային բրիկետներիարտադրա-

մասում,

-սուճկի արտադրությանձեռնարկությունում,

-արնածաղկիթափուկներիմշակման արտադրամասում, -խտացրած ու կոպիտ կերերի մանրացման ն կերախառնուրդների պատրաստմանտեխնոլոգիական գծերում: Բոլոր բնագավառներում էլ մեքենան ցուցաբերել է շահագործական ն տնտեսականբարձը ցուցանիշներ: ձ.101.

թեյերի Բուսակամճ

ու

համեմունքներիարտադրամաս

Բնականեղանակովմշակաբույսերիցպատրաստվածթեյերն ու համեմունքները հանդիսանում են էկոլոգիապեսմաքուր ն բարձրարժեքմթերքներ,որոնց պահանջարկըտարեցտարիաճում է ներքինու արտաքինշուկաներում:Ուստի, ելնելովշուկայի պահանջներից,«ՀԱՍ» ՍՊԸ նախագահԱ.նհրաբյանը 2000թ. Լոռու մարզիԹումանյանի տարածաշրջանիՕձուն գյուղում հիմնելէ բուսական թեյերի ն համեմունքներիարտադրամաս:Որպես հումք օգտագործվումեն տարբերտեսակի բույսեր ն ծառերիտերնճեր,որոնք նախօրոքչորացնում,ապա մանրացնումու լցնումեն գեղեցիկձնավորվածթղթետոպրակներիմեջ: Բույսերը ն տերններըչորացնում են նախ բնականեղանակով,հատուկ հարթակներիվրա (նկ. 8.34), ապա վերջնականչորացումն ու ֆերմենտացումը կատարում արհեստականեղանակով, հատուկ խցիկներում (նկ. 8.35): Չոր հումքը մանրացնումեն առաջարկվողմեքենայով(նկ. 8.36): Չոր հումքի մանրացմանհամար փորձարկվել են տարբեր տեսակի մուրճային մանրիչներն հիշյալ ՍՊԸ-ն հավանություն է տվել միայն ունիվերսալ մանրիչին,հետնյալ պարզ պատճառով: Գոյություն ունեցող մուրճային ջարդիչների քերթավոր դեկերը չեն կարողանումմուրճիկների հարվածներով թռչող մշակաբույսերի մասնիկները մաճնրացճել, ուղղակի քերթերի վրայով սահեցնում են, աստիճանաբար խտացնում ու կուտակում խցիկում, արդյունքում աշխատանքային օրգանները խցանվում են, էլեկտրաշարժիչը կանգ է առնում, հաճախ այրվում ու շարքից դուրս գալիս: Նոր մշակված ունիվերսալ մանրիչի արտադրականփորձարկումները ցույց են տվել, որ մեքենան հաջողությամբ մանրացնում է տարբեր տեսակի բույսեր ն ծառերի տերններ, ըստ պահանջվող հատիկաչափականկազմի: Շահագործման ընթացքում լուրջ խափանումներչեն առաջացել: Արտադրականփորձարկումներըկատարվել են տարբեր բույսերի ու տերններիմանրացման համար ն որոշվել են փաստացիմիջին ն մաքուր տեսակարար էներգածախսերըն աշխաժամային արտադրողականությունը, տաճբային ու շահագործական ծախսերը (աղյուսակ 8.4):

."

Լ

.

լ

՝

ն

Նկ. 8.35. Արհեստականեղանակով խցի տեսքը չորացմանու ֆերմենտացման

:

Նկ. Բույսերի տերններիբնական եղանակովչորացման հարթակներիընդհանուրտեսքը 8.34.

Նկ. 8.36. Ունիվերսալ մանրիչնիր աշխատատեղում

տարրերից:Հանքային տարրերիօգնությամբօրգանիզմումվճասազերծվում նյութափոխանակության ընթացքումառաջացածթունավոր նյութերը: Կենդանիներըհանքայինտարրեր հիմնականումստանում են բուսական կերերիմիջոցով,իսկ երբ բնականկերերիհաշվինչի ապահովվումհանքային է կերաբաժին մտցնել տարրերի նկատմամբ նրանց պահանջը, անհրաժեշտ լրացուցիչ հանքայինկերեր` կերակրի աղ, կավիճ, կալցիումի քլորիդ, գիպս, մերգել, տրավերտին,ցեոլիտ, կիր, փայտի մոխիր, ֆոսֆորակալցիումական աղեր ն միկրոտարրերիաղեր: Հանքային լրացակերերի օգտագործումը հեշտացնելու նպատակով, հատկապես խոշոր ն մանը եղջերավոր անասուններիհամար, պատրաստում են բրիկետ-լիզաղաքարեր՝ կերակրիաղից ն միկրոտարրերիխառնուրդներից: Հանքային միկրոտարրերովհարստացվածաղի բրիկետներիօգտագործումը կովերի կերաբաժիններումդրական է ազդում կովերի առողջական է կաթնավությունը10,476 -ով, կաթի յռւղայնուվիճակի վրա ն բարձրացնում թյունը` 2,392-ով: Հաշվի առնելով, որ ներկայումս միկրոտարրերիքիմիական միացություններ չեն արտադրվում ն ձեռք բերելը կապվածէ դժվարություններիու ֆիճանսական մեծ ծախսերիհետ, գյուղատնտեսականգիտություններիթեկնածու Գ.Սարությանը 2001թ. Կոտայքի մարզիԱբովյանիտարածաշրջանում կառուցել է բրիկետ-լիզաղաքարերիպատրաստմանարտադրամաս (նկ. 8.37), որտեղ օգտագործվումեն ոչ ավանդականհանքային լրացակերեր՝ քարաղ, տրավերտին,ասպրոպել,բենտոնիտ, ցեոլիտ ն այլն: Այս դեպքում անհրաժեշտ է հատկապես քարաղը, տրավերտինիու ցեոլիտի ապարները մանրացնելն ալյուրի վերածել:Սովորաբար, ամուր ապարներըմանրացնում են հզոր ու բարձրարտադրողական գնդիկայինաղացներով:Սակայն նշված արտադրամասում այդպիսիաղաց օգտագործելըտնտեսապեսարդյունավետ չէ: են

Աղյուսակ ձ.4

Ունիվերսալմանրիչիարտադրական փորձերիարդյունքները

օրերը

ո

Առաջինօր

Երրորդ օր

2,3

|

.

0.8

0,7

1,8

|ճիջինը2,0.

յեր

Ն»ժ|.ժ

2.0

Երկրորդօր |

|

Մեքենայիաշխատանքիու կանգառների ժամանակը

Փորձերի

0,6

1,1

1.2 0,9

0,9

0,9 մ

0,8

1,0 0,8

Ստացվածարդյունքները

|դոսԳ. ժ

|

կգ

Պ/ջ»

| Պեմաք»

| կգժ | լ

նկգժ

:

49.0 136.1

50.2

4,7

51,9

121,1

5.0

Պ

|

Աղյուսակ 8.4-ից երնում է, որ բույսերի ու տերեների մանրացման դեպքում առաջարկվողունիվերսալմանրիչիմիջին ժամային արտադրողակաճությունըկազմում է 52 կգ/ժ, իսկ մաքուր ժամային արտադրողականությունը՝ 121 կգ/ժ: Էլեկտրաէներգիայի տեսակարարծախսըկազմել 0,018 կՎտ.ժ/կգ:

է

5.10.2.

Հանքայինտարրերովհարստացվածաղա յինբրինետների

արտադրամաս

Կենդանիներինորմալկենսագործունեության համար օրգանիզմըպետք հանքային տարրերի բավարար քանակ: Հանքային տարրերը մասնակցումեն օրգանիզմիճյութափոխանակության պրոցեսներին:Հանքային տարրերիմիջոցով օրգանիզմում կապվում ն տարածվում է թթվածինը, դուրս է բերվում ածխաթթու գազը, մարմնի բջիջներում պահպանվում է օսմոտիկ ճնշումը,որն անհրաժեշտէ սննդանյութերի ներծծման ն յուրացման համար, ստեղծվում է արյան ն հյուսվածքային հյութի թույլ հիմնային է թթվահիմնային միջավայր,կարգավորվում հավասարակշռությունը, առանց որի անհնարէ կենսագործունեության նորմալընթացքը:Հանքայինտարրերը ստեղծում են համապատասխան միջավայրճան ֆերմենտների,հորմոնների ն վիտամինների գործունեությանհամար: ն ճարպերի Ջրի, պրուտեինի,ածխաջրերի փոխանակությունը կախված է հանքային տարրերի բաղադրությունից ն հարաբերակցությունից: Հյուսվածքների նորմալ Գրգռողականությունը նույնպես կախված է հանքային է ստանա

Նկ.

8.37.

Բրիկետ-լիզաղաքարերիարտադրամասիընդհանուր տեսքը

(վերնիաջ

մամբիչնէ) աճկյունում ունիվերսալ

դեպքում Փորձերի տվյալների մշակման արդյունքները տրավերտինի բերված են աղյուսակ 8.5 -ում, իսկ ադի դեպքում՝ աղյուսակ 8.6 -ում: Աղյուսակ 8.5

արտադրականփորձարկումների արդյունքները Ունիվերսալմանրըիչի դեպքում տրավերտինի Սեքեճայի աշխատանքի ու

Սագա

Փորձերի կանգառներիժամանակները

օրերը

1»

լ8

Առաջին օր Երկրորդ օր

|

լ9

Սիջինը

|

Երրորդ օր

Դ րնդ» ՂԿ» ց ց

|ած|1ժ|

ժ

|

0,5

2,1

ի

|

ի

0,3

-

արդն

ՆՄ միջ.»ՊՄ/աք.ժ»

Օշ»

գ | 1471 |

|

կգժ

|

կգժ

|

|

բները

ի

Աղյուսակներ 8.5 ն 8.6-ից երնում է, որ տրավերտինն քարաղ մանրացնելիս ունիվերսալ մեքենայի միջին ժամային արտադրողականությունըհամապատասխանաբար կազմում է 590 ն 940 կգ/ժ, իսկ մաքուր ժամային արտադրողականությունը`

ն 1175 տ/ժ։

Աղյուսակ 8.6 Ունիվերսալմանրիչիարտադրականփորձարկումների արդյունքները քարաղի դեպքում

Արտադրամասումփորձարկվելեն տարբեր կառուցվածքիմուրճային ջարդիչներ: Բայց դրանցից ոչ մեկը չի կարողացելտրավերտինիու ցեոլիտի ապարները մանրացնել: Այդ ջարդիչների մուրճիկներըարագ մաշվել ու շարքից դուրս են եկել, երբեմնմանրացմանխցիկում խցանվել,դեֆորմացվել են ե նույնիսկէլեկտրական շարժիչըշարքից դուրս հանել: Բրիկետ-լիզաղաքարերի պատրաստման արտադրամասումմեր կողմից առաջարկվող ունիվերսալմանրիչիերկարատնարտադրականփորձարկումճերը ցույց տվեցին,որ այն արտադրությանտեխնոլոգիական պահանջներին լրիվ բավարարումէ, ապահովում է աղային բրիկետներում (նկ. 8.38) մտնող տրավերտինի ն քարաղի մանրացման պահանջվող հատիկաչափական կազմը:Մեքենայիշահագործականհուսալիություննու մուրճիկներիերկարաեն հրահանգումտրված կեցությունըհամապատասխանում նորմերին: Փորձարկումների ընթացքումմեքենանցուցաբերել է շահագործականն. տնտեսականլավագույն ցուցանիշներ:

Մեքենայիաշխատանքիու

կանգառների

Փորձերի

գրեիք 1

|

ծ

Հաոաեմթը Երկրորդօր Ծրաաիքի

ժամանակները » Խ| | |ը ա

2,1

|

լ

"

"

| |

Ջ

ժ

|

օո զա

0,1 .

|

|.

|

Օր»

1ա

ց)

|

-

Միջինը Էլեկտրաէներգիայի տեսակարար -

՝

|

կգ

| |

ց»

ԱԺ

2,8

-

|.

Ստացված արդյունքները

| |

| Գարտկ գ

2350230 տրավերտինի դեպքում

ծախսը ստացվել է 5,08 կվտ. ժ/տ, իսկ քարաղի դեպքում`3,19 կՎտ. ժ/տ: 8.10:3.

Խտացրած կերերիմշակմանտեխնոլոգիականգծեր

Խտացրած կերեր մանրացնելու համար

ունիվերսալ մանրիչներ են ներկայումս աշխատում մեր հանրապետության տարբեր գյուղացիական ն ֆերմերային տնտեսություններում: Որպես օրինակ ներկայացնում ենք Շահումյանի «Ագրոսպասարկում»

Ստացված արդյունքները ցույց են տալիս, որ ունիվերսալ մանրիչը խտացրածկերերմանրացնելիսնույնպես արդյունավետ է: 2.11.

ԲԲԸ

տոհմային անասնապահականֆերմայի կերերի նախապատրաստման արտադրամասում3,0 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչով ունիվերսալ մանրիչի արտադրական փորձարկումներիարդյունքները: Տոհմային անասնապահականֆերմայում պահում են 560 խոշոր եղջերավոր անասուն, որից` 240 կով: Կան բարձրակիթ կովեր, որոնց տարեկան կաթնատվությունը հասնում է 9000 կգ -ի: Կենդանիների կերաբաժնում օրական մտցնում են 400-600 կգ խտացրած կերեր (գարի, եգիպտացորեն,երբեմն ցորենիջարդոն): Ունիվերսալմանրիչի արտադրականփորձարկումների ժամանակմանրացՄինչն 2-3 մմ գարի ն եգիպտացորեն վել են գարի ն եգիպտացորեն: մանրացնելու համար մանրվածքիկարգավորմանպատուհանի բացվածքըփոփոխել ենք 0-15 մմ-ի սահմաններում:Օգտագործվել է 5 մմ տրամագծիանցքերովմաղ: Փորձարկումների տվյալների մշակման արդյունքները բերված են աղյուսակ 8.7 ն 8.8 -ում: Աղյուսակ 8.7 Ունիվերսալ մանըիչի արտադրական փորձարկումների արդյունքները գարու դեպքում

Փորձերի օրերը

Առաջին օր Երկրորդ

օր

Միջինը

Մնքենայի աշխատանքի ու

Ն,ժ

|

|

եժ

Ղաժ

|

1,5 0,4 0,6 լ,9 04 | 04

|

|

Ղա»

|

"

ոաժ

-

|

-

Էլեկտրաէներգիայիծախսը ստացվել է. եգիպտացորենիդեպքում` 7,9 կՎտ. ժ/տ:

| | |

|

գարու

ՊՄճիջժ» | ՊՄմարժ»

Օկգ|

| |

ըզյ"|

|

| |

|

լաք

դեպքում` 13,4 կՎտ. ժ/տ,

Ադյուսակ 8.6 /Ունքվերսալմանըիչի արտադրական փորձարկումներիարդյունքները եգիպտացորենի դեպքում

Փորձերի օրերը

Առաջին

օր

Երկրորդ օր

Միջինը

Մեքենայի աշխատանքի ու կանգառների ժամանակը

եժ

1,4

| |

1,5

--

| Ղաժ | »ժ

ր Խաժ

|

0,4

|

0,3 :03

-

Ստ յ

ացված

ունքնե արդյունքները

աող

Նա

| լաթ" |

|տթ-ժ|Օաջկգ 2,1

22 |

|

լո

|

|

Լոտ

| 23 |

-

-

--

Տոցանիշոերի անվանումը

Տ

Արտադրամասեր

|

-

Ր

-

|

Ունիվերսալ մանրիչի տեսական արդյունավետությանցուցանիշները հաշվարկվածեն հայտնի մեթոդներովն արդյունքներըբերվածեն աղյուսակ8.9 -ում։ Աղյուսակ 8.9-ում բերված են ճան տեխնոլոգիական գործընթացիհուսալիության, հերթափոխի ժամանակի օգտագործմանն մեքենայի տեխնիկական սպասարկմանգործակիցները: Աղյուսակումբերված տվյալներըցույց են տալիս, որ ունիվերսալմանրիչը կարողանում է տեխնիկատնտեսականլավագույն ցուցաճիշներով ապահովել անասնապահությունումօգտագործվողգրեթե բոլոր բուսական ն հանքային ծագումունեցողկերերիմանրացումնըստ անասնաբուծական պահանջների: Ադյուսակ 6.9 Ունիվերսալ մանըիչի արտադրական փորձարկումների ն տնտեսական ուշանագործական հարշվարկների արդյունքները

Ստացված արդյունքները

կանգառներիժամանակը

Ունիվերսալ մանըիչի տնտեսական արդյունավետության ցուցանիշները ն դրանց վերլուծությունը

8կգ/մ Օրվա ճիջին, ժամային

լ

Մաքուր մային ւ թյունը

-.5

աղայինխտացրած|

վ

5: Յ

Բ.

3315 5 8 Յ Յ. 8

88|5

|

|

բրիկետների

օօ

թ

Թ

Յ.35

8.

|

կերերի

թ

|

|

կգժ |արտադրողականությունը | | | | | | 3,4 3,9 ծախսում2,1 6,8 մարդժ ՍԱանթոն Է231| 020 | 0.3 | 082-046 Աշխատավարձը դրկզ |Էլեկտրաէներգիայիծախսը |ԱՎտժ/տ| 18 | 51 Է 32 |134 179 Տ Էլեկտրաէներգիայի | | | դր/կգ դրամական ծախսը | | |

,

| Շահագործականծախսերը

|

Տեխնոլոգիականգործընթացի գ հուսալիության գործակիցը ժամանակի ց Հերթափոխի

|

Արան

ր

Ք)

սպասարկմանգործակիցը

դր/կգ

0,

3,2

0,74

0.67

3,1

| 093 |

1,2

6.

1,3

| 081 |

0,6

է

| 072 | 080 | 065 | 068 | 088 | 0,95 |

|

5.12.

Գիտագործնական եզրակացություններն առաջարկություններ

Առաջարկվել, մշակվել ն փորձարկվել է փոքրաչափ, էներգախնայող ե ունիվերսալ մեքենա, որը մանրացնում է բուսական (գարի, ցորեն, եգիպտացորեն,խոտ, ծղոտ, արմատապտուղ, արքատ) ն հանքային (քարաղ, տրավերտին, ցեոլիտ) ծագում ունեցող բոլոր կերերը: Այն իր կառուցվածքով` հորիզոնական աշխատանքայինօրգաններով, գլանային մաղի վրա տեղադրված կարծր համաձուլվածքից պատրաստվածկտրիչներովն աշխատանքի սկզբունքով`մաճրվածքը խցիկից դուրս հանող կարգավորիչ պատուհանով, տարբերվումէ գոյություն ունեցողներից ն նորույթ է (ՀՀ գյուտի արտոնագիր 7Տ 1500 42, 23.01.2004թ.): 1.

Նախնական գիտափորձերի արդյունքներիվերլուծությամբհիմնավորվել են 2,2, 3,0 ն 5,5 կՎտ հզորության էլէկտրաշարժիչներովունիվերսալ 3 մանրիչ մեքենաների գլանային մաղի անցքերի տրամագծերը՝ 2, 3, 4 ն 5 մմ, ռոտորի պտուտաթվերը` 2850 պտ/րոպ, գլանային մաղի վրա կտրիչների դիրքը` ճակատային, տեղաբաշխումը`ուղղաձիգ ու առանց բացակի, մաղերի տրամագիծը` 350, 530 ն 620 մմ, մուրճիկների երկարությունը` 125, 205 ն 2.

250 մմ:

3. Ունիվերսալ մանրիչի աշխատանքային օրգանների կառուցվածքային պարամետրերիու շահագործական ռեժիմների օպտիմալացմաննպատակով ստացվել են մի շարք հաշվարկային բանաձներ ն որոշվել են.

մուրճիկիհարվածիառավելագույնդինամիկականուժը (ոոոծ,ր, 27,7 Ն) ն ռոտորիպտտմանմոմենտը(5664), Հ

-

մանրացված զանգվածի ելքի քանակի ու պատուհանի բացվածքի, ինչպես նան մուրճիկների պտտման արագությանն ժամանակիմիջն կախվածությանկապերը, -

կտրիչների ու մաճրիչների

-

խումը, -

ըստ

բարձրության օպտիմալ տեղաբաշ-

գլանային պատին ճնշման նորմալ ն շոշափող դինամիկականուժերը`

թո Հ 1129 ՄՊան Քյո - 3124 ՄՊա,

նակականաՆ ճա ւ

:

ն

ը

ն

Գիտափորձերը հաստատում են, որ պատուհանի բացվածքը որպես կարնոր գործոն մեքենայի արտադրողականությանբարձրացման գործում` 3,0 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչի ն 5 մմ տրամագծի անցքերով մաղի դեպքում, կախված մանրվածքի հատիկաչափական կազմը կարգավորող պատուհանի փակ ն մինչն 15 մմ բացվածքից, ունիվերսալ մեքենայի արտադրողականությունը գարի մանրացնելիս փոփոխվում է 180-360 կգ/ժ, եգիպտացորենմանրացնելիս՝ 330-490 կգ/ժ, խոտ մանրացնելիս9̀0-220 կգ/ժ, 4.

արքատ

մանրացնելիս` 60-125

կգ/ժ,

քարաղ

մանրացնելիս՝ 760-960

տրավերտինմանրացնելիս`640-750 կգ/ժ սահմաններում:

կգ/ժ,

5. Պատուհանի բացվածքի մեծացումը մաղի բոլոր չափսի (2, 3, 4, 5 մմ) անցքերիդեպքում դրական ազդեցություն է թողնում մանրիչի արտադրողականության բարձրացման ն էլէկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսի նվազեցման վրա` պատուհանի 0-15 մմ բացվածքի սահմաններումարտադրողա-

2մմանցի, ն ոի Լազմում, մանուաննլիս մանը րքոմ կզ/ժ 78.160 կՎտ.ժ/տ, դեպքում` կՎտ.ժ/տ, մմ-ի անությունն

էլե

ու

աէն

համապա

ա

անաբառ.

են

3 մմ

-ի

130-250

կգ/ժ ն 24-12 դեպքում` 220-240 Ն 14-8 կՎտ.ժ/տ: մմ-ի դեպքում` Այդ ցուցանիշները նույն օրինաչափությամբ փոփոխվում են ճան մյուս կերերիմանրացմանժամանակ:

160-315

կգ/ժն 19-10

կգ/ժ

կՎտ.ժ/տ,5

6. Ըստ անասնաբուծականպահանջների,կերերի մանրվածքի հատիկաչափականկազմի վերլուծությամբ հիմնավորվել են ունիվերսալ մեքենայի արդյունավետշահագործման օպտիմալ ռեժիմները. մինչն 3 մմ գարու մանրվածք ապահովում են բոլոր 4 տրամագծի անցքերով մաղերը մանրվածքի չափսը կարգավորող պատուհանի 0-15 մմ բացվածքների դեպքում: Դրանց համապատասխան մանրիչի արտադրողականություններնեն. 160, 250, 315 ն 400 կգ/ժ ն էլեկտրաէներգիայիծախսը՝ 19, 12, 10.ն 8 կՎտ. ժ/տ, խոշոր եղջերավորանասուններիփոքը գլխաքանակի ն ընդհանրապես մատղաշի համար գարին նպատակահարմարէ մանրացնել 2, 3 ն 4 մմ անցքերով մաղերի օգտագործումով,փականի բացվածքը կարգավորելով0-6 մմ սահմաններում:Այդ դեպքում մանրիչի արտադրողականությունը,էլեկտրաէներգիայի ծախսը ն 3 մմ-ից մեծ մասնիկներիքանակը համապատասխանաբար 2 մմ տրամագծի անցքերով մաղի դեպքում կազմում են. 75-100կգ/ժ, 41-31 կՎտ.ժ/տ ն 3-694, 3 մմ տրամագծիդեպքում` 130-150 կգ/ժ, 24-20 կՎտ. ժ/տ ն 5-996, 4 մմ-ի դեպքում` 160-190 կգ/ժ, 19-16 վՎտ.ժ/տ ն 7-1196, գարու 2-3 մմ մանրվածքապահովում են բոլոր 4 տրամագծի անցքերով մաղերը փականի9-15 մմ բացվածքի սահմաններում: 7. Եգիպտացորենիհամեմատաբար հաջող հատիկաչափականկազմեր -

-

-

2,3ն 0 անցքերով ի ավոր ննի փականի ԱԱ բացվա արգավորող

պատուհա բավարարում էն դանիների

ակա

-

րի դեպքում,

որոնք

րոջ մրի համակրված կերերի արտադրու 2 մմ մանրված մասնիկներիքանակը պատուհա-

թյան պահանջներին: Մինչն նի փակ վիճակում կազմում է 9692, պատուհանի 3 մմ բացվածքի դեպքում` 94020,6 մմ բացվածքի դեպքում` 8992: Դրանց համապատասխանմեքենայի արտադրողականությունն ու էլեկտրաէներգիայիծախսը պատուհանի փակ վիճակումկազմում են. 120 կգ/ժ ն 26 կՎտ.ժ/տ, 3 մմ բացվածքիդեպքում` 125 կգ/ժ ն 24 կՎտ.ժ/տ, 6 մմ-ի դեպքում 140 կգ/ժ ն 22 կՎտ.ժ/տ: Եգիպտացորենի մանրվածքի լավագույն հատիկաչափականկազմ է ձնավորվումճան պատուհանիբացվածքի 11-15 մմ-ի սահմաններում:

8.

Քարաղն

ու

տրավերտինը մինչն

2 մմ

մանրացնելու համար անհրա-

ժեշտ է օգտագործել2 մմ անցքերովմաղեր ն մանրվածքիչափսը կարգավորել պատուհանիմինչն 6 մմ բացվածքով: Այդ ժամանակ մինչն 2 մմ մասնիկների քանակը պատուհանի փակ վիճակում 91942 է, 3 մմ բացվածքիդեպքում` 8996, 6 մմ բացվածքի դեպքում` 8696: Դրանց համապատասխանմանրիչի արտադրողականությունն ու էլեկտրաէներգիայի ծախսը պատուհանի փակ վիճակում կազմում են 280 կգ/ժ ն 11 կՎտ.ժ/տ, պատուհանի 3 մմ բւսցվածքի դեպքում` 300կգ/ժ ն 10 կՎտ.ժ/տ ն 6 մմ-ի դեպքում` 325 կգ/ժ ն 9 կՎտ.ժ/տ: Հանքային կերերը կենդանիների կերաբաժնում օգտագործում են ընդամենը 0,3 --0,7 76, ուստի, կարելի է օգտագործել մանրացմանցանկացած ռեժիմ ն մանրվածքնանցկացնել մաղերով: 9. Կերերի մանըրվածքիչափսերը կարգավորող պատուհանի աոռկայությամբ մուրճիկների մաշվածությունը հավասարաչափ է ընթանում, ինչը չափազանց կարնոր է մաճրվածքի կայուն որակի ապահովման, մեքենայի շահագործական հուսալիության ն երկարակեցության տեսանկյունից: 10. Արտադրական փորձարկումները ն տեխնիկատնտեսականարդյունավետությանհաշվարկներըհաստատում են, որ գոյություն ունեցողփոքրաչափ կերամանրիչներիհամեմատությամբմշակված ունիվերսալ մանրիչների էլեկտրաէներգիայիտեսակարար ծախսն ու մետաղատարությունը փոքը են 32 ն 24 :6-ով), իսկ տեսակարարարտադրողակա(համապատասխամաբար նությունը՝ մեծ (29 02-ով): Շահագործական ծախսերը 1 կգ խտացրած կերեր մանրացնելիս ընդամենը 0,6-1,3 դր. է, իսկ հանքային կերեր մանրացնելիս՝ Ն2-3,2 դր.: Առաջարկվողմեքենայի կարնոր հատկանիշներիցէ ճան այն, որ հնարավոր է իրականացնել հանքային կերերի մանրացում: Մեքենաներն անցել են համակողմանի ն ծավալուն արտադրական փորձարկումներ,ներդրվել են գյուղացիական ու ֆերմերայինտնտեսություններում ն համապատասխանարտադրամասերում:

9. ԿԵՐԵՐԻ

ԲՐԻԿԵՏԱՎՈՐՄԱՆ

ՄԵՔԵՆԱՆԵՐ

ԵՎ

ՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՍՆԵՐ

91. Բրիկետավորման մեքենաներիկառուցվածքայինսխեմաները

Հայաստանի Հանրապետության կլիման բազմաբնույթ է, ուստի ն անհրաժեշտ է կիրառել խոտի բրիկետավորմանտարբեր տեխնոլոգիաներ: Առավել բարենպաստ կլիմա ունեցող շրջաններում, որտեղ հնարավոր է խոտի չորացումը լասերում, կիրառելի են շարժական մեքենաներովխոտի բրիկետավորմանտեխնոլոգիաները, իսկ այն շրջաններում, որտեղ խոտի չորացումը լասերում հնարավոր չէ` կիրառելի են ստացիոնար եղանակով խոտի բրիկետավորմանտեխնոլոգիաները: 21.4.

մեքենայի տեխնոլոգիական Շարժական բրիկետավորման սխեմայի մշակումը

Հաշվի առնելովգոյությունունեցողմեքենաներիթերություններնու առավելությունները,առաջարկվել է նոր շարժականբրիկետավորմանմեքենա: էությունն Առաջարկության այս է. խոտի բրիկետներ պատրաստող սարքում, որն ունի մանրիչինմիացած խոտի հավաքիչ, մանրատիչըշարժաբերիպննմատիկմեխանիզմի ն ցիկլոնի միջոցով կապվածէ բրիկետավորման մամլիչի հետ, որն ունի օղակային մամլամայրըն մամլող հոլո-վակներ, ընդ որում, ցիկլոնն ունի արտաքին ն ներքին իրաններ, իսկ բրիկետավորման մամլիչն ունի օղակային փոխադրիչ, որի իրաճը համատեղված է ցիկլոնի արտաքին իրանի հետ, իսկ ցիկլոնի արտաքինն ներքին իրանների միջն տեղակայված է միջանկյալ իրան, որը ներքին իրանի հետ կազմում է ջրային շապիկ, իսկ ցիկլոնի մատուցող խողովակում տեղակայված են կոնֆուզոր ն ջրային շապիկի հետ հաղորդակցվող ջրախողովակ, որի ծայրին տեղակայված է խցանային կափույր, որի խցանի սռնու վրա ամրակցված է զսպանակայինհարթ թիակ` օդի հոսքի ազղեցությանտակ ջրի հոսքը կարգավորելու համար: է նկ. 9.1-9.3 -ում Այս առաջարկության էությունը ապարզաբանվում 9.1 -ում է բերված գծագրերով.նկ. պատկերված խոտի բրիկետավորման շարժական մեքենայի սխեման, նկ. 9.2 -ում` բրիկետավորման մամլիչի հանգույցը, նկ. 9.3ա -ում՝ ջրի ելքի կարգավորման սարքի աշխատանքային սխեման կափույրի փակ վիճակում ն նկ. 9.3բ -ում` նույնը կափույրի բաց

վիճակում:

Խոտի բրիկետների պատրաստման սարքն ունի խոտհավաքիչ (1), որի մանրացնողհարմարանքի(2) ելքի անցքը պննմատիկմեխանիզմի(3) միջոցովմիացված ցիկլոնի (4) խողովակին (5):

է

ԽԱ

օթ--7 ՛

Ը

|

ար...»

Լն 2222 Լաո Ը

ՀՀՀ

Նկ.

.ՎՅ.-Հ-

Հրա

աար

Նկ.

ԱԱ

ժական բրիկետավորման մեքենայի սխեման

92.

սխեման Բրիկետավորման հանգույցի

Ցիկլոնի ներքին գլանային իրանը (5) պատրաստված է ջրային շապիկի տեսքով ն մոնտաժված է մատրիցայինօղակից (12) ու մամլող հոլովակներից(13) բաղկացած բրիկետավորման մամլիչի վերնի մասում: Ջրային շապիկից դուրս է գալիս ջրի խողովակ (6), որի ծայրին դրված է ջրի ելքի կարգավորմանսարքը (7), որը տեղակայված է ցիկլոնի խողովակի (9) կենտրոնում: Ցիկլոնի խողովակիտվյալ հատվածում օղի արագության մեծացմաննպատակովտեղակայված է կոնֆուզոր (8):

9.3.

Ջրի հոսքը կարգավորողհանգույցի աշխատանքայինսխեման

Ցիկլոնի արտաքին գլանային իրանը (19. պատրաստված է բրիկետների տեղափոխմանօղակային փոխադրիչիարտաքին գլանային պատի հետ համատեղ: Բրիկետների տեղափոխման օղակային փոխադրիչն ընդգրկում է քերիչները (14), անցքով (16) հատակը (15) ն ներքին գլանային պատը (17), որի վերին մասի ն մատրիցային օղակի (12) ճերքնի հիմքի միջն թողնված է գլանային բացակ (18), որպեսզի աշխատած օդը դուրս գա: Բրիկետների օղակային փոխադրիչը հատակի անցքի (16) միջոցով միացված է թեք բեռնաթափողփոխադրիչին (20): Նշված հանգույցները մոնտաժվում են ընթացքային անիվների (22) վրա տեղակայված մեկ ընդհանուրշրջանակի (21) վրա, որը կցվում է տրակտորին: Ջրի ելքի կարգավորման սարքը (7 բաղկացած է խցանային սռնու կափույրից (23), որի վրա ամրացված է հարթ թիակ (24) ն թիակը սկզբնականդիրքի վերադարձնողզսպանակ (25): Խոտի բրիկետների պատրաստման սարքի աշխատանքի սկզբունքը հետնյալն է. դաշտում շարժվելով խոտհավաքիչը(1) չորացած խոտը լասերից հավաքում է, մանրացնող հարմարանքով (2) մանրացնում ն պննմատիկ մեխանիզմի (3) միջոցով օդային հոսքի հետ մատուցում ցիկլոնի խողովակ (9): Ցիկլոնի խողովակում օդի հոսքի ազդեցության ներքո կարգավորման սարքի կափույրի (23) սռնու վրա ամրացված հարթ թիակը (նկ. 9.3ա) (24) պտտվելով, բացում է կափույրը (նկ. 9.3բ) ն ջուրը հնճարավորություն է ստանում արտահոսել ջրախողովակից (6): Ցիկլոնի խողովակում (9) տեղակայված կոնֆուզորում (8) օդի հոսքի արագությունը մեծանում է` առաջացնելով ճնշումների տարբերություն խողովակի (9) տվյալ կտրվածքին ջրային շապիկում ջրի մակարդակիմիջն, որի շնորհիվ ջուրը ջրային շապիկից (5) խողովակով (6) ն ջրի ելքի կարգավորման սարքի (7) միջոցով բարձրանում ն խառնվում է օդի հոսքին: Կախված կոնֆուզորում օդի հոսքի արագությունից, փոփոխվում է կափույրի թողունակությունը, դրանով իսկ կարգավորելովբրիկետավորվող ճյութի խոնավացման աստի-

ճանը: Ցիկլոնում օդի հոսքի բացակայության դեպքում զսպանակի (25) շնորհիվ կափույրը վերադառնում է սկզբնական դիրքին, փակելով ջրի ճանապարհը:Ցիկլոնի խողովակում(9) ջուրը, խառնվելով օդային հոսքին ու փոշիանալով, խոնավացնում է խոտի մանրացված զանգվածը: Մանրացվածխոաը, օդային հոսքի հետ միասին,խողովակից(9) տրվում է օդային հոսքի ն ցիկլոնի (4) ներքին իրան (11), որտեղ տեղի է ունենում բրիկետավորվողնյութի բաժանում: Այնուհետն, առանձնացվածն անհրաժեշտ չափով խոնավացած բրիկետավորվող նյութը տրվում է օղակային մատրիցայի (12) խոռոչ, որտեղ, կառչվելով մամլող հոլովակների (13) կողմից, սեղմվում է սեղմման խցիկներ: Սեղմման խցիկներից դուրս եկող բրիկետները օղակայինփոխադրիչիքերիչների(14) միջոցով հավաքվում ն փոխաղրիչի անցքով (16) տրվում են թեք բեռնաթափողփոխադրիչին (20) ու բարձվում փոխադրամիջոց: Զանգվածի բաժանման արդյունքում առանձնացվածօդային հոսքը, անցնելով ներքին (11) ն արտաքին (19) իրաճներովկազմվածցիկլոնի (4) խոռոչով, հովացնում է օղակային մատրիցայի արտաքին մակերնույթը ն ստացված բրիկետները: Բրիկետներիհովացմանը նպաստում է ճան ջրաին շապիկում (5) եղած ջուրը: Օգտագործված օդի ելքը մթնոլորտ իրականացվում է օղակային փոխադրիչիներքին գլանային պատի (17) ն ճատրիցային օղակի (12) ներքնի հիմքի միջն եղած գլանային բացակով (18): Ներկայացվող խոտի բրիկետների պատրաստմանսարքի ջրի ելքի կարգավորման հարմարանքը հնարավորություն է տալիս բրիկետավորումից առաջ կարգավորելբրիկետավորվողզանգվածիխոնավացմանհավասարաչափությունը, որը նախատեսված է ագրոանասնաբուծական պահանջներով: Մեքենան հնարավորություն է տալիս բրիկետավորումը կատարել անմիջապես դաշտում, լասերում չորացված խոտից: Բրիկետավորումից առաջ զանգվածըխոնավացվումէ, ստացվածբրիկետներըհովացվում են` նախատեսված ագրոանասնաբուծականպահանջներին համա-

պատասխան: 21.2.

մեքենայի Ստացիոնարբրիկնտավորման կառուցվածքա-տեխնոլոգիականսխեմայի մշակումը

Այն շրջաններում,որտեղ անհնար է խոտի բնական չորացումը, ճպատակահարմար է ստացիոնարեղանակով բրիկետավորմանտեխնոլոգիայի կիրառությունը: Ստացիոնար եղանակով բրիկետավորմանտեխնոլոգիան կարելի է ներկայացնել նկ. 9.4 -ում բերված սխեմայով: Ստացիոնար եղանակով բրիկետավորմանտեխնոլոգիական գիծն ընդգրկում է` խոտի մատուցման փոխադրիչը (1), օգտակար խառնուրդներով լուծույթի կամ ջրի մատուցմանհամակարգը(2), կերախառնիչը(3), բրիկետավորող մամլիչը (4), լուծույթի խառնիչ-չափավորիչը(5), բրիկետավորման մամլիչի հաղորդակը(6), շրջանակը (7), բրիկետներիփոխաղրիչը (8), փոխաղրամիջոցը(9):

Ստացիոնար եղանակով խոտի բրիկետավորմանտեխնոլոգիայի կիրառությունը հնարավորություն է տալիս ստանալ լիառացիոն կերեր` բրիկետավորվողզանգվածը նախապես հարստացնելով միկրոհավելումներով: Մանրացված խոտը ն միկրոխառնուրդները փոխադրիչի (1) լուծույթի մատուցմանհամակարգի(2) միջոցովտրվում են խառնիչին (37, որտեղ խառնվելովն համասեռ զանգվածի վերածվելով տրվում են բրիկետա-

ն

վորման օղակաձն մամլիչին (4): Մամլիչից դուրս եկած բրիկետները հավաքվումն փոխադրիչի (8) միջոցով բարձվում են փոխադրամիջոց (9):

Նկ. 94. Ստացիոնար եղանակով խոտի բրիկետավորման կառուցվածքատեխնոլոգիական սխեման խոտի մատուցման փոխադրիչ, 2-օգտակար խառնուրդներովլուծույթի կամ ջրի մատուցման համակայգ, 3-կերախառնիչ, 4-բրիկետավորողմամլիչ, 5-լուծույթի խառնիչ-չափավորիչ, 6- բրիկետավորման մամլիչի հաղորդակ, 7- շրջանակ, 8- բրիկետներըի փոխադրիչ, 9- փո-

խադրամիջոց

Խոտի բրիկետավորմանինչպես շարժական, այնպես էլ ստացիոնար մեքենաներիօգտագործմամբտեխնոլոգիաներում հիմնական աշխատանքային օրգանը բրիկետավորման օղակաձն մամլիչն է, իսկ անհրաժեշտ ամրության ն խտության բրիկետներիստացման գրավականեն սեղմման արամետրերի 1 ճիշտ ընտրությունը: խցիկներին օղակաձն մամ իչի պար անաամեն Ջ.2.

Բրիկետավորմանմամլիչներիաշխատանքային օրգանների դասակարգումը

Բրիկետավորման մամլիչների աշխատանքային օրգանները դասակարգվում են (նկ. 9.1). ա) դրոշմակային, բ) շնեկային, գ) ռոտորային, դ) փոխադրիչային, ե), զ), է) օղակաձն մատրիցային շառավղային խցիկներով, ը) աստղանվա-շղթայական, թ), ժ) ժապավենային, ժա), ժբ) գրտնակային |47,54, 58, 72, 136, 138, 139, 141, 142, 143) տեսակների:

Նկ.

մամլիչների աշխատանքայինօրգանները Կերերիբրիկետավորման

95.

գործնականում տարածում

են լայն Հիշատակված մամլիչներից ստացել դրոշմակայինն օղակաձնաշխատանքային կային աշխատանքայինօրգանն իրենից ներկայացնումէ պահանջվողուրվագծով ն լայնական հատույթով խցիկ, որի մեջ հետընթաց-համընթաց շարժում է կատարումդրոշմակը: Մամլման խցիկը կարող լինել բաց կամ ՇթազԱա

օրգանները: Հրոշմա-

.

քում

առաջանու

է

է իսկ շփ հետ ման նորհ գրի անզվածի հեն խցիկի եկնե-

մոնտիպի: ՑՅԱ

պ

զ

ը շնորհիվ: Եր տիպի խ 9 վ: Երկու արանի փակ խցիկի դեպքում` անշար ի ն դրոշմակի է պատուհանին րում էլ մամլվող զանգվածըտրվում ընդունող է: մեկ դրոշմակի խցիկում Փակ սեղմվում ժամանակ դեպի առաջ շարժման մեկ քայլի դեպքումտեղի է ունենում ցումով, իսկ երկրորդ քայլով հենարանի համապատասխան հեռացումից հետո իրականացվումէ բրիկետի հրումը: Բաց խցիկի դեպքում բրիկետի խտացումնու հրումը կատարվումէ դրոշմակիմեկ քայլով: Դրոշմակային մամլիչի առավելություննայն է, որ ունի ցածր էներգատարությունն ապահովումէ զանգվածիճվազագույն մանրացում,որը պայմանավորվածէ մամլման ճնշումը խցիկի առանցքի երկայնքով ուղղված լինելու հանգամանքով |54, 153, 171): Թե՛ փակ, թե՛ բաց խցիկներովդրոշմակային մամլիչների հիմնականթերությունը համեմատաբար ցածը

բրիգետի զանգվածի խոոացուն ումից

րո ԿԱ չա Խո արիկետների) զսերից ր

ար-

հաճախությունից: Մամլիչի արտադրողականությանբարձրացումըդրոշմակճերի թվի մեծացման ճանապարհով բարդություններ կարող է առաջացնել զանգվածը խցիկում բաշխելու խնդրում, դրոշմակի շարժման հաճախության մեծացումը բացառվում է, քանի որ այն սահմանափակվում է զանգվածը ճնշման տակ պահելու պահանջվող ժամանակով, իսկ բրիկետներիչափսերի փոփոխություննաճիմաստ է այն պատճառով, որ համապատասխանում է սահմանվածանասնաբուծականպահանջներին: Սատրիցային մամլիչները բաժանվումեն երկու խմբի. ա) օղակաձն մատրիցայովմամլիչներ,բ) հարթ մատրիցայովմամլիչներ: Առաջին տիպի մամլիչներնընդհանուր դեպքում իրենցից ներկայացճում են շառավղի երկայնքովտեղակայվածխցիկներով օղակաձն մատրիցա, որի մեջ տեղադրվածեն մամլող հոլովակները:Վերջիններիս պտտման ընթացքում օղակաձն մատրիցայի ներքին կողային մակերնույթի վրա տեղի է ունենում զանգվածի բոնում ն մղում մամլման խցիկներ, որոնցից դուրս են գալիս մամլված զանգվածի ժապավեններ, որոնք էլ բաժանվում են որոշակի երկարությանկտորների (բրիկետների):Այսպիսի մամլիչների մատրիցաներնունեն մեծ թվով մամլման խցիկներ, որոնք ապահովում են մամլիչներիբավականաչափբարձր արտադրողականություն,որը ն հիմք է հանդիսացել դրանց ամենալայն տարածման համար: Այս մամլիչները կարող են լինել ուղղաձիգ ն հորիզոնականմատրիցայով: Ուղղաձիգ մատրիցայի առավելություն, աշխատանքային օրգանների կարգավորման հարմարավետություննէ, ինչպես ճան մատրիցայի ն հոլովակների արագ փոխարինման հնարավորությունը, իսկ հիմնական թերություններն են՝ զանգվածի անհավասարաչափմղումը բոլոր մամլման խցիկներ, մամլիչի կառուցվածքի բարդացումը` զանգվածը մատրիցայի ներքին շերտերը մատուցելու համար անհրաժեշտմեխանիզմի առկայության պատճառով, մատրիցային հոլովակների անհավասարաչափմաշվածությունը: Հորիզոնականմատրիցայովմամլիչներում զանգվածը ինքնահոսկերպով մատուցվում է վերնից, որն ապահովումէ նրա հավասարաչափբաշխումը բոլոր մամլման խցիկներին,ինչպես ճան` մատրիցային հոլովակճերիհավասարաչափմաշվածությունը |39, 41, 126|: Օ ղակաձան ձանմ մատրիցայով մամլիչնե ճում են. մամլիչներըլինու ն անշարժ մատրիցայով նրա առանցքի շուրջ պտտվող հոլովակներով, պտտվող մատրիցայով Ն նրա առանցքի նկատմամբ անշարժ հոլովաններով, -պտտվողմատրիցայովն ճրա առանցքիշուրջը պտտվողհոլովակներով: Առաջին տեսակի մամլիչներն օգտագործվում են հատիկավորմանն բրիկետավորմաննպատակով, երկրորդ տեսակը՝ միայն հատիկավորման, ին են հորիզոճական դիրքով հարթ մատրիցաներ, որոնք ունեն մամլման խցիկներ Ա պտտվող կոնաձն մամլողհոլովակներ: Թեն այս տիպի կոնստրուկցիաները

րոշձակի շարժման

-

-

արԱա ովմամիչներն իրենցից նեկայացնում :

որպես այդպիսին պարզ են ն հարմար շահագործմանհամար, այնուհանդերձ, մեծ բարդություններ են առաջացնում կոնաճձնհոլովակների սահումճերը, որոնք մի կողմից հանգեցնում են արագ մաշվածության, իսկ մյոա կողմից` ցածը արտադրողականությանն մեծ էներգատարության |60): Այսպիսով, բերված մատրիցայինմամլիչների կառուցվածքներիվերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ ամենաարդունավետ գործնական նշանակությունն ունեն օղակաձն անշարժ մատրիցայով ն նրա մամլիչները, առանցքի շուրջը պտտվող հոլովակներով բրիկետավորման քանի որ զանգվածի հավասարաչափմղումը մամլման խցիկներ, դրանց

Փ -ի, Փ.-ին 7-ի օպտիմալ արժեքները, որոնք անհրաժեշտ են օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի պարամետրերի հաշվարկման համար: Այդ արժեքներըբերվածեն աղյուսակ 9.1 -ում: Օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի մամլող գլանակների վրա ներգործող լարումը որոշելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել սեղմված կերի ն մամլման խցիկների պատերի /չչ ստատիկական նյդ դինամիկական շփման գործակիցները: մտ-ինյդ-ի արժեքները որոշվել են տարբեր խոնավության առվույտի խոտի բրիկետավորման ընթացքում, լաբորատոր տեղակայանքի վրա: Ստացված արդյունքները բերված են նկ. 9.11 -ում: Աղյուսակ 9.1 Կերերի արտաքինու ներքինշփման անկյունների ն ծավայային զանգվածի արժեքները Արտաքին Ներքին

է որոշել

բավականաչափ մեծ թիվը ն մամլված ժապավենի անընդհատությունը ապահովում են բարձր արտադրողականություն,իսկ մատրիցայի ու հոլովակճերի հավասարաչափ մաշվածությունը` աշխատանքային օրգանի համեմատաբարկայուն շահագործական հուսալիություն: Կերերի բրիկետավորմանտեխնոլոգիականգծերի կառուցվածքային ն շահագործական պարամետրերը հաշվարկելու ն նախագծելու համար վերաբերյալ կաստորն բերվում են առանձին մեքենասարքավորումների տարված գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունքները ն վեր-

Կերերի անվանումը

լուծությունը: 9.3.

Ցողունավոր ն բրիկետավորվածկերերի ֆիզիկամեխանիկական

հատկությունները

Կերերի վերամշակման, բարձման-բեռնաթափմանն պահպանման (առանձնապես բրիկետավորված)աշխատանքների մեքենայական միջոցների նախագծման համար կարնոր նշանակություն ունեն այնպիսի ֆիզիկամեխանիկականհատկություններիճշգրիտ իմացությունը, ինչպիսիքեն տարբերմակերնույքների շփման գործակիցները(անկյունները), ծավալաամրությունը )ին զանգվածները, խոնավությունը, նայլն: Այդ ուղղությամբ կատարված գիտահետազոտականաշխատանքճերի արդյունքներըբերվածեն գրաֆիկներիտեսքով |2,28, 126): Գրաֆիկների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ հետազոտվող կերերում խոնավությանավելացումիցներքինշփման անկյունը ճախ մեծանում է մինչն առավելագույնարժեքը, որին հասնում է Մ/-16-2576 խոնավությանդեպքում, այնուհետն` նվազում,ընդ որում, տարազգի բույսերի խոտի համար Փլ-61-, որը տեղի ունի ՊՀ-1676 խոնավության դեպքում, իսկ տարազգի բույսերի ծղոտի ն համակցված կերերի խառնուրդի ցորենի խոտի, աշնանացան համար` Փյշտ6.,ՊՄՀ2596 դեպքում: Առվույտի խոտի համար Փյ -ի առավելագույն արժեքինհամապատասխանումէ 1890 խոնավություն, աշնանացան ցորենիծղռտին՝24942,իսկ առվույտի խոտի ն ծղոտիխառնուրդին2̀072: Կերերի խոնավության աճը ճպաստում է Փ անկյան ն / ծավալային զանգվածի մեծացմանը: Քանի որ բրիկետավորմանընթացքում որակակաճ տեսակետից լավագույն բրիկետներնստացվում են ելանյութի 16-2002 խոնավության դեպքում, ապա օգտվելով գրաֆիկների տվյալներից, կարելի

լ

Առվույտի խոտ Տարազգի խոտ բույսերի Աշճանացան

ծղոտ

6 ցռռրենի|

Առվույտի խոտի (70722)ն աշնանացան ցորենի ծղոտի

խառնուրդ (0047)

Ծավալային

զանգվածը, շիմառ անկյունը, Հիման անկյունը, կգ/մ3 աստիճան աստիճան 42-43

49-52

32-33

55-56

32-33

58.60

75.27

28-29

54-56

33-34

27-28

58-59

Տարազգի բույսերի խոտի (5596), աշնանացան ցորենի 25.27 52:53 ծղոտի (1594) ն համակցված երի խառնուրդ Գրաֆիկների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ բրիկետավորվող զանգվածի ՉՄ խոնավությանմեծացումիցստատիկականն դինամիկական շփման գործակիցներընախ աճում են մինչն իրենց առավելագույն արժեքճերը, որոնց հասնում են Ճ/ -19-2196 խոնավության դեպքում, իսկՊ/ -ի հետագա մեծացումից ք, -ի ն Բ -ի արժեքնեերը փոքրանում են, ընդ որում, խոնավությանբոլոր արժեքների դեպքում ք -ի արժեներն ավելի մեծ են, քան Բ-ի: Այնպես որ, Մ -16,596 դեպքում ունենք Խո-0,7ն Ճ-0,52: Հաշվարկներում հարկավոր է օգտագործել նշված շփման գործակիցների հետնյալ արժեքները` Ք-0,55 ն քյտ -0,75: Լաբորատոր գիտափորձերովորոշվել են նան բրիկետների շփման գործակիցներըտարբեր նյութերին բրիկետների նկատմամբ: Ստացված արդյունքներըցույց են տվել, որ թ աճկյան մեծացումից մետաղի հետ բրիկետների շփման գործակիցը ճախ աճում է մինչն իր -

-

-

առավելագույն արժեքը, որը տեղի ունի որոշակի թ -երի համար, իսկ այնուհետն ք -ի հետագա աճին համապատասխաննվազում է: Բրիկետավորվող զանգվածի տեսակից կախված` /. գործակցի առավելագույն արժեքներին համապատասխանում են որոշակի թ անկյուններ: Այսպես, կորնգանի խոտից պատրաստված բրիկետների համար այդ անկյունը հավասար է 1352 -ի, կաթնամոմային հասունության փուլում չորացրած վարսակի, առվույտի ն աշնանացան ցորենի ծղոտի բրիկետներիհամար` 90: --ի, իսկ կարտոֆիլի փրերի բրիկետներիհամար 67: -ի։ Սա բացատրվում է համապատասխան մշակաբույսերի ցողուններիհատկություններով,ինչպես նան այն փաստով, որ տվյալ անկյունների դեպքերում բրիկետների խորդու-

ենլ յնպեւ, հասավորված ռրաստու ւնւաավեացույն իման ութի որդությունը

բնութագրող նրանց կողմե

ա

պարաբոլակերպ

ճեղքե

առաջացմանը: Միաժամանակ նկատվում է, որ մետաղի հետ առավելագույն շփման գործակիցներն ունեն կարտոֆիլի փրերից պատրաստված բրիկետները (էչ -0,5), իսկ նվազագույն արժեքը կաթնամոմային հասունության փուլում վարսակից պատրաստվածբրիկետները(Բ. -0,335): Գրաֆիկների վերլուծությունը նան ցույց է տալիս, որ թ անկյունից կախված՝ փայտի (նրբատախտակի)հետ բրիկետների շփման գործակիցը փոփոխվումէ համանման օրինաչափությամբ,ինչպես ք. -ը: Սակայն ք -ի համեմատությամբ քյ -ի թվային արժեքները մեծ են` 90 -ի դեպքում վարսակի բրիկետներիհամար հրչ0,55 (Խ-0,335), իսկ առվույտի բրիկետների համար ԷՀ0,437 ( Էչ-0,35): Գիտափորձերով որոշվել է նան բրիկետը բրիկետի հետ շփման Ւ, գործակցի կախվածությունը ք անկյան մեծությունից երկու դեպքերի համար, որոնցից յուրաքանչյուրը բնութագրվում է նրանով, որ երբ ք-0", նրանց երկայնական առանցքները զուգահեռ են, իսկ շարժվող ն անշարժ բրիկետների պարաբոլակերպ ճեղքերի գագաթները հակադիր կողմեր են ուղղված: 1) Շարժվող բրիկետի պարաբոլակերպճեղքերիգագաթներըուղղված են շարժման հակառակ ուղղությամբ: 2) Շարժվող բրիկետիպարաբոլակերպ ճեղքերիգագաթներըուղղված են շարժման ուղղությամբ: Առաջին դեպքում ք -ն 07 -ից մեծ արժեքներ ընդունելիս տեղի է ունենում Ք-ի փոքրացում առավելագույն արժեքից` 1,17, մինչն նվազագույն արժեքը` 0,98, որը տեղի ումի ք- 180:դեպքում: Երբ ք-0՛, Ե-ի մեծագույն արժեքը պայմանավորված է բրիկետների ցողունների միմյանց հետ շաղկապվելուառավելագույնհնարավորություններով,ն ընդհակառակը՝ք անկյան մեծացմանը զուգընթաց Ք -ի փոքրացումը բացատրվում է ցողունների շաղկապվածության թովացմամբ: Երկրորրդ դեպքում ք -ն 0" -ից մինչն 180: մեծանալը հանգեցնում է Բ-ի նվազագույն արժեքից (0,71) մինչն առավելագույն արժեքի (0,95) աճման: ք-0" դեպքում Բ-ի նվազագույն արժեք ընդունելը բացատրվում է նրանով,

տեղի է ունենում բրիկետի սահում առանց ցողունների միջն շաղկապառկայության: Իսկ ք -ի ն քչ -ի համատեղ մեծացումը ցողունների միջն շաղկաւվման հետնանք է: Մետաղի հետ բրիկետի շփման գորառաջացող ծակցի կախվածությունը ՛/, խտությունից ցույց է տվել, որ ՛/. -ի մեծացումը բերում է քլ -ի արժեքների մեծացման բոլոր հետազոտված մակերնությների համար: Դա բացատրվում է նրանով, որ առավել մեծ խտություն ունեցող բրիկետներն ստացվում են մամլման մեծ ճնշման դեպքում, որի արդյունքում բրիկետների մեջ մտնող ցողունների կառուցվածքն ավելի ինտենսիվ է որ

ման

խախտվում` հանգեցնելով դրանց ֆիզիկամեխանիկականհատկությունների, մասնավորապես, շփման գործակցի փոփոխության:

պարամետրերիհաշվարկը Բրիկետավորման սեղմման խցիկների

Բրիկետավորման գործընթացի կայունությունն ու էներգատարություճը, ինչպես նան ստացվող բրիկետների որակական հատկանիշներըմեծապես կախված են սեղմմանխցիկների ձնից ն չափսերից: Սեղմման խցիկճերը կարող են լիճել` կոնաձն, գլաճաձն, բրգաձն, սեպաձն, պրիզմայաձն, մ ոֆիլն ու ան այլգրինաձափո ճա ություննեռով: ն աատ թյուններում պատերիզրոֆիլքնրի փոփոխճան

կագրուի 94.1.

Կոնաձն

սեղմման յսցիկներ

Բրիկետավորման համար պահանջվող ճնշման փոփոխության օրիճաչափությունները (կախված բրիկետավորվող նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններիցն սեղմման խցիկի չափսերից)որոշելու համար դիտարկվելէ կոնաձն սեղմմանխցիկը, որը պատկերված է նկ. 9.6 -ում:

-

Նկ.

96.

Կռնաձն

սեղմմանխցիկը

ն

նրանում ուժերի բաշխման սխեման

Ընդունվել է, որ բրիկետավորվողնյութը համասեռ է ն խցիկի լայնական կտրվածքում ճնշումը բաշխվում է հավասարաչափ: Սեղման խցիկի պարամետրերն են. մուտքի կտրվածքի շառավիղը՝ 80, ելքի կտրվածքիշառավիղը` Ք, խցիկի երկարությունը`Լ. ն երկայնական

առանցքի նկատմամբ խցիկի պատերի թեքության անկյունը` Զ/: Նյութը խցիկի մեջ սեղմվում է օ ճնշման տակ: Խցիկի մուտքի կտրվածքիցՃ հեռավորությանվրա առանձնացվելէ բրիկետավորվող նյութի մ. հաստության տարրական շերտ ն դիտարկվել ճրա հավասարակչշոռությունը: Այդ շերտի վրա ազդում են հետնյալ 1. Նորմալ ուժը՝

ուժերը.

4բ

որտեղ ՕԺ,-ը կողային ճնշումն

Փ.17

ժ,.

ՇՕՏ0.

7-0» -

20.

-

աց) «. 7. ՇՕՏՕ.

62)

որտեղ Էր խցիկի պատերի միջն եղած շփման գործակիցնէ: 3. Սուտքի կտրվածքից « հեռավորության վրա առանցքային ուժը՝ ճյութի ն

Բ,

որտեղ օ,-ը ճնշումն է:

Ժ,

որտեղՕ, նշումն ճնշ

«Օ,(հյ-մջցի,

մուտքի կտրվածքից

Ճ

(9.3)

-ը

զգ»

ՀՕ

(9.9)

շառավղային ուղղությամբ դեֆորմացիայից առաջացած ենթադրել, որ խցիկում սեղմված որպես դեֆորմացվող նյութ, հետնաբար, առաձգա-

Բավարար ճշգրտությամբ կարելի դըսնորում է

խոտը իրեն տե կանությանն տեսության

Խորորլի

ն համաձայն հա

կարե

ել. գրել

է

-Ի(Շ, էօ.)

Հ-ի,

5,26շ ն

է

Ք-ը համապատասխանաբար7

ն

0.10)

առանցքների նկատմամբ

նյութի հարաբերական դեֆռրմացիաներն են (նկ. 9.6բ), ոքջա-ն` 7 առանցքով նյութի բացարձակ դեֆորմացիան, Է-ն` սեղմված ճյութի առաձգականության մողուլը, Օ-ը 2 առանցքի ուղղությամբ առաջացող ճնշումը, ի-ն՝ Պուասռնի գործակիցը: Քանի որ Ժյլ ՀԺ, ապա. Խկո

2-2

ԽԱ-ը)

"

հեռավորության վրա առանցքային

յ...

1-ա

(9.11) հավասարումը տեղադրելով (9.9)-ի մեջ, (9.9)-ը՝ (9.8)-ի մեջ :

4.

Սուտքի կտրվածքից հավասարակշոող ուժը որտեղ ԺԺ, -ը

ՃՒ.

(9.8)-ը՝

-

«ջօ),

2(7 մ-221Ե 1:06. ԸՕՏ՞ Փ րա ԲաՏԱՉ2Ձ (Ռօօ ա 2(71Ք0)գյ6056

զօ.

0.4)

`

6.

փոփոխությունն

Վերը նշված ուժերը պրոյեկտելովխցիկի երկայնական առանցքիվրա նրանց գումարը հավասարեցնելով զրոյի, ստացվել է տարրական շերտի հավասարակշոության պայմանը.

ն-

՛

ն

Բ-Քո-ԳԻ/օօ050-ՃԲ 0, Տոճ

կամ

(9.5)

-

Ժ,"(1 աջ.) -(6, Է 46. (ո -9օճ.-0: 27/5, (Բ. «ա.» 27Ժ.(8,աաօ)աօ. -

Ն

Ն

Ն

ո.

Ն

(95)

.

Այնուհետն որոշվել

է

Ջ--0:

0.7

Խ.-ամջճ

Ժ,, կողային ճնշումը: Նկ.9.6բ ից երնում

որ.

է,

1-ճ

.:

Կատարելով րել հետնյալ նշանակումնեըր՝

Ճ, Էջո)ր (ջշ6օչ"

4.-2(7 4:-

|

-

կողային ճնշման գործակիցն է, կողային Գոշճանգործակից

(5.12)

ա

-յմջ. 74

6-ի 8-ը

:

Ո.

Ռրոշ ձնափոխություններից հետո, ստացվել է. օժ. 2Ժօյ(7 Է 90) --ոզ--ԻՀ

որտեղ ըտեղ

ն

(7-ի մեջ, ստացվել է`

`

,

երկարության վրա առանցքային ճնշման

է:

առանցքային

հեռավորության վրա

Հ(0, Է.

Քա

08)

6,

է:

որտեղծ,

-

ՀԾ,ՏՈո՛0 4,605

որտեղ Օ, -ն խցիկի պատերի վրա նյութի շառավղային ճնշումն է:

խցիկի պատերի վրա, Ի,-ը տարրական

է

էշ աջ):

շերտի հիմքիշառավիղը՝ Ք, 2. Շփման ուժը՝ գո,

րօ)

-օ.2ո(ն,-

Ժ,

ա

Քզոշ

(/ազ-ՏԸ-: ն ո) ե.

.

-

չ

-

2(7Հ 190)օ05ճ,

9.13 03)

(9.12) հավասարումըկընդունիհետեյալ տեսքը. Ձ

Օ. Ճ.

-

Վլ

ՆԽ-Հջ.

Ժ--

4 22:

Է 4 4300.

2-96.

(9.14)

(9.14) արտահայտություննիրենից ներկայացնում է առաջին կարգի գծային որի լուծումը կունենա հետնյալ տեսքը.

դիֆերենցիալ հավասարում, զօ 4նե 44. -

Ծ.--7

Ը)

Ն

թ:

(Բ Կ ՅՅ":

«օ-

«չի

գ

նաք նաւ) լ

որտեղից

,

"

«Աթ».

լ

ճբ

օ

6Ի/1՛Զ

-.4

լ

Այնուհետն (9.17) հավասարումը տեղաղրելով(9.15) -ի մեջ, Ժ-

-

Փ

.

(ԱՓ

"

եր

զօ

4)

4(ջօ-

-ճ-

հ

9.17)

|

4»

լլ

(օօ-73-

ճջ.

-

է՝

ստացվել զ .

(9.18)

(9.18) հավասարումը արտահայտում է կոնաձնե սեղմման խցիկի առանցքիերկայնքովառանցքայինճնշման բաշխման

Զ/ անկյունը հավասարեցնելովզրոյի,

ծԿԴԿ,/ հանար

տագործվել

։

Երբ .-»0,

հոժ,

լռ

Քանի

տ

.

-

.-»0

որ

ոոհլւոյ

--------Ի

(ջօ- 4)

սեղմման խցիկների

սաոսանների

զօ

ր

«-»0 4

4.5

«50

կիրառելի, գլանածն է

ով(ջա-«.) (Հ ջշօ)

.

|

Օ-»0

-

արտահայտությունը

(9.18)

ֆունկցիայիսահմանըկլինի.

Ժ,

օրինաչափությունը:

աջը,՛

լ

տեսությունը: եր |" 25/90 զա

հ,

ըուժ.

«50

օյնո

տ

։-50

Ժ

Օ.19) հավասարման

հու(քո)" ո-»0

-

Ց"

2/2 ե,

0.21)

(9.18) արտահայտությունիցորոշվում է

գ

ճնշումը,

որը

անհրաժեշտ է Լ

երկարության խցիկից բրիկետավորվողնյութը դեպի դուրս սեղմելու համար: Այսինքն` Ժ, -0 դեպքում (9.18) արտահայտությունը

կընդունիհետնյալ տեսքը. օ0-

.

Ճ.,էե

(4-2օ)

|լ

մազա րը

ք

4շՆց

զօ

լի

Երա|՝Ճ(օօ- 4)

|,

«Թա "

Ճ ի«

|

(922)

0, համապատասխան Գլանաձն սեղմմանխցիկներիհամար, երբ 2 ձնափոխություններիցհետո, (9.22) հավասարումիցստացվում է` Հ

-

2Բլ

-1|

(9.23)

-

ծ

Բերված արտահայտություններիմեջ մտնող ՉՀՃԹ ա

որտեղ ճլ-ըն

ուստի՝ լ

բ

ա-ՑորԻ ռ-Ծ0

հետնյալ տեսքով`

րոֆ .

հավասար է զրոյի,

4, -0,

ա50

««իվ զվ,

(9.21) արտահայտությունը լիովին համընկնում է գլանաձն սեղմման խցիկների առանցքի երկայնքով առանցքային ճնշման բաշխման օրինաչափություններին, որոնք ստացվել են տարբեր հետազոտողների կողմից 44, 95|: Ելնելով այն պայմանից, որ խցիկի ելքում առանցքային Ժ, ճնշումը

լե

«

«ո

զ

մնացորդային կողա-

յին ճնշումը որոշվում է Ի.Ա.Դոլգովի առաջարկածբանաձնով |67|.

-

2/2

ւՀՕց6

2...

,

--0-ի դեպքում 4. »-2/ն

(9.18) հավասարումըտեղադրելով(15)-ի մեջ, ստացվել է՝

Ժ»--|6

(9.19)

4".

-2Պ՝

ո

(9.16)

երըանյ)

-իլ)

եշ

/

օ-50

5-0, Ժ, ՀՕ.

ԿՀ

ԼՑ: պա

քրի-Ց8, -Խլրը-Ցով

6:53

հաստատունըորոշվում է` ելնելով սկզբնականպայմաններից,երբ

օյ

խո

քո

Յու

ջո

լ

:

(9.20)

,

անդամը կարելի է ներկայացնել

ու-ը

ոլ »

գործակիցներ են, Ք--ն՝ բրիկետիխտությունը:

Քանի որ ներկայացվածտեսքով (9.22) հավասարման վերլուծությունը դժվարին խնդիր է, ապա այն ներկայացվում է Ժց-ի կախվածությունների գրաֆիկների տեսքով |41|:Այդ նճպատակով(9.22) հավասարման մեջ մեծությունների ն գործակիցտեղադրելով ճ, ճլ, հ, ոլ, 4, ն չմ հաստատուն ների արժեքները, այն լուծվում է էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենայով:

-:

66» այսինքն`

մեծությունների արժեքներն ընդունվում են` 2

Հաստատուն

03, ճլ Հ09:107, ուլ Հ24|6667, լ

ո

-

Նկ.

-ում

տրված

են

-46110-, Լ

«

է

ւէ,

ՔՀ

043,

1127,134):

բրիկետավորման համար անհրաժեշտ

նկատբերման ւուաոնների իցեն մամը քրամնրի անունի ֆինն րը: ամբ քնեք նանվյունըց Քանի մի հետազոտություններ տվել, պատերը

գրա

զոխկաժոթյումնորը

հեղինակների ցույց են որ որ բրիկետավորվողտարբեր նյութերի ղեպքում սեղմման խցիկի պատերի հետ նյութերի շփման գործակիցներըփոփոխվում են 0,4:0,7 սահմաններում, աւպա օյ օ(ռ)գրաֆիկների կառուցման ժամանակ ընդունվել է` շարք

-

7-05: Բրիկետավորվողճյութի առաձգականությանմոդուլն ընդունվել է` 21Ն/մմշ ն35Ն/մժ |78, 136):

գրաֆիկներից, Ժց -ի ցանկացածարժեքի դեպքում,կախված

-ից, տեղի է

նույնական փոփոխություն: Մեծացնելով անկյոնը, 4 մեծու4 մեծության կտրուկ նվազում նկատվում է թյունը փոքրանում է, ընդ որում, ունենում

ա

Ջ-ի 0-ից մինչն 10:12 փոփոխությանմիջակայքում: Բերված գրաֆիկների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ճան տրված բրիկետավորմանճնշման համար որոշել աշխատանքային մ մետրերը: Հան ԴՎ խցիկի օպտիմալ Օրիճակ օս -20 պարամետրերը:

օյ

Օրինակ`

Ն/ճմշճնշման դեպ-

քում անհրաժեշտ է որոշել աշխատանքային խցիկի ա.ն 4 պարամետ20 Ն/մմ2 ճնշմանը համարերը: Այս դեպքում նկ. 9.7 -ից ընտրվում է Ժլ Հ

ւպատասխանող4»

46)

կորը: Այդ կորի վրա առանձնացվումէ այն

հատ-

վածը, որտեղ նկատվումէ 4-ի արժեքի ոչ կտրուկ նվազում: Ակներն է, որ այդ հատվածը համապատասխանումէ Օ -ի արժեքի 8 -- 12" միջակայքին ն 4-ի2-ից մինչն 1,6 արժեքը: (9.22) հավասարումըարտահայտումէ նան բրիկետավորմանանհրաժեշտ ճնշման կախվածություններըբրիկետավորվողնյութի մեխանիկական հատկություններից, մասնավորապես բրիկետավորվողնյութի արտաքին շփման գործակցից (նկ. 9.8) ն առաձգականությանմոդուլից (ճկ. 9.9): 3.5

Յ 2.5

«ֆազը

Նկ.97

Հաւո..

Տ20

«-.--«Տա10

Հ-.--ՏՅ0`

Բրիկետավորման առանցքային օգ

Չ,աստ

ճնշման կախվածությունը

սեղմման /սցիկի երկարության ու ելքի կտրվածքի շառավղի Ղ նհարաբերությունից ն խցիկի առանցքի նկատմամբնրա պատերի թեքության Օ անկյունից

անկյան մեծացումով մեծանում է բրիկետավորմանհամար անհրաժեշտ ճնշումը, ընդ որում, ճնշման մեծացումը 4-2 հարաբերությամբ խցիկներիդեպքում ավելի ինտենսիվ է, երբ ՕՁ. 65, իսկ 4-1 հարաբերությամբ խցիկների դեպքում` սկսած 2 Հ125-ից: Եթե աշխատանքային խցիկների համար այդ անկյուններն ընդունենք առավել հավանական, ապա առաջին ղեպքում բրիկետավորման համար անհրաժեշտ ճնշումը մռտ երեք անգամ մեծ կլինի: (9.22) հավասարումը տալիս է նան 4 մեծության կախվածությունը Ճ -ից, Օց-ի հաստատուն արժեքների դեպքում (նկ. 9.7): Ինչպես երնում է Օ

Հ

1.5 '

0.5

ԵցՅ

9...

ց.5

արբ

Եկ.98.Բրիկետավորմանառանցքային

ԺԾճնշման

օ,

Ն/մմ

կախվածությունը

սեղմման խցիկի երկարության ու ելքի կտրվածքի շառավղի հարաբերությունիցն նյութի գործակցից շմիման

`

Շվւման գործակցի մեծացման հետ բրիկետավորմանհամար անհրաժեշտ ճնշումը աճում է պարաբոլի օրինաչափությամբ: Այդ աճը ավելի ինտենսիվ է տեղի ունենում 4-ի մեծ արժեքների դեպքում: Հետնաբար, խցիկի հաստատուն երկարության ն ելքի կտրվածքի շառավղի դեպքում, մեծ շփման գործակից ունեցող նյութ բրիկետավորելիս, անհրաժեշտ է ընտրել պատերի ոչ մեծ թեքություն ունեցող(8 -- 127)սեղմման խցիկներ:

նյութի 7 շփ ման գործակիցը մեծացնելով 0,3-ից մինչն վոր Բրիկետավորվող իկ անհրաժեշտ ճնշումից, 4-ի մեծությունը 0,7. կախված բրիկետավորման փոքրանումէ 1.3-:1,8 անգամ: է Բրիկետավորվողնյութի մեկ այլ մեխանիկական հատկություն Է է առաձգականության որը բնութագրվում ճյութի առաձգականությունը, մոդուլից, նյութի առաձգականության մոդուլով: Կախված բրիկետավորվող է գծային փոփոխվում ճնշումը անհրաժեշտ համար բրիկետավորման մոդուլով նյութեր բրիկեօրենքով: Այսպես` միննույն առաձգականության համար խցիկներումբրիկետավորման հարաբերությամբ տավորելիս, 4-2 4-1 մեծ հարաբերությամբ է, քան անհրաժեշտ ճնշումը 6:7 անգամ նյու ետավորվող ճյութի կախված է բրիկետավորվող ներում: Իրհերթին 4 մեծությունը թյունը կախված

մոլի խն աոթյան ՝

Է, Ն/մ

2.5

Դիտարկենքկոնաձնսեղմմանխցիկի երկայնականառանցքովկողային ճնշման փոփոխությանօրինաչատությունը:Սեղմման խցիկի երկայնական առանցքովկողային ճնշմանբաշխումըստացվումԷ` (9.8) արտահայտության (99) արտահայտությունները. մեջ տեղադրելով (9.18), (9.11)ն.

«

Բոցը,

"

Ա

«(օօ- 4) ՎԵտ օ)րդի -են- րր Լ) ոռ: լ ՅՅ" յ (ջօ-1) թմին

Օ,,: /

Հ

է

/)

կախվածությունը,որը գրաֆիկիտեսքովտրված

Տ, Ն/մմ

|

0.5 Լ

Քաշց

«ու

ՔաՅՏ

50,Նմմ'

Հ-«-

գծային օրինաչափությամբ: պատասխան,4. մոդուլը մեծացնելով20Ն/մմ-նյութի առաձգականության Բրիկետավորվող «10:-60Ն/մմ՛ միջակայքում74 մեծությունը փոքրա ուց մինչն 50Ն/մմ2, օց մեծությունը փոքրանումէ

լ

Ու

132--Ն28 անգամ:

Բրիկետավորմանմամլիչների աշխատանքայինխցիկներումսեղմհետ բրիկետավորվողնյութի ուժը ստեղծվում է խցիկի պատերի համեմաշփման ուժերի հաշվին: Ինչպես հայտնի է, շփման ուժերը ուղիղ ման

ար

ազդող

Լ

|

ՀԼ

ԷՀ

Հ-ՎԼ

Ր4 Հ- |

Լ

մմ

Եկ. նորմալ կողային ճնշումների բաշխումը կոնաճն սեղմմամխցիկի առանցքի երկայնքով 10.

Առանցքային ն ՛

բերված 1 կորը իրենից ճերկայացնումէ առանցքային Նկ. ճնշման բաշխումը սեղմման խցիկի երկայնական առանցքով: Ինչպես երնում է գրաֆիկից, խցիկի սկզբում, երբ 2-0, առանցքային ճնշումն ունի առավելագույն արժեքը ն հավասար է բրիկետավորմնանհամար անհրաժեշտ ճնշմանը՝ Ժ, Հց: Խցիկի երկայնքով այդ ճնշումը փոքրանում է ն 9.10

-ում

0: խցիկի վերջում հավասարվում զրոյի` 6. մորմալ կաղայինճերմա աշխճան օրինավագատյունը Բինի յով -

ե

:

վրա Այդ փոփոխության նական առանցքներիուղղություններով: հիմնականգործոններիցէ խցիկի ձեր:

Հ-Ի

ճնշման ցանկացած արժեքի դեպքում, Անհրաժեշտ բրիկետավորման մոդուլի մեծացմանը համաառաձգականության ճյութի բրիկետավորվող

նում է

ԻԵ

ՀԻ

ւԼ

բաշխումը,

--ր

Ի.

Քոտ0

ճնշման կախվածությունը Եկ.99. Բրիկետավորմանառանցքային ց ու եքի կտրվածքի շառավղի 4 սեղմման խցիկի երկարության Ք մոդուլից ն նյութի առաձգականութանն հարաբերությունից

ր

նկ. 9.10-ում:

Առանցքային ճնշման Նորմալ ճնշման բաշխումը

ԾԾՇուԾ»

-ՂՀ-

ՊԱՐ

-

3Յ0

'

Ստացված արտահայտությանվերլուծությաննպատակովայն ներկայացվում է գրաֆիկի տեսքով: Արտահայտության մեջ տեղադրելով բրիկետավորվող նյութը բնութագրողգործակիցներիմեծություններըն սեղմման Պ-ՀՅԶսմ, ստացվում է խցիկի պարամետրերն ընդունելով ՁԶ.Հ6:

1.5

2.

(9.24)

1.0

"

Ժ,.

0-ց

'

տ

«22Տ1ո՛0.

լ

Լր

ՃԻՏՈո՞

ն

հայդ

ճնշումը առավ

ց

աոգույնը նրազանար (9.25)

Հ(6Օց-Էզց)օ05-ա-ԻԺյՏո՞ց:

Այնուհետն, «2-իմեծացման հետ

փոքրանումէ,

Ժ, -ը

ն

խցիկի վերջում,

||ԺԷ,

ժբ,

է իր նվազագույն արժեքին` հավասար մնացորդային երբ «-Լ, հասնում կողային ճնշմանը, որն առաջանում է բրիկետավորվողնյութի լայճական դեֆորմացիայիհաշվին: Կոնաձն սեղմմանխցիկների կտրվածքիպարագծովնորմալ կողային ճնշումը բաշխվումէ հավասարաչափ: Գլանաձնխցիկներիերկայնքովնորմալկողայինճնշմանփոփոխմանօրիէ` ./--0: մեջ տեղադրվում ստանալուհամար(9.25) հավասարման նաչափությունը Ժ,. ՀՇՕ,

հզց:

է

ւ

(9.26)

լիովին համընկնում է

ն

Դիտարկվում է սեղմման խցիկ, որն իրենից ներկայացնում է մուտքի ու գ,ծ ելքի կտրվածքների կողերով ն Լ, երկարությամբ

բուրգ (նկ.9.11): Այդ բուրգի հակադիրկողային նիստերըերկայնական առանցքի ճկատմաճբունեն թեքմանմինճույն . ն 8 անկյունները:

հատած

Սեղմման

Հ

խցիկի

մուտքի լայնական կտրվածքի իսկ մակերեսը` 5ց գըել:

2(0,Հե),

`

պարագիծը

.

Ն Հ

Դիտարկվում է սեղմման խցիկի երկայնքով մուտքի կտրվածքից 2 հեռավորության վրա գտնվող մ հաստությամբ բրիկետավորվողնյութի շերտի հավասարակշռությունը: Տարրական շերտի պարա-

տարրական մետրերն են Տ,

-գյ-

-Օգ-234190, Ե,

Հոյ -2օ)(,

-

-Խ-

Ս, Հեյ-22719Թ,

որտեղ Ժ,-ը

-

2:09):

Բ ԺՏ...

, -24Աք0 ԷԼ 15 լ շր, Հելյ-25Ա90 կ

ԽաՀ(.Հ40.5.,

խցիկի մուտքի կտրվածքից 2 հեռավորության վրա գտնվող

կտրվածքումազդող առանցքային ճնշումն է, 4Ժ, -ը՝ մՃ երկարությանվրա առանցքայինճնշման փոփոխությունը: 2.7 ն շառանցքներով ազդող ուժերը` մԲ,,, ՄԲ,չ: նորմալ 3. Համապատասխանաբար առանցքներովազդող շփման ուժերը` ՃԻ ՀՄԻ, ն մեջ ՀՄԻ, որտեղ յ"

ԳԷՄ,

-ը

արտաքինշփման գործակիցնէ:

|8

Ւ,

մ,

շ

Գգ» ծ.

