Խաղողի վազի վնասատուները և հիվանդությունները

վ

մ

յ

.

Վ Վ

ո

աա

ռ

Վ

վ

ՆԱ

մ

վ

ո

վ

Վ

վ

Պ

՛

ը

ի

վ տ.

ատա

Վ

ՀՐԱՏԱՐ

ԵՐԵՎԱՆ,

«ՀԱՅԱՍՏԱՆ»

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹ

ՈՒ

ԽԱՂՈՂԻ ՎԱԶԻ Վ

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԽԱՂՈՂԱԳՈԲԾՈՒԹՅ

ՊՏՂԱՔՈՒԾՈՒԹՅԱՆ

ԳԻՏԱՀԵՏ

ու

բր

անում

տար

ք

ի

կի-

պա-

է

զբազ-

ուն պաջտպանիլը'

զգողի չափերի: Ուստի կարնոր

ռատու

ն Հիվանգությունվնասատուների

ն ճիվանգութ ւՐիք խաղոլի բերջլ վնասատունրից

ուրաքանչյուր

ղ

մշակումը,ոռոդումը ծությունների

էտի, բարձրորակով տյգեփորը»

, գեմ"

Ցքօղուծոմ

եր:103

8110ՐքձրՄ

Բքօթու --

«ԱՅՇՂՅԵ»

8քաՆՇԽՕ:1 83ԵՐՀ6)

60163

քրոՆ6ՆԵԸ180

(1

Է

ՇՑքմուշօժյլոԻճնՇ8բճի, Փ:քճ ԻքորօքեօթոնԱօտքօօքո,Իօճթ Լաոոօտոն ձ11թ3148 Շաքոոջա

ների

է գնենլ խաղողագործուցյամբ Սույն աշխատությաննղատակն ճիշտ ն ժամժանան սովխոզների բանվորներին՝ վող կոլանտեսականներին ն Հիվանդությունիոսդողի վնասատուների պայբարը կին կազմակելրսղելու

խան

ոլլն:

Արանէ. ւար Գո մատած առն

Մանո

աա

ժամանակին րոժիջոցառումները՝

այդիների բերքատվության Սովետական Միությունում խաղողի խնդիրներիցմեկն է: յդ կարնորագույն բացման ճարցը արլնգործության կուլտուրային վերաբերու, ճարցը ճիշտ կարելի է լուծել միայն խաղողի հան ագառաջավոր ինչպես նորագովն նվաճումները, բոլոր գիտության

գ 30

634.8

միջոցառումներ:

երկրորդական տեղ:

գրավում

ՖԻԼՈՔՍԵՐԱ

ձայաստանումֆիլոքսերան տար նոյեմբերյանի, Շամշադինին հ ղողի այգիներում, որտեղ վնասատուն

դու,

արան:

Ճլուսիս-արնելյան Հայաստանի այգիներում տարածված ն խաղողի վ վնասատուներիցիր պատճառած վն

են

Մյուս վնասատուները, ինչպիսիք բնառլորի, խաղողի ցեցը ն այլն, իրե

տասխան

բույսերի

ինստիտուտի պաշտպանո Հետազուությունները Հնարավորութ այգեգործական շրջանն Հայաստանի վնասատուների տեսակային կազմը: ճլուսիս-արենլյան շ Հայաստանի բաժվաժ ն վտանգավորվնասատուն լոքսհրան ե խաղողի ոստալնատիղը, տավայրում` խաղողի ողկույղակերը, դողի տրի սը հ ակացիայի կեղժ վա նճրկայումս ուսումնասիրված են ների բիո-էկոլոգիանն մշակված են

Այգեգործության, գինեգործությ

ԽԱՂՈՂԻ ՎԱԶԻ ՎՆ

շրջանում

1925--28

ձայաստանիձճյուսիս-արնելյանշրջաններում կատարված ճետաղզոտություններիցպարղվել է, որ ֆիլոքսերան ամճնից շատ տարածված է Շամշադինին նոլեժրերյանի շրջաննե. բում: Շամշադինիշրջանում այգիները Համատարած վարակված են, որի Հետնանքով մի մասը ոլելացել է: Այդ շրջանում ուժեղ վարակված նեն Վերին ն ներքին Կարմիրաղբյուր ու Այգեձորգյուղերի այդիները: Ֆիլոքսնրայիցտուժած այգիների մեծ մասը ալդ գյուղերում, ինչպես նան նոլեմբերյանի շրջանի Ղալաչա, կողբ, նոլեմբերյան ե Շեող դլուղերում վերականդեվել է սպատկիրառելու շնորՀիվ: վաստակալներ 9վերականգնված այգիների-վազերն ունեն Հյուգված, Հիվանդոտ տնսբ, դրանց մեջ կարելի 1 ճանդիվել ն շատ չորակած վաղերիչ Մեծ քանակությամբ չորացած վազնր Ճանդիռլում են 1ճկաձոր-նԲաղանիս դլուղերուխ իջնանիշրջանում ճամարյա բոլոր այգիները վարակվա) էին ֆիլոքսերայով, սակայն դրանց փեծ մտսը արդեն վերականգնվել է պատվաստակալների չնորճիվ։ Ֆիլոքսերայի

Վրաստանից:

թթ. Ֆիլորսերալի օջախների ուսումնասիրության ժամանակ նոլեփրերյան ն Աչաջուր գյուղերում Հայտնաբերվել էին ամերիկյան պատ: վաստակալներիվրա պատվաստվածվաղեր:։ Ըտտ ալյգեգործների, պատվաստվածվազերը 1916--18 թթ. րերվել էին

Նոյեմբերյանի

Վրաստանից:

Բաթումի, իոկ մինչե

թվականին: Այգեգործական մնացած չրրջաններում ֆիլոքսերան չի Հայտնաբերված: ՖիլոքսնրայիՀայրենիքըճամարվում է Ամերիկան, որտեղից էլ այն տարածվել է ամբողջ աշխարչու: ՍՍՀՄ-ում գոյություն ունի ֆիլոքսնրայով վարակված երկու խոշոր մասսիվ՝ Ուկրաինանն Անդրկովկասը:Անդրկով. կասի արնեմտյանմասում ֆիլոբահրան տարածված է ՍուխուՀարավում, րացի Հայաստանի ժիեց ծյուսիս-արկելյան մփասից,ամբողջ Վրաստանում ն Ադրբեչձայլաստանիյուսիսչ-արնելյան ջանի արնմտյան մասում: շրջաններում ֆիլոքսերայի վարակը, ճավանարար, անցել Է

նարձրվել է

,

Այգեճ

ե րայիզ Ֆիլութս

է նկատվում

է,

սմ

ճասնում

Հողի խորությամբ

է 13",

վերին շ թրթուրները արթն պածր խորության դեպքում ավելի ուշ Մայիսի վերջերին խաղողի այգի

նստած:

են

ժարնանը, մինչն վազի տերեն

կողքին անչարժ

բընջագույն: նրանք պատաճում

մուգ գորչավուն անսք, ի վածքների մաճացման Հետնանքով փտում: եվելիՀաստ արմատների վրայ, յանում են խոցեր, որոնք Ճետագայ տավոր միջավայր ստեղծում ճողում րոօրգանիզմների վնասակար գործո ճետնանքով վազի արմատները սկս ննրի ընացքում վազերը առտիճան Ֆիլոքսերան ապրում է միայն խ բույսերի վրա չի ճայանաքերվա Հայաստանիպայմաններում ֆիլ է տալիս է 9--6 սերունղ ն ձմեռում ստադիայում` վազի արմատների Սոռաջին ճասակի ձմեռող թրթուրնե

ստանում

նկատելի, ունի բաց գեղին դույն, ների վրա, իսկ ամերիկյան սորտե ն՛ տերեներիվրաս Արմատայինֆիլոքսերայի պատ անվելուց մազարմատննրը ուռչում են կտուցի տեսք, սկզրում ունենում

փոքրիկ միջատ Ֆիլոքսերան

բջջաճյութով:

Ֆիլոքսերան, ինչպես նան մյուս տանիջից են, որոնք իրենց կնճիթի

Է

արամ

դլուղորուն

ձվեր,

Հ--

թրքուրչ

Նկ.

1.

նիա,

ն

Ֆիլոքսեւա,

ահքն

ն

քնավոր էղեր:

բաց

դեղին:

են

ցույց ՌՈւսումնասիրությունները ների վրա ապրող ֆիլոքսերան իր

տվել,

որ

ճանա

-

հ

մաղարմատ-

անսեռ

արտարին դուլնով

ֆիլոքսծրան չոսղմանում6 Արմատային ղարճուր

ղույնից դառնում

բոլոր

ն ձվերից արմատների վրա մասսայական ձվաղրման «ետ մեկտեղ կադուրս նկող առաչին Ճասակի Թրթուրների Արթնաթրթուրների։ ձ մեռող է չարքնացածժ, րելի Հանդիպել հն՝ մուգ նարնչաճետո թրթուրները դունավոխվում նալուց

1--

վրա ձվադրումեն արմատների

երկր

Չորրորդմաշկափոխումից ճետո Թ են, դառնում էգեր պես ճասունանում

շարժվում:

ունենում

երանց ղուրս գալուց 9--20 օր Հետո երկ մատներիվրա՝ 3--9 Հաստ արմատների օր, վրա՝ 2--9 չորրորղը՝ 2--9 օր 4ետու Մաղաիմա կասիոխումներըտեոսմք հն 2--4 օր: Այստեղիցպարզ երհում է, թն մաշկափոխություններըորքան արագ ե ժուրաքանչյուր մաշկափոխում, անկ տնում է մի ժամից ոչ ավելի, Մաշկա է, իսկ բում քԺրքուրըարաղ մեծանում ունենում երկրորդ Հ ավելի դանդաղ: են Թուրներ, որոնք ապրում արմատ խելուց Հետո մնում են ճի տեղում, ի քան հն շարժվում, մինչե որ ավելի ճա անշարժանում են ե այդ դրության մեջ ժաշկափոխումը Մազարմատներիվր

զարգացման ցիկլով մի փոքր տարբե ֆիլոքսերայից: ների վրա ապրող ապրող ֆիլոքսոերանավելի խոշոր է ավնլի արագ է զարգանում, էդի օրա ձու, մաշկափոխումեերը արագ կերպ մյան», իսկ Հաստ արմատների վրա ունի դեղին գույն, դանդաղ է բաղմանո է մինչն 15 ձու Մաղարմատիերին Հաստ արմատ ղարգացումբ տնում է 6--Չ0 օր՝ նալ մաններին: Զվերից դուրս եկած թրքու հն արաղաշարժ, դուրս դալուց մի ք Հետեյալ օրը տեղավորվում են արմա շարժ ե սկսում ժծել նրանց 4ճլութը: Թ դացման ընացքում չորս անդամ փո 2աստ արմատների վրա առաջին մա

45--255

Թրթուրային ստաէ 1ո--47, իսկ մազար-

ձու

:

է տպռաջին ճասակի թրթուրի

ճաղզվագյուտեն

օր): Ֆիլոքսերանձմեռում

տնում

շատ

ստա-

վերչից մինչե սհռոլտեմբերիվերջը

դուրս

առաջին սնընդի ստացման մոմենտից,

են

դալիս Ճողի երե

այսինքն` մայիսի

վերջը: առաջին ճասակի Ռրթժուրները, ֆիլոքսերայի Արմատային

դիայում,

ճանդիսլում երկրորդ ն երբորղ ճասակի ձմեռող թրքուրներլը Աոաջին Հասակի քրրեն թուրների ձմեռում սնպատեմբերիվերչերից (18--19" տակ) Արմատայինֆիլոքսերայի ձվադրումը նորմալ ձնով շարունակվում է մինչե սեպտեմբերի վերջը: Հոկտեմբերի ակղբիցաստիճանաբարվակասում է դրվող ձվերի քանակը, իսկ առաջին ճաստկի ձմնոող քրթուրների քանակը չարունակ ավելանում է: Միննույն ժամանակ փոխվումէ նրանց դույնը՝ դեղնավունիցդառնում է մուգ նարնջագույիւ Հին արմատների վրա թրթուրների զունափոխումը շատ ավելի վաղէ սկսվում, բան թարմ արմատներիվրա: Զժեռման վիճակին անցնելը շարունակվում է մինչն նոյեմբերի

ճաստ

դիան արմոսոների վրա մատների վրա՝ 8--18 օո ամենն մի սերնդի վլարղացումը, նոր դրված Ֆիլոքսերալի ձվից մինչն երրից ձվադրելը՝ արմատների վրա տնում 13--24 Չ1--50, իսկ մազարմատներիվրա՝ օրո դեննրացիաների տնողությունը կախված է չերԱռանձին մաստիճանից.չերմաստիճանի իջնելու ղեպքում գեներացիան ձղձգվում է: Մր էգը ձմեր դնում է 57--98 օրվա ընթացքում, իսկ էդի կլանջը տնում է 80--150 օր (ժիջին թվով

կյանքի ընթացքում դնում է

ու

ու

վրա` առաջին կամ երկրորդ օրը: Հոկիսկ մազարմատների տեմբնրին ն նոյեմբերին, ջերմաստիճանի իջնելու ՀետնանՃինդերորղդօրը: չաստ արմուտքով, ձվադրում են չորրորղ ձույ իակ մագարների վրա էգերը ամեն օր դնում են 1--15 1--22 ձու վրա՝ Օրվա մատների բնթացքում ղրված ձվերի քանակը կախված է գլխավորապեսէգի մեծությունից, ինչպես նան ջերմաստիճանից սննղիցը: Հաստ արմատների մալարփատենրի վրա մեկ էղր

ն

Հն

ՏԱՄ

Յ

ր

ոչնչանում հն չափազանց իարձրջեր Այս պատճառովէլ ստվերում տեղաչա են չինում: չի շա եկաւովում է նան, որ անձրնից Հետո քուրների թիվը ավելանում է: են տվել, որ Դիտումները ցուց թուրները ընդունակ են բնով բարձր մասերը: Բներիվրա մեծ քանակությա քուրներ հ էգեր երնում են Հուլիս ամս

թավառում: Դրանք, ինչպես նահ Թուրների, էգերըն նիմֆաները մեծ բան Այդ ժաման դալիս Հուլիոի 9--25-ր: ղի մակերեսից, ֆիլոքսհրան լինում է մոլախուռերի վրա: Հենարաններիհն ԱռաջինՀասակի թրթուրները կարո ղգալի տարածությամբ ն ղառնալ վար ծողները, Տեղաշարժվող թրթուրների որ

Ի՞

«հեռու:

ու

ն

ճելոնան-

տերեեերի վրա սնվում նրանց երեսի կողմից, որի քով տերնի տակի երհսին առաջանում նն սավփորաձե դալեր: Փալերհ րըեղճանրապեսառաջանում եհ ամերիկյան վազերի տճրնեներիվրա, իսկ եվրոպական վաղերի տերեների վր

ձու:

Թնավոր էգ ֆիլորսնրան վազի վրա գնում է մինչն չորս փոքր: մեծ ձվերից դուրս հկած Ձվերը լինում են միծ թրթուրները լինում են էղեր, իսկ փոբրնրից ղուրս հկածները՝ արուներ: ԲեղմնավորվելուցՀետո էզբ վազի կեղնի ձճեղթվածքներում դնումէ մեկ ձու ն սատկում է: է դալիս ֆիլորանրայի ՁԱնռող ձվերից դարնանը դուրս տերնային ձեր` սնրնդաճիմնադիրննրը, որոնք անցնում են

նին

ու

ու

են ամե. Սւսումնասիրությունները ցուլը տվել, որ թամու ն նույնիսկ բնի թեթն շարժումից նաթեթն ցնցումից բնի վրայով բարձրացող ֆիլոքսերան ընկնում է գետին, վաղի ճիմքից ոչ Հհռու ե 4--5 սմ օեռավորությամբ ճեղքերի միջով մտնում Ճողի մեջ: Միննույն նրնեույլթբնկատվում է նան խա. վրա: դողի այզու մոլախուռերի Խոտարույսերիվրա անցած թրթուրները հրկար ժամանակ տեղաշարժվում են, իսկ ճետո կույլնոլես ընկնում գետին մտնում ճողի մեջ: Ֆիլոքսնրայի թափառող թրթուրները Ճողից դուրս են դալիս ն նորից երա մեջ մանում չոդի ճնղբվածքների միջով Ֆիլոքսհրայիքասիառողձեր կարող է տարածվել ջրի, խոտի. դործիքների, Հենարանների, վազի կտրոնների, տնկանյութի: մարդկանց ն կննեդանիներիմիջոցով: Հուլիսիառաջին կնսին երբորղ սերնդի թրթուրների որոշ մասը դառնում է նիմֆա, իսկ ամսվա վերջին նրանց բանակը է ն սեպտեմբերի սկզրին Պճասնում արադությամբ աճում առավելագույն չափերի: նիմֆաններբվազի արմատների վրս' վերջը: Թարմ արմատների լինում են մինչե ջոկանմբերի մազարմատներիվրա եիմֆաներ միշտ ավելի շատ են լինում, քան ճին արմատների վրա: օր Հետո այնու: նիմֆաները թնավոր հն դառնում 6--14 են գալիս Ճոդի երես, չեն սնվում, վատ են թրոՀետն դուրս բավակա չում, բոլց քամու միջոցով կարող հն տարածվել չորս

դայլ

անգամ մաշկափոխվելու

ու

է անսեռ

՛-

'

բալ, Տ--

նկ.

էզ,

3-.

վն

Տեւնային ֆիլ Հասուն

4.

ճանապարչով:

ընթացքում տերնային Ամառվա

ները

Ճամարյա թե չնն զարգանում

ու

շարք

դեմ

դիքթլորէթանի

մաղդարնանը կամ

գ

ուշ

աշնանը ձմեռող ֆիլոքսհրալի կամ ճեքսաքլորբուտադիհնի 25 գ

տարիների փորձերի արդյունջներից՝ արդյունավետ պրեպարատներկարելի է ճամարհլ դիքլորէՍանը ն ՀՃեքսաքլորբուտադիննը:

ելնելով մի

յան շրջաններում ֆիլոքսերայլով վարակված այգիները վեմիակ միջոցը տեղական սորտերի սպատվասրականդգենլու տումն է ամերիկյան պատվաստակալննրի վրա: Դրա ճամար է անձճրաժեշտ ֆիլոքսերայով վարակված շրչանննրում ընդլայնել ամերիկյան վազերի մայրակների տարածությունը, խիստ լաճղպանել կարանտինի կանոնները: Ֆիլորսնրայով վարակված վայրերից արգելվում է տնկանյութ տեղակվիոխել: վաղերը Ամերիկյանսլատվաստակալների վրա ոլատվաստված չի թույլատրվում տնկել ֆիլոքսերայով չվարակված շչրջանննրում:

Հայաստանի»յուսիս-արնելՊայքարիմիջոցառումնեոը:

են

յով վարակվում խաղողի բոլոր չափով: Շատ թույլ է վարակվում իզաբելա սորտր:

ֆիլոքսերասորտերը, բայց տարբեր

ծլուսիս-արհելյան շրջաններում ձայլաստանի

Փորձերըցույց են տվել, որ ֆիլոքսերան բացօթյա տեղ փոխադրվելիս, գտնվելով արմատների վրա ն սնունդ ստահալով, արհի ուժեղ ճառաղայքների տակ (30--40") կարող է առլրել 20 րուլեից մինչե 1 ժամ, իսկ առանց սննղիյ, նույն րոպե: Ատվերում՝ 30"-ի տակ, ջերմաստիճանիտակ՝ 6--30 ժամ: է ֆիլոքսերան ապրում ավելիերկար՝25--6

հում

Ամերիկյան վազի տերեների վրա ֆիլոքսերան բազմաէ կուսածնությամբ՝ ձու դնելով, վեղետացիայի ընքացքոսի տալիս է 6-ից ավելի սերունդ:

դուրս

եկած թրթուրները ցրվում են տերնների վրա ն առաջացնում նոր դալեր երկրորդ սերնդից սկտած ֆիլոքսհրայի տերնհայինձնի ժրթուրների մեջ առաջանումեն արմատային ձեի հրկար կնճիթովթրթուրներ: ֆիլոքսերայի որոնք տերեներից իջնում են Ճողի երեսը ճեղքվածքներով անցնելով արմատների վրա, այնտեղ յշարունակում զարգացման ցիկլը:

Գալերից

դեղնա-կանաչավունեն ն ունեն ձարսնյակըիր զարգացման գույնի է, իսկ ճետո ղառնում է ձայաստանումխաղողի այգ զան վնասատուներիշարքում խա

ոզկույղակերըփոքր խաղողի մմ քա թիթեո է, թների 10--12 հի անորոչ շաանհակագույն վերն արժաքա.ւմոխրագույն են: մմ տրամա դեղնավուն, 0,6--0,7 թրթուրները բաց դեղնավուն են,