4.

Յյ-

Ուղղանկյուն կտրվածքով սեղմման խցիկներ

հավասար է Մց

շ|"

ժԲ, ԺԲ.,

(9.26) արտահայտությունը Վ.Ի.Օսոբովի Ի.Ա.Դոլգովի ստացած արտահայտություններին|67, 127, 136), որ հաստատում է կատարվածհետազոտությունների ճշգրտությունը: 94.2.

ԵՍ.Զ 11. Բրգաճն սեղմմանխցինի ն նրանում բրիկետավորման

գործընթացում բաշխման սխեման ազդող ուժերի նշված ուժերը » Պրոյեկտելով

սարեցճնելով զրոյի

ն

առանքի վրա, նրանց գումարըհավաձնափոխություններ, ստացվել է

կատարելովորոշ

տարրականշերտի հավասարակշռության

հավասարումը՝ հետնյալ արտա-

հայտության տեսքով. Նկ.

9.11

Տ

մ»

,Մը Հ.Թ

օօ: -ից կարելի է նշել, որ ո

մ.

Ւ,

ր

Գ. շէ, «050,

-

(Մ

էջ.

)օ056-0:

ՀԻ Հօ.2ո,

(9.27)

28)

որտեղ Ժ,, -ը ն Ժ,,-ը բրիկետավորվող նյութի ճորմալ կողային ճնշումներն են խցիկի պատերիվրա. որտեղ Ժ, ների

ե Ժ,-ը

Իրեր իՐ

բրիկետավորվող նյութի ճնշումներն են»

նշ

առանցք-

րթ

արոր » -

որտեղ օ,լ-ը

լ

0»

Ժ

Հ

Օշլ

ն

ԺյԳգ

0»

30) .

օ,յ-ը ճնշումներն են, որոնց ազդեցության տակ 7 նշ առանցքներիուղղությամբ տեղի է ունենում նյութի դեֆորմացիա, զ,-ն՝ խցիկիսկզբում մնացորդային կողային ճնշումը: Առաձգականության տեսությանհամաձայն(սեղմվածխոտըընդունելով առաձգական)նշ առանցքներիուղղությամբ բրիկետավորվող նյութի

հարաբերական դեֆորմացիաները կլինեն.

--բԼ5,: յ

«ա

5,-

-ա(

օ)ի

Հ

:2 26,Լ«ՅԱՆ 1-21 եւ

վա

շէ 2եյ

արբ

լ

-

տէ. Նեժ, ի նկատմամբ,ստացվել -ի ըկատմամ

լ Ժ,-ի Լուծելով Յի(9.31) հավասարումը -

9.31 (9.31)

ՉԼ»-ռ(»,- օ,)|:

աա

6Զ

1-1

լք

1-Ա

ճ.)

232)

Ժ.

ԽՈԼ՛7

անալոգային հաշվիչ մեքենայով (9.34) հավասարման լուծման

արդյունքում ստացվել

4:

օգ Ր2 2իատ 6. 27 Թո: առատ --221ջ2:

ել -22193

ՄԻ184)օ65

Ֆ

գը

։

-.

կախվածությունը, որը ճնկ.9.12-ում

գրաֆիկիտեսքով արտացոլվում է

1-6

էլեկարոնա-ճառագայթային

Ծ.Ն/մմ

՛

յկյօօ5

վ.

-

Հ

633)

ԻԷ.

224154

-

Ցա" ոմչարա

217"

գգ

ոշ.«ՑՄ«(ՋԱ

-

Ժ,

բերած ցիլոգրաֆիէկրանիվրա:

(9.30)-ի, (9.30)-ը` (9.29)-ի, Տեղադրելով (9.32) արտահայտությունը ստացվումէ՝ ձնափոխություններ, ն որոշ (9.28)-ը՝ (9.27)-ի մեջ կատարելով

46... շա)

է

"2

է

եջ 2215թ

5,

մմ

-

որտեղ

Ք

ոը

-

ՆԱ.912.օԾ.-ի

է: կողայինճնշման գործակիցն

' ա

երկրորդ կարգի գծային դիֆերենցիալ (9.33) արտահայտությունը սեղմման խցիկներիհամար: Սակայն բրգաձն է, կազմված հավասարում խցիկներ, են ավելի հաճախ կիրառվում սեպաձն սեղմման զրոյի: է երբ 2. կամ յ/3 անկյուններից մեկը հավասար կունենա հետնյալ հավասարումը 0:33) 3-0, որ Ենթադրելով,

գործնականում տեսքը՝

46.12 Է:

ել

2.

յ: Է27 ել

:.օՆչա Թո ճը

ր

-

Ա-2

ճգ

"

8:

ւղ

ւ

չի անճալիտիկորեն

(9.34) դիֆերենցիալհավասարումըբարդ է, որը կիրառվել է լուծվում: Այդ հավասարմանլուծման ճպատակով

Էք

հա անալոգային լ րա

վե ում ը ամանակ, կան արմա մեքենայով մոդելավորման զ

թյուններիսահմաճային արժեքները.

եղանակը: տր

Հ

Հ

ԽՏ

են հետնյալ մեծու-

Ֆյ 2:»7սմ, «-0:30", 220:100Ն/մմ1, օ«4-10սմ, 0»8Ն/1մ/, 6 -043, / «03:07: զյ 2, -0»50Ն/16:,

բ

ն

որի օգնությամբ որոշվում է սեղմման

ինի երկայնական իաարի առանգիային ճնշման բաշխում անպա առանցքային ճնշման տակ Քանի

ո

երկարությունը, որի դեպքում

Ժ,

է

ոիկետները

սեղմվում խցիկից, կարող է որռշվել այն պայմանից, որ խցիկի ելքում նյութի վրա առանցքային Ժ, ճնշումը հավասարվում է Այս-

դուրս

են

զրոյի:

50:

24:56:

/1-6 օսցիլոգրաֆր էնրանի վրա խցիկի Է երկարությունը

հառաորոյոճը: անալոգային հաշվիչ մեքենայիվրա կատարվածհաշվարկների

|

-

ֆունկցիայի գրաֆիկի տեսքը, որը արտացոլվում է

պիսով, ըստ նկ. 9.12-ի, խցիկի Լ երկարությունըկներկայացնիկոորդիմատների սկզբնակետից մինչն կորի « առանցքի հետ հատման կետը եղած

ՖԽռԱ-ո՞ 23190. ա ազ )ո20:-2(/ քօյկւ

«ԱաղՄ՝

ի

4ԱՄ

Ը)

արդյունքում ստացվել են յ ՀՄԱ.) կախվածություններըՁ,գ,,ե,Մն Բ մեծություններիտարբեր արժեքներիդեպքում |41): ՄՍեծացնելովխցիկի երկայնական առանցքի նկատմամբ պատերի թեքման Ձ. անկյունը,մեծաճում է բրիկետավորմաճՕԺ՛շճնշումը,ընդ որում

ա

Օ-ի -

ոի մեծացումը բերում

արժեքները Ժ.,-ի մեծացումը ընթանում

է

աճճշան,

«-

ինտեճսիվաճի (նկ. 9.13): երկարությանդեպքում, Ձ -ի արժեքըփոփոխե207 ն 10-ից մինչն 20'-ից մինչն 30", Ժց -ի արժեքը համապատասխաաբար կմեծանա 1-ից մինչն 5 Ն/4մ4 ն 5-ից մինչն 24Ն/մմ7: Խցիկի Լ-8սմ

Ր

ագա

է Ժց -ի

Այսպես, Լ-3սմ խցիկի

երկարության դեպքում Օ -ի 56-իցմինչն 12: փոփոխությունը հանգեցնում է Ժ, -ի 5-ից մինչն 45Ն/մմ՛ ավելացման:

ր

-..".Թյ3

Հռ.-աջոց

ոս... 530

Նկ.

913,

ՏՏ ՏՅ40 տական,

Տ-40

Հռ.ա».

..

ս

ՏՅ50

զ,

աստ

Տ«20

ՍեղմմանխցիկիԼ երկարությանբրիկետավորմանԺ

առանցքա-

յին ճնշումից ն խցիկի երկայնականառանցքի նկատմամբպատերիթեքման 6, անկյունից կախվածությանօրինաչափությունները

Այդպիսի պատկերը վկայում է այն մասին, որ բրիկետավորման համար աճհրաժեշտ միննույն ճնշման դեպքում կարելի է հասնել բրիկետավորման խցիկի երկարության փոքրացման, խցիկի առանցքի նկատմամբ պատերին տալով որոշակի թեքություն: Ինչպես երնում է նկ. 9.13-ից, 250մմ երկարությանսեղմման խցիկի հակադիր պատերինառանցքի նկատմամբ տալով 2,54թեքություն, երկարությունը կարելի է փոքրացնել 50մմ-ով, որը նպաստումէ բրիկետավորողմեքենաների եզրաչափերի ն մետաղատարության փոքրացմանը: Այդ նույն նկարներից երնում է, որ ա. անկյան նպաստում է խցիկի երկարության փոքրացմանը 2-4 մեծացումը 85-125

անգամ:

(9.34) դիֆերենցիալ հավասարման լուծումը հնարավորություն է տալիս գտնել բրիկետավորման համար անհրաժեշտ ճնշման ն խցիկի երկարության կախվածությունները բրիկետավորվողնյութի ֆիզիկամեխաճիկականհատկություններից(7 արտաքինշփման գործակցիցն Է առաձ-

մոդուլից): գականճության Մեծացնելով նյութի Ր շփման գործակիցը, խցիկի երկարությունը (Նկ. 9.14): Այսպես, փոքրանում է, իսկ անհրաժեշտ ճնշումը մեծանում Ժյ-ի 10-ից մինչն 50Ն/մմ7 փոփոխության սահմաններում յ շփման գործակիցը ավելացնելով0,3-ից մինչն 0,7, խցիկի երկարությունըփոքրանումէ 1,25-1,1 անգամ: ժշ -ի տարբեր արժեքների դեպքում նյութի Է առաձգակա-

«--Թ04

«Ը

---ԹՍ,|Տ

ՆԱՋ14 ՆՍեղմման խցիկի առանցքային ճնշման (2) շփման գործակցից(/)

Լ

Թ0տ

երկարության

ն

Նմ: "ոը,

բրիկետավորման նյութի

բրիկետավորվող կախվածությունը

ճության մոդուլի մեծացումը հանգեցնում է խցիկի երկարության փոքրացման: Այսպես, Ժց «10Ն/մմ՛ ճնշման դեպքում, առաձգականուԷ 40Ն/մմ թյան մոդուլի 20-ից մինչն ավելացումով,խցիկի Լ երկարությունը 60.Ն/մմէ 1,45 փոքրանում անգամ, իսկ Ժ. ճնշման դեպքում` 1,2 անգամ: .

Ս

-

Լ,մմ

Ց

ց

ւ

քաշը Բ20

առրաքաշց

ՆԱ9.15 ՆՍեղմման խցիկի առանցքային ճնշման (2)

ւ

Լ

Բ-30

«քագը

այ

Բ-35

քոյճ

«Նմ Հ.

«քա

Բ«40

երկարության ն բրիկետավորման բրիկետավորվող նյութի

կախվածությունը

առաձգականությանմողդուլից(է)

Սեպաձե սեղմման խցիկների ամբողջ երկայնքով լայնական կտրվածքն ուղղանկյուն է: Ակնհայտ է, որ սեպաձն խցիկների յուրաքանչյուր զույգ հակադիր պատերի վրա ազդում են տարբեր մեծությամբ նորմալ կողային ճնշումներ: Խցիկի երկայնական առանցքով այդ ճնշումների բաշխման օրինաչափություններըորոշելու համար, լուծվում են (9.30), (9.31) ն (9.32) հավասարումները Ժ,, ն Ժ,,-ի նկատմամբ:Տեղադրե-

օ,Ն/մմ'

նհաշվի առնելով (9.34) հավասարումը,ստացվելէ հավասարում-

լով /-«0

ների հետնյալ համակարգը.

12065: 2(7--1ջռ)2-:

ՀԺ. . 26Հ

ճ».

շթ

օւ

.

ՓՐ ւ»

օ

ե

-27մք6

4. »

`

-ա՞)ե

ճ.-2յզջն

«)օ5 Ւզցօ0Տ ՈՐթԻԹ-6 շ

,

Ջե

Ժ.

,

,

(9:35)

Ժ,

-

Ինչպես երնում է նկ. 9.16 -ից, սեպաձն սեղմման խցիկի երկայնքով առանցքային ճնշման փոփոխության օրինաչափությունը կրում է նույն նորմալ կողային ճնշումները խցիկի սկզբում

արժեք, երբ »-0, նրանք հավասար են` Ծ,0 "0

9Օ

օտ

Ժ

՛

Դ

զօ

605Օ,

ունեն

Ծ,..

ՀՕ

որ

Ծ,,, ն

առավելագույն

-

զը:

ննմանաց որոն Կարո ւը հերի իցիգի աթ-

Արու ու

Տ

անու

Նն. 9.16. Առանցքային ն նորմալ կողային ճնշումների բաշխումը սեպամճն սեղմմանխցիկի առանցքի երկայնքով

առանցքի երկայնքով օ,,.

բնույթը, ինչ կոնաձն սեղմման խցիկում: Նույն նկարից երնում է, Ժ,..

ոնաձն

ս

ր

ան

խց

ր

շման

փոփոխությա է

ճնշումը փոքրանում է ավելի

ինտենսիվու-

մեծ

թյամբ,

քան Ժ,,, ճնշումը:

Պրիզմայաձե խցիկների երկայնքով նորմալ կողային ճնշման փոփոխման օրինաչափությունըստանալու համար (9.35) հավասարման մեջ տեղադրվելէ «0: (9.36) Ծո ՀՏՃՕյԷզց: (9.36) արտահայտությունը լիովին համընկնում է Վ.Ի.Օսոբովի ն Ի.ԱԴոլգովի ստացած արտահայտություններին |67, 127, 136), որը հաստատում է կատարված հետազոտություններիճշգրտությունը: 94.3.

հրման ուժը դուրս

Բրիկետների

խցիկներից

կազմովի սեղմման

Կազմովի սեղմման խցիկներից (նկ. 9.17) բրիկետները դուրս

ուժը որոշվում է հետնյալ արտահայտությամբ.

Բ-Ի

ՎԻլ,

մղող

(9.37)

որտեղ` 8.-ն կազմովիխցիկներիցբրիկնտներիդուրս մղման ուժն է, Ք.-ը |

խցիկիթեք պատերունեցողմասիցբրիկետավորվող նյութըդուրս մղողուժը, 7. ը՝ խցիկիհաստատուն

խցիկի

քան խցիկի երկայնական առանցքի նկատմամբ թեքվածություն ունեցող պատերի վրա ազդող Ժ,,, նորմալ կողային ճնշումները: Բացի այդ, խցիկի

(9.35) հավասարումների համակարգը լուծվել է ԽՈ17 անալոգային հաշվիչ մեքենայով: Համակարգի լուծման է արդյունքում ստացվել են ուղղանկյուն կտրվածքով սեղմման խցիկի երկայնքով առանցքային ն նորմալ կողային ճնշումների բաշխման օրինաչափությունները, խցիկի Ձ ՀՇ", զը 6Ամ, Ել 4սմ պարամետրերիհամար (նկ. 9.16): Հ

մմ

Կորերից (նկ.9.16) երեում է, որ սեպաձն խցիկի զուգահեո պատերի վրա Ժ,,. նորմալ կողային ճնշումները մեծությամբ զգալիորեն փոքր են,

Զ,

6Ժ, զը:

Ք

--.--"Նորմալ կողային ճնշման բաշխումը խցիկի զուգահեռ պատերիերկայնքով

2012Լու ռ

Նորմալ կողային ճնշման բաշխումը Շոո» թեք պատերի երկայնքով

.

՛

հտո20

թյ

արեն

եո

(Մաօ)պո206--Փ2(7 Էթօըը6056

իջ )

-

Առանցքայինճնշման բաշխումը երկայնքով

/

-

կտրվածքունեցողմասիցբրիկետներըդուրս մղողուժը:

բրիկետավորմանխցիկները |42|,որտեղ ապահովվումէ ինչպես բրիկետավորման համար անհրաժեշտ ճնշումը, այնպես էլ խցիկում բրիկետների մնալու աճհրաժեշւռ ժամանակը: Սակայն կազմովի կտրվածքով խցիկների առանձին մասերի միացման տեղում անցումը հարթ չէ, որը հանգեցնում է կազմավորված բրիկետների որոշ քայքայման, միաժամանակ ստեղծելով որոշակի ճնշում: Բացի այդ, խցիկի սեպաձն մասում բրիկետավորվողնյութը անընդհատ ենթարկվում է դեֆորմացիայի,որի ինտենսիվությունըայդ մասի ամբողջ երկայնէ, չնայած որ հետզհետե մեծացնելով բրիկետավորվող քով հաստատուն նյութի խտությունը, դեֆորմացման համար կպահանջվեն առավել մեծ ուժեր: Նշված երնույթը երբեմն հանգեցնում է բրիկետավորմանխցիկների խցանման, որը մաքրելը աշխատատար, դժվաը նոչ դյուրին գործ է: Եզ, 217

Հայտնի է,

մազմովի

որ

սեղմման խցիկի .

Ք ՀՏ»

Ն աննյուն միմ հեթյ երկու Կանը սեղմման կարվածրով րանի Ելնելով

հաշվարկայինմխնման

ԽՀ-ՏԾց»

(9.38)

1.-ՏՕցդ»

որտեղ Տ-ն կազմովի կտրվածքով սեղմման խցիկի մուտքի կտրվածքի մակերեսն է, 5-ը՝ կազմովի կտրվածքով սեղմման խցիկի ելքի կտրվածքի մակերեսը, Ժց -ն` բրիկետավորմանհամար անհրաժեշտ ճնշումը, Ժլ-ը՝

սեղմմանխցիկի առանցքի նկատմամբպատերի թեքություն ունեցող մասից բրիկետավորվողնյութի դուրս մղման համար անհրաժեշտ ճնշումը, Ժյլ -ը՝ լայնական կտրվածք ունեցող մասից սեղմման խցիկի հաստատուն դուրս մղմանհամար անհրաժեշտճնշումը: բրիկեւտների (9.38) արտահայտությունըտեղադրելով(9.37)-ի մեջ, ստացվել է` Ժ0-Ժլլ

Տ

ԻջշՉա

(9.39)

:

Կլոր լայնական կտրվածք ունեցող սեղմման խցիկների դեպքում 6. ճնշումը որոշվում է (9.23) արտահայտությամբ,իսկ Օյլ -ը՝ (9.21):

Ուղղանկյուն լայնական կտրվածք ունեցող սեղմման խցիկների համար Ժյ ն յյ ճնշումները որոշվում են` լուծելով (9.34) դիֆերենցիալ

հավասարումըԽԱԼ)

անալոգային հաշվիչ մեքենայով: Վերը նշված ձնով որոշելով օո ն Ժող ճնշումները

ն

նրանց արժեք-

ները տեղադրելով (9.39) հավասարման մեջ, կարելի է որոշել կազմովի անհրաժեշտ ճնշումը, սեղմման խցիկներում բրիկետավորման հետնաբար ն՝ համապատասխամ ուժը:

համար

94.4.

Հիպերբոլինսեղմմանխցիկներ

վերը նշվածից, առաջարկվում

է

ետավորող

մեքենա

զուգահեռ են, իսկ երկու նիստերի եզրագծերը փոփոխվում են 104) օրինաչափությամբ այնպես, որ ապահովվի խցիկի կտրվածքի սահուն փոքրացում ն բրիկետավորվողճյութիդեֆորմացիայիիճտեճսիվության նվազում: Կարելի է ընդունել, որ սեղմման խցիկի ոչ զուգահեռ նիստերի եզրագծերի պրոֆիլները փոփոխվում են հիպերբոլի օրինաչափությամբ, որի հավասարումը կարելի է տալ հետեյալ տեսքով.

Ի-/(ՑՀ

(ե-ե)ճ (Խ-եԷ:2Ճ

գեւ

(940)

որտեղ` Եց --ն խցիկի մուտքում կտրվածքի լայնությունն է, Ե, -ն՝ խցիկի ելքում կտրվածքիլայնությունը, Ճ -ճ՝ կորի ձենը բնութագրող գործակիցը: Հետազոտություններըցույց են տվել, ոը ելնելով ագրդանասնաբուծաէ, կտրվածքիօպտիմալ չափը արելի է ետնաբար, խցի ի մասի չափե վերցնելՀւել--40:«40մմ:

40:4001-ն կան պահանջներից, բրիկետների երաաաագվաոիկեաներ Խցիկի ճուռքի չափերն ընտրվել ամրությունից. 2ոշւԵց-402:60մմ: Բ գործակցի օպտիմալ չափը որոշելու նպատակով, նրա տարբեր արժեքներիհամարկառուցվել Մ-1Ն9 ֆունկցիայիգրաֆիկները(նկ. 9.18): Նկ. 9.18 -ում բերված գրաֆիկների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Ւ գործակցի օպտիմալ մեծությունը կարելի է ընդունել` Ճ-200, որը առավել լավ է ապահովում խցիկի լայնության սահուն փոքրացումը ն դեֆորմացիայի ինտենսիվության նվազումը: Հեւտնաբար,խցիկի պրոֆիլի փոփոխությունը կարելի է օրինաչափությամբ.

են

ներկայացնել հետնյալ

Ի-/()-3ԱՒ600.5.. 7:20 շ`

(49.1) ՝

Կատարված հետազոտություններիարդյունքները ցույց են տվել, որ առավել կիրառելի կարող են լինել ուղղանկյուն կտրվածքով կազմովի

մուտքիմոտ լայնական կտրվածքիպարագիծը՝Սօ-2(20--Եց), մուտքիմոտ լայնական կտրվածքիմակերեսը՝Տօ-ճցեց, տարրական շերտի լայնական կտրվածքի պարագիծը՝Ս,Հ-2(8ցՒԵ,), տարրականշերտի լայնական կտրվածքիմակերեսը՝Տ,-ճցե,, որտեղ խցիկիլայնությունըորոշվում է ըստ (9.41) արտահայտության՝Ե,-2Մ: Տարրականշերտի վրա ազդում են՝ 1. առանցքայինուժերը՝ -

-

-

-

Ք,

Հ

ՕՏ,» Եւ

Հ(Օլ փԳՕ.)5,:

(9.42)

մուտքից 2 հեռավորությանվրա առանցքային ճնշումն է, մօ, երկարության վրա առանցքային ճնշման փոփոխությունը: 2. ն շուղղություններով ազդող նորմալ ուժերը՝ ժՔ,,, ժՔ,,: 3.7 ն ուղղություններով ազղող շփման ուժերը՝

որտեղ օ,,-ը

ը՝

Փ.

4Ի, /8.,, 5,

Թ:3) /ԺԻ.,, Բ-ը արտաքին շփման գործակիցնէ: Պրոյեկտելովնշված ուժերը « առանցքի վրա ն հավասարեցնելով զրոյի, ստացվումէ տարրականշերտի հավասարակշռության հավասարումը. 4Ծ.Տ, է ՀԵ,(/-Է196)6056--ՄՔ, 0, (9.44) -

ց Խցիկի երկարությունը, մմ ,

ԽԿ100

ԽՀ200

(300

Ձոճ)/(81) Նկ.918.3-1.)ֆունկցիայի գրաֆիկը (սեղմմաճ խցիկի

որտ եղ

-

Հ

որտեղ Օ-ն տվյալ կետում խցիկի պրոֆիլը բնութագրող գծին տարված շոշափողիկազմած անկյունն է , առանցքիհետ. 10: 82-27

ըստ

որում`

ժբղյ- Ժ,,24 Ն

ն

Ր(ԱՀ-------: 0)--

(9.45)

Րգշցթ

4Ծ,

Հ

2Ժ..եւ 02,

որտեղ ոյ ն Փորը բրիկետավորվողնյութի կողմից խցիկի պատերի վրա ճորմալ ճնշումներն են, որոնք իրենց հերթին`

ԺՀԺյօ0Տ

ՕՒԺ,ՏՈ

2,

Ժ-Ժ,

(46)

Օ, Ծ,-ը՝ նյութիկողմիցառաջացրածճնշումները7 նշ առանցքների ուղղությամբ, Են. 919

սեղմման խցիկում

որիկետավորման: «նշման կախզածությենընիր սերտեան խցիկի պարա.

9.19 -ում

Ծ,

Բրիկետավորմանխցիկի հաշվարկային սխեման բերվածհաշվարկային

սխեմայով

մետրերիցպարզաբանելու համար, դիտարկվելեն խցիկում ազդող ուժերը: Սեղմման խցիկի մուտքից 2. հեռավորությանվրա առանձնացվելեն նյութի Փչ հաստությամբ տարրական շերտ ն դիտարկվել այդ շերտի

յունը: հավասարակշոութ

-

Օլ

Դ

գը» Ծչ

-

Ծ,լ Դ զջ :

(9.47)

|

Փ4-ը՝ 6ո՞ը

սեղմմանխցիկի լայնական կտրվածքի 5 ն շ առանցքների ուղղություններով դեֆորմացիա առաջացնող ճնշումներն են, զօ-ն` սեղմԾո

ման

չ

ս

'

խցի ԿԱզբում մնացորդային կողային ճնշուղը:

ղմված խոտը ընդունելով որպես առաձգական ոռ նյութ, ըստ առաձ- : ն 2 առանցքների գականմությանտեսության հարաուղղություններով բերականդեֆորմացիաների մեծություններըկլինեն

Խցիկի ն շերտի երկրաչափականպարամետրերնեն.

-

-Լլ.յ-աԹ. 36.) Ք

5. ծ,

»

ծ,

(9.48)

:

լ

ԻԺ,)ե

Հ0Հ--լ|օ,լ-2(ժ, ք

վում է աղյուսակ 9.2-ը, հաշվարկները կատարելով 56|: համ ամար (56)

ԿՀ

ն

21.

0-Ք

20:60)1-

ԽՆ :

ո

"

ա

Ք

Ա-ա)05:-60)

0.021

ՀորԻօ68.0):0:0)-0.

մմ

ՎՅՐՐ,

բ

ի

Է

6200) « 30-«)(-:20)|20(:-:30)((:-20)

Է20 շ/ |70:29) 200|(» 20(:430)((:-20) :200)Ի--

Է

Նկ.

՝

ո

1-,

-ն

-

կողային ճնշման

րդ

է: գործակիցը

0.51)

Փլն Փչ ֆունկցիաները ներկայացվում են գրաֆիկների տեսքով, որոնք բերված են նկ. 9.20 -ում: Փլ ն Փշ ֆունկցիաների արժեքները որոշելիս ընտր-

վել են հետնյալ պարամետրերը.8 0,6, |ւ 0,3, 5- 0,43, 8ց 40մմ ն ԷՀ 35Ն/մմ՛ լ133|: Այնուհետն ռրոնվում են այն պարզագույն հավասարումները,որոնք ճշգրիտ կբնութագրեն ներկայացված գրաֆիկները: Այդ նպատակով լրաց-

-

920.

մմ

Փյն Փշֆունկցիաների գրաֆիկները`կայված խցիկի

երկարությունից

-

(9.50)

|/(:-:20) -200|1:(:-20)" 200")2/. 20(»-30)(»-:-20)((:--20) 200") | 2/ա |7/(::20) -200|(:--29) Փ.2Հ-

«-ից կախված գործակիցներեն.

Փ(:)-

այստեղ

թակ

0.015

ՀԺ

Էզ

գրաֆիկների

0.018

(949)

ջչ

1-ա

0.024

Ստացված բոլոր մեծությունները տեղադրելով (44) հավասարման մեջ կատարելովորոշ ձեափոխություններ, ստացվումէ`

որտեղ Փլ(2),Փչ()-ը

Փյ

որտեղ բրիկետավորվողնյութի առաձգականությանմոդուլն է, լւ-ն՝ Պուասոնի գործակիցը: Լուծելով հավասարումները օյ, ն Ժ,լ-ի նկատմամբ,Ե,-ի մեծությունն ընդունելովըստ (9.41) արտահայտության ն Ել-60մմ, ստացվումէ` Է -ն

ԵՐԿԱ

1 ն

Աղյուսակից հետնում է, որ գրաֆիկները կարելի է հարթեցնել ըստ տողի պայմանների, իսկ դա նշանակում է, որ գրաֆիկները կարող

ներկայացվել»-

Ր.

ՀՇ

6են

օրինաչափությամբ|56|:

Ստացված պայմանը վերջնական ճշտելու նպատակով դիտարկենք գրաֆիկներիգծային հարթեցումը՝7020

-

են

գրաֆիկները,որտեղ 7

-

Է

Ն-:

»

Ըստ վերը նշված պայմանների, հաշվարկներըն գրաֆիկներըբերված

նկ. 9.21

-ում:

Աղյուսակ

յ|

2135)

ՈՍ

1:381

4.

9815|

|

|

|

Լ

ՅԷ 8.

Ց

-

ՊԱՀ

8.

|»

Թ

ՑՔ|

Տ

-

լ

|

ՒՅՆ Տ չ

լ

|

ՀԿ

ոլ

Ւ5

իշ

թ»

5 8 |Ջ

2-6)

|.

Հ

ջ

օ՝

Չ

Տ

|.

5 Ձ Տ

«|

»(ռ.) 5 հ

Հ

ծ

"Վ

ՃԽվ|

Գայ

ծ |-

վ-ՉՂՏ

Բ

1-2

5.8

(ո

Է

Ծ

"Ի: ԵՈ

`

ո:

այան

Յ

|"լ

ն

անը)

չն)

Է

ՀԱԻ: )/Թ

չխ

ո թ

Հ

6.)

6. ) |2,6: ժտ

(զ)

-

(5)

Տ

Ք Տ Ջ

Ց Ց

|Ք«

/5Տթ

|

(2:

-

տ

Ձ

Ց

|

Հ

Լ

|»

Փ

Հ

բ

--

,

ԸԹ Տ

Ր

9.2

12.

շմմ

Տ Տ

5:58

Յ Տ

Հ

Յ |ք

|858 ՅԱԼ»:

Նկ. 921. Փյն

Փշ

7»մմ

գրաֆիկները ֆունկցիաներիգծային հարթեցման

Ինչպես երնում է գրաֆիկներից, կետերը լիովին գտնվում են ուղիղ գծերի վրա, հետնաբար,այդ գրաֆիկների գծային հարթեցումըճիշտ է ն Փյ ու Փշ ֆունկցիաները կարելի է ճերկայացնել հետնյալ տեսքով` |

Փ( )

ծ

լե,

ԷՇ

լ

Չ.( )

Գյո

է,

Դ6շ, 2

( 9.52 )

որտեղ ,, Ել, 6.» 8շ» Եշ, օշ գործակիցներըորոշվել են, ելնելով գրաֆիկների որոշակի արժեքներից` 2լ-88,9, Ել--1279, օւ-0,0147, ոշ-1,5692, Եշ-5 36, Շշ-0,0707: (9.50) դիֆերենցիալհավասարմանընդհանուրլուծումը կարելի է ներկայացնել հետնյալ տեսքով |56|. Ժ,-

չ2)չ»62)

որտեղ՝

«եէ|Թ,(:-աո» Շ) Է

ոնժ-։

թ. (յ:

|

(9.53)

(9.54)

(9.52) արտահայտությունից Փլ արժեքը տեղադրելով(9.54)-ի մեջ կատարելովորոշ ձեափոխություններ,ստացվել է.

ն

|

ոն

Նշանակելով՝` (9.56) ու ստացվել է՝ ն

Ժ,-

Ա")

(9.55)

(ւ Հ ելյշ

|

Փ.Ը)-ան)-

Տ

ճշ:

եչ

Շշ

(«ն

--Հ--ք՝ | (չել

-

0,5

(9.56)

-0,5

լ

երի ,

"

:

Ծն

«յ

Ը»ն

չա

Լ»

Է

ե)»

ա

ԱՀՇ

-Ղ

(9.57)

շր)12ո«օ): լ

ԲԺ

է

Ղ00

|

|

|

|

թ

.՛

(րեր

ի

(9.55) արտահայտությունները տեղադրելով (9.53)-ի մեջ, հ

-՛

Դ

-.

-՞

-՛

-՛

2,մմ

Ստացված հավասարման լուծումը հեշտացնելու նպատակովկառուցվել է 2Հ/Ը) ֆունկցիայի գրաֆիկը նախկինում ընտրված պարամետրերով (ճկ. 9.22):

Նկ.

923.

//(չ) ֆունկցիայիգծային գրաֆիկը հարթեցման

-

Հարթեցմանգրաֆիկը բնութագրվում է հետնյալ հավասարմամբ,

ՒՀԱՇՀ/ԸԼ,

որտեղ

գ.

-

1,653, թ

-

-Ը

0,011226: «ԱՅ-ԻՑ53

(958)

-

Գրաֆիկի հարթեցմանարդյունքում ստացվում է, որ 9-7 0) ֆունկցիան մեծագույն ճշտությամբ կարելի է փոխարինել հետնյալ արտահայտությամբ՝

ՑՀՅյ-Եչ՝ (9.59) որտեղ 198: Օն 1ջել թ, հետնաբար՝8: 0,0222 ն Ել 1,026: (9.59) հավասարումից8-ի արժեքը տեղադրելով(9.57) հավասարման մեջ ն ինտեգրելով,ստացվում է. »

Հ

Եկ. 922.

Գրաֆիկից

ն

մմ

թցո«գ- ՇԲ օ.-շրյ( "ի

/Ը)

Շ

ֆունկորը

լոծ,

զ

(9.60)

հաստատունը որոշվում է սկզբնական պայմաններից, երբ Ճ-0, ի

Ժ-

որտեղից` Շ-Է

«թու

Ծո Ծ0:

գծային հարթեցմամգրաֆիկը բերված է նկ. 9.23 -ում, ընդունելով Մ-1ք7 ն

Զ-յ:

Հ

ի

փոխարինել առավել պարզ արտահայտությամբ, հնարավորություն կտա լուծելու դիֆերենցիալ հավասարումը: 2-7 ցիան կարելի է

-

ծ

7Ր:) ֆունկցիայի գրաֆիկը

կատարված հաշվարկներից ելնելով` Ջ-

Հ

ել"

լ

Փ

:

«մ

վ

-ՅոՀՇեյ«" ,

(9.61)

դծյ

(9.62)

ոն,

(9.60) արտահայտությունը ցույց է տալիս սեղմման խցիկում ճնշման փոփոխությունըխցիկի երկայնքով: Սեղմման խցիկի մուտքի մոտ ճնշումը 25, 30, 35, 40, 45, 50Ն/4մ-, ընդունելով օց կառուցվում է Ժ, 1Ն) (նկ. 9.24): ֆունկցիայի գրաֆիկը -

"

՞

Ծ

Վ

Հ

ԻՀՎ

՞Վ

2.

-

-

ՀԷ

է

ՀՀ

-ծ«

Վ2

Տ

Վ-Վ

Վ-

5.

-Է

ՀՀ

"բ

Ի

ին

.

«մմ

«ՏՎ

ՀՎՀՀ ՀՀՀՀԷ՝Տ

|

||40 |

|

||ԴՉ0|

|

|

185 20գ ոմմ

-շ2շդ

.2--2Յ0

Նկ.

Հ--ՀՅ»

5:24. օ,

«--«վ0

---«գո

-100 ֆունկցիայի գրաֆիկը

Ինչպես երնում է գրաֆիկից, խցիկի երկայնքով մուտքի անցքից մինչն հեռավորությունը ճնշումը ինտենսիվ կերպով փոքրանում է, այնուհետն ճնշման փոքրացումը դառնում է աննշան: Մեղմման խցիկի երկարությունը որոշելիս պետք է հաշվի առնել, որ խցիկի ելքում ճնշումը պետք է հավասարլինի զրոյի: Հետնաբար, խցիկի երկարությունըկարելի է 164)ֆունկցիայի գրաֆիկից, որի համար մեծացված որոշել` օգտվելովՕ, մասշտաբով կառուցվում է այդ գրաֆիկների աբսցիսների առանցքի հետ հատման միջակայքը (նկ. 9.25): Նկ. 9.25 -ում բերված գրաֆիկից որոշում ենք գրաֆիկի ն « առանցքի հատման կետերի աբսցիսները, որոնք ն սեղմման խցիկի անհրաժեշտ երկարություններն են պահանջվող օօ սկզբնական ճնշումը ստանալու համար: Ինչպես երնում է գրաֆիկից, խցիկի մուտքում ճնշումը 25Ն/մմ-ՏՕՆ/մմ՛ դարձնելու համար բավական է խցիկի երկարությունը 91մմ-ից դարձնել 115մմ, որը ասում է այն մասին, որ բրիկետավորմանգործընթացի էներգետիկ ցուցանիշները մեծապեսկախված են բրիկետավորմանխցիկի երկարության ճիշտ ընտրությունից: 50-60մմ

-

ՀՀ

ց

Հ

կեք

`

Հ

ՀԷ

ԻՀԼ ԻՀ Հ

Ի-Ի- Վ-ՀՀԼՀԷՀ

ՀԱԼԼ Ր-Լ

ԻԷ Ի-ԷՀԻՀ

ԼՒ. -Ձ ԷՏ: ցը ՀՅԵ- 190

«ԱՅԻ ԷՀ"

ՄԼՀՀՀ Ի ւ

Վ

ԷՀ

շ

ՀՎՀՀ -ՀՀԷ ՀՁ

ՀԻ

ՐՀ

։

Վ `

ԻՀ

-

Նն. 9.25.

օ,

«50

Հ-ՀՅ5

----.4ց

«182 ֆունկցիայի Ճ-րի առանցքիհետ

«ռաս

հատման

միջակայքը

Սեղմման խցիկի սկզբում ճնշման մեծության խցիկի երկարության միջն կախվածության գրաֆիկըբերված է նկ. 9.37 -ում: է գրաֆիկից, բրիկետավերման ճնշումը մեծացնելու Ինչպես երնում համար անհրաժեշտ է մեծացնել խցիկի երկարությունը, ընդ որում այդ մեծացումը մինչն ճնշման 40Ն/մմ- արժեքը տեղի է ունենում ավելի ինտենսիվ: ն

Ձ

-

ճողյտ

8.

լ.

թնի

Տ-105 Ի

-՛

Յ:4օօ ց5

Ն.

.-

օ.Ն/մմ2

Նկ. 926. Սկզբնականճնշումից խցրնի երկարության կախվածությանգրաֆիկը

Բրիկետավորման ճնշման մեծությունը կարելի է որոշել Վ.Ի.Օսոբովի առաջարկած բանաձնով |136/.

«լօ

Ճ

-ծրարք) լը

ԻաՀԷ»

որտեղ Ի՛ր-ը շփման ուժն է, Է-ն՝ շոշափող ուժը: Շփման ճնշումը որոշվում է

(9.63)

որտեղ քց-ն բրիկետավորվողնյութի սկզբնական խտությունն է, Ձ ն Է-ն՝ փորձնական գործակիցները, թոա-ը սեղմման խցիկում բրիկետավորվող նյութի առավելագույն խտությունը, որը որոշվում է հետնյալ էմպիրիկ |136).

հետնյալբանաձնով.

(9.66) Իա իղ» որտեղ 4ը-ը հոլովակի վրա նորուժն է, յ /ջՓ -ն՝ շփման գորմալ Հ

բանաձեով

Ք. Էբ Թաչյ-շւ

ԷԹ -ճղքլ 0/0

--

իա

Հ

Է»

(9.64)

ծակիցը,

|

|67, ՓԹշնվ 1173, 8օ-0496, լ-7,45:10` -4.61103, Է-0:332, քչ-700 կգ/մ:ն թյ-70 կգ/մ: (136, ստացվում է՝ Թու-1052 կգ/մ",որը տեղադրելով (9.64) հավասարման կորոշենք մեջ,

Ընդունելով օա-0,471,

Նկ. 927. Սամլիչիմատրիցայինօղակի ն հոյովակի պարամետրերի

սխեման որոշման հաշվարկային

կ.

-ում

ճնշումը՝ ակա ոլ: ամ :

-

զծույաց ւթյան, 98մմ:

աաաԷ" ազդողրա ելնենվ նշորիկետավորման ափող

ու

մ ից.

Հ

Հ

Ըստ նկ. 9.27 -ի ց -Օ-Փչ,

որտեղ ճգ Ըստ

|

-ն կառչման

հետնաբար՝«

Բրիկետավորմանմամլիչներիմատրիցայինօղակի ն ռոլովակիը պարամետրերիճշտգրումը

Մատրիցային օղակի ն հալովակի պարամետրերի որոշման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել բրիկետավորվող նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ազդեցությունըհոլովակի կողմից նյութի կառչման ընդգրկման անկյան վրա, որից ն մեծապես կախված են մամլիչի արտադրողականություննու երկրաչափականպարամետրերը:

95.1.

Հոլովակների կողմից ճյոթի կառչման ընդգրկմանանկյունը

Հոլովակներովբրիկետավորվողնյութի կառչման ընդգրկման անկյունը որոշվում է` ելնելով այն պայմանից, որ հոլովակի հետ նյութի հպման կետում շփման ուժը պետք է մեծ կամ հավասարլինի շոշափողին.

ն

ընդգրկման անկյունն է:

սինուսներիթեորեմի`

կատարելովորոշ

(9.68)

Փցյ,

-

՛

«ՀՀ-Ի: -

Տոցչ Տլո(ճլ Փչ) ձնափոխություններ, ստացվում է` -

2.5.

որոշվու

ԽՀ-ԲպՋոց, ջՀյԻ /Ի005ցյ: (967) Հետնաբար` /2"605գդ Հ-7"Տլոցյ, որտեղից` /Ր 7, կամ Փ-ցյ:

-

ց, ըստ ստացված ճնշմա բերված գրա ընտրվում է սեղմման խցիկի երկարությունը,որը կազմում է` Լ 9.26

շփման անկյունը:

ԽՀԻօ05ց,

ներվի

Փ -ն՝

Բրիկետավորվողնյութի կող-

որտեղ թբ-ն ստացվող բրիկետների խտությունն է, Է-ն՝ սեղմման խցիկում բրիկետավորվողնյութի մնալու ժամանակը է, օօ, 8օ, 4յ-ը փորձնական գործակիցներ ործակիցները:

ա

(9.65)

ճ Նշանակելով -

Է

պատվո լ

Օյ-Փ

:

(9.69)

(9.69) հավասարումըկապ է հաստատում կառչման ընդգրկման Զ անկյան, նյութի ն հոլովակի միջն եղած շփման Փ անկյան ն հոլովակի ու մատրիցային րիցային

օղակի շ առավիղնե օղա վիղների

հ արաբերության ե ն 9.29 -ում:

միջն միջն, որոնք նկ. 9.28, Ինչպես երնումէ նկ. 9.39 -ից, բրիկետավորման նյութի գրեթե բոլոր ջշ շփման անկյունների դեպքում 4-23 արժեքների սահմաններում կառչման ընդգրկման անկյան փոփոխությունըտեղի է ունենում ավելի ինտենսիվ,քան 4-ի ավելի մեծ արժեքների դեպքում: Նկ. 9.40 -ից հետնում է, որ ընդգրկման անկյունը կախված բրիկետավորվող նյութի շփման անկյունից, փոխվումէ գծային կախվածությամբ, ընդ որում, 4-ի փոքրըարժեքների դեպքում փոփոխման ինտենսիվությունը ավելի փոքրըէ լինում:

գրաֆիկներիտեսքովբերված են

Այստեղից հետնում է, որ, ելնելով կառչման անկյան մեծությունից ն կառչման գործընթացիկայունությունից, ճպատակահարմարէ մատրիցային օղակի ն հոլովակի տրամագծերի հարաբերությունը վերցնել 4» 2,4--:3,5 սահմաններում:

Օօ.

Էշ 2»-ո) 1)լ

Ժ-

որտեղ Է-ն

փորձնականգործակիցներեն, Ք,

ն օ-ն

խտությունը, յ-ն

շ

որտեղից`

շ

)ծք,,

(9.71)

(9.72)

-

՛

որտեղ 8-ը մատրիցային օղակի շառավիղն է, Ճ-ն` մասնիկի կառչման կետում շառավիղը,Ճ,-ը՝ տվյալ կետում շառավիղը, Ք, -ը՝ տվյալ կետում

-

2.5

Հ

ՈԳՈՏ

ԶՈՀ

ցոգց

Հաաա»

մոռա»

3.5

Գ20

Փոտ

լ

5.1

4.5 Է--Գ-30

գ:38:

ՀԷԿԷ-

զանգվածիխտությունը: Զանգվածի սեղմված

9-38 ՝

ՓոՏ0 ----«««ֆջ»5

Հոոոոոո:

Նկ.9.28. Կառչմանընդգրկման անկյան կախվածությունըմատրիցային օղակի ն հոլովակիտրամագծերըհարաբերությունից Օգ

ն

սկզբնական վիճակներում խտությունների

տարբերությունը՝

թ

շ

(1)

յթ-ք» րջ

Թ.-Թ-Թյ

(9.73)

:

ՀՐ:

՛

Նբ

.

Նկ.

9.27

-ից

ըստ

սինուսների թեորեմի կարող ենք գրել

ԶԱ

գ

Տո,

-

"Ի,

Տո

ի

(9.74)

Տ։Տոռ

Ի ՀՔ-Ո--»-, ոռ Տո(ա-Փ) տոց

ր

տո2-Փ) 60501 Ցոճ

-օօտատոցլ

Լ

Տոռճթցյ

ՅԱՆ

Տյո՛Ժլ

6.75)

--

Ւ

6050»

ձ-ր

:

(976)

որտեղից՝

շ0

տատա

153"

--ոՀ

122.2 1»3.2

12.4

15234

Բիո

1ա2.61536

-

Փ

152.8

Հ

)

(ջ)

9.5.2. Բրրկնտավորվող նյութի կողմից հոլովանի վրա ազդող

ուժերը

ն

համազորի կիրառման կետը

Ք-ի

«էջՓլ

Նկ. 9.29. Կառչման ընդգրկման անկյան կախվածությունը

նյութիշփման անկյունից, ճլ Բոիկետավորվող

ԷԵՓլ-

Հոլովակների կողմից բրիկետավորմանհամար անհրաժեշտ ճնշումը, ուղղված է մատրիցային օղակի շառավղով, կարելի է որոշել Վ.Ի. Օսոբովի կողմից առաջարկվող բամճաձնով|136|.

Տո. Ւ

Պ-՛

ճնշման

'

բ

-

րշՔ" տքը

6.-

թշ ք

որը

սեղմված զանգվածի

ստացվող բրիկետների խտության

ն

(2 -5)8թ-ո(2

-ը՝

զանգվածի սկզբնական խտությունը:

Բրիկետավորվող զանգվածի կապը որոշվում է ըստ նկ. 9.27-ի.

(9.70)

Ն

ոց:

6050.

Հ

լ

լ

-

քջՓլ

ԺՇ052

ճ

ոք -

)

(9.78)

,

Ա 1պոծ. -

Ն -

(

՛ փ:202-1

լ

Վ(օ6)

(9.77)

,

(1- 1տոռ 14-(1-)օօ52

Հաոռ|

փ:(օօ (86)

րւ

Լ

,

)օօ5օ-Հ( 1-1

)

1-(4.-1)6056.

(9.79)

փչ24-1օօ6:0-1

որտեղ

Փլ-ը

ն

մատրիցային օղակի

Փչ-ը

ն

հոլովակի կենտրոնների են:

նկատմամբմասնիկի դիրքը բնորոշող անկյուններն Է, շառավղի մեծությունը կլինի.

Ճ,

-

(2-) ԱՆՆ :

Տ11Փյ

-

(-Դ/Ա-2(1.-1)օ058-2ա-7 ճա3 -

Ա.

ոճ 0- ) (222-1օ50-0-3):

(980)

»նի

30՝`35

Հետնաբար.

ո-ովԷի ր:-թ

ՇՕՏՕ.

ՇՕՏՕ,

մարշար --

Նկ.9300.

որտեղ Ք,,.-ճ

սաօ-' «ոյ (լ

ԳՐԵՆ

|

Ք.

Ն

օ,-կԱշ

տավորվող զանգվածըմատուցվում է սեղմմանխցիկներին. Օյ-

Բ«0.08

Հո...»

Բ»0.1

խԽ»0.12

----Հ

ֆունկցիայի գրաֆիկը

(9.81) հավասարումըտեղադրելով(9.70) հավասարմանմեջ,ստացվումէ`

Օգտվելով (9.81) հավասարումից, որոշվում է հոլովակի դիրքը բնորոշող ճյ, անկյունը, որի դեպքում անհրաժեշտ /Ք,,, խտության բրիկե-

Թ

-----խո0,06.

Լ:

Է-օօ56

(9.84)

|:

|

Հոլովակիվրա նորմալճնշումը կլինի՝

(9.82) Ժ,

սեղմման խցիկներում բրիկետավորվող նյութի առավելա-

զանգվածիխտությունը: գույն խտությունն է, ց -ն՝ բրիվկետավորվող Բրիկետավորվողճյութի առավելագույն խտությունը կարելի է որոշել |66). հետնյալ բանաձնով

«ւ

էշ

Ն

-Օ,օ05-գ-

Տ952-6056ռ

Բա.

ՈՀ

-(

66503:

-

:

2(4 1)օ052 (4 7 -

-

-

,

(Օ85)

)

Հոլովակի վրա նորմալ ճնշման բաշխումը պատկերված է նկ. 9.31 -ում 700 կգ/մ՝խտության բրիկետնկ. 9.32 -ում բերված գրաֆիկներում, լ, Հ

ներ ստանալու համար: Սեղմման խցիկներում զանգվածի առավելագույն խտությունը որոշվելէ (9.83) բանաձնով,ընդունելով` ճյ 0,471, /յ 0,496, Հ

Քաշ

որտեղ լը

-ը

Թոր--ՕեՔ,-Էճ.Թմ

զգո

"

: 6:83)

ճ,

ստացվող բրիկետների խտությունն է, ՁՃջ,յ/օչ4,-նփ̀որձնա-

կաճ գործակիցները, Էն՝ սեղմման խցիկներում բրիկետների գտճվելու ժամանակը,Հ 15 վըկ |171|: ճյյ»-

Մ

օ»ն

`

ԶՈՐ

Քո

|

կախվածության գրաֆիկը բերված է նկ. 9.30

-

հնարավորություն է տալիս որոշել հոլովակի ղիրքը բնորոշող անկյունը, ելնելով բրիկետավորվողնյութի հատկություններիցԿ բրիկետների պահանջվող խտությունից:

ում,

որը

Հ

445-105 164, -շ0վրկ,

2,

-

կգ/մՅ:

Ծ, Ն/մմ'

Եկ. 931.

օ

Վ

Հ.7/(ո)ֆունկցիայի գրաֆիկըդեկարդյանկոորդինատային ճամակարգում

Հոլովակի վըրասեղմման ճնշումից առաջացող ուժը որոշելու համար դիտարկվելէ հոլովակի տարրականմակերեսիվրա ազդող ուժը`

ե"

Հ

որտեղ Ե-ն

ԾԵ

«Ար-Ը-ցաոյ (00:86)

դՏ050--60566

Հ

1-6050

ՆԱՆ:

4-1) ) (»2(4.-1)օ5

մԱՀ-

-

Հոլովակի կողմից խոտի սեղմմանընթացքումհամազոր ուժը

ալ «

Ք ԵՒ

Զ.դ

ըԷ2(1-

.-

:(1-

-

Օ

ը)

"

9.90 Օ.90)

չ

ՐԹ

բնորոշող անկյունը:

|նօ,ոմօ.

..-Պ ւլ5

օօ.

`

Բլ ուժի դիրքը բնորոշող անկյունն է, Ճշ-ը՝ Իշ ուժի դիրքը

որտեղ «յ-ը

|

Կիչն-դա) (9

-Հ0566

Րշցջա

Ճ հ

Ե7:1

հոլովակիլայնություննէ: ՏԱՏ

Քոլ Էշ:

՛

ր

87)

թօ, ւմ` '

ար' շՀ-Հ--:

,

|Թ,՛մօ.

(991) :

ա

յ.

Թ,լում«

Տեղադրելովարժեքները, ստացվում է` ն

ՓՐ

ՕՁ. .

ճ-

ւ.

ռ, .

Ը-դաաի «վն

Իա

"ի

Օյ Շ050-Շ0Տ ԼՑաշ

(9.92)

Ձ

) (222-1ա»օ40-դ :

ռ

շ

Օ-

։

«(1-)յօօ50)

Ւմ `.

(22(- օ5ո«(1-դ ) ո

(9.87) ն (9.92) արտահայտություններիմեջ մտնողինտեգրալճերիորոշման Տոմա 02Շօ052, մե, լլ ՀօօՏՕյ» ճպատակովնշանակելովՇօտՕ/ Հճ, . -

ց »օ0Տ80յ,

Եկ. 932.

Հ

/(ռ)

Փ

կառուցված հոլովակի

1-32

ւ.

"

թ լ -ֆ-

ը

-

-

Հոլովակի կողմից խոտը սեղմելով խցիկներմտցճող համազոր ուժը. օ

Իշ-Ե՛ «.

Թու

մօ ԵԾ, Հ

(088)

ոճ»

որտեղ` ՕԾոոո-ը առավելագույն ճնշման արժեքն է, որը որոշվում է (9.85) արտահայտությամբռ-Օճյլ արժեքի համար ն հոլովակի տվյալ պարամետրերի դեպքումհաստատուն մեծություն է: Հոլովակի վրա ազդող ճնշման ուժը՝

ի

«չն-1օ05օ)

«ԱՏՏԱՏԻՅՆ

,

ԲՀԻՀԲՀԵՒ

ԵՄ

)

ԷՀ

(»2(:-0օօօ«Ա-|

:

ԻՇ

ոան

(989)

"

Հոլովակիվրա ազդող համազոր ուժի դիրքը բնորոշողանկյունը՝

«

չստացվում է`

-.

Տո

ֆունկցիայի գրաֆիկը,

սեղմող մակերնույթիվրա

Փ.

46»

Հ

ո

իչ(2-ի

24 1)» (4 -

-

Արթ 2»

|.

ՎՈՀԸԱ-ց

|.46605: (Ի20-2-0-րի-2 :

(9.93)

մ:

իի -ո

-

:

Ա23

(9.94)

ճ-

վ» 7"ն-(1Լաո,

"ա

ր

Ն

Մ 22 -ունր

:

Նշանակելով

յ

ը

ք")

ղք

օժ)

Ո 1-241-1թ-(4-1) -

ր-ի

Մ-շ ՎԼ-»

ռ

((1-1»)

ի

476005»

ընդունելով 4-2,4,

Ն

կառուցվել

(22:-«2-7ԻԻ-»

են

Ճ»-Մ7Շ)գրաֆիկները, որոնք հարթեցնելով փոխարինվել են

4-70)»

առավելպարզ՝ 4-6-

ն

ՀգլԻ

ՇԷչ

Հարթեցված

4-օՀ

Օ-

առ

'

Վ

0.5

0.4

Նե.

4Հ

933.

հ

(5)

2-1

ր

եշ,

0.1

Նէ.

0.2

934.

0.3

լ

Հ

|| 0.4

/(1)

|

0.5

ֆունկցիայի գրաֆիկը

Կախված 14-ի մեծությունից 4

Հ

/Օ)

ն

զ

| 24

2,6

2.8 3,0

3,2

|

զ

ե -0.65

-0.256 -0,714 -0,35 -0,76 -0,412 -0,455

-0,484

-0,784 -0,794 -0,794

Ը

Հ.18

-Ն198

1.21

-Ն21

-Ն212 -1,21

|

վ

«ք0ՀԷՏՏԻՑ

ի

Է

բ

Ե ՇԻՆ

փ

Օղու

)

ՅԻՇՇՕՏ(ԵյԹ.97

:

լ »7/Օ)

Օլ

2.29 2,7 3,324 4,14 5.53

ր

|

09»

ֆունկցիաներիմեջ

մտնողգործակիցներիմեծություններըբերված են աղյուսակ 9.3 |

ՀԺ»

ԷՆ

-

0.6

՝

Է, Կն

Ե--

0.7

լ

(0396)

:

ե

-1Ոգ-

Ց

«լէ

են

թա

0.8

ե,

զէ

(9.95)

Ինտեգրելով (9.95) (9.96) ն (9.97) արտահայտությունները,ստացվում հոլովակի վրաազդող ուժերը ն գումարային Է ուժի կիրառմանկետերը, բրիկետավորմաննյութի յ" շփման գործակցից որոնց կախվածությունները ն մատրիցայինօղակի ու հոլովակի շառավիղների 2 հարաբերությունից գրաֆիկականտեսքով բերված են նկ. 9.35-9.37-ում:

.-

ովբ Հալ ի՛

ֆունկցիայի գրաֆիկը

|

0.9

ՍԱ

0.8

0.7

լ

զա

ւլ

ա

(9.95) արտահայտությունը տեղադրելով (9.89) արտահայտության մեջ, կունենանք` Բ-

0.6

|

ե

-

ՇԻ

է

| 0.5

«վ

2-օօտռը

ՓԻԹ

|

՛

ֆունկցիանները տեղա-

ՀԻ:

2.

՛-

1.5

(յոթ

".

|կվօ

ոչ

էյ

ճ

«-օլ։

դրելով (9.93) ն (9.94) հավասարումներիմեջ. կստանանք.

(նկ. 9.33, 9.34): ֆունկցիաներով

ՇԻ

ն «Ի:

Եւ

-ում:

ց

Աղլոռսակտհժ9494333: ԵԷ

3.44

6լ 2.65

-4.83 2.75 -6,89

-10,9

-17,49 -32,3

3.04

3.69 4.57 6,16

Տ

0.6

0.7

քլ -Հ---քչ

0.8

Է

--ՀԲյքօո.

(Է)

Եկ. 9.35. Հոլովակի վրա ազդող ուժերի կախվածությունները քրինետավորվողնյութի շփման գործակցից

Ինչպես երնում է նկ. 935 -ից բրիկետավորվող նյութի շփման գործակցի մեծացումով հոլովակի վրա ազդող ուժերը մեծանում են: Ընդ որում, նյութի սեղմման ուժը փոփոխվում է աննշան, իսկ սեղմված զանգվածը խցիկներ մտցճող ուժի փոփոխությունըառավել զգալի է:

2.5.3. Է,Կն

Հ

ա

ՀՎՀՀ

՞--«ԻՀՀԼ

|

օդ.

ՀՀՀՀւվԻՐ

|

"Հ

թ-Հ--Է-. ՀՀՀ-

ՀՀ-Ը

Բրիկետավորմանօղակային մամլիչներն ունեն բարձր էներգատարություն, որի պատճառներիցմեկը մամլող հոլովակի սահքն է մատրիցային օղակի աշխատանքային մակերեսի նկատմամբ: Մակայն օղակաձն բրիկետավռրմանմամլիչների սեղմող օղակների սահքի երեույթը մինչն այժմ քիչ է ուսումնասիրված: Մամլող հոլովակի սահքի գործակցի (5) փոփոխության հայտնի օրինաչափության |59| համաձայն կարելի է օղակային բրիկետավորման մամլիչի օ.գ.գ. որոշել հետնյալ արտահայտությամբ.

2.4

2.6

2.8

(9.98)

7-1-2

Լ

պաա տառ սոէ,

Նկ.

Սամլիչի սեղմող զույգի (հոլովակ-մատրիցայինօղակ) օգտակար գործողությանգործակիցը

-ը որոշվում է նկ. 9.38 -ում

բերված սխեմայի համաձայն:

Հոլովակի վրա ազդող ուժերի կախվածությունները մատրիցայինօղակի ու հոլովակիշառավիղների 4 հարաբերությունից 936.

ռ աստ

Ա-Ի

Նկ. 9.36. Սեղմողհոլովակի սահքի գործակցի որոշման հաշվարկային սխեմա

Հ.

0.5 շշ

աշ րշրո .

Հա,

.7

որը. աի .

շր

Նկ. 237. Հոլովակի վրա ազդող ուժի կիրառման կետի դիրքը բնորոշող անկյան կախվածությունըքրիկետավորվող նյութի շփման գործակցից ն 4. հարաբերությունից մատրիցայինօղակի ու

հոլովակի շառավիղների

Հոլովակի վրա ազդող գումարային ուժի կիրառման կետը բնորոշող անկյան մեծությունը` կախվածբրիկետավորվողնյութի շփման գործակցից ն մատրիցային օղակի ու հոլովակի շառավիղների 4 հարաբերությունից, 9.37 -ում: բերված նկ. է

"»

Քանի որ սեղմողհոլովակը կարելի է դիտել որպես անիվ, որը գլորվում դեֆորմացվողմակերեսով, ապա համաձայն |62|սահքի բնութագրման նորմալի նկատմամբ ցուցանիշը 8ջ հոլովակի վրա գործող օղագոտու համազորուժի թեքման8 անկյունն է: Միշտ Ճշ ուժն ուղղված է հոլովակի օղագոտու կետի շարժման հետագծին շոշափող, ուստի համաձայն անալիտիկ երկրաչափության,8 անկյուճը որոշվումէ հետնյալ արտահայտությունով.

է

լջ0-

Ճ.-Ճլ 1 /ւճչ`

(9.99)

որտեղ Ճլ -ը Խց ուժի կիրառման կետով անցնող նորմալի անկյունային գործակիցնէ, թշ -ը՝ նույն կետով անցնող հետագծի նկատմամբշոշափողի անկյունային գործակիցը:

էլ անկյունային գործակցիորոշման համար ներկայացվումեն սեղմող հոլովակի օղագոտու շարժման հավասարումները (համաձայն նկ. 9.38 -ի). ոլ

լ

|

Ժ»), Ւ6օօ:(6, Է ») ՒՏԼո(02

9.38

-ից երնում է,

ո

Ն

որ

Օգ 360

(9.101)

-Ֆ,

որտեղ Ն -ն սեղմող հոլովակի շրջադարձի անկյունն է, որը համապատասխանում է տարիչի շրջադարձի անկյանը: Գլանաձն ճերքին մակերեսով հոլովակը կցորդումով գլորման դեպքում կա հետնյալ հարաբերությունը՝ Իջ, ՔՀ (9.102) որտեղ Ք, -ը մատրիցայինօղակի աշխատանքայինմակերեսիշառավիղն է: Երբ գլորումը տեղի է ունենում սահումով, (9.102) արտահայտությունը

ձեռք է բերում հետնյալ տեսքը` որտեղ ոլ

ԱԹ

՝

-ն

Ք.

-

Օ.103)

ղջ,

մամլող հոլովակի կինեմատիկական շառավիղն է,

րա ք.րաձափական 03-ի շառավղից:

բ

Ե: ՔՀՐՆԽ կ

(9.104) ստացվում է.

-ը

-ը

սահքի

(9.104)

3604 օշ

.

հետո

(9.105)

ռլ:

(9.100)-ի մեջ ստացվում է. 3604 «(1 /.-1խ' ո

տեղադրելով

ավա ՀԼեյո -Լիչ| /ոլ

ջ

ՀԻՏ

3602 --

Ք

(բ, Է ւի: -

մ

(9.107) -ի մեջ, ստացվում է.

ո էշ

կ

Է

( 9.106)

:

իչ-Հ-: ՁԵլձել

արդյունքները տեղադրելով

ն

-1խ։ 3604 «(յո 3400. /ղ-իգ|

-ջ

կետի շարժման հետագծի

հավասարումներից:

Հոլովակը մատրիցային օղակի աշխատանքային մակերեսով գլորվեցանկացած կետի (նկ. 9.38) շարժման հետագիծն ունի լիս նրա օղագոտու հիպոցիկլոիդիտեսք, որի հավասարումներնեն.

») Իո"օօՏ(6: (տ, Է)օօ57

7չ-

Դ

-

(՛ ա

»չ»՛

Էէ

մ

Կ

Օ.109)

Տոն: Հռ) ը

|

հիպոցիկլոիդի/ՃՃկետի կոորդինատներնեն: Տեղադրելով (9.105) -ը (9.109) -ի մեջ, ստացվում է.

դրտեղշւշն

7շ -ը

Պ2

Լ -

(բ

Ս

ԿԽ

դ

».-(-ոթո ԲՈՄ

)

/695

360" -..

հւ

/"

.

Լեռ

"

՛

ր

'

մ/ոլ

-

(ո,/ոԷւ

/7

լի,

'

(9.110)

|

(ո-ի

հ/հ

Շարժման հետագծի կետի նկատմամբ շոշափողի անկյունային գործակիցը (էշ) որոշվում է հետնյալ արտահայտությունից.

ո: (9.110)

-ը

Օյ -ի

դիֆերենցելով ըստ

(9.1113)-ի մեջ, հաշվի առնելով, որ

մ

(9.111)

ժշ ն

արդյունքները տեղադրելով

Ճլ/7, ստացվում է.

Հ

ի-ա աո-08 ա-ցար 25. ը: (1/7.

Ք

ւռ Է -1լ

1 /դ,

-

հ

՛

հ/հ

:

0.12)

ավՅ6Հնա/ո-Սոչ ո Թա-յխավյա-ալվյյ հլ 2լժոլ

/հլ

Տեղադրելով (9.108) ն (9.112) ներից հետո, ստացվում է.

-ը

(9.99) -ում, մի շարք ձնափոխություն-

ա-1)օօ56, -ե-ճ|

ԹՓ--Կ-թյա յոց, -

9.113) (113-Ի9 -ից

-1ե/

Ւ

,

(9.107)

(59.108)

եե՛

կարելի է որոշել հոլովակի օղագոտու

-ը

է,-՛

Մամլող հոլովակի օղագոտու նկատմամբ, այսինքն շրջագծի նկատմամբ, ճորմալի անկյունային գործակիցը որոշվում է հետնյալ հայտնի արտահայտությամբ.

Օօ -ի

դիֆերենցելով ըստ

.

(9.105)

որը

տեղադրելով (9.101) -ի մեջ, փոփոխությունից ,-

-ը

(9.100)

Ճ կետի կոորդինատներն են, -ը՝ օղագոտու -ն՝ տարիչի շրջադարձի ընթացիկ անկյու-

որտեղ յ ն 7 -ը հոլովակի սեղմող հոլովակի շառավիղը,

նը: Նկ.

Հ

ԲՈՆՆ

(9.106)

Է

կ

(9.113)

ստացվում է. ստացվ

ո-

Սահքի դեպքում`

վա-ա-ԲԲՅԵ-Թի Օ.114)

ոՀ ԻՃ,

Ղ 0.99

Օ.115)

0.98

որտեղ 4,

-ը հոլովակի շառավղի երնակայելի աճն է: Տեղադրելով(9.1 15) -ը (9.114) -ի մեջ, ստացվում է.

Ճ--,(ա-

0.97

ի ՏՅոո-ժ| «0Տ(6.

--

:

0.96

(9.116

0.95 0:94

Հայտնի է |59|,որ սահքի գործակիցըհավասաըէ` ձ

-

Ր

՛

0:93

6.17

Ւ

0.92

Տեղադրելով(9.1 16) -ը (9.1417) -ի մեջ, ստացվումէ.

աջ

լ

շ------------:

-

(9.118)

տ

(ա,

-1յ1-

9.

Եկ.

ՇՕՏ

Այնուհետն (9.118) -ը տեղադրելով(9.98) -ի մեջ ստացվումէ օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի մամլող զույգի օ.գ.գ. -ի որոշման արտահայտու-

թյունը.

-

լ

Ին

-ղ-

«0Տ(6

-Է

0)

|

0.119)

Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի սեղմող զույգի օ.գ.գ. կախված է նրա երկրաչափական պարամետրերից(ե), բրիկետավորվողնյութի ֆիզիկամեխանիկականհատկություններից(/օ, Փ, Փւ, ճտ ն 8) ն բրիկետավորման տեխնոլոգիականգործընթացիպարամետրերից(լլ, 3: «Նաիրի -2» հաշվիչ մեքենայի վրա համապատասխանհաշվարկներ կատարելով ստացված կախվածությունը (9.119) վերածվել է գրաֆիկի (նկ. 9.39): Նկ. 9.39 -ից երնում է, որ լւ հարաբերությունից կախված ղ մեծությունը փոփոխվում է երկու օրինաչափությամբ: Առաջին օրինաչափությունում ւ -ի մեծանալով նկատվում է ղ -ի փոքրացում մեկից մինչն ճվազաչափը բ-1ՀՏո(ջչՓլ) դեպքում: Ջույգի օ.գգ. լչ-1,0 մեծությունը բացատրվում է նրանով, որ տվյալ դեպքում տարիչի ն հոլովակի առանցքները համընկնում են, որ արդյունքում հոլովակը վերածվում է տարվողիցտանող անվի, որը պտտվումէ մատրիցայինօղակի ներսում:

0.901.0 2.0

Ի6) օօ5(27

4.6

բ

Օղակաճնբրիկետավորմանմամյիչի սեղմող զույգի Սայսվածությունըյւ հարաբերությունից

9239.

օ.գ.գ.

նշանակությունիցմեծանալիս ղ -ի մեծությունը փոքրանում է անկյան աճի պատճառով,ն որպես հետնանք, աց»որոնք ունեն առավեբ

գ

3.0

-

ն 1,0

դեպքում, ըստ որում, ղ -ի նվալագույն նշանակություն լւՀ1-Տո(Փ-լ) -ի ժամանակ: զագույն արժեքըկազմում է 0,91 ն տեղի ունի Փ--Փլ»90: Երկրորդ օրինաչափությունում 1-Տտո(ՓՓյ) նշանակությունից լւ -ի մեծացումովսկզբում կատարվումէ ղ -ի կտրուկ մեծացումմինչն առավելագույն նշանակությունը, որը տեղի է ունենում լւ52,5 դեպքում (Փ-Փլ) -ի բոլոր արժեքների համար: Այնուհետն, լւ -ի մեծացումով ղ -ի մեծությունները նվազում են: Այդպիսի օրինաչափությունն ակնհայտ է, բացատրվում է անկյան ճշ փոփոխությանբնույթով: Գրաֆիկից (նկ. 9.39) նան նկատվումէ, որ ճյութի արտաքինն ներքին մեծացումով ղ մեծությունը փոքրաշփման անկյունների գումարի (քլ) նում է, որը բացատրվումէ անկյան համապատասխանմեծացումով: Նկ. 9.39 -ում ներկայացված կորերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ երկու սեղմող հոլովակներով օղակային բրիկետավորման մամլիչում բնութագրականնայն է, որ լւ -ի նշանակությունը պետքէ 2,0 --ից մեծ լինի: Սեղմող զույգի առավելագույն օ.գ.գ. ստացվում է լւ-2,5 -ի դեպքում: Գործնականում լւ -ի նշանակությունը կարելի է ընտրել 2,2-3,0 սահմաններում, որը աննշան է բարձրացնումղ -ի մեծությունն իր առավելագույնից:

Ջ6. Ջ6.1.

Բրիկնտավորմանմամլիչի տարիչի պարամետրերիհաշվարկը

"ո-

Սամլիչի տարիչի պտտմամ հաճայսությունը

Տարիչի պտտման հաճախությունը նշանակալի ազդեցություն ունի ինչպես մամլիչի շահագործական ցուցանիշների, այնպես էլ ստացվող բրիկետների որակի (ամրության, խտության) վրա: Ուստի, տարիչի պտտմանհաճախության օպտիմալացումն ունի կարնոր նշանակություն: Կատարված հետազոտություններից|108)հայտնի է. ղ-

Փ.

(9.120)

որտեղ Լ-ը մամլող առվակների երկարություննէ, 1 -ն՝ սեղմող հոլովակների քանակը, ՛/, -ն` մատրիցային օղակի ներսում մատուցվող նյութի խտությունը, ՛/ -ն` սեղմված նյութի խտությունը, հ, -ն հոլովակով բռնված նյութի շերտի հաստությունը, է, -ն՝ մամլող առվակճերում ճնշման տակ պահման ժամանակը: հ, մեծությունը որոշվում է նկ. 9.40 -ում բերված հաշվարկային սխե-

մայի համաձայն:

բուքի | -փ-22

ռ0

շմի

Հաշվի առնելով լով Թ5ի

որոր

.Զ90:

-(ԾԻՓ)ն

"

շ

ԶՀՓԻՔյ

.

Ց

Ցո

Ջո(ջ4ցյ) ո-1

`

գրաֆիկական տեսքով

աի

ռաս"

-60":0,8 ՓԷՓ

"

Ո որր

-

ՓՀՓ,580':0,8

3.0

ւ

ե

ր -

ՓՀՓ:90":Ը,Խ

2.0

ՓՀՓ.70"0,Խ չ6

Ռոս

(լ «առ

օյ)

(9.123) արտահայտությունը ներկայացվում է (ճկ. 9.41): Ո

(9.123)

2.0

3.0

ւ

Նկ. 941. Տարիչի պտտմանհաճախության (ո) կախվածությունները մ հարաբերությունից

Նն. 940. Օղակաճն բրիկետավորմանմամլիչի պարամետրերի սխեմա ռրոշմանհաշվարկային

11081 -ից հայտնիէ ճան, Օ4--0Ձ

հչ-

Օ.121)

48-08-04:

որ լ

ի -

ա-1

2---չ

//

(մ 6050) -

Տեղադրելով (9.122) -ը (9.121) -ի, այնուհետն (9.121) հաշվի առնելով, որ Օ8-1/2Ծ, ստացվումէ.

(9.122)

:

-ը

(9.120) -ի մեջ,

Նկ. 9.41 -ից նկատվում է, որ տարիչի պտտման հաճախությունը (ո) կախված լւ -ից փոփոխվումէ երկու օրինաչափությամբ:Առաջին օրինաչափությունում, այսինքն լւ -ի մեծացումը 1,0 -ից մինչն 1Ւտլո(Փ-Փլ), ո -ը փոքրանումէ օօ -ից մինչն իր նվազագույն նշանակությունը: ո -ի ձգտումը անսահմանության |-»1,0 դեպքումբացատրվումէ հ, -ի համապատասխան ձգտումով, որպես հետնանք, նյութի սեղմված շերտի հ -ը զրոյի: Այդ դեպքում սեղմված նյութը ճնշման տակ պահելու տրված էը, ժամանակի ապահովումը հ, -ի մեծության փոքրացումըհնարավոր է համատասխանաբաար ո-ի մեծացման ճանապարհով: ո -ի նվազագույն նշանակություճը, որ առկա է լւ» 1-5լո(Փ-Փլ) դեպքում, հ, -ի առավելագույն նճշանակության հետնանքն է: Երկրորդ օրինաչափություճում նկատվում է ճվազագույն նշանակությունից ո -ի մեծացում, որբը նույնպես բացատրվումէ հ, -ի համապատասխանփոքրացումով:

Այսպիսով, օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի երկրաչափական պարամետրերը փոփոխելիս, պահանջվող ամրության ն խտության բրիկետներ ստաճալու նպատակով մշտական տրված ժամամակամիջոցում նյութը ճնշման տակ պահելու ճանապարհով, անհրաժեշտ է համապատասխանաբարփոպոխել մամլիչի տարիչի պտտման հաճախությունը: 926.2.

Սամլիչի տարիչի

մոմենտը

պտտող

Քանի որ հորիզոնական տեղաբաշխված բրիկետավորմանմամլիչը հանդիսանում է հոլոնոմ մեխանիկական համակարգ, ապա տարիչի պտտող մոմենտը (/3 որոշելու համար օգտագործվում են մեխանիկական համակարգի դիֆերենցիալ հավասարումները ընդհանրացված կոորդինատներում, այսինքն` Լագրանժի երկրորդ կարգի հավասարումները: Նկ. 9.42 -ից երնում է, որ օղակային բրիկետավորմանմամլիչն իրենից ներկայացնում է ազատության մեկ աստիճանի համակարգ, քանի որ նրա դիրքը որոշվում է միայն 00լ տարիչի շրջադարձի Խ անկյունով, որը ն ընդունվում է որպես ընդհանրացվածկոորդինատ,ուստի, այդ համակարգի համար Լագրանժի երկրորդ կարգի հավասարումը կարելի է ներկայացնել

հետնյալ տեսքով.

«(211 67

ծ

165)

-Օ

(9.124)

Ր"

որտեղ բ ՀՓ -ն տարիչի անկյունային արագություձն է, Օլ -ը ընդհանրացված ուժը, ՛՛ -ն՝ համակարգիկինետիկականէներգիան:

որտեղ ՛Ւլ

ն

7ՀՈՀՐՆ,

1շ -ը համապատասխանաբարսեղմող հոլովակի

ն

կինետիկական էներգիաներն են: ն

(9.125)

տարիչի

տեսական մեխանիկայիհայտՈրոշելով ՛Ւլ Ղշ նճշաճակությունները ճի բանճաձներովն տեղադրելով (9.125) -ի մեջ, ստացվում է.

2.0մ)՛ (Ջո,

՛7-

որտեղ

ողյ ն ողշ -ը

-

-

շուչխ-

Հ.5 ՛

-

ն

/"

(27

ք

Ն:

Է-Հ.|)

ած

մամլիչի Նկ. 942. Հորիզոնականտեղաբաշխված բրիկետավորման սխեմա տարիչի պտտող մոմենտի որոշման հաշվարկային

Քանի որ բրիկետավորմանմամլիչը տեղաբաշխվածէ հորիզոնական, է ապա տարիչի պտտման հարթությունում համակարգի վրա ներգործում Խ1Լ տեղափոխության հնարավոր դեպքում Այդ միայն պտտող մոմենտը՝ (5Խ) վրա այդ մոմենտի տարրականաշխատանքըհավասար է. 61 Հ 83/66: (9.129) Մյուս կողմից` այդ մոմեռտի տարրական աշխատանքը որոշվում է՝ (9.130) ծ4ՀՕլծ»: ն (9.130) (9.129) -իցստացվում է.

(9.128)

Ընդհանրացված ուժը (Օլ) որոշելու համար 00լ տարիչին տրվում հնարավորանկյունային տեղափոխություն՝ծՃ (նկ. 9.42):

(9.131)

Օյ-ԽԸ

է ն Տեղադրելով (9.127), (9.128) (9.131) -ը(9.124) -իմեջ,ստացվում .

-շ շչ6 -4)

Լուծելով (9.132)

-ը,

շ

ուշու

Լյ.

|-

1:

60.132)

որոշվում է տարիչի անկյունային արագացումը.

ՔՀՀԾ--ԱՈ

տարիչի

(9.127)

-0,

4) (ուլ

ՏՏ

ո»

-

զանգվածներնենճ: (9.126) արտահայտությունիցստացվում են`

-չ

(9.126)

,

համապատասխանաբարսեղմող հոլովակի

Չո

,

/7

Ն.

-

Դ

4) (Ցուլշու) Դ

(9.133)

Սեղմող հոլովակը շարժման մեջ դնող շրջագծային Ե ուժը որոշելու համար օգտագործվումէ 0լ առանցքի նկատմամբ հոլովակի հարաբերակաճ շարժմանկինետիկականմոմենտիփոփոխությանթեորեմը: Գիտենալով սեղմող հոլովակի ն տարիչի անկյունային արագացումների միջն փոխադարձկապը, այդ թեորեմիհիման վրա ստացվում է.

է

Տեղադրելով. մ

-

0/4-6

ն

թչյու(թ-4»:

(9:33)

:

-ը

(9.134)

(9:134) -ի մեջ, ձեափոխումից

տարիչի պտտող մոմենտի որոշման համար ստացվում է հետնյալ արտահայտությունը՝

հետո

4/

Ե(Ցուլ 2ույւ- ք Ի

(9.135)

6յքոլ

գույնից փոքրանումէ սկզբում կտրուկ, իսկ այնուհետն մարվող ինտենսիվությամբ: Խ, կնմ

Արտահայտելով հոլովակի ն տարիչի զանգվածները նրանց չափսերի միջոցով, հաշվի առնելով այն, որ հոլովակը գլորվում է մատրիցայի օղակի ճերսում, ստացվում է. 1/-

է(ա-)թթոքեւ 466

ւ-

1)

(9136)

նօ -ն տարիչի լայնությունն ու հաստությունն են: Շրջագծային Ի ուժը, որը մտնում է (9.136) արտահայտության մեջ, հանդիսանում է շոշափող ուժ (Խ,), որի արժեքը տեղադրելով |126| -ի (2.104) -ից (9.136) -ի մեջ ա է. -մշ (ա Ոճ 1)|6օ5(6.:

7/-

րրա ոքԵ՞: 4օ«յմա

,

-

67ւե

,

2 (9.37

(9.138) արտահայտությանվերլուծության նպատակով նրա լուծումը կատարվել է «Նաիրի -2» էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենայի վրա հետնյալ հաստատուն պարամետրերի դեպքում` Ե-0,035մ, 8-0,06մ օ-0,12մ, է-1: Ստացված տվյալների հիման վրա կառուցվել են գրաֆիկներ, որոնք բերված են նկ. 9.43 ն 9.44 -ում: հրատ

հոոնտ

զ

Նկ.

9.43.

Տարիչի պտտող

մոմենտի (ՆՍ կախվածությունը

Ատարաբերությունից

Նկ. 9.43 -ից երնում է, որ տարիչի պտտող մոմենտը լւ -ից կախված փոփոխվում է նույնպես ըստ երկու օրինաչափությունների,սահմանափակվելովլւ 1ԳՏյո(ՓԻՓլ) ճշանակությունով:Առաջին օրիճաչափությունում է զրոյից մինչն իր առավելագույն ճշանապտտող մոմենտը մեծանում կությունը: Երկրորդ օրինաչափությունում ԽԼ -ի մեծությունը առավելա388

Խ,ոնտ

ո

մ

ՕՀ09

որտեղ

-

«6-0:

"40

1.0

2.0

3.0

"

Տարիչի պտտող մոմենտի (11) կախվածությունը Նկ. լ հարաբերությունից`տարբերնշանակությունների դեսյքում 9.44.

Տարիչի պտտող մոմենտի մեծացումն առաջին օրինաչափությունում բացատրվումէ հոլովակի վրա ազդող շոշափող ուժի (Ճշ) համապատասխան փոփոխությունով,ինչպես ճան տարիչի երկարությանմեծացումով: Երկրորդ օրինաչափությունումՔ, ուժի փոքրացումը,չնայած տարիչի երկարությանմեծացմանը, նպաստում է Խ( մեծության փոքրացմանը: Նկ. 9.43 ն 9.44 -ից երնում է նան, որ Խք մեծության վրա նշանակալի ազդեցություն է թողնում օղակի աշխատանքային մակերեսի Ծ տրամագիծը, ըստ որում Ծ -ի մեծացումով տարիչի պտտող մոմենտը մեծաճում է աճող ինտենսիվությամբ: Համաձայն նկ. 9.46 --ում ճերկայացված գրաֆիկի, բրիկետավորվող նյութի արտաքին ն ներքին շփման անկյունների գումարի մեծացումով տարիչի պտտող մոմենտը մեծանում է, որը բացատրվում է այդ ժամանակ հոլովակի վրա գործող շոշափող ուժի մեծացումով: Նկ. 9.44 -ում ցույց է տրված սեղմող հոլովակների քանակի (3 ազդեցությունը պտտող մոմենտի (ՃՕ մեծության վրա Խ/-/Էւ) ֆունկցիայի առկայությանդեպքում: Սեղմող հոլովակներիքանակի մեծացումը նպաստում է տարիչի պտտող մոմենտի կտրուկ մեծացմանը, ուստի, օղակային բրիկետավորման մամլիչների ճախագծման ժամանակ է -ի նշանակությունը 2-ից մեծ չպետք է վերցնել:

րախ

ԽՄ,կՆմ

Վ

Ո

ՓՒՓ,«90":Խ»1:լլ

20.0

-- Վ

2.2

ո

3.0

ՋՆ|Ո

24 ՛

3.4

ՇՂ

|

|-

ԱՂ

-

` 1--՛՛՛

.-- ԲԻԻ---Յ-Ն -Ա-

ԷՏ "

0.7

Լ

ՓԽ

0.8 '

մեե

'

Նկ. Տարիչի սյտտող մոմենտի(84) կախվածությունը մատրիցայինօղակը ներքին տրամագծից(Ծ) 9.45.

ա, կՆմ

ԹոՑաՅ-:

ն

Ն. -՞ ազՆ Ե--Լ-- ՈԱ Կ

|

պ

Է ի

Զ

-

--

Լն

Վ |

6.0 4.

.0--2----.

Է

|

,ԻԻԲԽ".-

Օդակաճն քրիկետավորման մամլիչի փոլսադրիչ-ջարդիչի պարամետրերըձաշվարկը

Զ.7.1.

Փոխադրիչ-ջարդիչիկառուցվածքն ու աշխատանքը

Ս

րթ

թ

Ջ.7

Օղակաձն բրիկետավորման մամլիչներն ունեն հատուկ բաժանիչ հարմարանք, որը մամլված խոտաշերտը վերածում է տարբեր երկարության բրիկետների: Այդ հարմարանքը (նկ. 9.47) անդրադարձնողթիթեղիկներիշարք է, որոնք տեղակայված են յուրաքանչյուր խցիկի անցքի մոտ ն թեք են մամլման խցիկնեերի երկայնական առանցքների նկատմամբ:Նշված հարմարանքնունի մի շարք թերություններ. 1) խցիկներիցդուրս եկած մամլված խոտաշերտը,հենվելով անդրադարձիչ թիթեղին, դեֆորմացվում է ն դրա երկարությամբ խոտանյութի անհամասեռության պատճառով կտրատվում ն վերածվում է տարբեր երկարությանբրիկետների, 2) խոտաշերտիարհեստական դեֆորմացիան հանգեցնումէ բրիկետների ամրության կտրուկ անկման,հետնաբարն՝ բարձմանու բեռնաթափման ժամանակ դրանց փշրման, 3) խցիկների ելքի անցքի դիմաց անդրադարձիչթիթեղիկների առկայությունն առաջացնում է լրացուցիչ դիմադրություն, որն ավելիէ մեծացնում մամլիչի պահանջվողհզորությունը: Ն նախագծվել բրիկետներիօղակաԵլնելով ձն փոխադրիչ-ջարդիչ, որը հնարավորությունէ տալիս խցիկներից դուրս եկած խոտաշերտը բաժանել միննույն երկարությանբրիկետների,առանց նվազեցնելուդրանց ամրությունը|25|:

վերոհիշյալից, մշակվել

|

Ս

է

| գզԷՓ»

Նկ. Տարիչի պտտող մոմենտի(40 կավածությունը ճրիկետավորվող ճյութի արտաքըն ն ճերքինշփման անկյունների 246.

ցումարից (.Փ.)

Մտացվածարդյունքներիվերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, օղակային բրիկետավորման մամլիչներիճախագծման ժամանակտարիչի փոքրպտտող մոմենտ ապահովելու նպատակով անհրաժեշտէ լւ -ի նշանակությունը թեթնակի պահել, ինչպես ճան սեղմող հոլովակներիքա-

/

որ

նակըչմեծացնել:

Նկ.

(25

տ

լ

:

Բրիկետների օղակաժնփոխադրիչ-ջարդիչի սխեման

Փոխադրիչ-ջարդիչը(նկ. 9.47) օղակաձն պատյան է, որը հատակին ունի բեռնաթափմանանցք (4): Պատյանն ամրացված է բրիկետավորմաճն

մամլիչի օղակաձն մատրիցայի (1) արտաքին պատին, իսկ մատրիցայի մեջ տեղավորվածեն գլանվակները(2): Պատյանի մեջ կանգնակների(6) ներքնի ծայրերին ամրացված են քերիչները (5), որոնք կանգնակների վերեի ծայրերով որոշակի հեռավորությունների վրա ամրացված են օղակաձն մատրիցայի վերին մասի հենակետային հանգույցի (8) վրա տեղակայված գլանատամնավորանիվին (7): Գլաճատամնավորանիվը մ մստդածվի (2) օգնությնուք ժ մե է դրվում մբ: ձորժման

մոջ

պարամետրերի Բրիկետներիփոխադրիչ-ջարդիչի են աշխատանքայինռեժիմների հիմնավորումը

է սերտորեն պարամետրերը պետք Առաջարկվող փոխադրիչ-ջարդիչի

համապապահանջներին

կապվածլինեն բրիկետներիաճասնաբուծական Լ երկարությանն օղակաձն բրիկետավորող մամլիչիպարա

Արիին բացահայտելու փոխկապակցությունները տրերի

հետ:

Այս

համար դիտարկենք ւյ

նկարումպատկերվածսխեմաները|25|: Նկ. 9.48ա -ից երնոում է, որ ստացվող բրիկետներիերկարությունը կլինի`

9.48

կ.

Ա

արարը

թ -Հ|

(9.138) 7-ՃՀ,: ջարդիչորտեղ ԷԼ -ը օղակաձն մատրիցայի խցիկի ելքի անցքից մինչն կանգնակը եղած հեռավորություննէ, մ, Մյ -ն՝ մամլված խոտանյութի ժապավենիշարժման արագություն,մ/վ, էր -ն՝ ժամաճակը, որի ընթացքում փոխադրիչ-ջարդիչըշարժվում է երկու հարնան կանգնակների դիրքը բնութագրողանկյան չափով, վ, Ճ -ն՝ բրիկետի կոտրման պահին ժապավենի մնացած մասի երկարությունը,մ: Հայտնի է, որ

Աի

ւ.

Նկ. 948. Բրիկետները օղակածն փոխադրըիչ-ջարդիչի պարամետրերի որոշմանհաշվարկային սխեմաները

Փոխադրիչ-ջարդիչնաշխատում է հետնյալ կերպ: Փոխանցման մեխանիզմիցստանալով պտտականշարժում, աստղանիվը այն փոխանցում է գլանատամնավորանիվին այնպես, որ կանգնակներըանիվի հետ միաժամանակպտտվելով,հարվածում ն բրիկետների են բաժանում օղակաձն մատրիցայից դուրս եկած խոտանյութի մամլված ժապավենները:Քերիչները, պտտվելով օղակաձնպատյանի մեջ դրանում եղած բրիկետները տեղափոխումեն բեռնաթափման անցքը: Կանգնակների շարժումը ճպաստում է այն բանին, որ հանդիպումըմամլվածխոտանյութի ժապավենների հետ տեղի է ունենում հարվածների ձնով: Եթե խոտանյութի ժապավենը պատկերացնենք որպես բարձակային հեծան, ապա նրավտանգավորկտրվածքըկլիճի օղակաձնմատրիցայիարտաքին կողային մակերնույթիմոտ, որտեղ ն ժապավենը կտրատվում է բրիկետների. ընդ որում, կտրատումը տեղի է ունենում ակընթարթորենն առանց ծռման: Դա բացատրվումէ գործադրվող ճնշման հարվածայինբնույթով ն ժապավենի կառուցվածքով,իսկ վերջինս բաղկացած է մամլված խոտանյութի մի շարք շերտերից,որոնցիցմեկ զույգի մակերնույթիսահմանի վրա էլ տեղի է ունենում ժապավենի կտրատումը: Հետնաբար, ժապավենի կտրատվողմասը՝ բրիկետը, գործնականումչի դեֆորմացվում ն պահպանում է կազմավորմանընթացքումստացած ամրությունը: լ

9.72.

չմ.

(9.139)

2ու

-6՝ որտեղ Լ. -ը մատրիցային (մամլման) խցիկներիերկարություննէ, մ, է, -ն՝ վրկ, մնալու ժամանակը, ու խցիկում ճնշման տակ խոտանյութի 2 -ը՝ քերիչների րոպ, հաճախությունը, պտտման փոխաղդրիչ-ջարդիչի

թիվը: (կանգնակների)

'

(9.139) -ը տեղադրելով(9.137) -ի մեջ, ստացվումէ. Ա-ՈՀ

Հ ր

601.

2իող

(9.140) "

գտնումենք՝ (9.140) արտահայտութունից ո

"

«ՑԵ ն-(-ճ)քղ

ւ

(9.141)

Ինչպես երնում է (9.141) արտահայտությունից,փոխադրիչ-ջարդիչի մամլիչի մամլման պտտմանհաճախությունը կախված է բրիկետավորման խցիկներիերկարությունից,անասնաբուծական պահանջներինհամապատասխանողբրիկետներիերկարությունից,սահմանված ՒԼ երկարությունից, մամլված խոտանյութի ժապավենի կտրտումից հետո մնացած մասի երկարությունից,կանգնակներիթվից ն ճնշման տակ խոտանյութիմնալու

ժամանակից:

(9.140) արտահայտությունիցերնում է, որ բրիկետներիպահանջվող երկարություն ապահովելու համար սահմանված երկարությունը պետքէ փոքը լինի ԷՒՃ մեծությունից`

ք ՀԱՃ: (9.142) իմանալով, որ Լ-0,05մ, ստանում ենք ԷԼՀՕ,07մ: 11 մեծության օպտիմալարժեքներըորոշելու համար դիտարկենք նրա ազդեցությունը փոխադրիչի երկրաչափական պարամետրերի, մասնավորապես քերիչների(կամ պատյանի) լայնության վրա: Բրիկետներիտեղափոխման ընթացքումփոխադրիչիպատյանի մեջ, յուրաքանչյուր քերիչի մոտ առաջանում է բրիկետներիկույտերի պրիզմա: Պրակտիկան ցույց է տալիս, որ կույտերի պրիզմայի երկայնական կտրվածքը,ինչպես դա երնում է նկ. 9.48գ -ից, մի պատկեր է, որը բաղկացած է քերիչի բարձրության ն լայնության ուղղանկյունուց ն նույն բարձրության եռանկյունուց: Նկ. 9.48գ-ից երնում է, որ բրիկետներիկույտի Մբծավալըհավասարէ՝

ԸնդունելովՃ-0,02մ

ն

աեԷՀ Դ լ

բ .որտեղ Էլ,

Օ.143)

քերիչի բարձրություննէ, Լքլ -ն՝ բրիկետներիկույտի պրիզմայի երկարությունը,8, -ն՝ քերիչի լայնությունը: Լ. -նճ արտահայտելով ԷԼ, -ով, որոշվում է բրիկետների կույտի պրիզմայի զանգվածը՝ -ն

ու-յ7118 Ց ԲՋ

ռլշ2

1 նի

ի

ց,

(9.144)

|

որտեղ բրիկետների ծավալային (կուտակային)զանգվածն է, բրիկետներիկույտի բնական թեքության անկյունը: ՛/, -ն

Փք -ն՝

Եթե քերիչների թիվն ընդունենք 2, որոնք պտտվում են ուր հաճախությամբ, ապա փոխադրիչիարտադրողականությունըկլինի`

(9.141)ն (9.144)

Ձո Հ602այոտ:

-ը

տեղադրելով (9.

145)-ի մեջ, ստացվելէ.

թասոճ|ը, Վ բ-(7-ճե լք

ՕՀ

րոպ":

0.45)

"

:

(9.146)

Օգտվելով այն փաստից, որ փոխարիչի Օյ, արտադրողականությունը պետք է հավասարլինի բրիկետավորմանմամլիչի Օ արտադրողականությանը, (9.146) -ից կունենանք՝

ՀԱ

ՉՆ-(7-ճ) Ր

,

ՀՏ:

աօսնն|ը Ք

(9.147)

Վ

Օ-5000 կգ/ժամ,7բ-400կգ/մ-,Լ -0,15 մ, 0-8 վրկ, Փշ-455, Ընդունելով 0.05 մ, Ճ-.02 մ, 8-0,05 մ, (9.147 արտահայտությանհամաձայն կունենանք 8,

Ց,

մ

Ո

`

ԼԱ՞-

Հ

կգ/ժ,

Օ-5000 Լ»0.15մ, եխ

թ0.05մ,

Փ

/

0.8

ՈՀ 040)

0.03

0.04

՛

ե իջին

0.08

0.41

Ե-8

գտ"մ: /

ՐԷ

Ն ՀՀՀՏՏՏ

Հ

0.05

հ,

մ

Նկ. 949. .Քերիչներիլայնության (8) կախվածությունըսահմանված ք/մեծությունից, քերիչների բարձրության (Էր) տարբեր արժեքների

համար

Նկ. 9.49. -ից երնում է, որ ԷԼ-ի մեծացմանը զուգընթաց 8ջ մեծությունը փոքրանում է: Դա բացատրվում է քերիչների պտտման հաճախության արտադրոհամապատասխան փոքրացումով, որը մամլիչի հաստատուն ղականության դեպքում պահանջում է քերիչներից յուրաքանչյուրի դիմաց բրիկետներիկույտի պրիզմայիծավալի մեծացում ն, որպես հետնանք, նրա պարամետրերիցմեկի, մասնավորապես Թ. լայնության մեծացում: Նկ. 9.49 -ում բերված կորերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ 1 մեծության օպտիմալ արժեքը 0,06 մ է: Այս դեպքում քերիչի բարձրությունը փոփոխելոլվ 0,06-0,12 մ, նրա լայնությունը փոփոխվում է 0,325-0,14 մ -ի սահմաններում: Այսպիսով, 8.-0,1 մ դեպքում ստացվում է` 8,-0,185 մ: (9.141) արտահայտությունը պատկերելով գրաֆիկորեն (նկ. 9.50), եզրակացվում է, որ կանգնակների (քերիչների) 2 թվի մեծացումը հանգեցնում է փոխադրիչ-ջարդիչի որ պտտման հաճախության փոքրացման, իսկ սամանված ՒԼ չափի մեծացումից ուր -ն մեծանում է: Նկ. 9.50 -ից եզրակացվում է ճան, որ 2 -ի 6 -ից փոքրըարժեքների դեպքում որ հաճախությունը կտրուկ աճում է, իսկ 8 -ից մեծ 2. -երի արժեքներըհանգեցնում են ու, -ի աննշան փոքրացման: Հետնաբար,օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի 5000 կգ/ժամ արտադրողականության դեպքում կանգնակների (քերիչների) թվի օպտիմալ միջակայք պետք է համարել 6-8: Այս դեպքում ԷՐ-0,06 մ արժեքի համար ու -ի արժեքների փոփոխմանտիրույթը 19-14 րոպ"'է:

ԷԼ սահմանվածչափից (նկ. 9.49): մեծությանգրաֆիկականկախվածությունը

ու,

վրկ"

|՞0.05մ, Ճ»0.0.2մ, ե՞Տվրկ, Լ»0.15մ, Իմ

հմ,

-

- «ի.ԷՏ.) Թռուլը

լ

Օ.151)

բ

Այնուհետն տեղադրելով (9.141) որոշվում է՝ մեջ ն քանի որ Ծ.-ԾՀշԼ,

-ը,

0.06

|

0.05

| 0.04

խ,

(9.147)

-ը ն

շ

Նկ. Փոխադրիչ-ջարդիշըպտտման հաճախության կախվածությունըկանցնակների վերջիններիս (քերիչների) քանակից, բարձրության (է,) տարբեր արժեքների համար 9350.

Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի օղակաձն փոխադրիչ-ջարդիչի պարամետրերի նման օպտիմալացումը հնարավորություն է տալիս մամլված խոտի ժապավենը բաժանել պահանջվող երկարության ն ամրության

բրիկետների: 273.

որտեղ

փոխադրիչ-ջարդիչիպտտման մոմենտն

է, Նմ:

Անտեսելով բրիկետների կույտի շփումը պատյանի կողմնային պատերի հետ, ստացվում է՝ 1.-0512.Ւ8,2Ք-05/26Թ.Ժ5Խ) (9149 որտեղ Ծչ -ն օղակաձն մատրիցայի արտաքին տրամագիծն է, մ, Քոլ -0՝ բրիկետների կույտի դիմադրությունը հաղթահարելու համար գործադրվող ուժը, Ն, Բ-ը բրիկետներիկույտի սահքի գործակիցը, Օր -ն՝ բրիկետների կույտի ծանրությանուժը, Ն:

Հայտնի է,

որտեղ ուլ (9.144)

--ն

որ

Շո Հ9ծնույ»

բրիկետներիկույտի զանվածն է, կգ: (9.150) -ը տեղադրելով (9.1493)-ի մեջ, ստանում

-ը ն

(9.150)

Օ.148) -ի

(9.152)

Իգց

12Փք

(9.152) արտահայտությանհամաձայն, բրիկետավորմանմամլիչի ն փոխադրիչ-ջարդիչի հայտնի պարամետրերի դեպքում կարող ենք գտնել օղակաձն պատյանում բրիկետների տեղափոխման համար պահանջվող Իո, հզորության գրաֆիկականկախվածությունը մամլիչի արտադրողականությունից: Այս նապատակով(9.152) արտահայտության մեջ տեղադրվում են պարամետրերիհետնյալ հաստատուն արժեքները՝ Ր»0,5,Լ»0,15, 150,05 2-0,05 մ: մ, ԷԼ -006 մ, Ճ-0,02 մ, Կ-8 վրկ, ՛/չ-400 կգ/մ-, ԷԼը-0,1մ, Փբ-45., Վ. կՎտ

օ,մ

Փոխադրիշչ-ջարդիշչում բրիկետների տեղափոխմանհամար անհրաժեշտհզորությունը

ԽԼր-ն

լ

թռավ

0.05

Փոխադրիչ-ջարդիչում բրիկետների տեղափոխման համար անհրաժեշտ հզորությունը որոշվում է հետնյալ արտահայտությունից` Խո »0,0001054/ ո կՎտ, (9.148)

-ը

ԳԻՆԻՑԻ

/0 թ «85810

(9.151)

|

0.7

,

Հ

Ն Ն1222 2-7 7,

0.03

0.02

7-7

՛

0.01 --

Օկգ/ժ '

Նկ. 9.5). Փոխադրըչ-ջարդիչըօղակամճն պատյանումբրիկնտճերի տեղափոխմանհամար անհրաժեշտհզորության (մյ) կախվածությունըմամլիչի արտադրողականությունից(Օ)

ենք.

Խ,կՎտ

նկ. Հաշվարկների արդյունքում ստացված կորերը ներկայացված 9.51 -ում, որտեղից երնում է, որ բրիկետավորմանմամլիչի Օ հզորության մեծացումը հանգեցնում է փոխադրիչ-ջարդիչիպատյանում բրիկետների տեղափոխմանհամար պահանջվող հզորության մեծացման, ընդ որում, դիտարկված դեպքերի համար (ք-0,5-1,1մ, Օ-2000-3000 կգ/ժամ) Իր մեծությունըչի գերազանցում0,06 կՎտ -ը։ են

98.

Օղակաճնբրիկետավորմանմամլիչի հաղորդակիպահանջվող

հզորությանհաշվարկը

Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչների հաղորդակի պահանջվող հզորությունը որոշվում է հետնյալ բանաճձնով. Խ »-0,0001054/ւ կՎտ, (9.153) է, Նմ, ո -ը` տարիչի պտտման պտտող մոմենտն որտեղ ԽԼ -ը. տարիչի հաճախությունը, րոպ՞ : Տեղադրելով(9.123) ն (9.138) -ը (9.135) -ում, ստացվումէ. 9 )ջ ծ. 0,0021(աինոթոթԵ-- 4օ6րւնւ (9.154) ԽՀ

-1)յթօ:(ո, -

ավ

`

`

-

"-1

վ -2--չ

՛՛

աա)

'

հաշվի առնելով դրանում մասնակցող (9.154) արտահայտությունը, ցույց է տալիս, որ օղակային բրիկեմեծությունների ճշանակությունները, է տավորման մամլիչի հաղորդակի պահանջվող հզորությունըկախված ֆիզիկանյութի բրիկետավորվող նրա երկրաչափականպարամետրերից, մեխանիկական հատկություններից ե տեխնոլոգիական գործընթացի պարամետրերից:Այդ արտահայտությանլուծման արդյունքներըգրա.ֆիբերված նկ. 9.52 ն 9.53 -ում: կական արտահայտությամբ,

ՓՀՓ,290'

Խ,կՎտ

0,մ

0.5

0.7

0.8

|

11|

(ՓՓ)"

Նկ. 953. Օղակաճն բրիկետավորման մամլիչի հաղորդակի պահանջվողհզորության(1/) կախվածությունընյութի արտաքին ն անկյուններիգումարից (թ- Փ.) ներքին շփման

Նկ. 9.52 ն 9.53 -ից երնում է, որ լւ -ի մեծացմանը զուգընթաց,բրիկետավորման մամլիչի հաղորդակի պահանջվող հզորությունը (ԻՍ փոքրաճում է:

|

Նկ. 9.53 -ից նկատվում է, որ նյութի արտաքին ն ներքին շփման անկյունների գումարի (049.) մեծացման ժամանակ հզորությունը (Վ) փոքրանում է աննշան: Դա բացատրվում է տարիչի պտտման հաճախության վտքրացումով ն նրա պտտող մոմենտի մեծացումով: Այդ պայմանն ապահովվում է բրիկետների պահանջվող որակը պահպանելու նպատակովտարիչի պտտմանհաճախությունըկարգավորելով: Այսպիսով, Է -ի նվազագույն հնարավոր մեծությունն ապահովվելու համար, օղակայինբրիկետավորման մամլիչի նախագծմանժամանակ անհրաժեշտ է նախատեսել լւ -ի մեծացում, այսինքն սեղմող հոլովակների փոքը տրամազծեր:

Օղակաճնբրիկետավորմանմամլիչի ձներգատարությանհաշվարկը

Օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի տեսակարար էներգատարությունը որոշվում է հետնյալ բանաձնով.

1.0

2.0

3.0

4.0

ր

մամլիչի հաղորդակի Նկ. 9.52. Օղակաճնբրիկետավորման չմհարաբերությունից պահանջվողհզորության (81)կախվածությունը

ՋՋ.

Չ

օ

կՎտ.ժ/տ:

`

Օ.155)

է.

Տեղադրելով Ն (9.154))-ը( (9.155) )-ի մեջ, մեջստացվում ց ղադրելով (9.167))նե( -ը

-ի

4ոօա(աԹԴած 059 5.833-10՛իջոքԵ-1)եօ5(ե՛ -

լ

-օ65օ) գրաֆիկական Մր չորոյունքները կ. ըա ԵՔ:

ո

(Ց րկայացվա 2 սքով ԿԱ

ւ

ԱՊ

9.54,

:

2օ-ում:

9.

ՓՀՓյ»90' 0,մ

0.6 տ

/

Նկ 954 Օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի տեսակարար էներգատարության(0) կախվածությունըյւ հարաբերությունից

12|

ՀՀՀ..-ՀՀՀ

2.0

1.0

Յ,կՎտ.ժ/տ

3.0

առաջին օրինաչափության համար: Ինչպես նկ. 9.58 ն նկ. 9.52 -ից երնում Ե ո-ի մեծացումով Է հզորությունը փոքրանում է մարվելով, իսկ Օ արտադրողականությունը՝աճող ինտենսիվությամբ: Ուստի, լւ -ի աճի սկզբնական շրջանում փոքրանումէ Թ -ն: լս -ն 1,5 -ից ավելի մեծացնելու ժամանակ Օ մեծությունը փոքրանում է ավելի ինտենսիվ, քան ԷՊ-ը, որը ն պատճառ է դառնում այդ տեղամասում Չ -ի մեծացմանը: Երկրորդ օրինաչափությունում, այսինքն լւ -ն 2,0 -ից մեծանալուդեպքում,փոքրանումէ տեսակարար էներգատարությունը, որը նույնպես բացատրվում է Է -ի ն Օ -ի համապատասխան փոփոխությունով: 3,կՎտ.ժ/տ

2.0

ի

0.6

0.7

0.8

0.9

1.0

քմ

Նէ. Օղակաճնբրիկետավորմանմամլիչի տեսակարար էներգատարության(0) կախվածությունը մատրիցային օղակի ներքինտրամագծից(0) 9.56.

ՓՓ/

Նկ. Բրիկետավորմանմամլիչի տեսակարար էներգատարության Օ) կախվածությունը նյութի արտաքինն ներքինշփման անկյունների գումարից (ջ"Փ.) 9.55.

Նկ.

9.54 -ից

երնում է,

որ

2»

փոփոխվումէ 7(ա)ֆունկցիան

երկու

օրինաչափությամբ: Առաջին օրինաչափությունում, երբ լւ -ն մեծանում է մինչն 1,5, մամլիչի տեսակարար էներգատարությունը (Թ) որոշ չափով փոքրանում է, որից հետո բարձրանում է մինչն իր առավելագույն 0շանակությունը: 5 -ի փոփոխության այդպիսի բնութագրի պարզաբանման հա952) ն Օ-/ա) (նկ. 9.58) ֆունկցիաները մար վերլուծենք ԽՀ-7/(ԱՀՌ(ճնկ.

Նկ. 9.55 -ից նկատվումէ, որ նյութի արտաքին ն ներքին շփման անկյունների գումարի (Փ-ՒՓլ)մեծացումով բրիկետավորման մամլիչի տեսաէ, որը պատճառ է դարնում կարար էներգատարությունը մեծանում Օ-/(Փ:Փ) ֆունկցիայի ավելի ինտենսիվ փոքրացմանը (նկ. 9.59), քան Խ՞/ՓՓյ)(նկ. 9.53): (9.156) արտահայտությանն նկ. 9.57 -ում ներկայացված կորերի հետագա վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մատրիցային օղակի աշխատանքային մակերեսի ք տրամագծի մեծացումովբրիկետավորմանմամլիչի տեփոքրանումէ: Դա նույնպեսբացատրվում սակարարէներգատարությունը է Ի-/թ)ն ՕՀ/Թ) ֆունկցիաներիհամապատասխանփոփոխություններով: Այսպիսով, վերը բերված նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս կատարել հետնյալ եզրակացությունները: Օղակային բրիկետավորմանմամլիչի տեսակարարէներգատարության փոքրացմանըկարելի է հասնել հետնյալ ուղիներով. ա) մեծացնել մատրիցային օղակի աշխա401

տանքային մակերեսի թ տրամագծի հարաբերությունը մամլող հոլովակԾ -ի դեպքում փոքճերի Վ տրամագծի նկատմամբ,այսինքն հաստատուն Ծ -ն հաստատուն -ն, բ) նյութը բրի-ի դեպքում մեծացնել կամ րացնել կետավորել արտաքին ն ներքին շփման անկյունների փոքր գումարի

դեպքում: 9.10.

նյութի խտությունը,կգ/մ5, -ը՝ տարիչի պտտման ճմլված ո

րոպ:

(9.157)

-ը

տեղադրելով (9.158) -ի մեջ ստացվում է.

ՕՆկ. 9.67 -ից

Օղակաճն բրիկետավորման մամլիչի արտառրողականությանհաշվարկը

երնում է,

որ

-Թբ) կգ/ժ: 15:յլեոլթ» ռլ

ձՕՃՕլ

.

Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի արտադրողականությունըորոշելու համար դիտարկվում է նկ. 9.57 -ում պատկերված հաշվարկային

ար

204:

ա-1 ի-24-1(:6-50): 04--շք լ

ա

՞-օվ

"ո-1

թ

(-օօ5օ):

Այնուհետն, (9.162) -ը տեղադրելով(9.159) -ի մեջ,

Հայտնի է,

որ

մ

ճՀՓ-ՀՓլէ

մամլիչի Օղակաճն բրիկետավորման

Են. արտադրողականության

հաշվարկային սխեմա որոշման

ծազաին, տրամագծով բրակաազան օղակի րից: է հավասար օղակի ծավալը որը

էզ

հիմնականումկախված

Բ

,-

1/4թ -ռֆ։

Օ.157)

Այդ դեպքում մամլիչի արտադրողականությունըկարելի է ներկայացնել հետնյալ արտահայտության տեսքով` Հ

60Ճ7.7 կգ/ժ,

մամլող հոլովակների թիվն է, որտեղ հոլովակի աշխատանքային մակերնույթի է -ն

(9.158)

յց -0՝ բռնման պահին մամլող ն մատրիցային օղակի միջն

է. ստացվում

մամլվող նյութի բռնման անկյունը որոշվումէ՝ Օ 90" Ի ոօտո(ա 1): -

լ21-51ո(Փ-ԺՓյ)պայմանի դեպքում արտահայտությունից|126|՝

Է

(9.162)

302.Ե-2.(ա-1)1-օօ5.ի:(9.163) -

շի2 27: ՍՅԱ «ՀԱԶ

(9.161)

Այսպիսով՝

Չ-

957.

Օ.160)

կիրառելով կոսինուսների թեորեման ն ճկատի ունենալով, որ ՕՕյլ-1/2(5-4), ՃՕլ-1/24ն ւ՞ք/4 ապա ձնափոխություններիցհետո ստացվումէ.

Տար:

(9.159)

-ում

սխեման:

Օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի աշխատանքի ընթացքում տարիչի մեկ պտույտի ժամանակ յուրաքանչյուր հոլովակ մամլում է նյութի այնպիսի ծավալ, որը հավասար է մամլման խցիկների Ե բարձրությանը հավասար հաստությամբ, մատրիցային օղակի Ծ աշխատանքային մակհա մաար արտաքին քին տրամագծով մագծին գծով ն Սլյ ներքին ներքի տր բնույթի տրամագծի երն

հաճախությունը,

ռ

(9.164)

անկյունը որոշվում է հետնյալ

յըոթՔ)

816Տո(ա -

:

(9.165)

(9.163) արտահայտությունը (9.164) ն (92.165) -ի հետ բնութագրում է ղակաձն բրիկետավորման մամլիչի արտադրողականությանկախվածությունը նրա երկրաչափականպարամետրերից ն բրիկետավորվող նյութի հատկություններից,երբ տարիչի պտտման հաճախությունը ընդունվում է որպես հաստատուն մեծություն: Սակայն հետազոտություններըցույց են տալիս, որ բրիկետներիպահանջվող որակական հատկանիշներնապահովելու համար մամլիչի պարամետրերնու բրիկետավորվողնյութի հատկուիյունները փոփոխելիս անհրաժեշտ է համապատասխանաբարփոփոխել նան տարիչի պտտման հաճախությունը: Այնպես որ (9.163) արտահայտության մեջ ո -ի կամայական արժեքի տեղադրումը մամլիչի ստացված արտադրողականության պայմանում չի կարող ապահովել բրիկետների պահանջվող որակը: Հետնաբար, մամլիչի արտադրողականության հաշվարկներումանհրաժեշտէ հաշվի առնել տարիչի պտտման հաճախության փոփոխությունները:Հետազոտություններովստացվելէ տարիչի պտտման հաճախությանորոշման հետնյալ | 126|. բանաձնը

7-ՀԾՀ-

Ճ-Վն1-

ա-1

6050) 25-շ-Ոա

(9.166)

որտեղ էյ -ն ճնշման տակ բրիկետավորվողնյութի պահաժամմ է, այսինքն՝ -ն՝ մամլող Լ երկարության խցիկով բրիկետի անցման ժամանակը, ԽՃ -ն մամլման խցիկ -մղվելուց առաջ բրիկետի հոլովակների քանակը, ՛/

խտությունը:

(9.166) -ը տեղադրելով (9.163) -ի մեջ ն ձնափոխություններիցհետո ստացվում է մամլիչի արտադրողականությունը բրիկետճերի պահանջվող որակն ապահովելուպայմանում. Լ

Գ 1800752--|1Հ

ա-1

|1-2---0-օ059)|:

(9167)

(9.16) արտահայտության վերլուծությունը, նկատի ունենալով (9.164) է տալիս, որ օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի -ը ն (9.165) -ը, ցույց արտադրողականությունըուղիղ համեմատականէ մատրիցային օղակի աշխատանքային մակերնույթի տրամագծին, մամլման խցիկների բարձրությանը ն երկարությանը, խցիկներում գտնվող բրիկետնճերիխտությանը ն հակադարձ համեմատական է ճնշման տակ բրիկետի պահաժամին: Արտադրողականությանկախվածությունը լւ ն (ՓէՓլ) մեծություններիցունի անհամեմատ բարդ բնույթ: Մամլման հոլովակների թիվը փաստորեն չի ներգործում մամլիչի արտադրողականությանվրա, քանի որ բրիկետների սահմանված ամրությունն ու խտությունը պահպանելունպատակով,մյուս հավասար պայմանների դեպքում, մամլման հոլովակների թվի համամասնական մեծացմանը զուգընթացտարիչի պտտման հաճախությունը պետք է փոքրացնել: Բացի այդ, (9.167) արտահայտությունըվկայում է լւ-Ծ/մ հարաբերությանայնպիսի հնարավոր ընտրության մասին, որը տարբեր ցողունավոր կերատեսակների համար կարող է ապահովել մամլիչիառավելագույնարտադրողակա-

անվերջության: Սա նշանակում է, որ լւ -ի 1 -ին բավականաչափ մոտ արժեքներիհամար, այսինքն, եթե մամլող հոլովակների աշխատանքային մակերնույթներին մատրիցային օղակի միջն առկա է նույնիսկ շատ փոքր տարածություն՝ նյութի բոնման շերտի հ, շատ փոքր հաստության դեպքում, ապա պահանջվում է տարիչի պտտման հաճախության անվերջ մեծ արժեք, որպեսզի ապահովվի ճնշման տակ նյութի անհրաժեշտ պահաժամ ն որպես հետնաճք` բրիկետների պահանջվող ամրություն ն խտություն: Արդյունքում լւ -ի 1 -ին մոտ արժեքների համար, չնայած նշված հ, շերտի փոքր հաստությանը, մամլիչի արտադրողականությունըկարող է ստացվել բավականաչափ մեծ: Գործնականում լւ -ի 1 -ին մոտ արժեքների համար բրիկետավորմանմամլիչը կարող է աշխատել, քաճի որ անկարելի կլիներ մատրիցայինօղակի ազատ խոռոչում ապահովել նյութի մատուցում ն շատ դժվար կլիներ իրակաճացնել տարիչի պտտում չափազանց մեծ հաճա-

խությամբ:

յ. -ն 1-ից մինչե2 աճելիս Օ մեծության կտրուկ նվազումը պայմաճնավորված է տարիչի պտտման ո հաճախության համապատասխան նվազումով, չնայած այս դեպքում հ, ն հ մեծություններնաճում են, իսկ լւ -ն 2 -ից սկսած աճելիս Օ -ի մեծացումը նվազագույն արժեքից ճույնպես բացատրվումէ ո -ի փոփոխմանբնույթով:

Զ, տ/ժ

Է

6.0

ՐՐ

արաք

| Լ»0.15մ: ՓՀՓ.»90':

Թ-Յմրկ:

2009Մ:

Փ"6

Հ ԳՆ/

/

5.0 Է `

(9.167) արտահայտության ավելի հանգամանալի վերլուծության համար այն պատկերենք գրաֆիկորեն, նրա մեջ մտնող փոփոխականԵ-0,035մ, Լ-0,15մ, ներին տալով հետնյալ թվային արժեքները՝--1200կգ/մ5,

Նկ. 9.58 -ից նկատվում է որ լւ -նճ փոփոխելիս բրիկետավորմանմամլիչի արտադրողականությունը փոփոխվում է երկու օրինաչափությունճերով, ընդ որում՝ առաջինին բնորոշ է Օ -ի արժեքների նվազում,իսկ երկրորդին՝ աճ: Երբ, լ-51, Օ -ի ձգտումը որոշակի սահմանի բացատրվում է նրանով, որ այս դեպքում տարիչի պտտման ո հաճախությունը ձգտում է

8.01

նություն:

Կ-Ցվրկ:

Հ

ՍԱՐ | Օմ

| ՏՂ

08/ ԳՓՃ. |

:

301.

Նկ. 959

20ո

Մ

ե

Օղակաժն բրիկեւուվորման մամլիչի

ր

Բացի այդ, նկ. 9.58-ից երնում է, որ երկրորդ օրինաչափության դեպքում Օ -ի կտրուկ աճը նկատվումէլւ -ն 2 -ից մինչն 3 աճելիս: Այնուհետն Օ -ի աճման ինտենսիվությունըկտրուկ ընկնում է: Սա նշանակում է, որ լւ -ն չպետք է լինի 3 -ից մեծ: Մյուս կողմից, յւ -ի արժեքները չպետք էլինեն ճան 2 -ից փոքրը,քանի որ այդ դեպքում տարիչի պտտման հաճախությունն անհամեմատ ավելի ինտենսիվ է աճում, քան լւ -ն 2 -ից մեծանալիս, որը

կհաճգեցնի (ճույճ արտադրողակաճնությանպայմանում) մամլիչի հաղոր-

դակի համար պահանջվող հզորության մեծացման: Օ,տ/ժ

51200 ք»-0.9

կգ/մ

:

:

կ8վ:

մ: Լ»0.15մ

"70

8.

մամլիչի

.(ՓՓյ'

բավականաչափ մեծ

Այսպիսով, մամլիչի արտադրողականություն ապահովելուհամար լւ -ն պետքէ տատանվի(2,2-3) միջակայքում: Նկ. 9.59 -ից երնում է, որ նյութի արտաքին ն ներքին շփման անկյուն. ների (ՓՀ-Փլ) գումարն աճելիս օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի արտա. դրողականությունը ճվազում է: Այդ երնույթը բացատրվում է նրանով, ոլ (Փ-էՓլ)-ն աճելիս, մի կողմից մեծաճում է մամլող հոլովակների հետ նյութ| բռնման անկյունը, այսինքն` նյութի քանակը, որը նպաստում է արտա. դրողականության աճին ն, մյուս կողմից, նվազում է տարիչի պտտմա( հաճախությունը, որը ճպաստում է արտադրողականույթան նվազմանը Սակայն տարիչի պտտման հաճախության նվազումը տեղի է ունենու ավելի ինտենսիվ, քան բռնման անկյան մեծացումը, որը վերջին հաշվու հանգեցնումէ մամլիչի արտադրողականությանփոքրացման:

Օղակաձնբրիկետավորմանմամլիչիհիմնական պարամետրերիհաշվարկի մեթողը

Կատարված հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս հիմ ճավորել օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի հիմնական պարամետրերը Դրա համար ելակետայինտվյալներ են մամլիչի պահանջվող արտադրո ղականությունը, բրիկետավորվող նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկու թյունները տեխնոլոգիականգործընթացի պարամետրերը: Կատարված հետազոտություններին համապատասխան կարելի տալ մամլիչի հիմնական պարամետրերի ընտրության ն հաշվարկիհետե վյալ հերթականությունը:

ն

Մամլիչի մամլման զույգի առավելագույն օ.գ.գ. ապահովվում է սահմաններում:Հետնաբար, բ. -ի ընտրությունն ըստ առավելագույն օ.գ.գ. անհրաժեշտէ կատարել2,2-2,8 սահմաններում: Մամլիչի նվազագույն տեսակարար էներգատարությունապահովելու տեսանկյունից ցանկալի է ըստ հնարավորությանընտրել լլ -ի մեծ նշանակություն: Սակայն լւ -ի մեծացումով պետք է կտրուկ մեծանա տարիչի պտտման հաճախությունը,որը վատացնում է մամլիչի դինամիկան:Ուստի, տվյալ դեպքում լւ -ի նշանակության օպտիմալ սահմանը պետք է ընդունել 2,2-2,8: 2. Ըստ մամլիչի պահանջվող արտադրողականության(Օ) ն լ: -ի մեծության, համաձայն (9.167) հաշվարկումենք մատրիցայինօղակի աշխատանքային մակերեսիտրամագիծը՝ ք-

Նկ. 959 Օղակաձնբրիկետավորման կախվածությունը նյութի արտաքին ն ներքին արտադրողականությամ շփման անկյունների (Փ-՛Փլ) գումարից

911.

1.

Է-2,2-2,8

թոռն:Ը2Քկ-ա)| ՞

"

:

.

Ըստհայտնի

տրամագիծը

բ

ն

Զ

-ի հաշվարկում ենք սեղմող հոլովակների Ւ

|

(9.168)

Բ

ծ

:

4.

Մամլիչի պտտման հաճախությունը հաշվարկվում է ըստ (9.123) արտահայտության: 5. Հոլովակի վրա գործող Քղ նորմալ ն Ք, շոշափող ուժերը հաշվարկում ենք (9.67) արտահայտույթյուններով:Ըստ Ք. -ի մեծության կարելի է

ընտրելառանցքակալներ: 6. Տարիչի պտտող մոմենտը հաշվարկվում է (9.138) արտահայտությունով: Ըստ հայտնի պտտող մոմենտի կարելի է հաշվարկել տարիչի լիսեռը:

Բրիկետավորմանմամլիչի հաղորդակի պահանջվող հզորությունը հաշվարկվում է (9.154) արտահայտությամբ: Ըստ հայտնի հզորության ն տարիչի պտտման հաճախության կարելի է ընտրել համապատասխան էլեկտրաշարժիչն մամլիչի հաղորդակի ոռեդուկտոր: 7.

212.

Խոտի մատուցումըբրիկետավորման մամյիչ

Խոտի բրիկետավորումնառաջարկվող կոմբայնի միջոցով կատար-

վում է հետնյալ կերպ: Լասերից հավաքված խոտը հավաքիչ-մանրիչից

բրիկետավորմաճն

մամլիչ մատուցվումէ պննեմատիկ մեխանիզմի ն ցիկլոնի միջոցով: Ցիկլոնի ներքին գլանային իրանը պատրաստված է ջրային շապիկի տեսքով ն մոնտաժվածէ բրիկետավորման մամլիչի վերնի մասում: Ջրային շապիկից դուրս է գալիս ջրախողովակ, որի ծայրին ցիկլոնի խողովակի կենտրոնում դրված է ծայրապանճակ: Ցիկլոնի խողովակիտվյալ հատվածում օդի արա407

գության մեծացման նպատակովտեղակայվածէ կոնֆուզոր: Ցիկլոնի արտաքին գլանային իրանը պատրաստվածէ բրիկետների տեղափոխման օղակաձն փոխադրիչի արտաքինգլանային պատի հետ համատեղ (նկ.9,1,

9.2):

Ցիկլոնի խողովակում տեղակայված կոնֆուզորում օդային հոսքի է` առաջացնելով ճնշումների տարբերություն արագությունը մեծանում խողովակիտվյալ կտրվածքին ջրային շապիկում ջրի մակարդակիմիջն, որի շնորհիվ ջուրը, ջրային շապիկից, խողովակով ն ծայրապանակով բարձրանումն խառնվում է օդային հոսքին: Ցիկլոնի խողովակում խառնվելով օդային հոսքին ու փոշիանալով` ջուրը խոնավացնում է խոտի մանրացվածզանգվածը: Մանրացվածխոտը, օդային հոսքի հետ միասին, խողովակիցտրվում է ցիկլոնի ներքին իրան, որտեղ տեղի է ունենում օդային հոսքի ն բրիկետավորվողնյութի բաժանում: Այնուհետն, առանձնացված ն անհրաժեշտչափով խոնավացած բրիկետավորվողնյութը տրվում է օղակաձն մատրիցայի խոռոչ, որտեղ, կառչվելով մամլող հոլովակների կողմից,սեղմվում է սեղմման խցիկներ: Զանգվածի բաժանման արդյունքում առանձնացված օդային հոսքը, անցնելով ներքին ն արտաքին իրաններովկազմվածցիկլոնի խոռոչով, հովացնում է օղակաձնմատրիցայի արտաքին մակերնույթը ն ստացված բրիկետները: Բրիկետներիհովացմանըճպաստումէ ճան ջրային շապիկում եղած ջուրը: Օգտագործվածօդի ելքը մթնոլորտ իրականացվումէ օղակաձն փոխադրիչի ներքին գլանային պատի ն մատրիցայինօղակի ներքնի հիմքի միջն եղած գլանային բացակով (նկ. 9.1): Խոտի բրիկետավորմաններկայացվող մեքենան հնարավորությունէ տալիս բրիկետավորումիցառաջ խոնավացնել զանգվածը, որ նճախատեսված է ագրոանասնաբուծական պահանջներով, ն ապահովելբրիկետների

հովացումը:

Հավաքիչ-մանրիչիցբրիկետավորման մամլիչի մատրիցային օղակ բրիկետավորվող նյութի մատուցումը իրականացվումէ խողովակների մի քանի տեղամասերիցբաղկացած պննմատիկփոխադրիչով: 913.

"

«------մյվ, Վ 36007ո/6դ

ն ն /ժամ. ո-ը` արտադրողականությունը,կգ/ժամ,

ոռ, տրացիան,

խոտի տեղափոխման դեպքում ա-ի արժեքն ընդուն-

Օդ

վում է 77 03--08 -

ումը, ցումը,

բրիկետավորմանմա-

-ն՝

ճ կոնզենխառնուրդի կշռայինճ կոնց

Ո-ը՝

սահմաններում, Օյ,-ն՝ բրիկետավորվողնյութի

-ը՝ օդի օղիմատուցումը, մատուցումը, կգ/վ. Թ.Քող-ը -ը՝օ օդի կգ/վ. ՕդՕշղ-ը՝ կգ/վ, »

մատու-

տությունը, խտությունը, կգկգ/մ5:

Պննմատիկ փոխադրիչում հիմնական աշխատանքային պարամետրը խողովակաշարումօդի հոսքի արագությունն է, որի մեծությունը կախված է բրիկետավորվողնյութի ճախրմանարագությունից. Մ (9.170) Մը» օդ ՝

որտեղ 8-ն բրիկետավորվողնյութից կախված գործակից է, խոտածղոտային նյութերի համար8Հ-2-2,5, "գ -ն՝ նյութի ճախրման արագությունը: Նյութի ճախրմանարագությունը կարելի է որոշել` դիտարկելովմասնիկի հավասարակշռությանպայմանը ուղղաձիգխողողովակովշարժվելիս. (9.171) Ւ-ուք, որտեղ ջ-ն ազատ անկման արագացումն է, ուշ--ը՝ մասնիկի զանգվածը, աչ նյութի խտությունը, /դ --ը՝ օդա-

-(,-Քո)ի, Քո-նբրիկետավորվող յին հոսքի խտությունը, կգ/մ, Տ-ը՝ մասնիկի լայնական կտրված`

`

ը

Թո -Ն24 մասնիկիերկարությունը,մ, Ք-ը՝ մասնիկի դիմադրուկարելի է որոշել Նյուտոնի բանաձնով.

մակերեսը,մ՞, 7-ը՝

քի թյան ուժը,

որը

Պ-

Կո)

ԽՏ.

Օ.172)

,

գործակիցէ, որը կախված է մասնիկներիձնից, օդի շարժման բնույթից ն խողովակիտրամագծից: Տեղադրելով արժեքները (171) արտահայտության մեջ ն կատարելով որոշ ձնափոխություններ, կարող ենք որոշել մասնիկներիճախրման արագությունը. որտեղ ե-ն

Խո

Պննմատիկ փոխադրիչի հիմնական հանգույցներն են օդային խողովակաշարը, բեռնաթափող սարքավորումը(ցիկլոնը) ն օդամղիչ քամհարը, որի դերը կատարում է մանրիչի մանրացնող թմբուկը: Պննմատիկ փոխադրիչի պարամետրերիորոշման համար, ելնելով բրիկետավորման մամլիչի անհրաժեշտ արտադրողականությունից, նախ որոշվում է օդի անհրաժեշտելքը հետնյալ արտահայտությունից.

մ

մ լիչի

ճշգ-ը անհրաժեշտօդի քանակնէ,մ:/վ,Զ

մ-ր ։

Պնեմատիկփոխադրիչիպարամետրերիորոշումը

Ջ

որտեղ

-

ռ

Բո

(173)

/Թօդ

Մատուցման խողովակում մասնիկների ճախրման արագության կախվածությունները բրիկետավորվողնյութի խտությունից ն մասնիկների երկարություններիցբերված են նկ. 9.60 ն 9.61 -ում: Նկ. 9.60 -ից ն 9.61 -ից երնում է, որ առվույտ բրիկետավորելիս(որի խտությունը կազմում է մոտավորապես 70կգ/մ:),կախված մասնիկների երկարությունից, ճախրմանարագությունըկազմում է` 7. 4--8մ/վ: Հ

9.169 016)

Ք.

70կգ/մ', 1-0.05մ,

Հ

8-2,3,

ո-0,7

պարամետրերի դեպքում: Նկ. 9.62գ

ում

-

բերված է խողովակի տրամագծի կախվածությունը բրիկետավորվող նյութր մասնիկների երկարությունից` ԾՀ-/(), 8»-2500կգ/ժամ,

Հ70կգ/մ-,8-2,3, ո-0,7 պարամետրերիդեպքում: Նկ. 9.62դ-ումբերված խողովակի տրամագծի կախվածությունըբրիկետավորվողնյութի խտուՁ.-2500 թյունիկց` 7- 71.), կգ/ժամ, ոո-0,5, 71-0.05մ, 8-2,3, ռ-0,7 Քչ

է

պարամետրերիդեպքում:

Թթ0.04

Նկ.

--

-»

--

Թ0.08

Թ0.12

օ,մ

-

Ք,կգ/մ

0.45

Թ0.16

ՀՀ::Յ::::::

մ.

0.36

՝

Սասնիկներիճախրման արագության կախվածությունները մասնիկներիխտությունից, Կո (թյ) 960.

0.32

0.36

Ս,մվ

0.025 0.3 0.4

0.5

0.6

0.7

0.8

0.24

0.9

ք,մ

թ0 ա8ը առռաաա առաս

Նկ.

թ

--

0.12

ատտատռառ

(ց0

թ

0.16

եմմ

:

Սասնիկներիճախրմանարագությանկախվածությունները մասնիկներիերկարությունից,Կո () 961.

ճ

900.228

|1Թ- Ք էթօդ

5-1

(9.174)

Խողովակի տրամագծի կախվածությունները գրաֆիկի տեսքով բերված են նկ. 9.62 -ում: Նկ. 9.62ա -ում բերված է խողովակի տրամագծի կախվածությունը օդային խառնուրդիո կոնցենտրացիայից` ճամլիչի ն բրիկետա-

Օ՛Հ(ո),

վորվող նյութի հետնյալ պարամետրերի դեպքում. Ծո

-70կգ/մ", 1-0.05մ,

8-2,3:

Նկ. 9.62բ

մագծի կախվածությունը մամլիչի

-ում

0.32

ՃԶ2500կգ/ժամ,

բերված է խողովակի տրա-

Ծ արտադրողականությունից ՛» /(9),

.

0.04

Ելնելով օդի անհրաժեշտ ելքից ն արագությունից, կարող ենք որոշել խողովակիանհրաժեշտտրամագիծը.

,կգ/ժ

0.33

0.26

լ«70

0.34

0.28

»րեո.նս.:

բ)

օ,մ

0.30 0.08

0.35

0.32

0.04

ռո

ա)

|

0.28

0.3

-

0.06

0.08

0.1

գ)

0.30

լմ

դ)

ք,կգ/մ՝

Նկ. 262 Խողովակի տրամագծիկախվածության գրաֆիկները. ա) օԾ-7/(ո) թ)Ծ- 7(8) գ)օԾ-7/(Ի, դ)5Հ-

702.)

Ցիկլոնի միջնապատիներքին տրամագիծըորոշվում է, ելնելով այն պայմանից, որ ցիկլոնում օդի հոսքի արագոթյունը պետք է փոքր լինի օդային խառնուրդումգտնվող մասնիկներիամենափոքրմասնիկի ճախրման արագությունից, «լ Հլ: Ցիկլոնում օդի հոսքի արագությունը. Ն

ՀԿ

"|

օյ

ք|»

Թ.175) :

որտեղ «յ-ն ցիկլոնում օդիհոսքի արագությունն է, Ծյ-ն` ցիկլոնի միջնապատի ներքին տրամագիծը: Հաշվի առնելով(9.170) հավասարումը,կունենանք`

կտրվածքի սահուն

ով |

Դ

ք

որտեղից`

(9.176)

ՀԿՊղ»

ց

.

է օդային հոսքից Նկատի ունենալով, որ առանձնացնել տարբեր երկարության մասնիկներ,ապա ցիկլոնի միջնապատի ներքին տրամագիծը վերցնում ենք հաշվարկայինից 5-2 անգամ

մեծ,այսինքն`

ք,

-(15:-2)248:

Օ.178)

Խողովակաշարում օդի շարժման ժամանակ ճնշման կորուստները որոշվում են հետնյալ բանաձնով. թ.

-

(9.179)

Ծաղ»

օէ

քրդ-ը տեղային դիմադրությունները

որտեղ քչջ-ը շփման կորուստն է,

հաղթահարելուվրա ճնշման կորուստները: Շփման կորուստներըորոշվում են հետնյալ բանաձնով. ը

4-5

Ք,

որտեղ 4-0

թյ

ՄՊա,

շփման դիմադրության գործակիցն է, 7-ը`

երկարությունը:

Օ.180)

խողովակաշարի

Շփման դիմադրության գործակիցը պողպատե խողռվակների դեպքում, կախված խողովակի տրամագծից,կարելի է որոշել հետնյալ պարզեցված բանաձնով. 0,0011

4»-0125-

օք

(9.181)

:

Տեղային դիմադրություններըհիմնականում պայմանավորված են խողովակիծնկի ու խողովակում տեղակայված կոնֆուզորի առկայությամբ ն որոշվում են հետնյալ բանաձնով. Ստդ.-

որտեղ Հ,

-ն

Բադ ոգ

ա

ք

օկՒծդ ռ Ճածո Ի

օա»

(182)

ծնկում առաջացած դիմադրության կորուստների գործակիցն

"

գործակիցը, խողովակի տրամագծի հարաբերությունից,

ն

թյան

որը

հաստատուն

դիֆուզորում կորուստների գործակիցը, Ծ.լ-ը` դիֆուզորում խողո-

«եջ-ը՝ խողովակի ելքում կորուստների

կախված է ծնկի կորության շառավղի Ճ-ն՝

գործակիցը: Ըստ գոյություն ունեցող հետազոտությունների,խողովակի «1805, թ --»3 օ

ն

ք ---2

ա

համեմատականու-

գործակիցը, ԽՃ-0,73, ծյ-ն՝ կոնֆուզորում խողովակի

պարամետրերի դեպքում կարելի է ընդունել` Հ, -2,

6, -0,15,ձ.-0,1,ծո-0,4,Հելթ 143):

Ճնշման լրիվ կորուստը կլինի. ուշ օա լ

| իրա բ) ա)

Քաչա շ

ջի

(183)

Պննմատիկ խողովակաշարերում, երբ խողովակաշարով տեղափոխվում է բրիկետավորվող նյութի ն օդի խառնուրդ, ճնշման կորուստը կարելի է որոշել հետնյալ բանաձնով. թե

Հ

ուն:Շո):

(184)

Հաշվի առնելով նան, որ բրիկետավորվող նյութը տեղափոխվում է ուղղաձիգ ուղղությամբ, ապա ճնշման լրիվ կորուստը կարող է որոշվել հետնյալ բանաձնով. ՔԵՍՀ«)-(- ա ուն Շո): 2), (185) Խլխ՞ ն-

ո), -Քդթհ-

-

2.ղխհ-

-ն գործակից է, կախված խառնուրդի տեղափոխմանարագություորտեղ ՇԸ 20 մ/վ արագությունների դեպքում, ՇՀ 0,58:-: Հ15: 0,4, նից, Մր հ-ը՝ խոտի

տեղափոխմանբարձրությունը,Ճ-ը՝ հաստատուն գործակիցը, »-0,1 -- 0,15: Խողովակաշարով բրիկետավորվող նյութի տեղափոխման համար պահանջվողհզորությունը որոշվում է հետնյալ բանաձնով. (9.186) ՖՀզդիլխ Վտ:

(9.169), (9.170), (9.173), (9.183), (9.184) ն (9.185) արտահայտությունները տեղադրելով (9.186) արտահայտության մեջ նե կատարելով որոշ ձնափոխություններ,ստացվում է`

-««Վ|Ք «ժո Իմ արատ ւՅԻմիա -

է, որը կախված է ծնկի անկյունից, ծ -0` ծնկում առաջացած դիմադրու-

թյան կորուստների

փոփոխությունից ստացվող կորուստների գործակիցը,

վակի կտրվածքի տրամագիծը,

օր: ցիկլոնում անհրաժեշտ օ.-

Շո

-0`

շ

աու

(9182) արտահայտությունը հնարավորություն է տալիս որոշել ըիկետավորման մամ մատուցող պննմատիկ փռխադրիչը աշխատեցն ելնելռվ ն փոխադրիչի կառուցվածֆիզիկամեխանիկականհատկություններից քային պարամետրերից:

նելու արան ամա ովաի մութի համար հզորությունը,

տրացիան: Սակայն խառնուրդիկոնցենտրացիայիշատ մեծացումը բերում է խողովակաշարի խցանմանը: Հետազոտություններըցույց են տվել, որ 0,6- 0,8 է: խառնուրդի կոնցենտրացիայիգործակցինոմինալ արժեքը 7

Ք,կՎտ

Հ

Ջ.14.

Բրիկետավորվողնյութը|սոնավացնողհամակարգի պարամետրերիճշտումը

Յ5

Ագրոտեխնիկականպահանջներին համապատասխանողն պահանջվող խտության ու ամրությանբրիկետներստանալու համար 7 Հ10-1292

Յ

263.

0.16

Հառ»»»արր»0.6

«0.4

Մորը

Նկ.

0.12

0.08

0.04

0.2 ըրա0,8

Հաաա»

եմմ րագ

առռորաատ

Պննմատիկ փոխադրիչիհզորության կախվածությունը

մասնքկճերիերկարությունիցՔ Վ կՎտ

ա

զ

-

խոնավությանխոտը բրիկետավորումիցառաջ անհրաժեշտ է խոնավացնել մինչն )/ -18--2074 : Բրիկետավորվողնյութը խոնավացնելունպատակով պննմատիկ խողովակաշարիմատուցող խողովակում տեղադրված կոնֆուզորում տեղակայում ենք ծայրապանակովջրախողովակ, որը մատուցումն ստանում է հաստատուն մակարդակ ունեցող ջրի տարողությունից, ւվատրաստված ջրային շապիկի տեսքով ն տեղակայված բրիկետավորման մամլիչի իրանի վերին մասում (նկ. 9.65):

ա

ՀԷ ան ՀՀ«Հվ

ՀՀՀԷՀՀ

Ի Հ.ՀԻ--Հ ՀԷՀՀՀՀԵր

ՀԱարյան,

Հ.Հ «ՀՀՀ.

-ծ-- ՎՀ» ՀՀ

Լ

իա... Է

աաա

ՀՀո

..

աա :.:-"--..ո

ԱԱՀ ՀՀՀԱԷՀ-Յ

«ԱՂԵՏԸ

շ

0.6

0.4 -ծ-ս.--:

առռկառաշ»

Վ

0.8

|չ0.04

առառասաշ

|2008999------

|Հ0,16

շռաասաա

ա02ՍՍ9Ս9Օ9ՍՍ

ո

Թթ0.12 Կեճասաս»

0.24

Նկ. 964. Պնեմատիկ փոխադրիչիհզորության կախվածությունը խառնուրդի պարունակությունից5» յ (ո)

Պննեմատիկփոխադրիչըաշխատացնելու համար պահանջվող հզորության գրաֆիկները,կախված մասնիկների / երկարությունից ն խառնուրդի ոռ կոնցենտրացիայից, բերված են նկ. 9.63 -ում ն 9.64 -ում: Ինչպես երնում է նկ. 9.63 -ից, կախված մասնիկների մեծությունից, պահանջվողհզորությունը մեծանում է ուղիղ համեմատական կապով, ընդ որում, խառնուրդի փոքրըկոնցենտրացիայի դեպքում ճնշման աճի ինտենսիվությունն ավելի բարձը է: Նկ. 9.64 -ից հետնում է, որ ավելացնելովխառնուրդիկոնցենտրացիան, պահանջվող ճնշումը նվազում է, ընդ որում, նվազման ինտենսիվությունը առավել նկատելի է խառնուրդի կոնցենտրացիայի փոքր արժեքների դեպքում:Հետնաբար,պնեմատիկփոխադրիչների պահանջվողհզորության փոքրացման նպատակով, անհրաժեշտ է ավելացնել խառնուրդի կոնցեն414

խոնավացման նյութի

Նկ.Զ65. Բրիկետավորվող համակարգիսխեման ման ման

այն:

Կոնֆուզորում օդի հոսքի արագության հաշվին տեղի է ունենում ճնշանկում, որի շնորհիվ ջրային շապիկից ջուրը հոսում է դեպի մատուցխողովակ ն խառնվելով բրիկետավորման նյութին խոնավացնում է

Ջրային շապիկում եղած ջրի մակարդակից ծայրապանակի տեղակայման առավելագույն բարձրությունը որոշելու համար բերենք ծայրապանակի ելքում ջրի ճնշումը, որի դեպքում տեղի է ունենում ջրի արտահոսք. ԹՀ թյ» (.188) Քլթ ԶջՔիառ-

որտեղ քբ-ը մթնոլորտային ճնշումն է,

Թչ-ն՝ ջրի

խտությունը, քյ-ը` խողո-

հ,մ

0.15

վակում բացարձակ ճնշումը, ձռ-ն` ճմշման կորուստները խողովակաշարում (ջրախողովակումջրի փոքր արագությունների ն խողովակի փոքր երկարություններիպատճառով կորուստները կարելի է անտեսել, 4 0):

0.125 0.1

«Հ

0.075

Գրելով խողովակում ծայրապանակի տեղակայման հատվածում Բեռնուլիի հավասարումը խողովակիելքի կտրվածքի նկատմամբ, ստացվում է.

"լ

Ք. որտեղ րտեղ

/2.-ը Բշդ-ը

օ

տությունն օդիխտութ)

Բոշ

է, /6դ Ք,

-

24 կգկգ/մ-, տ-ը

Մլ-ը՝

կոն մ օդի կոնֆուզորում

հոսքի արագությունը:

Տեղադրելովարժեքները(120) հավասարմանմեջ ն կատարելով որոշ ձնափռխություններ,կարող ենք որոշել մատուցման խողովակում ստատիկականմնացորդայինճնշումը. ք

-

թյ

-

շ-

Թոդ

Ք.»

(9.189)

հտ»

լ

0.05 0.025

(9.190)

ԵԼԱ

Ջրախողովակիցջրի արտահոսք տեղի կունենա այն դեպքում, երբ մնացորդայինճնշումը ջրի մակարդակիվրա` թչ, Հ 0, հետնաբար,ծայրապանակի առավելագույն բարձրությունը ջրային շապիկում եղած ջրի մակարդակիցկլինի.

1.4

1.6

ա) Նկ.

966.

«Քոր:

ք

չ

'

Հաշվի առնելով, որ կոնֆուզորում օդի նշանակելով 4-

Թ.191)

թ)

արագությունը` մյՀ«

քն

ն

|

Օ.113)ն Օ.191) հավասարումներիցստացվումէ.

ծայրապանակի տեղակայման Ջրի մակերնեույթից

առավելագույնբարձրության կախվածությունները, ահա»

1-004721-008271-012Մ.4

ճ

1-024մ.7

Ր

Ն

22-50 ճ.22 «90

1Հ-028մ,

8:(թ, Թղ)4"

Է-016 /15.»4)` 12-40

Մ

-

ջ

:

(9.192) հավասարումըհնարավորությունէ տալիս որոշել բաքում եղած ջրի մակարդակից ծայրապնակի տեղակայման առավելագույն բարձրությունը: Ջրի մակերնույթից ծայրապանակիտեղակայման առավելան բրիկետաաո որվող զանգվա ա տ ե ծ են նկ. գվածի պարամետրերից գրաֆիկականտեսքով բերվա կ

կախվածությունները մոփոխադրիչի Աաբարձրության Աո

՝

02մ,

կգ/Մ,

Ջրի ելքը կարգավորվումէ ծայրապանակիտրամագծիփոփոխմամբ: Սայրապանակիտրամագիծըորոշվում է հետնյալ բանաձնով.

Ը, ո. թջը..-դ

զ-

(9.193)

որտեղից`

6.194)

ոո.վ2ջն,-հ)՝

որտեղ գ-ն ջրի ծախսն է, մ'/վ,բ-ն՝ ծախսի գործակիցը,հ-ը` ծայրապնակի տեղակայմանն բաքում ջրի մակարդակներիտարբերությունը,մ: Ջրի ծախսը որոշվում է ելնելով կոմբայնի արտադրողականությունից ն բրիկետավորվող զանգվածի խոնավացմանանհրաժեշտ տոկոսից. կորվող զանգվածի

Ճ010"

զ------,

(9.192)

լ

(,.4)

կգ/7,3Թ-60կգ7.4թՀՂ0կԱ,5ԹթՀՏ0կգ/1, կգ/7,7թ-100կց/Ի:

-

ՉԹՅ-Ի

մ3.1-

Մ

բ)հւո

|

Սաո.

1.8

1.6

1.4

բ)

`

ու

1.2

1.8

(9.195)

36,2,

է, կգ/ժամ, 4)7 -ն՝ խոնաորտեղ Օ-ն` կոմբայնի արտադրողականությունն վացմանանհրաժեշտտոկոսը: (9.195) հավասարումը տեղադրելով (9.194) հավասարման մեջ, կստանանք.

զ--1.

4/9 րո»

բոր)

Զի

մ:

(9.196) .

(9.196) հավասարումը հնարավորությունէ տալիս որոշելու ծայրապանակի տրամագիծը,ելնելով բրիկետավորվողզանգվածի վիճակից ն

բրիկետավորող կոմբայնի կառուցվածքային ու շահագործական պարա-

մետրերից: ն

Զ,

-

Այսպես, ՊՄ-1292 խոնավության, մասնիկների 1- 50 մմ երկարության «70կգ/մ՝խտության առվույտը, Օ-2500կգ/ժամ արտադրողականու-

բրիկետավորման ստացվում

ե ե Տոունե «-16 ընդունելով կոմբայնով բրիկետավորելիս, թյամբ է հառ-0,08մ: Ընդունելով հ-0,03մ, ծայրապանակի տրամա148), գիծը կլինի` ժ-0,0074Խ-7,4մմ: Մտացված արժեքներն օգտագործվել են ԼԱՀԵ-2,0 բրիկետավորմանկոմբայնի նախագծման ընթացքում:

215.

Բրիկետավորման մամլիչի ն հովացման համակարգ

4-1

ստացվող բրիկետների

Բրիկետավորմանմամլիչում բրիկետների կազմավորումը իրագործվում է սեղմման խցիկներում բրիկետավորվող նյութի ն խցիկի պատերի

միջն առաջացած շփման ուժերի շնորհիվ, որի հետնանքով տաքանում են բրիկետավորմանմամլիչն ու Գիտափորձերի ընթացքում չափվել է մամլիչի մատրիցային օղակի տաքացման ջերմաստիճանը օղակի պատերում տեղակայված թերմազույգի օգնությամբ: Մատրիցային օղակի տաքացման ջերմաստիճանը որոշվելէ մանրացված ն ամբողջականառվույտը բրիկետավորելիս:Օղակային մատրիցայի տաքացման ջերմաստիճանիկախվածությունը մամլիչի աշխատանքի ժամանակից գրաֆիկորենպատկերված նկ. 9.67 -ում:

ստացվող բրիկետները:

է

Տոթ

Ամբողջական խտ

Ծ րոպ

Մանրացված խոտ

Օղակային մատրիցայիտաքացմանջերմաստիճանի բրիկետավորմանմամլիչի աշխատանքիժամանակից կախվածությունը Նկ.

967.

Կատարված հետազոտությունների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ րոպեում օղակային մատրիցայի մամլիչի աշխատանքի առաջին 5-10 ջերմաստիճանըդանդաղ է բարձրանում: Այդ ընթացքում մամլիչի սեղմման խցիկներումսեղմված ն կոշտացած նյութը քայքայվում է ն թարմ բրիկետավորվող նյութի մատուցումը այդ խցիկներ աննշանէ լինում:

Այսպիսով,քանի դեռ սեղմման խցիկներումբացակայում է սեղմված գյութի տեղաշարժը, կամ տեղաշարժի արագությունը աննշան է, օղակաձն մատրիցան տաքանում է հիմնականում իր ճերքին մակերնույթով հոլովակճերի գլորման հաշվին, կամ այդ նույն մակերնույթի ն հոլովակների կողմից տեղաշարժվողխոտի զանգվածի շփումից: Երբ խցիկներից վերջնականապես դուրս է մղվում խցիկներում կոշտացած զանգվածը ն խցիկ է մատուցվում թարմ զանգված, սկսվում է մամլիչի նորմալ ն կայուն աշխատանքը, այսինքն խտացվածզանգվածը որոշակի արագությամբ անցնում է խցիկի երկայնքով: Այդ դեպքում մեծ շփման ուժերի առկայության հետնանքով խցիկի պատերը ուժեղ տաքանում են, որը ն հանգեցնում է մատրիցային օղակի իճտենսիվ տաքացման մինչն որոշակի սահման:

ՆՆ յունաժմա աեոր րիկետավորելիս մարագուն վելի նտեճսիվ Նկ.

9.67

-ում

բերված

հետնում

գրա

է,

որ

ամբողջական

խոտ

է

ջերմաստիճանը ավելի բարձրը,քան մանրացված խոտը բրիկետավորելիս: Այդ բացատրվում է որ ամբողջական խոտը բրիկետավորելիս հոլովակների կողմից ավելի քիչ է կառչվում, որը բերում է տարիչի մեկ պտույտի ընթացքում խցիկ մատուցվող սեղմված շերտի հաստության

նրանով,

ն որպես ժամանակի շփման ուժերի եխտության հնտնանը, թ) մեծացման, ց

րպ

մեծացման: կազմավորման ընթացքում ջերմության Բրիկետների »

,

առկայությունը օժանդակում է բրիկետների մասնիկների կպչողականությանը, սակայն տաքացած բրիկետները տեղափոխումներիընթացքում շատ են փշրվում: Անհրաժեշտ ամրություն ն խտություն ապահովելու նպատակով բրիկետավռրման մամլիչներում պետք է նախատեսելբրիկետներիհովացման համակարգ: Մեր կողմից` մշակված բրիկետավորմանմամլիչում մամլիչի իրանի ն ստացվող բրիկետների հովացումը իրագործվում է օդային ն ջրային հովացման միջոցով, օգտագործելով բրիկետավորման տեխնոլոգիայում գործածվող պննմատիկ փոխադրիչից դուրս եկող օդը ն բրիկետավորման նյութի խոնավացմանհամար անհրաժեշտ ջուրը (նկ.9.1, 9.2 ն 9.3): Հովացմանհամակարգիկիրառությունը բերում է մատրիցայինօղակի ն բրիկետճերիտաքացմանջերմաստիճանի մինչն 30-4026 իջեցման: 9.16.

Ավանդակամբրիկետավորման մամլիչների կառուցվածքի բարելավման գիտագործնականնոր առաջարկություններ

Ջ.16.1.

Կատարելագործվածօղակաճնմատրիցայով քրիկետավորման մամլիչ

Կատարված տեսական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ օղակաձն բրիկետավորման մամլիչները կարող են ապահովել բավական

մեծ

արտադրողականմություն,իսկ նրանց տեսակարար

էներգատարու-

թյունը, համապատասխան պարամետրերը ճիշտ ընտրելիս, կարող է չանցնել 20 կՎտ.ժ/տ -ից: Սակայն, գործնականումհամարյա ամենուրեք նկատվում են երնույթներ, երբ օղակաձն բրիկետավորման մամլիչների շահագործականարտադրողականությունըբավականին մեծ է, իսկ նրանց տեսակարար էներգատարությունը համարյա երկու անգամ մեծ է համապատասխանհաշվարկային նշանակություններից:Բացի դրանից, տվյալ տեսակի մամլիչներում նկատվում են նան բացասական երնույթներ` ցոէ ազդում այդպիսի կերերի ղունների շատ մանրացում, որը բացասաբար որոճող ֆիզիոլոգիայի վրա: կենդանիների օգտագործման ժամանակ Ելնելով վերը շարադրվածից մշակվելէ կատարելագործվածօղակային մատրիցայով ճոր բրիկետավորման մամլիչ (նկ. 9.68 ն 9.69), որի համար ստացվել է ԽՍՀՄ հեղինակային վկայական |91|:Նոր մատրիցան հնարավորություն է տալիս իջեցնել մամլիչի էներգատարությունը, փոքրացնել բրիկետավորման ժամանակ ցողունավոր կերերի մանրացման տոկոսը ն միաժամանակ բարձրացնել մամլող զույգի բռնման ունակությունը, որը ապահովվում է օղակային մատրիցայի ներքին կողային մակերնույթին ուղղահայաց տեղադրվածբութակներով:

Նկ. 962 Կատարելագործվածօղակաճն մատրիցայր ընդհանուրտեսքը

դրություն չեն ստեղծում, որի հաշվին նյութի սահքը գույնի: 9 16,2.

Կապարելագործված

Բրիկետավորման մամլիչի աշխատանքի ժամանակ նյութը բռնվում է հոլովակներով (2), սեղմվում ն հրվում օղակային մատրիցայի (1) մամլող առվակների (4) մեջ: Բութակների բացակայության ժամանակ սեղմված նյութը հնարավորություն ունի սահելու օղակային մատրիցայի ներքին (աշխատանքային) կողային մակերեսի նկատմամբ, որը հանգեցնում է ցողունների լրացուցիչ մանրման, մամլիչի արտադրողականությանիջեցման ն էներգատարության բարձրացման: Բութակները լրացուցիչ դիմա420

է ճնվազա-

Շառավղայինն պտտականշարժումով մամլող աշխատանքային օրգանով օղակաճնբրիկետավորման մամլիչ

Ջ16.2.1.

օղակաձն մատրիցայով Եկ. 968. բրիկետավորմանմամլիչի կառուցվածքային սխեման

հասնում

Սամչիչի կառուցվածքի նկարագրությունը ն աշխատանքիսկզբունքը

Գործնականում օղակաձն բրիկետավորման մամլիչների կառուցվածքը պարզ է, տեխնոլոգիական գործընթացն անընդհատ է ն ունի բավական բարձր արտադրողականություն:Միաժամանակ, ճման մամլիչճերն ունեն ճան էական թերություններ` սեղմող հոլովակների ն մատրիցային օղակի աշխատանքային մակերեսի նկատմամբ սեղմված նյութի սահքի առկայությունը, որը հանգեցնում է բրիկետավորվող նյութի չափից մանրացման ն մամլիչիէներգատարությանբարձրացման:Այդպիսի ամլիչների բարձր էներգատարությունըառաջացնում է ճան նշանակալի մեծությամբշոշափող ուժեր, որոնք ազդում են մամլող հոլովակներիվրա: Ելնելով վերոհիշյալից, մշակվել փոքը էներգատարության օղակաձն բրիկետավորման մամլիչ |92), որում համատեղվել են օղակաձն մամլիչճերի դրական կողմերը:

կարի

է

Բրիկետավորմանմամլիչը (նկ. 9.70) բաղկացած է իրանից (1), որի վրա հավաքված է մատրիցային օղակը (2), որն ունի շառավղով տեղաբաշխված մամլման առվակներ (3): Իրանի ներսում (1) կոշտ տեղակայված է անշարժ գլանատամնավորանիվ (5), որը տեղաբաշխված է ըստ շրջագծի: Այն 6 ունի ուն պտտվելու ե յն հն տնարավորություն իր առանցքի (7) շուրջը: Գլանա հետ է տամի (6) կառչման մեջ գտնվում ատամնանիվը(8), որը փակ իրանի (9) ն առանցքակալների(10) միջոցով նստած է արտակենտրոնլիսեռի (11) վրա: Այն պտտվում է մամլիչի իրանի (1) փորակի (13) մեջ տեղադրված (12) վրա: Անիվին (8) կոշտ միացված է հարթակը (14), առանցքակալների որի վերնում տեղադրված կոնը (15): Մատրիցայինօղակի (2) վրա հավաքված է ընդունողբունկերը(16): -

է

Նկ. 970 Շառավղայինն պտտականշարժումով մամլող աշխատանքային օրգանով օղակաճնբրիկետավորմանմամլիչի կառուցվածքայինսխեման

Բրիկետավորմանմամլիչն աշխատում է հետնյալ կերպ:Արտակենտրոն լիսեռի (11) պտտման ժամանակ անիվի (8) առանցքը պտտվում է լիսեռի (11) առանցքինկատմամբ ըստ օ շառավղով շրջագծի: Սակայն, քանի որ անիվի (8) բոլոր ատամներըկոնտակտիմեջ են գտնվում անշարժ անիվի (5) գլանճատամների (6) հետ, անիվն (8) սկսում է պտտվել իր առանցքի շուրջը լիսեռի (11) պտտման հակառակուղղությամբ: Այդ ժամանակ անիվի (8) ատամները գլորվելով գլաճատամների(6) վրայով, նրան ստիպում են լիսեռի (11) կես պտույտի ընթացքում շառավղի ուղղությամբ տեղափոխվել 26 -ի չափով ն միաժամանակթեքվել ատամների տեղաբաշխման քայի կեսին համապատասխանողանկյունով: Այսինքն պտտվում է անիվի ատամներիքանակին հավասարպտուտաթվերովլիսեռի արագությունիցփոքր արագությունով ն կատարում է շառավղի ուղղու422

թյամբ 6 ամպլիտուդով ն լիսեռի (11) պտտման հաճախությանը հավասար հաճախությունով տատանումներ: Մամլող հարթակը (14) (այն իրենից ներկայացնում է էլիպսաձն սկավառակ, որի մեծ առանցքը փոքր է մատրիցային հոլովակի ներքին տրամագծից, հավասար է հաղորդակային լիսեռի արտակենտրոնության կրկնապատիկին)կոշտ նստած է անիվի (8) վրա ն ճրա հետ կատարում է մատրիցայինօղակի (2) ճերքին մակերեսով նույնական շարժում: Այդպիսի դեպքում լիսեռի (11) կես պտույտի ընթացքումմամլող հարթակը (14), մասուղղուճավորապես նրա մամլող ճԵ մակերեսը (նկ. 9.70բ, Գգ), թյամբ տեղափոխվում է դեպի մատրիցային օղակի կենտրոնը՝ ՅԵ եզրային դիրքից մյուս «'5' դիրքը, այսինքն 26 հեռավորությանչափ, ն միաժամաճակ թեքվում է անիվի (8) ատամներիտեղաբաշխմանքայլի կեսին համապատասխան անկյան տակ: Այդ ժամաճակ մատրիցային օղակի ներսում ազատվում է համապատասխան տարածություն, որն իսկույն լցվում է մատուցվող նյութով: Լիսեռի (11) հաջորդ կես պտույտի ժամանակ մամլող մակերեսը տեղափոխվում է գՓ՛դիրքից «ծ դիրքը, այսինքն շարժվում է շառավղի ուղությամբ մատրիցային օղակի ներքին կողային (աշխատանթային) մակերեսի կողմը ն միաժամանակ պտտվում է անիվի (8) ատամճերի բաշխվածության քայլի կեսին համապատասխանողանկյունով: Այդ դեպքում տեղի էունենում նյութի սեղմում ն նրա հրումը մամլող առվակմճերի մեջ, այնուհետն ելքի անցքից դուրս են գալիս բրիկետները: Այսպիսով, առաջարկվող մամլիչում համատեղվել են օղակային ն դրոշմակման մամլիչների դրական կողմերը: Այսինքն, բրիկետավորման գործընթացըտեղի է ունենում անընդհատ ն շառավղի ուղղությամբ մամլող հարթակի (14) տատանողականշարժումով: Այդ դեպքում բացառվում է մատրիցային օղակի աշխատանքային մակերեսի նկատմամբ մամլող հարթակիու սեղմված նյութի սահքը, ն կտրուկ փոքրանում է մամլող հարթակիվրա գործող շոշափող ուժը, որն առաջանումէ նյութի սեղմման դիմադրությունից, որը նպաստում է գործընթացիէներգատարությանիջեցմանը ն հանգեցնումբրիկետավորվողնյութի ավելորդմանրացման կրճատմանը: Նկ. 9.70բ -ում պատկերված էլիպսաձն մամլող հանգույցի սխեմայից երնում է, որ նրա մամլող մակերեսներն արված են փոփոխականկորով, որն իրականում այդ մակերեսներով ճեղացնում է նյութի բռնման գոտին ն նպաստում, մինչն մամլող առվակների հրումը, սեղմված նյութի մասնակի սահքի առաջացմանը, ն որպես հետնանք` նպաստումմամլիչի արտադրողականությանիջեցմանը: Մամլող հարթակի սեղմման մակերեսի նկատմամբ նյութի սահքի վերացման հաշվին արտադրողականության բարձրացման նպատակով մշակվելէ կատարելագործվածմամլող սարք (նկ. 9.71), որի համար ստացվել վկայական:

շառավղի

|

էԽՍՀՄ հեղինակային

Նպատակին հասնելու համար մամլող սարքի սեղսող սակերեսը պատրաստված է գլանաձն: Այդ մակերեսիաղեղիերկարությունը որոշվում է հետնյալ արտահայտությամբ. ՆԱ-

(9.197)

շ՝

'

Խ աշխատանքայինմակերեսիշառավիղն է, որտեղ -ը մատրիցայինօղակի գլանճատամնավոր անիվի ատամներիթիվը:

2. -ը՝

ճՃճ

ՂԻ

զ

Շ

Շ

Տ

"

Ջ.16.2.2.