ԽԱՂՈՂԻ ՈՂԿՈ

Հողի մեջ մաոցնելիստալիս է կոս, անվնաս թողնելով խաղողի է աշ եքե Ճողը թունավորվել կատարել ճաջորդ տարվա գարնա դնսլքում՝նույն տարվա աշնան էթանով պետք է թունավորել ամե բուտաղիենու՝ հրեք տարին մեկ րածության ճամար պետք է գոր Քլորէքան կամ 4250 կզ ճեքսա Տերնային ձենիֆիլոքսերայի դ քյուն է տալիս 121-անոց Ճճե սուսպենդիան: Առաջին գեներացիայի դեմ արսկումբ պետք սուսպլենղիայով մասսայական վերջին շ ուռչելու տասնօրյակի սկզրին: երկրորդ քլորանի 1,901-անոց սուսղենգի ծաղկման նախօրյչակին՝մայիսի ջում: նրիորդ սրսկումը ճեքսաքլո զիայով կատարել երկրորղ սրսկ յիսի երրորդ տասնօրյակի սկ

1 մ2

են

Մեղրու

ն

արւսկվաժությամը վարակվ թյամբ

Մեղրու

ն հրկրորդ ռ ե տեղի

դրա

-

Վեդու

անի

չս

խերը:

անում

հարի է երի, արձան ակ առանձեւայեա

եր կճրի /ղզկույվա

ձն

չրջա-

շան չափով

նն

ԱԱ

՛

"14

Շամ-

"ո

ող-

վարակված ձայաստանի Հյուսիս-արե-

կ

վելյան մասերի՝ նոյեմբերյանի,Ալավերդու,հջնանին շադինի շրջանների իսկ Գորիոիշրջանում այգիները, դեռես չի կույվակեր Հալտնարբերվել:

Անն

Աթ

նի, ճատկապնսԱրտաշատն նորաշեն գյուղերի ալյզիները:

Արտաշատի

ՀատկապեսԱրփա գլու-

թիչ նն վարակված Համեմատաբար

շրջանում ուժեղ չափով վնասվում ղի այգիները:

ն

Շվանիձորգլուղերի, իսկ երրորդ տեղը՝ եղեզնաձորին Հոկտեմբներյանի շրջանների խաղողի այզիները: Եղեգնաձորի

վում

թվականը ողկույզակերով ամենից շատ վարակված Լին Շաճումյանի, էջմիածնի ն Աշտարակիշրջանների այգիները։ էչմիածնի շրջանում ողկույղակերը ավելի շատ տարածված էր Փարաքարու Արշալույս գյուղերի ն Միկոյանի անվան սովխոզի, Աշտարակիշրջանում` Աշտարակ, Ոսկնվազ ն 0շական գլուղերի այզիներում: Այս շրջաններում թարաժված հն լխաաղողի սպիտակ սորտերը, որոնց ժեջ տեղը զիավում է Ռսկեշճատբ գերակշոռղ (խարչջին), որը ուժեղ չափով վնասվում է ողկուլլակերից:

Մինչն 1949

դողի խիտ ողկույզներ ունեցող սորտերը:

կան

ողկույղակերը տարածված է այդնդործաձայլաստանում բոլոր շրջաններում: Ամենաուժեղ վարակվածությունն ունեն այն շրջաններիայգիները, որտեղ գերակշոռւմ են խա-

ակղզբումտարածված է եղելՄիջերկրաՌղկույղակերը կան ժովի աջափնյա մասերում, որտեղից տարաժվել ք Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ավստրիա, Շվեյցարիահ աստիճանաբար մյուս երկրենը:

սակարության աստիճանով ծանրակչիո տեղ է դրավում: վնասատուի ճամար նպաստավոր տարիներին րբերբի կոՃասնում է խոշոր չափերի: բուստը

Ս

է ճարսնյ

է 15--80

չինել 4--70

Թրթուրն

Թրթուրներըմինչ իրենց մաշկր։ Ա

բույ են

օր:

անդամ փոխում

է

վնասում է 28--ԵՍ մինչե Հառունանալը Հլուսած նյակ են դառնում ուտայնով

տնում

բող

թ 777(հաս թափվում Հ

ընկբ քիթհոները քաջնվում են տեր տեղերում, իսկ արհի մայր մտնելուն ան սկսում են թոչել: Հարսնյակներ Հետո թիթեռները բեղմնավորվում են, ակսում են խաղողի կոկոնների վրա 5--2 օր ճետոյ նայած ջերմության ն ներին, դուրս են դալիս բաց դեղնավ որոնք չատ աշխույժ հն, քեթն անճ շարժումներ են կատարում, դալարվո հ մնտաքսաթել արձակելով, իջ ծոում թրթուրը դեղնա-կապտավուն է, ունի Թրթուրներըսկլբնական շրջանում մրա, որոնց ոստայնով միմյանց մի կազմում իրենց րույնր ե մնում դրան դառնալը: Բնի մեջ եղած ն արդեն վն րանում հ ված ողկույղները կարէլի է Հոշտությա բի վրա ովկուլզակնրի Հլուսած բներ բնի մեջ ապրում է մեկ թրթուր: չյուր

ն

բնի թների կեղեի տակ, խաղողի ողկ ների հ 5 սմ խորությամբ ճողի մեջ: են դալ ռող ճարանյակեերից դուրս տեում է քոիչջ մրնչն խաղող Սակայն այդ թռիչքը կարող է լին կնտից շուտ կամ ուշ, նայած կլիմայա

Ռղկույզակերըձմեռում

Հայաստանի պայմաններում ողկու (ոիվ սերունղ, իսկ որոշ տարիներէր որի վարգացման ցիկլը ամբողջությա

Ռղկույզակերի զարգ

րիլեո,

8.

թրքուր.

3--

Դարանակ:

Ողկույզակեո.

6--12

կեսին: Հունիսի վեր-

ղարգացման

օր:

զորաքանչյուր

կնրղված կանաչ

ս

վրու Սովորաբարվնասատուն լտուղների է մեկական ձու, բացառիկ սվլտղիվրա ղենում

նն զալիս երկջնրին առաջին սերնդի Հարսնյակներիցդուրս են արդեն կաղմաբորդ սերնդի թիքնոները, որոնք ձվադրում

շրջանը վերջանում է ճունիսի երկրորդ

տնում է մակերեսին, չարսնյակի վարղտցումը առաջին սերնդի ողկույլվակերի Այսպիսով,

ն խաղովի վալի տակ, Հողի կոկոնային տարածություններում

Է-

նկ.

6. Առաջին սերնդի թր վնասած ծաղկավփրրու

395--2

վում է ճուլիսի երկրոթղ կեսից ն տնու տեղի է ո վերջը: Հարսնյլակավորումը վնասված ստուղների մեջ: Հարսնլա են դուրս գալիսնրրորդ սերնդի թի

ղեսլքիրում` մինչն 18.ձու։ Զվերից ղո խաղողի պտղի վրա անցք են բացում, դրա մսաճյութովն ոչնչացնում նույն մի սպտուղիցմյուսին անցնելով, մի է վնասում: Վնասվածպտուղը կլոր շուրչը լինում է ողկույզակերի ալոռա ներով Ճեշտությամբ կարելի է որոշնլ այդ, ճատիկը նախ ղորչ գույն է ստան երկրորդ սերնդի քրթուրների ճա

եկ.

ու

՛

ու

-

՛

ոկդբներից ն տնում մինչե անրունղեններիթոչնելու շրջանը

'

օր:

չազաղանց

տատա

վերջը, ինլպես նան մասԹիքնոների ժիչքի սկիղբն ժամանակը որոշելու ճամար ապրիլի վերսալական թոքի վազերի միջշարբային տարածությունննրում խաղողի ջին նն դնում դոշաբով լցված (թակարդներ: Թակարդը32 սմ տրամաղծով ն 14 սմ բարձրումյամբ քիթեդյա տաշտակ է մ երկարությամբ փայան ձողի որն ամրացնում են 1-15 վրա, վաղերի բարձրությանը չավասար։ Տաշտակիմեջ լըցհում են Մնկ ժաս 60:-անոց դոշաբի ն ծ մաս ջրի խառնութղ: նի Խուռնուրդը պատղահում միշտ միննուլն մակարդակի (տաշտակի ճատակիցՀաշված 6 սմ) վրա հ Հաճախ ավեԱմեն տասը լացնում դոշաբ օրը Մեկ տաշտտկը լվա: ջուր են ն նոր խառնուրդ լցնում: հում Առաջինսերեդի Թիթնոների ճամար քակարդը անձճրաժեշտ է դնել ապրիլի 28-ից մինչե մալիսի 25-ը, երկրորդ սերնդինբ՝ Հունիսի 20-ից մինչն ճուլիսի 15-ր, իսկ երըորդ սերնդի: եր՝ օգոստոսի 1--15-ը: Սմեն առավուտոչեւտք է սիստեմատիկաբար ստուղել թակարդը ե այնտեղ առաջին իշկ Թիթեռը հկատելուօրվունի յ Հաշվել քակարդի մեց ընկաժ Միթնոների բանակը: սերեղի քիրնոնհրի մասայական Ժոռիչքը ոկբաԱռաջին վում է քակարգի ժիջ ընկած առաջին իսկ քիթեռր հնուտվելու օրվանից Հաշված 2Հ0--25 օր Հետո, իսկ երկրորդ նե երրորդ սերունղդներինը՝10--15 օր Հնտու Մատի, երբ թակարդի ժեջ տվյալ սերնդի թիթնոնհերի թանակը նշվուծ օրերի վերջում Հասնում է մփաբսիվումի,Հենց այդ ժամանակ էլ ապլնտք «եսն ալդիների սրակումը: է 8--12 կլահբը բոլոր սերունդներում տնում Թիքրոների նրանք կղայուն են ջերմաստինահի ե օղր նումների նկատմամբ: Անձրեննրի, քամու, ինչես չենրմաստիճանն բեկնելու դեպրում թռչող թիթնոների բանակը եվաղում է, ն ընդճակառակը: երրորդսնրեդի քիքնոննրը ձուն դնում են արդին ճասունացաժ պտուղների վրա: Ջվի ղարդացումը տնում է 4--2 օր:

օր

է 20--Չ6

տուի

ամսվա վերջը: ղոր

օդոս

սնում

ն

հույն

շրջանը ակսվում

՝

են

շրջաԹրթուրային

մ

Է

դառնում վազի ու

սմ

7.

վնասա

խորու- նկ.

սղտուղ-

ափելի է ընկնում: ծրրորդ սերն լով արդեն իսկ ճասուն պտուղները, նիզմների զարգացման ճամար ստեղ

աչքի

հրբորը

ոյտուղներն առաջին սերնդիԹրթուրննրից ավելի մ երկրորդ ն սերունդենրից: Ս վնասը տն թրթուրների սպատոտտած

Խաղողի

թյամբ ճողում:

ն 5

չորացած

ների մեջ

ցած

բեի կեղնի տակ, սիչտ-

նյակ

նրրորդ անրունղըՀարո-

ու

կավորվում.

սպատոաձդձգվել, այդ ոով քերքաճավաքի ժամանակ ոչ բոլոր թրընն Թուրներն ճարանյանրանց ժի մասը ընկնում է քաղցոփ մնջ։ երրորդ ոծբբնգի մի քրքուրը ոչբնչացնում է 2--10 «ՐՊուզ" բոլոր անրուն դների քրթքուրներըմինչն ճարոնյակ դառնալը յում ում են երկար սպիտակ հ բոժոժներ դրանը մեջ (լ դոաւռնում շարունակ:

նը, նայուծ կլիմայական սլայմաննորին, կարով

Սու:

օգոստոսի հ նույնպես երկրորդ սերնդի թրքուրնե ցում, մտնում Ճասունացածպտղի նե ճլութուինրանց վտրղացումը տելի

Թոթուրննըըերհում

է ցածր որակ հ

Փտած

շատ

հ

է տարածված:

ունջնում

|

թրթուրների դգալի մասի ոչնչանում է պարապիտներից, ռհրոնքարում են այգ քրքուրների մարմնի մեջ, Այդ ւար ամդիտները, մեծ չափով ոչնչացնելով ողկույղակներիթրքուրները, տնտեսականմեծ օդուտ են տալիս: Զորհ տաք եղանակներընուլնւվես բացասաբար եհ անդրադառնումողկուլղակերի զարգացման վրաչ Արհի ուժեղ ճառագայթներնազդում են ձվերի վրա, ոչնչացնելով դրանը

Ռքածիթելի, հղաբելա: Յուրաքանչյութ տարիողկույզակերի բոլորսերունդների

միջակ վարակվածությունից թույլ լցվարակվածության անցնող սորտեր (5-25-ովԻ ՆՄախալի,նՆնաղելի,Ամն բարի, Սափբերավի, կախեք Ծիլար. ամ վարակվող սորտեր (մինչե 5:յ-ով) Քնանը,

Տասղարգակ.

Խաղողի բոլոր սորտերը ողկույլակերով մրանման չեն վարակվում, խիտ ողկույղ ունեցողներնավելի ուժեղ են վաբակվում: Ոսկեճատը,որն ունի խիտ ողկույզներ, ողկույղակնրի երկրորդ ն ծրրորդ սերնդիթրթուրներից Համեմատաբար շատ է վնասվում, քան խաղողի Մնացած սորտերը: ելնելով այգեգործական վլանազանշրջաններում կատարբված մի շարք տարիների դիտումներից, ողկույղակերով վարակված սորանհրըկարելի է խմբավորել ճետելալ ձ/ւու|՝ ուժեղ վարակվող սորտեր (20--10045-ով) Ոսկետատ, Թավրիղենը, Արարատի,կարմիր կախանի. ումեղից միչակ վարակվածության անցնով սորտնր (45---500-ով)՝ հժապտուկ,Վարդաղույն Մուսկաթ, նրասխենի, Արեիկ, ՍզիտակԱրենի,Սն Արաքսենի,Գառանդմակ, երնան|սպիտակ, Վարդաբույր,Սեժիլիոն, Մոլբուակ Այդարա, Սե Ալդարա, Մարմարի թիշմիչ, Հաստամաշկ,Սերմնալի,

լի

եին

շուտ փչանում խոնավ հղանակներին ողկուլզակերի ղարԱնհձրնային Հասնում չ գացումը առավելագույն չափերի:ճածրադիր, իչոնավ հ չափից ավելի չրված այդիներում ողկույղակերի ավե-

սայլարար

փտում է:

ու

աշնանըխաղովը մաւողկույղննիից պատրաստված գի-

որից ամառվա վերջին պայմաններ,

են

ն

Վաղ դարնանը կատարել

ջոց ու| Հողի վերին շերտերու ինկած վնասված ճատիկներում վում նն ճողի ավելի բոր շերտ թիթնոների ճողի ժակնրես դուր 6, Այդնիորի ժամանակ անճ կեղնը, որտեղ ձմեռում գի մեռած ձարանլոկներ: ԳայքաբիԼիմիականմիջոց

5.

տանի պայմաններում, ողկույղա հապատակովտնճրամեշտ է կիբո ոումներթ. 1. ժամանակինԷ որակով կ տումները, որոնք ողկույղների ն դույն միջոց են, իսկ լավ լոսավ դրված ձվերի ղգալի մասը ոչնչ րի ներգործությունը: 2. է սիստեմատ Անճրաժեշտ հրի ղեմ, քազճանել միջշարք նահ ավզ ծությունները, ինչոլենս 3. կույսի որպնազիլավ քափ ժեշտ է քմբալին սիստեմի այգի չՀննարանների (խչմարների) վրա: 4. Անտրաժեշտ է կարգավորե Հետն Ճճողումեղած ավելորդ չրի սասոուի ինտենսիվ ղարդացման

ագոոտեխնիկակ Պայքարի

իրչ որոտհղարհի ճտսագայթնե մոոնցում, անրացիանթույլ է կ բարձր է:

Ողկույղակերիցտուժում

ժում:

սպլանված վայրերում,ողկույլզ

80 ո Ոչնչացված ձվերի չ ավելի բարձր է՝ 35--40, իակ ք տոկոս: Այն այգիները, որոնք տն

40--40

"

մ ամբողչապես ւ

պաշտպանունում

է

:

"1`

նշել,

29--90

օր:

Դ45Տ

տակում է

ժմոտավո-

Այդ ժամանակամիջոցը միանգամայն

աղդեցությունը

որ

շտտ

է պայքարել85

ն

երկրորդան-

Կյ-անոց սնին պրեպարունդննըի դեմ կարելի կամ րատի 20 յ-անոց դուստով կամ 0,1240-անոց լուծույթով, Քլորոֆոսի 0,200-անոց լուծույթով. Ռղկույզակերի երկրորդ սերնդի դեմ ցանկալի է կատարել փոշոտում սնինի 7նյ-անոց դուստով, որը 90--100 տոկոսով ոչնչացնում է քրթուրենրին: Բուժման տեխնիկան: Խաղողիողկույլակերի դեմ ոլայքաբելիս րարձր արդլունքի «Հասնելուճամար անձրաժնշտ է լուրջ բուժման տնխնիկայի վրաւ ուշադրություն դարձնել

Քացի ԴԴՏ-ից, ողկուլզակերի առաջին

Անճրաժեշտէ նշել,

թույլ արղլունք է տալիու ԴԴՏ-ն չի ավղում սպատրաստվա3 որ ն դինու խմորման ինքացքի որակի վրա

կույլակներիղիմ

բորձի տրվումԴԴՏ խառնել ենրը Ճամրեկնում են, խորչտուրդ ձա մակցված շեղուկը ողղոլան ճեղուկին, Փանի որ այդ

աարիքը, փարքամությունը, ձնավորման սիատնմըհ սորոլը նրբ միլդիուխ ն ողկույղակերի դեմ ոլալքարելու ժամկետ-

Մեկ ճեկտարխաղողի ավզին փոշունլու Համար ԴԴՏ-ի քանակությունը որոշելիս սլետք 1 նկատի ունենալ վոլերի

րավական է ուկույղակերի լուրաքանչյուր սերնդի ղեմ սղայփարելու ճամար, որոնց վարդացումը տնում է մինչն 30 օթ

րապես

Թրքուրների վրա քույնի

նՀրա

Գրրորդ հոզգազորի սգրեճի հրրարոորիծ' պրխղտրատով փոշոտելիս ա է

ր

ւ բերքը խատղողի

(դուստ) վիճակում` փոշոտման հղանակով: ժամանակին որակովկատարված փոշոտման դեպքում ողկույզակերիթբրՌոորներըդրեթե ամբողջությամբ ոչնչանում հն: Փոշուռումը կատարվում է ողկույղակերի միայն առաջին ն հրկրոլո սնհրունդենրիդեմ, հրկու անդամ կատարված փոշոտումը ի

են,

Թվով ողկույ բավական

ձեռ Ք ի,

ա

նանս ժ"4

1լէ

տ

նն.

ր

թունաքիմիկատ ննրդործել չի կարող: վնասատուիդեժ ճաջող պայքար կ անձրաժեշտ է իմանալ լուրաքանչյուր դնելու ճիշտ ժամկետները: զարգացման ընթացք Ողկույզակերի ղողի վազի ֆենոլոգիական դիտումնե

տանքըձախողվելու դեռլքումքրքուր

ու

ապաճովելու նպատակով Հե բենաները հորմալ աշ

թե՛ լ անրունկներիդեմ թե՛ քմբային վիներում սրսկումը պետքԼ կատարել արսկիչտրակտորայինմեթենաներուլ: Խաղողի ողկուլզակերի դեմ սլայք դյունք ոտանալու ճամար անճրաժնչտ կափքթություններըե ողկույվները լր փոշոտվեն կամ ճեղուկով ծաժկվեն: Աշխատանքի.բարձր որակ ն ա է ւա արսկիչ Մ ն Ռլկույղակերի թրթուրներն ապրում մե ուստի սրանց դեմ մղվող պայքարը Ճետ է կապված: ամենալավ ժամանակը մ Պայքարի շրջանն է, երբ թրթուրները դեռ պտո Սակայն ալդ շրջանը չատ կարճատն է ե

պլարպ նկատելի կափթթությունները

կամ սրսկիչ մեքննանեբրով,որովճնո նակ դեռհս սաղարքախիտ չեն, որի

լ ինչպես չ 4 տարն

`

մի այգիներում ողկույզակերի դեմ պայբ Ցոպջին սնրնդի դնմ վապնրիսրսկո

պետք է խնամբով սրսկել: Այս Հանդա վարացնում է ինչպես ըժբային, այնպ

ունենում

աճում են

Այս սիստեմի այգիների վավերը հն, տալիս առատ բերք ն յուր

կելու հ փոշոււելուաշխատանքներըՀ

Խաղողիբմբային սիստեմի մշակու

դիքլոր-դիֆենիլ-տրիցլորչքանը

դորժ է ածվում 5,20յ-անոցփոշի Այսպրեպարատը (115): ե

Ժիջոց

է առաջարկված

խաղողի ողքվականեերին աններում, նլնելով 1945--1948 քույվակհրի դեմ ԴԴՏ պրեպարատով դրված փորձերիարդյունքներից, 1949 թվականին որոլես պայքարի լավագույն

առաջին սերնդի թիխնեոներիթոիչբը ճամընկնում է խաղողի մասսացաբար երհալուճետ: երկրորղ ծաղկավփթթությունների սերնդինը Համընկնում է խաղողի ոլտղակալման շրջանիՃեւո են սիսեռի ), իսկ եր(րբ «զռուղները ճասնում մեծության սերնդինը՝ Հասունացման առաջին շրջանի Հետ: Ֆենորորդ լոգիական դիտումները մեզ Հնարավորություն են տալիս որոշելու պալքարի մոտավոր ժամկետները: Պայքարի ճիշս: ժամկետները որոշելու ճամար անչրաժեշտ է ղեկավարվել տվյալներով: Ամեն առավուր ոլոք քիթեոների բանակը, երբ

8.