բ

Լիսեռի մեկ լրիվ պտույտի ընթացքում մամլող սարքի (14) 27/2 շրջադարձի ժամանակ (նկ. 9.71 ն 9.72) Խն Վ. կետերը, որոնք բնութագրում են մամլող սարքի ԽՈՎ սեղմող մակերեսիհակադիր վերջավորության դիրքը, մատրիցայինօղակի աշխատանքային մակերեսի հետ համընկնում են: Դրա արդյունքում տեղի է ունենում. ա) մամլող սարքի ամբողջ սեղմող մակերեսով նյութի հրումը, բ) նյութի հրումը բոլոր առվակների մեջ, որը նպաստում է մամլիչի արտադրողականությանբարձրացմանը:

-

.թ5Ւ

Է

Մամլիչի հաղորդակը նորմալ էպիցիկլոխդայինկցորդման երկրաչափական տարրերը

Քանի որ դիտարկվողմամլիչում մամլող սարքի համապատասխան շարժումը իրականացվումէ ատամնային զույգի էպիցիկլոիդային կցորդումով, ուստի, բերվում են այդ կցորդման որոշ երկրաչափական տարրեր, որոնք օգտագործվելուեն հետագահետազոտություններում: ՇՏԵՃ էպիցիկլոիդն(նկ. 9.73) առաջանում է ո շառավղով շրջագծի գլորումից ոչ շառավղով շրջագծի վրայով կամ դչ շառավղով շրջագծի գլորման ժամանակ դռ,շառավղովշրջագծի ներսով: ,

՞

Եկ. 271. Կատարելագործված մամլող սարքի կառուցվածքայինսխեման

Ի

0.

Էչ

զ

7"

.

:

զ

Էպիցիկլոիդ Վամասեռ

կլոր

Նկ. Էպիցիկլոիդիառաջացման ն նորմալ կցորդման ատամնաճիվիատամի պրոֆիլի սխեման 973.

Առանց սահքի ճոճման դեպքում ոյ շառավղով շրջագծի հատվածում Օ անկյունը հավասար է.

առաջացող

«Հ

(99.198) կամ 3604-7-, բշ

Նկ.

Կատարելագործված մամլող սարքիշարժման սխեման

«Հ

3605-6-., րշ

(9.199)

որտեղ ւ -ը գլանատամնավորանիվի շառավիղն է, ո, -ն` ատամնանիվի բաժանիչ շրջագծի շառավիղը, դլ, -ն՝ գլանատամնավոր անիվի բաժանիչ շրջագծի շառավիը:

Խչ ն ոչ

ձներով |87)|.

ճշանակություններըորոշվում են հետնյալ հայտնի բանա-

չչՓՀ«ա-) -

որտեղ՝ 2յ

-ը

-

-

:

ո

ո-ոյչօ-«աՏ

-

ատամնանիվի վրա ատամներիքանակն է,

-

՛՞

-ը՝

՛

( 20 `

1)

գլանատամ-

Գիտենալով ո ն դչ մեծությունները`էպիցիկլոիդիհայտնի հավասարումներովկարելի է որոշել Շյք Մ" կորի կետերիկոորդինատներըպարամետրականտեսքով.

ասե"

(Է, օ57-օօ5

:-

»

"

որտեղ-ն

-(Հ ոո»

-Բպո

Է

բշ

միջն գտնվող նյութը: Մամլող սարքի յուրաքանչյուր հերթական 27/2 անկյունով շրջադարձի համար Խ(ԼՇ մակերեսը զբաղեցնում է 7/՛Շ, 4/"Շ",

ն

ՃՇ" այլ դիրքեր (նկ. 9.74ա), է՛լ ավելի սեղմելով նյութը: Արդյունքում գոյանումէ սեղմված նյութի օղակ,որի արտաքին տրամագիծըհավասարէ ի, իսկ ներքինը ( )։ Այդ օղակում նյութիխտությունը նշանա Խտություն տությունը

նյա հայտնի թյամբ.

7,

(9.202)

որ այդպիսի կառչվածքներումԸ-6, (9.202) արտահայտությունները կարելիէ գրել հետնյալ տեսքով.

Իմանալով,

եռ ՀՄ

--ՇՇՕՏ 6-Ի,)օօ5»

57,

Հ

(խոմ

-օտո

Դ

՛ռ

,Շ7

-

(9.203)

7:

(92.203)արտահայռությունների որոշվում կետերի կոորդիճատները, ըստ որոնց կառուցվում են էպիցիկլոիդի ու համասեռ կորերը (նկ. 9.83), ն որոշվում է ատամնանիվիպրոֆիլը: Ըստ

են

Ջ.16.2.3. Սամլիչի

ն մամլող սարքի արտադրողականության պտտմանհաճախության որոշումը

Դիտարկվող կառուցվածքով բրիկետավորմանմամլիչի աշխատանքի գործընթացումմամլող սարքը կատարում է բարդ շարժում: Քանի որ այն շարժվում է ինչպես շրջագծային, այնպես էլ շառավղիուղղությամբ, ուստի, որոշման համար պետք է այս դեպքումմամլիչի հիմնական պարամետրերի օգտագործելառանձնահատուկմեթոդիկա: Քանի որ մամլող սարքը բաղկացած է երկու ներմամլվողՃՇ ն ԻԲ ն երկու մամլող ԽՈՎ ն ՇՔ մակերեսներից(նկ. 9.74), ապա այդպիսի մամլիչում բրիկետավորումըկատարվում է անընդհատգործողությամբ, հետնյալ երկու փուլերով. ա) նախնականմամլում, բ) վերջնականսեղմումն մամլող առվակներովնյութի հրում: Առաջին փուլի ընթացքում մամլող սարքի Պ/2 անկյունով շրջադարձի մակերեսը համար ՃՇ -ն) տեժամանակ նախնական մամճմլող : հ/Շ 47Շ' է Այդ դիրքից ժամանակ սեղմղափոխվում մի եզրային մյուսը՝ վում է այդ մակերեսի ն մատրիցայինօղակի աշխատանքայինմակերեսի

(օրինակի

(9.204)

5»

որտեղ (ւլ -ը նյութի սկզբնական խտությունն է, քք, -ը՝ ճախնական մամլման Խ(ԼՇ մակերեսի է կետից առավելագույն հեռավորությունը մինչ, մատրիցային օղակի ներքին մակերեսը,4/5" ը` Խ(Շ մակերեսի81 կետի նվա-

դչ շառավղով անիվիշրջադարձիընթացիկ անկյունն է:

-

հետհետ

արտահայտու-

քել

7,

ե է որոշվել

ընի մատրի մ արանի ՍԻն ն հե

Նկ. 974. Սամլող սարքի պտտման հաճախության ն մամլիչի արտադրողականության որոշման հաշվարկային սպխեմա

իի մակել ՆԱ ց . Է

հլ ՀՕե ՕՕլ-Օլ, ՃՕն14 -ից երնումէ,

Օլ Հ0լ4:

որ

ն

ա

4:

7"//բ

ղ

րք

-ից ից`

4ե.-Օի-04:

(9205)

Թո -(ար,

(9.206)

1(թ 2): շ

(92077

օ.4-ՎոՌ-(ա), ը

ն

որտեղ ԽԼՃ-Օլ8-Օլէ-ԻՑ: Գիտենալով,որ մամլող սարքի մեծ առանցքի երկարությունըփոքր է մատրիցայինօղակի ճերքին տրամագծից26 մեծությամբ, կարելի է գրել. Օթլ

Մ

Բացի դրանից, նկ. 9.74բ -ից երնում է.

բ8-0,թ-0,8, ի

կե Հաշվի առնելով,

որ Օ./2

0:80

(208)

շ

ն Թ-

Օչ8-

շ

'

:

-(Թ): /Թո-ն»»։

«թ

(9209)

ստացվում է.

թ-ՋԹ-,

0 -Ցա:

որտեղ Ց։ւ -ը մամլողԽՈՎ մակերեսիլայնությունն է: Տեղադրելով(9.210) -ը (9.208) -ում, նկատի առնելով ՕչՔ-Ծ/2, վում է.

(9.210) ստաց-

-2(5-Վթ: ի

2:

-

Ներառելով (9.207) ն (9.211) -ը ստացվում է.

ոճ--(

Տեղադրելով (9.212)

(9.206)

-ը

-ում

ռ

-2»|։

ք:- Ցո

շ

(9.212) լ

հաշվի առնելով Օյ// Հ --Ցյլ,

ն

ՃՕ,8Ր8 -ից (ճկ. 9.74գ) ստացվում

(9.211)

(9.222) կամ 8

-

լ

օյ

-(թ: -Քա -2|

(9.213)

,

որտեղ Ծյլ -ը նախնականմամլման մակերեսիտրամագիծն է: Տեղադրելով (9.213) -ը (9.205) -ի երրորդ արտահայտության մեջ,

հաշվի առնելով Օ»է-Ծլ/2, ստացվումէ.

Զի

4է

շ

-(թ:

-

-տա

-2- |

Օ.214)

09.215)

ի

Տեղադրելով (9.214) -ը (92.205) -ի երկրորդ արտահայտության մեջ, հաշվի առնելովՕլՃՀ-8/2, ստացվումէ.

վ

լ Օ.--|9:5-վռ: '

|

(

(-թ

ՀՑ

|»822--8-օչվռ"-(/թ:

ու-

-Քա-

Նկ. 9.74գ -ից երնում է, -

իԹոռ

ա)

որ

Օ5'-Օհր,

(9217)

Վ(04Դ(1143,

ՕՀ լ

լ

Օ4:-00լ:047526:-8.2-(8/Հ26: Գիտենալով, որ ի մեջ,ստացվում է.

Է/՛Ճ'-ԽԼՃ

Տտ

տեղադրելով (9.212)

-ը

(9219)

(9.219)

-ը

86-:

(9.218)

լթ.

-վթ-

Թա

իա| (9.21)

չ

-

(9.224)

սահմանափակվածմյուս մասը՝ ՛/չկ խտություն: Մամլող մակերեսի մեկ շառավղային տեղափոխության ժամանակ հավասաը կլինի՝ մամլող առվակներհրվող (9.225) ՖՈՏ լ Մ՛ապՏաոմաղում"

ՊԱ

-ն. 4///մ

որտեղ Տորո

պատկերիմակերեսը, Ե -ն՝

Նկ. 9.74դ -ից երնում է, Գիտենալով,որ 8/1 որ

Օթ'-

»

-ը՝ ՃՈԽ ՆԸ

պատկերի մակերեսն է, Տու նյութի սեղմված շերտի բարձրությունը:

-

Օն

որ

ՏՏԽԱԽ

(ՈՐԴ:

-

(9.226)

ԹՔ", նկ. 9.74դ -ից որոշվումէ. հՌՈՐ

-

ՕԵ'-.0թ:

ՕԲՀ-չք-ն,

(9.227) -ում, հաշվի առնելով (9.223)

-ը,

(9.220)

ապա

(9.227) -ը

տեղադրելով

ստացվում է.

ա . աո«վթո«ռվ լ

Ջուշ

-

(9220)

:

Երկրորդ փուլի ընթացքում մամլող սարքի սեղմող մակերեսը մի եզրային ԽՈՎ դիրքից մյուս ԽՈՒ դիրքը տեղափոխվելիս (նկ. 9.74դ)

ԽՈԱՎԻԿԵ(

պատկերովսահմանափակվածնյութի շերտը սեղմում ն հրում է մամլող առվակներիմեջ, ըստ որում ԽԼ1լ ԷԼ 77/77 պատկերով սահմանափակմասն իսկ 7/7/՛ «ԽՆ պատկերով մի ունի խտություն, այդ ց շերտի ված

Քանի

0218)

(9.217) -ի մեջ, հաշվի առնելով ՕՏ'»Ծ/2,

-:լ- թ::4«(5,. լ

ն

-վօ-թա ի ւ:' «448.

ՕՈ-

Տեղադրելով (9.220) ստացվումէ.

ն

սմ

9.223) 2տո--

(9.204) -ի մեջ, հաշվի

-ը

Հ

:

Տեդադրելով(9.215) -ը (9.205) առաջին արտահայտությանմեջ, հաշվի առնելով Օել-0/2 ն ՕՕլ-օ, ստացվում է, լ

ոՀ).

.

Հ

26-ը -.«»5-22| ռլ-Հոճ | Կուտ ո-ի:«Կշրրոտ :

Օլ

թո-- շՍՏո՞:

ո:

է.

Այնուհետն, տեղադրելով (9.216) ն (9.221) առնելով (9.223) -ը, ստացվումէ.

ստացվումէ.

Տէ

(0,7

-

1,7.

Տեղադրելով (9.228) -ը (9.226) -ի մեջ առնելով (9.223) -ը, ստացվումէ. Տ րող

ՃՈ

յող:

Ի9862-քթ-

Ի8022-թ

շ

71պատկերի

հավասար երի մակերեսը է. հավասար մակերեսը

հոդա"

:(9.228)

գիտենալով, որ ԽՈՎ-Թոս,հաշվի

Կոր ԼԻ«առրոտ2

21՛

ն

Տողան-Տոոա`

«ոխաւցո

(9.230)

Նկ. 9.74դ -ից երնում է,

որ

Տյլոլում 268, -

Տեղադրելով(9.229) Տ

21|շ-

ՈՐ

Ջո-՞:

-

(9.231)

Տո-օօ51-ի

|ք

«460

շ

Ջո:

8»

շ

-

`

(9232)

Տեղադրելով(92.229)ն (9.232) -ը (9.225) -ում, ստացվումէ. լ

վ «չո Շ0Տ |

ա 7/սկք2.4

Ի

(Լ

ւ» Տ.

շ

շի

(9.233)

Սամլող սարքի երկու մամլող մակերեսներովհրվող նյութի զանգվածը շառավղային տեղափոխմանժամանակ,այսինքն մեկ պտույտի ժամաճակ, հավասարկլինի. ոշ-էշուլ կգ/պտ, (9.234) որտեղ է -ն մամլողմակերեսներիքանակն է (4-2): Այդ դեպքում մամլիչի րոպեական արտադրողականությունըհավասար կլինի. Օրու-Լոշո-Քշուլոկգ/րոպ, (9.235) -Լ

(9.236)

Օ-60Օրո-60էշոյո կգ/ժ: Տեղադրելով(9.233) Ձ -

-ը

(9:236)

-ում, ստացվում է.

-30Եծռոի՛ (Օ--2)-7ո(0-29-

(լ

-

ով

օ-

(9.237)

«առիոճ-աշճ

բ

՛

ԻՏ6- |Տո--:

Պլ զանգվածով նյութը վերջնականսեղմումից հետո, այսինքն մամլող առվակներհրելու սկզբնականշրջանում, ունի ՛/ խտություն ն վերածվումէ հ հաստությամբշերտի: Այդ դեպքում կարելի է գրել.

ոլ

Օ.233)

ն

(9.238)

-ը

ՀշչհեՑ

համատեղլուծելուց

ւՀ

չհեռտո՞:

հետո

ստացվումէ.

-7ա

լե«առիոճ ի -

Ի962

աո

՛

(9.238)

Թ239)

՛

մեջ, ստացվում է մամլող սարքի

Ի յը

հետն ԻԼ

ւնը.

հա ՆՈ

այ

(Ծ-25)-(յ-7ա)Ա մի(թ:20)-7ա պավաճ-արյա րոպ", չ.

շ

էջ -ն՝ նյութը որտեղ -ը մամլող սարքի պտտմանհաճախությունն է, ճնշման տակպահելու ժամանակը,վ: Տեղադրելով(09.240)-ը (9.237) -ում ստացվում է մամլիչի արտադրողականությանորոշման համար հետեյալ արտահայտությունը. ո

շ

որտեղո -ը մամլողսարքի պտտմանհաճախություննէ, րոլ: Մամլիչի ժամային արտադրողականությունըկլինի.

շի 6 Է26)-7.(Ծ-26)-

.

լ

Տեղադրելով (9.239) -ը (9.120) -ի մանհաճհաճախության ն որոշումանհամար պտտման ո-

(Ծ--25)-7«(Օ-2:)2ծ8տո--ի՛

ա

հ-

(9.23 1) -ը (9.230) -ում, ստացվումէ,

ն

ռ-

ՉՀ

է.

կգ/ժ: 3600)25Թ--Տլո--օ

(9.240) հաստատուն

ն

՛

(9.241)

(9.241) արտահայտություններում ընդունվում են հետնյալ Էք-2, Ա»լ0վ, 1Է-0,15մ, պարամետրերը.7-1200կգ/մ-,

Ծ-1,0մ: Դա-50կգ/մ",

Այս արտահայտություններըլուծելուց հետո ստացված տվյալներով կառուցվել են մամլող սարքի պտտման հաճախության ն մամլիչի արտադրողականությանգրաֆիկները՝կախվածնրանցհիմնականպարամետրերից |65|: Մամլող սարքի պտտմանհաճախությանկախվածությունըմատրիցային օղակի ներքին տրամագծիցկորերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մատրիցային օղակի ներքին տրամագիծը (Ծ) մեծացնելիս մամլող սարքի հաճախությունը(ո) փոքրանում է: Դա բացատրվումէ մամլող սարքի նախնականմամլման մակերեսի առաջին սեղմվող նյութի քանակի մեծությամբ: Արտակենտրոնության(6) մեծացումընույնպեսճպաստում է ո -ի է մեծացումով: փոքրացմանը,որը բացատրվում սեղմվողճյութիքանակի Սամլող սարքի պտտման հաճախության կախվածությունը գլանատամնավոր անվի վրա ատամների քանակից կորերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ գլանատամնավորաճվի վրա ատամներիթվի (2) մեծացումը նպաստում է ո -ի աննշան բարձրացմանը:Դա բացատրվումէ մամլող սարքի լայնության (8) փոքրացումով,որպես հետնանք` նախնական մամլվողնյութի շերտի խտության(/լ) փոքրացումով: Ամփոփելով ստացված արդյունքները, կարելի է եզրակացնել, որ բոլոր դիտարկվածդեպքերում ո մեծությունը փոփոխվում է համեմատաբար ոչ մեծ սահմաններում`21-34 րոպ, որը, բնականաբար,թեթնացնումէ նրա օպտիմալ նշաճակությանորոշման խնդիրը:

կախվածությունըմատրիցային որտեղ ուլ --ն արտակենտրոն լիսեռիպտտմանհաճախությունն է, րոպ": Մամլիչի արտադրողականության օղակի ներքին տրամագծիցկորերի փոփոխությանօրինաչափությունները Ատամնանվի վրա շրջագծային ուժը որոշվում է կատարել հետնյալ մեծանում է ք տրաղատողությունճերը: ցույց են տալիս, որ մամլիչի արտաղդրողականությունը է մամլող սարքի բացատրվում որը օրենքով, Մամլող սարքի միջոցով ատամնանիվնընդունում է (Թ՛-Քլ) -ին հավամագծի մեծացումով ուղիղ գծի մեծացումով: համապատասխան նյութի սար բաշխվում է գլանատամնավոր սեղճվող բեռնվածություն: Այդ բեռնվածությունը ժամանակ մեկ պտույտի գլաճատամնակախվածությունը անվիատամներիհետ կառչմանմեջ գտնվող անվի ատամներիմիջն, նույն Մամլիչի արտաղրողականության օրինաչափուուղղությամբ(նկ. 9.76): վոր անվի վրա ատամների թվից կորերի փոփոխության թվի ատամների անվիվրա են տալիս, որ գլանատամճավոր թյուններըցույց մեծացումը գործնականումչի ազդում մամլիչի արտադրողականճության է մամլող մակերեսի վրա: Քանի որ այդ մեծացումը մի կողմից փոքրացնում մեծացնում է լայնությունը, իսկ մյուս կողմից` համապատասխանաբար մեկ պտույճրա թիվը մամլող սարքի շառավղայինտեղափոխությունճերի սեղմժամանակ պտույտի մեկ սարքի մամլող տի ժամանակ: Արդյունքում չի փոխվում: գործնականում վող նյութի քանակը ցույց է տալիս, որ տվյալ 1) տ Դիտարկվածգրաֆիկներիվերլուծությունը Հ Ի ջ կառուցվածքիմամլիչն ունի բավական բարձը արտադրողականություն: է 2,54 ՀԼ (2 կազմում մեծությունը -ի Օ է Այսպես, նույնիսկ Զ-0,44 -ի դեպքում ՆՀ որ տ/ժ: :

՛

|

9.16. 16.24.

ն

մոմենտների,պահանջվող յան որոշումը

աամր4մերւտար

Սամ,

ա

գործող ուժերի

ու

ե

աշխատանքիժամա-

մամլիչի բրիկետավորման Տվյալ կառուցվածքի են ա) մամլման առվակներում ուժերը. հետնյալ գործում ճակ նրա վրա ուժը (Իլ), որն կենտրոնախույս Ք ուժը, բ) հակազդեցության հրվող նյութի ու գլանճատամնավոր ատամնավոր անվի, առաջանում է մամլող սարքի տեղադրելուց, գ) ատամնանանվե առանցքի ցքի նկատմամբ,արտակենտրոն

վի

վի

Եճ. 975. Սամլող սարքր վրա գործող ուժերի հաշվարկայինսխեմա

թ

Համաձայն նկ. 9.86--ի,

Ք

(9.242) ՝

,

է, որտեղ օս -ն մամլող առվակներիմեջ սեղմված նյութի հրձան-նճնշումն Ե երկարությունը, մակերեսի ԽՈԼ -ը՝ ճամլող սարքի մամլման մամլող սարքի հաստությունը:

է. -ում,ստացվում -ը (9.242) (9.197) Տեղդարելով Պօւեն . ո.շ

Քանի

որ

ատամնանվի

ն

նրա

օ

որը

իքԿ Հյ1.6

կոշտ միացված մամլող սարքի ապա նրա շառավղովշրջանագիծ,

հետ

կենտրոնըարտագծումէ

ծանրության վրա գործումէ կենտրոնախույսուժ,

(9.243)

հավասարէ 2.2 ո

`:

էլ

ի

(9.244)

2-ի).

(9.245) '

ուժըը հավասար ր շրջագծային առ ի

կլինի. րկլինի

շ.Ք6658,

»-

բ, ուժը որոշվում է համաձայն նկ. 9.75 -ի, հետեյալ արտահայտութ օ ՀՍՈՈԵ "Օօ

որոշման

Ծածկման գործակիցը, որը բնութագրում է կառչված ատամների զույգերի թիվը, տվյալ կցորդմանհամար հավասար է 2/2 -ի, ուստի, ատամնանվիյուրաքանչյուր կառչված ատամիվրա գործում է հետնյալ ուժը՝

ուժը: վրա շրջագծայինաեր

թյունով.

Գոմ ուժի Նկ Ջ76. Շրջագծային հաշվարկայինսխեմա

(09.246)

աճվի 1 -րդ ատամի ն որտեղ ճլ -ն Ք ուժի ուղղության ն գլանատամնճավոր ատամնանվիատամիշփման կետից անցկացված ատամնանիվիշառավղի վրա իջեցվածուղղահայացիմիջն կազմված անկյունն է: Տեղադրելով (9.245) -ը (9.246) -ում` ստացվում է. 2Մ0-

թյուն 2.056:

ՀԶ

ՔՀ-

6 անկյունը որոշելու համար դիտարկվումէ նկ. 9.76 ված հաշվարկային սխեման:

ՃՇՇ Օյլ-ից յ

:

Թճ

Շ'Օ,

Հ-աշ»:

(9.247)

-ում

ներկայաց00.248)

'

Քանի

որ

Ճ/չյՕք' -ր հավասարասունէ, ապա

ելն

,

շելե

Հ

,

-2ԽՕՏտ-շ-,

(9.249)

.

-ը երկու հարնան ատամներից դեպի կենտրոն իջեցված որտեղ շառավիղներիկազմած կենտրոնական անկյունն է: Գիտենալով,որ էօՕ-ոյչ,ստանում ենք. Օլ

ՀԶուվո՞-:

Խէ

Նույն հաշվարկային սխեմայից նկատվում է,

ԽՇ

Գիտենալով,

որ

ՇՀ,

ելի

որ

Է՛Շ՛:

-

(9.251)

տեղադրելով (9.250)

ն

(9.250)

ում

Կատարելով նույնանման դատողություններ,օգտագործելով նկ. 9.76 բերված հաշվարկային սխեման, իրար հետ շփվող ատամների համար ստացվում է.

երկրորդ զույգի

,

ճլ

Ճե.Ը'Շ"-իցորոշվում է. Գիտենալով,

որ

ստացվումէ.

ւռ

2ոչ51-2--Ի:

(9.252)

տեղադրելով (9.252) /8-90:-Զոչն

ը

(9.253) -ում,

ՇԸՇ'Հ- 2

..

Օլ |ՇՕՏ---:

զ

ՏՈՈ---7

,

ԽՇյ Հ1յԸ օօ5/4,

Ն

է, որ Սխեմայից (նկ.9.76) ճան երնում

ք,

5տ

Է

Գ.

2`

Գիտենալով, ստացվում է.

որ

Օլխ-դչ,

ն

Շ'Օ'Հ Տեղադրելով (9.254) ստացվում է.

ճլ

Հ

ն

ու

-ր

0255)

(մուծ խան.

2/2:

Գիտենալով,

որ

ն

թօ

ճլ

(9.260) -ում, ստացվում է.

.

(9.256) -ի մեջ,

-ի.,աճ-Բխոք:

ճլ 7բշ Ց» ՀՐ Կ

ՋՈՅԼ-ԷՇՕՏԶԼ

2»

Ք

|. :

1.

ն

(9.201)

ոռ

շ-լ

ճ: ՀԱՒԸք|--------Վ-----Սք-|: |6057

տ

-ը

(9.261)

շ

Տեղադրելով (9.261) -ը (9.247) կարելի է որոշել շրջագծային ուժը (Ք) ատամնանվիվրա: Գիտենալով Ք -ն, որոշվում է Ճճւտ մոմենտըատամնանվիվրա. (00.262) Էյ,

/1ստ

Արո

հեռավորությունն ր ը ատաննաոցվը կենտրոնից է որ Նկ.Աի տվում միջին

ու

ատամնա

(9.258)

է

մինչե

կետը:

ան

:

(9.257)

Ը

Հ-շթետեղադրելով (9.200)

275: 25Լո7

(9.260)

,

Հ

(9.257) -ը (9.248) -ում, ձեափոխություններից

ՕԻՇքք

Ջ-շ

-

-ում

(9.256)

տեղադրելով (9.255)

ռ

ՊՐ

շ

մա

ՅՅ.

Ը'0ՀՕլ-ԽՇ/:

որտեղ 11, 2, 3,

(9.254)

Չ

ՃԵՇԸ, ից

հետո

0ԻՇ1ջ

Հ

։

մ

(9.259)

լ

(9.253)

ՇլՇ"-Ը'՛Տոյ:

լ

Իրար հետ շփվող ատամներիցանկացած զույգի համար 58,անկյան ընդհանուրարտահայտությունը կարող է ունենալհետնյալ տեսքը.

ստացվում է.

ԽՇ»-

-մջճլ

Գշ

(9.251) -ում,

-ը

ի աոաքու Է

ոո

6չ-

.:---6

1/4

ՃՕյՇլ՛Շ' -ից

լ

շ/2

առ

32,ՕլԸ':

9.263 (9:63)

ՕՇ----:ՕյՇ/' /

-

(9.264)

Տեղադրելով (9257) ստացվումէ.

ՕԸ

-ը

|

հ,-

(9.264) Է

-ում, Տու

ՏՈՒՐԻ

«---Հ---------Ը--Ի:

ՏԼՈ

Բ

հաշվի առնելով Օլ-2Պ/2, .

ՏՈՒ

տ

(9.265)

բՀ-

Տեղադրելով (9.200), (9.201) Շստացվում է.

:)2

2-1

՛, 26 5` Է

(9.265)

ն

-ը

(0.263) -ում, հաշվի առնելով

ԿԽ

-ի, -լուք տուռ

-

:

2-1

:

22Տո1-ի

(9.266)

եզ

2:

-1|6օ051--

ԽՄ-

շ

.

Արտակենտրոնլիսեռի վրա մոմենտի որոշման համար օգտագործ-

վումէ հզորության հավասարումը.

(9.267)

լու 1/ատմատ 0, Դե( Է

-

որտեղ`Խել-ը արտակենտրոնլիսեռի վրա մոմենտն է, ույս -ը՝ ատամճանվի պտտման հաճախությունը, ղ -ն՝ փոխանցմանօ.գ.գ. (Ղ-0,995): (9.267) -ից որոշվում է.

Գիտենալով,որ

ու. ու

2/ատատ դու

(9.268)

:

'

է`

էոչստացվում

ո

լ

/լ-

ամը լա» ո,

(0269)

որտեղ էյ -նճ ատամնային ն էպիցիկլռիդայինկցորդմանփոխանցմանհարաբերությունն է: Տեղադրելով (9.247) ն (9.262) -ը (9.269) -ում, ստացվումէ. լ

ԿՀ

(ո, հլ )ոջռ ծ: 2,605 յշ -

Օ.270)

տ

Գիտենալով հել ն ուլ -ն, որոշվում է մամլիչի հաղորդակի պահանջվող

հզորությունը.

ոու

կՎտ:

Գիտենալով, որ 1ր-2լ-2-1, հաշվի առնելով (9.270) հայտությունը ներկայացվում է հետնյալ տեսքով.

(9.27 1) -ը,

(9.27Լ)

(52/2 (Մ,-թոլ Հան ԿՆ Ֆօօրյ: 9555ղ2(2-1)

՞

Տեղադրելով(9.243)

ն

(9.244) -ը (9.272) -ում, ստացվում է.

արտա-

------Ը-Գ-

լ»

-

՛

եց0ը--

ած

ա

էէ

1) 95550»(2-

-ջ/2

3օ056.:

(9.23)

Հ

Գիտենալով, որ ու-նի-ուչ-(2-1)որ, (92.273) արտահայտությունը կարելի է գրել հետնյալ տեսքով.

ԶԻՇ/ց|7------ՀՎ-----ՋՒ-

ՏՈ

, հւ

մ

(ժեք |--92

ո(չ-1ի -օ-Ի-ՀՀ---Է աս

ի

էլ.

Է:/2

Ֆ6օ58:

955572

(9274)

թ

Ի նկատի ունենալով, որ ոյչ-ո, ն տեղադրելով (9.240) ն (9.261) -ը (9.274) -ում, կարելի է որոշել մամլիչի հաղորդակի պահանջվող հզորու-

թյունը:

ն ղ-0,995, ն լուծելով Ընդունելով, որ օ-35ՄՊա, ԵՀՕ,035մ, ոոսս-50Օկգ (9.274) արտահայտությունը,ստացված տվյալների հիման վրա կառուցվել են մամլիչի հիմնական պարամետրերիցկախված պահանջվող հզորության փոփոխությանգրաֆիկները|65| Սամլիչի հաղորդակի պահանջվող հզորության կախվածությունը մատրիցային օղակի ներքին տրամագծից գրաֆիկական օրինաչափությունները ցույց են տալիս, որ ք տրամագծի մեծացումը նպաստում է հզորության (ԷՍ մեծացմանը,որը բացատրվում է համապատասխանաբար մամլող սարքի սեղմող մակերեսի լայնության մեծացումով, որի հետնանքով, մեծանում է նրա վրա բեռնվածությունը: Այդ նույն նկարից երնում է, որ արտակենտքոնության (6) մեծացումով նան մեծանում է հզորությունը ԱԾ: Դա բացատրվում է ատամնանվի շառավղի մեծացումով, որով ն մեծանում է մոմենտն այդ անվի վրա: Մամլիչի հաղորդակի պահանջվող հզորության կախվածությունը գլանատամնավոր աճիվի ատամներիթվից կորերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ 2 -ի մեծացումընույնպես նպաստում է Վ-ի բարձրացմանը:Ըստ որում Վ-ի աճը տեղի է ունենում մինչն այն պահը, երբ 2-20, որից հետո Ի Դա բացատրվում է ի մեծությունը գործնականումմնում է հաստատուն: շրջագծային ուժի ն մամլող սարքի պտտման հաճախության համապատասխան փուիոխությունով: Մամլիչի տեսակարար էներգատարության որոշման համար օգտագործվում է (92.155) արտահայտությունը, որում տեղադրելով (9.241) ն մ է ( 9.274) )-ը, ստացվում -

-

է.

(9.272)

շունոԺյեն

»(--1ֆու 2.

շ

ԼԶ -Խած-08 2

Յ-

ու

452/2

Ֆ՝Շ0Տ5,:(9.275)

17199,57)2-Ե2ԼՏտ՞-

՛

Լուծելով (9.275) արտահայտությունը, ստացված տվյալների հիման վրա կառուցվել են մամլիչի հիմնական պարամետրերիցկախված տեսակարար էներգատարությանգրաֆիկները |65): Մամլիչի տեսակարարէներգատարությանկախվածությունըմատրիցային օղակի ներքին տրամագծից կորերի փոփոխության օրինաչափությունները ցույց են տալիս, որ Ք տրամագծիմեծացումով մամլիչի տեսակարար էներգատարությունը ճվազում է: Դա բացատրվում է նրանով, որ տվյալ դեպքում հզորությունը(Վ) մեծանում է նվազ ինտենսիվությամբ,քան մամլիչի արտադրողականությունը: Մամլիչի տեսակարարէներգատարությանկախվածությունըգլանատամճավոր անվի վրա ատամների թվից կորերի փոփոխությանօրինաչափություներըցույց են տալիս ճան, որ 6 արտակենտրոնության ն 2 -ի մեծացումը նպաստում է 5 -ի մեծացմանը ԷՀ/(Թ) ն Ի՞/20 օրինաչափություններին համանման: Հետագա վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ նմանատիպ կառուցվածքի մամլիչի նախագծման ժամանակ էներգատարությաննվազագույն նշանակություն ապահովելու նպատակովանհրաժեշտ է Ծ -ն վերցնել մեծ սահմաններում,իսկ 6 -ն` փոքը: 2 -ի մեծությունըկարելի է ընտրել ցանկացած սահմաններում, քանի որ այն էական ազդեցություն չի թողնում տեսակարար դիմադրությանն մամլիչի մյուս պարամետրերիվրա: 6 -ի նճշանակությունը ցանկալի է վերցճնել0,01մ -ին հավասար: Տվյալ կառուցվածքի մամլիչի էներգատարությունըօղակային բրիկետավորման մամլիչի համեմատությամբ 9,6-9,9 կՎտ.ժ/տ --ոովփոքը է, այսինքն մոտ երկու անգամ: 9.17

Բրիկետավորմանմամլիչներիգիտափորձնական ճետազոտությունների մեթոդներըն արդյունքները

Կերերի բրիկետավորման գործընթացների տեսական հետազոտությունների արդյունքներն ստուգելու, ստացված հաշվարկային բանաձներում համապատասխան գործակիցներն ու մեծությունները որոշելու ն ճշտելու նպատակովանհրաժեշտ է կատարել գիտափորձեր: Մտորն շաԲԱ ու

ստենդները,

Զ171.

Բարոն աեր մեթոդներն գիտափորձերի ստացված ն ԱՌԻՆ արդյունքները

դրանց վերլուծությունը:

մամլիչներ Օղակաձն բրիկետավորման

Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչներն ամենաշատ տարածում են ստացել, ն պատահական չէ, որ հիմնականհետազոտություններընվիրված են դրանց կառուցվածքի ճշտման ն կառուցվածքային պարամետրերիու շահագործական ռեժիմների օպտիմալացմանխնդիրներիլուծմանը:

Գիտափորձերի համար մշակվել են համապատասխանմեթոդներ ն ստենդներու մեքենաներինմուշներ |2): Գիտափորձերիհամար որպես բրիկետավորվողնյութ օգտագործվել է նախապես 5-10 սմ երկարությամբմանրացվածառվույտի խոտը: Յուրաքանչյուր փորձ կատարվել է բրիկետավորմաննյութի ՄՄ 8 28 96 խոնավության միջակայքի6 տարբերակներիհամար: Յուրաքանչյուրփորձի տարբերակը կրկնվելէ 10 անգամ ն արդյունքների մշակման ժամանակ օգտագործվել ստացված արժեքների միջին մաթեմատիկականմեծությունները: Կատարվածգիտափորձերիարդյունքում ստացվել է, որ փորձնական տվյալների մեծությունների շեղումները նրանց միջին մաթեմատիկական մեծություններիցչեն գերազանցել394-ը: -

-

Նկ. 277. Փորձարարականլաբորատոր ստենդիսխեման. /սեղմման խցիկ, 2-սեղմման խցիկի շարժական պատ, 3-լցավորման բունկեր, 4-խտացուցիչ, 5- խտացուցիչի հիդրոգզլան,6- սողնակ, 7- սողնաէլիընթացքըչափող ռեոստատ, 8-ոնհոստատի շարժական կոնտակտըսողնակի հետ կապող բազուկ, 9-սողնակիընթացքի ձիդրոգլան, 10-1-40/75 բաժանարար, 11-յուղի բաք, 12-41-500 հիդրոմղիչ, /3-էլեկտրաշարժիշչ, /4-բարձր ճնշման փողրակ, 15-նիդրոգլանների մատուցման փողրակ, 16առանցքային ուժի չափման ուժաչափի տենզոտվիչ, 12-շփման ուժերի չափման ուժաչափի տենզուտվիշ, 2ն-առանցքային ուժի չափման ուժաչափ, 71-շփման ուժաչավփ ուժերի չափման

Որպես ելակետայինտվյալներ են դիտվել սեղմման խցիկի պարամետրերը (երկարությունը` Լ, պատերի թեքման անկյունը` օ, մուտքիկտրվածքի չափերը՝29, ծ) ն բրիկետավորվող նյութի խոնավությունը:Բրիկետավորման

ընթացքումչափվել են բրիկետավորմանն անհրաժեշտճնշումը ն ստացված բրիկետներիորակականցուցանիշները(խտությունը,ամրությունը): Գիտափորձերովորոշվել են նան սեղմմանխցիկի պատերի ն բրիկետավորվողնյութի (առվույտ) շփման գործակիցները,նյութի Մ/Ի-8-2892 խո-

ճավությանմիջակայքում: Գիտափորձերիկատարման համար լաբորատոր ստենդի կառուցվածքային սխեմանբերված է նկ. 9.77 -ում, իսկ ընդհանուրտեսքը՝ նկ. 9.78 --ում:

Բրիկետավորմանգործընթացիվրա սեղմման խցիկի պարամետրերի ուսումնճասիրության նպատակով խցիկը պատրաստվել է փոփոխվող պատերով, որոնց օգնությամբ փոփոխվում են նրանց պարամետրերը՝ ճը» Օ, 1, ել 1չ: Լ,սմ

Հ

՞

րաի»

"|

Նկ.9.78. Լաբորատոր ստենդիընդհանուր տեսքը

Ստենդը (նկ. 9.77) բաղկացած է շրջանակից, որի վրա մոնտաժվում է սեղմման խցիկը: Սեղմման խցիկը բաղկացած է ներքնի (18) ն վերնի (19) սալիկներից, որոնց միջն գտնվում են երկու կողային պատերը (1): Սեղմման խցիկի ներսում հետընթաց-համընթացշարժում է կատարում սողնակը(6), որին շարժման մեջ է դնում հիդրոգլանը(9): Բրիկետավորման նյութը խցիկ մատուցվում է բեռնավորմանբունկերից (3), սեղմիչների (4) օգնությամբ, որոնց շարժման մեջ է դնում հիդրոգլանը(5): Հիդրոգլաններին աշխատանքային հեղուկը (յուղը) մատուցվում է յուղի բաքից (11), յուղի մղիչի (12) ն փողրակների(143,(15) միջոցով: Յուղի մղիչը շարժման մեջ է դրվում էլեկտրաշարժիչի (13) միջոցով: Կիրառվող ուժը որոշելու համար հիդրոգլանի մխոցակոթին սողնակի միջն տեղակայված է Լլ.տենզոմետրականուժաչափ, որի վրա սոսնձված են կամրջային սխեմայով միացված տենզոտվիչներ: Կիրառվող առանցքային ճնշումը որոշվումէ հետնյալ բանաձնով` քաո

`

Քառէոխմ Տ

(0276)

որտեղ Իառ-ը առանցքային ուժն է, որն ստացվում է /Պլ ուժաչափի ցուցմունքից, Դղիմ-ը՝ սողնակի ն խցիկի պատերի միջն առաջացած շփման է ուժը (որոշվում խցիկում սողնակի պարապ ընթացքի ղեպքում), Տ-ը՝ սողճակի ճակատամանի մակերեսը: Սողնակի շարժման ժամանակ կիրառվող ճնշման փոփոխությունը որոշելու համար անհրաժեշտ է սնեռել սողնակի տեղաշարժը սեղմման խցիկում: Այդ նպատակով օգտագործվումէ ռեռստատ (7), որի շարժական կոնտակտըկոշտ միացված է սողնակին (8) լծակի միջոցով (նկ. 9.77): Սողնակի տեղաշարժի փոփոխությունների գրանցումը կատարվում է օսցիլոգրաֆի ժապավենի վրա, մյուս պարամետրերի գրանցման հետ համատեղ: Գրանցումը կատարվում է շնորհիվ փոփոխական դիմադրության շղթայում հոսանքի ուժի փոփոխման,որն առաջանում է ոեռստատի շարժական կոնտակտիտեղաշարժից:

ՅՀ0

Հռ

--

-

աՏ

Հռռոո»"

Յ510

օ,Ն/մմ՛

ՅՀ20

Հ.Հ"

Նկ. 272 Բրիկետավորմանճնշման կախվածությունը սեղմման խցիկի երկարությունից,ճգ «ել 40»50մմ -

Լ,սմ

ի

---տաց

«ա

--

--

-ցատ

ցավը

«ա««-

օ.Ն/մտ

8ա15

շո20

Եկ. Բրիկետավորման ճնշման կախվածությունը սեղմման խցիկի երկարությունից,ճգ «Եգ 402460 մմ 960.

Հ

Փորձնական սարքի վրա կատարված լաբորատոր ւիորձերի արդյունքում ստացվել են տարբեր պարամետրերովսեպաձն սեղմման խցիկներում բրիկետավորմանգործընթացըբնութագրող օսցիլոգրամաներ: Օսցիլոգրամաների մշակումից հետո ստացվել են բրիկետավորման անհրաժեշտ ճնշման մի շարք կախվածություններ սեղմման խցիկի երկարությունից, որոնք բերված են նկ. 9.79-9.81 -ում: . Նշված բոլոր կախվածություններըստացվել են ՊՖՄ-1696 խոնավության առվույտի բրիկետավորման դեպքում, .ց »«ծջ 40»«50մմ, 69 »«ծց 40260 մմ, Հ

Հ

Ճց»«ծյ-40»«70մմ մուտքի կտրվածքի չափեր

ն

Ժ.Հ0,

2, 5, 10, 15, 205

առանցքի նկատմամբ պատերի թեքման անկյուններ ունեցող սեպաձն սեղմմանխցիկներում:

Լ,սմ

Լ,սմ

ի

ԷՀ

6-Ա-Մէ

.

«Լ

Լ

/

շ

ա

Յ»:0

աոոաասն

ոսՅտՏ5

--

առ ս

շտվը

ռասասաշավ5

Փ,Ն/մմ' ռասան:

խցինի երկարությունը մինչն 10սմ, բրիկետավորմանճնշումը հասնում է 3,5Ն/մմ2: Խցիկի երկարության հետագա մեծացումը մինչն 16սմ, բերում է ճնշման աճ մինչն 26Ն/մմ՛: Խցիկի մուտքի կտրվածքի նույն չափերի ն պատերի Ձ.»55 թեքման դեպքում, խցիկի երկարության մեծացումըմինչն 6 սմ բերում է բրիկետավորման ճնշման աճի մինչն 21 Ն/մմշ: -40»60մմն .-0 պարամետրերի դեպքումխցիկի երլլարուԳգ»

թյունը մինչն Լ-10 սմ, տեղի Է ունենում ճնշման մեծացում մեծացնելով մինչն Ժ »3,2Ն/մմ7: Լ-ի հետագա մեծացումը մինչն 16սմ, տալիս է ճնշման աճ մինչն 10Ն/մմ7: ՕՁ55-ի դեպքում Լ-ի մեծացումը մինչն 6 սմ հանգեցնում է Ժ -ի մեծացման մինչն 4Ն/մմ՞: Տեսական ն փորձնական տվյալների համատեղումը ԺՀ-7Ա,օ) Հ

կախվածության կորերի տեսքով (նկ. 9.82) ցույց է տալիս, որ տեսական ն փորձնականկախվածություններըլիովին համընկնում են, ն առավելագույն շեղումը կազմում է 672:

լ

22: «2-

աան

ԽաՎաաի» ԷԼ

ՎԻ:

»23:22ՅՅ-Լ.Լ.Լ. ԷԶ

:

Յ20

Ինչպես երնում է նկ. 9.79-9.81 -ից, բրիկետավորման ճնշումը սերտորեն կախված է սեղմման խցիկի երկարությունից: Սեղմման խցիկի երկարության մեծացումը հանգեցնում է բրիկետավորմանճնշման մեծացման, որը փոխվումէ պարաբոլի օրինաչափությամբ:Նշենք, որ խցիկի երկարության փոքը արժեքների դեպքում բրիկետավորմանճնշման աճի ինտենսիվությունըփոքրըէ: Խցիկի պատերի թեքման անկյան մեծացումը բերում է բրիկետավորման ճնշման աճի ինտենսիվության մեծացում: Մնացած բոլոր հավասար պայմաններում խցիկի մուտքի կտրվածքի մեծ չափերի դեպքում խցիկի երկարությունը մեծացնելիս բրիկետավորման ճնշման աճը տեղի է ունենում առավել փոքր ինտենսիվությամբ: Այսպես, « մետրե ն Օ.ա.-0 եպքում, մեծացնելո խցիկի «ց «եյ ել «40»50մմ դեպք ցնելով պարամետրերի

/

՝3

.-

Ի

օԼ

Յ«Հ0

Նկ. 281. Բրիկետավորման ճնշման կ(այսվածությունը սեղմման խցիկի երկարությունից, ճգ »« եց» 40»70 մմ

/2

Է|

-Է՞՛

գագ

Հան.

Նկ.

տոտ

Լաշա

ՓՆ/մ'

մեա

ԸԶԼ.

աց

շ.ՒԿ-

զ-20

Հ...

Բրիկետավորման ճնշման տեսականորեն ն փորճնական

պարամետրերից. Կա Աաաա ժինը մ

,

Ստացված «-

7)

ֆունկցիայիտեսքով.

կախվածությունները ուղղվում են էքսպոնենցիալ 0վոշգ6 ՓՇՆՇ6,

0.277

Ը

2»պարամետրերիցկախված փորձնական գործակիցներեն, որոնցարժեքներըբերված են աղյուսակ 9.4 -ում:

որտեղ

ն 6շը

6լ-ը

40550մմեո,

եո

օ»

զ

0.59 0,47

լ0

խցիկի ճց,ծչն

|

ն ։

| |

| ց

.

0:33 0,74 1,3

3,2

օ»

լ,65 Լ23

|

|

0,2 |336

մմ

եո

Շշ

Շյ

40260

Աղյուսակ94

| | |

|

|

ճ,-

0,3

0,62 ,52

:

3.06

| |

407014 Շյ

Է

|

|

| |

| |

|

|

Շշ

0.20 0,36 0,49 0,66

(9.277) կախվածությունը լիարժեք չի արտացոլում բրիկետավորման գործընթացը,քանի որ չի բավարարվում վերջնական պայմանը: Այսինքն, երբ Լ-0, ստացվում է Ժ- 0,1Ըլ, այն դեպքում, երբ պետք է լինի Ժ-0:

Սակայն համեմատելով6լ ն օշ գործակիցներիթվային արժեքները Ժ մեծության հետ, նշենք, որ Ժ մեծության արժեքների համեմատ 6լ մեծությունը շատ փոքր է, հետնաբար(9.277) հավասարումըբավարարճշգրտությամբ կարելի է ներկայացնելհետնյալ տեսքով. ր

-ՕԱո( -1):

Ժ

(9.27)

զ,աստ

տվել կառուցելու բրիկետավորմանճնշման կախվածություններիգրաֆիկները սեղմման խցիկի երկայնականառանցքի նկատմամբպատերի թեքման Օ/ անկյունից: Նկ. 9.83-9.85 -ում բերված են այդ կախվածություններիգրա40»60, 7Հ3,5,7,1113սմ երկարություն ն Ճյ»ծլ-40»50, ֆիկներ 40270 մմ մուտքի կտրվածք ունեցող սեղմման խցիկներիհամար: Լաբորատոր գիտափորձերիարդյունքներըհնարավորությունեն

Լ ատա |

ՎԴ

-զ-Վ--Հ

Լ

աքա

աա

Հնզճ-՝

Հաաա»

-Ա-"Դ--"Ի

- որր» -

ԵՑ

՛

ա

ռ,աստ

ա-ն

վավ»

ԼՀ5սմ

Լ511մ

արեանն

9,Ն/մմ'

-

Լոյսմ

9Ե99ՁՀՇառ---

ԼՀ9սմ

ԼՅ13սմ

Նկ. 2685. Բրիկետավորման ճնշման կախվածությունըսեղմման մոցիկիառանցքի նկատմամբպատերըթեքման անկյունըց,

Օց»«եյ40»50մմ -

Լ«Յմ

Լոցսմ աակասասնն

Ի-Ր

------լոտսմ

Հ--

Լ544սմ

օ.Ն/մմ"

--

Լոյսմ

(543սմ

ճնշման կախվածությունը

սեղմման Նկ. 983. Բրիկետավորման խցիկի առանցքի նկատմամբպատերիթեքման անկյունից, Հ Գր »«ել 40»:50մմ

Բերված գրաֆիկներիցերնում է, որ ա. անկյան փոփոխությունըբավական ազդեցություն է թողնում բրիկետավորմանճնշման վրա: Այսպես, Օ-0 արժեքի դեպքում, այսինքն պրիզմայաձն սեղմման խցիկներում, բրիկետավորմանԺ ճնշումն ընդունում է իր նվազագույն արժեքը: 6 -ն մեծացնելիսմինչն որոշակիարժեք, Ժ -ի արժեքը փոփոխվումէ աննշան, որից հետո Ժ-ի աճը կրում է ինտենսիվբնույթ: Օրինակ, Լ-5սմ երկարությունն 40»70մմ ճյ»ել մուտքի կտրվածք ունեցող սեղմմանխցիկի համար ճ-ի մեծացումը0-ից մինչն 100հանգեցնումէ Ժ -ի 02-ից մինչն 6 Ն/մմ2 աճի: Ճ -ի հետագամեծացումը մինչն207,բերում է Ժ -ի աճ մինչն40Ն/447: -

Օ,աստ

Գրաֆիկներից հետնում է նան, որ կախված Ճ-ից, Ժ -ի աճի ինտենսիվությունը ավելանում է, մեծացնելով խցիկի երկարությունը: Այսպես, ԼՀ-7սմ երկարություն ն Ճր»«ծ-40»«50մմ մուտքի կտրվածք ունեցող

//

,

Լ

՛. թ 2221-Ի

21.

սմ

Հ

սմ

չացաաչաշ

ո»:

նան

իոոսոսվոու

ՀԻԱ...

Լ-9

ԱՀԱ աաա աս:

ասես

ԻՐԻ

Լ»3

ապարո»

ապար աոան:

ի---

Լ.Վ.

Լ

--

Ժ,Ն/մմ

լոտ սմ

լԼտ11 սմ

ռռսոաաաո,

--

Նկ. 984, Բրիկետավորմանճնշման կախվածությունըսեղմման թեքման անկյունից, խցիկի առանցքի նկատմամբպատերի

ՕգՀ«ել --

40»«50մմ

լա ԼՀՀ3

:

սմ

սմ

սեղմմանխցիկի համար 2-ն մեծացնելով 0-ից մինչն 87, Ժ -ն մեծանում է 1-ից մինչն 15 Ն/մմ՞: Լ-9սմ երկարության համար, Օ/ -ի նույն միջակայքի դեպքում, Ժ -ի արժեքը մեծանում է1,5-ից մինչն 36 Ն/մմ՞: Գրաֆիկները վկայում են, որ օ-/(.) ֆունկցիայի փոփոխման ինտենսիվությունը նվազում է, մեծացնելով խցիկի մուտքի կտրվածքի չափսերը: Ինչպես արդեն նշվել է, (9.278) հավասարման մեջ մտնող օլն -չ գործակիցներըկախված են սեղմման խցիկի պարամետրերից,այդ թվում ն ռ. անկյունից: Հետնաբար օժ» 7) կախվածություններիգրաֆիկների հիման վրա կարելի է գտնել 6լ ն օշ գործակիցներիմաթեմատիկական կապը Օձ. անկյան հետ:

Աղյուսակ 9.4

-ում

բերված

ճլ

72)

-

կախվածությունըիրենից ներկա-

յացնում հետնաբար, այն կարելի է արտահայտել հետնյալ բազմանդամիտեսքով՝

Ժ

է պարաբոլ,

ՇլՀօլ

ԻԱ

ԷՇ:0-Ժճլճ:,

5::

(9.279)

ՇլչԸլչ

Ըն

օչ գործակիցներիարժեքներըբերված են

աղյուսակ

ՇԴ

40»«60

0.4

ոռ

0.2

9.5-ում:

3,44

40270

Շգ

ՇՏ

Շ6

-0,1385

0.00786 0,00765

0,00034

-0,00335

0,000715

-0,2036 -0,1855

Ելնելով աղյուսակ 9.4 -ի տվյալներից,

Շշ

առաս

»

սեպաձն սեղմման խցիկի մուտքի չափսերից կախված փորձնականգործակիցներեն: Հավասարմանմեջ տեղադրելով ՕՀ: 0, կստանանք`6շ-օ7յ: Հետնաբար, 6, մեծությունըհաստատուն մեծությունէ ն վերցվումէ աղյուսակ 9.6 -ից: օգ ն օչ գործակիցների թվային մեծությունները որոշվում են նույն եղանակով, ինչ օյ ն օչ գործակիցները: Այդ ճպատակով լոգարիթմում ենք (9.280) հավասարումը. զ էօ ք. : (շ-ռ)(9.281) որտեղ

6յ,

ճգ»

ել,մմ

40»«50

40260 40270

ստացված

Աղյուսակ 96

Ծ

5.

0,3317

0,227

0,301

0,214 0,1025

0,2

գործակիցները

Ջ

0,8467 0,5796

0,6487

Լ (9279) (9280) արտահայտությունները տեղադրելով (9.281) հավասարմանմեջ, կստանանք բրիկետավորմանճնշման կախվածության էմպիրիկ հավասարումը, կախված սեղմման խցիկի երկարությունից ե երկայնական առանցքինկատմամբկողային պատերի թեքման անկյունից, հետնյալ արտահայտությանտեսքով.

78,սմ ատռտ»»

Լ»սմ

բ) ՕՀ5"

Տ »

ր »ռ«ի.-

օգ, օ-ը

(9.281) կորելյացիոն հավասարման բերված են աղյուսակ 9.6 -ում:

Հառաաալակմ

«ջ

(9.2807

։

տառաալավշ

ՆԱ

'

ա) օ»0"

արտահայտել հետնյալ օրինաչափությամբ. ՇՀ

լայթ

72,սմ

/՛(ռ) ֆունկցիանկարելի է

Հ

0.

0.6

դյուսակ

0,6922 1,6535

40250

9.282)

-

ՏՅ

շը

ա

Ձո»չել,մմ

չառխ| (ռո)

Էգ. Ջ

օն օօ -ը օ, խցիկի մուտքի անցքի չափերից կախված փորձնականգործակիցներեն: Այդ գործակիցների որոշման համար օգտագործվել է Չեբիշնի թվերի օգնությամբ կորելյացիոն հավասարումներիհաշվման մեթոդը |2):

որտեղ

-01ՐՖոլե

Հաւրարի ԼՀՅսմ:

7 ոսմ

Լ»3սմ

ա-35'

գյօ-Ա'

Դ|

966.

Նկ. Բրիկետավորման ճնշման կախվածությունը սեղմմանխցիկի մուտքի կտրվածքի լայնությունից

Օսցիլոգրամաներիմշակման տվյալները հնարավուրություն են տվել կառուցելու բրիկետավորմանճնշման կախվածությունները խցիկի մուտքային կտրվածքիչափերից, մասնավորապես«յ, չափից: Նկ.9.86 -ից հետնում է, որ մեծացնելով սեղմման խցիկի մուտքային կտրվածքի ց լայնությունը, բրիկետավորման Ժ ճնշումը փոքրանում է: մեծ

Կախված գգ -ի մեծությունից Ժ -ի փոքրացման ինտենսիվությանվրա ազդեցություն է թողնում սեղմման խցիկի Լ երկարությունը ն պատերի

թեքման աճում

անկյունը: Սեղմման խցիկի

Լ

երկարության մեծացման հել

Ժ-իԻ փոքրացման ինտենսիվությունը: Նույն պատկերն է նկատվում . անկյան մեծացման դեւվքում: Սեղմման խցիկի մուտքի կտրվածքի չափսերից բրիկետավորմպն կախվածությանմաթեմատիկականարտահայտություն ստանալու ճնշման 9.5 ն 9.6 աղյուսակների տվյալների հիման վրա կառուցվել են (9.279) հավասարմանմեջ մտնող 63, Շգ, 65, 66, 67, օբ, ն օօ փորձնական գործակիցների կախվածություների գրաֆիկները, որոնց մշակմավբ ստացվել են սեպաձնխցիկի մուտքի կտրվածքի «գ լայնությունից օ3, 64, 6, է

նպատակով

66» 67, 68, ն օջ

փորձնական գործակիցներիկախվածություների կորելյացիոն

հավասարումները|2).

0,6918(յ"

ՇՏ

Ը.

Ճ,

,

Հ

0,1749

Է

ճ0,042 0,50. 0--

ԸՇ,Հ

Ա

ճ.-

-

չ

Հ

«բ «3,575-10

(ոց),

-0,3975ռ

Շ.«Ն856-6

ՇՀՆ251-« ՇԸ

«7,2554

։

- 214930.

Է0,172օ2:

շ

-

տուն

ն

ճց

|

(9.283) արտահայտությունը տեղադրելով (9.282) -ի մեջ, կարելի է որոշել բրիկետավորման ճնշման մեծությունը` կախված խցիկի երկարությունից, խցիկի երկայնական առանցքի նկատմամբ պատերի թեքման անկյունից ն մուտքի կտրվածքիլայնությունից: Կազմովի սեղմման խցիկների երկարությունից կախված բրիկետավորման ճնշման կախվածությունների որոշման փորձերի կատարման ժամանակ խցիկի պրիզմայաձն մասի լայնական կտրվածքի չափսերն ընդունվելէ «լ «Ել 40»«40մմ: Սեպաձն մասի մուտքիկտրվածքի չափերից

փոփոխվել է միայն

'

Ց

-0,25490

2»

ն

Ն

(9283)

»

10015035, - 0,1060. 0 0,022202

10-4

-

»

Լ,սմ

լայնությունը, իսկ բարձրությունը մնացելէ

հաստա-

456526

օ0օ -ծ-ծ.

-.

--ո

նակն

»

Անան

շոտ

21.

ա)

շն/մմշ

Գն/մմ

աղը գագը աառաաատաթ 9Հանաաատառ Յ«20 Յ»20

«-50մմ

Լսմ

Յ

հավասար եյ «40մմ: Ուրեմն, սեղմման խցիկի սեպաձն մասի

երկարությունըկախված է միայն մուտքի կտրվածքիչափսերից ն կողային պատերի թեքման անկյունից. ճգ -ճլ

( 9.284

«72

թն

Կազմովի սեղմման խցիկի ընդհանուր երկարությունը համապատասխանում է 1.» ն պայմանին:

Փորձերի արդյունքների մշակումով ստացվել

նկ. բերված են

9.87 -ում։

են

Նշված գրաֆիկները ցույց են տալիս, որ կազմովի սեղմման խցիկճերում բրիկետավորմանճնշման կախվածությունըխցիկի երկարությունից ընթանում է երկու օրինաչափությամբ. խցիկի սեպաձն մասի համար, այսինքն, երբ խցիկի երկարությունը մեծացնում ենք զրոյից մինչն Նլ, տեղի է ունենում ճնշման կտրուկ աճ: Սկսած Լ.-ից, Լ-ի հետագա մեծացումից Ժի աճի ինտենսիվությունըզգալիորեն ընկնում է ն ճկատվում է Ժ-7()

օրինաչափության փոփոխություն: Համեմատելով բրիկետավորման գործընթացը տարբեր մուտքի կտրվածքի չափսեր ունեցող սեղմման խցիկներում, տեսնում ենք, որ սեպաձն մասի կողային պատերի միննույն թեքման անկյան դեպքում ն մեծացնելով ճջ-ն, կախված խցիկի երկարությունից բրիկետավորման ճնշման փոփոխման ինտենսիվությունը մեծանում է: Այսպես, «155 ն

գրաֆիկներ, որոնք

Ցա ՆԱ. 982

ԺԾ

ԱՑ:

բ)

"815

Ծ.Ն/1մ-

7"

Շ-ճո18

օ-60մմ

ճնշման փոփոխությունըկախվածկազմովիսեղմման

Լ երկարությունից խցիկի

սեղմմանխցիկի պարամետրերիդեպքում, խցիկի երկարության մեծացումը 8սմ-ից մինչն 10սմ հանգեցնումէ Ժ -ի մեծացման` 22Ն/մմ՞-ուց ճց Հ50մմ

մինչն 30Ն/մմ7: Նույն պայմանների դեպքում մեծացնելով ճշ-ն մինչն 70մմ, Ժ-ի (նկ. 9187): Ժ-ի աճի մեծությունը կփոփոխվի 40-ից մինչն 50 Ն/մմշ ինտենսիվության մեծացումը բացատրվում է նրանով, որ ելթի կտրվածքի հաստատուն չափսերի ն դեպքում մուտքի կտրվածքի մեծ չափսերի պայմաններում բրիկետավորվող զանգվածը երթարկվում է մեծ կոն449

տուրային դեֆորմացիաների,որի պատճառով մեծանում է ճրա առաձգականությունը, հետնաբար ն` սեղմման ու տեղաշարժիդիմադրությունները: Տեսական ն փորձնական կորերի (նկ. 9.88, 9.89) համեմատությունը է տալիս, որ փորձնական տվյալների շեղումը տեսականից չի ցույց

գերազանցում4874 -ը: Լ,սմ

մուտքի չափսերից կախված փորձնական գործակիցը, օ.յ-ը՝ հաստատուն փորձնականգործակիցը, 6/:-0,215: արժեքների դեպքում 6յօ-ի մեծությունները համաա -50,60ն70մմ պատասխանաբար կլինեն` 6լց-40, 66,

Ժ-01Ը0Ր""«բո -

օ,ն/մմ'

փորձնական տեսական Նն. 988. Պրիզմայաձնսեղմմանխցինի երկարությունից բրիկետավորմանճնշման կախվածություններիգրաֆիկը --

զգ

Լ,սմ

«ել

Հ

«Ել«40240

զլ

--

-

(9.286) ՝

ի

(9.286) արտահայտության մեջ օլ ն օշ գործակիցները վերցվում են աղյուսակ 9.4 -ից, խցիկի սեպաձնմասի տվյալ պարամետրերիհամար: Նկ. 9.90 -ում բերված են փորձնական տվյալների հիման վրա կառուցվածկազմովի խցիկների պատերի թեքման անկյուններից կախված բրիկետավորմանճնշման կախվածություններիկորերը: Ն/մտ

Ծ»35

մմ

19.-շչ»

8-5

0ց 2

աաա

--

Ժ,Ն/մմ' --'--.--զա10 ավտ

զոտ

Կազմովի սեղմման խցիկի երկարությունիցբրիկետավորման -

ԺՀ-յ()

--

մմ

փորձնական

ֆունկցիան համապատասխանումէ էքսպոնենցիալ փո-

փոխման օրենքին: Այդ ընդունելով որպես հիմք, բերված նյութերի մաթեմատիկական մշակումից հետո ստացվելէ կազմովի սեղմմանխցիկներում երկարություն կախգած բրինտավորման ճոշտան փոփոխճան

հր չախույունը ԾՀԺյԷ

ՀՈՇ-ոլ)վ 0160թ -

(9.285)

կազմովի խցիկի սեպաձն մասից բրիկետավորվող նյութի դուրս հրման համար անհրաժեշտ ճնշումն է, որը խցիկի տվյալ պարամետրերի համար որոշվում է (9.278) էմպիրիկ բանաձնով, օլօ-ը` խցիկի որտեղ Ժյ-ը

Նկ.990Ժ»-յ

--:--"-Լացսմ

«Լոսմ

ՂՀ5

ռաստ

--::---Լա11սմ

Թ) ֆունկցիայի գրաֆիկները,երբ` ճց «50

է

Ինչպես երնում նկ. 9.90

ՀԱԱ

ճնշման կախվածությունների գրաֆիկները, ճգ»«եց 50240

«տեսական,

Լոտսմ

Հաա

Նկ.

|:

-

5-1Ղ

86:

Տեղադրելով Ժյ-ի արժեքը (9.285) հավասարմանմեջ, ստացվում է կազմովի խցիկի երկարությունից բրիկետավորման ճնշման փորձնական կախվածությունը.

.

-ում

բերված գրաֆիկից,

զ,

-

մմ

մմ-ի եպ-

քում մեծացնելով Օ-ն, բրիկետավորմանճնշումը աճում է, ընդ որում թեքման անկյան փոքրըարժեքների դեպքում նկատվումէ Ժ-ի աճի ավելի մեծ ինտենսիվություն: Բացի այդ, Ժ-ի աճի մեծ ինտենսիվություն է

Լ՞5, 7: դեքում: Օրինակ, նկատվում Լ-ի արժեքների ՀԱԱ ն 4219-23, Բար Մ ժեքների 24-իցմինչ 9 ն 11մ

մեծ

ԱՄ

Ա աաանխա աբար

,

ար-

'

անում

է

12,

15,5,

19,

25.760»

՝

Սեծացնելով Ձ-ն մինչն 146,բրիկետավորման Ժ ճնշումը համապատասխանաբար մեծանում է մինչն 15, 19,5, 25, 35,5Ն/մմշ:Խցիկի պատերի թեքությունից կախված Ժ -ի փոփոխմանայդպիսի օրինաչափությունըբացատրվումէ նրանով, որ ճչ-ի փոքը արժեքների դեպքում6-ի մեծացումը հասցնում է խցիկի սեպաձն մասի կարճացման: Սակայն խցիկի սեպաձն մասից բրիկետներիդուրս հրման համար անհրաժեշտ ճնշումը փոփոխվում

աննշան, հետնաբար, բրիկետավորման լրիվ ճնշումը հիմնականում կախված է խցիկի պրիզմայաձնմասի երկարությունից: Կազմովիսեղմմանխցիկիպարամետրերիցբրիկետավորմանճնշման կախվածութան մաթեմատիկական արտահայտությունը ստանալու համար (9.279), (9.280) ն (9.284) արտահայտությունները տեղադրվում են (9.286) արտահայտությանմեջ. է

բառարա" ոի

վիծոո

«(ԼՐ

(9.287) հավասարման մեջ մտնող օյ, Շե, օտ օո Օ, օօ ն օջ գործակիցներիմեծություններըբերված են 9.5 ն9.6 աղյուսակներում: Նկ. 9.91 -ում բերված են փորձերիտվյալներիհիման վրա կառուցված բրիկետավորման ճնշման կախվածություններըկազմովիսեղմմանխցիկի մուտքի կտրվածքիչափսերից:

Փ,Ն/մմ'

ԺՆ/մմ'

Յ0

::

»

Լ-7սմ

-

ԼԱՅՄ

ն

(9.287) հավասարմանմեջ (9.283) (9.288) արտահայտություններից տեղադրելով փորձնական գործակիցների մեծությունները, ստացվում է բրիկետավորմանԺ ճնշման կախվածությունը կազմովի սեղմման խցիկի երկարությունից,սեպաձն մասի պատերի թեքման անկյունից ն մուտքի կտրվածքիչափսերից: են նան |2). Գիտափորձերով որոշվել հետ բրիկետավորվող խոտի շփման խցիկի պատերի սեղմման գործակիցը, մանրացվածխոտի ն բրիկետներիխտությունը, բրիկետավորվողնյութի (առվույտ) խոնավության ազդեցությունը բրիկետավորմանճնշման վրա, -

Ախո

կ

Լտ5սմ Լ»9սմ

բ).

9.91 -ից,

-

մեծացնելով 4ց-ն,

բրիկետավորմաճ 155 արժեքներիդեպքումայն սկզբից ճնշումը մեծանում է: ա. անկյան ընթանում է առավելինտենսիվ,այնուհետն ճ,-ի մեծացումը 50-60 մմ-ից, Ծ -ի աճի ինտենսիվությունընվազում է: ՕՀ 20: -ի դեպքում Ժ -ի արժեքը աճում է ուղիղ համեմատական: ՕՁ Հ10:Հ անկյան արժեքի գ-իցկախված ճց -ն

105--

մեծացնելով50-ից մինչն 60մմ,

Ժ -ն

Ժ

մեծանում

45Ն/մմշ,իսկ Զը-ի մեծացումը60-ից մինչն 70մմ-իբերում է

է 23-ից

մինչն

-ի աճ 45-ից

Ժ

մինչն 46,3 Ն/մմ2:

Ժ»-ր

(ո)

բրիկետներիամրությունը:

917.2.

(9.288)

230-174:

-

991.

Ինչպես երնում է նկ.

կախվածությունըմաթեմատիկականտեսքով արտահայ-

տելու համար օգտագործվումէ (9.287) էմպիրիկբանաձնը,նախապեսնրա

մեջ տեղադրելովխցիկի «ց լայնությունից կախված փորձնականգործա'

Ըը

-

Կազմուլի սեղմմանխցիկի մուտքի կտրվածքիչափսերից բրիկետավորմանԾ`ճնշման կախվածություններիգրաֆիկները

դեպքում

մատիկականարտահայտությամբ(2).

-

այօՆկ.

կիցների մեծությունները`6լ, 6շ, օ3, 64, 05, 66, 62, օ8 ն օջ, որոնց արժեքները բերված են (9.279), (9.280) ն (9.284) արտահայտություններում: Շա Հ7(ոչ) կախվածությունը կարելի է ներկայացնել հետնյալ մաթե-

Նկ.

Կատարելագործվածօղակային մատրիցայով մամլիչ բրիկետավորման

9.68 -ում

ներկայացվածէ կատարելագործվածօղակային մատ-

րիցայով բրիկետավորմանմամլիչի կառուցվածքային սխեման, նկ. 9.69 ում` կատարելագործված օղակային մատրիցայի ընդհանուր տեսքը, տեղակայանքի կառուցվածքանկ. 9.92 -ում` լաբորատոր-արտադրական տեխնոլոգիականսխեման,իսկ նկ. 9.93 -ում՝ լաբորատոր-արտադրական տեղակայանքիընդհա --

տեսքը: ճուր

ՍՏՍՏՍՏՍՏՍԼ

Հաաա աօ. կի

ԿԱՆԵ /

Կ-ջ

Տ

ր

Իշ

ՐԲԵՔԲ Նոր

Նո

րաք:

տ

ՐԲԱ

ՀՏ

Է

Է

/ ՀՐԻ -Բնեկ, ՀԱՋ ԲԻ լ») աաաարաաաաաոատաթաարը --

:

Մոտ

տեղակայանքի Նկ. 992. Լաբորատոր-արտադրական սխեման կառուցվածքատեխնոլոգիական

Միջ

` -

մմույիլ

(9.289)

95553."

որտեղ Խ/տմիջ -ը լիսեռի վրա պտտող մոմենտի միջին արժեքն է, Նմ, ոլ -ը՝ կարդանայինլիսեռի պտտման հաճախությունը: Տարիչի պտտող մոմենտըորոշվել է. (9.290) 1/ ո 1ԱՐպոմիջ» Հ

որտեղ 1 -ն մամլիչիհաղորդակիփոխանցմանթիվն է: Մամլիչի արտադրողակառնությունը որոշվել է հետնյալ բանաձնով.

36005.

ՕՀ

տեղակայանքի

Եկ. 993. Լաբորատոր-արտադրական կառուցվածքատեխնոլոգիականսխեման

Տեղակայաճքը (նկ. 9.92) բաղկացած է մատուցողփոխադրիչից(2), կերերի խառնիչից (1), ջրի բաքից (11), բրիկետավորմանմամլիչից (20), բեռնաթափողփոխադրիչից(35) ն բրիկետներիփոխադրամիջոցից(36): Բրիկետավորման մամլիչը բաղկացած է օղակային մատրիցայից (24), որի ներսում տեղակայված են տարիչ (21), սեղմող հոլովակներ (22), կողային մակերեսների վրա բութակներ (23), բրիկետճերի օղակային փոխադրիչ-ջարդիչից, որն իր հերթին բաղկացած է պատյանից (25), քերիչներից (32) ն մանրացնողկանգնակից (33): Բրիկետավորմանմամլիչ հաղորդակըբաղկացած է ՊՃՕ2-92-6 մակնիշի 75 կՎտ հզորության էլեկտրաշարժիչից(27), կցորդիչից(28), արագություններիտուփից (29) (ԽԼՃ3500 ավտոմոբիլի)ն կոնական ռեդուկտորից(34): Տեղակայանքը աշխատում է հետնյալ կերպ: Փորձարկվող կերը մատուցող փոխադրիչով (2) մուտք է գործումխառնիչ (1), որտեղ խառնվում ն ըստ անհրաժեշտության խոնավացվում է մինչն պահանջվող աստիճանը: Այնուհետն նյութը մուտք է գործում բրիկետավորմանմամլիչ (20), որտեղ բռնվում է մամլող հոլովակներով (22) ն հրվում օղակային մատրիցայի (24) մամլող առվակների մեջ: Այդ առվակներից դուրս եկող սեղմված նյութի ժապավենները համապատասխան չափով կտրատվում են պտտվող կանգնակով (33), որոնք այնուհետն քերիչներով (32) տեղափոխվումեն ն պատյանի հատակի անցքից թափվում փոխադրիչի ընդունող բունկերի (35), հետո՝ փոխադրամիջոցի(36) մեջ: Բրիկետավորմանմամլիչի վրա նախատեսվածեն սարքեր` կոնական արագընթաց լիսեռի պտտող մոմենտի ն օղակային մատրիռեդուկտորի ցայի տաքացմանջերմաստիճանիչափման համար: Մամլիչի պահանջվող հզորությունը որոշվել է հետնյալ հայտնի բանաձեով. -

(9.291)

որտեղ Օ -ն բրիկետավորման մամլիչի աշխատանքի է ժամանակամիջոցում ստացված բրիկետներիզանգվածն է: Սամլիչի տեսակարարէներգատարությունըհաշվարկվում է հետնյալ բանաձնով.

՞-Իթ.

(9.292)

Չ

Բրիկետնճերի ամրությունըորոշվել է հետնյալ բանաձնով. 7ր

Ք,

Տ»

Օ.293)

ք

որտեղ Ծ,ր--ը բրիկետիզանգվածնէ, գ, Մ:ր-ը՝ բրիկետիծավալը, սմ": ամրությունը հաշվարկվելէ բանաձնով.

Բրիկետների

հետեյալ

Դկտ

Խ-

|

ու

(9.294)

որտեղ ոլա -ն որակյալ բրիկետների ընտրված զանգվածն է, ուլ -ն՝ բրիկետներիընտրվածխմբի սկզբնականզանգվածնէ: Բրիկետներում կերի կտրվածության մասնիկների միջին երկարությունը որոշվել է հետնյալ արտահայտությամբ. .

-

իջ

կու Հ էու, Է... կու

ող

(9295) ՝

որտեղ |լ, 1շ... լ -ն յուրաքանչյուր ֆրակցիայի մասնիկների միջին երկարուտոլ -ն` յուրաքանչյուր ֆրակցիայի մասնիկներիզանգթյունն է, մոլ, ոշ, վածն է: Մամլման առվակներում գտնվող նյութի խտությունը որոշվել է հետնյալ բանաձնով.