Թակառղ:

է առավելագույնի, սկռհլ սրսկումը:

ւոացված քակարդներից

չասնում

է տտուդել քակարդների մեջ ընկած

այլն

նկ.

Չայքարը ոլհոբ է սկսել միշտ թիիեոների Թոռիչբի սկողբից Հաշված առաջին սերնդի դեմ 20--25, իսկ երկրորդ ն երօրից Ճետու սերունդների դեմ` 10--19 երկար տարիների դիուումենրի Հիման վրա Աբարատյան բորդ

դաշտավայրի ալդեղզործականշրջանեն

սրսկմանճետնյալ օր ճանձնարարել

առաջին սերնդի դեմ սլեւոբ է սկսել մա սերնդի դեմ՝ Ճովիսի 10--15-ր, բորդ օգոստոսի 10--15-ր: նախալնոնայինշրջաններում կլիմա Հետնանքով ովկուլզակերի լարգացում իսկ պատճառով քիմիական սայքարը Ճիշլալ ժամկետներից մի քանի օր ուշ, բանի օր շուտ:

ՄԱՐՄԱՐՑԱ

ԱՆԴԻԿՈՌՎԵԿԱՍՑԱՆ

վնասատուն տա

մմ Մարմարյա բզեզն ունի 29--38 ժինը շագանակագույն է, քները ծածկ սպիտակ խալերով, կուրծքբ պատված մ մբվուկներով: Զում սպիտակ |՝ 4--5 Բզեզի թրթուրների երկարությունը Մարմարա բզեզը տարածված է Դ ձչունաստա Փոքր Ասիայում, Սիրիայում, սում: վրաստանում ճանդիպում է կա ան վրաստանում, Սն ժովի ավփեր մինչն Հանրապետության «լուսիսային Մարմարյա բղեզը լայն տարածվա նում:

ձայաստանումայդ

են

վազի

արմատ

միածնի ն Աշտարակիշրջանի խաղողի Հատկապե շրջանում մարմարյա բզեգը լանլու ն Զեյվա գյուղերի, իսկ Աշտա իիչ գլուղի այգիներում, ուր կարելի է վազերի, ուրաքանչյումՄ վավի արմա ննրի քանակը ճասնում է 15--35-ի: Մարմարյաբզեզի պատճառածվնա կրծում թրթուրները

բունը:Ուժեղվեապսվումեն երիտասար

րանում

Նկ. 9.

են:

7--

ի

ձու,

2--

ւ

թրթուր, 3--

Հարսնլյակ, 4--

ու

ն

բզեզ:

պակաս չափով՝ ճին այղզիները:Դրա «Հնտնանքովէլ շիվերի ն Ա) : տերններն ողկուլղները ժիջճանդույլցներըմնում են կարճ, նորմալ չեն զարղդանում,վաղերը տարիների լնթացքում չո-

ռրստեմի այգիներում վազերը, ունննալով ավե. Թմբային լի Հզոր արմատային սիստեմ, նրկար տարիներ պտղաբերում են հ պատճառաժ վեառից դանդաղեն ընկճվում, այդ իսկ պատճառովճիվանդ վավերը ժամանակին չհն չայտնաբերդում, չայաստանիսպլայմաններումմարմարյա բվեզը որպե

են պաղատու,

անտառային

ծա-

լուրջ վնասատու Ճալտնիէ դարձել միտյն վերջին տարիներս: վնասատուն բաղզմակերէ, բացի վալի արմատներից,

նրա թրթուրները վնասում

բույսերի

արմատենըի:

ն այ բանջարանոցային կուլտուրաներին ռատեռակեներին,

շատ Չն

բղեղը լինում է Մարմարյա

բե՛ ամո

ղերում, ինչպիս ցածրադիր, նույնպես ն մտսերում: Թրթուրների քանակը տարբե տարբեր է լինում Ավելի շատ տարածվ կավավազային Հողերում, իսկ ավազա ղերում, ինչպես եան գիպսակիր, ճումո րում նրանց քտնակը քիչ է լինում:

այն

բղեղի թրթուրների քանա Մարմարյա այն ճողի տեսակիյ, այլն խոնավությո վության պայմաններում երանք զարգան կոկ սյատոտառով բրքուրները շատ են ճա դետերի մուտ տեղադրված այզինիրում:

Մեր դիտումների «տմաձայն,

պայմաններ:

չողը օլարարտացվում է միայն զոմաղբ ն դարնան այդեփորը կատարվում 1 մ տատուի պարդտացման ճամար ստեղծվու

Հողումդտնվող թրթուրների քանակը ոլակասեցնել ճողի մշակության ժաման այգեիորի ժամանակ, ձմեռող քրքուրբնե Ճողի խոր շերտերում, իսկ վերին շերտե արթնացած թոթուրները: ընկնում են Հողի մանակ անճրաժեշտ | դրանց ձՃավաք

15-ր:

թր Ցմնոո

է թրթուրի ստա մարյա բզեզը ձմեռում սմ խորությամբ Ճողում ներում, 35--70 ձմնոռղ թրթուրներն արթքնանում են ապ հ բարձրանում են Հողի վերին շերտերը, ուշ:

շերանրում՝ ավելի խոր Հանդիոլնլ մինչն մայիսի

`

Վնաստտուխ լրիվ զարգացումը ձվից նալը տնում է ժ--4 տարի: Թրքուրներն իրենց զարզացման ընք փոխում են իրենց մաշկը, այսինքն՝ տ նրանց արքնացումից 195--Չ0 օր Ճետո Քանի որ ձմեռող թրբթուրննրըը ար ժամ:

ամիս:

ձգձգվում

րողի:

են

են

ու

ոլուռվում

են

մեկ վազից կամ մեկ ծառից մյուսր

ե մեծ

աշխուժությամը ծառերի շուրջը: Հուլիսիվերջերին այգիներում, ինչնս խաղողի վազերի ծառերի վրա, այնպես էլ Ճողի մակերեսին, ճանդիոլում են մեժ քանակությամբ սատկած րվեզնենըր,որտեղ արուների քանակը դերաղզանցում է էղերին, որովճետն վերջիններիս են ճողի մեջ ձվամի մասը քեղմնավորվելուը ճետո մտնում դրելու ն այնտեղ էլ սատկում են: Վարակվածայգիներում փորելու ժամանակ, մինչն վեգետացիայի վերջը, շատ ճաճաիխ կարելի է «անդիել սատկած էգերի օր, որի ընթացքում Բղեղներիկյանքը տնում է 18--24 են նրանք սնվում միայն խաղողի վաղի տերնեներով:

մնում

մոնում

սմ խորությամբ, իսկ արուները Հճողիմեջ՝ 15--30 վավի կամ ծառերի տերնեներիվրա: խաղողի Բղելները ճեռավոր թորչքներ չեն կատարում, թոչլում են

թքոիչբի ժաԲղեզներիընղմնավորումը տեղի Լ ունենում «ետո մանակ, Բեղմնավորվելուց էգերը ձվադրելու ամար

Հարսնելակավորումը սկսվում է Ճունիսի սկվբներին ն շաիունակվում մինչե Ճուլիսի առաջին կեսը: Մինչն Հարսնչակավորվելը, հրբորդ ճասակի թրթուրները Հողում սլատրաստում են ամուր րներ հ նրանց մեջ ճարսնլակավորվում: Թրթուրիճարսնլակավորումը կատարվում է տարբեր խորությունների վրա՝ ցածր խոնավության դեպբում ճարոսմ խորությամբ, նլակավորվում են 15--25 իսկ բարձրի 7--16 սմ, դեպքում` օր: Հարսնյակի զարգացման ստադիան տենում է 20--24 Բղեղների թոխչբը սկսվում է Հունիսի վերջերին կամ ճուլիսի սկզըներին: կախված"ողի ջերմաստիճանից,այն կարող է տեղի ունենալ մի քանի օր շուտ Մառսոատյակամ ուշչ կան թոռիչբրտեղի է ունենում Ճուլիսի երկրորդ կեսից ն շաթբորունակվում մինչն օղոստոսի առաջին կեսը: Բղեղլննրը տառա: են ն Հետո, վաղ չում արնի մայր մտնելուց երեկոյան՝ վոտյան՝ մինչն արեգակի դուրս դալը: Թռիչքը տնում է 20--

է 2--25

ժամկետների, ուստի մաշկավփոխության ինթացքը սմ

խորությ

այդ հույն խորությ է 19-ի, բարձրանում մաստիճանը նավությունը՝ 18,210-ի, Սրքուրնեքը

Մայիորն,հըն

րում:

ձու

մեկական կամ կույտերով: Մեկ է Զվի զարգացումը տնում է 19--23 օր: քյան պայմաններում ձվերի մի մասը Մարմարյաբղեղի առաջին ճասա վաղի արմատներըչնն վնասում, այլ մուսով:Ձվից նոր դուրս եկած Թրքու տակ դույն, իսկ «ետադայում, սնվե Են ճողի դուն: Մ ճանաբարստանում նների մաշկախոլւությունը տնդի է դալուց9--10 ամիս ճնաո։ Մայիսի ս որդ Հասակի թրքուրները սկսում ն Մարմարյա բղեզի թրթուրները վ հ շատ կրծում հն մայիս, օդոստոս ն իսկ Ճճունիսին ճուլիսին նրանք ՝ճ վնասում: Քրքուրնենըըկարող են վա Հողերում՝ սնվելով միայն Ճումուսով: ման Համար անճրաժեշտ է բուսական Այսպիսով, մարմարյա բղելի թ դորժուննությունը սկսվում է մայիս բնր-նոլխիբեր, որից «ետո երանք ան ընացքում Ամբողջվելետացիայի շարժվում հն ուղղլաշայաց հն «որի շարժման ուղղությունը փովոխվում մաստիրանիցը,խոնավությունից ն կե Անձրեներիցկամ այզու ոռոդու բացակոայյության«ետնանբքով թրքուր վնրին շերտերը, իսկ բարձր ջնրմաս դեքում իջնում են խոր շերտերը: Ապրիլին, երբ ճողի միջին չհրմա թյան վրա 14,4՝ է, իսկ «արաբնե 1240, թրրուրննրիԻ դտնվում են ո

էգ բղեղները 15--30

ամ

են

ճակառակ ուլլությամբ՝

դործադրել 42570-անոց

սլայքարելու

ճողային չճեքսաթլոբան,որն առաջացնում Նկ. 10, Խաղողի է ըրթուրների 95--100 տոկոս մաճացուկրծող վազիշիվբ Այուն, 25 կյ-անոց 4նքսաքլորանի ղուսո քԻրուր: չլինելու դեսլքում այն կարելի է փոխթսարինն 128 9-անոցով: Հողի մեջ անճրաժեչտ է մտցնել վազ գարՀնքսաքլորանը խանըԻմինչե խաղողի վաղի բողբոջների ուռչելր՝ այգեփորի կամ ժամանակ, մեկ ճեկտարին ծախսելով 28 կգ 254 0-անոց 150 կգ 1241-անոց ճեքսաքլորան Հեքսացլորանը ճողն է մացվում ճետնյալ ձեով՝ պրեպարատըփոշոտիչ մեքենայով կաՀավասարաչափ չաղ է տրվում ճողի վրա, որից "նտո սմ Հ0--ՁՅ է խորությամը: տարվում այղիւիսը՝

՛

ապետքԼ

րղեղի թրթուրների ղեմ

ամար

քա

«ողի

արքնանն

միջոցառումները:ՄարմոարՊայքարի

փերինշերտերը:

ցած ըքրքուրեհրըբարձրանում

դում

Հողում թրթուրները չարժժարնատնը

խորության վրա Հողի ջերմաստիճանըկաղմում է 9,7, իսկ ճարաբերական խոնավությունը՝ 14,3", մարմարյա բզեղի բոլոր Հասակի են 35--20 սմ խորուԱրթուրները իջնում են: Ռամը Հողի մեչ, ուր ն ձմեռում

նոյեմբերին, նրբ

շերոնըը:

Հողի վերին չհրտերը՝ 8--35 սմ խորությամբ: Ամռանը, ջերմության ն 17,619 Ճարաբնրակուն խոնավության պայմաններում, թրքուրննիը մասսայաբար բարձրանում են ճողի սմ խորությամբ: վերին շչերտերը 8--30 Սդոստոռին, անձրնների բացակայությաս պայմաններում, Թրքուրննրի մեժ մասն իչնում է ճողի ավելի խորը չերտերը, սեպտեմբերին, ճողի ջերմաստիճաննիջեհլու դեպքում` մինչե 20 սմ, իակ Հճոկանմրերին՝մինչն 60 սմ խորությամբ ճողի

ոտքեր:

դեղին զույնի տիզ է: Չուն կլո տրամադիժ: Զվերից դուրս հ են երեք զուլղ, իսկ նիմֆանե

մմ

վերջին, մասսալաբար ձվադրում են մ Ջվադրում են ընդմիջումներով, մեկ

դիտումները պարզել են, որ խա ձմճնոողՊամարյա բոլոր ոսսայնատ ռան աննպաստ պայմաններում ոչնչ ձմեռող տիզերը վաղերի վրա երեու բացվելը, ապրիլի առաջին կեսերին նաչ մասերի վրա ն սնվում ղրանցո

`

ե սերունդ: Չմեւում ն էզերը՝ վաղի բնի թեծրի կիսապոկ դանի կեղնի ճեղթվածքներում, «ա միամյա մառոհրիվնասված բողբոջն մեծ կամ րանների ճհեղքվածքենրում՝

լիս է մինչն

պայմաններում խաղ ձալաստանի

4ո-ով։

Հայաստանում խաղողի ոստայլն բածվաժ է Հլուսիս-արնելյան շրջան Շամշադինում, հջնանում, Ալավերդ ջանումուժեղ վարակված են կողբ, գյուղերի այդիները, որտեղ տարած է 75--10041-ով: Վա թելին տուժում ն Ալավերդու շրջանները զրավում են Ռստայնատիղիորոլես խաղողի ղդալիորեն ազդում է նրա ինչոլնս ք որակական ցուցանիշների վրա, Այ ( մն ռաժ Ժժ հետնան հ Հետնանրով բիրքի կորո վնասի է 15--606ն., իսկ շաբարայ կազմում

տարածված է միջ Ոստալնատիղը տություններում, Ուկրաինայում,Ղրի

դույգ

նում

0,1

բաց

ոոտայնատիզը 025--0,36 Խաղողի

ԽԱՂՈՂԻՈՍՏԱՑՆԱ

Հ--

11.

յռիղչ

Նկ.

վնասված անրեչ

Ոստալնատիզ.

30-48

ձու:

Ձուն

հն

մմ

հրկարությամը հրեք

Թուրները անցնում

են

«ետո

թըր-

ունեցող

ւթյան ճաանդգատի նախամաշկակիո

2--2

ոտք

սնվել: օրից

զույգ են

ջերմային ոլալմաններին, Ֆոալած

սկսում թրթուրներ, որոնք անմիչջառղես

կավուն, 0,1

ն

Զվի զարգացումըկախված է միջավայրիչնրմաստիճանից են դալիս րաց ղեղնասպիտատնում է 3--14 օր: Զվից ղուրս

1-6,

դնում իսկ կյանքի ընթացքում՝ կողմերում: հբկու մեծ մասամբ ջղավորումների տհրնի տակ,

7--

աշնան վերջին տերհաքափը: երա պատորաոսժվնասի ճեխտնա հրեան նեն դալիս դեղնաղոր դությամժը ունեցող սորտհրի մուտ՝ ճունիսի երկր շավուն բծերը փոխարկվում են կ Ուժեղ վարակված սորտերի մոտ այղ

ժամանակ ուտայնատղերը մտնում սկսում հե սեվել կանաչ մասերով, նրնացող տերեներով, Դրանց վնաս շարունակվում է ամբողջ վեդետացի

ռող

լու,

որբիճետնանըով քարմ ձվերի քա են բաց տզերը սկզբում ունենում 2ճետավզայում ճամեմատաբտր մդահու անցնում են ձմեռհլուճոկանմբերի վ տերեների վրա «անդիղում են նոյեմ խաղողիոստայնատղի վնասա ոկսվում է վաղգարնանից, երի բողբ

վիճակին՝ 1--Հ օր տնողությամբ: Մա երանք ձնռք հն բներում չորս դուլդ ու Ճնետո ջին նիմֆա,որոնք 1--4 օր նոր մաշկափոխությանճանգոտի վիճակի թյամր, ապա կատարվումէ նրկրոր որից ճետո գառնում երկրորդ նիմֆա: օր Հետո դարձյալ անցնում է նախա դիստի վիճակին՝ 1--4 օր տնողությ է երրորդ մաշկափոխությունը, ե միջ ոլնս Ճասուն էգ կամ արու: ոստայնաոիդի մեկ սնըն Խաղողի 23,2 ջերմության պայմաններում տն 14,4--15,65 ջերմության պայմաններ Անճրաժեշտէ նշել, որ ուտայնա հրարից չեն սաճմանադատվում. բն չերնի վրա միաժամանակ կարելի է դացման բոլոր ստադիաննրին: վերջերից արուները Սեպանմբերի չանում են, իսկ ընդմնավորված Լգեր

ուտայլնատվերի

ու

արնհուսճողակտորնհրում: կորցնում 1 ն է քլորոֆիլը:ենթարկվում ձնափոխության նայած սորտին, տարբնի աստիճանի աերհաթավո տեղի է ունենում ե

կական միջոցառումներըժամանակին ն բարձր որակով կատարելուդեպքում վաղը մեծ քանակությամբ սննդանյութեր է կուտակում, որի Հետնանքով բարձրանումէ հրա դիմադրոխաղողի վնասատուննիի, այդ թվում նան ղականությունը ոստայնատղի լխաղողի Սակայն ոստայնատվի նկատմամը:

Պայքաշիմիջոցառումները: Խաղողի վազիազրուռհխնի-

վնասվելը բազատրվում է տերեների քավութությամբ. ուժեղ հն վնասվում այն սորտերը, որոնց տերեները տակի կողմից պատված են միջին խւտությամժըքավով, իսկ թույլ այն սորտնրըչ սրենք պատվաժ են նոսր կամ խիտ քավո:

Ոստայնատգիցխաղողի սորտերի տարընր աստիճանով

բելան:

փով վնասվում են Բուղնշուրի, Սնհանուշ,Շաբուրենի, Բերդակի նե նոսրաճատ սորտերըո Թույլեն վնասվում Լալվարի ն ն իղաիոկ ավելի թույլ Սողրենին ժանձակի սորտերը,

Սավերավի, Ռջռածիթելի, Հէ: Ռւժեզ են վնասվում Մցվանն, կԿարերնեն, Ալիղութեյ Ֆրալիհ Ֆրչրուկ սորտերը: Միջին չտո-

ձայաստանիճլուսիս-արնիլյան գոտում մշակվող խաղովըդի րոլոր սորտերը վնասվում են ոստայնատղից, բայց նասվածության աստիճանըբոլոր սորտերի մուտ միատեսակ

Սատայնատղերիսեվիլու Հետնահքով տնրեր

րերում

խիտ տնկարկներում

րում, Հարավ-արնեփտյանթերությունննրում, ցածրաղիր վույ-

Խաղողի ոռտալնատդի պատճառած վնասը վաղի տերե. ներին ուժեղ կերով արոաճարովում է անջրդի պայմաննե-

վական վարդացման ճամար:

Քարձր ջերմաստիճանը նե ցածի խոնավությունը նպաստավոր պայմանենը են տտեղծում ոստալնատղերի մասսա-

տարի գիշատիչները ոչնչացնում մուտավորապես 10 տոկոսը:

Ամեն են

կարդի ջղավորումների ուղղությամբ, որոնք միանալով ոլատում նեն տերնեիամբողջ մակերհոր ե ճեռվից դիտելիս թվում է, քե վաղը Հիվանդ է թլորողով:

բոլոր

վաճան

ՎԱՀԱՆԱԿԻ

կեղծ Հայաստտնում ակացիայի

ԿԵՂԾ

նրնանիշրջակայքում, նՇաճումյանի,Ա Ք սիսային այղեղործական շրջաննհրում էջմիածնի, Աշտարակին Հոկտեմբերյանի է

ԱԿԱՑԻԱՑԻ

դեմ տարվող սլալքարում առաջնությունը միական մեթոդին: Խաղողի ուատյնատվի ղեմ պայքարե ջարկվում է սրսկել 5041-անոց էֆիրճուլֆո սուսսլենզիո կամ 2010-անոցկելտանի սիա: նշված պրեպարատներիըացակայու բելի է օդտագդործել404 -անոց ֆոսֆաժի անոց էմուլսիան: Սրսկումնները կատարել երեր ժամկետ կումը այն ժամանակ, երը Ռբածիթելիսոր է 5-6 տերթե,իսկ մլուս երկու սրսկում անդամ: Սրսկումներն ավարտել մինչե վ նրբ խաղողի ոստալնատզվի ն միլդ պայքարի ժամկետները ճամբնկնում են, ռուսսննգիայի կատարել էՖիրսուլֆոնատի ղուկի ճամակցված լուժույքով սրսկում, ի ֆամիդ պրեպարտտներիդեպբում լուծույ չի քովլատրվում: Գործաղրվողալընալարատննրիբարձի թյունն ասլաճովելու նպատակովոեճրաժե արսկիչով Միկ «Հեկտ Ճողմաճարիչային ճամար ծախսվում Լ 1000.--1200 լ Հեղուկ: Անչճրաժեշտէ նշել, որ ալն տնոհսությ ուր Հնարավո ոանձինշոլակտորներում, տարել տրակտորային սրօկիչննրով, թույ տարհլ շալակի մեշննաներով։ ճիշտ ժա կատարված սրսկումները տալիս նն լավ իանում է վնասատուի մաճացածության տնանքով ավելանում հն բերքատվությու քարայլհությունը:

Նկ.

12. 7--

Տ

2ատուն

ղարդանում:

էգ, 2--

ճատոն

արու,

թրքուր, 4--վնասված շի

սայաբար ճանդիպում է սլտղատու, դեկորատիվ, դաշտային, բանջարանոցայինե վայրի բույսերի վրա. Արագ րաղզմահում է ստվերոտ, խոնավ, խիտ ն ցածրադիր այգիներում: վաճանակրի դոան կճեղժ խաղողիփապի Հետնանքով տերնները դեղնում հ չորանում են, իսկ մատերը նորմալ չեն

Ակցիայի կեղծ վաճանակիրը է, այն մասրաղմակեր

հն

նբիորղ սերնդի վապի բեի, բն

Քիչ քանակությամբ միամյա

են

են:

ակացիայի կեղծ Հայաստանում

մմեռում

վ

դեմ պայքարելու ճամար վաղ գարն բացվելը, րակել 11դ-անոք դնոկ, ի 0,150 -անոց լուժույք: Թիոֆոս պետք

Արա Պայքաբիմիջոզառումնեոը:

սորտելո

է անսեռ

Մեկ էդր դե ճանապարձճով։ վաճանակրիլուրաքանչյուր սերնդի զ նոր ձվաղրումթ) տնում է 35--658 օր, կախված է սննդից, որով սղալմանա նակրի մեծությունը: Խաղողի բոլոր սորտերը վարակվ վաճանակրով, բայց տարբեր չափով: Ռսկեշատ, Արարատի, Գառանդմակ ն քուլլ՝ Բանանց, նրնանի, Վարդաբո

ետո

են խմբերով, Հիմնականում ձմնոում նան անձճատների: Հանդիպել Զմռոան աննպաստ պայմաններու առկոսը ոչնչանում է: Ձմեռող Քրթու նում են Ճճասուն էգեր, սրոնք ապրիլ ձվադրել:Առաչին սերնդի Սրթուրներ իս մայիսի երկրորդ կեսից հ անցնում սերի վրա, որոշ ժամանակից ճետո դ մարմնի ատկ ձվադրում: երկրորդ սե են դալիս ճուլիռի րից ղուրս ներկբո շիվերից ն տերններից րացի, սնվում կուլլննրով: նրկրորգ սներեղդի էղերը առաչին կեսին, դրանցից սհպտեմժր դալիս երրորդ սերնդի քրքուրները, ո րորդ կեսից դառնում են երկրորղ Հա

ներում

ձմեռում

լարգանում:

քուրները

լրեվչի

լ Հայաստանի ակ պայմաններում է սերունդ, աալիս լրիվ երկու կիրը

թուրների մասսայաբար դուիս գալու ժամանակ: Առաջին սրսկումը կատարել ճունիսի վերջերին, իսկ երկրորդը՝ տոսի վերջերիեւ /

օղու )

ԽԱՂՈՂԻՏՐԻՊՍ

արվխոդսը փոքրըմիջատ է, Խաղողի

թյամբ:

Ջուն

0,1 մմ

125--15

մմ

երկարու-

տրամագծով: սռղլիտակէ, Այս վնասատուն տարածված է միչին հ Հարավային եւ. բուլայում, Անգլիայում, Հժունդարիայում,իտալիայում, Ռումինիալում, եխոսլովակիայում ն ծլուսիսային Աժմերիկավում: ՍՍՀՄ-ում այն Հանդիպումէ Սմոլենսկի ժարվում, Ստավրուլոլի երկրամասում, Ղրիմում ն Անդրկովկասում:ժայաստանում տրի պսըատրածված է այդեդործական բոլոր շրջաններում: հր պատճառածվնասով ձՃատկասլնռ աչբի է ընկնում ն մերձակա խաղողի այգիներում: Վեդու,էշմիաժնի երհանի խիչ է «ճանղդիղումԱշտարակիհ Հոկտեմբերյանիչրջաններում, ճյուսվիաչ-արնելյան շրջանների խաղողի ալդինելում հղակի 1 «անդիղում: Տրի սը, բացի խաղովիը, բիչ քանակությամը Պայցտնաբերվել է նան ուռենու վրա: Շոտ տվյալների վնասատուն նան շանդիսյում է կաղնու, տխլենու ն թխկու ձառատեսակների վրա: չայասատնում մեր դիտումների ժամանակ նըշված ծառատանսակների վնասատուն չի այտն վրա այչ բերվել: Տրիոլաըարթնանում է դարնանը՝ վազերի ճյուքալարժությունը սկսվելու ժամանակ: Ձարդացմանւտեողությունըկախ-

ված է կլիմայական պայմաններից: ասուն տրիվսները խաղողի վազի վրա հրնում են աղլմիջին չջերմության ն բիչի հրկրորդ կեսին՝ օդի 13,5--15"` 42--0200 կխտեավության պայմաներում: Հարաբերական սնվում է խաղողի տերնների տակի կողմից, ժժելով Տրիպասր դալով թաքստոցիերից, բջջանյութը: Վաղ դարնանը, դուրս ձմեռում են են, սկսում վնասել խաղողի վազի ուր նրանք

1--

ձվեր,

նկ.

ն 4-

13.

ըրիութներ,

ՏՐիպս,

Վ--

նիմֆա,

5--

Հասուն

միջատ:

բողբոջները: Շատ Հաճախ այդ ճանզեցնում է այն բանին, հն մերկ: Հեոր բողբոջները չեն բւսցվում, ն վաղերը մնում տադայոմ նրանք սնվում են արման կոնին մոտ գտնվող հրիտասարդտերեներով։ Տերեներիվնասված մասերի բջիջների մաճանալու ճետնանքով ջղերի ուղղությամբ առայանում են չադանակագույն բծեր: Ուժեղ վարակվածտերնները նն ե կուչ գալիս ճետադայում տնղ-տեղ պատովում, իսկ վեղդետացիայի ընթացքում չորանում նն: նույնանման շաղանակազույնբծեր են առաջանում նար վաղ գարնանայինցրտաճարություններից, շատ որը Ճաճախ թյուրիմացության մեջ է զցում ալդեգորժ մասնագետներին նրանք տրիպսի առաջացրած վնասվածքները վերադրում են ցրոաճարությունենրից, առաջացած վնասվածքին: Թյուբի39

ՏրիսլաներըՃճեռու չեն թոչում

մացությունից խուսավելու ճամար պետք է խոշորացույցով դիտելվնասված տերեները, որոնց վրա կարելիէ տնանել տրիոլաներ, այնպես էլ տարբեր Պասակի ինչես ճասուն

թրքուրննը: տիիպաներնապրում ֆարնանը

են

15--20

շր.

Ջվադրում

էգը օրական ընդմիջումներով մեկ ձու, դնում է 3--20 իսկ ամբողջ կլանքի ընքացջում՝ 50--60 ձու Ձվի ղարդայումը վարհանը ն աշնանը տնում է ճ--10, օր: Ձվերից դուրս նկած առաջին իսկ ամոռանը՝4--6 ճասակի թրթուրները լինում են թափանցիկ ն շատ մանր, այնքան մանրը, որ ճաղզիվեն նկատվում տերեների վրա են 1--2 Հնտո օր խմբով մնում նրանք ձվից դուրս դալուլ են յոհրնների վրա: հույն տեղում, որից Ճճեոոցրվում իրենց դարգացմանվերջում առաջին ճասակի քրթուրները նե

տերն

մեջ

ն

դեղին դույն: ԱռաջինՀասակի թրթուրների է Տ--Ց Առաջին մաշկափոխությունիը օր: 2--4 օր ճեօր Հետո կատարվում 1 հրկրորզը, որիը էլ 2--4 ոո երրորդ մաշկավփոխությունը: Չորրորդ ճասակի թրթուրները իրենց գարգացմանընքացեն, մարմնի վույնը բաց դեղթում բավականին մեծանում նավունից դառնում է զեղին: երրորգ մաշկավփոխությունիը2--Ց օր Պիտո կատարվում է չորրորգ մաշկափոխությունը, որից Ճետռ անցնում է պրոիսկ 7--Ժ օր Ճիտո դառնում է նիմիա, հիմֆայի ստադիային, ն Փրոնիմֆան նիմֆան անշարժ են, որով ն տարբերվում են լուս ճասակի քրքուբներից։ Միայն անճանդատացնելու «Հետո նիմօր դնոլքում նրանք դանդաղ են շարժվում: 1--4 Այս ճասունները սկզբում, ֆան դառնում է քնավոր, ճառուն: ոտանում

են

բաց

դարգտցուժը անում

լինում են յուիուսկ շագանտկաղույն:

դույնի,24

ժմ

Ճելտո

դառնումեն

բաց

են, Արուները ն էգերը արտաբին անսքով իրար նման նրանը իրարից կարելի է տարբերել. արուները ավելի բայց արագաշարժեն, ունեն սիոբը ն նեղ մարմին: Խաղողի տերբններիվրա ամբողչ վեղետացիալի ընքացքում էգերի քանակը, արունիրի Համեմատությաժը, ավելի է լինում: շատ

ւ

"

Տրիռլսիզարգացման տնողությունը ձվից մինչեՀասուն դառնալըկախված է օդի չհրմաստիճանից: Օգոստոսին, օգի բարձի չներմաստիճանի պայմաններում, նրանց զարգացումը տնում է 14--16 օր, սեւղլանմբերին,ցածր ջերմաստիճանի պայմաններում` 27--29 օր: Մեկ սերնդի տնողությունը 19-5

օրի

Մայիսի վերջերից տրիողսըկատարում է միվրացիայ իսկ Հունիսի հրկրորդ կեսին նորից վերադառնում 1: Հունիսի

20-ից երկրորդ սհրնդի Ճասունների քանակը օրական ավելանում է, ճուլիսի վերջին տերկնհրի վրա քնավոր ճասունէ 2--15-ի: ների քանակը Հասնում Տերնեների վրա մեծ քաին մնում տրիսաննր նակությամբ մինչնօղոստոսի 15--20-ը, իսկ օղոստուսի վերջերից թնավորների քանակը աստիճանաբար պակասում Է Զվերից թրքուրների դուրս ղալը նկատվում է մինչե սեպլտեմբերի վերջը՝ օդի 16--18: ջերմությյան պայմաններում: երկրորդ կեսին վերջին ճասակի թրթուրների Մեւղտեմբերի ժի մասը դառնում է բաց նարնջագույն ն անցնում | ձմժիռնլու: Հոկտեմբերի10--15-ին թնավորները ն վերջին ճասակի Թրքուրները տերեների վրա ճազվաղեւը են ճանդիպում, իսկ Հոկտեմբերի 20--25-ին, օդի 11--15՝ չերժության պայմաններուժ, վազի վրա այլես չր Հանդիոլում: տրիոլո Անչրաժնշտ է հնչել, որ տրիպսի գեներացիաննրիիրարից չեն սաճմանադատվում,բնական պայմաններում տերնների վրա միաժամանակ կարելի է Հանդիպել տրիղսի ղարգացման բոլոր ստադիաները:Տրիլոր տարվա ընթացքում տալիս ՉԶմհոում են է 6 անրունդւ բեղմնավորված գլխավորակիս էգերը նե քիչ քանակությամը՝ վերջին ճասակի թրթքուրնքըը: խաղողիբոլոր սորտերը վարակվում նն տրիսլսով, բայդ տարբնրըչափով: ելնելով այգեգործական զանազան շրջանններում կատարված դիտումներից» տրիլսով վարակված սորտերը կարելի է խմբավորել ճնտեյլալձնով՝ ուժեղ վարակվողսորտեր(50--10041-ով)՝ երհանի,

Սն ՍպիտակԱրաքսենի, Ամբրարի. Արարատի, Արաքսենի,

կաբերնել Սավփերավի:

Խաղողի տրիպսի զեմ Պայքարի միջոցառումները:

պայ-

-

մմ

երկար են: որդանը տարածված է Խաղողի

ավելի

կույթի տակ դւոնվումէ

վնասատուի դեղնա-շագզահակադույն են 34 աստ ե կարո խոմարմինր,կողքերինդասավորված որոնցից 2-ը դտնվում են մարմնի վերջում ն դանակներ,

Հ

մմ Ռրղանի Հասուն էդր ունի 3յ5--4 երկարություն ն լայնություն, մարմինը օվալաձե է, ծածկված սպիտակ ազվամաղզով,որը երկար թելիկների տեսը ունի: Այդ ծաժ-

ԽԱՂՈՂԻ ՈՐԴԱՆ

քարելու ճամար վազերը պետք է փոշոտել ԴԴՏ-ի 5յ500-անոց դուստով, ճեկտարին ծախսհլով 25--40 կգ դուստ: Առաջին փոշոտումը կատարել տերեների մասստլարար հրնալու ժամանակ, հրկրորդ փվոաշոտումը՝ մայիսի երրորդ տասնօրյակում: խաղողիտրիոլսի դեմ կատարված երկրորդ չ ողկուլլակերի առաջին սհրեդի փոշոտումը ձամընկնում դեմ կատարված փոշոտման ժամկնտի ճետ, ուստի նույն է պետք ինչպես ողկուլղնհրը, ալե պիեպարատոով փոշուել աես էլ չիվերի ձայլրամասի տերեները:

տաիիներ:

այլս

վնասատուն նկատվում է նան երնանի՝ շբիջակայբի մասնավոր տնտեսություններիայգիներում: Ռրդանըմեկ տարում տալիս է 3--4 սերունդ: էգերը ձմեռում են խտղողի վաղի կեղնի տակ ն նրա ճենարանների

եվրուլայում(Ֆրանսիա, Մ Ամերիկայում: Ա ռիայում հտալիայ, ՍՍՀՄ-ում տարաժվաժ է Անդրկովկտոում, Դաղստանում ե Ղրիմում,իսկ 2ճայաստանում՝ Մեղրուշրջանում:վերջին

ւ

Ճիլար,կարմիր

կախանի, կռրղաքիշմիշ, կախեր,Իծաորւուկ. ավելի թույլ վարակվող սորտեր (ժինչն 540-ովի Սեժիլ.

թույլ վարակվող սորտեր (5--2509լ-ով)

կեճատ.

ՄանուշակագույնՄուսկաթ,

Թավրիզենի,Գառանդմակ, Ռս-

միջակ վարակվող սորահր (22--5040-ով)՝ նաղելի, Մախալի, օր:

են

կ

ղնում

5--40

ձու

Զվի վ

1. չե հն

քան ճետեի խիտինավորվաժ, Քիկադան տարածված է Ամերիկ

են, բեղիկները կարճ, առջնր թնե

մաշկավփոխումի

Մայիսիվերջերին ցիկաղան Թնեավոր:

Թրթուրներըչորս

րավ-արնելյան ն Մեղրու,ապա եղն նա մեկ տարում տալիս է 5 սերունդ: ստադիայում թափված տերնների տակ ներին, երը հրնում են վազի առաջին տերնների վրա:

վերջին տարիներին խաղողի այգիներ ցիկաղա ավելացել էւ ճայաստանում

շոտ

Ճառտ

Ճիկաղան ցատկող միջատ

։

ԽԱՂՈՂԻ ՑԻԿԱԴԱ

կեղնները ն այրել: Հուլիսին վարակ ՍՄիոֆոսի 0,24-անոց լուծուլքու:

ճրաժեշտ է ախատաճանել, իսկ տշնանը

Պայքարիմիջոցառումները:Վարա

ժեությամբ:

Առաջին ճասակի քրքուրները երհու կեսին, որոնցից միայն մի մասն է մասերի վրա հ մնում մինչի աշնան վե սը սնվում է բնի կեղնով: նտ կնճիքը մեջ մինչն կամբիումի շերտը հ սնվել նում են շագանակագույն կետեր: Վաղ վնասը արտաքինից չի նկատվում: Ռրդաններիճաջորդ սերունդները ողկույզի ն տերհի վրա: Վնասված ան չետտղայում դեղնում ն չորանում հնչ հ ավելի է 20 ձու: Հոկտնմրերի վերջ հն ձմժեռնլու: Որդանը բազմանում է գ

)0--14

նանում

Մայիսի սկզբներին ոնդքվածքներում:

խաղողի

14.

Ցիկադայով վարակվածտնբե:

պայքարը

կզ

ԴԴՏ դուս:

ԽԱՂՈՂԻ ԷՐԻՌՖԻՍ ՏԻԶ

ո-

է, ունի 0,16 մմ երկարություն

տիզը ճասարակ աչյթով անտեիսանելի ն 0,032 մմ լայնություն, մար80 մինը կազմված է օղակներից: Այս տիզը տպրածված է աշխարճիբոլոր այդեղզործականշրջաններում: էրիոֆբո տիղը նույնպես լայն տարածվա) ձայլաստանում է այդեդործական չրջաններում, աչքի ընկնող վնաս է ճասպրնում ճլուսիսա-արնելյանշրջաններում: Ալավերդու շրջանում ուժեղ վարակ է նկատվում Լճկաձոր գյուղի այգիներում, թույլ է արտաճայտիսկ մյուս գյուղերում այն անճամեմատ վում:

էրիոֆիս Խաղոդի

25--88

չ։ինչացնում է

թԹրթքուրկերին: Փոշուտում պետք 1 կատարել երկու անդամ` առաջինը մայիսի սկզբներին, երը երնում են վազի առաջին տերններըչ իսկ երկրորդը՝ Հունիսիվերջին՝ եկտարին ծախսելով

նկ.

դեմ

տարվում է ԴԴՏ պրե4ապարատով, որը մարս 10061-ով

յ|ի

Պայքարի միչոցաոռումները:ճքիկադա-

ձուլվում են: Այդպիսի տերնեներըզրկվում են քլորոֆիլից, իսկ վարակվելու ուժեղ դեքում չորանում են:

ճետագայում միա-

ցիա, իսկ Ճուհիսի. վերջերիննորից վերադառնումէ վաղերի վրա նհ մնում մինչե ուշ աշունը Վնասատուն ծծում ք տերնի տակի մակերեսի էպիղերմիւսի բջջարյութը: Սան ճետնանքովտերեների վրա երնան են գալիս անորոշ ձնի ապիտակ ըբծնր, որոնք

Ն

տիզ,

--

ի

:

վնասվ

Ա

Խաղողիէբիո 16.

Նկ.

ի

են հիջնանիշրչանում վարակված չ գյուղերի ալգիները: Այրգեչովիա վարակը ների այգիներում Հազվ

|

ՀԱՏՈՐ են անի Մ '

աա ՑԻՐ

տիվը ապրում է տերնի տակի կողմում, որի սրնխաղողի վելու ճետհանքուվտերնեիվրա աւաջանում են սռլիտակ խավեր, որոնբ աստիճանարար գորչանում են, իսկ տելնի վերին

ՄԿ

շրջանում, իսկ երրորդը՝ նրկրորդից 15

|

կգ,

օր

ջոցաւումնեբը: Խաղողիէրիոֆիս տվի դեմ պայքարը տարվում է ծծուժրով: Փոշոտումըսլետք է կատաբել վեգետացիայիընքացքում՝ երեք անդամ. առաջինփոշոտումբ` մայիսի երկրորդ ատսնօրյակում, երկրոբդը՝ պտղի

աաաային

ՏԵՐԵՎԱՈԼՈՐ

Առաջինփոշոտման ճամար ճեկտարինծախսել 20--25 80--85 իսկ ճետաղա փոշոտումների ճամժար՝ կգ ժժումբ:

ր ա.

մ

երկարությամբ, ճարանյակը ճն

յ

մմ երկարություն, բները իղեղն ունի 5,5--9 Տերնառլորի կանաչ կամ մուլ կապույա գուլնի են, ծածկված մաղզմզուկեն օվալաձն է, 1 մմ :

Է

4--

բղեզ, 2--

նկ. 16.