՛-

թ

ջաղ

,

(9.296)

որտեղ Բառ-ը մեկ առվակումգտնվող սեղմված նյութի զանգվածն է, Մառ-ը առվակի ծավալը:

|

նպատակունեն, հետազոտությունները Կատարվածգիտափորձնական

օպտիմացնելովբութակների ձնը ն չափսերը, հիմնավորել բրիկետներիպատրաստման որակը, իջեցնել օղակային բրիկետավորմանմամլիչի էներգագործընթացիկայունությունը: տարությունըն բարձրացնելբրիկետավորման Աղյուսակ 9.7 -ում բերված են գիտափորձերովորոշված բրիկետների որակական ցուցանիշները ն մամլիչի հիմնական պարամետրերը: Ինչպես երնում է աղյուսակից, բութակների շարքերի քանակը գործվրա ն միննույն ժանականում չի ազդում մամլիչի արտադրողականության մանակ էական ազդեցություն է թողնում էներգատարության ն բրիկետների որակական ցուցանիշների վրա: Այսպես, միայն վերնի շարքի առկայության համեմատությամբ երկու շարքով բութակների տեղակայումն առաջացնում է հզորության մեծացում 44 -ից մինչն 61,1 կՎտ ն տեսակարար էներգատարության` 13,5 -ից մինչն 18,0 կՎտ.ժ/տ, ինչպես նան. մասնիկների երկարության փոքրացում բրիկետներում` 13 -ից մինչն 10,8 մմ ն բրիկետներիամրության ավելացում՝0,81 -ից մինչն 0,79: Աղյուսակ 9.7

ան Մթ

Բութակների Բութակներիմեկ շարք

Ցուցանիշներըերկուվեցշարք

Սամլիչի արտադրողականուունը,

հաղորդակի պահանջվող հզորությունը, կՎտ Մամլիչի տեսակարար էներգատարությունը, կՎտ Բրիկետճերում մասնիկների միջին երկարությունը, մմ

Բրիկետների ամրությունը

Ր|

կլոր

3,31

3,57

2,95

61,1

44,0

18.0

16,05

0,79

0,8

0.8)

3,44

տ/ժ

լորրր

|քառակուսի| | կողմանի

կողմանի

վեց

|

Բութակների օպտիմալ ընտրելու նպատակով կատարվել են մատրիցաների համեմատական փորձարկումներ: Առաջին մատրիցայի վրա հավաքված են եղել վեց կողմանի բութակներ (1 մմ կողմով), երկրորդը`քառակուսի(19 մմ կողմով) ն երրորդը`կլոր (19 մմ տրամագծով) լայնական կտրվածքով: Ըստ որում բոլոր բութակների երկարությունները եղել են հաստատուն ն հավասաը20 մմ -ի: Աղյուսակ 9.7 -ի տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մամլիչի առավելագույնարտադրողականություն ստացվում է քառակուսի բութակճերի առկայության դեպքում, իսկ նվազագույնը՝ կլոր լայնական կտրվածքով բութակների դեպքում: Կլոր բութակների առկայության դեպքում մամլիչի նվազագույն արտադրողականությունըբացատրվում է բութակներիկողային մակերեսներինկատմամբ նյութի մեծ սահքով: Քառակուսի բութակների առավելագույն արտադրողականությունըզուգակցվումէ նան մամլիչի առավելագույնտեսակարարէներգատարությանը(16,05 կՎտ.ժ/տ),որն առաջաձն

բութակներիկողային մակերեսներիառավելագույնլայնությամբ, ն այդ մակերեսների ն հոլովակների ճակատային մասի միջն նյութի սեւվումից դիմադրությանմեծացմանը:Նվազագույն էներգատարությունը (13,5 կՎտ.ժ/տ) ստացվումէ վեց կողմանի բութակների դեպքում: Այդ է նան բրիկետներիլավ որակը մասնիկբութակներինհամապատասխանում մեծ ն ճերի երկարություն բրիկետներիամրություն: Հետնաբար, ըստ հիմնական ցուցանիշների, ամենաօպտիմալը համարվում են վեց կողմանի լայնական կտրվածքով բութակները, ուստի, հետագա գիտափորձերըկատարվել են այպիսի բութակներ ունեցող մատրիցային օղակներիվրա: Համաձայն անասնաբուծականպահանջների` բրիկետների ռորակական ցուցանիշներից ամենակարնորներըհամարվում են մանրվածքի երկարությունը (Ըշրջ), ամրությունը (յ) ն խտությունը (յր): Գիտափորձերից ստացված տվյալների հիման վրա կառուցվել են (միջ,Մ ն բր պարամետրերիգրաֆիկները,կախված բութակների երկարությունից տարբեր կերատեսակներիհամար |39): Գրաֆիկներիվերլուծությունը ցույց է տվել, որ բրիկետավորվողկերերի ամենափոքրը կտրվածքն (էջ) առաջանում է բութակներիբացակայության ժամանակ: Այս դեպքում (չջ -ի մեծությունը կազմում է. ցորենի ծղոտի համար` 6,6 մմ, առվույտի խոտի համար՝ 9,6 մմ, առվույտի խոտի ն ցորենի ծղոտի խառնուրդիհամար` 10,7 մմ ն կորնգանի համար՝ 12,8 մմ: Մեծացնելով (ջութ -ը, (րջ -ը սկզբում մեծացել է, իսկ այնուհետն՝ փոքրացել: (րջ --ի նվազագույն նշանակությունը (ոու»-Օ դեպքում բացատրվում է օղակային մատրիցայի աշխատանքային մակերեսի նկատմամբ նյութի նշանակալի սահքով, որն առաջացնում է չափից ավելի մանրացում: Բութակների առկայությունը ստեղծում է լրացուցիչ դիմադրություն, որը խոչընդոտում է սեղմված նյութի սահքին ն որի շնորհիվ նպաստում` (չիջ-ի մեծացմանը:Սակայն (րութ -ի անչափ մեծացումն առաջացնումէ բութակների կողային մակերեսների ն սեղմող հոլովակների ճակատային մակերեսների միջն նյութի լրացուցիչ տրորում, որը նպաստում է Ըցրջ -ի համապատասխանփոքրացման: Գրաֆիկների վերլուծությունընան ցույց է տվել, որ առվույտի խոտի բրիկետավորման ժամանակ մանրվածքի ամենամեծ երկարությունը (Աիջոռ)հավասար է 15,3 մմ, երբ բութակի երկարությունը` (րոլթ-10մմ: Կորնգանի խոտի ն ցորենի ծղոտի բրիկետավորման ժամանակ Էյջոս»-ը հավասար է համապատասխանաբար19մմ ն 13,3մմ, (բւթ-20մմ-ի դեպն ցորենի ծղոտի խառնուրդի բրիկետավորման քում, իսկ առվույտի ժամանակ Շրջոա-14չ3մ` (բոթ-150մ-ի դեպքում: Այսպիսով, բրիկետավորվող նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններն էականազդեցություն ունեն բութակներիօպտիմալ երկարություններիընտրության խնդրում: Կառուցված գրաֆիկներից նկատվել է նան, որ Շբթ -ի մեծացումով ամրության (յ) ն խտության (/բը)նշանակությունները փուիոխվում են քչջ-ի փոփոխությանըհամապատասխան:Այսպես, (բութ-ի մեծացման ժամաճում

է

որը նպաստում է

խոտի

է մինչն առավելագույնը,իսկ այճուհետն նկատվումէ համաի սկ նվազագույնը, փր -ն փոքրանում մինչն ն Այդպիսի պատմեծացում: -ի -ի Կ փոքրացում չր պատասխանաբար կերը բացատրվում է նրանով, որ բրիկետներիամրությունըբարձրանում է մանրվածքի երկարության մեծացման հաշվին (երկար մասնիկներնիրար հետ լավ են հյուսվում): Բրիկետների խտության իջեցումը մանրվածքի երկարությանմեծացումով բացատրվումէ նրանով, որ խոշոր մասնիկների միջն մեծանում է ազատ տարածությունը: Հետազոտվողամբողջ նյութերից բխում է, որ բրիկետներիառավելաժամաճակ, կազմել գույն ամրությունը,առվույտի խոտի բրիկետավորման է մմ երկարությամբ բութակներիդեպքում: 0,84 Լբութ-10 գործընթացումնյութի մասնիկերի Որոշված է ճան բրիկետավորման մանրացմանաստիճանը(8), որն ավելի ակնհայտ է բնութագրում ցողուճավոր կերերիմասնիկների մանրացմանգործընթացը: Տ մեծության կախվածությունը բութակներիերկարությունից երնում է, աստիճանը փոքրանում է մինչն մանրացման -ը որ մեծացնելով Լոր նվազագույնը, իսկ այնուհետն բարձրանումէ: Այդպիսի պատկերը բացաֆունկցիայի համապատասխանփոփոխություններով: տրվում է Էջ» րութ) աստիճանը բրիկետավորման մանրացման ամենամեծ Նյութ ժամանակ նկատվել է ցորենի ծղոտի մոտ, իսկ ամենափոքրը`առվույտի խոտի մոտ: Ցորենի ծղոտի բրիկետավորմանժամանակ 8 -ի առավելան գույն նշանակությունը բացատրվում է այդ նյութի

ճակ սկզբում կ -ի

մեծանում նշանակությունը

արտաքին ճամլող Կեդ

հետնանք` արման որն:որտե, Աա ածմա որակայան ման

գործակիցնե

ոքր

նշանակությամբ,

որը

բերում

է

զույգ

մեծանում

է

սեղմվող նյութի ինտենսիվսահքը օղակային մատրիցայի ճերքին կողային մակերեսինկատմամբ:6 -ի նվազագույննշանակությունըառվույտիխոտի ձ բնութագրվումէ նրա համեմատաբար բարձր ցսերու: շփման գոր ժամանակ ցողունավորկերերի մանՀետնաբար, բրիկետավորման եսանը ովելու տեսա ապա հովե րացման աստիճանի նվազագույննշանակությունը է բութակների երկարությունն ըճտրել 10-20 մմ -ի

Կը

ա

կունի Աաաա

Բրիկետների ամրության ն խտության վրա էական ազդեցություն է թողնում կերերիխոնավությունը(Մ): Կատարվածհետազոտություններով պարզվել են կ»/Ը7) ն զե-(ՄՌ ֆունկցիաներիփոփոխությանօրինաչափությունները ն կառուցվելդրանցգրաֆիկները: Գիտափորձերով հետազոտվել են նան բրիկետավորմանմամլիչի նն էներգետիկական ցուցանիշները: Որոշվել են բութակի երկարությա (ԽՍ, մոմենտի պտտող տարիչի կերերի խոնավության ազդեցությունը Օ) վրա ն կառուցվել հզորության (Վ) ն :

Կարոնէներգատարության

դրանց գրաֆիկականօրինաչափությունները:

Ստացված կորերի վերլուծությունը

ցույց

է

տալիս,

որ

բութակների

երկարությունըմեծացնելիսմամլիչի տեսակարարէներգատարությունը(2) բոլոր ուսումնասիրվող կերերի համար սկզբում փոքրանում է մինչն նվազագույնը,այնուհետն`մեծանում: Տեսակարարէներգատարության() փոփոխության այդպիսի օրինաչափությունը բացատրվում է Պ-/Հ,ո ֆունկցիայի ֆունկցիայի համապատասխան փոփոխությունովն ՕՀ/ԱՀոլթ) մեծացումով: Նկատվում է նան, որ ամենաբարենպաստպայմաններում մամլիչի նվազագույն էներգատարությունառկա է առվույտի խոտի բրիկետավորմանժամանակ ն կազմում է. 13-13,5 կՎտ.ժ/տ,բութակների 10-20 մմ երկարության համար: 5 -ի առավելագույն նշանակությունըտեղի է ունենում ցորենի ծղոտի բրիկետավորման ժամանակ ն կազմում է. 27,2 կՎտ.ժ/տ,բութակների20 մմ երկարության համար: Տեսակարարդիմադրության(3) անչափ մեծ նշանակությունը ցորենի ծղոտի բրիկետավորմանժամանակբացատրվումէ մամլիչի արտադրողականության փոքր նշանակությունով: Բութակների բացակայությունը ճպաստում է, որպեսզի առվույտի խոտի բրիկետավորմանժամանակ 5 մեծությունը բարձրանա մինչն 21 կՎտ.ժ/տ,իսկ ցորենի ծղոտի դեպքում` մինչն 37 կՎտ.ժ/տ: Ամփոփելովվերը շարադրվածը, ստացվումէ, որ բութակներիառկայությունը ճպաստում է բրիկետավորմանմամլիչի արտադրողականության բարձրացմանը,էներգատարությաննվազեցմանը,բրիկետճերիամրության ու որակի բարելավմանը: պտտականշարժումով օղակածճն բրիկետավորմանմամլիչ

92.17.33. Շառավղային ն

Ինչպես չպես

9.16.2.1. 9.16.2.1.

ե մ ասվեց, ասվեորպեսզի ե են ենթապարագրաֆում օղաիջեցվի

կաձն բրիկետավորմանմամլիչի էներգատարությունըն բրիկետավորման գործընթացում ցողունավոր կերերի մանրվածքի տոկոսը, մշակվել է ած նքային նոր որ մամ լիչի կառուցվածք, սկզբունքորեն զբունքոր օրգանը որի աշխատանքային ու կատարում տական շառավղային շարժում (նկ. 9.70): Տեսական հետազոտությւնների հիման վրա անտրվելեն մամլիչի ն նմուշը: ամլիչի մատրիցայինօղակն ունի քառակուսի կտրվածքով (35235 140 մմ է, մատրիցային մմ) 24 մամլող առվակներ,որոնց երկարությունը մ: Մամլող սարքն 0,404 օղակի աշխատանքայինմակերեսիտրամագիծը` ունի մեծ առանցքիուղղությամբ 0,384 մ երկարություն, իսկ փոքր առանցքի ուղղությամբ 0,25 մ: Լիսեռի արտադրողականությունը10 մմ Փբգլանատամնային փոխանցմանքիվը 17 է: Գիտափորձե րձերը կատարվել են մամլող սարքի աշխատանքային ն մատրիցայինօղակիմակերեսներիմիչն բացակիբացակայության պայմաններում: Մամլվող նյութը եղել է 16,496 խոնավության առվույտի խոտ: Հետազոտություններիընթացքում չափվել են մամլիչի լիսեռի վրա մոմենտը,

է

րար պարամետրերը պատրաստվել փորձնական |

|

լիսեռի պտտման հաճախությունը,խոտի կտրվածքիխոնավությունը մաճրվածքիմասնիկներիերկամինչն բրիկետավորումըն բրիկետներում, ն 9.95 -ում: րությունը: Հետազոտությանարդյունքներըբերվածեն նկ. 9.94

այդ

ո՛,96 Ոո,9. Խոտի կտրվածքը 80| մինչն բրիկետավորումը 0 քուճ9-12մմ

Բրիկետներ քոււ9.12մմ

ճց

-ից երնում է, որ մասնիկների բաշխվածությունը մինչն բրիկետավորումըն բրիկետներում, ըստ ֆրակցիաների, նույնն է ն մոտ է էքսպոնենցիալ օրինաչափությանը. երկու դեպքում էլ 0-10 մմ ֆրակցիան ունն ամենաշատ զանգվածը (մինչն բրիկետավորումը` 7492, բրիկետներում` 7992): Մնացած ֆրակցիաներն ըստ զանգվածի կտրուկ տարբերվում են ճվազագույնից:Օրինակիհամար, մանրվածզանգվածում 10-20 մմ ֆրակցիան կազմում է 1495,իսկ բրիկետներում`1694, 20-30 մմ ֆրակցիան` 6026,բրիկետներում`222 ն այլն: Վերջապես, հիստոգրամաներիվերլուծությունը հաստատում է, որ առվույտի խոտի մանրվածքի բրիկետավորումն առաջարկված մամլիչում հանգեցնում է սկզբնական նյութի աննշան մանրացման:Եթե վերահաշվարկենքմասնիկների բաշխվածություննըստ ֆրակցիաների, ապա ստացվում է, որ մինչն բրիկետավորումըմանրված խոտի մասնիկներիերկարությունը 9,72 մմ է, իսկ բրիկետներում՝8,17 մմ: Մանրման աստիճանը կարելի է արտահայտել հետնյալ բանաձնով. Նկ.

9.94

ճեմ

:

102030

40507,մմ

10 2030

504,մմ

Նկ. 994. Առվույտիխոտի մասնիկներնըստ ֆրակցիաների

(816,476) տեղաբաշխման հիստոգրամա

Խչո5440Նմ

'

| ԱՄՈԹԸ,

/

`

Զրոյական գիծ

-

լ

Ս: ա «4890Նմ

Զրոյական գի իծ

օրինակներ. Նկ. 995. Պտտող մոմենտի օսցիլոգրամաների ա) առաջարկվածմամլիչի մամլող սարքի,բ) սովորական օղակածն մամլիչի տարիչի

Ք--ՏՅԻ

ԻԿ

լ00

946,

(9.297)

մբմ որ" |

ն: (ոմիջ-ը համապատասխանաբար որտեղ (մբմիջ մասնիկների երկարուեն թյուներն մինչն բրիկետավորումըն բրիկետներում: Օգտվելով(9.297) բանաձնից, որոշվել է, որ տվյալ կառուցվածքի մամլիչում առվույտի խոտի մանրացման աստիճանը կազմում է 1672: Համեմատության համար տեղեկացնենք,որ առանց բութակների օղակային սովորականմամլիչում առվույտի խոտի մանրացման աստիճանը կազմում է 6822,իսկ 10 մմ երկարությանպարզ բութակներովմամլիչում՝ 48942: Նկ. 9.95 -ում բերված են առաջարկված ն սովորական օղակային մամլիչների աշխատանքային օրգաններիպտտող մոմենտիօսցիլոգրամաների օրինակներ, որոնք ստացվել են առվույտի խոտի բրիկետավորման ժամանակ, երբ արտադրողականությունները մոտավորապես նույնն են եղել: Այսպես, առաջին մամլիչում արտադրողականությունը եղել է 1,21 տ/ժ, իսկ երկրորդում՝ 1,32 տ/ժ: Աշխատանքայինօրգանի պտտման հաճախությունը առաջինմամլիչում կազմել է 16 րոպ-՛,իսկ երկրորդում` 53 րոպ` : Աշխատանքային օրգանների պտտող մոմենտների նշանակությունները համապատասխանաբար կազմել են 5440 ն 4890 Նմ: Փաստորեն, առաջարկված մամլիչի տեսակարար էներգատարությունը մոտ երեք անգամ փոքր է ստացվում, քան սովորական օղակային մամլիչներում: Դա բացատրվում է հետնյալ կերպ: Նախ առաջարկված մամլիչում գործնականումբացառվածէ մատրիցայինօղակի աշխատանքային մակերեսի նկատմամբ մամլող սարքի ն բրիկետավորվող նյութի սահքը, երկրորդ` առաջարկված մամլիչում որոշակի արտադրողականություն ապահովելու համար պահանջվում է մամլող սարքի պտտմանմոտավորապես երեք անգամ փոքր հաճախություն, քան սովորական մամլիչի տարիչի հաճախությունն է:

Այսպիսով, առաջարկված մամլիչի կառուցվածքն անկասկած ունի առավելություններ սովորական օղակային մամլիչների համեմատությամբ, ինչպես ստացվող բրիկետների որակով, այնպես էլ էներգետիկական

Խցիկի երկարությունը որոշվում

է` ելնելով բրիկետավորման համար

անհրաժեշտ ճնշումից: Պահանջվող խտության բրիկետներ ստանալու համար անհրաժեշտ է, որ բրիկետավորման ճնշումը հավասար լինի խցիկներում առաջացած հակաճնշմանը: Կոր լայնական կտրվածքով կազմովի սեղմման խցիկներում (կո-

ցուցանիշներով: Ջ18.

Օղակաճնբրիկետավորման մեքենաների նհաշվարկմանմեթոդիկան

Բրիկետավորմանմեքենաների հաշվարկումը ն նախագծումըանհրաժեշտ է սկսել մեքենայի սխեմայի մշակմամբ,որի համար, ելնելով բնակլի-

մայական պայմաններից, անհրաժեշտ է ճշտելբրիկետավորման տեխնոլոգիան: Այն շրջաններում, որտեղ անհնար է խոտի բնական չորացումը, ճպատակահարմար է ստացիոնար բրիկետավորման տեխնոլոգիայի կիրառությունը (նկ. 9.4): Այն շրջաններում, որտեղ արնի ռադիացիան բավական բարձը է ն խոտի չորացումըհնարավոր է դաշտայինպայմաններում,նպատակահարմար է շարժական մեքենաներով բրիկետավորմանտեխնոլոգիայի կիրառությունը (նկ. 9.1): Ինչպես ստացիոնար,այնպես ն շարժական բրիկետավորմանմեքենաներում հիմնականաշխատանքայինօրգանըբրիկետավորմանմամլիչն է: Բրիկետավորման մամլիչների, առավել տարածվածներն են դրոշմային ն օղակաձն մամլիչները: Բրիկետավորման գործընթացիանընդհատություն ն բարձը արտադրողականություն ապահովելու համար նպատակահարմարէ բրիկետավորմանօղակաձն մամլիչներիկիրառությունը: Բրիկետավորման օղակաձն մամլիչներում հիմնական աշխատանքային օրգաններն են մատրիցային օղակը, սեղմող հոլովակները ն սեղմմանխցիկները,որոնցում անմիջապեսձնավորվումեն բրիկետները: Սեղմման խցիկի ձնից ն պարամետրերից են կախված ինչպես բրիկետավորման մամլիչի արտադրողականությունը,այնպես էլ ստացվող բրիկետներիորակական ցուցանիշները:

Ելնելով կառուցվածքայինտեսանկյունիցն բրիկնտավորմանօղակաձն մամլիչներում նզրաչափերիու մետաղատարությաննվազեցման են կազմովի կտրվածհնարավորություններից, սովորաբարօգտագործվում քովսեղմմանխցիկներ(նկ. 9.96), այսինքնսեղմմանխցիկներըունենում են ն հաստատուն լայնականկտրվածքներ: փոփոխական Կազմովի սեղմման խցիկների պարամետրերն են. խցիկի Լ երկարությունը, ճ9»«ծդ, օւ»ծ, մուտքի ն ելքի կտրվածքների չափսերը, խցիկի փոփոխական կտրվածք ունեցող մասի պատերի թեքման անկյունները երկայնականառանցքի նկատմամբ:

ւ

Արմին հենա բա կաճնշումը նաձնով ն

Եե Ի

նն

Ն. Բրիկնտավորման օղակաժն մամյիչիաշխատանքային օրգանի հաշվարկայինսնման

ա

լ

Ժյ,

հակազդումը որոշվում է

9:

,

ՃԱ

(9.298)

ՀՅԵ-..50

Խցիկի կոնաձն մասի կողմից առաջացող հետնյալ արտահայտությունի

Ս

հա-

՝

Ժ-ժյ

աոա»

ն մասե

է

9.96.

Լքռ

Հք

-

"

ճի,

զ,

Աա

ը)

'

Խցիկի կոնաձն մասիերկարությունըորոշվում է

1,ոն

բթ

շ86

Հ

:

-

-ի- | էառ

(0.29) 7:

'

երկրաչափորեն. (9.300)

Խցիկի կոնաձն մասի ելքի կտրվածքիշառավիղը սահմանափակվում ստացվողբրիկետներիշառավղով ն չպետք է գերազանցի25մմ-ը: Նկ.9.8 -ում բերված վերլուծության հիման վրա, ելնելով գրաֆիկների պայմանից, որ 600-800 խտության բրիկետներ ստանալու համար անհրաժեշտ 25-35 Ն/մմ` ճնշում, խցիկի կոնաձն մասի պատի թեքության կարելի է ընդունել 2 6-105, քանի որ ա-6-105 պատի թեքություն ունեցողսեղմման խցիկների երկարությունը2-3 անգամ փոքր է ստացվում զուգահեռ ծնիչներով պատերով խցիկների համեմատ, որը ն է մամլիչի մետաղատարության նվազմանը: առաջացող հակաճնշումը որոշվում է հետէ

է նոմինալ արժեքը

կգ/մ

-

հանգացնում աարաոոնց. յալ Ս

ն

Հ-"(--օ): չ

(9.301)

լ

նան

Խցիկի գլանային մասում առաջացող հետնյալ արտահայտությամբ.

հակաճնշումը կարելի է որոշել

«

ԺՀՅՏՒ|

2/.լւ-Աո) օթ

-լ|

Հ

|

խցիկի սեպաձն մասի պատերի օպտիմալ թեքության մեծությունը կազմում է .-8-125: (9.303) ն (91305) արտահայտությունների մեջ մտնող անհրաժեշտ բրիկետավորմանճնշումը որոշվում է Վ.Ի.Օսոբովի կողմից առաջարկվող բանաձնով|132): (9.308) Ժոր

(9.302) ենք

Համատեղ լուծելով (9.301) ն (9.302) հավասարումները,ստանում կլոր կտրվածքովկազմովիխցիկիընդհանուրերկարությունը. "

ի գրա-Ց) լ -

ի

«եսիա), լր» իի 2/6

(9.303)

Էւ:

ն

Գործնական հաշվարկներում սեպաձն ն պրիզմայաձն մասերով կազմովիխցիկներումհակաճնշումը որոշելու համար կարելի է օգտագործել հետնյալ էմպիրիկբանաձնը. (9.304) Ժօը

ԵՋ. -1) Սր օ,վճ

-

որտեղիցխցիկիերկարությունըկլինի. Ս

-Հյդ Հ,

աք-Սյ աօ-46` -"

յ)

0:305)

-

7,"

ՀՌ

,:

րը

որտեղ 6լ, օշ ն օյօ գործակիցներիմեծությունները վերցվումեն աղյուսակ 9.4 -ից, իսկ օյլ գործակիցը հաստատուն է ն հավասար` 6յլ-0,215: օլ հ օշ գործակիցներըկարելի է որոշել ճան հետնյալ արտահայտու-

թյունից.

9.6

Օլ

«ճլփՕլԳՇ.0-Հ Ըչճ-,

Շշ

ՀռՇլՕՐ.

են 9.5 ն օյ. օգ, 65, 66, օյ, օգն օջ գործակիցներիմեծությունները բերված

աղյուսակներում: Խցիկի սեպաձն մասի երկարությունը` Լ

Յ-Յ.

(9307) |

աո

ե արա Սիոն ուրինեաների լարերով սարմանափակվում 152): զերազանցեն կտրվածքով

Ուղղանկյուն

մատա է

9.306 (00.306)

4,

«ծ,

Հ

40:40

կազմո

ների

տրված:

ե

հետնյալ բաճաձնով |67).

ելնելով Խցիկների մուտքի կտրվածքի չափսերն ընտրվում ստացվող բրիկետներիամրությունից: Մեղմման խցիկի մնացած բոլոր հաստատուն պարամետրերի դեպքում, առավելագույն խտության ն մմ մուտքային անցքի ամրության բրիկետներ ստացվում են 50:40

չափսերովխցիկներում: Խցիկի սեպաձն մասի պատերի թեքություննընտրվումէ պահանջվող ամրության բրիկետներստանալու պայմանից ն անհրաժեշտ հակաճնշում ստանալու համար խցիկի երկարության մեծության վրա ազդեցության աստիճանից:Մեր կողմից կատարվածհետազոտություններիցստացվել է,

բո

...Հո

որտեղ Ք,,-

ճգքց

--

Է

ԷԹ

ՃԹց1

2-Ի ճյէ

ստացվող բրիկետների խտությունն է,

է-ն`

(9.309)

սեղմման խցիկում

որի ՄՔ բրիկետավորվող նյութը առանձին չափաբաժիններով Սեղմված համար սեղմմանխցիկը կահավորվում մճալու ժամանակը,

15վ |173), ճ.,/,»6,

-ն՝

`

փորձնական գործա-

կտրտելու

է ընդունողմասով: Խցիկի ընդունող մասի պատերիթեքությունն ընդունվում է մեծ նյութի պատերի հետ շփման անկյունից, որպեսզի խցիկի ընդունող մասում նյութի սեղմում տեղի չունենա. (9310)

ՆՀԵՔՓՀ-):

Խցիկի ընդունող մասի երկարությունն ընդունվում է Նյչ-3-10մմ: Ուղղանկյուն կտրվածքովխցիկի ընդունողմասի լայնությունը. Մ: 09.311) Ճո ճգ Է 218 Կտրող եզրերիհաստություննընտրվում է 7

-2-:3

մմ:

է`ելնելով քանակը խցիկների որոչվում խցիկների քանակը` 7):Սեղմման քառայը նղոնաս մատրիցայինօղակիպարագծիցն

առազը

2խ:

խցըվննըի

որոշկու

լՍնլո

խցիկի ընդունող մասի լայնությունից.

2.5

մմ-ը |

են`

որտեղ /.,, -ը սեղմման խցիկում նյութի առավելագույն խտությունն է, Զ.ն` նյութի սկզբնական -ն՝ խտությունը, Զ-ն ն փորձնականգործակիցները: Մեղմման խցիկում նյութի /,,, առավելագույն խտությունը որոշվում է

շոր

ճահ

,

(9.312)

որտեղ Ճ-ը մատրիցայինօղակի շառավիղն է, որի վրա տեղաբաշխվածեն

սեղմմանխցիկները:

Ուղղանկյուն կտրվածքով, հիպերբոլիկ պրոֆիլով պատերով սեղմման խցիկի պատերի պրոֆիլը (նկ. 9.19) ընտրվում է, ելնելով ստացվող բրիկետն խցիկի մուտքի չափսերից` 40»«40մմ ճերի օպտիմալ չափսերից` 2 «ծ Խցիկի երկարությամբ ճնշման բաշխումը որոշվում է ճել »-40:60մմ: Հ

հետնյալ բանաձնով.

ել

«ն

Ը. Ի

իը եւ

Հ"

Հ

Ստացվող բրիկետների անհրաժեշտ

Հ

Ժ,

1,026- խցիկի ներն գործ գործակիցներ

խտության (9.309)

Զ

«2

ձՒՁ

0, 0,0222 ն Ե որտեղ 2Հ88,9, Ել-1279, օլ-0,0147, ճգ մ հարթեցման հարթեցման որոշակի օպտիմալ պարամետրերիդեպքում

են:

Օ.313)

)

ֆիկից, ըստ

Ժյ

ճնշումը, այնուհետն նկ. մեծության, ությ

շմա ստացված

Ճնշման

երկարությունը:

9.26

-ում

է սեղմման ղ

որոշվում րոշվ

ոլովակի վրա ազդող գումարայինուժը որոշվում են հետնյալլ րանաձներով, ր

«ն

Քած

"

-ը

ու-

Այնուհետն կարելի է անցնել մատրիցային օղակի ն հոլովակների չափերի որոշմանը, որի համար ընտրելով մատրիցային օղակի ն ո ---4 ՛

հարաբերության արժեքը, որոշվում է

հոլովակների կողմից բրիկետավորվող նյութի կառչման ընդգրկման 6.

անկյունը.

Տո՛շ

«Թո Հոլովակի դիրքը բնորոշող Օ,, Քու

9315)

4-1

անկյունը, որի դեպքում անհրաժեշտ

խտության բրիկետավորվող զանգվածը մատուցվում է սեղմման

խցիկներ, կլինի. ՕՀ

տա -

՛

ո

«5950 սյեվօ

66566

ո.

-լ

)

(լ ՇՕՏՕյց -

՛

:

(9.316)

ն -(4- 1)օօ50) շ

(222-օ5օ:(41-) դ

օղ

Է

Զշ

(9.3

մ7

19)

-

շ

Ւմ.

(9.320)

ութ:

|

որտեղ Իլ-ը բրիկետավորվողնյութի սեղմող ճնշման ուժն է, Քշ-ը` սեղմված զանգվածըխցիկներմտցնողուժը, Ի-ը` հոլովակի վրա ազդող գումարային ուժը, ճյ-ը՝ Բլ ուժի կիրառման կետը բնորոշող անկյունը, Ճճ-ը՝ Էշ ուժի կիրառման կետը բնորոշող անկյունը, Օա -ն՝ համազոր Բ ուժի կիրառման կետը բմորոշող անկյունը: Ինտեգրալներիհաշվումը կատարվել է համակարգչիվրա: Ընտրելով մատրիցայինօղակի Ք շառավղիմեծությունը,ըստ մամլիչի տրված արտադրողականության, որոշվում է տարիչի մեկ պտույտի ընթացխցիկներմղվող զանգվածը ն տարիչի պտտման հաճախու-

թուենղմման

թյունը.

զ

(9.321) «շթ, Ո-20-Կռայկգատ

ճ4

Ո» Մ----Վ Հ պտ/րոպ, 120գոք,8Ա-Աատո)

ԻՀՀԶ---`

Հոլովակի մակերնույթով նորմալ ճնշման բաշխումը կբնորոշվի հետնյալ արտահայտությամբ.

:

.

չափաբաժնի զանգվածն է:

ԷՋ.

(22(.- ատո:(41-յ)

,

հոլովակների շառավիղների

ր

ա--ան

«ա

0:313)

է

ոռ

որտեղ

Օլ

Ս

ՈԱ ՕՁ

ուժի կիրառման կետը

(:(4-1)ա6օի'

6Կ

«5050-6065

ոլ

ն այդ

(22-1ատոՀԱ-դ |

.

գրա-

կին խցիկի

.

3318) վ"թ»Կվթն-ցա«ի մու...

|

Բ-ԲԻբԲ-ե՛

Սեղմման խցիկի ստացված պարամետրերը ստուգվում է, ելնելով այն պայմանից, որ խցիկի հաստատուն կտրվածք ունեցող մասում բրիէ կետների գտնվելու ժամանակը պետք անցլինի 15 վ -ից 173): Այդ ժամանակը որոշվում է, ելնելով խցիկում եղած նյութի զանգվածից,չափաբաժնի զանգվածից ն տարիչի մեկ պտույտի ընթացքում չափաբաժնի տեղաշարժիժամանակից. -

-

.(Հ(1-յատոչ(2-յ

տ

արտա-

բերված

0-005ռը

Լ.

-

-

չ

հայտությունից որոշելով սեղմման խցիկում բրիկետավորման նյութի առավելագույն ք,,, խտությունը, (9.308) բանաձնով որոշվում է բրիկետավորման անհրաժեշտ

որտեղ Ե-ն հոլովակիլայնությունն է: Հոլովակի վրա ազդող զ ուժերը ը հաղթահարելու ղթ անհրաժեշտպտտման մոմենտըկլինի.

համար ր

9.322 .Օ32)

տա

րիչի

7,

(9.323)

Ի(Գ- խոց:

Հ

Տարիչի առանցքով ազդող շառավղային ուժը. ԽՀ ԲՇօՏու:

Բրիկետավորման

հզորությունը

2ոՐ(-յր

ՆՔ

Օս Վտ:

(9.325)

Միավոր զանգվածով բրիկետներ ստանալու վրա էլեկտրաէներգիայի տեսակարար ծախսը՝

Շարժական բրիկետավորման մեքեններում բրիկետավորման նյութի մատուցման մեխանիզմն իրենից ներկայացնում է պննմատիկ փոխադրիչ, որի հիմնական հանգույցներն են օդային խողովակաշարը, բեռնաթափող սարքավորումը (ցիկլոնը) ն օդամղիչը,որի դերը կատարում է մանրիչի մանրացնող թմբուկը: Պննմատիկ փոխադրիչի պարամետրերը որոշելու համար, հաշվի առնելով բրիկետավորմանմամլիչի անհրաժեշտ արտադրողականությունը, որոշվում է օդի անհրաժեշտ ելքը ն արագությունը հետնյալ արտահայ-

տություններից.

մ:/վ, Ց,դ ջո-712օդ Հ

Մ

օդ

թ

Լ

ՍԵ-»-Ք

ՐՐ»

(9.327)

՝

որտեղ ճդ-ը անհրաժեշտ օդի քանակն է, մ/վ, Զ-ն՝ բրիկետավորման մամլիչի արտադրողականությունը, կգ/ժ, ո-ը՝ խառնուրդի կշռային կոնցեն-

տրացիան,

/-

ւռ

։

:

խոտի տեղափոխմանդեպքում ո-ի արժեքը ընդուն-

ո

վում է

Հ

սահմաններում, Շլ -ը՝ բրիկետավորվողնյութի

0,3-0,8

մատու3

ցումը, կգ/վ, Շշդ-ը` օղի մատուցումը, կգ/վ, օդ -ը՝ օղի խտությունը, կգ/մ, Ծ-ն` բրիկետավորվող նյութից կախված գործակիցը (խոտածղոտային `

նյութերի յութերի համար ր

`

Թ8Հ2-2,5), ),

Մ.

-ը՝ օդային Մօդ-ն՝ օդայի

հոսքի քի

արագությունը, արագությունը, ք ջ-ն`

անկման արագացումը, 1-ը՝ մասնիկի երկարությունը,1-ն` գործակիցը, որը կախված է մասնիկների ձնից, օդի շարժման բնույթից ն խողովակի տրամագծից: Ելնելով օդի անհրաժեշտ ելքից ն արագությունից, որոշվում է խողովակի անհրաժեշտ տրամագիծը. ազատ

էթդ

Ցիկլոնի միջնապատի ներքին տրամագիծը որոշվում է հետնյալ

բանաձնով.

ք,

-(.5-2)թՎ8:

(9330)

Խողովակաշարում օդային խառնուրդի շարժման ժամանակ ճնշման կորուստներըորոշվում են հետնյալ բանաձնով.

որտեղ Հ,

-ն

«ի իո իրան

Սղթուրը"

դո-(ովլւ-

թ

|

(330

Վ

ծնկում առաջացած դիմադրությանկորուստների գործակիցն

է կախված ծնկի անկյունից,

ր" ն` ծնկում

5ո

առաջացած դիմադրության

գործակիցը խողովակի տրամագծի հարաբերությունից, կորուստների

կախված ծնկի

`

շառավղի

կորության

--

օ

Ի-ն՝

ն

համեմատականու-

Հվ-ն` կոնֆուզորում խողովակի

թյան հաստատուն

գործակիցը, Խ-0,73,

կտրվածքի սահուն

փոփոխությունից ստացվող կորուստների գործակիցը,

Հոդ -ն`

|

6:

դիֆուզորում կորուստների գործակիցը, Ծ.-ը` ՝

վակի կտրվածքի տրամագիծը,

(9.328)

5-1

(9:326)

»-5.

կմուցյտ:

(9.329)

.

|11ԹռՔօգյք

900228

(9.324)

աշխատացնելու համար պահանջվող

մամլիչ,

եք

խողոդիֆուզորում

Շելք

'

-ը` խողովակի ելքում կորուստների

գործակից` կախված խառնուրդի տեղափոխման գործակիցը, Շ-ն` արագությունից, Մյ, «15 - 20մ/վ արագությունների դեպքում, Շ Հ0,58-0,4, հ-ը` խոտի տեղափոխման բարձրությունը, 2-ը հաստատուն գործակիցը, 4-ն՝ «-0,1-0,15 .2Ճ-՝ լխողովակաշարի երկարությունը, շփման

դիմադրության գործակիցը, որը պողպատե խողովակների դեպքում կախված խողովակի տրամագծիցկարելի է որոշել հետնյալ պարզեցված

Ց01254Ր:

բանաձնով՝ 4-

Խողովակաշարով բրիկետավորվող նյութի տեղափոխման համար պահանջվողհզորությունը որոշվումէ հետնյալ բանաձնով.

Ամիաան.-վր (ո»-ՔՐ 2(5-1) 3600ո/,դ

86. 2.ե -

շ

օ

ը

110332 .

Մատուցման խողովակում տեղակայված ծայրապանակի առավելագույն բարձրությունըջրային շապիկում եղած ջրի մակարդակիցկլինի

8:115.5: 2.)45

հ.

լ

ք

որտեղ

2:5,Թ-1)

-մճատուցող խողովակի

ն

կոնֆուզորի

տրամագծերի

լ

հարաբերություննէ: Ջրի ծախսը որոշվում է` ելնելով կոմբայնի արտադրողականությունից ն բրիկետավորվողզանգվածի խոնավացմանանհրաժեշտ տոկոսից. ` ի

ձ)7010՞ 36Թ,

(33)

տրամագիծը.

`

-Ը.300Ը

ձՃժ2՝՝՝

2Թով 250. -դ

մ:

(9.335)

"

Սեղմման խցիկներից սեղմված զանգվածը դուրս է գալիս հոծ ժապավենի ձնով, որը այնուհետն օղակաձն ջարդիչ-փոխադրիչի օգնությամբ բաժանվում է առանձին բրիկետների (նկ. 9.47): Գիտափորձերի արդյունքները ցույց են տվել, որ բրիկետների կտրատումը իրականում տեղի է ունենում մատրիցային օղակից 2.-20մմ հեռավորության վրա: է ագրոանճնասնաբուծաՍտացվող բրիկետների երկարությունը կան պահանջներին համապատասխան` Լ-50մմ: Ջարդիչ-փոխադրիչի կանգնակի հեռավորությունը մատրիցային օղակից կլինի`

վերցվում

|

1ՀԱԵՒԵլ,

(9.336)

.

Բրիկետներիառավելագույներկարությունըկլինի՝ Է րառ

ղ..-Տ-60502205

որտեղ ոջդն փոխադրիչի պտտման հաճախությունն է, շյ-ն՝ քերիչների

քանակը: Քերիչների լայնությունը բանաձներով.

բարձրությունը որոշվում 8-25

ժ

Տո

աԱ

հետնյալ

են

շՄ.,Հ),

Քն, Լթեաաքն ճա). Ւ

ն

ըն ՀԼ)ջջ

Ժն

(9.338)

«ն,ք) ։

0339)

բ

որտեղ օ-ն կույտի վերին հարթ մասի երկարությունն է, ընդունվում է` Շ-Լք: Բրիկետներիտեղափոխության համար անհրաժեշտ հզորությունը.

ջ/-(ո-ւ)

Վտ:

(9.340)

որոշվու գործընթացիէներատարությունը Խոտի բրիկետավորման ների էներգատարությունրութ) ն րգ րի հանգույց մեքենայի առանձին

Աու

:

է

)

.

( 9,341 46» 459. Պ. Ւ49 է, Ճա.Փ-ն մամլիչի էներգատարությունն որտեղ44. -ն բրիկետավորման ՃջՓ-ն՝ բրիկետներիջարդիչ-փոէներգատարությունը, պննմոփոխադրիչի հավաքիչ-մանրիչիէներխոտի Ճոմ-ն՝ խադրիչի էներգատարությունը, էներգատարությունը, փոխադրիչի Ճօ-ն՝ բեռնաթափող

4Հ

-

41446.

էներգատարուը ր քարշային դիմադրությաճ հաղթահարման ղթ

Հաաա -0՝

'

ԽԱ գահա

ման լրիվ էներգիանկլինի. էներ Բրիկե րիկետավորման

(9.342)

կտրտելու վրա որտեղ Ճղա-նսեղմված շերտը առանձին չափաբաժինների կտրվածքի 50-70մմ ծախսվող էներգիան է, սեղմման խցիկի մուտքի կազմումէ 1,8էներգիան դեպքումկտրմանտեսակարար լայնությունների վրա մտցնելու մեջ խցիկների 1135կՎտ.ժ/տ,Ճատ-ն` սեղմված շերտը համար մտցնելու խցիկ զանգվածը ծախսվող էներգիան, սեղմված էներգիան կախված չէ չափաբաժնի զանգտեսակարար

պահանջվող է՝ Ճա-8:3 ն վածից կազմում սեղմման էներգիան:

նյութի կՎտ.ժ/տ, Ճւղ-ը՝ բրիկետավորման

էներգիան Բրիկետավորվողնյութը սեղմման խցիկներ մտցնող (9.343) է որոշել հետնյալ բանաձնով` ք-Ճնեղ Ճմտ: կարելի Է ըստ ընտրված ո րոշվում էներգատարությունը Հավաքիչ-մանրիչի հզորության: հավաքիչ-մանրիչի վրա ծախսվող հաղթահարման Մեքենայիքարշայինդիմադրության է տեսակարարհզորությունըորոշվում հետնյալ բանաձնով.

(9.337)

էբ

Հ

րքը

գատաըրությունը,

որտեղ Օ-ն` կոմբայնի արտադրողականություննէ, կգ/ժ, Ճ)/ -ն՝ խոնավացման անհրաժեշտ տոկոսը: Ելնելով ջրի անհրաժեշտ ծախսից, որոշվում է ծայրապանակի ՝

4` ոօ -Մ-

(9.333)

։

4,

կՎտ.ժ/տ, ԺթՕ արար. Օա

Մ

գործակիցնէ,

(9.344) Օեք-ն

որտեղ 7/չ-ն մեքենայի քարշային դիմադրության մեքենայի արաիկետավորողմեքենայիկշիռը, «ոք-ն` բրիկետավորող

ությունը:

մեքենայիհզորությունը. Բրիկետավորող թ-ՃԶ կՎտ,

որտեղ Ճ-ն կՎտ.ժ/տ, 8

-՝

(9.345)

տ/ժ:

կատարելշարժական Հաշվարկիօրինակ.Շարադրվածմեթոդիկայով առվույտի մեքենայիհաշվարկը, 15-1894 խոնավության բրիկետավորման համար: բրիկետավորման

Ելակետային տվյալներն են. արտադրողականությունը`2500կգ/ժ, բրիկետավորվող նյութի խտությունը` ց 70կգ/մ, ստացվող բրիկետճների -

խտությունը` /5, .

Ն Հ

700կգ/մ., մամլիչի լիսեռի պտտման հաճախությունը

`

Հ70պտ/րոպ : Կատարված հետազոտություններըցուց են տվել, որ բրիկետավորման օղակաձն մամլիչներում սեպաձն ն պրիզմայաձն մասերից բաղկացած սեղմման խցիկներիձնը օպտիմալ է |24|: Խցիկների ելքի կտրվածքի չափսերը սահմանափակվում են ստացվող ն է բրիկետների կտրվածքի չափսերվ չպետք գերազանցեն ո

«ե,

ճ,

-

40240

մմ:

Խցիկների մուտքի կտրվածքի չափսերը ընտրվում են` ելնելով բրիկետների ամրության բնութագրերից ն ընդունում են՝ 502440մմ: Գյ »ծ, 85: Խցիկի սեպաձն մասի պատերիթեքության անկյունը` « է Խցիկի սեպաձն մասի երկարությունը որոշվում (9.303) արտահայտությունից` մ 35,6 մմ: Կազմովի սեղմման խցիկի ընդհանուր երկարությունը որոշվում է (9.305) արտահայտությունից, որտեղ` օլւ-0,215, 6ց Հ50մմ-ի դեպքում` -

-

Հ

Է-0332,2-461103,.

ճյ-047./-0496, գ «445-105 ն գործակիցների Է-20վ -ի ճախնական արժեքների դեպքում (9.308) ն է՝ (91309) հավասարումների համատեղ լուծումից ստացվում Ծ 48,2Ն/1մ-: Հ

գործակիցներիարժեքները որոշվում են (9.306) արտահայտու6-շ-0,725, օ5-0.6922, օգ թյունից, ընդունելով` 6լ-0,09727, 0,385, 6: -0.00786, 6շ-0, օ-- 0,3317, օչ-0,227, օջ--0,3467: Ստացված արժեքները տեղադրելով(9.305) արտահայտության մեջ, ստացվում է սեպաձն ն պրիզմայաձն մասերից բաղկացած կազմովի սեղմման խցիկի ընդհանուրը երկարությունը՝ Ն-145մմ. Սեղմված զանգվածն առանձին չափաբաժիններովկտրտումն ապահովելու համար սեղմման խցիկը կահավորվում է ընդունող մասով, որի պարամետրերըկլինեն, ընդունողմասիպատերի թեքությունը՝ Շլ ն օշ

-

առվույտի համար խոնավության օ

Ընդունվում է` լյ/

Հ

ՏՄՀԵՔԿՀի,,»

Սեղմման խցիկի ստացված պարամետրերը ստուգվում են, հաշվի կտրվածք ունեցող մասում առնելով այն պայմանը, որ խցիկի հաստատուն մեծ լինի՝ է» 15 վ. 173): բրիկետճերիգտնվելու ժամանակըպետք է մասում բրիկետների գտնվելու ժամանակը Խցիկի պրիզմայաձն որոշվում է (9.314) արտահայտությունիցն հավասար է` է-- 26,2 վրկ.: (9.326) բանաձներով, համաԸնտրված պարամետրերով` (9.315) կարգչի վրա "Ճ(ուհօոմ" ծրագրի օգնությամբ որոշվել է մատրիցային օղակի ն հոլովակի պարամետրերը. 59-12",Օլ -14, Բ -9,56կՆ, -87,2կՆ, ճը ԻԷ, -

/,

-0,7,

Հ

Է

21,197

-

ո-61,7պտ/րոպ, Ի

Հ

96,8կՆ, Օյ

Հ

9:22,

թՀ 26,71կՎտ, Ք -95,55կՆ, 1-4,135կՆմ, 0,338կգպտ, Ք-Վ068կՎտժտ: Սեղմված շերտն առանձին չափաբաժիններիկտրելու վրա ծախսվող էներգիան`/Ճաո-1,8կՎտ.ժ/տ: Բրիկետավորմանմամլիչի էներգատարությունըորոշվում է` կՎտ.ժ/տ: 4Ճբ-ք34Ճվկար11,841 ծ.Հ2 Ընդունելով Ց-2,3, տ-0,7, «ձր 015, ձՀՕԵՆ օդգ-0,4, զ

ծ

Շ

0,5,

Ք-0,73,

Հետ-Լ

-

«-0,125, ԷԷ2,5մ,

Ն-3մ

ն

Մ-0,4մ,

( (9.327))

-

(9.335) բանաձներովհաշվում են պնեմատիկփոխադրիչիպարամետրերը. օդի հոսքի ավհրաժեշտ ելքը` Ց, -14 մ/վ, օդի հոսքի արագությունը`

9,86 մ/վ,

մ, ցիկլոնի մատուցող խողովակի տրամագիծը՝ -0,425 մ, ճնշման կորուստները` միջնապատի տրամագիծը`ք-0,9 խողովակում քխ-2,606 ԱՆ/47,պննմատիկ փոխադրիչի աշխատեցնելու համար պահանջվող հզորությունը`Բատ3,649 կՎտ: Ստացված պարամետրերովընտրվում է 153Փ-1,85 խոտի հավաքիչմանրատիչը, որի մանրացնողթմբուկը կատարում է օդամղիչի դեր: 8Ճ5ՓԼՆ,8խոտիհավաքիչ-մանրատիչիհիմնական ցուցանիշներն են՝ զանգվածը1600 կգ, պահանջվողհզորությունը՝ Բու 13,2 կՎտ: Ընդունելով բրիկետներիերկարությունը՝ Լչ-5 սմ, ջարդիչ-փոխադրիչի պտտմանհաճախությունը՝ոջ-17 պտ/ր, կանգնակներիքանակը՝ 2ՓՀ4 ն օգտվելով (9.336) (9.340) բանաձներից, որոշում են ջարդիչ-փոխադրիչի պարամետրերը. 1-70 մմ, 8-140 մմ, ՒԷՒԼ-100 մմ, Քչ.օ-1,2 կՎտ: Օգտվելով (9.340) (9.345) բանաձներից ն իմանալովմեքենայի կշիռն ու արագությունը, որոշում են բրիկետավորող մեքենայի պահանջվող հզորությունը: Ընդունելով` Օ-29000 Ն, Մա-5 կմ/ժ, մեքենայի հզորությունը կլինի՝ Բչ- 89,7 կՎտ: Ըստ պահանջվող հզորության, ագրեգատավորմանհամար ընտրվում է ՛1-150Բ անվավոր տրակտորը: Մաղ»

-

հետնաբար` լ՛Հ35": լ

454: Ենթախցիկիերկարությունն ընդունվումէ` Ն-5

ենթախցիկիլայնությունը` 2,, տությունը` հ»2,5 մմ:

2խՀ45-2»ընդունվումէ` 2շխզ-45-

-

ստացվող

6-40,

Սեղմման խցիկներիքանակը որոշվում է (9.312) արտահայտությամբ, մմ պարամետրերը: 7-2, Ր-05 |155) ն Թ-450 ընդունելով 4-24,

5.

մմ,

60մմ, կտրող եզրերի հաս-

-

Մշակված մեթոդիկանհիմք է հանդիսացել ՂՈՃԵ-2 բրիկետավորման կոմբայնի ն 115-2 բրիկետավորմանմամլիչի նախագծման համար |120,

128): 9.19

Բրիկետավորմանմեքենաներիներդրմանվիճանը ն արտադրականփորձարկումներիարդյունքները

Բրիկետավորման ստացիոնար մամլիչը (ԱԹ-2) 1979թ. ներդրվել է Հայաստանի ՀանրապետությանԵղվարդի խոշոր եղջերավոր անասուններիմատղաշի բտման համալիրում (4.19): Բրիկետավորման կոմբայնը (ԼՃԵ-2,0) ներդրվել է Կոտայքի մարզի Կոտայքի տնտեսությունում, իսկ արտադրելու ու ներդնելու ճպատակով տեխնիկականփաստաթղթերնընդունել է Վիլնյուսի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոն (նկ. 4.20): Ստացիոնարմամլիչը փորձարկվել է Հայաստանի Հանրապետության Շահումյանի անվան տնտեսությունումն Եղվարդի համալիրում: Փորձարկումների ընթացքում չափվել են բրիկետավորման գործընթացի էներգատարությունը ն ստացված բրիկետների խտությունն ու

ամրությունը:

Տնտեսական փորձարկումների ըճթացքում ճշտվել տեխնիկատնտեսականն շահագործականցուցանիշները: 9.20.

են

կոմբայնի

Բրիկետավորմանմեքենաներիտնտեսական արդյունավետությանցուցանիշները

Բրիկետավորման կոմբայնի տնտեսական արդյունավետությունը ստանդարտ եղանակովանհնար է հաշվարկել, քանի որ մեր հանրապետությունում, ինչպես ճան ԱՊՀ երկրներում, չկա զանգվածաբարարտադրվող ճախատիպ: Այս դեպքումկերերի պատրաստման ն անասուններինկերակրելու համար ընտրվելէ հակավորված կերերի պատրաստման ն կերակրման տեխնոլոգիան:Հաշվարկներ կատարելու համար տրվել են յուրաքանչյուր տեխնոլոգիայիօպերացիաները, նշելով օգտագործվողմեքենաները (2): Այճուհետն գոյություն ունեցող եղանակով հաշվարկվել են շահագործականծախսերը, ն որոշվել մեկ բրիկետավորողկոմբայնի տարեկան բրիկետի հաշվով արդյունավետությունը` 1486425 դրամ: Մեկ տոննա տնտեսական արդյունավետությունըկազմում է 1981,9դրամ/տ:

է

9.21.

Գիտագործնականեզրակացություններն առաջարկություններ

1. Բրիկետավորումը խոտի ճախապատրաստմանլավագույն ու հեռանկարային եղանակներից մեկն է: Մեր հանրապետության բազմաբնույթ կլիմայի պայմաններում կիրառելի են ն/ բնական, ն արհեստական ճանապարհովչորացված խոտի բրիկետավորմանտեխնոլոգիաները:

2. Բնական ճանապարհովչորացված խոտի բրիկետավորումը կատարվում է շարժական մեքենաներիօգնությամբ: Դրանց ներկայացվող հիմնականպահանջներնեն` մեքենայի միավորզանգվածի հաշվով բարձր արտադրողականությունը, կոմպակտությունըն ցածր մետաղատարությունը: Այդ տեսակետիցշարժական բրիկետավորողմեքենաներումնպատակահարմարէ օղակձն աշխատանքայինօրգաններիկիրառումը: 3. Բրիկետավորմանօղակաձն մամլիչներումստացվող բրիկետների որակական ցուցանիշնհերըն մամլիչի էներգատարությունը հիմնականում կախված են սեղմման խցիկների ձնից ն Ելնելով չափսերից: բրիկետների որակական ն մամլիչի էներգետիկցուցաճիշներից` նպատակահարմար է ուղղանկյուն կտրվածքով կազմովի սեղմման խցիկներ ի կիրառություն ր թյունը, որոնց չափսերն են. ելքի կտրվածքը՝40»«40 ճմ, ճուտքի կտրվածքը` 60:40 մմ, պատերի թեքման անկյունը` 84,խցիկի երկարությունը`145 մմ: 4. Ըստ բրիկետավորման օղակաձն մամլիչներում մատուցման ն էներգետիկցուցանիշների`մամլիչի օպտիմալ պարամետրերնեն. մատրիցային օղակի շառավիղը` Ք-450 մմ, մատրիցային օղակի ն հոլովակի հարաբերությունը7̀-2,4, տարիչի պտտման հաճախությունը` ո-70 պտ/րոպ: Ստացված պարամետրերիդեպքում մամլիչի ար-

շառավիղների

է ՕՀ2500 տադրողականությունը կազմում կգ/ժամ:

5. Հաշվի առնելով բրիկետավորմանընթացքում նյութի նախնական խոնավացմանն բրիկետներիհովացման անհրաժեշտությունը` մատուցման մեխանիզմը առաջարկվում է պատրաստել պննմափոխադրիչի տեսքով, ուր ճախատեսվումէ բրիկետավորմաննյութի խոնավացմանն բրիկետներիհովացմանհամակարգ,իսկ բրիկետներիհովացման համար օգտագործելտեխնոլոգիականգործընթացիհամար անհրաժեշտ օդային

հոսքն ու ջուրը: ծ.

Բրիկետներիորոշակի չափսերի պահպանումը բխում է ագրոզորտեխնիկական պահանջներից, իսկ ամրության ապահովումը մեծապես նպաստում է մեխանիկական կորուստների նվազմանը: Առաջարկվող ջարդիչ-փոխադրիչը ծառայում է այդ նպատակներին:Ուսումնասիրության ընթացքումստացվածկախվածությունները հնարավորությունեն ստեղծում ն էներգետիկ ջարդիչ-փոխադրիչի երկրաչափական պարամետորոշել րերը՝ ելնելով բրիկետավորման մամլիչիպարամետրերից:

Առաջարկվածկատարելագործված օղակային մատրիցայովբրիկետավորմանմամլիչը, որի մատրիցայիներքին պատերին տեղակայվում են բութակներ,սովորական օղակայինբրիկետավորմանմամլիչներիհամեմատությամբունի դրալլան արդյունքներ: Դուրս են բերվել կառուցվածքային ն շահագործական պարամետրերի հաշվարկման բաճաձներ, գիտափորձերովճշտվել ն տեսական հաշվարկներով հիմնավորվելեն բութակճերով օղակային մատրիցաճերիարդյուճավետությունը ն հեռանկա7.

րային հատկանիշները: 8. Նոր սկզբունքով աշխատող առաջարկվածշառավղային ն պտտաը կան շարժումով օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչը սռվորական օղակա475

ձն

բրիկետավորմանմամլիչների համեմատությամբունի նույնպես դրական արդյունքներ:Դուրս բերվածբանաձները ն գիտափորձերի արդյունքները հնարավորությունեն տվել լավարկել մամլիչի պարամետրերը: Տնտեսական հաշվարկներով հիմնավորվել է նոր մամլիչի ներդրման

արդյունավետությունը: 9.

Բրիկետավորման մեքենաներիհաշվարկի ն նախագծմանհամար առաջարկվելէ համապատասխան մեթոդիկա, ուր ամփոփվել են բրիկետավորման գործընթացի ուղղությամբ կատարվածհետազոտությունների

արդյունքները:

10. ԿԵՐԵՐԻ

40.1.

ԽԱՌՆԻՉՆԵՐ

Ընդհանուր տեղեկություններ -

Կենդանիների համար հաշվեկշոված կերախառնուրդների` սորուն, խոնավ,գրանուլացվածկամ բրիկետավորված, պատրաստումը նպաստում է կերերի արդյունավետ օգտագործմանը ն կենդանիների մթերատվության

բարձրացմանը:

Կերախառնուրդներիարտադրամասերումօգտագործվող մեքենաներից ու սարքավորումներիցհիմնականըհամարվում է կերերի խառնիչը, որը նախապատրաստվածկերերը խառնում ու պատրաստում է պահանջվող կերախառնուրդները:Խառնիչի տեխնիկաշահագործականցուցանիշները նշանակալի չափով ազդում են արտադրամասիտեխնոլոգիականգծեր մտնող մեքենաներիընտրության վրա: Ընդհանրապես, խոշոր եղջերավոր անասունների կերային արտադրամասերի մեծ մասում օգտագործում էին ընդհատումներովգործող Շ-12 խառնիչը: Դա մետաղատար էր ն ուներ բավական բարդ կառուցվածք: Ներկայիս ֆերմերային տնտեսություններումայդ խառնիչների օգտագործումը տնտեսապես արդյունավետ չէ: Սակայն Շ-12 -ն ունի ճան առավելություն` ծղոտի ջերմաքիմիական մշակման գործընթացը հաջողությամբ ապահովելուտեսանկյունից: Առաջարկվումէ կերերըխառնելու ն կերախառնուրդներպատրաստելու համար օգտագործել անընդհատ գործողության խառնիչ, իսկ կերաբաժնի 2022 -ից ավելի ծղոտը քիմիացնել դեզերում |20,21|: անմիջապես Կերերի անընդհատ գործողության խառնիչ գոյություն չունի: Այդ ճպատակի համար օգտագործվել են այլ նյութերի համար գոյություն ունեցող խառնիչներ, որոնք ըստ որակի ն արտադրողականությանչեն բավարարել ներկայացված պահանջները: Կերախառնուրդներիարտաղրամասերում փորձարկվել են անընդհատ գործողության շնեկային 113Շ-40, համակցված կերերի 2ՇԽ1-1 խառնիչներնու կավախառնիչ Շհ/246 մեքենան: Մակայն դրանցից ոչ մեկը չի ապահովել կերախառնուրդճերի պահանջվողհամասեռությունը: Այսպիսով, անընդհատ գործողության կերերի նոր խառնիչի ստեղծումը արդիական խնդիր է, որի լուծումը կնպաստի կերերի արդյունավետությանբարձրացմանը: Այս բաժնում բերվում են նոր մշակված անընդհատ գործողության խառնիչի տեսական ն գիտափորձնականհետազոտություններիարդյունքները |111, 112, 113, 145, որոնք հիմք են հանդիսացել առաջարկված խառնիչի կառուցվածքային պարամետրերի հաշվարկի, նախագծման, պատրաստման ն արտադրությունում ներդրման համար: Արտադրական փորձարկումների արդյունքում օպտիմալացվել են կառուցվածքային ն շահագործականպարամետրերը:

Խոտի ն ծղոտի մշակման մեքենաների գծով Վիլնյուսի գլխավոր փոր-

ձարարակոնստրուկտորական թվականին որոշումով |145)նոր մշակվածկերերի խառնիչըճերդրելէ կերերի գրանումոդեռնացված ՕՈՀ-2,0 սարքավորումների իստիտուտը1980

ազոՆ. բրիկետավորման

կայացրած

ոյա1909 կան գծում: Հայաստանու ոլոգիանեղվեքՆրաեր մ.

մատղաշի համալիրում Արոլաըը

եղջերավոր անասունների բտման շրջանի Բալահովիտի անասնապահական ֆերմայում |126, 145): 10.2.

Առաջարկվող մխառնիչի կառուցվածքային սխեմայի

հիմնավորումը

Կերերի խառնիչներիկառուցվածքների ն շահագործական ցուցանիշների վերլուծությունը է |145) ցույց տվել, որ անընդհատ գոյություն ունեցող որոշ խառնիչներ, ունենալով բարձր արտադրողակաչեն ապահովում խառնուրդի բավարարհամասեռություն,մյուսնեխառնուրդիպահանջվող որակ, ունեն ցածը արտադրոխումբ խառնիչներնունեն բարդ կառուցվածք,որի կիրառությունեն ստացել: ԲԱ Գործողության ռուցվածքայ որ սլսեսա, որը պաշտպանվել է ԽՍՀՄ-ի հեղինակայինվկայականներով |56, 114): Խառնիչի աշխատանօրգանը բազմաընթացքային շնեկ է, որի գալարներըհերթականուեն մեկ քայլի թյամբ ընդհատվում չափով: Առաջարկվողխառնիչը (նկ. 10.1) բաղկացած է իրանից (1), ելքի խողովակից(2), բազմարնթացք ընդհատվողշնեկից (3), կափարիչից (4) Ն բունկերից(5): Իրանը հոդակապերով (6) ամրացվածէ շրջանակին (8): Պտուտակայինմեխանիզմի(7) օգնությամբ խառնիչիիրանը կարող հորիզոնինկատմամբ որոշակի անկյունով:

գործողության

նություն, րը`ամահովելով

ություն, Պարո երրորդ աացանափակ Կիութառով նո ատ աին կերերի, խաիչի կառուցվածը

թային

բեռնող

տեղակայվել

--

Ը».

տումներն ըստ առանձին ընթացքների: Դա ապահովում է խառնուրդի հոսքի մասնիկներիշարժման հերթականությամբ ընդհատում ժամանակի շատ աննշան միջակայքում: Հոսքի ասերը լավ խառնվու

է հերթական մասը խանում թոչում

արաոավում աաա ղեւի ն յին շնեկա կառուցվածքայինառանձնահատխառնիչի Առաջարկվող կ

հետազոտությունների միջոցով

կություններից ելնելով անհրաժեշտէ որոշել նրա համապատասխանպարամետրերը,մասնավորապես` արտադրողականությունը, շնեկի պտտման հաճախությունը ն այլն: 10.3.

Խւսոնիչի արտադրողականությունը

Հայտնի է 88, որ շնեկային խառնիչի արտադրողականությունը որռշվում է ըստ հետնյալ Օ

արտահայտության. թմ7,ԸՄ.տ/ժ, -900(թ

`

Տո

արին

որտեղ Տ -ը փաթույթներիքայլն է, մ,

րոպե՛՞:

ա7

ո

Մ

-ը՝ շնեկի պտտման հաճախությունը,

Բազմաընթացք շնեկով խառնիչի առաջարկվող կառուցվածքում հերթականությամբ մեկ քայլի չափ ընդհատվող գալարի աոկայությունը համապատասխան ճշտումներ է մտցնում խառնուրդի առանցքային տեղափոխությանՄղ արագությանմեծության որոշման մեջ: Ակնհայտ է, որ ո -ն հավասարէ` բ

Նկ. 101. կառուցվածքային սխեման Կերերի խառնիչի Այդ խառնիչիառանձնահատկությունը շնեկի ամբողջերկարությամբ փաթույթներիառկայությունն է ն, միաժամանակ,փաթույթներիընդհա-

10.7

որտեղ Ծ -ն շնեկի արտաքին տրամագիծն է, մ, 4 -ն՝ շնեկի լիսեռի տրամագիծը, մ, յ, -ն խառնուրդի ծավալային զանգվածը, տ/մ՛, Ս -ն՝ խառնիչի պատյանի լցման գործակիցը, Պ/, -ն՝ խառնուրդիտեղափոխման արագությունը շնեկի առանցքի երկարությամբ, մ/վ, Շ -ն՝ արտադրողականության փոփոխության գործակիցը` կախված պատյանի թեքության ան-ը` ուն գործա է առնվում շնեկում ճյութի կյունից, գո-ը արագության արագության գործակիցը. հաշվի վ հաշվի զանգվածի շուռմուո գալը: Միարնթացքային անընդհատ գործողության շնեկի համար Պտ մեծությունը որոշվում է.

-Հ-

ն ՞

մ/վ, վ

( 10.3 )

որտեղ ԼՆ -ը խառնիչի աշխատանքայիներկարություննէ, մ, Է -ն՝ խառնիչի ամբողջերկարությամբխառնուրդիմասնիկիանցմանժամանակը,վ: 7 -ն որոշվում է հետնյալ դատողություններով:Խառնուրդի ցանկացած մասնիկ ընկնելով շնեկի առաջին գալարի գործողության գոտի, նրա մեկ պտույտի ժամանակ առանցքի երկարությամբտեղափոխվումէ Տ հե479

ռավորություն,որը հավասար է պտուտակային գծի քայլին, հաջորդժամանակի ըճթացքում`

,-

Ըստ

գալարի

օո

Ա,

լ

(10.4)

ոն աենոիկը գալիս առաջին Նո իր գործողության ի ժամանակից (49 ժաման

այդ

մ

անգոտի: գործունեութ

Է

դուրս

հետո մտնում

երկրորդգալարի Քանի որ երկրորդգալարն առաջ նի ն մ ջինի նկատմամբ է տեղաշարժված 2ո/շ անկյունով, ապա

բ

ո

10.5)

օրը:

ո. մեզի իթացիների

թիվն է: աշվի առնելով, որ ամբողջ երկարությամբ կարողեն տե ղաբաշխված լինել Լ/Տ գալարներ, ապա շնեկի բոլոր փաթույթների գոտում մասնիկների գտնվելուժամանակը՝

ներգործության

ԴՆԻ:

(106)

րարների,

առկայության պատճառովմասնիկների կանգառի Ժամ ամանակը, որոնց թիվը մեկով փոքր է գալարնե նե րրորի թմից, շճեկի ամբողջ երկարությամբ հավասարէ. ի Ըն

" -Ջ|ք60/1

:

է

(10.7)

երկարությանը ժամիւտրի ընթացքումմասնիկն անցնումխառնիչի ամբողջ երկարությամբ, է` հավասար ճուր ժամ

«ՎՈՀք-ի

7-77

Պո

լ

(10.8)

Տեղադրելով (10882-ը (1033-իմեջ, ստացվումէ. ո

ւթ

60111172 2)5

(105)

լ

է նշե

զրո,

է

:

ն

հ

ըըեն

բազմարնթուցը շնենային ամ ր

վող համարվերջնական

առ

Շ-Ր--լ

իտ 157(2» -

արտադրողականության կ թյ

արտահայտությունը.

ընդհատո

րոշմա ն

տ/ժ:

(10.10)

ը«118-: 2)5

Խառնիչի հիմնական պարամետրերի ազդեցությունն արտադրողականության վրա պարզաբանելու նպատակով(10.10) արտահայտությունը ներկայացված է գրաֆիկական տեսքով (նկ. 10.2 ն 103), որի համար (10.10) արտահայտությունում տեղադրվել են հետնյալ հաստատուն 180 րոպ",Փ 0,4 մ, մ 0,1 մ, ՏՀ-04մ,ո-Հ 08, մեծությունները.Ծ -

Փլ»0,5,

-

-

ՇՀ)

Օ,տ/ժ

Օտժ

10.0

ր 10.0

6.0

8.0 6.0

՞

:

՞

:

ԱՎ

Տ

ՅՅ

2.0

2.8

Լ,ո

Նկ. 102. Խառնիչի արտադրողականու- Նկ. 103.Խառնճիչի արտադրողականության (Չ) կախվածությունըընդհատում թյան (Օ) երկա(2) շնեկի րությունից (Լ)

ներով

կախվածությունը շնեկի

ընթացքների թվից

Ինչպես ճկ. 10.2-ից երնում է, շճեկի ընթացքների քաճակի (2) ճեծացումով խառնիչի արտադրողականությունը(Օ) մեծանում է: Ըստ որում, 2 -ի ճշանակությունը անսահմանությանըմոտ հասցնելու ժամանակ Օ մեծությունը ձգտում է որոշակի հաստատուն նշանակության, որը տեղի է ունենում սովորականմեկընթացքանիշնեկի առկայության դեպքում: Օ -ի նվա2 ի դեպքում, որը զագույն նշանակությունը լինում է 2 շնեկի պտտմանվրա ժամանակի մեծ ծախսով այճ պահից, երբ զանգվա մասնիկները դուրս են գալիս նախկին գալարի ներգործությունից, մինչն են հաջորդ գալարի այն պահը, երբ այդ նույն մասնիկները մտնում ներգործության գոտի: Իսկ քանի որ շ- ի մեծացումով տվյալ ժամանակը փոքրամճումէ, ապա խառնիչի արտադրողականությունըհամապատասխանաբարմեծանում է: Նկ. 10.2 ն 10:3-ից նկատում ենք ճան, որ ընդհատվող երկընթացքանի / զանզԸ զանգ շնեկով 2 մ երկարության խառնիչը 0,04 տ/մ՛ միջին ծավալային վածով (որ կերախառնուրդներ)բաղադրամասերը խառնելու դեպքում 0,08 տ/15 ապահովվումէ Օ 6,0 տ/ժ արտադրողականություն: ծավալային Հ

ճիշտ 2-ի համար, արոթունը անակն ընբացքոնրի հարնան գալարների այնակի հավասարվելիս, է լերմանության տեղափոխության անկյունը դառնում է անտոկորվա նէերի նտացվում հոծ շնեկ: Այդ եկընթացքանի դեպքում (10 9): այտությունը կերպարանափոխվում է (10.2)-ի: եր ո արտա 3 -ի մեջ, ստացվում է Պետք

քանի որ

Գ»

-

Աոանվածի

Հ

ն 80

զանգվածով (խոնավ կերախառնուրդներ) բաղադրամասեր խառնելիս խառնիչի արտադրողականությունըհասնում է 12 տ/ժ: Նկ. 10.3-ից նկատում ենք, որ խառնիչի երկարությունը աննշան է ազդում նրա արտադրողականության վրա: Հետնաբար, խառնիչի սլարամետրերի ընտրության ժամանակ նրա երկարության հիմնավորումն անհրաժեշտ է կատարել` ելնելով խառնուրդի որակական ցուցանիշներից ն մեքենայիէներգատարությունից: 40.4.

Շնեկի պտտմանհաճախությունը

Առաջարկված կառուցվածքով խառնիչում կերերի խառնման գործընթացը կատարվում է ավելի ինտենսիվ, եթե այդ դեպքում առկա է մասնիկների հարաբերական տեղափոխություն շնեկի մակերեսին, որը հնարավոր է շնեկի պտտման որոշակի հաճախությանդեպքում: Որպեսզի բացահայտվի խառնիչի պարամետրերին խառնվող նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ազդեցությունը շնեկի պտտման հաճախության վրա, դիտարկվում է ճկ. 10.4-ում բերված հաշվարկային սխեման: Այստեղ շնեկային խառնիչը տեղադրված է հորիզոնի նկատմամբ ծ անկյան տակ: Մասճիկնճերիթռիչքի սկզբնականպահին շնեկի կտրվածքը տեղաբաշխված է հորիզոնական,այսինքն ըստ Ճ առանցքի: Դիտարկվում է որոշակի նյութական Ճ մասնիկ, որը տեղաբաշխվածէ շնեկի մակերեսի վրա: Այդ մասնիկի վրա գործում են հետնյալ ուժերը. Օ ոք -0՝ ծանրության ուժը, Բր -ը՝ շփման ուժը շնեկի մակերեսի նկատմամբ, Իսի-ն՝ կենտրոնախույսուժը ն Բլ 0` կորիոլիսի ուժը:

զանգ-

77 -ը` մասնիկի առանցքից մինչն մասնիկի տեղաբաշխմանկետը, արագությունը: վածը, օ-ն՝ շնեկի պտտմանանկյունային Համաձայն նկ. 104-ի՝ Խ- ոջ «057 Իլ 0056 ' 0058: 6057՛, -ն Ճ կետում շնեկի մակերեսինկատմամբշոշափող հարթությու-

նով մասնիկի գլորվելու անկյունն է: ԳիտենալովԻլ -նճն Վ-ը, ստացվումէ. Բ,ը -/ո (ՔԷ 20.Սդ է Օշ մեծությունը փոփոխական (10.13) արտահայտությունում

6056: 0058.) 60577, |

ված է շնեկի պարամետրերից:

Տեղադրելովքոչ ն Բ-ի թյուններիցհետո ստացվումէ.

"

ՍԱՐԱ

թյան

որոշման

Աո

հաճեվխու-

հաշվարկայինսխեման

Բո-/Մ

ն

Բ-աօն,

որտեղ / -ը մասնիկի արտաքին շփման գործակիցն է, 77 -ը՝ շնեկի մակերեսի նորմալ հակազդեցությունը մասնիկի վրա, Շշ -ն՝ մասնիկի շարժման հարաբերականարագությունը շնեկի մակերեսի նկատմամբ առանցքին ուղղահայաց ուղղությամբ, ՛ -ը՝ հեռավորությունը շնեկի

(0.11)-ում, ճշաճակությունները

Թ3Ւ-

ցա-2--ՀՀ

2Դ ջ(/«օ57 -ԷՏո մ/վ:

2//605ծ

/0' Ը057/

(10.13)

ն

կախ-

ձենափոխու/ (10.14)

արագու(10.14) -ից երնումէ, որմասնիկիշարժմանհարաբերական

դեպքում` թյունը հավասար է զրոյի հետնյալ պայմանի 7 Է- ջ (/6057--Տո 2)Հ 0: (10.15) է տալիս որոշելու հնարավորություն (10.15) պայմանը (ոց) այնպիսի նշաարագության(Օօ) կամ շնեկի պտտմանհաճախության տեղափոհարաբերական է մասնիկի սկսում ժամանակ նակություն, որի

անկյունային

խություն:

որոշվումէ. (10. 15)-ից

-

Համաձայն նկ. 10.4 -ի, ըստ շնեկի մակերեսի մասնիկի շարժումն առանցքի նկատմամբկլինի ուղղահայաց հետնյալ պայմաճի դեպքում. էր ոց յոթ Հ Իլ (10.11) որտեղ /Ժ-ն ակնթարթային շառավղի թեքության անկյունն է հորիզոնական հարթության ճկատմամբ դիտարկվողկետում: Հայտնի է,որ Բյ, -16»,

(10.12)

որտեղ՛/

Օ-

Գիտենալով,որ

Օյ

ո

"(օ657 ջ

ԻՋո/') Լ.

1/վ:

(10.16)

է, Շո սստացվում

30 8(/ 6057 Տո 8Դ րոպ":

անըն

10.17

10.5-ում բերված անկյուններըորոշելու համար օգտվումենք նկ. հաշվարկայինսխեմաներից: Ճ օթ ն. անկյունները որոշելու համար շնեկի մակերեսի կետով

Դն

բ

անցկացնումենք

Ճ8Շ

ժամանակ շոշափող հարթություն(նկ. 10.5ա): Այդ

շնեկի սիմետրիայի Ճ8, ՑԸ, ՃԸ գծերն ստացվում են նշված հարթությունը ն Ճ8, 8. հատման արդյունքում, ն ՕՄ ՕՀ

2, Օշ: 02,0 -:2ն

ճք-ը

հարթությունների

հետ: ՕՊՏ կոորդինատային հարթությունների (10.18) զ գ-8, Նկ. 10.5ա-ից ունենք ու -ն հորիզոնի նկատմամբ Ճ կետով անցնող շոշափող

որտեղ` Օօ հարթությունների պտուտակայինմակերեսի ն երկայճակաճ-ուղղաձիգ անկյունը հատման գծի թեքությանանկյունն է, Օ -ն՝ նույն գծի թեքության «2 առանցքովանցնող հարթությաննկատմամբ:

7»

որտեղ 6

ջ՛«7ՏոՓէ

-ՒՇ0ՏԹՒ,

2Հ

(10.26)

«հ

մեծություն է:

-ն հաստատուն

Այդ դեպքում`

Փ'

(96-

7ԹՇՕՏաՒ,

Է,

(10.27)

Շ

Ստացված արտահայտությունը(10.27) պարզեցնելու համար օգտագործենքհետեյալ արտահայտությունը՝

«2...

(10.28)

Օ

որտեղ`հ Նկ.

ա) 62,2ն անկյունների որոշման հաշվարկային սխեմաները ,,

թ' անկյան որոշման համար դիտարկվում է նկ. 10.5բ -ում բերված հաշվարկայինսխեման: Ըստ թեորեմի,ՃՕՃԾ-ից ստացվում է. (05) -(ՕՃ) ւ (ձթ)-2 (ՕՃ)(Ճ0')օօ5(904-թ): (10.19) ձձՕ լք -ից 40՛- ,. ձՕՕ ւճ -ից Օ լՃ«(ՕՃ)օ056, այդ դեպքում` ,

կոսինուսների ՛

ր"

,

Յոր"

.

00:Ծ

ոն

ք: ճ00՞ այդ

,

,

ՇՕՏԾ

(6)

տո`

(օթ): -(007::(0" ,

-ից

-ից ՕՕ"լ

-

,

(10:20) թ)": յ

(Օձյվոծ, ձՕ"լճք' -ից Օ2՛-

օ4.

(1021)

(015555. յ"

դեպքում (10.21) արտահայտությունը կունենա հետնյալտեսքը.

(0Ք") -(0:4) ոշ

հետո

,

Տեղադրելով(1020)

Ն

ստացվում է.

լուծ

Տյո՛Ժ

բուժ: 2) 6057ծ

շէ.

(1022)-ը (10.19)-ում, ճեափոխություններից

ՇՕՏ՛6 .ջ 9:

ԸՕՏՓ

Հ1Ի--շ

Տո՞ժ

Հետագա ձնափոխություններից հետո

տեսքի՝ Քանիորք-անեապա

Տո

2՛

-

Ցո

: ՛

օ05ծ

Տ

/1-որօտլո

ՇՕՏ

(10.23) է

հետնյալ

:

Հ

(10.25)

-"

(10.29)

յ

2ո, այդ դեպքում`

7-0)

(10.30)

Տեղադրելով(10.30)-ը (10.27)-ում, ստացվում է. 1ջո Դ օօտաէ գ Յոօէք(ոօօտժէ),(10.32) 96 Յոէջ(ո օօ56ժ 8: կամ Որոշենք ՛/ անկյունը(նկ. 10.5ա): Հ

Հ

ՃՃԵԾ՛

-

-

-ից կարելի է գրել.

ք.7՛

-

40".

ր`

` -

ձ

Օ"ԹԲ-ից՝

(08)

(08) (885: (08): (85)՛

-

-

-

որտեղ` 80

-.|Շ"8) :(0'օ

-

ի

`

(10.37)

ստացվում

«(68 -

:

Հ շ

("քի

շ

՛

(Շ՛ք)

10.40

(68): :(0"օ)

4Օ"8-ից

Օ"8-

Շ 2.

՛

կարելի է գրել

"

ն

Օ՞"ք-

«0

(10.38)

(10:39)

-(

Օ"ՔՀ(Օքթ)|1---------ԿՇ: ՛

(10.36)

է.