թրբքուրյ 3--

Տեբեաոլոո. ճարսնչակ:

ակ չվ Տերնաոլորըտարաժված է նվրուղայում, Ասիայումհ մաոամը էլ Ամերիկայում: նա բապմակերէ, Ճիմնականում վնաս է Հասցնում խադողի վազին հ տանձենուն:

Հայաստանումտերնաոլորիտարա

նոյեմբերյան

ն

Բաղա

իջնանի, Ալավերդու ն Շամշադինիշրջ նկատելի վնաս է ճա Տերնհառոլորը

կողբ, չրջանի

շրջանի՝ Այգեձոր ն Թռուղ զյուղերի ա Գարնանըբզեզների դուրս նն գա սեվել խաղողի վազի բողբոջներով: ի տերններով: Բլեպները ժապավենաձ

՛

ի

ն

նն

«ետո

Ճողում

օր

դալիս խողովակից։ ձմեռում

ն

Հյուքաշարժություն

է թա-

քողնելով միայն տակի կողմի ձպիդ վնասվտծությունըՀակապես արտաձճարովումէ վնասուտուի ձվադրման շրջանում, որի ինքացքում բղեղնելը տերնները սիդարաձն ոլորում են ն այդտեղ էլ ձվադրում:Չվերից դուրս նկա մինչն ճարսնլակաքրթքուրբները, վորվելը, սնվում են տերնախոդովակի ժեց: Մինչն ձվադրումը էգի կրծում է տերնակոքը, որի

ռամել,

տերնր սկսում ճետնանքով

քբուդեպի տերնը առստիճանարար դադարում: Ոլանում է, ազա

դուրս

(լորված, չորացաժ տերեր ենկնում է ճովի երեսին ն ջայքայվում է: Այն Թրքուրները, որոնբ պնտք է Ճարսնյլոկուվորրդեն վեին,

են

10--15 Հարսնլակավորվում:

Փար Պայքարիմիջոցառումնեոը:

դալիս բզեզները ն

ների խոր վար, վարակված տերեն վաղ զարնանը բզեզների զեմ ոլուլք ճեկտար

բուժանյութ:

ժերքոդով),մեկ (փոշոտման

ԽԱՂՈՂԻ ՊՌԻկ

Խաղողիճոիկը տարածված է Հայաստանիճյուսիս-արնելյան շրջաններում. հջնանիշրջանում ղգալի վնաս է ճասցնում

Սաղկավան,նոլեմրերյանի չրջանում՝ Բաղանիս Կոթի, Ալավերդու շրջանում` Շնող գլուլնրի այգիներին: Շամշադինիշրջանում վարակը թույլ ձեով տրտաճայտվում է Փետաշեն

ն

նե

միայն Մովսես դյուղում: չայաստանիմնացած շրջաններում չատ չձաղզվադեղ են ճանդիպում վարակված վազեր: Վնասատուն ձվադրում է միամյա մատերի մեջ, որտեղ ն սնվում են ձվերից դուրս եկած թրթուրները, որից էլ վնասված մատերը չորանում ենւ Պայքաբի միջոցառումը: Վաղհրի վրայից «եռացնել վարակված մատերը ն ոչնչացնել:

ՍՆԿԱՅԻՆ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

'

Հայաստանիայգեգործականշրջաններում խաղողի վաղը

սնկային ճիվանդություններից. Մեժ վեաս ճասցնում միլդիու ե օիդիում ճիվանդությունները, ավելի քիչ անտրաքնող, մոխրաղդույնփտում, ցերկոսպորու ե մի չարք այլ ճիվանդությունննը, Այս ճիվանդություններըՀարուցում են մանրադիտակա մին մեծություն ունեցող միկրոօրդանիվժննրի շարքից սընչուժուսմ

է մի շարք

են

ԽԱՂՈՂԻ ՑԵՑ

կերը:

Խաղողիցեցը աննշչունչաւբով տարածվածէ ալդեղործական բոլոր շրջաններում: Վնասատուն ապրում է տերեի մեջ, սնվելու Հհտնանքով տերեի մեջ առաջանում են անորոշ ձեի ժապավնենաձն քափանցիկականներ: 2Ճեցի դեմ վաղերի սիոշուտել Պայքաճի միջոցառումը: ԴԴՏ-ի 8,501 -անոց ղուստով:

Մեկիմարմինը կազմված

է ժիցելյան թելիկներից, որոնք

չՀետազայում առաջացնում սպորներ, որոնց միջոցով ե տարածում է ճիվանգությունբ: նն վարակված ճարուցիչները ձմեռում Հիվանդության ոլտուղների, տերեների, ճյուղերի ժեջչ՝ միցելյան թելիկների կամ ձմեռող սպորների ձնով, ղրանք շատ լավ դիմանալով ձմռան ցրտերին, ղարնանբ ծլում են ու նորից վարակում առողջ տնրեներն սլտուղները: Մմժոտանն այդ սնկերն առաջացնում հն բաղմամիլիոն գարնանայինհ ամառային սռլորներ, ռրոնց միջոցով էլ անընդճատ տարածվում է Ճճիվանդությունը: Հիվանդության ճարուցիչներին ոլայքարն մի որնէ ձեով ամբողջությամբ ոչնչացնել ճնարավոր չէ, թանի որ նրանք երկար տարիներիընթացքում ձեռք նն բերել տվյալ պայմաններին ճարմարվելու բաղմապիսի ճատկություններ ն զարդացման, բաղմացման ու սնվելու այնպիսի ձներ, որով կարողանում հն շատ կարճ ժամանակամիջոցում եժ վնաս ճասցնելբույսերին) նն

ԽԱՂՈՂԻ ԼՎիկ

՝

ու

բզեզը կապույտ դույնի է, ցատկող, մարմինը վնասատուի

օվալաձնք, մի Քիչ

ուռուցիկ:

Տարածված է ծչալաստանիՀլուսիսաչարեհլյանշրջանննրում. զգալի վնաս է ճասցնում նոլեմբերլանի հողբ գյուղի տնկարաններին ն նորատունկ այգիներին, իսկ Հին այդինեբում քիչ են Հանդիպում: Վնասում են վազի տերեներին, Պայքարի միջոցառումները:Վնասատուն դեմ պետք է սլայքարել ԴԴՏ-ի 8,540 -անոցղուստով՝ փոշոտելու միչոցով: կատարել երբ երեում են 4աԱռաջինփոշուսումմը գարնանը, սուն լվերը, իսկ երկրորդը՝ առաջին փոշոտումից մեկ ամիս Հեւոու

:

ու

|

են:

ՃՈ

ակություն,

ա

ԵՑ

Հիվանդության

խաղողի տա-

ռրեթն րոՀատկապես լոր սորտերն էլ ժիլգիուռվ ուժեղ վարակվու ղարգացման նդլաստավոր տարիներին, ր ճիշտ ժամանակին ե վատ սրոկված այգիներում 50--Ն0«Ե-ով, բերքը ժիլդիուի պատճառովկարող է պակառել իսկ Հիվանդության վլարգացմանրացառիկ նպատտավոր րիներին՝ նույնիսկ ամրողջովին ոչնչանալ: Ռւատիխաղողի այգիների ընրքատվությունը բարձրացնելու նպատակովմժիլդայքարն ունի բացառիկ կարնոր նշա-

Մեր Հանրաղետությունում մշակվող խղովի

ենրը:

այյ ժիլդիուն ուժեղ տարածված է բոլոր են խաղողաղորՀանրապետություններում,որտեղ դբաղվում ծությամբ, բացի միջինասիական ճանրապետություններից, որտեղ միլդիուի ճարուցիչը չոր կլիմայական պայմանների չետնանջով չի դարգանում: 2ՍՍ2-ում առացին անգամ ժիլզիու ճիվանղության ուժեղ զարգացում է նկատվել 1892 թ. նախկին երնանի նաճանդում, որտեղից ն տարածվել է րոլոր այգեզործական չրչան-

ՍՍՀՄ-ում

գեզործությունը: ես

յան

Միլդիուն կամ, ինչպես անվանում են, «չոռ» (մրարատճարթքավայրում),«կարմրուկ» (ճլուսիս-արնելյան շրրջաններում), «խորշակ» (Մեղրու շրջանում) տարածված ն ամենավտանգավորսնկային ճիվանդությունն է Այս Հիվանդությունն առաջին անգամ ձայտնարեձրվել է Ամերիկայում դնեոնս1534 Մվականին։ 1863 Թ. այն Ամերիկայից անցնում Լ նվրուլա հ մեծ տրագությամբ տարածվում եվրուլայի րոլոր այն երկրներում, որտեղ զարգացած է տյ-

ՄԻԼԴԻՈՒ

միջոցառումներ, Հակառակ զեպքում բերքի կորուստը կարող է Հասնել Հսկայական չափերի"

-

չաշվի առնելով սնկերի զարգացման րաղմացման է անճրաժեչտ նրանց դեմ ժա. առանձնաձճառոկությունենրը, ն մանակին էիշտ ձնով կիրառել պայքարի Համապատասխան ն

Վաոռ

Խաղողի ողկույզը միլղիուսվ վար մավորման վաղ շրջանից մինչն Հասու

առը

ձելը:

Ծաղկափթթութլուններըմիլդիուով ների նորմալ մեծության Հասակից մի վարակված ՍԾաղկափթթության ստանում, է Ժ է ծածկվում վուն գույն 1--2 ն օրից արագ գորչ վոշով տակ թավիվում, որից ն ոչնչանում է սպա

ն իիարոացած

Բժերը Հետագայում չորանում են, տերենիերիանբ թուլանում |. Ուժեղ չուտ տերնաքա փաղերըժամանակից է վազի աճը: պտուղը ծով թուլանում նում, պակասում է պտղի շաքախ տերն ամբողջությամը չեն փայտա Մատերը ճեշ

ու

վրա առաջանում են քիչ քանակությ բծեր, իսկ ամոտսնը բծերի քանակն վերջիններս լինում են ավելի փոքը

Հիվանդությանղզարղացմանառաջ

առաջանում են կ փայլուն ըծեր, որոնք ճնտադայում, կայության դեպքում, տերնեիտակի մղիտակ փոշով: նրբեմն բարձր ջերմ տեղացող անձրնների, մառախուղի ն ց չացած բարձր խոնավության սլայժա վրա միլղիուին Հատուկ կանաչա-ղեղն 1ըչ Հակառակ կողմից ալն անմիջապե փոշով: որից Հետո նոր ճայտնվում են

վրա Տերեների

Միլդիու Հիվանդությունըվլարգա բոլոր կանաչ օրդանների՝ տհրնեների, լիկների հ ողկուլզների վրա: Վաղի միլդիուով չեն վարակվում:

Միլգիուի ճշաճնեւը

Հ

Նկ.

նկ.

18.

ահն: Միլղիոտվ վառակված

վաղ շրջանում ողկույզը ստանու է կանաչա. կազժավորժան դեղնավուն դույլի. ավելի ուշ վարակվելու դնպբումՀիվանդ պտուղներն ունենում

գորշ կապտավուն գույն, իմբիյ ու չմշկվում Սնթե շարժումից Թասիվում Հաճախմիլդիուով վարակվում է նահ ողկույզի կոթունը։ Կոթունի վարակված մասում աաջանում է գորշ դույնի բիծ, որը Հետղճետի չորանում է կ թեթն շարժումից կոթունըկոտրվում է, ու ողդույզը վայր է ընկնում: են

են

Խաղողիվազի կանաչշիվերը միլդիուով վարակվում են միայն ճիվանդության ուժեղ զարգացման տարիներին: Վա րակն ակսվում է շիվերի մասում

ս

շիվը

ստանում

դայմաններում կեղնի

միջճանդույցներից, վարակված կապտականաչավուն դույն: Խոնավ է գալիսժիլդուրա ճեղբվածքներից է

19.

«1

/7

Միլդիուն ձաղկափթթությանվբա:

դիուին Հատուկ պիտակ փոշին: Վարակվածմասից շիվը ճեշտությամժբկուռրվում է: Համախվարակվում է շչիվի աճող է դեղնականաչածայրամասը. վերջինս սկլրում ստանում փոն գույն, աղա ձնափոխվում է, խոնավ սպլալմանննրում ծածկվում սպիտակ փոշով, զոր անում հ չորանում: Միլդիուի ճաբուցիչր պլազմոպարտ (ք1ոտօվիտիկոլա է Սնկիմիք818 1ԱՇՕ14) սունկն է, որը ներքին սվլարապիտ ցելիումի թելիկը կամ 4ճիֆր տարածվում է ճիվանդ օրգանի միջբջջային տարածություններում, սնունդը վերցնում ճաշժծիչննրի միջողով՝ բջիջների մեջ եղած սննդանյութերի

վին։

Միլդիուն ուժեղ է լարդգանումվազի ամենաբուռն աճման շրջանում, երա ամենակենսունակ օրգանների տնրնների, մեկամլա փայերի, ողկույլղների վրա` մինչն պտղի «ասու

նացումը:

20.

Միլղիունողկույզիվբա:

են

լինում:

Այս տեսակեւոից ճիվանդության

ց

սա-

ուժեղ դարգացումը քնն ընդմիջումներովէ կատարվում, կայն կրկնվում չ Հաճախակի, Միլդիու Հիվանդության Հարուցիչ սունկն ամռան վերչեիին ն աշնանը վարակված անրնեներիմեջ առաջացնում է դեղին գույնի, կլոր, Հառտ պատեր ունեցող անռական կամ օոսպորներ, որոնց ժիջոցով ձմնոում է Հողի մեջ կամ նրա մակերեսին, ուր ընկնում են քավող տերեների Հետ, Ձմեռող ուլորները ճաջորդ տարվա դարհանը, ճողում անձրնների առաջացած բարձիխոնավությանն ճողի մակե-

մառոարարշատ

Միլդիուիզարգացման ամճնավաանգավոր շրջանը մայիսի վերջը ն ճունիս-Հովլիսամիսներն են, երը անձրեներըՀաժե-

Նկ.

մեծ ճամեմատարար

Սու

եւո

են

զարգանում)ն մասսայաբար

բուլաի հրկրորդային վարակումն է, ճիվանդության զարգացման ճամար ն ներում, շարունակվում են ճերքական Պյոուղները ճիտադալյում էլ շարուն ռակայն ավելի թույլ ձնով, այս ղնեղ

բը

ընկնելով նո Մակրոկոնիդիաները, վրա, անձրեներից կամ ցողից գոյաց սլայովում են, այդ պատովածքից ղուր մտրականի շարժուն աղորնները՝ղոուվ նն լողալով մոտենում Հերձանցբին, մ ու վաժքննրի մեջ վարակում բույսր, Ս վարակումն է: Հետադայում ւտնրնեխ մն վորվելով, արագ տարածվում էք, ե որո այդ մասում առաջանում է կանաչա-դ Խոնավության ե ջերմության նպա առկայության դեպքում տերնեիտակի կ դուրս եկած փնջաձի թելիկների ճյու առաջանում նն մեծ թվով ամառայի Վերջիններս դարձյալ քամու միջոցով դանների վիա, ջրի կաթիլի Ժեջ ժլում առաջացնում է 8 դոուսպոր, որոնք լո կ Հճերձանցթերին անցնում տերնների, չիվերի, ապա կանաչ պառդների մեջ սիսեռի չոիի ճասնելը (որից ճետո պ

կոնիդիաներ): Այդ մակրբոկոնիղիան մեծ թվով (մինչե 64 Ճատ) շատ մա դոոսպորներ: ճեշ Մակրոկոնիղիան սնկամարմնից ն քամու միջոցով տա Հեռու տարածություններ: Այղ պատճ րուցչի՝ օո որի ծլելը վտանգավորէ ճամար, որտեղ այն ծլում է, այլն տվ լուս այզիների ՀՃամարս

բին առաչացնել

ինսին 115-ից ոչ ցածր չերմաստինան սում են ծլել ն նրկարավուն,չճյուղավո

21,

««ՎՈԲԻՑ

Սաբ

' ԵՐԻՆ

Է

լ: ի

Միլղիոփնառշուցիչի զարգազման տաբեկան ցիկլը:

Ջոյիաե աի

մեվրվո Ա եկ.

ը

Աոա ծին օօսպորնքբ Գալր լ: 81օոսպոյի դոի«

էօպորներ

Հշ

»

Զօճսպոֆ նք -ցլոմբ

«էչ Անկամարմիկր

ԱԱ-ՅԳ-Ն:

ՀԱԻներում

ելի:

ՏԱՏՄՈԱԾՅՅԾ ծ

՝

ման

-

կոչվում չ ինկուրացիոն որը դաղտեի շրջանը, շրջան: է Այս շրջանում սունկը շարունակում ղարգանալ ճլուսվածքներում: Հիվանդության նշանները կանաչ օրգանների վրա նրնան են գալիս ինկուբացիոնշրջանի վերջում,

Վաղի վարակման սկիզբը "ամյարվում է այն մոմենտր, հրը վոոռոլորներից առաջացաժ ծիլը անցնում է կանաչ օր կանների ներսը: ՎարակվելուցՀճետո, մինչն ճիվանդության նշանների երնան գալը, սունկը անց քէ կացնում իր ղարդաց-

ու

են

անցնում պաղակոթունից: վրա «ճերձանցԳտուղների բերի բացակայության ճհտնանքով կոնիկիտկիրներբկոնի. դիումներով այլնս դուրս չեն դալիս, պտուղները չմշկվում եո աստիճանարարչորանում: մեջ

ժամ, 11--196

ջերմությո

միջոցառումները: Պայքարի

Բացի անձրեներից, միլդիուի զ ցողն ու մառախուղի:

տրվում է վերջինին:

ենւ

ինչպես բոլոր մյուս Բուլոնհրի տ պես էլ միլդիուխ դեմ պայքարը ն մեթոդներով, քիմիական կան

մշակվող ճիմնական սորտերը միլ

նան

սնկի նորանոր սերունդների առ թյունը սլայմանավորվում է սնկի ց տավոր ջերմության ն խոնավությ խոնավության պ ոլես, 80--1004. |, ին իջին ջերմությունը 12-14 է 10--712 օր, 15--20"-իդհոլքում՝ օր, 26--30"-իդեպքում քում` 4--5 ջերմության պայմանենրում սնկի կանդ է առնում: Այսպիսով, ինչոլնս ամառային սպորների ծլելու ճամար անձճրա աստիճանի չհրմություն, օրը մեր ապածովվաժ է, այլն ջաննհրում կաթիլի ձեով տերնի վրա:

Ամբողչ վեզետացիայի ընքացթ իրար ճաջորպող մի շարք ինկուբա

նալ:

ու

թյուն խիստ ստվերոտություն, միայն գիշերվա ժամերին: Այն մի դեռնս ատհրնեների վրա եղած չրի բում գիշերը կամ վաղ առավոտյ գոլորշիացումիցՀետո ոչնչանում ե օր տեղացող անձրնների ժամանա նակ թաց են լինում, կարող է անըն

6-10

նոր բույսերի կամ բույսի նոր րակվում են դիշերվա երկրորդ կես ու Փոշի առաչանալու չու սպիտակ

.

Թվականից,երբ միլիո,

Հիվանդությունը

կիլո

Դ

մ

խաւխոհլ կրի

ն

|

դորժադրելիստոռիսլվածոլոք պղեձարջասոլիվերոճրշյաղճարարհրու-

ոչ մաբուր կիր Փոշիացած,

հ իրանում

աշխատանքին: Բացիդրանից,

են

-

ռ

թր ԱՆ

/

որբ

դաճանջվում է ժեկ

Հնկտալ:

։

լգ

է յ|նրց-

դնաթ հաա, աաա չշանղդաժ մաֆուր կիր։

7ս-անոյ բորդոյան Հեղուկ,

դոլահ

մի տնդամի ց ոլատրատահըմի քանակությամբ բորեղուկ: Դիցութ անձճրաժիշտ ք չատրասանհ, 600

Խաղողիայգիները սրօկելուՀամար Ճոտավոչդնդրաւժեշմո

է լինում

աի

ճանդաժ, փխոշիացաժ կրով սպոտրաատած հորդոյան ՞եղուկի կաթիլները անբնննրին ամուր չեն կոչում ն անձրենի քբ ի Լ րից ւ ճեշտությամը լվաց

րոսի

Թլունը, այավխնքն՝ կիրն ավելի շատ վերցնել,իսկ շատ կիր դորժաղրելիս կրի մասնիկներըխանգարում:են ռրօկիչ տյու -

/

վրա:

ո ոնա

Քուր

հշաժ քանակությամբբորդոյան ճեղուկ պատրաստելու Համար դյետթ | ունէնաղ յիայտն երկու պակառ, որոնցից մեկն

ճ8

Մհծ

ու

առնվաղն 600 լ իս ժյոսը՝ 400 լ ատրողություն: Լ տակառի մեչ ոյլհաք լզենլ 300 Լ չուր, առյա կզ /ղեձարջասպը տողրակի կամ որե այլ կտորի մեջ (ցված կախել այդ ջրի մեջ բ(ողնելմինչե լուծվի: Մեկ այլ կավե կամ փայտն ամաի մնջ ոլոք է ցնել 9--Շ կգ չշանդած մա. Քուր նիր. վերջինիս վրա ձեոքով չուր ցանել, մի բանի րույն

ունենա

.