(ՕԲ) (0"թ) 85»: ՃՕ"ԲՇ-ից՝ Տեղադրելով(10.38) -ը (10.39)-ում ստացվում է.

ն Ճ

(10.35)

վ(0"8)չ(0"ք),

Հ

(2

շ

(8է)(ԷԾ)։

բթ:

Տեղադրելով(10.37)-ը (10:36)-ում,

Ճ ՃՕ"Ծ

իջեցված

-

Այդ դեպքում. Նկ. 10.Տա-իցերնում է.

Ցե

(10.31) (0.33) (10.34)

Ըստ ուղիղ անկյան գագաթից հիպոթենուզլիի վրա ուղղահայացի մասին տեսության Ճ Օ"Թ0 -ից ստացվում է. (Օբ) (ՑԷ) (ԷՇ):

24)

անկյունը որոշելու համար գրենք պտուտակային գծի հավասարումները, որի վրա գտնվում է Ճ կետը(համաձայննկ. 10:4 ն 10.5ա-ի). գ

Ընդունելովհ

«-

Իք-

. 055. -2----Ջոր: Տոր (1023)-ը բերվում

(10.28)-ից

8-8Թ-թք,

(10.22)

-

պտուտակային գծի քայլն է:

-ը

՛

,

ապա.

ԱՑ,

օ"ր-9. ՛

ի

(10.41)

2.7

.6-.: Մ «մ

ք

Տեղադրելով(10.41)-ը (10.34)-ում, ստացվումէ.

աչ:

Տեղադրելով(10.25)

ն

ՅՑ

10.33)-ը (10.42)-ում, ստացվումէ.

գրո605|

ոչ:

ՏՈ«)/

րոպ"

ՁՒՇԼք

ՇՕՏ

------Տ-.

0/1

ծ

-

օօՏ61:19ծ

|

8րօՏ1ո

շ

Տոք

Շ0Տծ

Ձեափոխելով(10.43) արտահայտությունը,ստացվումէ.

պո՞2 19ծ -դ Ի---չ ծ-Տո՛ «օ0Տօ0Տ5Ժ/1ջծ)

7: օՕՏ

02)

(1044)

-

Ի-

"1

|ց|,

|

իվ

7 ՇՕՏ

Է1Վ

Նկ. 106. Շնեկի պտտմաննվազագույնհաճախության(ո) կախվածուկետի աք անկյունից թյունը նրա վրա տեղաբաշխված

Տոց/

(21-1քծ

147օ05ա-198.,

ի

-չ

ՏԼՈ՛

Շ0Տծ

60578 --Տլո՞

՝

85108

րոպ

Փ/

Տեղադրելով (10.25) (1044)-ը (010.17-ում, ստացվում պտտմաննվազագույնհաճախությունը.

--

է

ն

ոյ»--

:

.

Ֆյջ՛|

0043)

7:60Տ6)- ծ 1-7 օօՏԺ/:19ծ

ԸՕՏ7՛-

ջ-6՛ - քջ/' .

Հ

րոպ"

ւ

(10.42)

66.

լ

ւ

Լ-շ02մ. 450.2, երբ 8'

մ"

:

շնեկի

10.45)

(7/

(10.45) արտահայտությունը վերլուծելու ճպատակով այն ներկայացվում է գրաֆիկորեն(Ընկ.10.6, 10.7 ն 10.8): Նկ. 10.6-ից երնում է, որ աէ -ի մեծացումով մեծանում է նան ոց -ի նշանակությունը: Դա բացատրվում է դիմադրության մեծացումով, որն առաջանում է շնեկի պտուտակային մակերեսով մասնիկը դեպի վեր շառավղային ուղղությամբ շարժվելիս, ըստ որում, ոց -ն մեծանում է մինչն որոշակի ոցսահ սահմանը, որը բնութագրվում է (օժյահ -ի որոշ նշանակությամբ, որի ժամանակ մասնիկի տեղափոխման դիմադրությունն ունի առավելագույն նշանակություն: Այդ նույն նկարից երնում է, որ շնեկի թեքության ծ անկյան մեծ արժեքի դեպքում ոց յ՞(աէ) ֆունկցիան աճում է ավելի ինտենսիվ, իսկ ծ -ի մեծ նշանակությանհամար ոց -ի սահմանային նշանակությունը համապատասխանում -ի փոքրընշանակությանը: է (Թէյսահ

0.2

0.3

ոմ

(ո) կախհաճախության Շնեկի պտտմանսահմանայիննվազագույն է առանցքից շնեկի հեռացել որի վրամասճիկը հեռավորությունից, վածությունը Նկ.

-

Վերը շարադրվածըվկայում է այն մասին, որ շնեկի ւպտուտակային մակերեսի վրա, առանցքից որոշակի ւ հեռավորությանվրա, տեղաբաշխապահովելու համար անված ցանկացած մասնիկի տեղափոխությունն հրաժեշտ է, որպեսզի շնեկի պտտման հաճախությունըոյսսե նշանակու-

թյունից մեծ լինի:

Հ

լավ ցրմանը, այսինքն

ինչը նպաստումԼէ մասնիկների պարամետրերով, խաոնմանը: լավ ճրանց կ

ցսահ»

մասնիկների հետագծերը Շնեկի մակերեսից ազատ թռչող նյութի 10.9-ում հաշվարկայինսխեմաբերված է որոշելու համար ղիտարկենք նկ. ները: (ոո) արագությ ուՇնեկի մակերեսիցպոկմանպահինկերի զանգվածի ունի 2, օն մասնիկն պահին նը նշանակենքՊշ, շնեկի մակերեսից թոչելու լ

68.0

շց

67.5

կոորդինատները:

Յ0

մ բ:

Նկ. 106. Շնեկի այտտմանսահմանային նվազագույն հաճախության (ոյ կախվածությունը հորիզոնի նկատմամբնրա թեքման անկյունից (ծ)

Հետագայում ոցսահ մեծությանը կանվանենք շնեկի պտտման սահմանային նվազագույն հաճախություն: դցսահ-ի նշանակության վրա ո մեծության ազդեցությունըբերված է նկ. 10.7-ում: Դրանից երնում է, որ ո -ը մեծանալովմինչն 0,2 մ, ոցսառ -ի ճշանակությունները սկզբում նվազում են փոքր ինտենսիվությամբ,այնուհետն (Հ 0,2 0,3 մ նշանակության դեպքում)` մեծ ինտենսիվությամբ: ո -ը 0,3 մ-ից մեծանալու դեպքում ոօսահ-իաճի ինտենսիվությունընորից ընկնում է: Նկ. 10.7-ում բերված կորերիհետագա վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ շնեկի մակերեսի նկատմամբմասնիկի շւիման գործակցի մեծացումով շնեկի պտտման նվազագույն հաճախության նշանակությունները մեծաեն:

Շնեկի թեքության ծ անկյան ազդեցությունը նրա պտտման նվազագույն հաճախության վրա ցույց է տրված նկ. 10.8-ում: Դրանից երնում է, որ ծ -ի մեծացումով ոցսար -ը սկզբում աճում է մինչն իր առավելագույննշաճակությունը, այնուհետն իջնում մինչն նվազագույն նշանակությունը, որից հետո աննշան մեծանում է: Այդ դեպքում անհրաժեշտ է նշել, ռր ոլր -ի փոփոխության համեմատաբա մեծության անկումը տեղի է ունենում նրա

ոչ մեծ իջակայքում, ամ գնելով 1,5ԱմանիԴա հաստատելու այն միտքը, որ ծ -ի նշանակության վրա:

տալիս

հիմք է մեծությունը գործնականումչի ազդում ոցսաի ,

16.5.

Շնեկի մակերեսիցկերիթոչող

ճետագծերը

մասնիկներիշարժման

է արանը եննոկ մակերեսից մասնիկների ոիչքն

առնման Առաջարկվող խառնիչում կերե որակի բարձրացման էլ նպաստող իրանի վերնի ազատ տարածություն: Շնորհիվ նրա, որ մասնիկները թռչում են շնեկի մակերեսի տարբեր կետերից տարբեր արագություններով, այդ մասնիկների ազատ թռիչքի հետագծերը կտրուկ տարբերվում են իրենց

ց

21" լ

ւ

Օ`Լ ԽԱՄ Գ.

Տայ

--

ճում

տ

Նկ.

10.9.

Ք

Ազատ թռչող մասնիկներիհետագծերի

ռրոշմանհաշվարկայինսխեմաները

ն ընդունվում,որ մասնիկներնիրար է օդի դիմադրությունը Առճտեսվում է ծանրությանուժը, որն չեն հրում, տվյալ մասնիկի վրա գործում միայն 10.9բ): ուղղված է ուղղաձիգ ներքն, այսինքն առանցքով(նկ. կազմումեն. պրոյեկցիաները առանցքիվրա ոց ուժի Կոորդինատների

թ, - 0: աց, թ, կլինեն. Մասնիկիշարժմանդիֆերենցիալհավասարումները թ,

-

0,

-0,

ո

2-0:

ո--աց,

Գ»

է

ում են.

:

նշ ն

-

առանցքներիվրա ունեն

ՕՀ»

Հ»

ե

Ց

0.49 (1049)

ՀՍ:

ընդունում Այդ դեպքում(10.48) հավասարումներն

են

:

Ինտեգրելուցհետո ստացվումեն. ԷՇ,

Երբ

ւ-

0,

ապա

-

Ց

ջ-

ՆՈՒՇ: »

-0ն2-

Ց2

հետնյալ տեսքը.

(10.50)

2-1:

ջՀ-ցե

25,

«Տ

(10.47

ստացվ (10.48) դեպքումօ արագության բաղադրիչները ստացվում որոշակի նշանակություններ, են.

հավասարումները (ՅՐ Բրո «27-59:

Ստացված

Գիտենալով,որ

(1046)

|

ՀՍ

Ւօչ:

(10.51)

24:

Տեղադրելովսկզբնական պայմանները (10.51) -ում, ստացվումեն. Շլ Հըչ

Տեղադրելով (10.52) -ը (10.51) -ում, ստացվում են.

Ւե

«Հա

է

Հց

Խ-Տ-,

00.53)

-

)Հջոլօ056

Հ

Լ

( 10.63 )

է նկ. 10.10բ-ումներկայացՏ անկյունը որոշելու համար դիտարկվում ված հաշվարկայինսխեման: .

իէ:

2-2

Ստացված հավասարումները (10.53) իրենցից ներկայացնում են ժամաճակի ցաճկացած է պահին շնեկի մակերեսից նյութի մասնիկների թռիչքի կոորդինատներիորոշման արտահայտություններ: (10.53) հավասարումներում անհայտներ են համարվում 2, 7., 20, Պ/.յ ն Պօ Մո, մեծությունները: Այդ մեծություններըորոշվում են նկ. 10.9ա-ից. Ճօ0ՏԹ, մը յլ 00.54) Հ

Տո-

(10.52)

00-2ը:

ՇՀֆցչ

(10.55)

ՍՏՈ/Ո605ծ,

29»-29լՇ05ծ,

մ

::

ս'

Ը

ՊՆ,

-՛

Բ

րՀ

(10.56)

որտեղ 2ալ, օյ ն 2օլ -ը շնեկի մակերեսից նյութի մասնիկներիթոիչքի պահին կոորդինատներն են օչլ»լ2 կոորդինատներիհամակարգում,ծ -ն` հորիզոնի նկատմամբշնեկի թեքության անկյունը:

Հայտնի է,

որ

որտեղ հ

ամոշու

(10.57)

,

-ը շնեկի պտուտակային գծի քայլն է: Տեղադրելով/ նշանակությունը(10.57)-ում, ստացվումէ. -

22226.

(10.58)

լ

Տեղադրելով(10.58)-ը (10.56)-ում, հաշվի առնելով հ

Հ

2Հ286055:

28, ստացվում է.

(10.59)

Շնեկի մակերեսով մասնիկի շարժման ժամանակ նրա հարաբերական արագությունը սովորաբարշեղված է շնեկի առանցքի նկատմամբ5 անկյունով (նկ. 10.10բ): համար դիտարկվումէ նկ. 10.10-ում բերված

կանմամա հաշվա Պտտվող մակերեսով մասնիկիշարժման դիֆերենցիալ ՝

շնեկի սարումներըկունենան հետնյալ տեսքը. Ի, ՇՕՏՔՇ05/', Բօ0Տ/'ու »" "

հավա-

Հ

:

ոլ

Հ

ԻդյՏոԺ -ՈՋար

ոշլՀԻ,յ Տւո(շ6ոԹ Դ

ձ

ԲՆլօ0Տ6ՏՈ/:, .

(10.60)

:

Հայտնի են` (061) ՃԽ-ա ո ՔաՀրոացօօտ:: (1062) Թ անկյունը որոշելու համար դիտարկում ենք Ճ Օ8Շ, Ճ Ճ'ՕՇ ն Ճ'Օ8-ն (նկ. 10.10բ),որտեղից`

բ

արագությանբաղադրիչների բացարձակ

Նկ. 1010. Սասնիկի շարժման որոշմանհաշվարկայինսխեմաները

Անտեսելով կորոլիսյան ուժը (փոքր նշանակությունունենալու պատնում ճառով), գտնում ենք, որ շնեկի հարթությու մասնիկի վրա ազդում են ծանրության ուժի ոցտլո/ բաղադրիչը կենտրոնախույսքլ ուժը: Այդ երկու ուժերի համազորը, ինչպես Ի,դ շփման ուժը, թեքվածէ շնեկի առանցքինուղղահայացի նկատմամբՏ անկյունով: Բի, Է ն ոցտոյ ուժերի եռանկյունուց (նկ. 10.10բ) ըստ սինուսների թեորեմիստացվումէ.

հազերեսին շոշափող ոռ

հե ցտոյ Տպոիտ0-(5-:) `

պո

(10:64)

որտեղ` ծ -ն գտ) միջն անկյունն է:

ուժի ուղղության

ն

շնեկի առանցքին ուղղահայացի

պ»յա-

Ձնափոխելով (10.64)-ը, ստացվում է.

ԴիտարկելովՃՕԹ,

ն

ՃԸ

Տեղադրելով(10.61)

ն

ստացվումէ.

Ք

Հ

ԻՑ

եռանկյունիները(նկ. 10.10բ). որ»

(10.66)

Տ1Ո7՛

չԷԻ

գ-

ոշ 7- ՏԼո՞

/'

Փ3-- զպ"

00.67)

Տեղադրելով(10.61) ն (10.62) -ը (10.6) -ի մեջ, ստացվումէ. Ց Հ) Օ՞Ւ605'- //0ԸՕՏՏ6052",

:

7 «օՏ2ՄՏ1107

Հ7»ԺՏո/'-

ց- / ցԸ05)605651ո

ՀԺ, /ց605) Տո(»-ԷՀ)պոԹ: մեծությունըփոփոխականէ, այն արտահայտենք»լն»,յ

Քանի

ով: Նման

որ

ո

|

Հ

ձնով(10.54) ն (10.55) -ից ստացվումէ. լ ՀՐՇօտ Եե (10.69) Դ Հ-ՐՏոէ:6056. (10.69) ն (10.70)-իցստացվումէ. Պ

--

Տե

ե ղադրելով (

ՇՕՏ

2 (0 ն

Փ՞ Տո"

.

եջ. 2լ Հ,

-

ց605)՛օօՏՔՏ1ո |

ց«օ5)Տո(»-Է6)վոԹ:

:

(10.73)

:

Տեղադրելով(10.25), (10.44), (10.67), (10.66) ն (10:63)-ը (10.73)-ում, ստացվում է երկրորդկարգիդիֆերենցիալ հավասարում: Դիտարկելով մասնավորդեպք, երբ 8 0 (հորիզոնական տեղաբաշխխառնիչ),(10.73) հավասարումները ձնափոխվումեն հետնյալ -

կոծ քորոց

տեսքի.

ցՏո

-

00561

»

Ա1Ւ-ջ օօտարթա՛

:

իլ

ՇօՏԺ

0 Տո

-

(0079

Մ

7: 605: 0-1

Դ

տկրարա-մ շ

-

«վաո

ց սոս

(1076)

այա-մ ժող «վ.Յու-ց

2-5

լ.

ճ

Դիֆերենցիալհավասարումների(10.74), (10.75) ն (10.76) համակար-

2լ գի լուծումը հնարավորությունկտա որոշել հետագծի կետերի յ, լն կոորդինատները,շնեկի մակերեսովնյութի մասնիկներիշարժման արագությունների պրոյեկցիաների` Կոլ, Կ» ն Պշ, Մա» Մօ» Մա» նշանակությունճերը ն (10.53) հավասարումիցմասնիկներիթռիչքի ժամանակիցկախված Ճ, 7 ն շկախվածությունները:

406.

Սասճիկներիթոքի գործընթացըն անդրադարձի չի ազդեցությունըխառճիչի արտադրողականությանվրա

՝

՛

-

,

(6-72)

ենք.

/ց6057Շ0Տ5605 /3'

-

ց- / ԱՈ/Թ05531 Հ.Մ

չ

ՏՎոք-օ055.

72)-ը (10.68)-ում, ստանում

«ՕՏ

ՀԷ,

--

22)

667. 0/

ե -բ մ

(071

(10.70)

լ

աար

|

|1

(1068)

ակա

ցօէ

ր

Հ

պան

(10774)

6-1

շօտա" 605 ա/-1)

,

.

-:

գ օ0Տ-

ց2

(10.66) -ը (10.65) -ում, ձնափոխությունից հետո

ՕՒՇԻ Ք

ի

.

Տո

Հ -816605----:

(065)

Ք -Պզտլո)՛6055

Ճ'ՕՇ

ստացվում է.

Ցոյտոծ

ց

քոչ.

ար

Առաջարկվածխառնիչի առանձնահատկություններիցէ շնեկի փաթույթների մակերեսից մասնիկների թռիչքի հնարավորությունը պատյանի վերնեիազատ տարածություն: Ասենք, որ խառնման բարձր արդյունքը, բոլոր այլ գործոններիհետ միասին, ապահովվումէ մասնիկներիտարբեր սկզբնական արագությունների հաշվին, քանի որ թռիչքի պահին նրանք տեղաբաշխվածեն լիճում շնեկի առանցքից տարբեր հեռավորությունների (Թ վրա (նկ. 10.11ա): Այդ ժամանակ շնեկի առանցքին մոտ գտնվող թռչող մասնիկների մի մասը, չունենալով բավարար սկզբնական արագություն ն չհասնելով խառնիչի կափարիչին, ընկնում են ցած: Մասնիկների մյուս մասեր, հասճելովկափարիչին,հարվածելով ու նրանիցպոկվելով,սկզբնական արագությունով նույնպես ընկնում են ցած, ըստ որում, մասնիկների երկու մասերն էլ սահմանափակվումեն որոշակի սահմանային Էա -

Լո. մեծությունով,երբ մասնիկի խառնիչի կափարիչին հասնելիս

արա-

գությունը հավասարվումէ զրոյի:

Այսպիսով,ճյութի մասնիկներիթռչելըտարբեր սկզբնականարագություններով ն վերադարձը տարբեր օրինաչափությամբարագություններովընդհանուր զանգվածիմեջ, նպաստում է խառնուրդիհամասեռությանլավացմանը: Կերախառնուրդի համասեռության էլ ավելի լավացմանը կարելի է հասնել խառնիչի կափարիչի տակը անկյան տակ անդրադարձիչթիթեղճերի տեղադրումով (նկ. 10.123:

չափով, որը նպաստումէ ղությամբ տեղափոխվումեն միջին հաշվով Ճ Տսրջ կամ մեծացման կողմը: փոքրացման փոփոխմանը արտադրողականության Այդ դեպքում խառնիչումնյութի տեղափոխման առանցքային արագությունը հավասար կլինի.

րրմ/վ

ջ.-Է տ

(0.77 `

,

ր

որտեղ Ճ Տրջ -ը շնեկի մեկ պտույտի ժամանակ մասնիկների միջին առանցքային տեղափոխություննէ(Ճ Տոիջ-ը կարող է լինել բացասական

կամ դրական): Ղ մեծությունը որոշվում է հետնյալ արտահայտությունով.

շնեկի փաթույթների բոլոր կտրվածքներիգործողության գոտում մասնիկների գտնվելու ժամանակն է, ց -ը՝ շնեկի մի կտրվածքի գործողության գոտուց մասնիկների ելքի ն նրանց մուտքը հերթական կտրվածքիգործողությանգոտի մտնելու պահերիմիջն ժամանակը, ՛Ր""ց-ը՝ մասնիկներիթռիչքի ժամանակը: Քանի որ. խառնիչի բեռնող բունկերի տակ գտնվում է նվազագույնը շնեկի փաթույթի մեկ կտրվածք,ապա մասնիկների թռիչքը փաթույթների առաջին կտրվածքովչի կատարվումբեռնվող նյութի հոսքի առկայության պատճառով:Ուստի`

որտեղ ՛իվգ

Խ Նյութի առանցքային արագության ն խառնիչի ղականության հաշվարկային սխեման որոշման Նկ.

)

14011

արտադրո-

(10.78)

1010»

Ղ-Ղիվկգ -ն

,

7'-

ա- ո Լ

(10.79)

,

շնեկի փաթույթի մեկ կտրվածքով շպրտված մասնիկների է: ժամանակն թռիչքի միջին Տեղադրելով(10.6 ), (10.7 )ն 10.79)-ը 00.78)-ում, ստացվումէ. որտեղ երչ

Նկ. 10.12. Անդրադարձիչովկերալխառնիշիկառուցվածքայինսխեման. (-թիթեղներ,2, 3-հոդակապեր,4-կարգավորի թիթեղներ,5-ճեղք, ծ-հեղույս

Առաջարկված կառուցվածքայինառանձնահատկությունըհնարավորություն է տալիս փոխել անդրադարձիչ թիթեղիցանդրադարձածմասնիկների ուղղություննու արագության մեծությունըն շարժման հետագիծը: Կառուցվածքային առանձնահատկություններըոչ միայն ազդում են կերախառնուրդի որակի վրա, այլ նան խառնիչի արտադրողականության: Ակնհայտ է, անդրադարձիչթիթեղներիբացակայության դեպքումխառնիչի արտադրողականությունը փակ շնեկի համեմատությամբ կփոքրանա ժամանակի հաշվին, որի ընթացքում թռած մասճիկները գտճվում են պատյանի վերնի ազատ տարածությունում ն չեն տեղափոխվումառանցքի ուղղությամբ: Անդրադարձիչթիթեղների առկայության դեպքում անդրադարձած մասնիկները նյութի ընդհանուր զանգվածի շարժման հակառակ ուղ494

-ը

իք 2 է (ն

60.1 ի

(0807

լ

՛

Իթ

"յ

(080)

ՀՀ Հճ,

(1087

(107Դ՛ում տեղադրելուց դեմո, ԿԱՅԻ

,,

Լ

«ԱՄՀ

ւ)

"60

Տեղսդրելով (10.81)-ը (10.1)-ում, ստացվում է անդրադարձիչովբազմաընթացք ընդհատվողշնեկային խառնիչի արտադրռղականությանորոշման հետնյալ ԻՒ

արտահայտությունը. թուրն

Վերն նետված կերի մասնիկներիշարժման դիֆերենցիալհավասարումները գրվումեն հետնյալ տեսքով. ՀՄ

ո--Հի,,

՛

Հիմ օո ո( 27 Օ,, «15:(0:.Անհրաժեշտ է որոշել 10.7.

Ճ

Ճ

Ճ0Փ--Ն--

մյջ

Տչիջն

՛

ԺԻ

5.2

լ

ն

լ

(0.82) 00.

Ինըջ

(10.85)

Ձւ

են համապատասուժի պրոյեկցիաներն օդի դիմադրության որտեղ ք.,ն 11, ն Ք,-ը1-ը դր 2 առանցքներիվրա, Մ, ն Մ,-ը՝ ն մասնիկի ընթացիկարախանաբար» 3 ն 2 առանցքների գությանպրոյեկցիաներըհամապատասխանաբար վրա: )

էի անհայտ մեծությունները:

Սասնիկներիմիջին առանցքայինտեղափոլվնությունը Քռիչքի հաշվին

Տոջ մեծության որոշման գործընթացում ընդունվում

հետնյալ պայմանները. ա) հորիզոնի նկատմամբ խառնիչը տեղակայված է ծ անկյան տակ, բ) անդրադարձիչ թիթեղի երկարությունը հավասար է. Տ/6052-ի, որտեղ՝ մ. -ն խառնիչի կափարիչի ճկատմամբ անդրադարձիչ թիթեղիթեքության անկյունն է: Խառնիչի ներսում վերն նետված մասնիկները կարող են շարժվել երկու ձնով. 1) մեծ սկզբնական արագություն Ը7ց) ունեցող մասնիկները են անդրադարձիչթիթեղներին,հարվածում դրանց, անդրադառհասնում նում ն ցած են ընկնում Սց արագությամբ, որի ուղղությունը հորիզոնի հետ կազմումէ 8ցանկյուն, 2) փոքր սկզբնականարագություն ունեցող մասնիկները, չհասնելով անդրադարձիչթիթեղներին, ազատ ընկնում են ցած: Դիտարկենք առաջին դեպքը: Նկ. 10.11բ -ից երենումէ, որ Օլ կետից թռած մասնիկը, շարժվելով կորագիծ հետագծով, հարվածում է անդրադարձիչ թիթեղին 8յ կետում, անդրադառնումէ նրանից ն ընկնում խառնիչի առանցքային կտրվածքի ենթադրվողհարթության վրա 8շ կետում: Այդ դեպքում նրա երկայնական Ճ Տ տեղափոխությունըհավասար կլինի. Տ

որտեղ »չ,-ն

8չ

-

են

(0.83)

-ճ,

օո5ՏՔՏՓՓՓՖ5ֆ53|զըՁՁըԸըԸԸՈԸկՍ2ՆՁՁՔՁՁ

կետի աբսցիսն է, (-ը՝ հեռավորությունն ըստ

շնեկի

առանցքի, որի վրա կատարվում է մասնիկի թռիչքը, ծ -ն՝ հորիզոնի նկատմամբշնեկի առանցքիթեքության անկյունը: Վերն նետված մասնիկի շարժման ժամանակ նրա վրա ազդում են ԽատԾ՞ (Է, -ն ծանրության ուժը՝ Օ տց ն օդի դիմադրության ուժը` Ք 7-ն` է, առագաստայնության գործակիցն մասնիկի ընթացիկ արագությունը, ո -ը՝ մասնիկիզանգվածը)(նկ. 10.13ա): մ մասնիկների Քան նիկնե Ժ ե անի որ դիտարկվող դեպքում շարժումը տեղի է ունենում փակ տարածությունում, ուստի հաշվարկների ժամանակ հաշվի չի առնվումքամու դիմադրության ուժը: -

ոճ---Օ-ի,

(0084).

-

հ

Ս

՛

Նկ. 10.13. Խառնիչում մասնիկներիթռիչքի հետագծի ռրոշմանհաշվարկայինսխեմաները

Գիտենալով, ստացվումեն. :

-

որտեղ

օ.

-ն

անկյունն է:

որ

Ք,

«ՍՄ

-

16050

0052,

-

Բ

Քվոց

ն Ք,ՈՄՀԸՕՏ0

(10.86)

իշ

-

Բ

--9-ՃԽԻ ..

Ջոճ,

.ՈՆՀՏլոօ., (10.87

մասնիկի ընթացիկարագությանուղղության ն հորիզոնի միջն

10.87) հավասարումները լուծելու համար օգտագործվումեն եղանակը, փոխարինելով Տ(ոօ, -ճ Խ, Տո՞ս -ով (55)ում: բերված -ն` Խ, Տլո՛օ-ով, որտեղ` Խ, ն ԽՃ,-ը հաստատուն 6050. գործակիցներ են ն ռրոշվում են հետնյալ արտահայտություններով. (10.86

ն

գ

Հուջ|2575

բ,

Ք

.ՀՏՏՏ,

(0088)

Օօ

-

Տեղադրելով վ Տմոօ. ն

օօտօ.

-ի

ստացվում են.

ի

ԷչՍԽ,ջշ, Ճլ

ԷՀ

ն

այսինքն

բ,-

7»

ն րը ( 10.86) յե(

Հո ,

10.87)-ում, )

՛

-

ՇՕՏ

ց

ի

Է

(095ծ-

տի (ՀԽ) 605 «)ի

(103)

|

ք

բ"

գշ

8. վաոաո) ք

ց

արշ

076քք

Ճառ,

վո

ց

«4դ,

ՇՕՏ

"|

ՎՅՃաՔ։

-

յի 6050ը

Սն

ը

հաճ,

Ձ70/ք

(10.94) աոլլթռել

Տոլ

«Տոծշ--Բ

Մ

բտ վճառ, ց

-

Օ4չ-

ՇՕՏՕԻԸԼ լն, ց

2Հ(1-

(1095)

ԱՆԵ

արտահայտությունները (1093) Ն (1095), իրենցից ներկայացնումեն նետված մասնիկի շարժման հետագծի պրոյեկցիաների հավասարումներ: պարամետրական Քանի որ մասնիկի թռիչքն իրականանում է մինչն անդրադարձիչի թիթեղինհարվածելը (8, կետ), ապա այդ մասնիկի թռիչքի առավելագույն բարձրությունըհանդիսանում է հ մեծությունը (նկ. 10.1 1բ): Ստացված

ի

ԱՆՆԵ

ԶՒ

(10.98)

4) 7) Տոոլց0' `

Ւ

(1-

Տա

(10.99)

։

օ65(6-Է 2)

գծի հավասարումըկլինի.

Այդ դեպքումՃշ

ՎՃ. :

(097)

որտեղ ԷԼ -ը հեռավորությունն է մասնիկի շարժման հետագծի սկզբնական կետից մինչն խատնիչի կափարիչը: (1098)-ից ստացվում է.

'

լ

:

ց

Հ

ԳՒՇԼք

( «ախնա»)))

8 կետի կոորդիճատըորոշելու համար, (10.96) հավասարումիցբացի, անհրաժեշտ է ունենալ ճան Ճլճշ գծի հավասարումը, որը գոյացել է անդրադարձիչիերկայնականու ուղղաձիգկտրվածքով: (նկ. 10.1 Լ1բ)ըստ սինուսների թեռրեմիստացվում է. Օճ-ից Օ4 2 7-58Տ

Այճուհետն, ինտեգրելով (10.94)-ը, հաշվի առնելով սկզբնական պայմանները՝ է 0, 2Հ Ը Տո ծ, ստացվում է. Շ05|

(1096)

-

Ինտեգրելով (10.91)-ը, հաշվի առնելով սկզբնական պայմանները՝ 0, Մչ- ՄցՏ1ոօց, ստացվում է. ՀՅ-Հ

օօտու

«

(10.92)

:

Հ

Ն

-

Փ

Ինտեգրելով (10.92)-ը, հաշվի առնելով սկզբնական պայմանները՝ (6056, ստացվում է.

0, ց

Հ

է

26056

605|

|

ԷՀ-

Հ

Հ

,-

,

Տեղադրելով (10.96)-ը (10.95)-ում, ստացվում է մասնիկի շարժման հետագծի պրոյեկցիայի կանոնական հավասարումը.

թ», (10.91) -.ց-ՈՐ,ք

0050.

Ա56-»)

Սի

Ինտեգրելով (10.90)-ը, հաշվի առնելով սկզբնական պայմանները՝ 0, ող օ0509» ստացվումէ.

ո

Բջ

21-59"

0089)

Օօ

ճշ

(10.90)

։

նճշաճակություննե կութ)

մեծությունը որոշելու նպատակով պարամետրական (10.93) ն (10.95) հավասարումները ճերկայացվում են կանոնական տեսքով: Դրա համար (10.93) արտահայտությունիցորոշվումէ մասնիկի թռիչքի ւ ժամաճակը մինչն անդրադարձիչթիթեղինհարվածելը. հ

594)--Ը--ջԵ(-4): ՇՕՏ

(10.100)

4) օ64(6-:

Համատեղ լուծելով (10.97) ն (10.98) հավասարումները,ստացվում է 8լ կետի աբսցիսի (չոլ) որոշման հետնյալ արտահայտությունը.

(1 Տադ-

«Տո

ՏՏ4-

4) օօ5(5

«2

խով

6(5:1)-

բոտ աճ, ժ ՇՕՏ

ՏոծՀ

աճ,

«Իլիո

07-Շէք

Ր.մ

Հաչ քք

60560

-

րառ

6056-,

յ

:

00.101)

.Ք-քքՏԼ1Ոճգ ց

Տեղադրելով(10.101)-իցստացված 7ջդլ ճշանակությունը(10.100)-ում, որոշվում է 8 կետի օրդինատը՝հ մեծությունը.

-Հդ -(Ո-52)

ՇՕՏ,1

Հ»ոա(6:2): (10.102)

օօ«6-:1)մասնիկն ունի հարվածի

Նողրապարծիչթիթեղին պահին արագություն, որն ուղղված է հորիզոնինկատմամբՕլ անկյան տակ 10.11բ): ռլ

անկյունը նկյուն

ետնյալ որոշվու վում է հետն յ

Ն

Տա:

Տեղադրելով(1092), (10.94) ճան,

ռլ-

Կա

Մ«056-»թ

|

«194 0-ԸՔ|

հ արտահայտությունից

-

(10.103)

,

՛

եյբանմ

|)։(00.104)

66-չյլ կ«2-ը)

:

անկման :

ՅՀ-զյ-00:8-1):

Անդրադարձիչ թիթեղինհարվածիպահին մասնիկի՝/լ

կարելի է որոշել հետնյալ արտահայտությունից. թթ,

Տեղադրելով(10.92)

ստացվում է.

ոՀ

--

ն

հա 2-

(10.105)

արագությունը

կվ Բբ

հաճ,

թ-ի

Տո

ջ'այն«66-2յլ)

լ.

ԽԱ

|-

3.22 ՇՕՏ՛՛ 246: ՈՍՏ|Ս|Ս|ՍՋ|ՍՓ92

Բ. Ե, ցճան,

605ռ,

(10.107

Օ՛

որտեղ Սո ն Ս,, -ն համապատասխանաբար անդրադարձվող մասնիկի արագության պրոյեկցիաներնեճ ճորմալի(ո) ն շոշափողի (2) ուղղությամբ առանցքներիվրա, անդրադարձվող մակերեսի 10.1

նկատմամբ (նկ.

Հարվածիտեսությունից|156) հայտնի է, որ Սո չպ Մո-- ԽԱՄլ605 Ծ,

(10.111)

Թ:

(10.112)

աշն

-

'

անկյունն է անդրադարձման Ձ-

1բ):

(10.109)

թաք 1-2629 Հ.ՕՒՇՈ |:

(10.113)

|:

ճ.

`

Այսպիսով, մասնիկները Սց արագությամբ, հորիզոնի նկատմամբ թ ծ թիթեղին հարվածելուց հետո 8.8շ հետագծով ընկնում ցած (նկ. 10.11բ): Այդ դեպքում համաձայն նկ. 10.13ա-ի մասնիկի շարժման դիֆերենցիալ հավասարումներնստացվում են հետնյալ տեսքով.

անկյան Հարին են 4Մ

»-

ա-շ՞Խ,

ոճե. 4Ս

00119

Հ-ՕԳԽ, |

10.115 (10.115)

Ք, -ը համապատասխանաբար օդի դիմադրության ուժի պրոյեկցիաներնեն » ն 2 առանցքների վրա, Ս, ն Ս, -ը՝ անդրադարձված մասնիկների ընթացիկ արագության պրոյեկցիաները համապատասխաճաբար 7» նշ առանցքներիվրա: , ն Ք, Գիտենալով, որ Ք, ՔՇօտ8ՀԽ, ոՍ՛օօ5թ ՔՏոթ -Խ, ոՍ՛Տոբ, ստացվումէ. որտեղ Ք,

ն

-

Ան

Անդրադարձիչ թիթեղին հարվածելուցհետո անդրադարձվող մասնիկն ստանումէ Սցարագություն, որը հավասարը է. ՍՀ ՎԾշ, -0..., (10.108)

-

Վո

է ա ի "Րր". Իզ

(10.106)

«ԻՆ:

(10.947-ը(10.106)-ում,հաշվի առնելով (10.96)-ը,

ԻշՄշ-6:

ջի

| «0504( .

Համաձայն նկ. 10.11բ-ի Սց արագության ուղղությունը հորիզոնի հավա է. նկատմամբկազմում 8ց ճ ն,

.

Գիտենալով օլ անկյունը համաձայն նկ. 10.11բ-ում բերված վարկայինբանաձնի,կարելիէ որոշել Թ անկյունը.

ո-ի

Ս-ջ

հարվածի ժամանակ: Հարվածի տեսությունից |156|հայտնի է, որ

արի

»

Տեղադրելով(10.109) ն (10.1103-ը10.1073-ում, ստացվում է.

որտեղ ճ2 -ն

«

|. մտո, |--Ը-ՏԱՈօ0ՏԱլ|---ՀՅ-ԻՋՏ7 ի. ց "

է.

(10.110)

գործակից»:

|

ն(10.956)-ը(10.103)-ում,ստացվում

Նք,Ճ,

թ օո

հայտնլ յտնի

Մ

(նկ.

Սո-Ա-ԺՉՄւ-0|-ԹՅՊՏոծ,

Պլ. -ն համապատասխանաբար վայր ընկնող մասնիկի արագության պրոյեկցիաներն են անդրադարձնող մակերեսի նկատմամբ ճորմալի ն շոշափողի ուղղությամբ առանցքների վրա, Խլ -ն՝` վերականգնմանգործակիցը հարվածի ժամանակ, ՛-ն` ակնթարթային շփման որտեղ Կոն

-

«59. 00119 ԻՐ ԽԱՍ"

4ՍՄ

Ջո. .Ճ2ո--ցՀ«Ս" |

(0117

-ն

ե8 ձածմասն -նան արագության ուղղությանն մասնիկի նթա ընթացիկ անդրադարձած արագութ) որտեղ հորիզոնիմիջն անկյունն է: (20.116) ն 10.117) հավասարումներըլուծելու համար օգտագործվում են (10.86) ն 10.87) հավասարումներիլուծման եղանակները: Այդ դեպքում

ստացվում են. բ

"

լ

Փե-թ՝

(10.118) բ

ուռին Ն2 4:3 -

ք

(10:119)

Ս

ԲԱԽ

Մ»,

00127

ՀԱ-Հ

«0դ

Հ

ն --«Ս,-

'

Ան

) ( 10.122

:

ի) 4.

լ

Ի

(20.123)

---Հ---ՓՂԱ-ԱՍցօ05/Խ.5Ք,1): "

Մ

ան,

-Մ,»-

|Թ,Ի,| իւր ց

չհ| 4-լհ Ւ

ց

ԼՍ օՏո 30

.

հ,

աե -

ն

օգտագործելով սկզբնական պայմանները`

է:

"

ոած-իՀ

ը

ք,ախ

. :

«ԽՃ, վավ"

5մ.

"`

ԱԱպոր-

00125)

վոք,

Այսպիսով, (10.124) նե (10.125) արտահայտություններն իրենցից ներկայացնում են անդրաղարձված մասնիկների շարժման հետագծի

պրոյեկցիաներիպարաճետրական հավասարումները: Կանոնական հավասարումներն արտահայտելու համար (10.123) արտահայտությունիցորոշվում է մասնիկիցած թռչելու ժամանակը՝

Հ

1ի

Ն-»ջլ) ԹԲանյ : ՔՄ `

ց

ՇՕՏք /ը

Տեղադրելով (10. 1243-ը(10.123)-ում,ստացվումէ.

(10.126)

Ե-»ոլ) Փիան

2-2 Սց605 ՀՄ Ճառ /0

մա

ԵԶարոր ց

ն

8.

գիտենալ

ոշ

ճան

10.1

երկայ-

(10.128)

ած:

՞

Ճառ,ՍՏ

օի| 4":

Նկ.

ը

ւ

է. (10.127)ն (10.128)-ըհամատեղ լուծելով,ստացվում

Բ,

:

ց

Սաթ, Ա-Հ" ՊԸ

Ն-»ոլ)

Խախչ

ՄոՋո /00 «2«ղգդ

Թ,

ա

2լ

Մատի,

մ) Մ

(10.129)

մեծությունները որոշելու նպատակով անհրաժեշտ մասնիկի սկզբնականարագությանԸՄօ) մեծությունը

ուղղությունը(օօ անկյունը),ինչպես

է

-ՎցԽ

10.127) 00.

/7

ա

2-7

( 00.124 )

(0 Ինտեգրելով 124)-ը ստացվում է.

ճական առանցքիհավասարումը.

`

|:

ց

ՍՏ

որոշելու նպատակովգրենք շնեկի Թ կետի կոորդինատները

«մ.

-վցՃ, -վցուճւմ

հադ

Տոն

ՐԻԱ ց

Ինտեգրելով(10.121)-ը ն օգտագործելովսկզբնական պայմանները՝ Ս, Սց Ջո 8ց,ստացվումէ.

-

Օյ

Հ

ժշ

4-0 Հ0,2-

ԼՅ

Ինտեգրելով (10.122)-ը ն օգտագործելովսկզբնականպայմանները՝ թլ, ստացվումէ. ջ»ջց

ւ-0,

1Լ-Ծց Շ0Տ

,

լ

0,

Ծ..605

«

շել 4:

Ինտեգրելով(10.120)-ը ն օգտագործելովսկզբնականպայմանները՝ 0, Ս, Սց 6օ058ց, ստացվումէ.

Է

է»

4Ս, -կ-.ում:),

հ Դ-

ա

1բ-ից երնում է,

ճան էԼ

է ն

մեծությունը:

որ

Խառնիչի աշխատանքի ընթացքում մասնիկի նետումը պատյա ունենում այն պահին,երբ շառավիղը, վերեի ազատ տարածությունտեղի է է ընդունումԷ հորիզոնականդիրք, մասնիկը, տեղաբաշխված որի վրա է վրա գործող քանի որ այդ դեպքում տվյալ մասնիկն ազատվում իր

արտաքինբեռնվածությունից: որի վրա Երբ նետումը կատարվում է շառավղին ուղղահայաց, թռիչքի սկզբնական մասնիկի նետված է ապա մասնիկը, տեղաբաշխված արագությունըհավասարէ. "ո (0131) ՆՉ

.--շը

որտեղ

ո

-ը

շնեկի պտտմանհաճախություննէ,

.

րոպ,

լ

է թյունը, որի վրա շնեկի առանցքից մասնիկը հեռացել Նկ. 10.11բ-իցերնում է ճան, որ

լ

չն

-Ը՝

նետման

հեռավորու-

պահին, մ:

1.գր

10.132 00.132)

ԻՐ

շնեկի արտաքին տրամագիծն է, մ, Էատ-ն՝ տեղակայման բնութագրում է շնեկի վերեի կետից ազատ տարածության բարձրությունը,մ: Դիտարկենք երկրորդ դեպքը, երբ մասնիկներըհորիզոնի նկատմամբ զգ անկյան տակ նետվում են փոքր Պօ արագությունով ե, չհասնելով անդրադարձիչ թիթեղններ, ազատ վայր են ընկնում: Ինչպես հայտնի է, այդպիսի հետագիծը բաղկացած է երկու մասերից` բարձրացող ն վայրէջ: Հետագծիբարձրացողճյուղն արտահայտվածէ պարամետրական(10.93) ն (0.95) հավասարումների տեսքով, ինչպես ճան կանոնական (10.97) հավասարմանտեսքով: Վայրէջ ճյուղի պարամետրականհավասարումներըորոշելու համար անհրաժեշտ է գտնել մասնիկի բարձրացման ամենաբարձր կետի հր, ն ոո, կոորդինատները (նկ. 10.13բ): Դրա համար (10.94)-ում նշանակում ենք՝ Մ, 0 նորոշում մասնիկիվերելքի ել ժամանակը. ք

ռրտեղ չափը,

-ն

որը

-

որիոն, ոյ Հ---ՀՐՑ--4:

հավասարումը Վայրէջ ճյուղի կետի աբսցիսի պարամետրական ամենաբարձր լուծելու համար որոշվում է նետված մասնիկի հետագծի 1)-ըտեղադրելով Դրա համար (10.13 կետի արագությանճշանակությունը: (10.92)-ում,ստացվումէ.

հու

Տ

Հոու

Հ

(ՏՈծ

լ

Ւ

ճւ Մ

Ֆու

Հ

6օ05ծ-

Ճ,Ճ,

Օ1-

լ

:

ած-

Հ

"՞

ք («ոռ ,/ց օՕՕՏՕցՒշնքոն ծ

ՐՏՅՏՅ5, Ի) ն

յ

Ճ.Ճ,

ԳԲ

-

ո Ւ,

՞

Հ

լ

թա

|Լ

.

12-Ը

|իլ.շ

Թթի ա՞՞չ:

առի» թռա)

:Ա0.135 (

)

հետագծի վայրէջ ճյուղի կետի օրդինատիպարամետրական հավասարումըատացվումէ (10.121) իճտեգրալ հավասարումը 0, 2 հու, սկզբնական պայմանկրկնակի ինտեգրելուցհետո է 0, Ս, ճերի դեպքում. -

ՀֆՏպոծ-Հ---« .

՛

մասնիկի հետագծի վայրէջի

թռչող

լ

Ճ, ՇՕՏ

«0

շ-05ոծ:--ո -

յ.

Աոա"

Տ1ո

ճ/՛ՇԼք

Բ.

-8շ

`

00.36

ժ

ճց

1-6

Լար" ավ

հղ

.

ար

Լ

:

բ .Տո

ԽՃ,

|

Ը

(10.140)

չհրու

ճյուղի կաճոճակաճհավասարումը.

ճց

Մ ասնիկի թռիչքի

բար»"| Եշակ

հռո

աճ

,

Հ

(0139 |

(10.136)-ի մեջ ստացվումէ հորիզոնի նկատՏեղադրելով (10.140)-ը

ՍՏԻ,է,

Հ

(10.138)

հոտ»

շոու(-ԽԽտ,,ւոլ|:

ջ-06656--1-ա Խ.

մամբ օց անկյան տակ նետված ազատ

Տ

հավասարում րումը Վայրէջ ճյուղի կետի աբսցիսի պարամետրակա ավ հետո, հետնյալ ինտեգրելուց կրկնակի ստացվումէ (10.120) հավասարումը սկզբնականպայմաններիցհետո` Է 0 Սյ Կոռո 3 ոու:

(10.134)

ե)

Ք

ԴօՋոճա .։

որոշվում է. Ստացված(10.139) արտահայտությունից

ստացվումեն.

ց

վ

օօ5գաճք|

`

բուն

ատոմ

(10.137)

Էմ.

(10.135) արտահայտությունը Այդ դեպքում,հաշվի առնելով (10.137)-ը, գրվումէ հետնյալ տեսքով.

(10.133)

՛

ՆՐ ՈՏ

(10.95) ն(10.93)-ում, Տեղադրելով (10.133)-ը

Աե, Ճ, Խճ -

տր

վ

ՎՅՃախիցօ0565

Ն

մանը

աճ,

հոս

(10.141)

ԱՅԻՆ

ռա

ստացվումէ. ե (10.141) հավասարումները, Համատեղ լուծելով( 10.128)

ործ

լ

ՀոծՀ--»

անին -

ն

տոսի --ջ

Մ

«ճո .

ք

1-«

ով

Լ

հաճ,

«ան.

ԽԱ

ոու

,

րո 2լ

|

(10.142)

օեվցճար

կարելի է որոշել 7ըշ նշանակությունը հորիզոնի նկատմամբ Օց անկյան տակ նետված մասնիկների թոիչքի երկու դեպքերի համար, իսկ դրանք տեղադրելով (10.83) արտահայտությունում, կարելի է գտնել նան մասնիկներիերկայնական տեղափոխման ՃՏ մեծությունը: Մնում է որոշել այն սահմանները, որոնցում իրավացի են (10.129) ն (10.142) արտահայտությունները: Ինչպես ճախկինում ասված է, այդ սահմանները սահմանափակվում են ճետված մասնիկների սկզբնական Մահ արագություններով ն, որպես հետնանք, -, Հ1/20լ, շառավղի

նշանակություններով,որի վրա տեղաբաշխվածեն շճեկի վրա մասնիկները նետման պահին: Ըստ որում, ունենալով Ճբ-ն, մասնիկը կատարում է այնպիսիհետագծով շարժում, որը շոշափում է անդրադարձիչթիթեղին: Որպեսզիորոշենք է, ժամանակը,որի ընթացքումմասնիկըշարժվելով ըստ հետագծիվայրէջի ճյուղով շոշափում է անդրադարձիչ թիթեղին,գրենք շարժման հետագծին շոշափողի հավասարումը(նկ. 10.13բ):

(5-: 4):

(00.143)

Ինտեգրելով(10.120) ն (10.121) հավասարումներըն օգտագործելով սկզբնականպայմանները՝ է 0, Ս, Սրոո, ստացվումեն. -

ծ Չ.Հ-

շ

օՕՏ ԿՊՅԽՆՃ, ` «յադ Օ. ա՞՞չ

Է

Բեռ

» ժնԹԹ,» ի: (10.144) «Ր

յ»

ԷՅՐ ու

ն

(գած)

Օտա

.

10.147)

«եջատոո:| :

Ճ,Ճ

Ճաղատ

թառ Հ(Տոծժ--(2.-|

2.

.

),

(10.145)

արդյունքը տեղադրելով

առջ ՏՕ. ց

լ

ճո

օր

«աջճ--Է յ Ճ,,

Յո

ՎՐԵՆ Ճոն,

Եշ)

.

|

Ւ

(-ռ (երչոա|

որոՄու

Աա

--ջ

(00.148)

ո» (10.149)

Մյուս կողմից, անդրադարձիչթիթեղի հետ երկայնական-ուղղաձիգ հարթության հատման գծի հավասարումը,այսինքն մասնիկի շարժման հետագծի նկատմամբշոշափողի հավասարումըներկայացված (10.100) արտահայտությունով:Այդ դեպքում (10.148) ն (10.149)ը տեղադրելով (10.100)-ում ն լուծելով ստացված արտահայտությունը, հաշվի առնելով (10.146) ն (10.147) արտահայտությունները, կարելի է որոշել մասնիկի նետման սահմանայինսկզբնական արագության (ՃՄլահ)նշանակությունը, որը կապահովի նրա ազատ թռիչքը, այսինքն առանց հատելու նրա հետագիծըանդրադարձիչ թիթեղի հարթությանհետ: Մյուս կողմից, այդ արագությունըհավասարէ`

է

Ճորա

ր Հաա

(10.150)-իցորոշվում է.

Հ

Բաժանելով (10.144)-ը (10.145)-ի վրա (10.143)-ում,ստացվում է.

եղող

)-.6:2),

Լուծելով (10.146)-ը, հաշվի առնելով (10.147) արտահայտությունը, կարելիէ գտնել Ե մեծությունըկախված Ճշսահ-ից: Անդրադարձիչթիթեղի հետ մասնիկիշփման կետի կոորդինատները, համաձայն(10.136) ն (10.139-ի, կլինեն.

յ

(10.142) արտահայտությունը հնարավորություն է տալիս որոշել ազատ թոչող մասնիկի հետագիծը շնեկի հորիզոնական առանցքային կտրվածքիհարթության հետ հատվելու 7ջշ կետի աբսցիսը: Այսպիսով, (10.129) ն (10.142) արտահայտություններիօգնությամբ

.-

մա. Բրա

ժԱԺԹթ դ

հ

Է`

ու

4շ

2.

որտեղ`

-Եջ

թրտու

«

22 (Ճո)

-ջորույ

Այսպիսով, րշ

հար

ար

Հ.ՏՍաայ,

մեծությունը որոշել ւթյունը որոշելու

է Օլ Հ Ծար

(10.150)

:

2ո

համ ար

(10.151)

հ ) արտահայտու (10.129

նշանակությանդեպքում,իսկ (10.142)-ը՝ 5

Հ

-

Ծր

Համաձայն դուրս բերված բանաձնի` 7թշ նշանակությունըկարելի է հաշվարկել համակարգչիվրա: Տեղադրելով 7թչ-ը (1083)-ում կարելի է

որոշել շնեկի փաթույթի շառավղի վրա տեղաբաշխված ցանկացած մասնիկի երկայնական ՃՏ տեղափոխությունը: Շնեկի փաթույթի շառավղի երկարությամբտեղաբաշխվածմասնիկէ` ների միջին երկայնական ՃՏքլ ջ թյունը հավասարը հավասար ռւտեղափոխությռւնը Ճ5ը

օլ

Հ--

ր

ու 7.

( 10.152

Տ,

"-

ՊՏ, որտեղ

ուլ

-ը Տ

լ

(10.153)

'

ՊՏ...

հեռավորության վրա խառնիչի առանցքի երկարությամբ

թիվն ղարսված մասնիկների /08.

-

է:

Սասճիկներըի թոիչքի միջին ժամաճակը

Մասնիկի թռիչքի միջին ժամանակը (երջ) որոշելու համար նույնպես դիտվում է երկու դեպք. 1) նետված մասնիկները չեն հասնում մինչն անդրադարձիչ թիթեղներ, երբ նետման պահին ճրանք դասավորված են շնեկի փաթույթների վրա շնեկի առանցքից 1/2Ծլ Հ 1/2Ծլսարհեռավորության վրա, 2) մասնիկները հասնում են սնդրադարձիչ թիթեղներին, երբ նրանց դասավորվածտեղը նետման պահին բնութագրվումէ 1/2 քլ Հ 1/2 Ծր պայմանով: Առաջին դեպքումմասնիկիթռիչքի ժամանակըհավասար է Ւ (10.154) էջլ» ԿՀ ռրտեղ էլ, -ը մասնիկի վերելքի ժամանակն է, էջ: -ը՝ ամենավերնիդիրքից մասնիկի վայրէջքի ժամանակը մինչն խառնիչի առանցքային կտրվածքի հորիզոնականհարթությունը: Մասնիկի վերելքի էլ, ժամանակըորոշվում է (10.133) արտահայտոււ

թյունից:

Մասնիկի վայրէջքի էիջ.ժամանակըորոշվում է 2թշ

արտահայտությունում տեղադրելով.

լ

Հ-Ր------

լ

ցի,Ճ.լ ՊՎ

Շի:

ճաճ:լ(ոուս

-

՛

ւ

Տեղադրելով(10.133) ն (10.155) -ը (10.154) -ում, ստացվումէ.

(10.156)

(աժոարառաաակ իաադոսդ|

Բալ

Աշ

լ

՛

(10.156) հավասարմանմեջ 7թշ-ը որոշվում է ըստ (10.142) արտահայտության: է՝ Երկրորդդեպքումմասնիկի թռիչքի ժամանակը հավասարը կ» ել ԷԻ 10.157 էիջշ որտեղ էլ: -ը վերելքի ժամա նակն է մինչն անդրադարձիչթիթեղին հարվածելը, եջշ -ը՝ թիթեղից անդրադարձվածմասնիկը մինչն խառնիչի առանցքայինհորիզոնականկտրվածքիհարթություննիջնելու ժամանակը: էլ -ի նշանակությունը որոշվում է (10.93) ն (10.95)-ը (10.100)-ի մեջ տեղադրելով. ,

-

մասնիկի

«խով սոլԹթու|594)» ախ օք

ոծՀ

«

ՍԽ,

Մ

-(1-

60507608 Բէ

:

Ը 554. ԷՎ6260056օօ5(5 1)

Լ Ճ,

ք

--

հջշ -ը որոշվում տեղադրելով.

է

|

ՓՏՈԾր

(10.158)

ԽՕ 1): ոլ (Բ Բ,Ի, օ056,)/,,| -

2ջ,

Հ

»ջչ/2ծ-ն

(10.125) արտահայտությունում ԲԷ

լ

իջ Հ-----|4իվ----ՍպՋորյ-

ՎՅԲ աճ,

Վ 4Ւօհ

4-ի

իո այ| :(010.155) ուոիաաակ

"

-

78շէթծ-ն(10.136)

՛

ՎԻՃ,

)

Տ երկարությամբ խառնիչում մասնիկներիմիջին երկայնականՃՏրջ տեղափոխությունըշնեկի մեկ պտույտի ժամանակկլինի.

տառ

ո

որտեղ ռ՛ -ը շնեկի ւփաթույթիշառավղի երկարությամբդարսվածմասնիկճերի թիվճնէ 1/2, -ից մինչն 1/2 ք միջակայքը:

-

ռակվ

-

| Ն

թ

ց

ԼՄ,

Տո

ո

Եթչա6-2) ՉՆառղ

.

'

(10.155)

Ունենալով լ ն ել -ի նճշանակությունները, որոշվում է շնեկի փաթույթի շառավղի երկարությամբ տեղաբաշխված մասնիկների թռիչքի միջին ժամանակը.

է

.-

(10.160)

Ֆո

է

ւշ

երկարության խառնիչում գտնվող մասնիկների թռիչքի միջին ժամանակը շնեկի մեկ պտույտի համար որոշվում է հետնյալ արտաՏ

հայտությունով.

վ

էջ

տաշ

ի 7 ՛

:

Այսպիսով, (10.81), (10.83), (10.129), (10.142), (10.152), (10.153), (10.156), 10.158), 10.159), (10.160), (10.161) ն մյուս միջանկյալ բանաձները հնարավորություն են տալիս որոշել խառնիչի արտադրողականությունը կախված նրա հիմնական պարամետրերից:

2/

Ն ո

10.9.

Սասճիկներիմիջին առանցքայինտեղափոխությունըթոխչքի հաշվին ե թռիչքի միջին ժամանակըհորիզոնականտեղադրված շնեկով խառնիչում

-

չ--"

10.7 ն 10.8

պարագրաֆներում շարադրված նյութերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Ճ Տ ն է, լլ մեծությունների որոշումըորոշ չափով դժվար է ստացված բանաձների բարդության պատճառով: Միաժամանակ, հայտնի է, որ գործնականում տեխնոլոգիական գծերի մեծ մասում խառնիչները տեղադրում են այնպես, որպեսզի նրանց աշխատանքային օրգանների առանցքները տեղավորված լինեն հորիզոնական, ինչը ճպաստում է դրանց պատրաստմանթեթնացմանըն հարմարավետությանըգծի նախագծմանն բոլոր հանգույցների տեղադրման ժամանակ: Ուստի, հետաքրքիր է ն ե գիտենալ,թե որքաննե ենթեթնանում ՃՏնեղմեծությունների հաշվարկները

(8 խառնիչիհամար Հորիզոնական տեղաղրված դիտարկվու Բ աի աին սխեման 4 Ն յ. Հոծ կլինի. ծ-0

մանի

մ:

դե

Հ

՞

ելու

ն

0)

Ճ Տ ն է, լ մեծում ենն նկ. 1014 ն 10.15-ում 5-ու նկ. 10.1 '

բր

Համ ամաձայն

թարկ նկ. 0 10.14բ-ի,

ությունըիր

ՃՏՀրշ-ԸՆ:

հավասար

ը

(10.162)

որոշելու համար դիտարկվում է շնեկի փաթույթի 0լ կետից սկզբնականՊ/ցարագությունովուղղաձիգ վերն նետվող մասնիկի շարժման 82-ը

հետագիծը:

|

Հ

ՈՒ

եէ

(10.161)

:

ի

'

ո

Ց

|

-

-Շ

Տ

ԱԱ.

ՆՆ

ԵՆՑ.

-Ի--ՏՀԼ6

Հազարի

Յ-

արախառան

"Հ Բ)

Նկ.

Ալ

1014. 45ն

մեծությունների որոշման հաշվարկային սխեմաները

Նետված մասնիկի հետագիծը(նկ. 10.14բ) տվյալ դեպքում բաղղաղր-

ը Աու

շարժման

ի օրենքով:

Ետագ Ա

իր րինմամ րո է, կրե ելնելո Վ նն

առաջ

ասը

որոշվում

արագությունով ուղղաձիգ մասնիկի շարժման օրենքից, իսկ սկզբնական երկրորդը` որոշակի բարձրությունիցՍց սկզբնականարագությունով նետված մասնիկիշարժման օրենքով, երբ նետման ուղղությունը հորիզոնի հետ կազմում է ց անկյուն: Դիտարկենք մասնիկիշարժմանհետագծիառաջինմասը: Վերն նետված մասնիկի շարժման ժամանակ (նկ. 10.15ա) ճրա վրա ն օդի դիմադրությանուժը` Ք. ազդում են ծանրության ուժը` Օ ոջ Ք. ո Մ՞: -

-

դ

-

Դ

Տ

Ե---------»|

Ի՛՛

Ո

ՐԾԱ»,

/

Հ

Ք

Ն

փ

եր

փք :

Օօ

Հ

Ֆ

օ,

Օօ«4

Մ

Օբ

«

լր,

Ի

ռ,

Ւ

7Շ

/

Կ

ի

Մց արագությաննշանա(10.164) ն (10.165) արտահայտություններում կությունը որոշվում է ըստ (10.1313-ի: 2խահ ճշանակությունը, որից Որոշվում է այն սահմանային լահ վերն մասնիկն ունի բավարարսկզբնական արագություն, որպեսզի հասնի անդրադարձիչթիթեղին: Ինչպես նախկինում, նշանակենք սկզբնական արագությունը ՃՄզսահ» որի ժամանակ մասնիկը հասնելով անդրադարձիչթիթեղին դառնում է զրո: Ծ/Սսահ -ը որոշելու համար որոշենք այն սահմանային էադ ժամանակը, 0 արագուորի ընթացքում մասնիկը հասնում է անդրադարձիչթիթեղին Մ 0 նշանակությունը, թյունով: Դրա համար (10,164)-ում տեղադրելով Մ ստացվումէ. Հ

Հ

Ց, ա

-

ճայ.

Թ

Օ7՛Շէջ

լ Հ--ԻՏ--: ց

Հ-Իֆ

Նվ. 10.15. Խառնիչում մասնիկների թռիչքի հետագծիորոշման հաշվարային սխեմանե, Մոյիոսխ

Բ

Ի

Քանի որ մասնիկը, հասնելով անդրադարձիչ թիթեղին, ընկնում է Թյ կետում (նկ. 10.14բ),ապա (10.166)-ը տեղադրելով(10.165)-ում, ստացվումէ, 2,

խԽ

Օ Ն Մ

ք

Օ,

»7

Ուղղաձիգ վերն ճետված մասնիկի շարժման դիֆերենցիալ հավասաէ հետնյալ րումը, համաձայն նկ. 10.15ա-ի,գրվում տեսքով. ԳՄ

աՀ

ԳՏ

2.

Խոր

Ինտեգրելով (10.163) հավասարումը, հաշվի առնելով սկզբնական պայմանճները՝երբէ- 0, ՄՀ Պօ, ստացվում է,

ռչ

սայվ

թ

մր

(10.164)

-այ-վցո,է|: ց

Ինտեգրելով (10.164) հավասարումը, հաշվի առնելով սկզբնական պայմանները` է - 0, 2--0, հնարավորությունէ տալիս որոշել. ՇՕՏ|

ա

Թ

(7-0Ւք

|Ճայ,ցե, թ

(ավոր Ճ

Ն:

ՇՕՏ|

ԻՇ

(10.167)

ք

Քար ց

ր Ժառ

ա»արք աայ»

մ է. Ատացվում

յ

ւո

կոացտշ-անյ: |«Իա 6-Դի»

"

(10.169)

Այսպիսով, եթե մասնիկները շնեկի առանցքից տեղաբաշխված են » 1/2 լյար հեռավորության վրա, ապա անդրադարձիչ թիթեղին հարվածելու պահին նրանք կարող են ունենալ որոշակի Մլ արագություն, որը միշտ մեծ կլինի զրոյից: ւ Դրա հետ կապված` հետաքրքիր է հետնել լահ Ծ..-ի փոփոխությա փոփոխության ր օրինաչափությանըկախված խառնիչի պարամետրերից: Ակնհայտ է, որ առանձին մասնիկճերիթռիչքի ամենամեծ բարձրությունըկլինի 0 Տ կամ 0 դեպքում, որը մնացած բոլոր ՛ հավասար պայմանների դեպքում բնութագրումէ լարի -ի նվազագույն նշանակությունը: Քա 0.15 մ" նշանակությունները(10.169)-ում, Տեղադրելով (Տն 1/25:

ւ

-ի

Հ

-

-

ց

լով, որ

(10.163)

:

ՀՆ Վ.

Մյուս կողմից, 8, կետիօրդինատը,համաձայն նկ. 10.14բ-ի,հավասարէ. (10.168) 2 ՀԷԼ-(Տ- Օշ: Համատեղ լուծելով (10.167) ն (10.168) հավասարումները ն գիտենա-

գ)

ք

(10.166)

ՉԲ,

Վ

Դ

:

(10.165)

որոշ

հաշվարկներիցհետո կառուցվելէ յս

ՀՐՌԾ ֆունկցիայի գրաֆիկը ո

-ի տարբերմեծությունների դեպքում (նկ. 10.16):

մոն

մ|ո՛րոպ'150

յ՛" --

0.30

0.15 ՛

10.16.

"Դ

Ծաղ

/

Թ.-906-|

-ի մեծության կախվածությունը խառնիչի կատարիչի

10.16-ից երնում է, որ ԷԼ բարձրության մեծացումով Ծլահ -ը մեծանում է, որը փոքրացնում է մինչե կափարիչ թռչող մասնիկների քաճակը: Շնեկի պտտման հաճախության (ո) մեծացումով Ծլսարմեծությունը փոքրանումէ: Ծառ 7 ՌՍ կորերի հետագա վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ կափարիչին հասնող մասնիկներիմեծ քանակ ապահովելու նպատակով 0,15 մ-ի դեպքում) շնեկի պտտման հաճաՕնեկի լիսեռի տրամագիծը խությունը 350 րոպ -ից փոքր պետք է լինի, իսկ կափարիչիտեղաբաշխման բարձրությունը՝ ոչ ավելի 0,36 մ-ից: Շնեկի արտաքին տրամագիծը չպետք է 0,4 մ-ից փոքրըվերցնել, քանի որ հակառակ դեպքում արդեն ո 150 րոպ՞' -ի ժամանակ մասնիկների մեծ մասը չեն կարող հասնել խառնիչի կափարիչին: Յղ արագությունը որոշելու ճպատակով որոշենք մասնիկի թռիչքի լ ժամանակը մինչն անդրադարձիչ թիթեղին 8լ կետում հպվելը, որի համար (10.165) ն (10.168) հավասարումներըհամատեղլուծելուց հետո ստացվումէ. ւ

-

Խմ

Մ:

-Ր---ՀՕԻԱՔ

ցո.

-ՅԼՇՇՕՏ

ց

Տեղադրելով (10.170)-ը (10.164)-ում,

իք ա

Քա

40,

Հ

Հ-ԽաՍ

օօ58, (10176)

ն

4Մ,--ՔԽ,Ս,

չ

Հ-աք

իճ

2ՏՈԹ-

աՄ Տոթ

ի

Ի" -ՔփԱսճ.Սչ:

:(010.177

(10.179)

հաշվի

-

-

Հ-

-

Ս, "`

աՃ,

(0171

Ստացված (10.178) ն (10.179) հավասարումներըինտեգրելովն 6, Մ,- Սց Տոթ, առնելով սկզբնական պայմանները`Է 0, Մ,- Սց օօ5ք, 7 2թւ- ՒԼ- (Տ Օա, ստանում ենք.

»-

Է

ի

00.178)

-

ենք.

թ

(0175)

Ստացված (10.176) Ն (10.177) հավասարումները լուծելու համար օգտվում ենք (10.116) ն (10.117) հավասարումներիլուծման նույն եղանակից, ստացվում են.

Մ՛-(5-4):84)Էժոծօ5 ՕՒօէք Ճայը

Յ1ՇՇՕՏ

ռու

Ճ.

-

բ

ստանում

աար

-

ոթ-ն-գաիոավաավեա| 10.170) `

1.

Այսպիսով, մասնիկը անդրադարձիչթիթեղից պոկվելովՍ արագությամբ, հորիզոնի նկատմամբ 8ց անկյան տակ 8լյ8շ հետագծով ընկնում է (նկ. 10.15բ): Այդ ժամանակ մասնիկի վրա գործում են ծանրության ուժը՝ Օ ԽառՍ՛,ն մասնիկի շարժման դիֆեոջ օդի դիմադրությանուժը՝ Ք իենցիալհավասարումներըգրվում են հետնյալ տեսքով.

Հ-

րՀ

հավասար

Խմ

Նկ.

Հ

(10.173)

-

(1 տեղաբաշխման բարժրությունից

1ցլ

պոճ:

ն

արագության հորիզ նկ. 10.14բ-ի` բղղությունը հորիզոնի նկատրագությ ուղղությունը մամբ կազմում է 8ց անկյուն, որը է. Ցո 90:- (ԹԹ): (10.174) (0.113)-ը (10.174)-ում տեղադրելուց հետո, հաշվի առնելով (10.172)-ը, ստացվում է.

Համաձայն)

--Վ-ՈՈՒ----վ

0.25

-4) ջ.վ62օօ54-(

Ս»

|1----Զ

Լո

քք

Լ

-

Նկ.

ՊՆ.Վ--՛՛՛

ՀՆ.

0.40

Սց արագությունըորոշվում է այնպես, ինչպես պարագրաֆ 10.7-ում ներկայացվումէ հետեյալ արտահայտությամբ.

----250 |309 ԼԴ | Հր աաոաԴ

0.20

(10.172)

ՑՀ1:

0.25

ԱՐ

Ն

ՇՆ-

0.35

Յղ արագությունով անդրադարձիչ թիթեղին հարվածելիս մասնիկի անկման անկյունը կազմում է Թ, որը, համաձայն նկ. 10.14բ-ում բերված հաշվարկայինսխեմայի, հավասար է`

Ս.-

-

Սգօօն

ՃաՃ,Սց օ0Տ911

,

աԱ ՏՈՆ ԱՊԻԱ

(10.180) (10.181)

Ճառ: Սյտոր,-.վՍԾ ԻՑսխովոճ ռով

ց

(10.182)

ՃԽ

ց Է-"--ԾՄլՏ1ո

Շե| 4-ի.

ՀԺԱ-

ո

Է,

,-

են

ոք

ց Ս.

«հլ ոհ

(5

թշ

Ն

(10.183)

Ս -ՊժԽՆՃ,/

Տո

(10.181) Ն (10.183) արտահայտություններնիրենցից ներկայացնում անդրադարձած մասնիկի շարժման հետագծի պարամետրական

հավասաըրումները:

Տեղադրելով (10.183)-ում 7 վայը ընկնելու էշ ժամանակը.

-

նշանակությունը,որոշվում է մասնիկի Աք

լ -------Ա4ՃԻհ

Է--«Ագտոքց-

ՊՅՃՆՃ,

ք

Բ-Մ

«ել ոհ. ա

ց

ց

ՏԼո

(10:184)

:

յո) օ-ահշի/-6-

,

ո

։

մեծությունըստացվումէ, տեղադրելով(10.1843-ը(10.1813)-ում .

ըշ

՛

Ճ,Խ,ՍցօՕՏ ՑՏԲ:) 5--ԼԸ ԱՎ

ՃՃ,

«ո

ՄԻ, Ճ, ՊՎ

«| անա

|ՃաՃ:Մ

ոդ

Տո

ց

|

ՍԽ

ֆոր, .

արլ

ց

(10.185)

/,

ՎՄՃ,Ճ, թ

բեն Ճ,Խ.,ՄցօօՏ

ՃաՃ,

շհ| 4-ի

ՄՏ լուն, ց

-Ճ---առնոնաա

|

ԽՃ,

րք, լի

զԻ6Լք Ղ-

-|

(0187

:

1- 4

"0

վ

0,5, Տ 035 մ ճնճշանակությունները Տեղադրելով 7, 0, Ճլ (10.1873ում, համապատասխան հաշվարկներից հետո կառուցվել է ճո յ, (1) ֆունկցիայի գրաֆիկը (նկ. 10.17): Գրաֆիկից երնում է, որ խառնիչի -

Հ

-

Տեղադրելով (10.185)-ը կախվածությունըխառնիչիպարամետրերից՝ ճական տեղափոխության

-Է1ջ490 1ջ4. -

«1`

ՀՅածշն-6-ոն

5197.

..Հ

-

(10.162)-ում, ստացվում է մասնիկի ճՃՏ երկայ-

ՃՏՀ-

Խառնիչի Տ երկարության վրա գտնվող մասնիկներիմիջին երկայնական Տյիջտեղափոխությունըթռիչքի հաշվին կարելի է որոշել` օգտագործելով (10.153), (10.154) ն (10.186) արտահայտությունները: ձ Տ -ը որոշելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ անդրադարձիչի թիթեղների այդպիսի տեղաբաշխման ժամանակ (նկ. 10.14), երբ նախորդ թիթեղի վերջավորությունըհամընկնում է հաջորդի սկզբի հետ, ապա նախորդ թիթեղիվերջավորության մոտ անդրադարձած մասնիկների մի մասը հարվածում է հաջորդ թիթեղի ուղղաձիգմիջռապատին,ն անդրադառնալով նրանից, շարժվում զանգվածի տեղափոխման հակառակ ուղղությամբ: Դրա արդյունքումխառնիչիարտադրողականությունըփոքրանումէ: Այդ երնույթը բացառելու ճպատակով, անդրադարձիչ թիթեղները պետք է տեղակայվեն այնպես, որպեսզինախորդթիթեղիվերջավորության ն հաջորդի սկզբի միջն լինի ար հեռավորություն: (ահ հեռավորությունըորոշվումէ հետնյալ դատողություններից: Անդրադարձիչթիթեղիվերջավորությունում,անկման Թ անկյան տակ, մասնիկը, հարվածելով թիթեղին Մ արագությունով, անդրադառնում է Զ անկյան տակ Ս արագությունով: Ընդունելով, որ անդրադարձածմասնիկի թռիչքի հետագծի սկզբնական մասը ներկայացնում է ուղիղ գիծ (թռիչքի մեծ սկզբնական արագության նե փոքրը տարածության դեպքում), այդ մասնիկըթռիչքի ժամանակ չի շփվի հաջորդ թիթեղի միջնապատի հետ: Կատարելովորոշ ձեափոխություններ |126),ստանում ենք, Ճ

.

ց

«Ս

.

Տո

Մ-

(10.186)

կափարիչի նկատմամբ անդրադարձիչ թիթեղի թեքության մեծացումով(աե հեռավորությունըպետք է մեծանա:

ւ.

անկյան

Այսպիսով, ներքնի սահմանովհաշվարկման գործընթացում (10.186)

արտահայտությունում 60մեծությունը պետք է վերցնել (ահ, որը որոշվում է ըստ (10.1873-ի,իսկ վերների սահմանով`՝ Տ-ը: երջժամանակըորոշելիս նույճպես դիտարկվումէ երկու դեպք. 0 նետված մասնիկները չեն հասնում մինչն, անդրադարձիչ թիթեղները, երբ ճետման պահին նրանք տեղաբաշխված են շնեկի փաթույթներում,ճրա առանցքից 1/2Ծյ Հ 1/22յառ հեռավորությանվրա, 2) մասնիկներըհասնում են անդրադարձիչ թիթեղներին, երբ նետման պահին նրանց տեղաբաշխման տեղը բնութագրվում 1/2Ծլ Հ 1/25լար պայմանով:

է

սահ

Ոշ.

/ Տ

մ

0.15 '

0.10

0.05

հետո

Տեղադրելով(10.189)

13'

փա մեծության կախվածություն, խառնիչի կափարիչի Նկ. անկյունից (1) նկատմամբանդրադարձիչթիթեղի թեքության

Կ-

ԳԻՇԹ

ՎՅՔ,

կջ -ը որոշելու համար օգտվել ենք նկ. 10.15գ-ում բերված հաշվարկային սխեմայից: Որոշակի բարձրությունից մասնիկի աճկման դիֆերենցիալ հավասարումն ունի հետնյալ տեսքը՝ մՄ

ԻՐ Երկու ինտեգրելով իկու անգամ անգամինտեգրելով

( (10.190) )

սկզբնականպայմանները՝ է Հ- 0, Մ՛

Հ

Խար:

ՀիոջԷ

0,2

Հ

հ

(10.190)

շ

առնելով ազասարու աշկի մընհ ըն

ոլ

ՀԱ

Ի-Ր ԲՏՏՀ

Ք. 7 օօվ

թ

,

ց

ստացվում է.

լ

լ

ՀԻ Հ

օօվ

Օք

ԱՀ Ճո ց

ՀՄ ցմ ի «Իվ ՛

07՛Շ(ք

-«քբ-|ոծ ց"

.

ց

(10.192)-ը (10.188)-ում, ստացվում է.

Բ, Հա |Լ օհ-----Բ---ՉՒ ց

լ

| լ

«վոլ : Ճ. ց

(1019 ԵՓ Խճ, է անդրադարձիչթիթեղին ժամանակն մինչ, մասնիկի թռչելու որտեղ է, հարվածելու պահը, էս -ը՝ անդրադարձածմասնիկի անկման ժամանակը մինչն խառնիչի հորիզոնականառանցքայինկտրվածքի մակերեսը: Տեղադրելով(10.170) ն (10.1843-ը (10.194)-ում, ստացվում է.

010.191)

.

-ն

լ "

Հ

ցք

(10.189)

Օֆ:

ց

|

ո

կլ-

լ

|

ք

ն

Շ0Տ|

(40792

ՀՀ:

Երկրորդդեպքումմասնիկիթռիչքի ժամանակը հավասար է.

Առաջին դեպքում մասնիկիթռիչքի ժամանակը հավասար եՀԿկ- կջ, (10.188) որտեղ էլ -ն մասնիկի վերն թռչելու ժամանակն է, էրջ-ն՝ մասնիկն իր ամեճավերնի դիրքից մինչն խառնիչի հորիզոնական առանցքային կտրվածքի հարթություն իջնելու ժամանակը: ն հավասար է. էլ -ն որոշվում է (սարժամաճակին համանման է

լ

4Իծհ Ե-Չքջ "

ո

ձնափռխությունից

նշանակությունը (10.140)-ում,

-

ստացվում է.

Տեղադրելով 2

ՀԸ

զր,

ՕԻՇԼՋ. Րա

Է,

աղ

|--Ը

իաոլ Ո-Թ-Ռադտավոա

հ ա

ց

/՛

ԲախՍտոր, ց

ց

8ԼՇ6056

-

"

.

-

Դ

միա

| Ս,Տո Ճար, ի---ԵԲԹՎա--ց

ճան

6-ԺԹ

|

) ( 10.195

Գիտենալով է. ն էյ -ը, ըստ (10.160) ն (10.161) բաճաձների կարելի է իջ մասնիկի թռիչքի միջին ժամանակը՝՝ էչրջ: հաշվի Այսպիսով, (10:81), (10.153) ն (10.161) արտահայտությունները, ն մյուս միջանկյալ (10.195)-ը (10.193), առնելով (10.152), (10.160), (10.186), բանաձները,հնարավորությունեն տալիս որոշել հորիզոնականտեղադրված խառնիչի արտադրողականությունըկախված նրա հիմնական

որոշել

պարամետրերից: հաստատունները` Ծ Ընդունելով

0,4 մ, մց 0.15 մ՞, Քզ -

004 տ/մ, 0,1 մ, 7 035, կատարվել են Հ

-

ՄՀ հա-

Ճա 10,Տ-035մ, 08, մապատասխանհաշվարկներ ն կառուցվել գրաֆիկներ 1126|,որոնց վերլուծությունը ցույց է տվել, որ. -ի մեծացումով խառնիչի արտադրողակաճությունը (Օ) սկզբում մեծանում է մինչն առավելագույնը, իսկայնուհետն փոքրանում է: Դա բացատրվումէ Ճ Տյիջ ն նր մեծությունների համապատասխանփոփոխությունով:Կորերի հետագա վերլուծությունըցույց է

0,5, Սլ

Հ

ՇՀ

Հ

Հ

տվել, որ անկյունը 21:-իցմեծ ընտրելնանիմաստէ, քանի որ հակառակ դեպկարող է կամ փոքրանալ,կամ էլ քում խառնիչի արտադրողականությունը աննշանբարձրանալ: Անկյանօպտիմալսահմանը համարվում է 14-21"-ը: 10.10

հետազոտություններիծրագիրը Խառնիչի գիտափորձնական մեթոդները

ն

Անընդհատ գործողության շնեկային խառնիչի գիտափորձերիծրագիրն է. 1) շնեկի փաթույթների գլանային կտրվածքով խառնիչի ուսումնա-

սիրությունը,

2) շնեկի փաթույթներիկոնական կտրվածքով խառնիչի ուսումնասի-

(Թ Նկ. 10.18.