լ

օգտաղործել 111-

հլու Հաւմուր 100

կգ ոլլնձարջասպ, 0,75--7 կգ չմանցած մավճնրցնել

ոլաղտրաոո

դնձարջասպի չուծույքին կիր ավելացնելու Ճճեէ Ժատաղշիվերը ն անրնննրը քով այրելոմիաժամանակուժեղանում է Ճճեղուկի փտանցը, (ոլչողակակարիլները ամուր նն կպչում ն չորանալուց Հետո հուլունը: արչ «եղույի մնացորդներըհրկար են դաճդլանվում բուսավ

ջրին

որը բորդոյանՀեղուկ,

Միլդիու Հիվանդությանղնմ պետք

տտարաժումէր դել:

սկալվելէ

անոյյ

մեծ

մու

ոլողես պայքարի քիմիական միջոցառում օգտագործվումբորդոյան Ճեղուկը, որի գործադրումը մեղ

Մելզիուի դեմ

|

Է

ն

իո

արդեն կարելի է օղոտաղո

լ

իտ տ ք յ

լար

որոն ԽՈՐ

ավակահ հրկար վիճակում, յոռ

իորգոյան

կայուն տռռղհելիա: Հեղուկի պատրաստմա էլ սատցվող իրջնական մ դեքում են, անկախ նրանից, Սն սլզնձարջա կրակաժի վրա, քն «Հակառակը, բայց Թյուննեթի ստացման արագությունը ռրինակ, եքն ոլզնձարջասոլի լուծույմն կաթի վրա, ապա այս դնղլքում ռնակ Հիմբի ավելցուկի ներկայությամբ հ մասնիկները լինու սաացվում է արող։ միկրոնից ոչ ավելի, ոբի շնոր"իվ բոր

լուծույթումկավվուծ

մասնիկներ,

Բորդոլան ճեղուկ կարելի Լ սպլա ձնուրՐոլդնձարջասպըլուծել փոքը տ ջրում, վերը եշված ձիով մեծ տակա կրակաթք,ասլա սվղնեձարչասպիլուծույ րակ շիթով ավելացնեն կրակաժի րս ունեցող ոնակցիաների ճի տնանքով

բուստ

- Բոր

ու

ավելացնել 270--Չ80 Այս Լ ջուր: ոլղնձարջամոլի լուծույը մեծ տակառ կաք փոքր աակառիմեչ, Այնուծետե փայտով անընդնայո խառնելով՝ ոլա չությամբ պետը է քամել նրա մն, երկնադուլն: չեղուկըՆ ղառնա մակ որակցիա 2718 ո" ՀՔ Սգ տիժնային բորդոյա 1 առաջացնում: Հաժուքի քենր չա «ամար կարնլի է օղատագոլծելլակմու երն լա փաալեինի սպիտակ թուղ: լուծույթից թեթնակի կազոտհցկամ ֆ Թուղթը վարդագու դարձավ, նշան

սղասել, մինչն կիրը րացվի։ որից «ն Լ ջուր, փայառվ բավ առնել, կս միրջինս քամել ե զգուշությամը լցնե

ան ահսակետից առաջնությունը 7" անն Սալոն պղեճարջառոյի լուծույթը կրակաթին ավելաց-

յ

մ

ոյն

Ք

:,

" լու

Ն

թր

'

նղանակին:

սիստեմի ն կարային

Աաաա

դատել

շարատունկ

մեծ

այդնտարածու-

վերջին տարիներս աան յուններում միլգիուի դեմ չայքարի տրակտորա:

քարշ սրսկիչներովսրսկման հղանակը։ Այդ նղլատակովմեծ պատրամանլու ճամար տնտճՀուր բրիգադում կառուցում են 1200 լ« ավելիտարողությամբ ցիմննտբետոնե ավազաններ: աճախ ավազաններըկառուցում նն երեք բաժիններից, նրկուսը

Կ

ր րոաանյոք

այդ

188:երրորդը Փոքր բաժիններից մեկում է մրազաքը, Հոր մեծ:

1Դ

հեն

պատրաստ-

լուծվում պվնձարջասվպը: ԱյնուՄ/ուսում հրկու չուժույլքները երրորդ բաժնում լավ խառնում բուժանյութը օգտագործում սիսկելու

արդեն չլատրաստի

Համար:

մեժ Միանդաժից

քանակությաժբ բումանյութի պատրաստրակտորաբարշ սրսկիչների արմուա.

տումը բարձրացնում է

Ամե դրողականությունը: անդաժ բուժանյութը, նախքան արսկիչներիժեջ չցնելը, փայտե ձողով լավ թառնում են, որոնողի նստվածքչտա:

Բորդոլան Հեղուկը նույ օրր ալետք օգտադործել, որով. Հետե 1--2 օր ոյաճելուց ճետո ին մասնիկները խոշորանում Ք փաքիչանմաննստում, Սրակելօրվա բոլոր ժամերին, այն դաղարեցնելմիայն ուժեզ բամիների ե անձրեներիժամա-

հակ,

կոլտնտեսականների

Մեր

այզեզործ մեջ տարածված այն սխալ կարծիբը, քն սրսկումներիցՀետո եթկ

են

է,

|

անձրենըր

լինուի, բորդոյան Հեղուկը անրեների վրայից ելացվում Հնտնաղես օրերին՝ սպառվող անձրնն ի ո ք

ամսամած

իՐ

դատ:

հառով, չ Ճիշել, սարակել: Անճիաժեշտ որ եթե կուժը կատարելու ժամանակ չեն անձրեներ լինում, քեկուղն օրը ամպամած է, բորդոյան Հեղուկի կարճ ժակաթիլները մանակամիջոցում, կնսից մինչե մեկ ժամվա ամենաշատը տերեներին, որից չելեաք է

ընթացքում չորանում

հ

ամուր կպչում

ենն

Հետո եթե նույնիսկ անձրեներէլ լինեն, բորդոյան Հեղուկը չորացած կաթիլները տերեների վրալից այնքան աննչան չափով են լվացվում, որ անճրաժենչտությունչի ղդացվում անձրեներից անմիջապեսՀետո սրսկումը նորից կրկնել: Ուստի ամպամած եղանակլինելու դեպքում սրսկումը չպետք է դադարեցնել: Այլ քան է, եքն անձրենիրը տեղում են ճնենցսրը»կելու ժամանակ կամ սրսկումից անմբջասղես Հետո մինչն բորդոյան ճեղուկի կաթիլենրի չորանալը: Անշուշտ, այդպիսի գեպքում բորղոյան ծղուկը լվացվում է տենրններիվրայի, հ անձրաժեշտ է լինում սրսկումն առանց ուշացման կրկնել երե մայիս ամսին, որսկման առաչին ժաժկնտին, վազի բոլոր օրգաններիաճն ավարտվեր, ղաղարեր վազի վիղետացիան, աղա որակով կատարված այդ մեկ որոկումն էլ բավական կլիներ կանխելու միլդիուր «Ճետաղա զարգացումը: Սակայն որովչճելտնվազը շարունակում է իրը վենգնոտացիան, առաչանում են նոր կանաչ շիվեր ե տենրններ,որոնց մակե ընսի բուժանյութով ծաժկելու ճամար կարիք է ղգաղգվում սրսկումը կրկնել մի բանի անդամ: Մեր ո"լայմաններում կատարվում Է ժամկետային չորս սըսկում, սակայն ճիվանսոթյան զարգացման բացառիկ նրպաստավոր տարիներին կարիք է լինում կատարելու ճինլեբոիղ, երբեմն ե վեցերորդ սրսկումը: ելնելով ծայկականՍՍՀ Արարատյան ղոգաճովտի պայմաններում կատարված ժի շարք տարիներիփորձից, Շաճումյանի, կոտայբի, Աշտարակի, Ազիղքեկովիշրջաններում առաջին սրսկումը պետք է կատարել մայիսի 10-Չ0-ր, երբ վազի շիվերի վրա ջանում են 3--4 նորմալ մեծության տհրհներ: երկրորգօրըսկումը՝ մայիսի 28-ից Հունիսի 8-ը, ժազկակոկոնների լրի ձնավորման շրչանում: երրորդ օրոկումը՝ ճունիսի 10--15-ր, սրսկուծաղկումն ավարտվելուցանմիջապես ճետո, չորրորղ մը` ՃճունիսիՀՏ5--80-ը: Պաճանչված Ճաջորդ սրսկումները օր ընդմիջումներով: կատարել8--10 ւս

առա-

շրջանիջնանի,Շամշաղինի նոլեմբերյանի, Ալավերդու,

կատարվում են վերը նշված ժամկետից արսկումները ններում

8--10

օր

ուշ,

իսկ Մեղրու,

շրջանննրուր Ղափանի

8--10

օր

շուր

առաջին

շա

|

է

թվով

սմ-ի, մինչդեո օոսպորեհրի (ձմեռող ապորների)դիբակշոող մասը, որոնք ընդունակ հն 10--395-ում ծլելու, ինչ այդ ծլում հն ն ոչնչանում, ուստի եթե աշնանը մեծ

յ

վաանդամ

բակվում է այն ժամանակ, երբ նրա տրամադիծըՀասնում

տնրեն վեդետացիույի ընթացքում

ու

պտուղների վրա բոլոր կողմերից, իսկ ճյուսվածքների մեջ Հետնաանցնում են միայն նրանց վրա եղաժ Հերձանցքերիցո բար, որոլհսզի բոլոր կանաչ օրդաններն էլ ծածկվեն քունաճիմիկատով, վազերը պետը է սրսկել բոլոր կողմերից: վավերը արսկելիս տերեները թունաքիմիկատովծածկվում են Հիմնականում նրեսի կողմից, մինչդեո, ինչպես ցույց են տվել մեր մի շարք տարիների փորձերն միկրոսկոպիկ դիխոումները,վարակի տարածման ճերձանցքերը դտնվում են տերեիյուսկի կողմում,ուստի միլդիուիսպորները ոչնչացնելու ճամար թունավոր միջավայր ստեղժելու նպատակով տերեները պետք է օրոկել Հավասարաչափ՝թե՛ տակի ն թե՛ երեսի կողժից:

սպորները

մշակվող խաղողի սորտնրի ճնշող մեծամասնությունն ունի նըկսնո ծաղիկ, ճեոնապես կատարվում է ծաղկի ինընավփոշուտում: Ուրեմն, առանց երկյուղի ծաղկման շրջանում կարելի է տյզիները սրսկել բորդոյան ճեղուկով: երկար տտրիների փորձերը ցույց նն տվել, որ առաջին անզամ սրսկելու Համար մեկ ճեկտար այգուն ծախսվում 1 600--800 | 100-անոց բորդոյան Հեղուկ, երկրորդ անգաւտ՝ 800--1000 անդաժ՝ 1000-1200 |, նբրորդ ն չորրորդ լիտր: Բնության մեջ միլդիու։ Հատկապես ամառային տարածվում են ու ընկնում վազի կանաչ օրգանների՝տերեների, կանալ շիվերի, ծաղիկների ն սվանոի չավի Հասուն

ըիներին՝նույնիսկ վտանգավոր:Մեր ճանրապետությունումմ

Հաճախ խաղողի այզիների երկրորդ սրսկումը զուղադիսլում է վաղի ծաղկման չրջչանին: Այդ Ճանդամանքը մեր որոշ այդնեզործներիմեջ կասկած է առաջացնում այն մասին, քն ծաղկման շրջանում կատարվածսրսկումը կարող է խանդարել ծաղկի փոշոտմանը, Ճետնապեւս՝այդ սրսկումը պետր է Հնտաձղել մինչե ծաղկումն ավարտվելը: Այս տեսակետը սխալ է, իսկ ճիվանդության զարգացման նպատոավոր տա-

ու

) լուծույը, ալդ կաթիլնե (500-անոց

հն

Ստկայն

ամճնանուրբ տերնների վրա ոչ մի այրվ սավառնակից սրակիլիս խաղ կազմը կամ չի սրսկվում, կամ սրակվ որն էլ գցում է որսկման արդլունավե

ճի

լինում

տերեների վ չափաղանըցմանը, որոնք ղաճպանվում են անինի մակերեսին լած նրան, որ օգտագործվում է ավելի

սրսկելիս Սավառնակից

օռուղորներ հն անցեում ձմեռելու, դա դ Հաջորդ տարվա առաչին վարակումն ու էլ այդիների ժիլդիուռվ առ Միշչո մանակ քիչ թվով չծլած օոսղորներ են բով էլ վարակըթույլ է լինում ե նքն դանանք այգիները ժամանակինն որ կապաճովենքմիլդիուխՀետադա ուժեղ Բորդոյանճեղուկը դեպքերու բոլոր փոշիացած (շատ մանը) կաքիլներով։ ժառամբ թափվում են տերնների վրայ է, որի Հիտնանքովէլ նվաղում է սրսկ թյունը: Միլդիու ճիվանդության դեմ արվող թյան գործում վճռական նյանակությո առանձին սրսկումների անողությունը. կար է տնում յուրաքանչյուր սրսկումը, հում պայքարի արդյունավետությունը ն Սավառհակից սրսկումն ունի բան աչխատանքը որակով կատար կու, Մի շարք տարիների փորձի արդյուն շալակի սրսկիչներով սրսկելու ժամ 140-«անոցբորդոյան ճեղուկը, Հատկա ններում, կարող է առաջացնել այրվածք ընկած բուժանյութի կաթիլները անճավ իսկ ավելի խոշոր կաթիլներն էլ, չկար բեներին, ընկնում նն ցած, որի «ետե ճանյութի կորուսաո

ալն

՝

տար-

լուծույք պապիրաստելուճամար պետք է ունենալ երկու ատժամ կառ. տակառենրիցմեկում նախօրոք, սրսկումից 10--15 առաջ, կգ սուպերֆոսֆատ, մի քանի՝ լ ջրի մեջ լուծել

տեխնիկան:Սուպերֆոմւֆատի Լուծույթներ պատրաստելու հն Տ-անոց կալիումական աղի 141-անոց միացյալ չրային

ինրակը:

բողջը

ո

խառնել երկրորդ տակառի ս է սուպեր կան աղի ՀՐ՛1ային մ լուծույթ: / Ս ուպերֆուֆատի հ կալիումակա անոց բորդոյան ճեղուկի Ճետ պատր

Սուպերֆոսֆատի պարվվածժլուծո 4--8 Ն մեջը լուծել 1 կգ կալիումակ

՛

նատվածքից ն լցնել քիկրորդ տակա Քանի որ կալիումականաղբ ամբ վում է, այդ պատճառով էլ նրա լու պատրաստելանմիջապես օղտադործ

անգամ լավ խառնել ու թողնել, որ իոկ լավ չլուժվու մասնիկներընռսւնն վաղ առավոտյան պարզված շեղուկը

Մեկ «Հեկտարայդու սնուցման ճա 1200 լ Համակցվածլուծույթ:

ն բույսը

կարողանա կլանել մեծ դանյութեր, վազերը պետք է սրսկել քամի եղանակին: Պետք է սրսկել այ վասարապեսծածկի տերնների քճ՛ հբ Հատկապես աակի կողմը, որտեղից լուծույթի ավելի մեծ քանակություն է

վրա,

(ուծույթի կաթիլը որողհողզիերկա

ոլերֆոսֆատխհ կալիումական աղի միացյալ լուծույթի 100 լին խառն չեղուկի 100 լ, այսպիսով ստացվում թյամբ սննդանյութերի նե րբուժա տագործելիլուծույթ:

ժույթ։

Այդ նպատակով վերցնել կրկ ոյղնձարջասպ:երկրորդտակառում, վ րաստել սուպերֆուֆատի ն կալիում խաությամբ լուծույթ (100 լ ջրում լու ֆատ ն 2 կգ կալիումական աղ) ե

հրեթ տակառ. մեկ տակա ունենալ դատրատտել բորդոյան ճեղուկի կրկ

Հիվանգությունների ստացվում նկատմամբ թին, Այսպիսով,

Այնտեղ, որտեդ կա բավարար քանակությամբ բանվո-

ու

րական ձեռք, լավ կլինի կիրառնլ սնուցման առաջին

ու

արդլունավեատությունը: արտապրմատային մեթոդը որոպնսսղաբարՍնուցման տացման լրացուցիչ կարնոր ագրոտնխանիկական միջոցառում, նպաստում է ինչպես րույսնրի ընրքատվության րարձրացմա եր (10--15Մ0-ով) խաղողիոլտդի որակի լավացմանը՝ ն նծրկող ելութերի շաքարի,արոմատիկ կուտակմանը խա"ղողի լողում, այնպես էլ բուլահրի դիմացկունության բարձրացմանը (15--Չ0Կ 1-ով): Առաջարկվումէ սրսկումնեիը կատարել սուղերֆուֆատը ն կալիումական աղի միացյալ չրային լուծուլթով, կամ 14եանոց րորդոլան Ճեզուկի ճետ միառին։ Սնուցումը տրվում 1 չորս ժամկետով: Բորդոլանճեղուկի ճետ միացյալ սրսկումններըկատարել բորդոյան Ճեղուկի որսկման ժամկետներին: Միացյալ ջրալին լուծույթով արտատրմատայինսնույուղմնիթո պետը է կատարելբորդոյան Ճեղուկի լուրաքանչլուր սրրսկումից առաչ, այս դեոլքում մենք մեկ անդամ նս օգնուդ ենք սննդանյութերի նոր քանակության ննըքափանցմանըտերնի մեջ: Վերջին դեքում (սուռլեբֆոսֆատի ն կաղիլուժացանազո միացյալ ջրային լուծույթի ժամանակ) արյոթարմատույին սնուցումից տտացվում Լ վելի բարձր արգլունթ, քան ավե բորդոյան Հեղուկի Հետ օղտադորձելիս, սակայն այս զեղքում խնայվում է մեծ թվով ըանվորական ձիոթ. միննույն բանվորը սրոկման հե սնուցման աշխատանքներըկատարում է միաժամանակ,

անչրաժեչտ է կատարելագործելսրակող սարքավորումը,՝ ճաշվով, որ ահրեները բուժանյութով ծածկվեն հ տակի կողժից, կամ բորդոյան Ճեղուկը ոյլրեփոխարինել փոշենման ոլաբատով,որը, անկասկաժ, կբարձրացնի որսկմտն որակս

են

ու

Արտատրմատային սնուցման, սրսկումների ժամանակ եշանակությունունի եղանակը. ոլն մառախուղը:

է

Ա

՛

մոխ

ապ

ոռ

մ

Այսոլիսով,

արու

երնում է

այժմ

՛

"

Հետո ավելացնել այնքան ջուր. տտացյվիմիատարը մասսա որ ստացվի լ ոլառանջվածխտության սուսպենկիա ն ու նորից լավ խառնել օզտադորժել: ինչպես տեսնում ենք, պատրաստման ձեր շատ յարդ է այլնա կրի սլաճանջ չի զզացվում, որն անձճրաժեշտէ բորդոյան ճեղուկղատրասոելու ճամար,մի կողմ է մնում տարա-

ձինեբի 100 լ Հեղուկ պատրաստելուճամար անճրաժեշտ քանակությամբ ցիների փոշին լցնել տակառի մեջ, վրտ 4-0 դանդաղ ավելացնել լ ջուր ն խառնել այնքան, մինչ

ժիլդիուխ դեմ պայքարելու միակ միջոցը 1գե-անոցբոբգոյան Հեղուկով ժամկետային չորո սրսկումներն են: Սակայն ապղեձր ազա բորդոյան միացությունների խսնկությունը, Հեղուկի պատրաստման բարդությունը Հարկադրեցին Հետազոտական լայն աշխատանքննրծավալելու բորդոյան ճեղուկին փոխա. րբինողայլ ֆունզիսիղներ պանելու ուղղությամժը: Փորձարկված պրեղարատներից արժեքավոր է ցինեբը, որի օգտագործումը սնկային ճիվանղդությունների դեմ նվավեցնում է մետաղական պղնձի ծախսը: Փրեպարատը դործաղրվում է սրոակմանեղանակով: Փորձարկված 5000 -անոց Ժրջվող փոշու գեռղլքումդրական արդյունք Է տալիս 0,500-անոց խտությունը, օրը ստացվում է 200 գ ցինեբը 100 | ջրո ճետ խառնելիս, իսկ 8040 -անոց Թրջվող փոշու դեսլքում՝ 0,300-անոց ուտութ յունը, որը ստացվում է 300 գ ցիները 100 1 ջրի ճիտ խասնելիւն Սրսկումներըկատարվում նն նույն ժամկետներինն նույն բանակությամժը,ինչ 100-անոց բորդոյան Ճճեղուկով:

առաջացնում, ինչես վերը նշվածից, մինչն

մեծ

նպաստում

պարարտանյութիլուծվելուն հ տերեների կողմից չափով կլանվելուն: Ուժեղ անձրեներից սննդանյուն ենե բի վրայից լվացվում են։ ի)/, տեր մլդ պատճառով էլ ՐԸ ուժեղ անձրեներիցճետո սրսկումները պետք է կրկնել: Առաջարկվածլառություններով ճամապատասխան ժամկետներում սրսկումները տերեների վո Ր Մ մի ւմ ՈՔ այրվածք Վչեն

մեծ

"

հա

ավ արդլունը

է ստացվում նան, հրբ

է

ու

նել 5--6 Լ չուր։ որով (100 լ ջրին 1,3 կ րբացիլ ավել ժծումբը աստիճանաբար մնացած չուրը: վերջում կին, ավելացնել

Մն ռսուսպենղդի խտությամբ կըկնակի

կրճատվում է վերջինիս զեմ պայքարի ճ բանուժի ծախսը Ռատիալդ երկու չՀիվ ման ժամկետները «ամընկնելիս առաջ սրսկում: ձամակցվ Քենեբի հն կոլոիդ ծժծումբի ձնով պատրա նշված նպատակով վերը այնքան չուր մասսային տվելացնել տարը

վում

ծծմբի միացությունների ետ դեպքում ոչ միայն կանխվում է օիդիում

ժան

Հխ/անդությունը՝ օիդիումը, «Հատկապ մշտական օջախներում: Այդ կարե ոլդինձ պարունակող միացությունների ճե տազործելիս՝ առաջին երկու սրսկումնե ասսխանում է վազի առնցողության հ ցիներով, Հաջորդ ռրսկումները՝բորդոյա միաժամանակ նպաստում է շիվերի ար Հնանասես՝ նրանց ճաջող ձժեռհլումը

բողջ

է, վազը Հիանալի աճում է բարձրանում բնրքատվությունը 8--19 Սակայն ուշ ժամկետի սրոկումների դեսլ զարգանում է ցիան ձդձղվում է, աղա

"

Ինչպես լուս ուսումնասիրողների, ա նասիրություններից պարզվում է, որ աղեձի պրեպարատներովարսկելիս կր վազի վեգնտացիանե նվաղում է բեր ե նե ե հրենեն ը դեռ ցիներբով սրսկելիս ըը փար

ների վերաբերյալ Հողսը, չի ղզացվում ի ծուլթն ստուգելու կարիքը: ինչպես ցույց են տվել դիտուժները, ց թյուն բույսերի վրա այրվածք չի առաջ

-

100. 1

քիննբի ն

կոլոիդ

ծծումբի Համակցված 4«ե-

օրը:

ն

օդափունությանպայմանները

լա.

գտնվող թների ճողից բարձր լինեն Դա Հնարավորություն կռա վազը տակի ն վերնի կողմից Հավասարապես սբսկել:

վացնելու տեսակետից: այգիներում չափազանց" փուված Թմբային կարնոր նշանակություն ունի նան Հենակներիօգտադործումը: Միլգիուի դեմ սլայբարին նպաստելու ճամարՀենակավորումը պետք է ակսհլշուտ: Այնուճետն աստիճանաբար ճենակավելացնել ներն այն Հաշվով, որ ամառվա ընթացքում վազի գետնին

դճրի լուսավորության

եժ Այգիների անաչՀշատումը ունի վա. եշանակություն

խելու ճամար անճրաժեշտէ սրսկման աշխատանքներին ղուղընթացսաճմանված ժամկետեերին կատարել այգեփորը, կանաչ Հատումը (այղու սուդր),Ճենակավորումը (խչմարելը ), քաղճանը, ոռոգումը, որոնք բարելավում են ինչպես վաղի աճի պայմանները, ընդճանուր այնսվեսէլ նպաստում Ճիդեմ արվող վանդությունների պայքարին: Վաղ գարնանը, մինչն բուբոչնեերի բացվելը, այդիները պետք է փորել: Այգեփորիժամանակ Հողի հրեսին գտնված, միլդիուով վարակված տերեները, որոնք իրենց մեջ կրում են Միլդիու ձմեռող սպորները, թաղվում են Ճողի տակ, ոչնչահում ն կանխում նոր վարակի առաջացման վոանգլո

Պայքարի ազոոտեխնիկական Միլդիուի միջոցառումները: դեմ պայքարի արդյլունավեոությունն Է՛լ ավելիբարձրաց-

Փառրաստի Ճեղուկներնօգտագործել նույն

կովշոգ եղանակներին օղտադործել ցածր խտություն ունեցող իսկ զով եղանակներին՝ Հեղուկներ, բարձր:

ն է 0,3--0,540-անոռ խառնել օգտագործել: Օգտագործվում խտությամբ լուծույթ: Այրվածքներից հպատաչ խուսափելու

երն տնտեսությունն ունի ծծումբի միացություններից տիովիտ, կարող է օգտագործելայս պրեպարատը, որի խառնումը ցիննքի սուսպենդիային կամ բորդոյան Հեղուկի լուծույթին ավելի ճեշտ է, Սովորական ձնով սյառրաստված ցիների կամ 140-անոց բորդոյան Հեղուկի մեջ 0,930 0-անոց լցնել տիովիտի ճամապատասխան քանակությամբ փոշի,լավ

վում է ղուկ:

:

`

թողնելու պրակտիկայից:

Կովկասում:

այգեզործականշրջաններում: Ռուսաստանում անդաժ ճ պոատջին

Հովտի այգելործական շրջաններ շրջանն ճլուսիռային այդնեգորժական Օիդիումն Ամերինա է անցել Ար հիայիցի եվրոպայում այն առաջին 1845 վականին, իսկ է Անդլիայում ոիայում: 1854 Մ. ատրածվել է եվրո

Սնկային Հիվանդություններից ի

ՕԻԴԻՈՒՄ

երկրորդ տեղր գրավում է օիղիումը,

ու

նոր այգի գցելիս պնաբ է Հաշվ նկատի ունենալով, սր արհակեղ քեր այդիների վազերը Ճճիվահդությունն ինչես նան տնկման ձեր ն սորտայի նաճարմաի- ձեր շարայիննք, ըստ բամու ուղղութ աժբո Շարամեջըսլեւ սղեսզիՀնարավորլիի մեքենայով մշ միատարր է, կամ միաժամանակ Դ քանի որ այս դեպքում նրանց սրսկ ընկնումհն, այլապես մեկր որակել ժանակը դեոնս ճասած չի լինում, ն տարածվել եակում է մնալ

եջ

Այգիները մաքրելով մոլախո ղում եղած սննդանյութը, կանոնավ նավությունը, օդափոխությունը ն վ շրջապատող մոլախուտերից,որի ճե որսկման արղլունավետությունըը Թմբային սիստնժի այգիներում ոնսակետից ոչ սլակաս նշանակու ուհժիմի կանոնավորում Պետք է վիճակում երկար ժամանակ թմբեր

22.

0իդիումը շիվի վբա:

նկ.

`

ն

զարգացման

պարՐանները

նշանները

Տերնների վրա օիդիումը առաջացնում է կլոր, փոքր փայլուն բժեր, որոնք տեբնի հբկու կողմից ծածկվում են մոխրագույն փոշու նուրբ շերտով, որը օդի Ճոսանքից կամ թեթն շփումից Հեշտությամբ մաբրվում է, տերկի վրա թողնելով մող ղորշ կամ սն դույնի ածխացած բժեր, որոնց մեժ բանակության դենսլքումտերբնըզաղարում է առիժիլրացիա կատարելուց, աճը կանգ է առնում, ն երբեմն էլ տերններն անժամանակ թափվում են: Շիվերիվրա, նրա ճիմքի մասում, նույնպես նկատվում են հույն տիոլի բծեր, որոնք ճետո-. դայում մեծանալով, միաձովվում են իրար Ճհւո ն շիվի Հիմբի մասը, երբեմն էլ չիվն ամբողջովին ծածկում ճեշտ մաքրվող մոխրաղույն փոշիով: Օիդիումովլվարակված չիվի ամը դանդաղում է, մատր նորմալ չի փայռանում, որի Հեւռնանքով ձմռանը ճնշտությամբ ցրտաճարվում է: Շիվերի կամ մատերի վրա օիդիումի թողած մուղ գորշ կամ սն ղուլնի բծերը Հետնեվալ տարվա գարնանը, էտի ժամանակ, շատ նկատվում են: պարդ

օիզիումի

չիվանդությունը տարածված է այգեգործական բոլոր շրջաններում ն թույլ կամ ուժեղ չափով ղաբղանում է ամենեն տարի Օիդիումը կարող է զարգանալխաղողի վաղի տերնեհրի, շիվերի, ծաղկափթթությունների,թելիկների ու ողկույղների վրա՝ սկսած խաղողի ծաղկման շրչանից մինչն սիղտեմբեբ'

ՀՍՍՀ-ում

պատճառել:

Հայաստանումնկատվել է 19-րդ դարի 80-ական թվակարճ կաններին, Ամենուրնք, որտեղ երնում է շիղիումը, ժամանակիցՀետո սկսում է ուժեղ վնասել ն բերքի կորուստ

արը

նկ.

29.

ողկույ Օիդիումը

-

վրա նկտ կաախաղողի ողկովվի Հասունացուըը

ավփվում

դացմանսկղբից ժինչե

"

է,

վտանգավո Օիդիուժըձատկապես ն պաոուղների ժաղկափթթություններիվր տարիներինժաղկափթթու բացառիկ նույնիսկդեռ չծաղկած, կոկոն վիճակ ծածկվում է մոխր ձաղկափթթությունը կոններըչեն բացվում: Ավելի ուշ վաբ ծաղկափթ ղինը չի բեղմնավորվում,

ո

դորշանում

ամրանում

ու

չորանում են

արաղ

փտում

հն:

Դ.

Ն.

Մ լուս

երկրներում, այգ Թվում ն. մել

սրը

Բարայանիուսումնասիրությունների, օիդիումի

ո՛չ

ցիաները:

|

՞

բացասվում է Հատկասպնս այն պատճառով,որ այղիները լնողվում նն, որի ժամանակոչնչանում են ոլերիտե-

րում

Ճողույինմիկրոօրդանիղմները, որոնք Հողում, բարձր խոնա. վության պայմաններում,քայքայում են պերխոնցիաների պատերի ն նրա պարունակությունը: Այսպիսով,օիդիումի ձմեռելուպայուսակային ուռադիան Հայաստանի պայմաննե-

է,

դիներում դեռհս 1931 թմականին, ալար լել միաժամանակ որ սկսած անպատնմժբերից մինչե այգեթավը պերիտեցիաները սկաում են մետ արագությամբ դարգանալ ցանադան սորի վազերի վրա, սակայն նրանք ժողո ն Ե չլ վադի վլոս չնն ձմեւում, իստ երնույթին դրան խանգարոռմ են

հեն պերիանցիաները Հայտնաբերվել երնանիշրջակայրի

էստ

Հայտնարնրվելէն

որր

Հնտազայում

0իդիումն ունի ձմնոծլու սլայուսակային ստադիա, երկար ժամանակճայտնի է հղել Ամերիկալում,

"

դանյութերը:

բույսի Հյոսվածքի մակերնսին, անունդը ստանում Է ժծիչների կամ Հառատորիտների մտնում ին միջոցով, որոնը Դյուսվածքիժեջ ն խլում կենդանիրջիչեերի մեջ հղած սնրե-

չով

է, ունի

ՂՇՇՅԼՕՐ)

սունկն է, որն արտաքին պարազիտ սլայուսակավոր անդույն միցիլիում: Վերջինս, բազմաբջիջ ոարածվ.

նիդիուժի Հարուցիչը ունցինոլա նեկատոբ (սոճոս/տ

«րտուղներն

իրենց առաձղականությունը ե չդիմանալով պտղի ներքին աճող մասի ճնշմանը,մաշկը ճեղքվում Լ, արդ ճեղթվածքից են կորիզները:Խոնավպայմաններում ճեղթված նկատվում

ուշ

ար-

զաուը այլես չր է. Ավելի

կազմավորման

վարակվելու դեսլքումկանդ է առնում միայն պտղի տաքին շերտի՝ մաշկի աճր։ Մաշկի բջիջները կորցնում

յ,

է,

ոզկույղը: երն ոլուուղը օիղիումով վարակվոսք է իր աճը կանդ է առնուսէ,

ԱՆԵՆ ա

բողջ

ք

նկատվումառանձին տուղների վրո, իսկ Հիվանդությած դարզացման նպաստավորպայմանննրում վարակվում է ամ-

գալիս,ուռի

է ար անճրաժեշտ

20Ս2-ում

ամռան

օրերի մեծ

:

մա

մատերի փայտացումը: ՑՕիդիումըխիատ ուժեղ է զար ձորհրում: րում, ավավատճողնրում,

ճամար նպաստավոր է ջերմաստի նավության տեսակետից: Այդ իս ավելի կամ սլակաս չափով վզարզ վտանգավոր շրջանն ընդճանրաա ծաղկման սկղբից ն տնում մինչն

Ա

ակու զատհքոին Օիդիում ճիվանդությունն առա ցումը սկսում է 5՞-ի ը: Սնկի տոլորը հ 75--9580 ում օդի բարձր Ճա պայմանննրում, սակայն ոչ ջբի կ

է

ճաստաքաժ է վարա թնլիկի միջոցով ձմեռում քերը ծածկող Թնփուկներիվրա կ միցելլան թելիկի վրա գարնան մեծությանսրողակիր քելիկներ,ո կոնիդիումների։ Այգ կոնիդիումնե րածվելով ե ինկննլով նոր բացվա վերի վրա՝ ծլում նն, արձակում Թելիկների մեջ է անցնում սպորի ման, ն առաջ են գալիս միջնապա նն ամառային եռր ուղորներ, որոն րածվում է Հիվանդությունը, Ուրե աղբյուրի ոչ ն ճողր կամ տ այդու այլ վարակված շիվերը: վազի կանաչ օրպաններիվրա դարում է բույսի նորմալ շնչառութ որի ճնտնանքով վաղը քուլանում ոլակասում:Այտղիսի վազերը շատ վում են կամ վարակվում դանա եթե տվյալ վաղը օիդիումով ուժե տարի անընդճատ, պպա այղ վաղը

սունկը Օիդիումի

յ

պերիտեցիա՝

առկոսպորննրուվ:

-

ջոց առումները: աճերը:

նան

2Ր

ՍՍՀ-ում մշակվող Հայկական

նն

թ.

խաղողի Հիմնականսորոնրից մբայն կախեք, Արաքսենի, գ

:

Պայքարի միջո

նրա

հե

առուների ժոյո, ժառերի տակ գաոնվող ոգ զորագվում վազերը: դարդացմանընպառտոում ողկույզների որեների խիա ռսաղարքը,վաղը ջուրառող ԿԱ

դուրս

Հ

ապրեսորիաներով ծլումը, բ-ձ-- ծխլվաժ պերիտեցիսներ, ձկող առկերով (պարկերով),«-առանձին աակ, չորս

նկ, 24, ժիդիումի զաոդազումը, կտրվաժըբը միցելիաւյիշեռ,-ե-ժիգելըան

թրի

անրեի

րանից

Ո--

ենըի ճետ, կնճռուովում ու քայքայվ քունավորելով սպո Այսպիսով, կանխում է ծիվանդության Հետադ չացնելով միցելյան թելիկները, ա րակված պտուղր կամ տերեր: Ամբողջ վեգետացիայի ընթացք փոշոտում: Ս ժամկետային չորս տարինհրի նպաստավոր բացառիկ նան «Հինգերորդփոշոտ կատարել փոշ քը ըընթացբիըդ, Հ ան դարդացման չարգաց

ու դիակիրներն կոնիդիումները, շ

մասամը նան Արենիսորտերն են ժով, իսկ մնացած սորտերը, Հատ լին։ Արարատին, իծապտուկը,Փա կը, իսկ բերովի սորտերից Սպի լին, Սափնրավին ուժեղ են վարա են տուժում գլխավորաս մից շատ Տարբեր տարիների Հիվանդու ղարգանում: 0իղիումը այդիներում որքան վ քան նրա Ճասցրածվնասը ժեծ է լ կախված է չերմաստիճանից, որով բուցիչը ջերմասեր է: Ամեն դեպքում անչրաժեշտ է օ դայքար ժղզել, առանց որի չի կ այգիների բերքատվությունը: 0Օիիումի ղեմ պեյոք է սլալբարհ բով փոշուռնլու միջոցով: Մեկ ճե փոշոտելիս պաճանչվում է 20 կզ, ի քամ աճ ունեցող այդին փոշուտել Ինչպես վերը նշվեց, օիդիումի ռվոտէ, յոլդ իսկ պատճառովնրա ժծումբր, ոչնչացնում է վաղի վար ն պտղի վրա դտնված միցիլլան թ ժուղ չի չտալիսչոր նոր սւղորներ Հիվանդությանճարուցիչ սնկի ժ

ծաղկման ծաղկ

ՀԸՐ

ը

առաջինտասնօրյակին, սպաճանջվող

օր

Ճնտու

է

մատնեն

սեկի ճետ, ուստի

ն

ու

փոշու

ողկույգները:

կողմերից ծածկեն վա-

փոշուռել այնոլնս,որ

ետք

է

այգինքրի փոշոտումը դադարեցնել: Վերջինտարիներին օիգիում ճիվանդությանդեմ մն կիրառում է զտել տրակտորաքարշ փոշոիչներով, ինչոյես նան այզիները փոշոտելուեղանակը,որոնք արտասավառնակից դրողակահությունը, շայակիփոշոտիչներիՀամեմատությամբ, շատ բարձր է: Այսպես, ՕԱԸ--506 մարկայի օրինակ՝ տրակտորաքաիշ փոշոտիչիմիչին աիտադրողականությունի ճաս-

ՊտղիՀասունացման շրջանում

այ. 6--Ց

օրգանների վրա կարող Հոմկանաչ Ամբողջտնանռությունում

առաջանալ,

գիների վուրաքանչյուր փոշոտում պետք է ավարտել օրում:

բննր

արան

երբ

փոշոտումը կատարվում է օղի 22--30"-իջերմության հ 60--8046 խոնավությանպայմաններում: լավ է Փոշոտուժը կատարել առավույան ժամերին, երբ քամի Հլա: 0րբվաշոգ

բարձր է լինում, արդյլունավետությունը

ու

մասնիկներըՀավասարաղես բոլոր րակված բույսի տերննիրը,շիվերի Աացաժ ժժումբի

մեջ

արդյունք ռտանալու այն պետր է կաՀամար յոարելժամանակին, ժժումբիմասնիկներըայլնտքէ շփման

է 16--30

հ/ժամ,

իսկ

ՕԱ11--30

ստանալու ճամար

լ

ջրին վերց (ճՃաշվիէ առնվում պրեպարատի զ դությունը): նախադե չավ մանր 8--10 | ջրի ճետ, այնքան տրորել

ծծումբ

ն ճամակցված ձեռով Առանձին

կոլոիդ տելուտեխնիկան:

Բ/ժամ։ Սավառհակիցյիոշոտելիս ճեկտ ժ 20 կգ ժծումր: Սավառնակը2--3 150 հ, մինչդեո այդ նույն տարած ներով փոշոտելիս կղպաճանջվի10 խնալվում (8-ժամյա ): Այուղիսով, ձեռք, աշխատանքըկատարվում է վազը փոշոտվում է բոլոր կողմեր փոշոտմանարդյունավետությունըը Ինչոլնսվերը նշվեց, օիդիումի կան միջոյ եղել է աղացած ծծո փոշոտումը: Սակայն դա, ունենալ կողմեր(ճռակապես ցածր ջերմաս դլունավետպությունըն ծախսի բա Հենտաղոտականաշխատանք կա փոխարինու գտնելու ուղությամբ: ՓորձերիՀիման վրա 1953 քվ նոր լավագույն միջող, արտադրութ մար առաջարկվեց կոլոիդ ծծումբը, դությամբ կիրառվում է Հանրապ ներում: կոլոիդ ծծումբը գործադրվում 1" -անոց Հեղուկի ձնով: Միլդիու ն օիդիում Ճիվանդությո բի 1ճ-անոց Հեղուկի ն 1ե-անոց կցված սրսկման գիղքում լավ ատի, երը այդ երկու Ճիվանդութ կնտները «ոաժընկնում նն, խորճուր միացրալ սրսկում:

նում

խոնավությունը,

ծժումբի ազդեցության շառավիղը, սակայն տվյալների 1 սմ-ից Հի անցնում: ծծումբի փոշչուտու-

մեժ

այն րոտ մից գրական

այքան

անմիջապեսՀետո անձրն տեղալու դեպքում արդլունավնտությունը պակասում 1, ոստի այլն պետք է կիկնել: 0դի բարձր խոնավության պայմաններում ժծումբի արզյունավետությունը բարձրանում մ: քուն բարձր (Լ օդի Ռլր ջերմությունն ու