2» Աաաա համա,

Լաբորատոր-արտադրական

րությունը,

3)հետնյալւվպարամետրերի օպտիմալնշաճակությունների բացահայտումը, խառնուրդիհամասեռությունը, խառնիչի արտադրողականությունը, խառնիչիհաղորդակիպահանջվողհզորությունը, խառնիչիտեսակարարէներգատարությունը, հորիզոնի նկատմամբխառնիչիիրանիթեքության անկյունը, խառնիչի կափարիչի նկատմամբանդրալլարձիչթիթեղներիթեքության անկյունը, շնեկի պտտման հաճախությունը, շնեկիվերնիկետիցխառնիչիկափարիչիտեղակայման բարձրությունը, 4) կերախառնուրդի համասեռության վրա խառնվող բաղադրամասերի մատուցման ազդեցության ուսումնասիրություն ն խառնիչի հիմնականւպարամետրերի ճշտումը: Գիտափորձնական հետազոտություններըկատարվել են լաբորատոր-արտադրական տեղակայանքներիվրա` անասունների մատղաշի բտման ճախկին Նաիրիի շրջանի Եղվարդի համալիրում ն. Կալինինոյի շրջանի Կալինինոյի տնտեսությունում: Օգտագործվածտեղակայանքների հիմնական համգույցները եղել են շչնեկի փաթույթների գլանային ն կոնական կտրվածքներովխառնիչները: Հետազոտությանգործընթացում սենաժ, մանրացվածծղուռ, օգտագործվել են հետնյալ կերատեսակճները. սորուն ու հատիկավորված համակցված կերն այլն: Շնեկի փաթույթները կտրվածք ունեցող խառնիչով լաբորատորարտադրական տեղակայանքը(նկ. 10.18) բաղկացած է. խառնիչից (1), ժապավենային փոխադրիչից (2) ն հեղուկ հավելումների մատուցման սարքից: Այդ սարքը բաղկացածէ թիակավորխառնիչով (15) բաքից (11), պոմպից (12), խողռվակաշարերից(13) ն փոշիացնողծայրապանակից (8): Թիակավոր խառնիչը (15) շարժումն ստանում է փոկային փոխանցումով (16) էլեկտրաշարժիչից(17), իսկ պոմպը(12)՝ ուղղակի էլեկտրաշարժիչից է փականով04): (18): Հեղուկիմատուցումըդեպիխառնիչկարգավորվում

Թ փաթույթների

ԼԱ

|

-

-

-

-

-

-

-

-

ակ

թղ.

4.

տեսքը Նկ. 10.19. Կերերիխառնման գործընթացի ընդհանուր խառնիչիկափարիչըհանված վիճակում

է Խառնիչը (1) բաղկացածէ պատյանից,որի մեջ տեղավորվածերկեն փաթույմ մ 0,4 է, արված քայլով ընթացշնեկ (7): Շնեկի տրամագիծը 2 մ է: Խառնիչի շնեկը աշխատանքային թներիկտրվածքներ, երկարությունը րոպ` հաճախության էլեկտրապտտվումէ 7,5 կՎտ հզորությանն

իջեցվումեն 16 փոխանցպտուտաթվերը շարժիչից (3): Էլեկտրաշարժիչի ն Թ): ման թվովգլանայինռեդուկտորով (4) շղթայականփոխանցումով կշռվելն Յուրաքանչյուրփորձիցառաջ խառնուրդիբաղադրամասերը են որտեվրա, դարսվել ժապավենայինփոխադրիչի(2) հավասարաչափ պատրաստի են կցախողովակից Բեռճնաթափող խառնիչ: ղից մատուցվել (9): է փոխադրամիջոց կերախառնուրդը մեծությունը չափվել է տենզոմետրամոմենտի պտտող վրա Շճեկի կան տվիչներիկամրջակի օգնությամբ: աստղաշղթայական Շնեկի պտտման սահմաննե90-265 -ի րոպ` ճիվներիհավաքածուիօգնությամբփոփոխվել է

տրվել

հաճաիճծ 104674.

փոխանցման

րում:

Հորիզոնի նկատմամբ շնեկի թեքության անկյունը փոփոխվելէ

սահմաններում:

0-15:-ի

ՅԱ

Համեմատության համար փորձարկվել են առանց կտրվածքի մեկ ընջաց ն ընդհատվող փաթույթներով երկընջաց շնեկներ: Վերջինիս

տեսքը իբել ընդհանուր Է

«ամն

նկ,10.20-ում:

|

ճտ

յ:

Որպեսզի որոշենք անդրադար7 / ձիչ թիթեղիթեքության անկյան ազդեցությունը կերախառնուրդի որակի վրա, պատրաստվել է խառնիչի հատուկ կափարիչ: Թիթեղները կամիացվել են հոդա" փարիչի հետ կապերով ն հատուկ հարմարանք-

Հրդ«---

|:

ՔԱԵ--բ-

ո

Աթ:

»"

ՊՈՈՂՐՌՈՄՐ/ո|

'

ա

:

փո-

Արմատապտուղների՛Բ-5 խադրիչի սնուցիչի բազայի հիման վրա պատրաստվել ն փորձարկվել ԱՋ է ճան գլանային երկընթաց ընդհատվող շնեկով խառնիչ, որի տրաի մագիծը եղել է 0,4 մ, փաթույթների քայլը՝ 0,935 մ ն աշխատանքային երկարությունը՝2,1մ: Այդպիսի շնեկի լիսեռի պտտման հաճախությու"նը փոփոխվել է 112- 330 րոպ-'-ի ընդհատվող Կահմաններում: մ ն

Ս

Ո

կ

Նկ. 1020 եԵրկրնջաց ն շնեկայինխառնիչի ընդհանուր տեւքը

Շնեկի փաթույթներիկոնականկտրվածք ունեցող խառնիչով լաբորա-

տոր-արտադրական տեղակայանքը (նկ. 10.21) բաղկացած է. խառնիչից,

ժապավենային711-10 փոխադրիչից(16)

ն ջրիկ բաղադրամասերըմատուսարքից: Խառնիչը պատրաստվել է արմատապտուղների ՛ՒՀՃ-5 փոխադրիչի սնուցիչի բազայի վրա ն բաղկացած է բեռնող բունկերով (2) իրանից (1) ն բեռնաթափողկցախողովակից(3): Իրանը (1) փակված է անդրադարձիչ թիթեղներով կահավորված կափարիչով (6): Խառնիչի շնեկն (5) ունի փաթույթների կոնական կտրվածք 0,45 մ առավելագույնտրամագծով, 0,35 մ նվազագույն կտրվածքով, փաթույթների տեղաբաշխման 0,35 մ քայլով ն 2,1 մ աշխատանքային երկարությամբ (նկ. 10.22): Հաղորդակիէլեկտրաշարժիչի (7) հզորությունը 7,5 կՎտ է, լիսեռի պտտման հաճախությունը՝ 2880 րոպ՞ : Էլեկտրաշարժիչիցշարժումը սեպաձն փոկերով փոխանցվումէ գլանային ռեդուկտորին (8) (փոխանցման թիվը հավասար է 16-ի), որից շղթայական փոխանցումովխառնիչի լիսեռին: Շղթայական փոխանցումը բաղկացած է աստղանիվներից(9), (0) ն շղթայից (11):

բ)

Նկ. 1021. Շնեկի փաթույթների կոն ձե կտրվածքովխառնիչի լաբորատորսխեման. արտադրականտեղակայանք,ա) կառուցվածքատեխնոլոգիական ք) ընդհանուր հնար ,

10.21.

ցող

`

Եկ.

10.22.

Տո»

ԱԱ»

«

Փաթույթներիկոնաձնկտրվածքովշնեկի ընդհանուրտեսքը

Ջրիկ բաղադրամասերմատուցող սարքը բաղկագած է երեք ցնցուղն (15): ն օդամղիչներից(14) (13) խողովակաշարից (12), ներով խողովակից

Խառնիչի շնեկի պտտման հաճախությունըփոփոխվելէ 112-330 րոպ": սահմաններում, շղթայական փոխանցման աստղանիվներիհավաքածուի

օգնությամբ:

Շնեկի վերնի կետից խառնիչի կափարիչի տեղաբաշխմանբարձրությունը (էնչ) փոփոխվելէ իրանին կափարիչիմիջն շվելերներտեղադրելով: 0,20 մ Այդպիսի մատուցումն ապահովել է Էնչ-ի փոփոխության 0,05 -

սահմանը:

Յուրաքանչյուր փորձից առաջ խառնուրդի բաղադրամասերըկշռել ն հավասարաչափդարսվել են փոխադրիչիժապավենիվրա: Ստացվածկերախառնուրդի որակը գնահատվել է համասեռությամբ: Կերերի խոնավությունըորոշվել է ընդունվածեղանակով: Խառնիչի հաղորդակի հզորությունը, տեսակարար էներգատարությունը ն արտադրողականությունըորոշվել են նախկինումնկարագրված

եղաճակներով:

Գիտափորձերիտվյալները մշակվել են գրության եղանակներով: 10.11.

մաթեմատիկական , իրազան

է ճերքն իջնելու ժամանակ դադարում է: խառնում շնեկը Այդ ընթացքում տեղափոխությունը: նրանց առանցքային

ծություն մասնիկների նետվելու

երկընքաց Նկ. 10.23-ից նան երնումէ, որ առաջարկվող

--

|

վիճակածագ

Խառնիչի աշխատանքի գնահատման հիմնական չափանիշներից է ստացված կերախառնուրդի որակը, որը շատ հաճախ բնութագրվում է

է ախաոմուըը բացահա յել,տազված տվել

լ

՛

'

զ21.57 կգ/սմ, օ5.13:5 ԷԼջ0.05 մ, 6-0

Կերախառնուրդիորակը

գործողության խառն տափո Նոր մշակված անընդհատ հնարավորություն են համասեռության կախվածությունը շնեկի պտտման ո հաճախությունից, շնեկի վերեի կետից խառնիչի կափարիչի տեղաբաշխմանէն, բարձրությունից, խառնիչի կափարիչի նկատմամբ անդրադարձիչ թիթեղների թեքության1. անկյունից, հորիզոնինկատմամբխառնիչի իրանի թեքության ծ անկյունից, խառնվողնյութերի մատուցման զ քանակներից ն խառնուրօ դում ստուգիչ պարունակությունից: բաղադրամասի Առաջարկված խառնիչով կերերի խառնման արդյունավետությունը հիմնավորելունպատակովհամեմատականփորձարկումներեն կատարվել սովորականմեկընթացն ընդհատումներովերկընթացգլաճային շնեկներով խառնիչներիվրա: Հետազոտության արդյունքներըբերվածեն գրաֆիկներիտեսքով: 10.23-ում Նկ. բերված է խառնուրդի համասեռության(Թ) կախվածությունը շնեկի պտտմանհաճախությունից (ո): Գրաֆիկիցերնում է, որ շնեկի պտտման հաճախության բարձրացումով կերախառնուրդիհամասեռությունն ավելանում է խառնիչի երկու կառուցվածքներիհամար էլ: Դա բացատրվում է նրանով, որ դեպի խառնիչի իրանի վերնի ագատ տարա-

60.»

65Ընդհատվող

արդյունքները

համասեռությամբ:

ընդհատվող

է գլանային շնեկով խառնիչն ապահովում խառնուրդի փաթույթներով մեկընջաց շնեկով փաթույթներով ավելի լավ որակ, քան չընդհատվող 112-ից մեծացնելով խառնիչը: Այսպես, շնեկի պտտմանհաճախությունը մոտ խառնուրդի խ առնիչի մինչե 330 րոպ"առաջարկվողկառուցվածքի 76. իսկ չվերակառուցհամասեռություննավելանումէ 55,1-ից մինչն 65,5 երկընթացշնե99: փաթույթներով Ընդհատվող 51,5 58,9 ված խառնիչում՝ է կերերի մասհետնանք ս տացումը լավորակխառնուրդի կով խառնիչում ճիկներիհոսքի կարճ ժամանակովկանգառների:

Խառնիչի գիտափորձնական հետազոտությունների

10. 11.1.

ն

աի

Տ

լ

ո

Չընդհատվող

ո,

պտ"

ամնՀ (2կա համասեռությինը որոր (7) Բա պտտման հաճախությունից կահետագա հետազոտությունները Ելճելով վերը շարադրվածից,

Նկ. 10.23.

Կերախառնութդի

Ց նոր

են միայն ընդհատվող տարվել երկընթաց շնեկով խառնիչներում: շնեկի պտտման է ներկայացնումպարզաբանել

Հետաքրքրություն համասեռությանվրա: ազդեցությունը խառնուրդի հաճախության վերլուծությունը ցույց է -ում գ րաֆիկների ներկայացված Նկ. 10.24. (մինչն 225 րոպ) խառնուրտալիս, որ ո -ի մեծացման սկզբնականփուլում է քան վերջում(ո՛» 225 դի համասեռություննավելանում ավելի ինտենսիվ, 225 րոպ սենաժը մաճրացրոպ"):Այսպես, ո -ը մեծանալիս 90-ից մինչն է 84 հետ խառնելիսխառնուրդիհամասեռությունն ավելանում ված.ծղոտի դեպքում 225 -ից մինչն րոպ"բարձրացնելու ից մինչն 92,1 04, իսկ ռ -ը է նկատվումճան ծղոտի երնույթ 96: այդպիսի Ճիշտ 93,2 92.1 -ից մինչն 112են դեպքում,որտեղ հետազոտվել ո-ի փոփոխությունը խոնավացման լավ Հետնաբար, խառնուրդի ից մինչն 330 րոպ"միջակայքում(նկ.10.123):

-

պետք է ապահովելու համար որակ, այսինքն ավելի համասեռություն, համարել 300 րոպ:̀ շնեկի պտտմանօպտիմալնշանակությունը

ծ,

ը

:՛

ո,

պտ՛

Նկ. 1024. Խառնուրդի համասեռության (Օ) կախվածությունը շնեկը պտտմանհաճախությունից (ո). 1-սենաժըծղոտի հետ, 2-սենաժըբամբակի սերմերիկեղնիհետ, 3-սենաժը հատիկավորվածհամակցվածկերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված կերի հետ

Խառնուրդի համասեռության վրա կերերի խառնիչ մատուցելու(զ) ազդեցությունը որոշելու համար դիտարկենք նկ. 10.25-ում բերված գրաֆիկը: Նկարի կորերը ցույց են տալիս, որ դիտարկվածբոլոր կերերի մատուցումը ավելացնելիս խառնուրդի համասեռությունը նվազում է մարվող ինտենսիվությամբն որոշակի զ մեծության հասնելիսմնում է հաստատուն: Այսպես, սենաժը սորուն համակցված կերի հետ խառնելիս խառնուրդի համասեռությունըճվազում է 93,6-ից մինչն 88 22, եթե մատուցումն ավելանում է 1,3-ից մինչն 5,2 կգ/վ: Երբ մատուցման նշանակությունը հասնում է 5,2 կգ/վ, խառնուրդիհամասեռությունը մնում է հաստատուն ն հավասար է 88 6: Խառնուրդի համասեռությաննվազումէ նկատվումմատուցման ավելացման դեպքում: Դա բացատրվումէ խառնիչում կերերի լցման ավելացումով ն նրանում ազատ տարածության փոքրացումով:Խառնուրդի հաստատուն 5,2 կգ/վ-ի դեպքում համարվումէ համասեռությունը սահմանային ն խառնիչիարտադրողականությունընույնպես հասնում է իր սահմանին ն մատուցման հետագա ավելացման ժամանակ չի բարձրա-

մատուցման

ճում:

։

Ստուգիչ բաղադրամասի (սենաժ) պարռւնակության (6) ազդեցությունը խառնուրդի համասեռության վրա կարելի է ըմբռնել նկ. 10.26-ում բերվածգրաֆիկից:

60գ,կգվ

2.

Թ կերերըխառնիչ Նկ. 10.25. Խառնուրդի համասեռության կախվածությունը մատուցելու (զ) քանակությունից. հետ, 3-սենաժը 1սենաժը ծդուտիհետ, 2-սենաժը բամբակի սերմերիկեղնի համակցված կերի ետ, 4-սենաժը սորուն համակցված հատիկավորված

կերիհետ

ծ,

--

"6

ի

ո«180պտ`

Տ»0' զոՅկգ/վ

Հ

Է

Հ-. Վ. ՀԻՀԸ Ը

Մ. ԹԿ

--

բ

.Է--

լա

0.

ՇՅ, ի

Խառնուրդի համասեռության Փ կախվածությունըստուգիչ Նկ. 1026 (6). աղադրամասիպարունակությունից հեւտ, ծղուռի հետ, 2-սենաժը բամբակի սերմերի կեղնի

դաեմաժի

Ժաննաժը

համակցված կերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցվա հատիկավորված կերի հետ

համասեռուՆկ. 10.26-ից երնում է, որ 6 -ի մեծացումովխառնուրդի է խաոնվող մյուս ն կախված թյունը (Թ) կարող է ավելանալ նվազել, ռրը մասնավորահատկություններից, Ֆիզիկամեխանիկական բաղադրամասի Օրինակի համար, սենաժի (ծավալային պես նրա ծավալայինզանգվածից: ն ծղոտի (ծավալային զանգվածը՝32 կգ/մ) խառ50 կգ/մ5) զանգվածը1̀

նուրդի համար

տրվումէ

-ն

կերերիմեծ

մեծացնելով նկատվումէ Թ -ի մեծացում, որը բացածավալայինզանգվածի պարունակությամբ:

Ստացվողկերախառնուրդիորակի վրա էական ազդեցություն ունեն խառնիչիերկրաչափական պարամետրերը,որոնց թվում՝ հորիզոնի նկատմամբ խառնիչի իրանի թեքության 5 անկյունը: Նկ. 10.27-ում բերված է խառնուրդիհամասեռությանԹ կախվածությանգրաֆիկը ծ անկյունից,որի համաձայն ծ անկյան մեծացման դեպքում խառնուրդիհամասեռությունն ավելանում է հետազոտվողբոլոր կերախառնուրդների համար: Այդպիսի օրինաչափությունըբացատրվում է նրանով, որ ծ-ի մեծացման դեպքում կերերի մասնիկներընետվում են կերերի հոսքի առանցքային տեղափոխության հակառակ ուղղությամբ ն նպաստում ավելի որակով խառնմանը: 8,:ծ

տասխան մեծացում,

ավելացում: Ց,

՝

զ»1.57կգվ

| մշ0"

Շ55.73:6

ո«300

7ց

պտ

զՀՅկգոլ

0.05

ո

ՇՀ64:

ման

Տ.

Ճորիզոնի

Նկ. 1027 Խառնուրդի համասեռության Փ. կախվածությունը ճկատմամբխառնիչիիրանի թեքության անկյունից(Թ). /-սենաժը ծղոտի հետ, 2-սենաժըբամբակի սերմերի կեղեի հետ, 3-սենաժը հատիկավորված համակցված կերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված հետ

կե

Խառնիչի հաջորդ կարնոր պարամետրերիցէ շնեկի վերեի կետից կափարիչի -ն: ք, -ի ազդեցությունը

տեղակայման բարձրությունը` ԷՆ, վրա պարզելու են մի շարք խառնուրդի համասեռության համար կատրվել հետազոտություններ(ըստ ծղոտի խոնավացման): Ստացված արդյունքեն նկ. 10.28-ում: ները բերված

Նկ. 10.28-ից երնում է,

0.10

0.15

հոմ

Նկ. 1028. Խառնուրդի համասեռության Օ կախվածությունը շնեկի վերնի կետից կափարիչիտեղակայմանբարձրությունից (Էչ) ծղոտի խոնավաց-

որ

Էն, -ի մեծացմանսկզբնականշրջանում

է խառնուրդի համասեռությունը մեծանում ավելի ինտենսիվ, քան ԷԼ,,-ի մեծ Դա է փոքը նշանակությունների ժամանակ: բացատրվում նրանով, որԷԼ,-ի նշանակություններիժամանակ նետված մասնիկները խառնիչի կաիարիչին հարվածելու ն

նրանից անդրադառնալու պահին արագություններն ունենում են մեծ նշանակություններ, իսկ մասնիկներիթռիչքի ժամանակը փոքր է, ինչը նպաստում է համասեռությանիջեցմանը: ՒՆ, -ի մեծացման հետ կափարիչինհարվածողու նրանից անդրադարձող մասնիկներիարագություններըփոքրանում ն մոտենում են իրենց սահմանին` զրոյին հավասար, որը ն առաջացնում է մասնիկների թռիչքի ժամանակի համապա528

որպես հետնանճք` խառնուրդի համասեռության

ոՀ180պտ՛՛

ն

դեպքում

Նկ. 10.28-ում բերվածտվյալները հնարավորությունեն տալիս եզրակացնել, որ ՒՆ, -ի օպտիմալ նշանակությունըպետք է ընդունել 0,15 մ, քանի որ դրանից մեծ ընդունելիս խառնուրդի համասեռությունը գործնականում չի մեծանում: Սակայն այս դեպքումնս այն կազմում է 79,3 72, որը ցածը է թույլատրելի նշանակությունից(85 02): Ամփոփելովվերը շարադրված նյութը, հիմնավորվումէ, որ գլանաձն ընդհատ փաթույթներով երկընթաց շնեկով խառնիչը, որի շնեկի վերնեի կետից կափարիչը տեղաբաշխված է 0,5 մ բարձրությամբ, ն շնեկի պտտման հաճախությունը 180 րոպ՞ -ից փոքր չէ, ապահովում է խառնուրդի պահանջվողորակ տարբեր կերեր խառնելիս:

Խառնուրդի որակը բարելավելու նպատակով, հատկապես կոպիտ

կերերը խոնավացնելու համար, որն ունի կարնոր նշանակություն բրիկեէ անդրադարձիչ տավռրմանկամ հատիկավորման ժամանակ, մշակվել սարքով խառնիչ: Այն իրենից ներկայացնումէ մի շարք թիթեղներ, որոնք 2

են անկյան տակ ամրացված կափարիչի հարթությանը: Այդպիսի խառնիչի

հետազոտության արդյունքները ծղոտը խոնավացնելուդեպքում բերված են

է, նկ.10.29-ում: Նկարից երնում

որ

ընդհատումներով գլանային շնեկով

խառնիչումկափարիչիհարթության նկատմամբ անդրադարձիչթիթեղների թեքության 7 անկյունը 0 -207 մեծացնելիս, խառնուրդի համասեռությունն աճում է 79,3-ից մինչն 87,9 26: Դա բացատրվում է մասնիկների ավելի ինտենսիվ ցրվելով, որը ն անդրադարձածմասնիկների տարբեր սկզբնական արագությունների հետնանք է: Անդրադարձիչ թիթեղներիերկարությամբ հարվածի պահին մասնիկներըբարձրանումեն տարբեր չափսով:

Խառնուրդի որակն էլ ավելի բարձրացնելուճպատակովմշակվել է նոր խառնիչ, որի շնեկն ունի ընդհատվողկոնական փաթույթներ:Այդ խառնիչի հետազոտության արդյունքները նույնպես բերված են նկ. 10.29-ում: Նկարից երնում է, որ խառնուրդի համասեռությունը ընդհատվողկոնական շնեկով խառնիչում ավելի լավ է, քան ընդհատվողփաթույթներով գլաճային շնեկով խառնիչում: Նկ. 10.29-ի կորերի հետագա վերլուծությունը հաստատում է, որ խառնիչի կափարիչի նկատմամբ անդրադարձիչ թիթեղների օպտիմալ անկյունը 15-20: է, քանի որ այդ անկյան հետագամեծացումը բերում է համասեռության աննշան ավելացում: 1. անկյան այդ սահմանում խառնուրդի համասեռությունը,որն ստացվել է ընդհատումներովգլանային շնեկով խառնիչում, կազմում է 86,8 87,9 92, իսկ ընդհատումներով կոնական շնեկով խառնիչում՝ 92,8 93,4 94: 0, 00

հորիզոնի նկատմամբ խառնիչի իրանի թեքության անկյան (ծ) ն շնեկի վերնի կետից խառնիչի կափարիչի տեղադրման ԷՆ, բարձրության զդեցությունը առաջարկված կառուցվածքի շնեկային խառնիչի արտադրողականության վրա: Նկ. 10.30-ում բերված են խառնիչի արտադրողականության(Օյ) փոփոխության օրինաչափությունները խառնվող կերերի մատուցման մեծությունից (զ) կախված:

20.0 416.0

--

ՇՀ5.739, կգ/վ,

8.0

|

ափային մերան . Ա հարթության ըկատմամբ

7" Բիոզ, ո

ճ խորամացոուլու նե, դեպքում

թեքության

Բրուն

անկյունից

խառնուրդի ամենալավ որակն ապահովվում է ընդհախառնիչում, որն ունի փաթույթների կոնական

ոնեշնեկով կտլ մնե

ր

Քր:

70772

Խառքիչք արտադրողակամությունը

Սարայարի Է ոնիչի գծելիս կարեոր րտ պայմանավորված

զկգվ

Գրաֆիկի տվյալները ցույց են տալիս, որ զ -ի մեծացումով խառնիչի սկզբնական շրջանում մեծանում է ուղիղ համեարտադրողականությունը մատական օրինաչափությամբ: Արտադրողականության (Օխ) այդպիսի մեծացումը նկատվում է մինչն որոշակի սահմանային նշանակությունը որը բնութագրվումէ յուրաքանչյուր տեսակի խառնիչի համար զեահ (Օիխսահ), մատուցմաննշանակությունով:Սահմանային մատուցումը (սադ)մեծացնեն հավասար մեծությունը մնում է հաստատուն լիս արտադրողականության որը բացատրվումէ զառ նշանակության համար խառնիչի թողարՕխսահ-ի, 180 րոպ"կող ունակությամբ: Նկ. 10.30-ից նկատվում է նան, որ 8-0 նռ ի դեպքումխառնիչի արտադրողականությանառավելագույնսահմանային նշանակությունները հավասար են. սենաժի ռւ ծղոտի խառնուրդի համար՝ Օասահ 10 տ/ժ Գոա 2,8 կգ/վ-ի դեպքում, սենաժի ու բամբակի սերմերի խառնուրդիհամար` Օխսառ13,6 տ/ժ զսահ 3»8 կգ/վ-իդեպքում, սենաժի ու 17,5 տ/ժ գնահ 4,9 սորուն համակցվածկերի խառնուրդիհամար`Օլ սահ սենաժիու հատիկավորված կերի խառնուրդի կգ/վ-ի տ/ժ կգ/վ-ի դեպքում: համար` Օրսահ գնահ Հ

ոա

Դրանով է ու կերերի նախապատրաստման խառնիչ մատուցմանբոլոր տեխնոլոգիականգծերի մեքենաներիու սարքավորումճերի ընտրությունը: Վերը շարադրվածից ելնելով, կատարվելեն մի շարք գիտափորձեր, որպեսզի որոշել խառնիչ մատուցվողկերերի (գ) խառնուրդումստուգիչ բաղադրամասի(6) պարունակության, շնեկի պտտման հաճախության(դ),

/րիոոտ

ն

՛

Խառնիչի արտադրողականության (Օյ) կախվածությունըխառնիչ մատուցվող կերերիքամակից (զ) /-սենաժը ծղոտի հետ, 2-սենաժը բամբակի սերմերը կեղնի հետ, 3-սենաժը հատիկավորված համակցված կերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված

Ընդհատվողգլանայինշնեկով խառնիչ

Նկ. 10.30.

807----Հ

Ընդհատվող կոնականշնեկով խառնիչ

1)ծ

ծ»0",ո՞300 րոպ՝՝

620"

'

--

զ54.57

ոռ180րոպ-'

Օր»տ/ժ

Հ

Հ

Հ

Հ

Հ

դեպքում,

Հ

-

համակցված

Կերախառնուրդում ստուգիչ բաղադրամասի պարունակության (օ) արտադրողականության վրա ներկայացված է նկ. խառնիչի

կորեցությունը .ՅԶ1-ուԱ:

Հ

Զր,տ/ժ

16.0

:

ՀՀԻռ

ո»

Հ---

180րոպ՞'

Օրտ/ժՐ

ծՀ0"

16.0

Է 12.0

-ծՀ'`

«Հ

արտադրողականությունընվազում է համարյա երկու անգամ: Իհարկե, միաժամանակստացվում է բարձը համասեռության կերախառնուրդ:

8.0

12.0

Նկ.

171031.

/

օ--70

Շ52

ստուգիչ բաղադրամասի

ձնտ

Գրաֆիկից(նկ. 10.31) երնում է, որ 6 -ի ավելացումով -ն Օշ, մի դեպքում ավելանում է, իսկ մյուսում` փոքրանում: Այսպես,սենաժով(ծավալային զանգվածը`150 կգ/մ3) ու ծղոտով(32 կգ/մ-)օ -ի մեծացումով խառնիչի մեծանում է, քանի որ այդ արտադրողականությունը դեպքում մեծանում է

խառնուրդի ծավալային զանգվածը: Սենաժից ու բամբակի սերմերի կեղնից խառնուրդպատրաստելիսօ -ն մեծանալիսխառնիչիարտադրողականությունը փոքրանում է, որը բացատրվում է խառնուրդիծավալային զանգվածիհամապատասխան փոքրացումով: Գիտափորձերի ժամանակբացահայովել է ճան խառնիչի իրանի թեքության անկյան (8) ազդեցությանբնույթը նրա արտադրողականության

վրա:Նկ.

10.32-ից ենք, որ 6 անկյան մեծացումովխառնիչի արտաղրողականությունը փոքրանում է: Դա բացատրվում է, նրանով, որ խառնիչի առանցքի երկարությամբ ծանրությանուժի ոքտլոծ բաղադրիչն ուղղված է ամբողջ զանգվածի տեղափոխությանը հակառակ:Այդ ուժի ներգործությանտակ նվազում է մասնիկների տեղափոխության արագուն` տեսնում

թյունը, ուստի խառնիչիարտադրողականությունը: Այսպես, համաձայն նկ. 10332 -ի, սենաժը բամբակի սերմերի կեղնի հետ խառնելիսխառնիչի արտադրողականությունը փոքրանում է 13,6-ից մինչն 7,1 տ/ժ, երբ 8 անկյունը մեծանում է 0-ից մինչն 154: Ինչպես տեսնում ենք, այս դեպքում

ԻՀ--Հ-|

24.

Լ--"

Խառնիչի արտադրողականության(Օ,) կախվածությու ճը խառնուրդում պարունակությունից (Ը) /-սնճաժը ծղոտի հետ, 2-սենաժըբամբակի սերմերի կեղնի հետ, 3-սենաժը տատիկավորված համակցված կերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված րերի

8.060

ո-180րոպ

ն

՝

Նկ. 1032. Խառնիչի արտադրողականության (Օյ) կախվածությունըհորիզոնի նկատմամբիրանի թեքության անկյունից (6). 4-սենաժը ծղոտի հետ, 2-սենաժը բամբակի սերմերի կեղնի հետ, 3-սենաժը հատիկավորված համակցված կերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված կերի հետ

Խառնիչի բարձը արտադրողականություն ն միաժամանակ բարձը համասեռության կերախառնուրդստանալու համար այստեղ նույնպես մեծ դեր են կատարում կափարիչի վրա հավաքվող անդրադարձիչթիթեղները, որն արդենվաղօրոք ապացուցվելէ: Շնեկի պտտման հաճախությունը (ո) նս էական ազդեցություն է թողնում խաոնիչի արտադրողականության վրա: Նկ. 10.33 -ում բերված գրաֆիկից նկատում ենք, որ ո -ի մեծացումով մեծանում է նան խառնիչի արտադրողականությունը (Օս): Դա բացատրվում է խառնուրդի մասնիկների առանցքային տեղափոխության արագությանմեծացումով: Հետագա

արտադրողա

վերլուծությունը ցույց է տվել, որ խառնիչի առավելագույն կանությունը կազմում է 25 տ/ժ, շճեկի պտտմանհաճախության 265 րոպ՞ նշանակության դեպքում: Շնեկի վերնի կեւտիցխառնիչի կափարիչի տեղակայման ԷՆըբարձրության ազդեցությունըխառնիչի արտադրողականությանվրա հետազոտվել է ծղոտը խոնավացնելու գործընթացում(նկ. 10.34). բացահայտվել է, որ ՒՆըմեծությունն աննշան է ազդում խառնիչի արտադրողականությանվրա, ըստ որում, Օս 7 Օն ֆունկցիայի փոփոխությունը, կախված շնեկի պտտմանհաճախությունից(ո), տեղի է ունենում տարբեր ձնով. ո -ի համեմատաբար փոքր նշանակությունների դեպքում (164 -225 րոպ՞)՝ Օր -ն մեծանում է: Օր -ի այդպիսի փոփոխությունը բացատրվում է շնեկի մակերեսից մասնիկներիճեւտման արագության (Ը7ց)համապատասխան փոփոխությունով, որը հիմնականումկախված է շնեկի պտտման հաճախությունից (ո): -

Ձո»տ/ժ

10. 11.3.

ՇՀ8ՅՉՆ

Խառնիչի էներգետիկականցուցանիշները

Խառնիչների նախագծման ժամանակ կարնոր նշանակություն ունի գիտենալ աշխատանքային օրգանների վրա ազդող բեռնվածությունը, ինչպես ճան հաղորդակիպահանջվող հզորությունը: Դրա հետ կապված գիտափորձնականհետազոտություններիընթացքում կատարվելէ շնեկի լիսեռի վրա պտտող մոմենտի չափում, որից հետո շնեկի հայւոնի պտտման հաճախության ն խառնիչի արտադրողականությանդեպքում հաշվարկվել են խառնիչի հաղորդակի պահանջվող հզորություն, ն տեսակարար էներգաւոարությունը:Ստացված արդյունքներըգրաֆիկների ձնով բերված են նկ. 10.35 10.40--ում ն աղյուսակ 10.1-ում:

-

որոպ՝ Նկ. 10133. Խառնիչի արտադրողականության կալ թյան ( (Օյ) Խ՛ մախվա ծոԺյուճըն. շնենի ատտման (ւ) հաճախությունից 1-սենաժըծղոտի հետ 2-սենաժըբամբակի սերմի, մերի կեղնի հետ. 3-սենաժ համակցված կերի րետ, ՃՀսենաժըսորուն հատիկավորված կերի հետ

հՆպտ,Նմ

Վ

Օրտ/ժ

.-

/7

.

ԽՀ180րոպ" ծ»0'

177ճ

6.0

Ոշ

|

ար

6.0

գզկգվ

Շնեկի լիսեռի վրա պտտող մոմենտի (նյ) կախվածությունը խառճիչ մատուցվողկերերի քանակից (զ). /-սենածը ծղոտի հետ, 2-սենաժը բամբակի սերմերի կեղնի հետ, 3-սենաժը հատիկավորված համակցված կերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված կերի հետ Նկ. 1035

5.0 4.0

3.0 ՝

0.15

0.15

էշ

Նկ. 10:34. Խառնիչի արւտադրողականության (Օյ) կախվածությունը շնել վերեիկետից կափարիչիտեղակայման

բարձրությունից (ԷԼ,)

Համեմատության համա

'

տննական կորը որը Սլ Ինչպես ան բանաճնով: երնում է, հաշվարկվել ՕԵ-7/(1 (նթ ֆունկցիան Լը ունի փոփոխության միննույն լ

(կետագծով կորը),

երկու դեպքում է Լ

-

| / 245

ա /7 -գ՞՛

8.0

'

// 27առ Ն 2-) 4| ՛ ռ

9.0

Է

Լ

Յ

15155. իորոպ՝

40.0

Ե

Ֆամակցված

,

16)

ՁԻ

ը բնութագիրը: ՒՆ, -ի տեսականն գիտափորձնական նշանակությունների շեղումը կախված11, -ից գտնվում է 2,2 10 94-ի սահմաններում:

Նկ. 10.35 ն 10.36-իցերնում է, որ մատուցմանզ նշանակությունըմեծաճալիսշճեկի լիսեռի վրա պտտող մոմենտը(Ճ(լո) ն պահանջվողհզորությունը (Վ,) մեծանում են մինչն որոշակի սահմանը: Այնուհետն մատուցումն ավելացնելիսայդ մեծությունները մնում են հաստատուն, այսինքն խառնիչըհասնում է իր սահմանայինթողարկմանունակությանը: Այդ նույն գրաֆիկներիցերնում է ճան, որ բոլոր հետազուտվողխառնուրդներիհամար պտտող մոմենտին հզորության ամենամեծ նշանակություններըհամապա3,5 տասխանաբարհավասարեն. հ/,,,. առ. 190-Նմ նԻն, Հ կՎտ: -

առ

Հ

3,

--

Մ/չկՎտ

'

`.-1--

--

3.0

2.0

ՊոկՎտ

ՅԻՀ.-

4.0

ի

1.0

|

Ն

ո»180

րոպ

ծ-0'

1.0

-

--

րոպ

-

6»0'.զ-Յկգ/վ | -Փ-

---ջ

զկգվ

Նկ. 1036. Խառնիչի հաղորդակի պահանջվող 1 հզորության Գոթաղ Բ կախվածու թյունը կերերի մատուցմանմեծությունից 2-սենաժըբամբակի սերմերի կեղեի հետ, 3-սենաժը ր ամանցված հերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված կերի հետ

հատին:հետ,

Հ--

՛"

Դ

20.930

ո»

գ

-

6.7 .

ՆԱ. 1038. Խառնիչի հաղորդակի պահանջվող հզորության (Խի) կախվածությունըյսառնուրդում ստուգիչբաղադրամասիպարունակությունից (Ը). 4-սենաժը ծղոտի հետ, 2-սենաժը բամբակի սերմերի կեղնի հեւո, 3-սենաժը հատիկավորվածհամակցված կերի հետ, 4-սենաժը սորուն համակցված կերի հետ

ա

Խպոնմ

լ ո»

8-0", զո3 կգ/վ

Հ

-ՀՀչոչ

շ

-

Է-

|

.

Մ-

ա

դր

Ա------70

՛

Նեմ. 1037

րոպ"'

Շ

5.

Շնեկիլիսեռի վրա պտտող մոմենտի (մա) կախվածությունը խառնուրդումստուգիչ բՔաղադրամասի պարունակությունից (Ը). /-սենաժըծղոտի հետ, 2-սենաժըբամբակի սերմերիկեղնի հետ, 3-սենաժը համակցվածկերիհետ, 4-սենաժըսորուն համակցվածների տ 10837

Խառնվող կերերումստուգիչ բաղադրամասի (սենաժի) պարունակության (6) ազդեցությունըԽԼլտն Վիխ մեծությունների վրա կարելի է ճշտել նկ. 10.37 ն 10.38-ում բերվածգրաֆիկների վերլուծությամբ: Այդ գրաֆիկներից երնում է, որ սենաժը ծղոտի հետ խառնելիս օ -ի մեծացումով ԽԼլտն Վի մեծություններըփոքրանում են, ինչը հետնանք է ծղոտի պարունակության նվազեցման, որի ծավալային զանգվածը համեմատաբար փոքրըէ, քան սենաժինը: Արդյունքում խառնուրդի ծավալային զանգվածը մեծանում է, խառնիչի իրանը լցվում է կերերի փոքր քանակով, որը ն առաջացնում է շնեկի վրա բեռնավորվածությանփոքրացում: Նկ. 10.39 ն 10.40-ում բերված գրաֆիկներըցույց են տալիս Խե ն Պի մեծությունների փոփոխությունըկախված հորիզոնի նկատմամբխառնիչի իրանի թեքության անկյունից (8): Այդ նկարներիցերնում է, որ 5 անկյան մեծացումովպտտող մոմենտի (Մնա) ն հզորության (Վ) նշանակությունները մեծանում են, որը բացատրվումէ խառնուրդի մասնիկներիառանցքային տեղափոխության դիմադրության մեծացումով, ինչը հետնանք է խառնիչի առանցքիերկարությամբգործող ծանրության ուժի բաղադրիչի:

դատիկավորված

ԽտՆմ

ո»180 Հ180րոպ՝

աստառ

|6-

Ո 80----Է--.---Վ

40|

Եկ.

ոշ

՛

ԻՈ

Դ

՛

Աղյուսակ 10.1 Խառնիչի արտադրողականության,հզորության ն շնեկի լիսեռ մրա պատող մոմենտի նշանակությունները

| զՀ3 կգ/վ

Յի

Խառնուրդ

տ/ժ

Շնեկի լիսեռի վրա

Շնեկի լիսեռի զրա մոմենտըՆմ

առա

Գ ֆ'

մոմենտի (ննա) կախվածություն անութ չճաժը ծղոտի հետ, 2-սենաժըբամբակի սերմերի կեղնի ձետ, 3-սենաժը /ա հատիկավորված համակցված կերի հետ, 4սենաժը սորուն համակցված հետ ապտտոդ

հորիզոնը նկատմամբ խառնիչի դրամի թնքոայան

հատիկա-

կերի հետ

աաա:

Սեն

|ՀԳորությունը, Տեսակարարէներգատարու| յունը, կՎտ:ժ/տ

Նկ.

|

կախվա-

հաննաը Հարա աաիրանի րմրորյան ծլուտի հեմ անուն Թ.

|

,

|

համակ վաթ

րոպ-' 180 | լօլ

,

|

|138|66

լ46

8|

08.

0 լ7ջ

|

Ոլ

|

20,1

|

1,1

2298| 252

-՛

| 140,5 | 171,7|

կՎտ

| 0202 | 0.252| 0.295| 01348

120,8

Նմ

|

194,3

|

| |

3,6

Ն8

| 2117

|

5,76

|

| լ | 0,4. | 0,157| 0,196| 022 Արտադրողականությունը, | տ. | 104 | 175 | 200 | 227 Տեսակարարէներգատարությունը, վկՎտ-ժ/տ -

|Շռեկիլիսեռի վիապտտող մոմենտը,Նմ

|

|

էներգատարուՏունը, կՎտ-ժ/տ

լջ

|

| 0,212 | 020. Լ62

|

2,34

| 0,197| 3,44

| 0,232| 4,64

5,67 0,257

են տալիս ԽԼյոն խառնիչի արտադրողականությանն տեսակարարէներգատարության կախվածությունները

10.1-ում

ներկայացված տվյալները

Ւր, մեծություններիփոփոխության բնույթը, ինչպես

Խառնիչի ճաղորդակիպահանջվող եզորության (յ)

հատիկավորված համակցված կերի հետ, 4-սենածժըսորուն քերի ճետ

լիսեռի վրա պտտող |Շնեկի

Աղյուսակ

Տ:

,

Արտադրողականությունը, 95 | տ յժ

կՎտ

Գ) 3|

չշ

165.4

|Հզորությունը, հատադցված Տեսակարար

ր

ծ

աժ

սորու

պտտող

մոմենտը, րված համակցված Հզորությունը,

|

ՆՎ

|

կՎտ

Սենաժը

ո»180րոպ"' զ-3 կգ/վ

՞

սերմերի կեղնի հետ

ների

ՄՊկՎտ

ռ

| 1667 | 189 | 225 | 2278 152 | 22 | 349 | 52 | 618 կՎտ |չորությունը, Տեսակարարէներգատարու- 0 | 762 | 026. | 0,345| 02376| 0423 թյունը, կՎտ.ժ/տ 54 | 91 | 136 | 162| 185 Արտադրողականությումը, Սենա վրապտտող | լ059| 1435 | 185 | 208 | 236 բամբակի Աո Սենաժը ծղոտի հետ

Ցուցանիշները

Արտադրողականություն,

Շնեկի պտտման հաճախությունը,

ցույց նան

են:Դա բացաւ Վեծացումով երն,Պի. նշանակությունները: մեծանում :

-

տրվում է խառնիչի արտադրողականությանբարձրացումով,որի հետնանքով բարձրանում է նան աշխատանքային օրգանի վրա բեռնվածությունը: Աղյուսակ 10.1-ի տվյալները վկայում են նան, որ բոլոր դիտարկված

խառնիչի տեսակարար էներգատարուանն ո րեն իու կՎտ-ժ/տ-ից, պահանջվող ըմ կՎտ-ից:

ցմուս

Վ

Դ

Դա

0,423

ասում

է այն

մասին, որ

իսկ

հզորությունը6̀,43 խառնիչի հաղորդակիհամար լրիվ

բավարարէ օգտագործել7,5 կՎտ հզորության 10.12.

էլեկտրաշարժիչ:

Կէ տայխառնճիչի ը ներդրմանվիճակը,արտադրական փործարկումների արդյունքներըն տնտեսական արդյունամե ճն փետության ցուցանիշները

Հետազոտությանարդյունքները նույն ինստիտուտի կողմից օգտագործվել են կերերի բրիկետավորմանՕԽԺ-Լ սարքավորումներիմշակման

ժամանակ:

Ընդհատվող փաթույթներով գլանային շնեկով մշակված խառնիչը բրիկետավորմանմամլիչի հետ անցել է գերատեսչական ստուգման ն երաշխավորվել ներդրմանՀայաստանիտնտեսություններում(Ակտ, 1982 թ.) |126|: Ընդհատվող փաթույթներով կոնական շնեկով խառնիչը ՕԱԽ-2,0 կազմում 1984 թ. ներդրվել է Կալինինոյի տնտեսությու:

է

:

վրա նասարքավորումների ճում: կերախառնիչների Մշակված կերախառնիչները հաջողությամբ

Կատարված հետազոտությունների արդյունքներիհիման

խագծվելն պատրաստվելեն անընդհատգործողության փորձարարականնմուշներ. 1) ընդհատվողփաթույթներով գլանային շնեկով խառնիչ,2) ընդհատվողփաթույթներով կոնականշնեկով խառնիչ:Այդ խառնիչներիկառուցվածքային նորությունների համարստացվել են ԽՍՀՄ հեղինակային վկայականներ|31,36, 96, 114): Հետազոտության

սլդրերի ավ կերոնների

ու

ն

:

ՕՈՒ-2/

օ

են

անցել է

պետականփորձարկումները, որոնց արդյունքներիհիման վրա որոշում արտադրությունում ներդնելու համար (30.06.1983 թ.) |261: ան

ընդունվել

ԼՔ ՎԱԼ

:

դռ.)

է

աք

աշխատել

ր

րդների

լվատր

:

Զանգվածաբար արտադրվող Շ-12 խառնիչի համեմատությամբ մշակված կերախառնիչի (պայմանականմակնիշը` ՇԽ-25), տնտեսական արդյունավետությանհաշվարկները հնարավորություն են տվել ստաճալու հետնյալ տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները (աղյուսակ 10.2): Աղյուսակ 10.2 հիմնական տեխնիկատնտեսականցուցանիշները" Սշակմած խառնիչի

փաթուքներով գլանային շնեկու զ հարիչ կաավացոն ոոունվել խոտի ծղոտի մշակման մեքենաներիգծով գլխավոր փորձարարակոնստրուկորական ինստիտուտի(ք. Վիլնյուս) կողմից գտագործվել կերերի մամլման մոդեռնիզացված սարքավորումների հավաքա» 75 ծուի մշակման ժամանակ:Տվյալ կերախառնիչը հաջողությամբ նքն

են կարող

արտադրամաներում հատկապես խո-

|

|

|

|3 |

Ցուցանիշները Արտադրողականությունը,տ/ժ Զանգվածը, կգ Սեծածախ գինը, ռուբ. Հաշվեկշռային գինը, ռուբ.

| Էլեկտրաշարժիչի հզորությունը, կՎտ 6 | Տարեկան ծանրաբեռնվածությունը,ժ 7 | Ուղղակիշահագործական ծախսերը, ռուբ./տ 8 | Տեսակարար կապիտալ ներդրումները,ռոբ/տ |

|

Բերված ծախսերը, ռուբ./տ Մեկ նոր մեքենայի ներդրումիցտարեկան տնտեսականարդյունավետությունը, ռուբ.

ՇԱ-25

Շ-12

7,5

17,0

0,0394 0,0372 0,։045

0,2 0,58 0,287

|

Ց Դրամական նշաճակումները բերված են նախկինում ստացված ոուբլիներոով ն դրամի վերածելն իմաստ չունի, որովհետե դրանք ունեն գնահատման բնույթ: համեմատական

Նկ.

/041.

Խառնիչիընդհանուրտեսքը ՕՈՒ-24

Բրիկետավորման մամլիչիհետ

սարքավորումների

ոմ աԱՈՐ2Պ սարքավորումների

ներդրմանտարեկան տնտեսական

կազմել է 2238 ռուբ. ճախատեսված վետությունը տարեկան թողարկումը`350, տարեկան տնտեսականշահույթը՝ 783,3 հազ.ռուբլի: ա

ոդ)

40. 12.1. Խառնման

ե բրիկետավորմանստացիոնարտեղակայանք

Մշակված անընդհատգործողության գլանային ընդհատվող շնեկով կերախառնիչը ն բրիկետավորման մամլիչն օգտագործվել են կերերի խառնման ու բրիկետավորման ստացիոնարտեղակայանքում, որը 1982 թ. ներդրված է եղել խոշոր եղջերավոր անասունների մատղաշի բտման Եղվարդի համալիրում, ըստ որում, տեղակայանքը պատրաստելէ ինչպես

սորուն, այնպես էլ բրիկետավորված կերախառնուրդներ (նկ. 4.19): Մեկ տեխնոլոգիական գծի փաստացի տնտեսական արդյունավետությունն ըստ գերատեսչականփորձարկումների ակտի տարեկան կազմել է 15,2 հազ. ռուլի |126): 40. 12.2.

Կերերի մամլման ՕԽԽ-2,0 սարքավորմանըկից ծղոտի նախապատրաստմանգիծ

ՕԼԱՀ-2,0 սարքավորմանշահագործման փորձը ցույց է տվել, որ այն արդյունավետ է օգտագործվում խոտհավաքիշրջանում: Մնացած ժամաճակաշըջանում այն չի աշխատում: Բացի դրանից, հիմնավորվել է, որ սարքավորումում չունենալով աշխատունակ խառնիչ, կոպիտ կերերի կտրվածքնանհավասարաչափէ խոնավանում, որը բացասաբար է ազդում ստացված բրիկետներիորակի վրա ն ճվազումէ սարքավորմանարտադրո-

ղականությունը:

Ելնելով վերը շարադրվածից, Կալինինոյի տնտեսությունում ներդրվել է ՕԼԱՀ-2,0 սարքավորումը,որը կահավորված է եղել ծղոտի մշակման ն մամլիչ մատուցման տեխնոլոգիական գծով, որի հանգույցներից մեկը եղել է նոր մշակված խառնիչը, շնեկի փաթույթներն ունեցել են կռնական կտրվածք: ՃԹԻ/Լ-1,5 ագրեգատի հետ ՕԼԱՀ-2,0 սարքավորմանտեխնոլոգիական սխեման ն ծղոտի գիծը բերված է նկ. 10.42-ում, իսկ ընդհանուր տեսքը՝ նկ. 10.43-ում:

յվ. 6000

,կ.

6000 6000 6000

ն

Նկ. 10.42. 4811,5 ագրեգատըհետ ՕՈ1-2,0 սարքավորման ծղոտի գծի տեխնոլոգիականսխեման

,

ճան Նկ.

1043.

Արար ՕԱԿ-24

տեր

Աաաա

ԽԱՑ

ՆԵՆ ԱՆՆ ար

ընդհանուր տեսքը սարքավորումումծղոտիգծի

կերպ: Հնձված ն մանրացված Սարքավորումնաշխատումէ հետնյալ ու է (1) մեջ, բունկեր-չափավորիչի լցվում խոտաբույսը տեղափոխվում է (3): ագրեգատ չորացնող (2) մատուցվում որտեղից փոխադրիչով (7) (5) անջատվում,խողովակով Չորացած մանրվածքը գլխավորցիկլոնից մտնում է հաջորդ ցիկլոն (9) ն փոխադրիչով(13) մատուցվում խառնիչսնուցիչ (22), այնուհետն մուտք է գործում բրիկետավորմանմամլիչ (14): Փոխադրիչի (13) վերջնամասում չոր զանգվածը ջրով խոնավացվում է: Ջուրը տրվում է պոմպով (23): Մամլիչից (14) դուրս եկող բրիկետները փոխադրիչով(24) ն ճորիայով (16) մատուցվում են հովացնող սարքավորմանը (17), որտեղից հովացվածբրիկետներընորիայով լցվում են կուտակիչ են բունկերի (15) մեջ: Այդ բունկերիցբրիկետներնինքնաթափբեոնվում փոխադրամիջոցն տեղափոխվումպահպանման վայր: Ծղոտի գիծն աշխատում է հետնյալ կերպ: Ծղոտը մանրացվում է (8): ԶՈՒ-305 մանրիչով (6) ն մատուցվում ծղոտի բունկեր-չափավորիչին Է17-10 է աշխաթափք, որի կերաբաշխիչի Այն իրենից ներկայացնում տանքային օրգաններիշարժումն իրականացվումէ էլեկտրահաղորդակով: Բունկեր-չափավորիչից(8) ծղոտը քերիչային փոխադրիչով(11) մատուցվում է անընդհատգործողությամբ շնեկի փաթույթներիկոնաձն կտրվածքով կերախառնիչ (12), որի վրա տեղակայված է խոնավացնող սարք: Խառնիչում ծղոտի խոնավություննամբողջ զանգվածում պահանջվող չափով հավասարեցվումէ: Այնուհետն աշխատանքնընթանումէ ըստ վերը նշված սխեմայի: Առաջարկվածգիծը հնարավորությունէ տալիս կտրուկ բարձրացնել ն տարեկան բեռնվաՕՌԽ-2,0 սարքավորման արտադրողականությունը ծությունը:

Այդ գծի ճերդրումից տարեկան տնտեսական արդյունավետությունը կազմել յազմել էէ 15,2 հազար գար ռուբլի:ռուբլի 10.13.

Գիտագործնականեզրակացություններն առաջարկություններ

Գործարանների արտադրած կերերի խառնիչները չեն պատասխանում ժամանակակից պահանջներին` ունեն փոքը արտադրողականություն, բարդ կառուցվածք ն չեն ապահովումտեխնոլոգիական գործընթացիանընդհատություն: 2. Պահանջվող որակի կերախառնուրդ, միաժամանակ բարձր արտադրողականություն կարելի է ապահովել բազմընթաց շնեկային խառնիչով, որի փաթույթներնունեն հերթականընդհատումմեր|36,114): 3. Մշակված խառնիչի արտադրողականճությունը կախված է արտաքին ն ճերքին տրամագծերից,աշխատանքային երկարությունից, պտտման հաճախությունից, փաթույթների քայլից ու շնեկի ընթացքների թվից: Շնեկի ընթացքներիթիվը փոխելով, խառնիչի արտադրողականությունը մեծանում է, իսկ աշխատանքային երկարությունը մեծացնելիս` 1.

համա-

փոքրանում:

Շնեկի պտտման նվազագույն հաճախությունըկախված է շնեկի մակերեսի վրա մասնիկի տեղաբաշխումից (, օհ արտաքին շփման գործակցից ն հորիզոնի նկատմամբ շնեկի թեքության անկյունից: Ըստ որում, բոլոր դիտարկվածդեպքերի համար այդ հաճախությունը պետք է 70 րոպ"-ից փոքր չլինի: 5. Առաջարկվողխառնիչում կերերի լավ խառնմանը նպաստում է այն գործոնը, որ շնեկի մակերեսից մասնիկները ճետվում են խառնիչի իրանի վերնի ազատ տարածություն, լավ խառնում է տեղի ունենում շնորհիվ այն բանի, որ տարբերմասնիկներ նետվում են շնեկի մակերեսի տարբեր կետերից տարբեր արագություններով, ն արդյունքում այդ մասնիկների ազատ թռիչքի հետագծերը տարբերվում են իրենց պարամետրե4.

րով: Շնեկի

6. հորիզոնական տեղաբաշխման ն պտտման 150 րոպ հաճախության դեպքում խառնուրդի համասեռությունը ն խառնիչի արտադրողականությունըկերերի առավելագույն մատուցման դեպքում, սենաժ ու ծղոտ խառնելիս, կազմում են 89 92 ն 10 տ/ժ, սենաժ ու բամբակի սերմերի կեղն խառնելիս` 89,5 օօ ն 13,5 տ/ժ, սեճաժը հատիկավորված համակցված կերի հետ` 87,5 22 ն 17,245տ/ժ: Կերախառնուրդի համասեռության ն արտադրողականության բերված նշանակություններինհամապատասխանումեն 3.0, 4,0, 5,2 կգ/վմատուցմաննշաճակությունները: 7. Հորիզոնի նկատմամբ շնեկի թեքության ծ անկյան մեծացումը ճպաստումէ խառնուրդիհամասեռության լավացմանը ն խառնիչի արտադրողականությանփոքրացմանը: Ցողունավորն սորուն կերերի խառնման ժամանակայդ անկյունը 52-իցբարձր չպետք է վերցնել, քանի որ հակա-

կտրուկ

ընկնում ռակ դեպքում խառնիչի արտադրողականությունը է աննշան: ի առնուրդի համասեռությունըավելանում

է, իսկ

ավելացնելիսխառնուրդի պտտման հաճախությունը եկի Բոլոր արտադրողականությունը խառնիչի սեռությունը

8.

համա-

մեծանում

ն

հետազոտվող նյութերի համար շնեկի

են:

ամենապտտման հաճախության

225 րոպ՝ քանի որ այդ նշահամարվումէ ո օպտիմալնշանակությունը ու արտադրողակաճակությունից բարձրի դեպքում համասեռությունն Հ

,

աննշան: է Խառնիչի երկարությանմեծացումը մինչն 1,6 -2,0 մ ճպաստում մեծացումը Ավելի բարձրացմանը: ինտենսիվ համասեռության խառնուրղի էական ազդեցությունչի թողնում համասեռությանվրա, ուստի խառնիչի չպետք երկարությունը է2,0 մ-ից մեծ ընտրել: հաղորդակիպահանջվողհզորությունըն տեսակա10.Կերախառնիչի մեծանում են մատուցման մեծացման, աշխարար էներգատարությունը անկյան ն պտտմանհաճախությանմեծացթեքության տանքայինօրգանի մանը համեմատական: Հաշվի առնելով բոլոր դիտարկված դեպքերը կազմում է 6,4 կերախառնիչիհզորությանառավելագույննշանակությունը շնեկի կՎտ.ժ/տ, կՎտ, իսկ տեսակարար էներգատարությունը խառնիչի առավելագույն Սակայն րոպ: պտտմանհաճախությունը2̀ ն խառնուրդի համասեռություն արտադրողականություն 225 րոպ: պետք շնեկի պտտմանհաճախությունը նպատակով թիթեղանդրաղարձիչ 11.Խառնիչի կափարիչիվրա տեղակայված ավելացհամասեռության է խառնուրդի ճերի առկայությունըճպաստում թիթեղներիթեքությանանկյան մեծացումը 0-ից մինչն մանը: Անդրադարձիչ ճությունը մեծանում 9.

են շատ

Լ

ապահովելու

է

պահել

համասեռության խառնելու

1248- 0 դեպքումնպաստումէ ծղոտը ջրի հետ 15 -ի դեպքում` 85,5 75-ից բարձրացմանը83 96-ից մինչն 87 96, իսկ ծ մինչն 93,5 2: են խոտի ու 12.Տվյալ բաժնում շարադրված ճյութերն ընդունվել փորձարարակոնստրուկծղոտի մշակման մեքենաների գծով գլխավոր ն տորականինստիտուտի(ք. Վիլնյուս) կողմից կերերի հատիկավորման (ՕԼԻՀ-2,0) համար մոդեռնիզացվողսարքավորումների բրիկետավորման 710ՕՕ-1 գծի խառնիչմշակման ն սոդայով խառնիչի ծղոտը կաուստիկ ռեակտորի մշակմանհամար: մտել է կերերի խառնկերախառնիչը 13.Առընդհատգռրծողության ման ն բրիկետավորման ստացիոնարտեղակայանքիկազմում, որը 1979 թ. է ստուգումներըխոշոր եղջերավոր հաջողությամբանցել գերատեսչական համալիրում: Եղվարդի մատղաշի բտման անասունների -

ինժեներատեխնիկական ՄարգարյանԱ.Ս. Գյուղատնտեսության Եր., յության միասնականհամակարգի ստեղծման գիտական հիմունքները: ծառա-

18.

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

-

յ. Առաքելյան Ֆ. Կերերի սննդարարությանն ուտելիության բարելավումը:Եր., 2001: 2. Բաղդասարյան Մ.Թ. Անասնապահությանանթափոն տեխնոլոգիաների կատարելագործմանն մեքենասարքավորումների մշակման գիտական հիմունքներ: Ատենախոսություն տեխն.գիտ.դոկտորի:-Եր., 2005: 3. Բաղդասարյան Մ.Թ., ՄարգարյանԱ.Ս. Խոտի բրիկետավորմանմամլիչի ՄՏ 9-10, Եր.-2002: սեղմման խցիկի պարամետրերիճշտումը//1գրոգիտություն, 4. Գալստյան Հ.Ծ. Կարծը համաձուլվածքների ե մեքենամասերի ջերմաքիմիական եղանակով մշակման տեխնոլոգիայի կատարելագործումըն գործընթացի պարամետրերիլավարկումը: Ատենախոսությունտեխն գիտ.թեկնածուի:Եր., 2000: 5. Գրիգորյան Շ.Մ., Խաչատրյան ԱՑ., Մինասյան ԱՍ. Երկրագործական մեխանիկա: Եր. ՀԳԱ, 1998: 6. Թարվերդյան Ա.Պ. Ցողունի կտրման դիմաղրությաննվազեցմանտեսական ճախադրյալները // Ագրարային գիտությունը ն բարեփոխումները 21-րդ դարի նախաշեմին:Միջազգային գիտաժողովինյութեր:- Եր., 1998: 7. ԹարվերդյանԱ.Պ., ԲաղդասարյանՄ.Թ. Խոտի բրիկետների պատրաստման սարք: ՀՀ արտոնագիր,76 1278 42, Եր., 2003: 8. Թարվերդյան Ա.Պ., ԳրիգորյանՇ.Մ., ԽաչատրյանԱՑ., Պետրոսյան Դ.Պ. Մաթեմատիկականվիճակագրության տարրերը ն գիտափորձերիպլանավորման տեսությունը: Եր., Ասողիկ, 2001: 9. ԹարվերդյանԱ.Պ., Մազմանյան Ա.Գ. Կերաջարդիչմեքենայի աշխատանքը ն մանրացված կերազանգվածիելքի կարգավորմանկինեմատիկական մոդելը // Տեղեկատվականտեխնոլոգիաներն կառավարում,7ճ 4-1, Եր., 2004: 10. Թարվերդյան Ա.Պ., Մարգարյան Ա.Ս., Դանիելյան Գ.Հ., Մազմանյան Ա.Գ. Սանրիչ:- Եր.: ՀՀ արտոնագիր76 1500 Ճ2, 23.01.2004: 11. ԹարվերդյանԱ.Պ., ՄարգարյանՄԵ., Մինասյան Ռ.Ս. Հատիկամանրիչների հետազոտություններիգիտագործնական արդյունքները: ՀԳԱ հիմնադրման 70-ամյակիննվիրվածգիտաժողովիթեզիսներ: Եր., 2000: 12. Թարվերդյան Ա.Պ., ՄարգարյանՍ.Ե., Սարգսյան Ա.Ա. Հատիկամանրիչի գիտափորձերի արդյունքները: Եր., 2000: Հայ.: Ավանդ. է ՀայԳՏԼԳՀԻ-ում 23.03.00, թիվ 29-00: 13. Թարվերդյան Ա.Պ., Մինասյան Ռ.Ս. Բույսերի ցողունների դանակով կտրման տեսության խնդիրը // Ագրոգիտություն, 1999, ին 9: 14. ԹարվերդյանԱ.Պ., Մինասյան Ռ.Ա., ՄարգարյանԱ.Ս., Սարգսյան Ա.Ա.: Հատիկամանրիչի տեսական հետազոտությունները: Եր., 1999: Հայ.: Ավանդ. է ՀայԳՏԼԳՀԻ-ում 02.12.99, թիվ 9: 15. Հովսեփյան Գ., Կոխլիկյան Ս., Պետրոսյան Դ., Մարգարյան Ա., ԱմբարյանՀ. Էպօքսիդային սոսինձ: ՀՀ արտոնագիր թիվ 1199 42, 30.12.2002: 16. Մազմանյան Ա.Գ. Խտացրած ն հանքային կերերի ունիվերսալ մանրիչ /Գիտություն ն տեխնիկա,Եր., 7Ք 07, 2004: 17. ՄազմանյանԱ.Գ, Հատիկային ու հանքային կերերի ունիվերսալմանրիչի մշակումը ն պարամետրերիհիմնավորումը:Ատենախոսությունտեխն. գիտ. թեկնածուի: Եր., 2005: -

-

-

-

-

-

Ասողիկ, 2002:

-

-

-

թեկնածուի:-Եր., 2004: Մ.Թ., Հարությունյան Վ.Ա. Խոտի 24. Մուսայելյանց Գ.Գ., Բաղդասարյան ն ազդեցությունը բրիկետավորման պարամետլերի ձների սեղմման խցիկների գիտություններիտեղեկագիր, 76 4, Եր., գործընթացիվրա //Գյուղատնտեսական 1975:

մամլիչի Սուսայելյանց Գ.Գ., Ուռումյան Հ.Հ. Օղակաձնբրիկետավորման // Գյուղատնտեօպտիմալացումը պարամետրերի օղակաձն փոխադրիչ-ջարդիչի սականգիտություններիտեղեկագիր,76 10, 1981: Ա.Ս. ՀատիկամանՍ.Վ., Մարգարյան 26. ՊետրոսյանԴ.Պ., Հովհաննիսյան մասին: Եր., ՀԳԱ, րիչների մուրճիկներիմաշվածքի որոշ օրինաչափությունների 25.

-

ԱՍՆ-ի մարքեթինգիաջակց. ծրագիր, միջ. գիտաժողովի նյութեր,

11, 2002:

մաս

Սարգսյան ԱԱ. Էներգախնայողականփոքրաչափ հատիկամանրըիչի գիտ. մշակումը ն պարամետրերի հիմնավորումը:Ատենախոսություն տեխն. թեկնածուի: Եր., 2000: գծի մշակումը տեխնոլոգիական 28. ՈտումյանՀ.Հ. Կերերի բրիկետավորման Ատենախոսություն տեխ. գիտ.թեկնածուի:-Եր., Ա պարամետրերիհիմնավորումը: 27.

-

2002:

Ճքօ8 Օ.Ի., հ10թ03 3.ԽԼ ԱՇՈԾՈՒՅՕՑՃԱՒԾ ՇՕՈՕԻԼԵԼ

յԼ: Հօրօօ, 1979. Լքրոութշաու Ի. 30. Ճոտօք 10... լարաօոճ ԷԼ,

29.

րճ

ԱՕՍՇՔՇ

ոքո 5էՇոՇքան 31. Ճոշթշճողրու

օՈՐՑԵՑՈԵՒՏԸ

3օ10888.- ԽԼ.:

ՇՇՂԵՇԵՕԻՑ

ԷԼՄԵՅ,1976.

«03416186.

--

Լոռոտքօոնվոծ

է, Է.,

/Ճ.Ը., Լ Ը2ՇՈՋող

Է.8., 1ոքԻոքու Ը.Է., 82681476 1Ա0Ր0688 9.81, չՍոատու Ճ.Օ. Ը.» 1ԼՇ., Ե5որօ Ի.Լ, Ճոսութոո Շր(ՇօՔՂՏՈԵ. /Ճ.օ.ՇԸՇՔ, ր 884663, 03.08.81. Ճ.Լ., 32. Ճոօաօռողթյո .8., մոքբռթու Շ.Է., ԲԿոոծմու 3-ԵԼ, Թումո

ՃԹօՂԱՇՔՈ

ՂՇՅԱՇԵԼ ՂՕՒԱՅՂ08

ԽօքեւՕԱ6408. 11քօ6166. 603ոճուտք 060թթ08811201 բ. ԾուղԵ1օօ. 1980), ոտքոո (26-27 ԲօեՓօքջեւմու

ՈՅՏՎԵԾ-ՂՏՃԵՒՎՇՇԻԾՆ

ՀՈՑԱՎ)Ը /.1., 33. ՃոօթՇուղքու Է.8., 1որաճթու Ը.է., ՖՎՈՈՇԵՅՇ 3.ի1., Թում ւտ ԽԼ՛1. Ծքտեօրի Եուոճճճթու ք.Ճ., 26826110 1. Ճ.11., ՃքթՈ0ոԶո 1. ԽՈ«Յ6ոքու

ոԼջՇռծոճու

Լ.

Լ.

16.04.79. դքօօօ. Ճ.օ. ՇՇՇԻ, իք 677719, Ճ.Լ., Ը... Ճ3ԿՈՈՀ:ՅՇ 3.ի1., ԹուԱԽՅ61147Շ 34. ՃոշՀ«ուղըու Խ.ք., Պ1որաճթուս Ճ.1., Ճքջուօորւ 8.Ճ., Ֆ2ՐոՀ«2թցտփ1.1. 7 օղքօնօ1ԽԼԸՅՇՈՋՈւ Է, Է., 10881618: 4.6. ՇՇՇԻ, 7 680685, 28.07.79.

օՇԷԱԼԵԼ:

83ՐՕՂՕՑՈՇԷՍԱԼ

համա-

ինժեներատեխնիկական 19.ՄարգարյանԱՍ. Գյուղատնտեսության ու մշակման փր ծառայության ն էներգախնայողտեխնոլոգիաների մեքենաների 2003: գիտականհիմունքները:Ատենախոսությունտեխն. գիտ.դոկտորի: Եր., ն անասնապահությանմեքենայա20. ՄարգարյանՍ.Ե. Կերարտադրության ցում: Եր., Լույս, 1988: անասն 21. ՄարգարյանՍ.Ե. Կերացեխերիկառուցվածքը շահագործումը 1983: Եր., Հայաստան, նապահականֆերմաներում:կերերի արտա22. ՄարգարյանՍ.Ե. Հատիկավորվածն բրիկետավորված դրությանտեխնոլոգիան: Եր., Հայաստան, 1983: Ա.Ա. Կոպիւո կերերի էներգախնայողփոքրաչափմանրի23. Մնացականյան տեխն. գիտ. չի մշակում ե պարամետրերիհիմնավորում:Ատենախոսություն

6քաաօ108.

35.

ՃՈՇ6ՇճոմթյուԷ.8., ԽԱոթառթաո Շ.Բ., ԽՖԿԱՇԹՏ6 3.31, ԲոքծուռոԷ.թ., ԽՐՇոՇոքու Լ. Լ., թ3Ր26 Ը.Բ. Տքոօրոթւն ղքօօօ. 4.6. ՇԸՇԸՔ, յր

4.., Թում 6ՅԹՈՎ)Շ

790491, 21.08.80. 36.

7:

ՃոՇԲՇուոըուոԷ.ծ., Դլոքոռրու Շ.Բ., ԽԱշռշուա Է. Է,, Ճ6օրոծճււ Շ.Է., 16866 3.ԽԼ, /7ոուշտու Ճ.Օ. ՇԽՇՇԵՆԵ)ԼԵ./.օ.ԸՇՇթ, իթ

Ճըո)ունոո

21.03.80. 37.

'

Է.Փ.

747464, |

4ոծաուոթյւ

Խ.8., հորոճրքւ Շ.Է., ԽՐ-ոշոքու Է. Է., ՃոԿոոթյու7ԼԸ. ՃՅՇՐԱՇՅՒ 3.Փ., Ճրջ-0ժու 8.4., ՃքաՇՅԻ66րո 4.Ը., Մըջ տւ Օ.Ճ. գ ՄՇրքօկօ18օ 8380108168111 Շ6ԵԽԻՐ: 6թաւօ108. /.6.ՇՇՇՔ, 7Թ 8 16423, 1981. 38. Ճոշաշճւտըու Ի.8., Ռ1ոթաճքքո Շ.Ք., Խշռճոճու Լ. Է,, ՃՅԿՅՐքՅա 1.Ը. Ճ8ՇՈԼՇՅո Է.Փ., Ճքոօոաս 8.4.

Ծ61քօկօ180ոտ Է3ՐՕ1ՕՏՈՇԷՈՆԸ ՇՇՒՌՆՈԼ

4Ճ.6.ՇՇԸԲ,իբ 8 16423,01.12.80. 39. ՃրՈշրՅ օղի 4Ճ.Ը. ՍՇշոծոօոճութծ թ 121530

Ճ.հԼ.

ՕՈՎԵՈՒՅՅԼՈՂՄ ՈՅքՅԽՏ-քօ

40. Ֆոն Շ.Է.,

'

6քոսօրոքօոճոմտօքոօո

ոքօղօօ6օ4

7նւօ. «Յե. ՂՏ։.ՒՅՄ.Ճրջոօոցւ Է.Լ., Լոպճորտւ Շ.Է., քուն Ըմ.

16610թՕԱՇԻՄՑ 41.

ԲՕՂՔԱՇԻՕՐՕ

12151 Ոք

ԷՇԽՕրօքաւբ քօ375

ՇԱ Ա1Ց

Աօօտտւց8Ե

Քք.,

Խոաշռթու

ԽԱՂ. Խտ

ւռող.

քճշվօրձ

ը Ճուոթմճոց

ԱՇօուօթ

ՇՇԷճ 6քուօոոքՕ8ՅՒՆՆԼ

տ

ՂՇՀ.ԷՅՆԽ.- Եք., 1977.

43.

ոռ»,

իր4 (17), Ղ6ոոռօռ,2004, ԼՏՏԱ օԽ(Խ/1ո,

44.

Խողոճշճրու ԽԼՂ. քք //1 քճւծթել 6քոաօ1աքօ88էոոն 45.

ԱւԽծ78,

Ե60ո

ԼԱ.

1968.

71ՕՎԻԷՇ-

3, ԽԼ, 2002. Ֆ61քօ16182

ԽորոոշոթուԽԱՂ. Օոքօոթոշեած ՈՅքմեքք0տ ՈՒՇԹԵ:ԱԱՎՇՇԻ0ՐՑ

Խ(ՕՇՈՂԵՒԵՐՆԽճ

տտ 6քոհօոքօ88: օօքտ//11քօ6ղ6ուււ ոքաճուօմ ՍՓ

ՈքՇՇՇՕԹՅԱԵՒԼԵՐԸԽՅխօք ԽՕղԵԼ68010

6քԱԽՇՊԻՕՐՕ

Ոքծօ64 ///Խ6ՐՄՅՂԵԱԻԼՇ

ոքօ6յծհլելՇՕ8քծհծուօք

քոնը ՒԼ Կ:6ո1ք

1980.

ԷԼՉՇխՇօքմոօաօոծ

ոօքօղ

Ոճքճոլօ1ք08 ոքՇօօօտնղ6 Էօ1ԲՅԽՇքԵւ աօ. 42.

ոքօօօ8.

ՇՇդթՇԽՕԽ

4034161ոօ. // Աքրոօոծութծ ոքոքօոիծչ քճօ 168 Ա6806386.՛16.: Խ16Աա6քօ66, 1984. Ծոտճռթու 81.1. 1166ղօոօոճուծ ՈքօղՇ66ճ

218018108010186

6քուօցո:

ԽԵՀՅՒՌՈՎԼ

1512-0740.

Ք

րոԱՕՇԼր

հ

ԽԼ:

5ոքՄոօօոր.-

Թար

ՇՕդքօուտոծ էուԽողծքուճոօր.- ԽԼ:ԷԼո762,1976. Խ թոտքոճՕոա ԽՇՇՈՇոՕՑուաՇ

ՀՇԿԱՅՕՈՕՐՈՒ

ոքուոօ 708116

1Ճ ԱՐՇՄՈՇՈՒՒԵԼ

ԾքոԽօՐԱքՕՈՅԱՄԵՐ: օթոց ոքօօօ8:.. Ճ810քօփօքաւ

հՇԵՆՆԹԿՎՒՅԻ46.

թաղաօռ ԷԼ.ի1. 47. Եոոշ» 8.8.

Խ(., 1985. 48.

8.Օ. ոճ,

ԽՖօշուօ 8.Ճ., Ծորոճուսը Լ.Լ, Օրոճողյու 1.Շ., Ղոշոծ 1Լ8., 1Օռաւր Օոշքուաօիոռը16001 դքօո380Ո6182

ԽԼ: ՔՕՇՇՇոթՀ03ո3ԽՅՈԺԼ

1քոճոճ ոօ:

1979.

49. Ե0Շօի

1967.

Ք.Ը. Քօշցուղած Յողոքոդէլ

Խոաւ56օքօ0ՎԱ5ՆԵ

--

ՒԱ0601ք06ո

50.

ԾըԿ6ուօ 1ԼԷԼ. Օ 83Յ1ոխօոծկօրում Խ7/15148210քԻ50:քճծՕծտ: ոօԿ8օն. ՛Լք. Թո. ՛-90, ԽԼ, 1981. 51. Ցոոաոծ 8., Շոքուած ԷԼ, Որոօոօամք ԷԼ, 715օօ6օռթ 8.

1ԺՀԻՕՂԾՈՒՅ

52.

97.

ոքօաՅ8086184

քուն

1958. Օ6դ5»:038ո3,

11.Փ.

Խոժտ.

36քոօրթթհօԽԾոՆԵ»ւ ՇԸՇՇՔ

Օղօքումօւուոջ

ԽԱոոօր,ԼԱԽՈԱԽՈՏՇՀ.1975.

Թոուասօ 8.10. Օշոօտո 8Ե1Շ01016ԽՈ6քՅ17ք:6Ք օ7ոոծ մ Բօքեքօր.-

53. Թոշղոշուօ

օքրճիօտ

՛

լ

Խ/Լ.: 14006

32ք7ՇՇԻՄԵՐ,օ-քոա-

ԽԼ:

|

86Շ1166184.

ԿՇՇԵՕՐՕ

58.

--

Խ/.:

ԼՕոաուօթշթամ

ԷԼՅ»/6Յ,19770. 4.8.

ՄողօրիՇմՇ

1ճոշ. օքՐՅիւՕԻքԴքճ:ՇոօքոօՐօ ՛1ք. 81Շ2Օր/, օօՎԱ:Շ:1. 59. ԼօքոԿոտո 8.Ա. Շօճքճուոծ

85Շաշք

ԽԱՐՇԱՅՒՒՆՀՇ.

մոֆֆ:յու

օտ

ոքօոյ

ՇՇԷՕ-ՇՕՌԾԽԱՇՐԵՐՆ

-

ՂՓԳաոԾ-

Խե:

քմշոճոճ

Խաղօքոճոօտ

68, Խ/Լ.,19772. ՛Լ. Լ- ԽԼ: Ճօոօօ, 1965.

օքրճոտ-

քո6ՕՎոմ

ոուո.

օք ոօքօւաաօՔ. ոքեօօՕՑՅՈՏՔԵԼ6 56018808

60. ԼքութՈՑԱԱԾԻՒԵԼԹՇ

ղոչ օ6քթո601ատ ոօ տօչօոԵն: Խործքոճդօտ հու Ոմօրօ06քթո3:0Ր0 քօր. Օ6քոտխթռ, հճքյութր: էճու» (ՓՔԼ), 1977.

«ՃԵԼՅՒՄԾ/օ

Աքօշոծ՝ Փոքիքել 61. Րքորօբու Ի.Լ. ո օծօշաօտճոտծ Ոճքմիլօքօռ 36քոօոքօծճայամ Քշտքոնօ0ոտ Խ(Յոօն ոքօՕ2380ղ81ՇՈ6ԷԼԹՕ618.նօ. ԲՅա. ՂՇՀԷ.ԵՅՏ, Եք., 1997. 62. Իքոքօքոո1Ա.ԽԼ, Եոութօտ Ճ.8. ԹոծեՇԲՂԵԼ 16օթտո 1 քճշսօ12 ոքոութւ821062808 ամ ք26օճր0Ո064Ո0ՎԷՏՈՒ Խումոու թյոււ ՃքնՒՄԱՄՒԼ3Շ2.,ոոլո. 4. Եք.: Ճ8 ճքուՇՇբ, 1967. առում է ԻԼ81Շի181Ք63. Լ7ոօշք Ի.Ը., ՕՏՎարՇԷոմ 5.8. Չոծխծուծել ՎԱՇՈՇԵՈՒԾԻԾ ԽԼ: ԷՅ), 1970. Վ6օոօհ 06960 բծ)ոթոտո0Բ օուո, 64. Լջոեռք Է-ԻԼ. 1օօքումքօյուուը օ1ՀՇՈ6է //ՕՇոհաօոոումաիտ, 78.7, 1931. 65. Ատր Ճ.Լ. 1 Օ6ՕՇԵԱՕՑՅՒԽՇՈՅքմիւօղքօտ հՕղօլ6801Ր0 ԹՅՅքճ60162 6քաւօղ-

--

Ոքօշօճ Բնի.

66.

16:

Ք աք քճղտճղթ 1986. Էք., ԷԼՒՑՆՑ,

Շ

տքճւ ԱՂ

ՈՒՒԵք ո824ՇԷ1ՇԻԼ

70ղւ08 11.Ճ., Թ26ղԵՏՑ

ՈքՇօօՕԼԱՇՐՕ

3ՈՇԽՇՒՂՅ.

Ի1ԼՇՂՕՈԵԼ 8 3ՇԻ11ՇՈՇՈ2ԿՇՇԽԻՕՄ

Խ(21ՇԻԼ2Ր1ՎՇՇԵՔՇ

Է.Լ.

ԵԸՃՅՒՌՈՇ, հ/., 1967. 67. ՈՇուօտ 1ԼՃ.

Օօ:ՕՑԵԼ

ԽՇՐՕՒՈԿՆ

ԷԿԱՎ քճօվօրտ ք260Կ254 ՕքՐճւօտ ոքօօԽումտո. ոօ. օհ. 6քաօղոթյօնանւ հ ոքօրաւեւտաւօարու օօ80360ք0ՕՎԵԵԱԸ Դօռհ. էռ)ո«- ԽԼ, 1971. 68. 71քօ3ոօ8ԷԼ11. 16ճրօոօթճիաօ ոքօաօօօճ թօուում Պքճտ է 36քուօ8թռւ 6յո»-7թ // ՛1ք. 811Ը2«ՕԽ/ռ. ՇՇՈԵՇԵՕ»03841Շ186ՒՏ: ոլումոու քատ իուՀոոճքուճին մ760ք0ՕՎԱԵՐ: Ք5ո.-ոօ ԼԵ՛ԼԽԼ, 1961. 69. ԽՐօքօոռ1.1. ՛1քոմաթ

5 ՂՇՃԻՕՈՕՐԻԿՇՇԽՉԻԼ

ՇՇ. Ոքօ6666 քօ388111 16388681.

օօ»,

ք.

հ/Լ: ԽՈ

Շոքոթօուտ: ոօ

ԼՏ.

ՂՇՕքօՂՒՎՇ6ա Ուղօքոթ)քո, 1965. 57. Լոուաո 7ԼՈԼ, Խոտճւյծքոօտ 1.3.

ժշ.

Ֆ61քօ8օ1848Խալ ող ՇՇՈԵՇԵՕ0:034160186ԷՈԱԵԼՇ

ԽՅԼԱՔՒԵԼ

-ԽԼ, 7Բ 2, 2005.

Թ.ւոՕոճտոմ

56.

ԷԼՕՐՕ

ՈՒՇԹԽԱՐԼՎՇՇԻԽՕԼՕ

Օշաօտու Դօօքտմ Ոճօ

ԹՅԱԼԹԱՅԱՎԿՎ

1քճոճիօտ Ը Ճ.1Օ. Ս1ՇշրօոօրճոտՇ ոքօմծօօճ 6թտաօ1տքօտճում ոմքճօաամ Խճ ԽՕՈՏԱՇԲՕԻԽ Ոքշօօծ տ Օ60ՇԵՕԲՅԵՍՇ ՕՇԵՕՏԵ`ՏՇ:

ՔՕԾ/ՇՇՐՑՇԻԽՕՍՆ

1976. ՂՇՃԷ. իճֆո.- ԹՅՖոօՕտոտճքոծ, ԽՇքՕ8 Աքօօօ8. /1ոօ. Բու. 1Շո 8 օօոքօրտտոչւօ116164 8.4. 55. Թ0ու:08 Լ1քոճուոօւ6ւմ քՅՇՎՇՂ ոթոՇէ1 24.- Ծ/., 1959.

Թ1ՇՀՕՒ(Լ.

Ցո. Շք6ղծ. 8 ժե. ՛քյու 54.

քօ3:տ

ՈՕ

Խ1Շ2ՂՒՌՈՇ.

36ԽԼՈ6ՈՇՈԵՎՇԸ:Օ11

70. 71.

766, 1973.

30Խշքֆօռեր Ճ. Սու

ԽԼաուռոտ.

4.10. օթուն

հ/.: Ըճոթաօ3Րո3,1954. ԽԼ.: Մո., 1974.

--

32ոռ«2

Շճօքօօ1

«0ՇԵ6ԵԼ

3ՈՅԽՕ8

ւ"

//"ՇՇթՕ3ԽԼԱ1

72. Է ոտոքու ԽՆԱ. Խքոտաօոտքօոմած Լքոնեռ: ո ոօոոօքճւտօոռւ հօքխօտ // 28418018080դ638օ, ԻԼ, 1974. 73. Խորը ւտ 4Ճ.4Ճ. ԷԼԹՇուծօքճուօատմ պօօտու 8 Ճ.Ւ., 3808

4Ճ.ԽԼ, ՎոքԹ ՒՈՒ

ԵԶ: 1801Ո1080ՈՇ186Շ քու Օ86 242844 11քոխ6քՇէլ 261801 5ՈՀ.// 16ոքոքօյ Առ 16088108 8 շա ք 1984. քռօրօիոօօօղՇՈ86.- ՛Ւ6.: ԽՈՇւմուՇքօ65, 74. Խոքոռւածթ11.4. ՍՌՈՇՈԱՎՇՇՈ6 ԷղծուԻ1.: Ճահուտ,1976. 75. 1Աոքոուսօտ էղ6ր.Խ/.: Հ2իու 1980.

1.4. ՀՕԵՇՂքՈԱԹԾԻԽԻԾ

76. 71: Հխոածո. Խոքջաշտ 4.8. 1քճոօաոշտա տափֆյյււ տ Խօօղ -

1946. Լայլքօատոճղ.

77.

Խոշծու

4.Շ., ԱՏՈԵՒՑԲ 8.Լ., 0ԲքՎՄ

78.

Խորա

114.

79.

Խոաոօուոօյոււ.

7ր 622454, 19778.

ՇՇՇՏ,

աոտքօումոօոորց.-

՛16.:

Խօնռ 8.Լ.,

80.

Ըօոեն 020381

Էք. օոոօ325

82.

ոօ

Օքեօր.

/.6.

80ոքօ6օճոք8Շ6/6Ո0881:

մ

ոքմմօոծէուտ

ոքօոչոււո

8.Փ. ԽԱչռուԷԼԲւթուաօոււՎ ԽԼ.: ՀՕոօ6, 2000. 2648018108016188.-

ւտ

հՕքուօրեոճ

Ճ.ԷԼ, Ըոշճ608 Ս1Լ/Ճ. Պքօատթօրօոտօ ո

Խ0ԽՇԵՒԾքԽօԲ

Խ1.: ՃոքօոքօիոՅոճւ, 1986. ԽՃթօոո7Լ.Ա., ԽՏՇ6ճշտ ԷԼՔ., ԸՇւթու ՒԼԸ. ԱԱքօոտօոօոտօ Ր.Ը.,-Փաքօում

տ ԽՕԻ101ոօքոլ08 չՕքոլ086ռ4 ՇԽ:ՇՇՇԱ 8 «03416Րթո:.- /.: 10106. 19777. 83. Խրո» ԼԽԼ Խոսութլ Բ 060քղՕԲՅՒ6 յատ Ոք.ր070876Է չօքուօո.0171 1987. ՃՐքօոքօարՅոոր, 84. Խո Լ.ԽԼ 1օաօոօդոլ Ոօքօքոծօրատ չՕքեւօո.- Ի/.: 1ԼՕրօօ,1978. 85. Խո ՐԱԼ ո որ. ԱքոոԾլօթոծէտ ԵՕքուօտ 8 ՇխՇՇՔՈԵ7Ն:

//

ՈՀԱօ18ոգ. 86.

Լոուն Մուս

10.1,

87.

մուտսս

Փ.1.

1976.

ՊոՂծքո7ք8, 1960. 88. Խ1ոԵւ66

8 ՇՇՈԵՇԽՕԻԼ

Քօղոռ

ԷՇոքօքթլոււօՐ0

«03816186, Ր 3, 1972. Լ.Լ

Ճ301/ք082Ւ16օրաու-

32ղ6ողծեոն.1օօքոտ376Կ21604:

էւ

ո»:ճօքուօ8

Խ/.:

«03411618

ՃԽխնճթտ4..

18քոօՇղոճի: Ուօոքյածուցթ. Շ08քծհԽ ՇԻԾԱ է1871.- հ/., 76 4, 2001. 90. հԱռթժճթուՃ.Ը., Օ6շշոռ

Ր.Ը., ՃԽՇՅրս

001Ւ1 ՇՐձո6կ է Շողմտ08. //

/

«Աքօօյրոքօ88(ճօօքու Բ քճոօ».

Շոօօօ6

ՈՕՏԵԼԱՏՒՈւՑ

7Ճճճուաաթ ոքօծոշսեւ

ՃՆ. ԴուՌուՕ-1ՇքեՂԿՇ6 ոճ 06քռ-

/ՃԵԾՅՈԵՎԻԹ

ոքօծոծութլ608քծօածեաօի հռծու-

2001.

ԽԼ, 7Բ1

4,

91. ՌԱռթժոթու Շ.Ք., Ճրոշճաօօցի Ճ.Ը. Րթուօթոո ԼԼՔ. Տքասօուշւմ ոքօօօ. ՇՇՇթ, չր 643 | 17, 28.09.78. 92. հյորժոթու Շ.Ի., ՃթԱՇԼՅԵՇՇՑՈՒ 162Շոճու 4.Շ. Րրուօթցե ԼԱՒ, ԻՐ., ՃոԿութում 11.Շ. Խօոթո66ա8 հողքաւն Ծքթոօրէլ0ր0Ոքծօօտ. /.օ. ՇՇԸթ, իբ 649363,

Ճ.Շ.

04.11.78. 93.

հՈռթօրթոււՇ.Ք.,

քոֆոծաոօմ ՈՕՏՇքթաօօոտ

Րթուօքցու տ

Հո6ՇՐեօ

|

Ի.Լ.

ՕոքծյտոծաածՕՇԱՕՑԵԻռ: Ոճքոուօքօ8 ԼԵՐ, ԽՕրօր08 36քեօյքօծտոթտթըչ

Յ8եքծՈՈՇ

Շծօքետու էՅ5ՎԻԵՇ: 1թյո08 ՃքխԸ2է", ՛Լ. 2, 1996. Ը.Բ., Րթուօթյու Է.Ր., ԱռոքօշտոԼԱ. հլորատթտո Ոքտաթաօաած ՂՇօքուտ ՈՃԻ

ԿԱ0Ր0ՓՅՒՈԾքԻԵՔ:

3ԵՇՈՇքաԽաԲւօո ոքո օՈԼՑՒՈՅՅԼՄՈՒ ՈքժաՅթժոտոծոռք08ՅԱ Ի0ՇՈՒ 36քիօրքօծաում.Ը6Օքուո:ԷՅՄՎԷՆԶ: Դքյո05 /ՃքոլԸշէ 4, ՛1. 2, 1996. 95. հԽԱռթաշթու Շ.Է., Է0Բոոօււ0 Ճ.Ա., ԵորոՀոճթգիԼՂՀ, ԽՐՇՅՇոՑու Լ.Լ. ԱՇ6ոՇոծոճււաօ ոքօլօօօռ 6քոտօուքՕրումամ օտ

8 ԽՅԿՇքաԿ ՇՕՇԱՑԵՒՕՐՕ

// օշ«սՇատտ. Խադու.

94.

ՂքողթլՃքոէՈՂՈՆ(2Շ2, Քքօթոե, 1977. 96. Ռլոթեռթու Շ.Ք., Խատոշտս Ճ.5., ԽԱՇոժոցւս 01069 3.1 ՇԽօօողծոծ. Ճ.6. ՇՇՇթ, 7թ 639491, 07.09.78. 97. Խլռրետքքո Ը.Է., ԽՆ ճոր ւուՐ.Է. ո ոթ. է ոօոքօօ»/

ԽՕՒԱՎՇՇՕՆ

Ոքշօօօտճոթօր ոո քաիօքո ճՃքոՒԼԱՈՒԹՇ, 8ուո. 12, ԿՅՇԼԵ 2, Քք., 1976.

հոլո.

ՍՇօոտոօտնեւմծ ԵՅԿՇԵՅԸ

ոք.

քօոտաօտ ԿՕՌԵԼՇՑԵՐ 13, ՎՅՇ» 1, Քք., 1977.

Ոքծօօօտ.

քու

ոքծՇօչԴօ-

ՃքոլՂԱԽ/(5Շ»,

ո 99. հ1ռթառթու Շ.., ԹՄշշրշոօոճիած ոքօօօօճ հԱռճշտոււմ Լ.Լ. որ. ծքուծրքքՕ82Ւ 18ՇՇԻՅ 8 Խճո(օքագ ՇՕՇՐՅՑԵԾՐՕ օօԿՇորճ. ՛Լքողեւ Ճքուլ ՂԱ/5Շ», 5ոո. 13, ԿՅօՐՏ 1, Քք., 1977. 100. հ1ոթթռըՑ 38601981 Ւ Ը.Բ., հՂՖՇոշոճյուԼ.Լ. ո տք. Օսան 5ՓՓեարոտի0օ1ք 6քոօրքքօ08Յ110Ր0օօէճ. ԼքաղելՃքոՒԼՂՈՒՆԸ2, 8ւլո. 13, ԿՅՇՂԵ 1, Քք., 1977. ո 101. հ1ոքեճթու Շ.Ք., ԽԼօոճոու ԼՐ. ոթ. ԷօոլԾ8ի ւ տոտ 6քտաօրոքօրճատ «6էՅ.// Երւֆօքոուաօր

ՃքԵՌԱՂՈՒՐԼԸՔք., ԻՔ 46, 1978.

ամ ո. օոօԲ 102. Ռ1ոթոճթրււ ՈՕաոՅՅՇ.ԻԵ., ԽԱԸՅոշոււԼ.Ր. 2Շ6ոծոց8Յո 6 5 օք ԿՇՇԹԵ:

ՂՇՈՇՄ ԽԿՕՌՔԼԱՇՑՕՐԾ 6քմւօր

օօ Ոքօօօճ. Թ ռո.: Թօոքօշու3ՇԽոՇոՇոթԿՇՇԿՕՍԽՇՃՅԻԹԵՑ. ՂՇՅԱՇԵԼՈՕԽՈՅՈ0Ց 224 8666օ103:01 ոօ ԷՅՄՎԻՇԾչօաֆՓօքոաււտ ՇՕ8քՇի1ծէլեւի ոքօ6ոծ.-

հ՛Ձիլ

հօ» ճւուք.1978.

ՅՏԽՈՇՈՇՈԵՎՇՇԽՕԽ

Խ(1., 103. Խ1ճթԵՅթցւ Շ.Բ., հՈ/ԸոշոտեւմԼ.Լ.,

Ց դքօՕ2380Ղ4ՂՇՈՒՒՉՇԼԼ

ՈՕՑԵԼԱՇԵ/

Ճքոշ2աշշճո Ճ.ՇԸ. Մօլքօաօրոօող

ԾքԱԽՇՈՒԾԻՉ

ոքօօօա/Ո1:ւգօքոճատօԷ ւն

ԽՕՂԵԼՇ80ՐԾ

ՃքԻՌՈՂՂՎՒԼԸ Եք., 7Շ 10, 1979. հ1ոթժոթցոԸ.Բ., ԽԼՇ2Շւու Լ.Լ., Ճըրո015ու 8.4. 11ք083802816Ո5Է ո2օ1օի

ԽՕՈԵԼՇՏ0Ր0

6քահօՐՒՕՐՕ ՃքոՒՐՂՔ ոքօօօո.//Մնւփօքոճաածեմ Քք., բն

21:

.-

104.

.-

Բօղքծքելոււօրօ ոօմօ1828.

ՒՔՇ ք200Կ:5: օքրճխօտ Խոտ մմ 2218011080ՈՎՇՇՔ: Ծոլո. 2, 06108 էճ 710:57,1970. 89. հ1ոթոռթու Ճ.Ը., Օտշշոտո Ր.Շ.,

ՅՒ060010ՌԵ0օ7

ԽՈ ճասոօօ1քօօ1թծ,

ՓրՅքու0-ԽՅՂՇԽԱՒՄՎՇՇ

ԵՐՏ ԽԼ:

'

4.16. ՇԽօՇՈՇ

ԽԼ:

ո Լ.Լ. հ1ոթՅթոււ Ը.Ք., Խշռօոռււ

«ՇԻԾԾքոԿՇ

աք» ոօ

98. Ատր:

ԷԾդօ6, 1970.

Շրոուսօռ )Լ8., հ1թյօռոոօ ԼէԼ,

Բ

ՕԵ6օ6է.-

Ճքօծճռուռդու

ԽՅԼԱՒՒՏԼ-Խ/.:

Շ186ԷՌԼԵՏ

1977. ԽՈ6ւԱ6քօ68,

ոքօոտոօոոՑ

ՅւԱ81. ՂՇՃԵԾՈԾՐԱՑ

Խ0ամճոօԲ մմ

Է:ԷԼ/.

Ը Ր,

ՃՅԿՈւթՅԻ 71.Շ.

Օոքծոծոծէու

Ծքոսօւմքօոճմմճ Շ6քտ.

ՈՅքոիքօրքօ8 // Ղքոթւ

47, 1978.

105. ՈՕաոՅ81ՅՈ,

106.

Խ1ռթաոթնւ ՇԸ.Բ., հյու

ոօ

ԽՇՇՈՇՈՕԲՅՒՈՄ

օ03Ո8Է10

ոթոոօ108ՈՇԷԱ14 36ՈՇԷԵռ:

ՇՕԲՇԼԱՅՒՈՑ

ԵՕքեօտ 141

ԽՇՃՅԵԱՅՅԼՅԼ

ոօ

ԽԼ, 1976.

108.

Խօտճոծմւաօ Ճ.Ո. հԽԼԱշոնտւա ԼՐ, Էշյյոթոոյել Բ ՇԱՐԱ: 6քուծրէլ01օՈքօօօճ. ՄՇՕՑՇքւԱՇԱՇԻ8Օ8ՅՒՈՇ

851ՇՕռՕոքօՕտ38Օ1ՇՈթԽՒԵՐ:

ԽՕԽՈՈՇԵՇԵԼ

ԽՕՌԵԱՇՅԵՐ:

Խու

Ք

ՕՇԻՕՑՒԼԵԼ:

«օքսօոքարօ108Ո6էլ

Ը.Ք., ՂՇճոՋ Խ1ճթառթտու Շքաեօէեր: ոքօօօօտ

էւՆ Լ.Լ.,

//

հշ

0օծօքյղօոճմու

10826:

աւՅուամ

76ծօքոաւտ

ոու

Թօ6Շ0103եւ010 ՇՐքՅԻԵԼ (7/1276քոճոՒւ

ոճ.ԷԼ046ք6,1975, ոօո).

203486Լոո, ԻՐ 4, 1977. 109.

1շսԿՇՇՐՑՇԵՒԵԼՏ

.-

ՇՇԸՏ, իճ 649363, 04.11.78. 107. ՌԼՅթաՅրու ՇԽ.

ՏԱԽԼ-

տուՔ.Ճ.

ԼՐ.Ր, Ճո

Ո.ՇրօԵ 6քտաօ168.//1:փօքխուտօիծւտ ՃքճԱԼՂՈՒԼՔ Քք., 76 140, 1978. Լ.ԼԷ., Ճր01 հ1ոթժռթու Ը.Ե., 17 «շօոգւ Տ 8.Ճ. 5քոօուում ոքծօօ. 4.6.

աօՃ.1Լ տ

ԲՃՇՃՒԷԼՂՆ,

Օշուօ8էլՇ

3ոծրքոփաւումմ

Ոճքճութւքեւ Շ6ՇղեՇհՕՐՕ

էօքոօտ. ՇՇքուղ ՌՂոքթոքտւՇ.Բ., ԽԱՇՏՇՈՑ ՒԼ Ր.Ր. ԼԱրաոօ86լմ ՇԵօՂՇՈՏ

ՇՇՈԵՇԽՕՐՕ

«03446182», ՃքեՒԱՎՈՒԼԸՆ1987. ւմ Ը.Բ., ԽՈ Շ2օոց Լ.Ր., 06821650 /Ճ.Թ., ՛Լճք-Ճրոծոու Ը.հ1. շր Խ1շր

«ԽՈՅԱՈՅՅԼԱԾԼ

110.

Աօոծօքատե-6քտաօ18քօ8ւվտ ն. /Ճ.6. ՇՇՇԵ, Տ 1519575, 08.07.89. 111. հՂ1ոթժՅթո 3.1. ԸԽՇՇՔՂՇՈՇ 1ք6Եռ: չօքշոշոջւա Ի.Լ., 101068 ւ Շ.Բ., ԳՂ 18610Խ ՄՏ 44, 1978. 21-16, նւփօքաոււօԷՌ Շօքոտ

ՃքԿՌԱՆՒԼ

'(08./ ԱԼ 112. 1 ոթառքու 16շրօոօոճված Շ.Ք.,. հԱճշու Լ.1Լ., 1Ոօոօշգու 3ԽԼ // թաղել ՃքեԱԼՂԱՒՆԾՇ, Ցեւո. 14, 1979. 116:4:080Ր0

ՇԽՇՇՔՂԾՈԼ.

113. հՈոթժռքու Շ.Բ., հ1շոշոտում ԼՐ. 3.ԽԼ 11ք0238071416Ո5է6ՇՐ .

:

ՇԻԼՇՇՈՂՇՈՎ

Շ

ոքօքելտոՇԼԵլիք

ճՃքո.ՇԸՇԵ.- Քք., Բ 8, 1979. 114. հԱռքոոթու Ը... ԼՇՂԵՐՑՒ

115.

ԼԱԽՇԻՕԵԼ

// 23860

ՇօղՇԵԽՕՃ0341

6186ԵՇ:Էլոյու,

հՈՇՃ

ՇԱԼ, Ըշըոթովօ6 ՊԼԸ., հ1օ2Շոցուս Լ.Լ., Բոշ ՇՇԸԵ, Իթ 1166784, 08.03.85. 4.1. Շսօաո ծէ. Ճ.օ. ՇՇՇՔ, իջ հ1ճթԵՅքտ ււ Շ.Է., Շր. ԸՃ., Լոք ԽԼԱ.

ՇԽՇշտոՏոն. Ճ.6.

695686, 13.07.79.

116. Շոծոտոտո

հմորհորաու Շ.Ք.,

Ճոսուրաո 1.Շ.,

Աօոռոծաւօ

ՃՅԿՀՐըՅււ Օ.է.,

/Ճ.Լ,

Եքաօրիծք ոքօօօ. /.6. ՇՇԸՇ, իր 488545, 30.06.75. 117. ՈՑ

Է.8., Բ7ԿԱՒՌՀՅՇԸ

ՌԱԵու ՒԼ81.Շ., հլորոորքո Շ.Ք., ՃՈՇԻԵՇՅԱՈրՏու 3.ԽԼ, Յայա ՑԱՎ 06 4.Ճ., 3826 Ը.ԷԼ, ԽԽՇոծոջու Է.Լ., որու Ճ.Է. Եքօրհ դէ ոքՇօօ. 1.Շ.

ՇՇՇԻ, իթ | 140367, 15.10.84.

Ճ.6.

118.

Շ.8.

ՌՈՇոԵԱւԻ08

Փօքու.-71: Խօղօօ, 1978. 119. ՌԱոթաաթօԲ

ՅՃՇՈՇքՔՇՈՒԾ

ոը.

Ը.8.,

Ղթ0ոքծեթոո,

Հ

Բշ,

ԱՑ8ՕՂԱՕՑՕՈՎՇՇԽՏՈ:

11 2Է8ք084

Աու

ոքորօ108Ո6:տ1

ԽԱւօոԿու «աւն

չՕքուօտ.

Ա.ԷԼ., , 1404:2րօ82 քօ88

ի

123. Խոոտօ»

ԱՂՈ

/Ճ.71Լ,

ՇՇՈԵԿՕՅԵԼՅԼ 061ք06ուղւ.

--

Էջ,1971. 125. ՌՄ ճծոճու

-

Ը. ԸրաոոոօՂԱՎՇՇաՇ որոումօթօշոն 1978. Խ(ճոդուօօոքօ6ատ6, ՂԵԿԱՈՅՑ

Խարծոււ

ՏԵՐԿԱՇՈՇՈւՄ,-

օՐՅՆԱՇՒՎՇԱԺԵԼ

-

1960. ԽՈոՒլՇտ,

Ճքնծոմտ

է

քումօառոեսօմ

քվե

հ

քաժ/ալծրօ ճոոճքուն

760թոաւ:

-

129. ՕՏշօոտւ

ՃՈՇԵՇՅԱՅԱ Է|.Շ.

իճ

Թաաանոտծ, ԽՇՇՈՇոօՑնուծ

քօտճոտտԻթ) 0001Շ6ՇՈԵՒԵՐ: է7ՈԵՆ7թ ԴՇԿ. ԽԼ: 1956. ճոր. Էաու

ՊՏՃԵՕՈՑՐԱՒ

ճոշօք-.

ԷԼ

1Օ.Փ.

ԷՇ,

ԼՐճոորտու

Ճ.28.,

ճք60:քաքօոումծ 8

հառքւոթու /Ճ.Ը., ՃԽՇՃըՋԵ /.Ճ.,

18Շթոթւ

Շքճյո»չ.

տօքօտոօ12

1138660184 Է.

ՅոՇու ն Հա

ԸՕՇԱԱԲՇԵՇթԻ0Ր0Մա

ԴՇԿԵՔՎՇՇԿԵ:

/Ճքսծեաի.ՇՇքթոտ ԷՃՆԻ. 2, Էք., 2002. 130. ՕՏշօոտա Ր.Ը., հշըԲոթցւ Ճ.Ը. ՃԽՇՅրու Ճ.Ճ. ԷԱՇՑում Խ6ՂօԱ Ոճխատ մ

ՃՈՒՑՈՕ16քԻՈՒՎՇԸ601

06քա60Ռամ 186քոօօողճուեւմ ող«օու ոճ Օոու06ք0ԿՕՎԱԵՍ: ո

Ոք ՇՈՑՇԱԵՔ:

քոաու Են: օ6Ո2684:: Էճքօրոււօ1օ 5:038416188. // /ԽԵՐՄՅՂԵՍԼԵԼՇ էլ

Լ,

Է

օՔօքո,

Վէ

ոքօճոծ

Շ08քծԽ6ԻԱԾ1 Է4371.- Խ/., ԻԹ4(7), 2002. 131. ՕՑշծողո Ր.Շ., րքի Ճ.Շ., ԱօոքօօջուԼՈ., Ճու62ր885 ՅՑ: /4Ճ.Ճ.,ՐԼՈՇ ոմորԷ Ճ.71.

ՉՈՕԽՇԽՈՒԵՏօտ

հ զ օԼռոծմ օդոոտ08. ՍԹրշօւատ ու. 1ԲՅոՇնու ը Է հ Ճքեխծետք ՐՕՇԱԱԵՇԻՇքեօրօ 710186ք6 Ճքուօայու.ՇօքունՊՏԳՈՒԿՇՇԹԵ: Ն1Մ, էո ԴՕԽ 3, Էք., 2001. 132. Օշօ665 8.1. 112Շղծոօթնոտծոքօղօօօճ ԾքօմքՕԲՅՒՈՆԼՇՇՒճ 8ՃՂԵԼՈԽՈՄ/ ԴԵԼ մոշ. ւռ. Ի/., 1962. Էյ, 133. Օօօ6օ6 8.11, Խ)ոածաօտ 4Ճ.Ա. 16շոտոօոճուծ ոք Ռո: 680168 6քոռօօր ԷՅ -

ՇՏՈՕ-ՇՕՌՕԽԱՇՐԵՐ:

Կոյծքաուօտ

ԽԽՈՈԵՇԼԵրք

ՇՀՈԵՇԵՕՃՕ341618Շէլուօ8 Է27ՅԼ, Ր 8, Ճ/Լ., 1962.

ՖՈԵԼՔՅՑԱ086ԼԼ

2, ԽԼ, 1977

ույու

մանիա

141. աու

ԿԽ6ՕՈՕԽ//ԹՇՇՈՒՌու

ՇՇՈ»

03:11

93213784

(ՇԼեձ).

6քաօ1մքօտումմլք

6քահծուքօոնուօծեռ

ՖԽքաօղաքօումու«օշհռ

146.

էՕքուօ8 ԷՇոքծքԵլՑՒԾՐ0 ոՇիօղՑ.

Բուոույում

մ

Ճ..,

ՊՇոթտոօդ

ւօ.

ԲՅՒՍՆ ԴՇշու.

1Օ.Ճ.

հրու

Աքօօոօօւե

Աճքոռօրքօտ

Էք., 1980.

-

ոք

ԽՈՂՇՈՇՈՏՔԵՒ

1961. ԲքորՕ8քՇիքՇԷԵՇ: Է1ՐքՆ3:2».- հ/1.: Խճ ոուօ6Ղք06էուծ, 147. ԹօՅՇքՑՔլ 7ԲՇՈԼԿՇու մ8 ոքօհ380Ո6Շ184 ՈքՕ 108 շ«1801811080116184 մ

ԽԼ: ԽՈօՇեօտօչգոմքճ6օՎոն,1979.

148. ԻօՅւմոչ

ԷԼԻ.

Օշոօտեւլ

60. ԽԼ., 1969. 149. Իո: ԼԵՔ.

Ցելո.

տոոՇաՓաուումմ քոուչ

1Լշօքող քօնեա ձղոճք:՛108.- Խ/.: ԸՕդ06, 1975. 150. շՅաո 5.1. Խ1Շրօորտռ օմՏէատ ԽՅԽՇՈԵՎՔՒՇՈՇՈՇՄ ՐքՇԵռ: ճօքուօտ //ԱԼԵ Ւ/Լ:

812ՇԶ,

1.

ՈՇՅՑՈՇԼ

ճոոճքուօտ. Ք

ՕՇԵՕՑԵԼ

(Խօթօյու

քօրուտօաատմք

(Ե ոոուծ116ըԻ.), 1969. ԽՕԽՈքՇՇՇՕթեօՐօ մոմ. ԽԼ: ոու, 1977. 144. 116թօ88 4.1. ՛ԼՇքելօօ1011616 1ո6ր.մ 145. 110Րօ6օախ 3.1.

ՕԾ0ՇԱօՕտուՇ ՕՇԱՕՑՒԵՐ

ԷՆՇՇրծոօոճւմ

ՇԻ(ՇՇԱՂՇՈՑ

ողճ

ՄՔ 11, ԽԼ,

ՒԵԼ,

ծբոտօւոքօտոճւոք

հճխօքու

եւ ոմ

(ՇԼԱՃ). Խաոոքունուտէ

3354844

Խօոօթուաա

ճօեօքքյոունոգ ք0ոօթո. (Իծող 8.81.), 1967. 142. Ատոաո 76 32113784 (ՇԼԱՃ). Օթոծոզոււմ 143. ՈՅ

է

՛

(ՇԱԽ.

31835590

7Ք

(ԱՇոօըօօո ՃՆԷԼ), 1965.

(66Օթէւու).

--

՛ք. 812Շ2,

քմօվօրն

քօշժ/ անու

ԽԱՎՇՇԼԲՁ

ք8601Եւղքօ61տօի«03861884.օօղԵՇԻօՐԾ տոշաւքոֆուաաանւ

ՈՕԽԱՅՅԼՏՈՇԱ

ոօ

49, 1979.

օ6քո60ուռք6337518108 3ԲՇՈՇքԻԽՏԻՂՁ, ժթոմ1Է3.հ/1.:ԽԱՂՇԵԱՈԱՎՇԵՅՅ քո0806180.ՇոքոՑՕՎԻՕՇ ԷԼո)62, 1971. է օ60ք7ո68Յաոյ, 1. 152. Շ6Օքաոճ էլ 18, ՛., Դքօծ088:ո1ԷՋ ոնում 3001ՇՃԵ

ԽՎՇՇՒԺՈ:

151.

ուա

1972.

153. Շու

0Խօռ

4Ճ.Ը., քորօտշաոմ ՃԱ.

ԱՇՏՇՇՐՑՇԵՒՕ

Եքտոօրիքօտոճոտծ ԵՇդօք7օօոՕրՇՇՂԵՇԻՕ:Ճ03446186ԻԽօ1 ճոնոծեււմ.

85ԼՇՄԼԱՇՒՈԼՖՁ:Դքճ8. Շ6Օքէաո: 1(87Վ.1ք. ՂՕԽԼ 100, Ու ուՇի, 1973.

154. ՇԽ

Ը.ԻԵ., Մո

6ոՂՅ6ը

օա

ՌՂԼԵ., 1 081ո՛ո0Էէ 8.4Ճ. ԽՈՏՃՅ:ՅԵԼԵԼ 3ք038

ԽՇՐՅԱՂԾ8

06166184 1Ւ2ԲՇԷՏքՕ8ՅՃԱՇՔԱԽՅԱՇԵՕՐՕ

ՕՇԷՕՑԵԼ քճ6Վ6108». 7Թ 3, 1970.

ԽԼՇԽՅՒՈԼՆՕ8.//«ՐՏՕքՇՂԱՎՇՇԻԱՇ

ՈՒՍԵՇԻՇքԻ

ոքո 7ոճքոօիք 803ՈՇԱ618211 ԿՀՇՐոԼ 155. Ը060դ68

ԽՕՂԵԼԹՑօ1

«03486182.

,

աւ

ճաւ-.Լ.), 1968.

.-

Թոր»

8.1Լ

ՄԼ:

ԽԼ:

Խործքոճոօր.

// 3ԼՕքուռ, )Բ 6, 1974. Խքուօութօոճուծոօքուօտ ո ք)ՇՀշեօու. Է. 8560թ» «ՕԻՇՐքՄԻԼԱՈւՈքծօօճ ող ճՕքիլօո. 6քուօրտք084Եո1

138. ՕՇօ606 8.1Լ

140. 11

ՇՏղԵ»Օ358-

ՈՇՈԵՒԵԼՆ

6քաօղմքօ88ՒՅ1քօ

ոճ

Խործքքճյւ08.//՛Լքաւօքւ

ՖԱՌՕՂԱՇՒՈԾԼՇՇԵՕ-Շ0ո081261Ե:

1971.

Է

--

Խճ

// Լքճւօքեւ

136. Օ6օ608 8.11. ՇգտՕՈՕՐՈՎՇՇՒՔՇ ՕՇԷՕՑԵԼ

քոեԿօրտ քո6041»:Օքոռոօտ Խո

ՇՇԻՕ-ՇՕՈՕԽՔՇՐԵՌ:

ՈՕԵԼ. Տո.

ՖՈՌՕՆԻՇԷՈՎԸ

ԷՅԵ, ԽԼ, 1971. ՈՂՇքոճոօտ//)116. 137. Օօօ605 4.8. 8.11., ԸՕոտաօշրոմ 1ոոշօաֆտուումքո60Կ7: օքրճոօտ

ոճ

՝

1.Ը.71.Շ.11քօո3տօոօ180 1օԽՇոաօքուօծ.Խ/.:

ՇՏէՅ. 6թտաօքքօ881014.

ոո

1971. տլօօ1քր6ոմ6,

Ղք. 8 ՒՕԽՍՆ,

Լ.Լ., հմռքթթորաա Ճ.Օ. 7նուա Ը.Ք., Մուտ օՕՈԾԵԵԼ ւ տտ օ6օքայօոուօ ՕԼԱ-2 քօոշօտտետ տքուօտ. // Քուֆօքոուաօութմ ոքօյօտ Ճքուէլ ոՈՒլ111 Քք., 76 1, 1983. 126. ԽՇտճոճու Լ.Ը, Շ0ՔՏքԱՅԻՇՆՑՕ8ԱՈՇ, քոքոն0րգն տ ԷՅՄՎԱԾ-ՆՇՀԱԱԼՎՇՇԽՕՇ Օ6ՕՇԻՕՑՅՈՍՄՇՇքայլորՑ ԽՇոՀոՒ Յու ոո 6թաւօաքօոճումհ ՇԽՏԱԱԹՅՒ Ց հօքիլօթ. մրւօօօքղ.ՈԱ. 1ԵՃԷ. ԷՅՈԵ- Քք., 1985. 127. Էր 108ոՎ 8.1Լ 1 ՏօքօուՎօօրժլթ ՕՇԷՕՑԵԼ ոքօլլօՇ6ճ ԾքուօքՕրուում1Օքփո. 128.

8.1.

139. Օօօ608

Շոքոտօզոո:.1167. օ6ւմ681քուն

ԽԼ:

Ճ.:. Ռ1ատըօոօոթօքան

135. Օօօ605 ԽԼ: Խու

-

Խ1ճուււ

8.11.

հ/Լ, Տ 3, 1965.

1985.

հ/1.:

1981.

124.

8810Խ1212Թ381114

8.

ԽՏաաաՅաթ ՃՐքօոքօեԹոող,1985.

ոա .1.ՇԵլքօ821Ւ6.122.

Բաո,

Ճոշճաաու

ՇՀՂԵՇԵ020314018ՇԼ ԷԵ: ոքցո66օօ8.71: ՀՕդօօ, 1980.

ՇՈՕՈՕՐԱՎՇԸԽՕՇ060ք7/Ղ088ՒՈՒ6

261ԹՕՐՒՕՑՕՈՎՇԸՒԵՀ Փօքռ

Շ.8.

Իր

.

Խ16ո:381151

5 1ՇՇՈՇՈՂՕԲՅԵՏԱ:

խորութ ի

120.

ի

11)

ո

134. ՕՇ0608 ԱոՒԼԵԼ-

հ

Լ.8.

Ոռօօօք

Ն 6, Խ/(., 1965.

Ռեւու.

՛Ւքյ»լ

Եռ:

1 ՇՕԽՇՂքԱԿՇՇՒԻՇ Ոքճաօքել

լոքո.

7/1

ոքշշոօտ տ

տ

Րքռոոչոօքօռ

Շօւ. տոամքեոֆաաումմ

Շ6ղ.

:

՛Լհօօքմ Խօուքօւ Ք. Մատա«ոօ Օոձեջ»ո 451 Լոոմեօօհոն, 76 5,1953. .

110: քոնն Խումմաօօ1քօծոչ.. ՃՎծքաճո2 10Խ 7.1.Է. 1. ՇոքոտՕԿԵրո: 1.- Խ1.: Խճաուլօօ1ք028ՈՇՈ5էլտ 1963. ոււծքա7/քռ, 157. Լճրտօրոտո4.1. Սօ6ոծոօոճիտծ ոքօտօօճ Շ6ՕՈԵՅՎԱԹԻՕ օքօ38 Շ ոքտոլօմծ// Լւզօքեուտօուելմ ո.օ101 Է ՃքխՒՍԱՂ, օօքու 21Շրօքօօ1հօ1 Խ1Խ0ՇԵՇԵԼԵԼ ՈՇԻԼ 26, Եք., 1975. 60 ՇոուօԱ11Թ31116Ի1

ՇԻՇԾՇՈԵՎՉՂԵՍ:

158. ՂճըոշրոտուՃ.1., է 1օօքու 1381(ՇՈԲԿՇԷԱՅԼ 36 3, 2004. էօքուօր. 1386օ1884 /ՃքեիԸ7ԸՃ, ՕՇԱՕՑԵԼ 159. ԴճըտօթոտոՃ.1Լ. ԵՒՈ քճ5քո6ծՕ

ԹԾ-1ՇՀԻԾՈՕՐԱՎՇՇԵԱՇ

ամքոմ ր« Բ ԲՕօմղօո. ոլոր Քք.: 717պօ,1996. Ճոոճքուօ8 76ՕքՕՎԻԵՐՀ ք 7օօքոտ քօ38:114 օՂ66ոօմ ոքճտ 160. Ղճըծծթոճո 4.1, մօր Ֆրոքօ. ոօոօքօզ

ԷԼԱՄՎԻԵԼ

4ք75 ՃքուՇշաՃ.Շօքա 1Է1,Եք., Ցեւո. 3-4, 2000. 161. ՂՅըտօթոճ:ւ Ճ.Ա. Օօոօ85ւ ք25ք8601:1քօրճաօէ լեր: քարան ձոոճքոՂօթ Խոմու.Եք.: Լ. ոօո, 2000.

Ֆ60քՕՎԻԵՐ:

162. Ղճըտօրոտու Ճ.ԼԼ ՄոօԿա6 ԱՑ

ԴՇօքտտքօ32:111 օՈՇՇՈՇՄ ՈՇՅՑԱՇԻԵԼ ԷԼՅՄՎԵԵԼՇ

Շօքաչ՛ԼէԼ, Եք., Ցեւո. 3-4, 2000. Ղք/Ղ51 ՃքուՇշ2«Ճ.

Ք8ՇՈՒՎԵՄՒԼ

163. ՛ՒՅթթշթոտո 4.1.

Օ60ՇոՕ82 ԱՇ ՕօՈՐՁԽԱՃՈԵՒԵՇ:

ՄՐՈձ օՂ 8108: ՐԱԼ Ոօշտճ. ո Շճօոոօհ «Թուտօոօղոտ 3ՎեՓօքոուաօոկելե 7ոքոտոօամ. ՊՇՀԵԾՈօ Ճքոեօոս», Եք., 2002. 164. ՛Ւոքտշթոն փօքիլելքօտա12 ու 4.11. 1 7շօքու 7օրճօ8ոծատմ օո ճոԵւօ8 էքՕուօՕէ:110268 ք01811108ՒԵԼԸ «ՕքելՕ1/3Ա6ՈԵՎՈՂՇՈԵՇԱ. 11386001 ոՑ ՃքխԸ7ԵՃ,ԻՐ 3, 2003. 165. ՈՐոթոշթոտմՃ.1. Մ7օոՅիԾՅՈՇԱՔՈՇօՕօՈԱԼԱԿԱՂԵՒՕ օեօքօօւա 66օոօղոօքոօոօ Հառութճ 6Շ06108ոա ՈՇքօքօյոծուօոՕ Շքօյմ ԼԵՒ Էճոքշեօէւօ-ոշֆօքեխաւքՕոուլօ8Ւօ 2:/քոռո), ՛16., ԻՇ 3, 2004. ԽՅՂՇքոճոտ. 13866011 8րքճքեօի էոոք (ՂՇաոքօուծմ 166. Ոճթտօթոտւ4.11. 1քոշոօօօ6816Ղ5Ւ

ԵՇ 68016188 օՒՇԾՈՇԱ3ՈՅԱՕ8ԵԼ: « 8ո6լմԽՇՃՅԱԽՅՎՇՇԵՔՈՒ:

ԷԵՍՄ ոՕՅՈՇԱՇԻՑԵՑԿ. «158օօրոտ ճոքոքեօն աոատ» (ԽԱԽոռքօյաւում ՛Լ6., ԻՇ 3, 2005. Մ քառտ), 167. Դոթթօթոճւ 4.1. ՛Լօօքու 8ոծքուտօ1110Ի0քօՅՅ ա «ՂՇԾոՇԼ քոշշաւտն. «13866111 ՃքԿԸՃՃ», Էք., ԻՇ 4, 2005. 168. Փաո0աա:0-ԵօթօոււՎ 81.1. հ/1.,1959. 16-օքո ոք7ոօօաւ 169. ՃՅԿՅՐԹՅւՒՃ.ԼՆ, Ռ1ատճշճտ Ճ.11Լ. 1322 ոշգօքուուօքնհ ՈՕՎՏԵԼ Խ0ո68օ1886 ոքո 66 օ6քո00եծ,Էք., 1995. 170. Լ Շոոցօտ Օ.Ճ. ս որ. ՍՇշոօոօ88:ծ 6քոօուքՕ84ՒՄԼ ԷքՇԵր, «օքխօր հճ

ԽԱՒՕՐՕԼԱՐՇՎՈՇՈԵՒՕԻԼ

ՄՐ 6, Ոքօօօօ. // ՛Լքճթրօքեւմ օՇղթօ3Խ11ԱՌԱԼԵ1, 6ոլօՐքՕՃՕ7ԱԼԵՍՎ 156.

177.

ԹՀ.Ա. 178.Տճհսեչ

ՍԵՏ«ք մշռ

Գ65

ՈՀԱԿ6ւթոոթ ՏշհոօլմԿ6քթճոք

Լոոժէշօհո)ի, ՄՔ 5, 1953. 179. Ղորոօ1ճ»2ո Ճ., Ոճ օք էհօ

ՏՇիժոօո Ձո

Տշհունօտ

Օռջեռնոօո

«06

ԷԼռլոծո.

Օտոմլոջօո

46ո

օք էհօ Բողռոոծէ6ոՏ օք էհօ ՇԱԷԼՇՈՏ

Օքնւուշոնծո նույճոՃ.Թածւմո Ճօ246ոոյ օք Ճոռօուռռ ճքոօսիաւոլ Խ/8օհւոծ. Շհօքքծո Սուօոտու Բո4- 2003

7ա՛ո05, /6ԼՇԿՅՈ, ոթւոճկօոճ/ ՏՇԼՇՈՒՒՄՇ

«Վ4

3»

:

-

-

1974.

171.

Լ.ԷԼ.

Լո5ոՅ

քոՇօԿՇոօՕքրճոճ 71166. Ճ8ՂՕքօփօքո

172. ԼԱՇՐոօ6

ԲՇՈԾՈԵՅՕՑԳԵՒՒՇ:

ԲՅԱՆ

8.8.

ՂՏ.

տոճ

Օ60օԼՕԲՅՒԱՇ

տազ

ԴՇԱՕՈՕՐԱՎՇՇԽՕՐՕ

օօոռ ճքտածրաքօոճաաա

ոքօածօօճ

ք

// ծքաաօւեւ

ԽԼոաՇե,1974. ԷՈՄԵ.Խօոթօտոտ 711. ԵՀօքոռ: 1քաւօոօտոծտօ, Ճքճոոււծ,

ՇոքոոՕՎամու.ԽԼ: Ճրքօոքօերոոո ո, 1990. --

ո Բօոուռք, Բօմ ԻՔՇՏՏ6, ԼՇոքաճէաւծ, քօջտաւօ ձոձ ՛Ուոծ ՔՇրռեօոջուքտ էո) ԿՄՅԹՐՏ. "Րլճոտ. ՃՏ/ՃԷ՞", Կ.9, ԻՔ 6, 1966.

173. Ծծոջօ

1126ո6ո08ՅՒՒՇ

ԱՄԵՇքԵԾԻԾ

174. Ւ լոմոՀշհտ

1.

ՍԵՏԼ

օո

օղռիրօո

հ/շջօհլոօք ԵՃԵՇեղԵՏ, 1928. 175. ԱԱռոսչ 0ՕօԵԼ6:, օւ Քաւթ տօհու

ԽԼոգծո. Խ(6556ք

461Ե61լծո. ՏԵէքքուն, ԲՆ 62, 1972. 176. ԽԱ10էՄ. Խ/6-ՏՇիյՏլԵ (Տօհոօ146ո «օո

86ռկո, 1934.

շս

թւխոք

Եօստ հշհօո

մօ օո

օո Տօհոաժթիւթիօւէ

Շհշոհօլոծք ԷԼԹլքսէԷԼ

Օոոջ Տեօհ, ԷԼ01շ)ԽԵ՛ԼԼ,

Տշհործո,

ԻՐ

56,

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

3.2.1.1.

Պարբերականգործողությանխառնիչներով

աասաաաաաարարարոաննոթրթոր փարտադրամամեր խառնիչներով 3.2.1.2. Անընդհատգործողության արտադրամասեր նաւաաաարաաոո»ր» կերային վ րա 3.2.1.13. Ժապավենային փոխադրիչի դարսող ու խառնող բաղադրամասեր ի արտադրամամեր ոաաասաաաաաաաարաաաաոաարայո: ն կենսաբանական մշակումով 3.2.2. Ջերմային,քիմիական արտադրամասեր............ պատրաստելու կերախառնուրդներ հիմքի վրա կառուցված 1.2.2.1. Շ-12 շոգեխաշիչ-խառնիչի փլըտադրամլամեր խոզաբուծական 55 արտադրամասեր Կերախառնուրդների ոո

Ներածություն

ԲԱԺԻՆ

Լ...

1. ԿԵՐԵՐԻ

աաա

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐՆ

կակակա

ԵՎ

ՔԻՍԻԱԿԱՆ

1Լ1.Կերերիքիմիական կազմը 1.2. Կերերի դասակարգումը 13. Կանաչ կերեր...

Ը.

եեւ

ո

ա

ո.

ւ...

1.4.

ԼՏ. 1.9.

Լ...

ււ.

աաաակաւաաաա

աւաաաակակամանաւաա

աակակապակաաաաանաա

նաաանաանաան ասաաաաապաաաաականան աաայան աաա աաաաաաաաաան ակաաաաաաաակա աասմաակաակ մանանա մանական

աա

նա

մապակակմապապանաւաակապականական

տալուը ւ...

Ծղոտ

աաա

նա

Լաւ

1.6. ԽՃ. 1.7. Խո

աա

ւե

Միլոսային կերերը...

1.5. ՍԱԶԱՃԺ..

Վ

ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵԾՐ

ՖԻԶԻԿԱՄԵԽԱՆԻԿԱԿԱՆ

ԱՂԱԼ

ե...

Լանան

ԵՎ ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ՈՒ ՄԵՔԵՆԱՆԵՐԸ..............................

ՔՆՈՒԹԱԳՐԵՐԸ,

1. ԿԵՐԵՐԻ

աննա մանման

ակամա

ԲՆՈՒԹԱԳՐԵՐԸ

Աաաա

կաաա

3.4.

ւեւ

3.5.

նա

ապապամաաա

աաա

ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

2.1. 2.2. 2.3.

կառուցվածքը

162Ար

1.7.

3.1. 3.2.

աաանա

եեւ.

»»9թ-

-

թյո»

աաաաաոարրթոթոթո

աաաաաաարո

շշ

ի

աաաաաաասակակաանարարոարյա

ակ

-.

ն Փոքրաչափ ու էներգախնայողմեքենաներ կերախառնուրդների . գծեր տեխնոլոգիական աաոարրրուորրը: պատրաստման 3.7.1. Փոքրաչափու էներգախնայողճոր մեքենաներ

3.72.

պատրաստման Կերախառնուրդների

աաաաաաաաաոա գծեր տեխնոլռգիական արար րորյյոը ն միջոցառումները հակահրդեհային տեխնիկան Անվտանգության ժամանակ աաաոայր33 կերերիճախապատրաստման ԱԱ

3.8.

Աաաա

ՀԱՏԻԿԱՎՈՐՎԱԾ

ՈՒ

ԲՐԻԿԵՏԱՎՈՐՎԱԾ

ոու»

ԿԵՐԵՐԻ

ԱՐՏԱԴՐԱՄԱՍԵՐՍԵՔԵՆԱՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՄՆԾՐ

4.1.

ւ...

4.

Կերախառնուրդներիպատրաստմաննշանակությունը Խոշոր եղջերավորանասուններիհամար կերախառնուրդների պատրաստմանարտադրամասեր աաաաւա 3.2.1. Առանց ջերմային ու քիմիական մշակման կերախառնուրդներ պատրաստելուարտադրամամեր ե.

աաա կամա

շշ աաաաոաաոոոը,

արրթրրյթթյրրը:

աաա

աաա

ԱՆԱ

աաահապտող Վա

Լ

ակ

ԵՎ

ԱԱ

մեքենաներ

Աարըքավորումներ

պատրաստուկներովպահածոյացնելու տեխնոլոգիաներըն մեքենայացո"ւմբո նաաակաակա աամաաան 2.4. Ծղոտի նախապատրաստման եղանակները ն մեքենաները 2.5. Անվտանգությանմիջոցառումներըսիլոսի ու սենաժի պատրաստմանն ծղռտի քիմիական մշակման ժամամճակ................40

ՄԵՔԵՆԱՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՄՆԾԸ

-աշխատանքը

ա

ԱՐՏԱԴՐԱՄԱՍԵՐ

ԱԱ

ԱԱ

կակա

Աա

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

սարքավորումների

մեքենաներ... 65 լվացող-մանրացնող որ -.9ԼԶՔԼՔ. 3.6.3. Կոպիտ կերեր մանրացնող ողո 3.6.4. Սնուցիչներ ն չափւաավորիչներ 3.6.5. Փոխադրիչներն բարձիչներ թրա յորյՆԻ ն 3.6.6. Խառնիչներ, շոգեխաշիչագրեգատներ կաթսայատան

22.

ա

Հլ

անան

ակա

6... Հատիկաջարդիչ

Միլոսիպատրաստմանտեխնոլոգիաներըն մեքենաները Մենաժիպատրաստման տեխնոլոգիաներըն մեքենաները............. 27 Միլոսի ու սենաժի կանաչ զանգվածըքիմիական

3. ԿԵՐԱԽԱՌՆՈՒՐԴՆԵՐԻ

աակասաակաասաաանարրաարառոաորոյրոոը

ու

ամակ

աաա

ււ...

աո

ֆերմաներիկերախառնուրդների Թոչնաբուծական անարաաաարորոոը: արտադրամասեր ն

ՈՒ ԱՄԲԱՐՄԱՆ

ԵՎ ՄԵՔԵՆԱՆԾՔԸՆ

Խամ

աշխատող հիմնականմեքենաների

ւեւ

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԸ

ոչխարաբուծական արտադրամասեր

արտադրամասերում նկարագրված 3.6.Կերախառնուրդների

ոնա

2. ԿԵՐԵՐԻ

Քամալան

աաա

աաա

աաա որուա այր րո

Արախարոուրդների ֆերմաների եղմաների

նան

աա

Հատիկային կերել... 1.10. Արմատապալարապատուղներ. Լ.11. Տեխնիկական արտադրությանթափուկներ 1.12. Կենդանականծագման կերեր... աաան 1.13. Հանքային կերեր... աաաակաաաաա 1.14. Կերերի բնութագրերը ն ֆիզիկամեխանիկական հատկություննելը... ւ... Լ.Լ

3.3.

անան

աաա

աասասականաանանոթորյոյը

Վա

4.2.

ԵՎ

աաաաաառարարարորորյոյյյը: Ընդհանուրտեղեկություն Մեր աաաաոաոաոարայա Խոտալյուրի արտադրությունը ն տեխնոլոգիան 4.2.1. Խոտալյուրի արտադրության աաա

պահանջները ագրոզոոտեխնիկական Վ

4.2.2.

Խոտալյուրի արտադրամամեր

ա

աաա»

Ն

թույրոյյԻը:

աաաոաարաթաթը:

աաանաաաարանոթոոաորյը

Ց"

4.2.3.

4.2.4.

ու Մեքենաների ն սարքավորումների կառուցվածքը

ՆՎԱ... աշխատանքը Անվտանգության

աւա

ականա

Կերամանրիչիկտրող դանակի պարամետրերիհիմճավորումը խոտաբույսերմանըացնելիմ մասմ աաա137 6.4. Դանակի կտրող եզրի երկրաչափականպարամետրերի գ հիմնավդըումը աաա 6.5. Հատումովկտրման օպտիմալ արագությունըն դիմադրությունը...143 6.6. Ունիվերսալմանրիչիպարամետրերիհիմնավորումըկոպիտ կերերը հարվածով մանրըացնելի.եենն.ե.ե 6.7. Ուռիվերսալմանրիչի պարամետրերի հիմնավորումը կոպիտկերերըջարդոտումովմանրացնել... 6.5. Գիտափորձերիարդյունքները... 6.9.Արտադրական փորձարկումներիարդյունքները 6.10. Ուճիվերսալ կերամանրիչիտեխնիկատնտեսական լ 67 ցուցանիշները կադպաաաաամակաաանկ աաա աար 6.11. Եզրակացություններն գործնականառաջարկություններ 6.3.

անական

անան,

Լ.Վ

տեխնիկանն հակահրդեհային միջոցառումները խոտալյուրի արտադրամասերում.................. 4.3. Հատիկավորված ն բրիկետավորված կերերի արտադրությունը ԼՆ Լ... ՆՆ ԱՆ, 4.3. 1.Հատիկավորված կերերիարտադրության տեխնոլոգիայի 4.3.2.

4.3.3.

առանձնահատկությունները............................................. Բրիկետավորված կերերիարտադրության տեխնոլոգիայի առանձնահատկությունները..........................................

ու Հատիկավորված բրիկետավորված կերերին կերախառնուրդների արտադրության ագրոտեխնիկական պահանջները Կերերի հատիկավորման արտադրամասեր.................................... Կերերիբրիկետավորման արտադրամասեր................................... ն Հատիկավորված բրիկետավորված կերեր պատրաստող ՎԼ.

4.4. 4.5. 4.6.

Ն

Ն

ւ

4.8.

ու միջոցառումները հատիկավորման բրիկետավորման

արտադրամամերՈւմ. Լ

5.

ՀԱՄԱԿՑՎԱԾ ԿԵՐԵՐԻ

ՆԸ

ո

ԱՐՏԱԴՐԱՄԱՍԵՐ

ՄՍԵՔԵՆԱՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՄՆ

ԾԸ...

5.1.

5.2.

նւ

Ա,

ԵՎ ւ

Համակցված կերերն

ւ

դրանց նշանակությունը Համակցված կերերիարտադրությանկազմակերպման պայմանները Համակցվածկերերիգոյություն ունեցող փոքրաչափ արտադրամմամեր. աաա աւԱՆ, 121 Համակցված կերերիառաջարկվողարտադրամասերի կառուցվածքային սխեմաներըն երաշխավորվող ու մեքենաներն սարքավորումները... Անվտանգության տեխնիկանն հակահրդեհային միջոցառումները համակցվածկերերիարտադրամասերում

ասան

5.3.

այւ

ՆՆ

5.4.

5.5.

ՎՆ

ւ,

ԲԱԺԻՆ

2. ԿԵՐԵՐ

ՍՇԱԿՈՂ ՍԵՔԵՆԱՆԵՐԻ

ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ,

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱՐԿՈՒՄՆԵՐԻ ՈՒ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

6. ԿՈՊԻՏ

6.1. 6.2.

ԵՎ ՀՅՈՒԹԱԼԻ

ԿԵՐԵՐԻ

ՄԱՆԲԻՉՆ

ԾԲ

Լ...

Ունիվերսալմանրիչիկառուցվածքը ն աշխատանքը...................... Ռոտորային կերամանրիչի տեխնոլոգիական

պարամեւտրերի օպտիմալացումը...................................................

կանական

նանա

աա

նւ.

ԱՂԱՆ,

ունիվերսալարտադրամամեր ՆՆ Ն Ն. Հայաստանումմշակված կերերիբրիկետավորման ստացիոնարն մոբիլայինմեքենաներ.....Ձ........... Ն, Անվտանգության տեխնիկանն հակահրդեհային

4.1.

Լ...

անական

.

ԽՏԱՑՎԱԾ

ԿԵՐԵՐԻ

ՄԱՆԲԻՉՆ

ԾԲ.

ականա

աա յաւ

անական

Մեքենաներիկառուցվածքըն աշխատանքը 7.1.1. Սկավառակայինհատիկաջարդիչ աաա 7.Լ..2. Ռոտորայինունիվերսալհատիկամանրի)չ.............................. 7.2. Խտացրած կերերի մեխաճիկականքայքայման հիմնավորումը 7.3. Հատիկի դինամիկականամրության բնութագրերը..........................175 7-4. Սկավառակայինհատիկաջարդիչիտեսական հետազոտություններինպատակըն արդյունքները.......................... 188 7.4.1. Մատուցմանխոռոչի լավագույն տեղի որոշումը.................... 188 7.4.2. Թիակի նկատմամբհատիկիշարժման օրինաչափությունը 190 7.4.3. Ակոսավորմակերնույթին մուրճիկներիհիմնական պարամետրերիորոշումը... աաա 194 7.4.4. Մուրճիկներիպտտմանանհավասարաչափության գործակցիդրոշումըը ասա աաա198 7.5. Սկավառակայինհատիկաջարդիչիգիտափորձնական հետազոտությունների արդյունքները 7.5.1. Ֆուրաժային հատիկիմանրացմանմոդուլի որոշումը 7.5.2. Հարվածիցհետո ակոռսայինմակերնույթից հատիկի անկյան դրոշումը........................................ 206 անդրադարձման 7.5.3. Հատիկաջարդիչի արտադրողականության ռրոշումը 7.5.4. Հատիկաջարդիչի արտադրողականության օպտիմալացումը... աա աաա աամաասացա 7.6. Ռոտորային ունիվերսալմեքենայի տեսական հետազոտություններինպատակըն արդյունքները..........................214 7.6.1. Մանրացմանխցիկհատիկներիմատուցմանն շարժման գործընթացներիուսումնասիրությունները 7.6.2. Հարվածիցհետո հատիկիշարժման հետագծի որոշումը..... 217

7.1.

Լ...

ան...

ՎԱ

աաա

Լ.Լ...

լ

աաա

աաա

յանա

մանն

Լ...

7.6.3.

ատամներիմիջն փոսիկներիընտրությունը

ըստ

հատիկի

անմա

արդյունավետ կտրման պայմանը....-........ 7.6.4. Հատիկամանրիչում հատիկի ու քերթերիմակերնույթի փոխազդեցության ն հավանականմոդելավորումը արդյունավետությունը հարվածիդեպքում............................ 223 Ն...

Հարվածողմուրճերիաշխատանքային մակերեսիմաշվածքի չափի որոՈշդլմբ Լ.Լ... 7.7. Ռոտորայինունիվերսալ հատիկամանրիչի գիտափորձերի կատարմանճպատակը, եղանակներըն արդյունքները.Ձ................ 7.7. 1.Գիտափորձերիկատարմանճնճպատակը................................ 7.72. Նախնական գիտափորձերի կատարմանմեթոդներըն արդյունքները... ԼԼ... 7.7.3. Հիմնական գիտափորձերի եղանակները ն արդյունքները 7.7.4. Հատիկամանրիչի ն շահագործական կառուցվածքային պարամետրերիօպտիմալացումը գիտափորձերի պլանավորմանտեսությամբ 7.8. Հատիկաջարդիչների ներդրմանվիճակըն արտադրական փորձարկումների արդյունքները 79. Մշակված տնտեսական հատիկամանրիչների արդյունավետության ցուցանիշները............................................ 254 Լ

8.9.

արդյունքները

աանազան առաջարկություններ եզրա

ՈՒՆԻՎԵՐՍԱԼ

ՍԱՏԱՑԻՆ ԻԻԱԳԱԳ ԱՆԱ

ՑԱՑՅԱՆԱԱԿԱԱԿԱՑԱՎԱԳՎԱԿ

ԿԱՆ ՎԱՆԱԿԱՆ

ԱԱԱՎԱԱԱԱԱ

ՎԱ ՆԱՎԱ

ի

ԿԵՐԵՐԻ

ԱՂԱՑ

8.1. 8.2.

ն Մանրիչիկառուցվածքը

ԱԱ

ՂԸ,

աաա

աշխաւտանքը

ՆՆ.

ԸՆ.

Ա,

աաա

8.8.

ուժերի որոշումը ..

ու

Լ.Ն...

Ունիվերսալմանրիչի ճախնականգիտափորձերի նպատակը արդյունքները... Ա,

ն

Լ...

աան

ՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐ

Ր" ԿԵՐԵՐԻ

ւ

9.1.

Լ

ականն

նմա

ԲՐԻԿԵՏ

ՍԵՔԵՆԱՆԵՐ

ՐՄԱՆ

Ե

աաա

Բրիկետավորմանմեքենաներիկառուցվածքային սխեմաները 329 9.1.1. Շարժական բրիկետավորման մեքենայիտեխնոլոգիական

մշակումը... սխեմայի

ուա

աա

նաաա

9.1.2. Մտացիոնարբրիկետավորմանմեքենայիկառուցվածքա-

Վե...

աաա

Մուրճիկներով մանրացվողնյութի վրա ազդող ուժերի որոշումը ն վերլուծությունը 8.3. Մուրճիկների մաշվածքիառաջացման տեսական հիմնավորումը.

.ՆԸ.ՎՎՆՆՆ

8.4. Կերամասնիկների շարժման օրինաչափությունները կերաջարդիչի ներսում... 8.5. Կերամանրիչի մուրճիկներիու դանակներիերակարակեցության բարձրացմանհետազոտությունների արդյունքները........................ 8.6. Կերաջարդիչ մեքենայումմանրացվածկերազամգվածի ելքի կարգավորմանմաթեմատիկական մողելը.................................... 277 8.7. Կտրիչների ու մուրճիկներիըստ բարձրությանտեղաբաշխման ն դրանց վրա աղդող օպտիմալացումը դինամիկական

եննաննեեեաաաասաաապա

եեւ

Ն...

կավցություններ

Դր

այա

աաա

Գիտափորձերիկատարմաննպատակըն խնդիրները 8.9.2. Գիտափորձերիկատարման մեթոդները.................................310 8.9.3. Գիտափորձերիարդյունքներըն վերլուծությունը 8.10. Ունիվերսալ մանրիչի ներդրմանվիճակըն արտադրական արդյունքները փորձարկումների 8.10.1. Բուսականթեյերի ու համեմունքներիարտադրամաս......... 318 8.10.2. Հանքային տարրերովհարսւտացվածաղային բրիկետների արտադրամամոո. 8.10.3. Խտացրած կերերիմշակման տեխնոլոգիականգծեր......... 323 8.11. Ունիվերսալ մանրիչիտնտեսականարդյունավետության ցուցանիշներըն դրանցվերլուծությունը 8.12. Գիտագործնական եզրակացություններ ն առաջարկությունն... աակ

:

Լ.Լ.

աաա

8.9.1.

ԼԼ

Ն...

աաաաաաւակ

աաա

7.6.5.

ԼԼ

Նախնական գիտափորձերինպատակը ն խնդիրները...Լ.Լ... նանան294 8.82. Գիտափորձերիեղանակներն ն արդյունքները................. 8.8.3. Նախնական գիտաւիորձերի արդյունքներիվերլուծությունը ն արտադրությունումաշխատող ունիվերսալ մանրիչների օպտիմալացմանխնդիրները... Հիմնականգիտափորձերիկատարման ծրագիրը, եղանակներնու 8.8.1.

Հատիկամանրիչի դանակիաշխատանքայինմակերեսի

9.2.

տեխնոլոգիականսխեմայիմշակումը..................................... 332 Բրիկետավորմանմամլիչների աշխատանքայինօրգանների

դասակարգումը աւա ն Ցողուճավոր բրիկետավորվածկերերիֆիզիկամեխանիկական եւան

9.3.

9.4.

կապակաաաաակաաաաակաա

հատկություն նել...

ե...

աա

Աակաանարաաամաայաաա

Բրիկետավորմանսեղմման խցիկներիպարամետրերի հաշվարկը աաա 9.4.1. Կոնաձն սեղմմանխցիկներ աա 9.4.2. Ուղղանկյուն կտրվածքով սեղմմանխցիկճեր......................... 348 9.4.3. Բրիկետներիկազմովի սեղմման խցիկներից դուրս հրման ՌԼժը 9.4.4. Հիպերբոլիկ սեղմմանխցիկներ 9.5. Բրիկետավորման մամլիչներիմատրիցայինօղակի ն հոլովակի պարամետրերիճշգրտումը, աան, 368 ու.

պասապաաապաամաակակաան

Լ.Ա

աաաապապաը

ւում

Լ...

9. 16.2.4. Մամլիչի վրա գործող ուժերի ու մոմենտմերի, Հոլովակճերիկողմից ճյութիկառչմանընդգրկմաճ պահանջվողհզորությանն էներգատարությանորոշումը.. անկլյԶէնճըեւէնե 9.17. Բրիկետավորման 9,5.2. Բրիկետավորվողճյութի կողմից հոլովակի վրա ազդող ճնշման մամլիչներիգիտափորձնական հետազոտություններիմեթոդներըն արդյունքները ուժերը ն համազորիկիրառմանկետը.................................... 370 9.17.1. մ ամլիչներ բրիկետավորման 9.5.3. Մամլիչի սեղմող զույգի (հոլովակ-մատրիցային Օղակաձն օղակ) 9.17.2. Կատարելագործված մատրիցայով օ ղակային օգտակարգործողությանգործակիցը մամլիչ բրիկետավորման Բրիկետավորմանմամլիչի տարիչիպարամետրերիհաշվարկը.... 384 ն օղակային 9.17.3. Շառավղային պտտականշարժումով 9.6.1. Մամլիչի տարիչի պտտման հաճախությունը բրիկետավորմանմեամլիշե 9.6.2. Մամլիչի տարիչիպտտող մոմենտ, աաաման 9.18. մ եքենաների բրիկետավորման Օղակաձն Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի փոխադրիչ-ջարդիչի հաշվարկմանմեթոդիկան պարամետրերիհաշվարկը աոոաասաաջաադաաասա» ն 9.19. Բրիկետավորման մեքենաներիներդրմանվիճակը 9.7.1. Փոխադրիչ-ջարդիչիկառուցվածքնու աշխատանքը............ 391 արդյունքները փորձարկումների 9.7.2. Բրիկետներիփոխադրիչ-ջարդիչիպարամետրերին արտադրական տնտեսական 9.20. մ եքենաների Բրիկետավորման աշխատանքայինռեժիմներիհիմնավորումը.......................... 9.7.3. Փոխադրիչ-ջարդիչում բրիկետներիտեղափռխման ցուցանիշները արդյունճավետության համար ն 9.21. Գիտագործնական եզրակացություններ անհրաժեշահզորությունը... աաա 396 առաջարկություններ Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի հաղորդակիպահանջվող հզորության հաշվարկը

ԽԱՌՆԻՁՉՆԵԾՐՆ,

10. ԿԵՐԵՐԻ

նմանն աան ոննաան 9.5.1.

աա

ակակակյանացապակամապաաաաաա

աա.

Վ...

9.6.

աաա

աաա

աաա

9.7.

աաաաաաաաւանատակաատապաաարթ

Աոա

ղեղ

Լանան

Լ.Լ.

9.8.

Լ...

աման

Լ...

9,9. Օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի էներգատարության

հաշվարկը 9.10. Օղակաձն բրիկետավորման մամլիչի եե...

աաա

աա

ակա

նակաականա մանուկն

արտադրողականությանհաշվարկը Օղակաձն բրիկետավորմանմամլիչի հիմնական հաշվարկիմեթռդը պարամետրերի Խոտի մատուցումըբրիկետավորմանմամլիչ Պննմատիկփոխադրիչիպարամետրերիորոշումը........................408 Բրիկետավորվողնյութը խոնավացնողհամակարգի պարամետրերիճշ ՌԼմը̀ ա ն Բրիկետավորմանմամլիչի ստացվող բրիկետճների հռվացմանհամակալգ աաաաակակա աաա,418 մամլիչներիկառուցվածքի Ավանդականբրիկետավոռրման բարելավմանգիտագործնականնոր առաջարկություններ..........419 9.16.1. Կատարելագործվածօղակաձն մատրիցայով բրիկետավորմանմամլիջ 9.16.2. Շառավղային ն պտտական շարժումով մամլող աշխատանքայինօրգանովօղակային բրիկետավորման Լ...

9.11.

եե.

9.12.

9.13. 9.14.

9.15.

ւա,

աապաջջաւաաա

10.1.

10.2.

Լ...

9. 16.2.1.

աաա,

ապաաաակաա

մամլիչ...

նակական

Մամլիչի կառուցվածքինկարագրությունըն աշխատանքիսկզբունքը... 9.16.2.2. Մամլիչի հաղորդակի նորմալ էպիցիկլոիդայինկցորդման երկրաչափականտարրերը... ն մամլողսարքի 9. 16.2.3. Մամլիչիարտադրողականության պտտմանհաճախության որոշումը....................................... 426 աաա

աա

Ընդհանուր տեղեկություններ

աաա

աաա

սխեմայի Առաջարկվողխառնիչի կառուցվածքային հիմնլավդրումը աաա

աաաաամաաաակաաաաան

ականա

ոա

Խառնիչի արտադրողականությունըմ աաա ՇնճեկիպտտմանհաճայխՈւթյուն 10.5. Շնեկի մակերեսիցկերի թռչող մասնիկներիշարժման հետագծերը 10.6. Մասնիկների թռիչքի գործընթացին անդրադարձիչի 10.3.

աաա

10.4.

աաա

ըա

աաա

աաա

աաա

ատար

աաա

վրա............. 493 ազդեցությունըխառնիչի արտադրողականության

10.7. Մասնիկներիմիջին առանցքայինտեղափոխությունը

ատվ 5շ..թ Մասճիկճերիթռիչքիմիջին ժամանակը տեղափոխությունը առանցքային միջին թռիչքի Մասնիկների հաշվին ն թռիչքիմիջին ժամանակըհորիզոնականտեղադրված ա........».»5ՆԻՒ.

Լ.Լ.

9.16.

մաաաակակնաանմակաաանկնա

ննա

Լ

աաա

աաա

աաա

Լ.

10.8. 10.9.

ա

աաանաաաա»

շնեկովխանի չում ծրագիրը 10.10. Խառնիչի գիտափորձնական հետազոտությունների Ա մեթոդները աաասաաաաաաննակակաաա 10.11. Խառնիչի գիտափորձնական հետազոտությունների արդյունքները աաաաաաացաաաասաանա 10.11.1. Կերախառնուրդի Ռրմակը 10.11.22. Խառնիչի արտադրողականությունը 10.11.3. Խառնիչի էներգետիկական ցուցանիշները................ Լա

աս

աաաասաաասանա

աաանառը

ելակ

ասան

եո

աաա

ե...

10.12. Կերախառնիչի ճերդրմանվիճակը,արտադրական

ԱՐՇԱԼՈՒՅՍ

փորձարկումների արդյունքներըն տնտեսական

արդյունավետության ցուցանիշները ռապապակմաասակաանա 10. 12.1. ստացիոնար ե

քրիկետավորման եղական սարքավորմանը կից աան աների Գիտագործնական

ՊՈՂՈՍԻ

ՍՏԵՓԱՆ

ԵՆՈՔԻ

ԹԱՐՎԵՐԴՅԱՆ

ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ

նաւը

ՊոԴՏ

10.13.

տսղակայանք. ԼԼ

ղոտի

թ54

Ն...

ՕԼԱԵ-2,0

գիծ...

ԿԱՐԻ

ՄԵՔԵՆԱՆԵՐ

Ն

-

աՆ,

ԴԱՏՐՈՍՏՄԱՆ

ՆԱԽԱ

եզրակացությունեկե|||Տ|ՏՍ"

առաջարկություններ........................................... ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ.........

աաա

եւ

ւն

Դ

ԱՐթԱթոՆ Շրի Շ7ՈՃԻ

ԽՃՔԵՃՔՅՒ

ՄՃԼԱ/ՈԵԼ

ԿԻՕԻՑՅԱՅ

ոոճ

ԲԻՕԽՕՑԱԿ

ՈոՔՈՕ7ՕԹՈՒՒՄՔ

ԽՕՔԱՕՑ

ՃՔՏԻԱՃԼՄՈՏ

ՏԼԷԹՃՒ

ՒԷԷԾ

1ՃԲՔՎԷԲՁՕՎՃԱ

ՌՄՊՋՇՃՔ

ՔԱԵՒՔՃԿԽԱՇ

ՃԱ

ՌՃՇՒՈԱԷԽ/

Ս.Ա. Ավագյան Խմբագիր-սրբագրիչ՝ ն Վամակարգչային շարվածքը Վ.Հ. Համբարձումյան ձնավորումը՝ Գ.Հ. Խաչատրյան

Ստորագրվածէ տպագրության28.07.06թ.. Թուղթ օֆսեթ: Թղթիչափսը60:84 ՞/օ: Տպագրությունըօֆսեթ: 35.4 տպ. մամուլ, 28.3 հրատարակչական մամուլ: Պատվեր 232: Տպաքանակ 200:

Հայաստանիպետականագրարայինհամալսարանիտպարան Տերյան 74

արտադրամաս ն շնեկի միջոցով լցվում ընդունման բունկեր, որն ունի 3 բաժանմունք, որոնք կարող են ծառայել տարբեր հատիկաֆուրաժի (գարի, եգիպտացորենն այլն) համար: Ընդունման բունկերից փոխադրիչովհատիկաֆուրաժը մատուցվում է հատիկաջարդիչ, որտեղից օդամղիչով փո-

Եկ.

4.11.

Մարալիկի հատիկավորված կերալխառնուրդներիարտադրամասի

հատակագիծը.

4-զանգվածի կուտակիչ-չափավորիչ, 27107-2 ունիվերսալ կերամանրիշչներ, 3-կանաչ զանգվածի «Վոլգար-3» մանրիչ, 4-կանաչ զանգվածիբարձիչ, 3481-065 վիտամինացված խոտալյուրի ագրեգատ, ծ6ճ-հատիկաֆուրաժն ընդունողբունկեր, 7-1ԱԼ-10 նորիա, 8-շնեկ, 9-հատիկաֆուրաժիբունկերներ, 140նառնիչ շնեկ, 11-բարձիչ, 12422 հատիկաջարդիչ, 13-մանրացված զանգվածի կուտակիչ բունկերներ, 14-խառնիչշնեկ, 13-մագնիս, 16- լուծույթի ընդունիչ, 17-ՕԼՆԼ1,5 հատիկավորիչ,19-նորիայիընդունիչբունկեր, 19- ԱԱ100 նորիա, 20-կուտակիչ բունկեր, 21-բարձիչ, 22-ԸՆԸ1,7 իսառնիչ, 23ցիկլոններ, 24- Ա Խ-305 մանրիչ, 23- օղախողովակաշար,26- Շ-12 խաշիչխառնիչ, 27- 8ԽԿՇ-311 խառնիչ, 28- պոմպ, 29- 1Շ-4011 բարձիչ, ա-էլեկտրասարքերիսենյակ,բ- հանգստիսենյակ, գ- կաթսայատուն

Հատիկավորված կերախառնուրդիգիծը բաղկացածէ բունկեր-ցիկլոնից, բունկեր-չափավորիչներից, խառնիչ-շնեկից, մագնիսից, ՕՐԻ1-1,5 մակնիշի հատիկավորիչից,ընդունող ն բեռնող բարձիչներից: Կերապատրաստմանարտադրամասիաշխատանքն ընթանում է հետնյալ կերպ. մանրացված կանաչ զանգվածըբերվում է արտադրամաս ն լցվում բունկեր-չափավորիչներիմեջ, որտեղից մատուցվումէ Ճ88/-0,65 ագրեգատի չորացնող թմբուկ: Եթե մանրացված զանգվածը չի համապատասխանում մ տցնելուց ե պահանջվող չափերին, ապա առաջ «Վոլգար-5» մեքենայով այն նորից մանրացնում են: Ագրեգատումջրազրկված զանգվածը է ալյուրի ե տեղափոխվում համապատասխան կուտակիչԱ

ագրեգատ

րավորի Չոր խոտը ծղոտը բունկերներից տրվում

չափավորիչ:

ն

է ԽԾ-2

մանրիչներին:

Սանրիչներում ստացված ալրանման զանգվածը, անցնելով դրանց օդաճնշման խողովակներով, մատուցվում է համապատասխան կուտակիչ չափավորիչ: Խտացրած կերերը փոխադրվում են կերապատրաստման

խադրվումէ համապատասխան կուտակիչ-չափավորիչ: Կերախառնուրդի բոլոր բաղադրամասերըկուտակիչ-բունկերից,տվյալ կերաբաժնին համապատասխանչափավորվելով, անցնում են շնեկային խառնիչ, որտեղ մագնիսի միջոցով մետաղական մասերից անջատվելով, կերախառնուրդիձնովմատուցվումէ ՕԼՃ/-1,5 հատիկավորողմեքենա: Ստացվող հատիկների որակը կախված է կերային զանգվածի խոնավությունից: Հատկապեսորակյալ հատիկներեն ստացվումզանգվածի 14-1626 խոնավության դեպքում: Իսկ քանի որ չորացնող ագրեգատից ստացվող ալյուրի խոնավությունըտատանվում է 8-1092»-իսահմաններում, ուստի անհրաժեշտութուն է զգացվում հատիկավորելուց առաջ զանգվածը միզանյութիլուծույթով կամ ջրով: թրջել կերամաթի, Հատիկավորված զանգվածը մամլիչից նորիայով փոխադրվում է կերերիբունկեր: պատրաստի «Հայգյուղմեքենայացում»ԳԱՄ -ը մշակել է հատիկավորվածկերերի պատրաստման տեխնոլոգիական սխեմա (նկ. 4.12), որով հատիկավորված կերախառնուրդներէին պատրաստում Թալինի շրջանի Արագածիսովխոզի ոչխարաբուծականֆերմայում:

Ծ

:

ի

Ց

շ

Հ

առ

-

Եկ. 412. Թալինի շրջանի Արագածի ոչխարարուծական սովխոզի հատիկավիրված կերախառնուրդիարտաղրամասի հատակագիծը. /41Ը305 կոպիտ կերերի մանրիչ, 2-5 ծղոտի ն խոտի չափավորիչ, 34-2ՇԽ-1 ՃՈ7-2 ունիվերսալ կերամանրիչ, խառնիչ, 5յխտացրած կերերի բունկեր, 6-յստացրած կերի բարձիչ, 7-հատիկավորված կերախառնուրդի բարձիչ, 8-48Խ065 վիտամինացված խոտալյուրի ագրեգատ, 9- կանաչ զանգվածիչափավորիշչ, 10-ՇԽԸ1,7 կերամաթի ն միզանյութի լսաոնիչ, 11 հատիկավորողագրեգատ, 12-միկրոհավելումների չափավորիչ