փոշոտումըկատարել վերջին ժամկետիփոշոտու-չ

Պոջոտումից

մից

(ուրդ

կամ օգոստոսի

Բրի ինդ

ջանում՝ 2«0--25-րժամանակամիչոցում, մայիսի երկրորդը՝ ծաղկումն ավարտվելուն ոյես՝ճունիսի ծ--15-ր, հրրորդը՝ պտղալիցի չրջչանում՝ Ճունիսի Հ0--30-րը,չոիիորդը՝Հովիսի

Հնտնյալ ժամկետներին,առաջին փոշոտումը շ ը

ո

ւ

սաճմա-

բանվորականձեռքերը: կոլոիդ ժժումբի մյուս դրական հն՝ ճատկություններն

չուխովհնայվում

կգ բուժանյութի ծախսը, իսկ Համատեղ որսկման ղեպբում դգալի են

Այսպիսով,մեկ ճեկտարիճամար է 9-12 ծախսվում կոլոիդ ժծումը, այսինքը 2- 3 անդամ կրճատվումէ

ռրսկումով: Հիվանդության ուժեղ վարդացման տարինիրին ժիայն է կանտճրաժեշտ տարել հան նրբորդ ռրսկումը:Արդյունավետ է նան ցածը ջնհրմաստիճանում, վերջին» Հնարավորություն է ւռավիսսրըսՑումը կատարել մաղի զարգացման ավելի վաղ շրջանում, մայիսի ոկղրին, որի ընթացքում ոչնչանում են ձմեռող աղորների մի մասը, որով ե կասեցվում է վարակի ուժեղ տարաւ ժումը: Բո ժամկետների Հեկտարինծախսվում է՝ ւսուսջին անգամռրօկծլուճամար.600-.900 Լ Սոլոիդ ժծումբի 140անոց ճեղուկ, երկրորդե երրորդ որսկումներիՀամար՝ 800-1000 լիտր:

նափակվելու հրկու ժամկետի

Հնարավորություն տալիս

երկարատն ն ուժեղ ճետո անգամ մինչն մեկ անձրններից ամիս բուժանյութի ճետքերը կարելիէ նկաաելտնրնների վրա: Ալո Հանզամանքը է

ժժումբը:ԲորդոյանՏեղուկը ունընդճուտ խառնել, այնուճնտկ կոլոիդ ծժուբի ռուսոլնենդիան: ավելացնել Ուժեղհատտվածբից խուսափելու Հոռհար ցված Ճճեղուկը ուուս Հառւսխակի խառնել, ն ռրսկիչ չապարատների ծայրա նակների անցքերըփակվելույ ոլաճապանելու ամեն նպատակով անգամ Ճեղզուկը Միջ լցնել մաղով անցկացննսորսկիչի Լո: Պատրաստված Ճեղուկն օդատադգորժել նույն օրի: Կոլոիդժժումբթի ճեղուկնունի չով (ղչողականություն,

սովորական ձնովաատրաստել բորդոյանՀեղուկ,միայն այս դեսյքում ե 1 կգ Կղնձարջասպը կգ կիրը լուծել 50 լ ջրի մճջ, իսկ մնացած 1 րում վերը նշված ձնով բայհլ 1,4 կգ կոլոիդ

Բի 16 -անոց ճեղուկովն 10 -անոցբորդոյան ճեղուկով Ճամակցվածարսկման դեպքում առաջարկվում է

Միլդիուն օիդիում ճիվանդությունների գեմկոլոիդ ժծում.

միաս/ ւմղմ Ղ: ոլո նԷՎ կ շաղախ էներջինս շտահրի մաղովկամ ցանցա ուղ քամել ու մնացած կոշտերի տրորեձաղարով լով, ավելացնել90 | րին:

|

/ ո" նրի

վը ա

// ովա ք

չի

ԷԱՂ

ջ

174177

քե

թր

ու

ին,

որ

.

ԱՆՏՐԱՔՆՈՑ

ժամանակին կիրառումը:

րոլոր

ՀԱՍՀ-ում

Հանդիպում է Արար մասամբ հակ նղ փանի, Գորիսի,

կասում:

ն վնասակարու տարածվածությամը ( ընկնում Ղազ Ասիայում, Մբջին

Անտրաքնողըխաղողի տարածվ

«իշտե

մ

Պոնուկն օգտաղործվում է նույն ամբ ինչ կոլոիդ ծծում եակուք եա մյուս Ճիվանդությո բի անայծո էլ օիդիումի դեմ պայք ունն ագրոտեխնի եշանակություն

՛

"

:3--0540 անոց

ո ո

Սժումբի միացություններիցէ տ (ազդող նյութը՝ծծումըը, պրեպ 20-ը այլ նյութեր են), առան ն փոշի է։ Սիդիումիդեմ օգտագ խտությունների, սր ՕգտագործելիՀեղուկ պատրաստ վերցնել 300--500 գ տիովիտի փոշի: 5.6 լ չուր վրան մեջ, ավելացնել մինչն ստացվի միատարր մասսա, այնքան ջուր, որ ստացվի 100 լ պա 7 ուկ նորից լավ խառնել: Ուժեղ շոգերին, ոիր ճամընկնում չորրորդ վազերի կա ժամկեւտներին, խուսավ այրվածքների տոռւսջացումից է արվում վերցնել տիովիտի ջերմաստիճանիպալմաններում՝ մինչ դող

ու

թե՛ կննդանիներիՀամ

ա

դերբ չի փչացնում:

մարդկանց ն

ա 1

քք.

որտեղնրա ճասցիաժ վնասըտարբեր չափիհրովէ ճայտղվում: Փրձելյանի1948-1953

տարտա-

կատարածդիտումէ

Ղալիանի շրջանում ուժեղ տարածված անտրաքնովւը

Աստ Գ.

ների, ն

նրա ճասցրածվնասը է Միլդիու ն օիդիում Հավասարվում Հիվանդությունների ճասցրած վնասին: Առանձնապեսմեձ

ն

գաւգզացմ,ման պայմանճեւը

վնաս է Հասցնում Մսխալի սոբտինչ

Սոճաքին ճշաննեւր

ու

ու

ղդարդանում է վաղի րոլոր Հիվանդությունը կանաչ օրզանենրի վրա, երանց ցարդացման իռլոր ստադիաներում: ծիրնների վրա առաչ հն զալիս փոքրիկ ըծեր, որոնք սկրբում կլորավուն են լինում, բակ են Հետադայում դառնում անկանոն ձեի: Այդ բծերը սկղբում ունենում են դալուկ կանաչ գույն, Պետղճեւոիղեղնում են, հ վերջո ընդունում են չոր տերնի դույն: Շուտով այդ րբժերը սպատովումեն, նույն տեղում առաջ ( ղալիս սն ծակուտի՝ շրջապատված նհրիգով։ երիտասարդ են տնբններըերբեմն այնոլնա ուժեղ վարակվում: հր քոշնում հե են Թափվում: Խա Վարակվում տերնի վրայի ջղերն տերնակոթունը, որոնց վրա առաջանում է՛. նույն ձնի խոցեր:

ն

են

են

վ

նույնպիսիբիծ է առաջանում շչիվիվրայ բայց այդ բիծը կլորավուն ար չէ, շիվի ընդերկայնական ա նմիւգն ճետնանքո դառնում է էրկարավուն,էլիպաաձն, բիծը խորանում է տանյութիմեջ, այդ թոցերը շրջապատվում են մուգ գոիջ փայերի-

՛

նն

որով

մինչդեռ առաջակարկտաճարությունից ն իայն Բոր մ Միոզգուքյամը, մր, որ ե

Ղով նմանվում կարկտիցառաջացած վերքերի: Անտրաջնովից առաջացած խոցերը անկանոն ցրված

ւ

վերքն

արք է նում

լինում շիվի վրա, ծ

Ի

ա

է եկել նրա անունը' անտրաբնող Այդ

հեչդհս չիվի, այնպես էլ տերնի բժերի զարգացած լինեն լու դնոլքում շիվն ստանում է սն ածուխի դույն, կարծես այր. ված լինի, որից ն առաջ

լատիներեն անհտրաքս (ածխացավ), ) բառից: (ածուխ

տերնի վրա,

2--

նկ.

ա

Բծավոր

ն անտո

- հ

խաղողի ողկույզի 4-չիվի վրա:

25.

նույնպիսի ձնի

պիսի չիվերը չեն առողջանում կամ աղա լինում են մանը ն ոչ դիմացկու Հիվանդ շիվերի վրա աճաժ տերնն բծե դույնի ն մանը: ժաղկասիթթություններիվրա՝ չանչի, մրա: Սազկակոթունիվրա եղած մեկ բ

1--

արան

Է

ք

`

արաւ

ւյ.

՛

ա ները, մին

«եր

ծաղիգո արք րծից վերն գտնված րոլոր աոաբանում,է պաազարորքի.. որանու նան .ո: հատու

ՀՄ

.

ա

տաղ

օրգանները -

ազ

ւ

տ ոոծեր

արին շ

է կամ մի պտղի վրա

Ք

լիս րերքի նկում: Պտուղներըես վարակվում հն՝ պ ամբողջ աճի ընքացքում: Պտղի վրա ա որոնը ծեր, են, կլորավուն որ տի Քորք Բոր ատված դուլի ներա սողա մեծ

սունանում

ու

չորանում է, եթե բիծը փոքր է, սլտուղը

կարո:

է Հասունանալ, րայց առողջ տղի քաղցրություն Հի ունե. նում: Հիվանդության ճարուցիչը գլեոսպորիում ամպելոֆագում

(Զ166Տբօրայղ ձոքօօքիճքսո)

սունկն

է,

ղարգանում է

փաղի կանաչ օրգանների թարմ ճյուսվածքներիմիջբջջային

տարածություններում: տակ միցելլումն էպիգերժիսի

առա-

ջացնում է իրար զուղաճեռ դասավորված ուղղաճայաց թելիկներ, որոնց ծայրերին առաջանում հն էլիպսաձն կամ երի-

կամաձնմիաբջիջ տպորներ: Անտրաքնողի բծերի վրա նղած

մոխրագույն փոշինկաղմված է ալդ ապորներից, որոնց միէ տարածվել: ճիվանդությունը շարունակում Սոր.

ջոցով էլ

ներն ընկնելով վազի տերեի, դալար չիվի, ծաղկափթթության դամ վրա պողի եղած կամ ցողի մեչ՝ ծլում են, կաթիլի թափանցում են Հյուսվածքների մեջ ն այնտեղ զարգանում, Հիվանդության ձմեռում է սունկը Հարուցիչ մաղի դարակված օրգանների, ճատկաղես վարակված շիվերի ճլուվածքներիմեջ ոյլիկնիգիումների միջոցուր Հետնեյալ գարնանը, աստ հն երբ: նղանակները արնեուղ լինում, պիկնիդիումի Բջիջների ճաստացածքաղզանիըփափկում է, րջիջը սկռուտ է հրկարել հ աաջացնել անտրաքնուի ծայրին ոսվորական առոր՝ նրկու փայլուն կետով: նյո սպորները, քամու միջոցով տարածվելով, ընկնում եէ ջրի կարիլի մեջ, ծլում ն վարակում են վազի դալար շիվ կամ տերեր: Աշա այողես Լ տեղի ունենում առաջին վարակումը, որին Հաջորդում են ճեոսգա վարակումները: նկատվում Անտրաբքնովւը

հրեան

են

է դնոն», այն

մոմենտից,

զալիսվաղի առաջին բողբոջները,

բայց

նրա

երբ զար-

դացման ամենանպառտավոի շրջանը ծաղկման շրջանն է, որից շնտո այն շարունակում է դարգանալմինչե օգոստոս. ռհպտեմըեր ամիսները: ավելի շատ է զարգաԱնտրաքնուն նում խոնավ, խիտ տնկված այգիներում: նրա ղարգացմանը նոչաստում է նան մառախուղը: Ցածրադիր այգիներում ավելի շատ կարելի է անտրաբթնողիՀանդիպել, քան լանջերում: կավ լուսավորված, բնական դրննաժից օզովող ողերում անտրաքնողիտարածմանը հաաստող պայմաններ քիչ կան,

վաղեվարտկվածժ ուստի այդպիսի տեղերում անտրաքբնողով են կազմում: որ բացառություն հկատմամբ Անտրաքնողի միջոցառումնեոը: Պայքաոռի վերաբերյալՀայրուկ դիմացկունության առրտերի խաղողի

ուսումնասիրություններ չկան: Սակայն մի չարք տարիների դիտումներիՀիման վրա կարելի է նշել, որ որոշ սորտեր, բուր Արարատինն նազելին ճամեմասույ Մախալին, օրինակ, ն ղդաուժեղ են վարակվում,իսկ ժառանդմակը Ոսկեճատբը՝ լիորեն քույլ: Վերը նշված ճիվանդությոններիդեմ արվող ադգրուտհխնան այո Ճիեինական միջոցառումները դետբ / կիրառել նղատակով: Բացիալդ, կունիւնչո: վանդության ցարդացումը ճաճախ է նկատվում, այն տեղերում, որտեզ անտրաքնողը այգիները պետք է չրել չափավոր, իսկ անձրեներից կամ չեղիղումներից այցիներում լճացումնկատվելու դեպքում, :

առանցուշաղնելուկատարել դրենաժ: է շիվերի վերքերի Այորաքնողի Ճարուցիչ սունկը ձմեռում Մենջց, ուստի աշնան կամ ղարնան էտի ժամանակ անտրաքն այրել: խոդի վերքեր ունեցող մատերը ոլեւոք է կտրել Տնկարաններ ճիմնելու ճամար մատերը վերցնել առողջ վա-

ղերից: մեբողը: Ոչ ժիշտ Պայքաբշի հիմիական

է Հնարավոր կրտ-

լինում ված նի վերքեր ունեցողմատերը:երբեմնուռի են Սողնել մի քանի մատ, որոնց վրա անտրաքնողիվերքեր լինում: Այսպիսի դեպբհրում անորաքնոզովվարակվածայդիները, 1դմջ, սրսկել բացվելուց «ի 6--1040-անոց լուծուլթով: Ժոանձին վաղեր ուժեղ վա. վրա մնացած հակված լինելուդեքում էտից Հետո վերբերին քսել երկաթարջասպիխիտ լուծույթ` մեկ լիտր ջրի ձհրկաքարջասոլ: Այս լուծույքը գ իջ լուծելով 300-400 աչքերի ուռչելուզ գոնե դեռ չբացված աչքերը

բողբոջները

են

հրկաքարջաս

մատերի

ետք

օր

է քսել էտից անմիջաես Հետո, առաջ,

որպեսղի ուռած,

բայց

չաւյր վնե: լուծույթիաղղդեցությունից

Մչքերը բացվելուց Հետո անտրաքնողզիվեժ կարելի է սլայքարելբորդոյան ճեղուկով կամ ժծումրով, ըստ որում, լայբարում են միլդիուի ն օիդիումի դեմ, ենե այդում

.

ՓՏՈՒՄ

նն

ն

զարգացման պայմանները

ու

վազի բոլոր կանաչ օրգանները՝ տնրնները, շիԽաղողի ու վերը, ձաղզկափթթություններն սպտուզներըվարակվում են բոտրիտիս ցիներեա սնկով: են Շիվերը վարակվելիս ճյուսվածքները մաճանում դորշանում, վնասված տեղը ծածկվում է կոնիդիակիրների փափուկ ծածկույթով: Տերններիվրա տռաջանում են գորչ դուլեի խոշոր բժեր, որոնբ հս ծածկվում են կոնիդիակիրներով: եթե սունկը զարգանում է բոլորովին երիոասարդ։, եռո կաղզմակերպվով ծաղզկափթթությունների վրա, ապա դրանը չորանում են ու թափվում:

Արտաբին նշանները

որտեղ զբաղվում

այգեզործությաժբ: կամ ուժեղ չափով, ՍովետականՄրությունում, Սուլ ամեն է կովկասում, Ուկրաիտարի զարդանում Հյուսիսային նայում: Հիվանդության վարդացմուն նպաստավոր տարինե րին խաղողի բերքն այս ճիվանղությունից կարող է տուժել 60--շ200ր-ով: Մեր ճանրապետությունում խաղողի փտում տեղի է ունենում անձրնային տարիներին, Հատկապնս բերքաճավաքի ն նրան նախորդող շրջանում «Հորդառատ անձրեներից բերքի բավականաչափ կորուստ է լինում:

Խաղողի մոխրադույն վոտումբ տարածված է ամենուրեք,

ԽԱՂՈՂԻ ՄՈԽՐԱԴՈՒՑՆ

անտրաքնովի դեմ Հատուկ պայքար ժղն| ընդճանրասյես վայրերում, որտեղ անաբաքնողն ոլնտք չէ: Սակայն այն առանձնասդեսուժեղ է զարգանում ե զգալի վնաս է ճասցնում այգիներին, քանի որ այն ավելի շուտ է դարգանում քան միլդիուն ու օիդիումը, աղա չսետը է սոլասել վերչինիս դե կազմակերոլվողպայքարն սկսելուն, այլ ճենը որ վազի վրա տերնյ, ծծումբով փոշոտել, ապա կրկնել փոառաջանա 3--4 շոտումը 2--Ց օրից ճետու Այղպիսի տեղերում անտրաքնողի ղեմ պայքարը կպաճանջի2--Յ ճավելյալ փոշոտում: ու

ոսը սննդանյութերի են:

աք

արուի

է

շաղանակիգույն ն ծած է: Այս վիճակում պտուղը

ստանում

--

26.

ւզտուղ: փտած

նկ.

՛-

Խաղողի մոխ Հիվանդու

փառիուկծած մոխրագույն ռրղզանների

հուժ

րուն,

ղրանքչորանում ՍունկըՀատկապես վտանդավո պտուղների վրա չլմոուղլը: Վարակված կլոր բծեր, որոնք ար մանուշակագույն են սլտղի ամբողջ մակերեսը: դտղամ

զաղարումէ

ուշ

շրջանում վարակվումէ ո է, երը վար չատ ավելի վտանգավոր ճետու դն ըությունից Այս ոլքում վար յան աճելով, առաջ է բերում Հետնանքով էլ ողկույղն ոկ է վայր աա կոտրվում

Ավելի

կոնիդի ալ ստադիան է, խաղողի վփտուժնայս

Բոարիտիսցիներնան(80ԱՃԱՏ սնկի

ԸԼՈ6ՐԸՁ)

ղարդաց-

սոռադիա-

յ

-

քոչունների

միջատների, ապատ օրդիուժին

Հատկապես ող-

կարկաաճարությունից, խոշորակաթիլ ուժեղ անձրեներից, ն

սունկը լայն տարածված է բնության ժեջ ն Բուտրիաիս որպես պարաղիխո, կարու է վարակել չատ կենդանի բույանբիչ ապա առլրել սապրոֆիտ կյանքով՝ մեռած օրգանական վրա որպես սովորականբորբոս: նյութերի Այս սունկն ավելիվատանդավոր է, հրբ վարակում է Հասունացող կամ արդեն ճասունացած ոլռուղները: Պտուղների դրա վնրքերնհառաջ են գալիս վանտզան սրատճառներից՝

կանաչ օրգանները:

է գալիս պտղի դուրս մակերեսը, ապա առաջացնում նոր կոնիգիակիբներ կոնիդիումներով, որոնք ատոխճանաբար դառնում էն մոխրագույն, աող քամու միջոցով տարածվելով, վարակում նն վազի նոր

մեջ աճելով, սոյլիտակմիցելիումի ձնով

ու

տարիներ:նղաստավոր պայմաններում սկլնրոցիումները ծլում են առաջացնում կանիդիակիրներ կոռնիդիումներով, որոնք բոմ ու միջոցով տարածվելով, ընկնում են խաղողի վազի կանաչ օրգաններիվրա: Սոլորների ծլման ի պճնցոՀամար անչրաժեշտ չ օրղանհական միջավայր,այդ դության դլատոճառով էլ նրանը անցնում են վազի Ճյուսվածքների մեջ հ այնանհղառաջացնում ոնկամարժին: Սնկաժարմինը ոյտղի

յ

այդ պատճառով էլ Հիվանդությանայս անունն ավելի տարածված է դրականության մեջ: Սունկը ակլերոցիումիմիջոցով անց է կացնում իր Հանդոատի շրջանը: նա այդ վիճակում առանց ծլելու կարող է ոլառպանվելերկար

չումն Է առաջանում,

ման

սա

սեկերի դասի սկլերոցինիացեղին, իսկ տեսակն ի պատիվ ժիկրոլոգ Ֆուկելիանի, որը է ռկլերոցինիա Հայտնաբերել ցեղը, անվանելեն ֆուկելիանա(ՏոԼուօէլոլը շնճլճոմ), սնկի պայուսակային ստաղիան է:

ու

Մոխրագույնփտում ՀխվանդությանՀարուցիչբ սկզբում դասվում էր անկատար սնկերի դասին, ՀետագալումԱնտոնիո Դե Բարին, ավելի խորն մանրամասնուսումնասիրելով օնկի բիոլոգիան, գտել է, որ այն պատկանում է կատարլալ

կոզակերիճասցրաժվնասներից: Այս

ավելի)խոնավությ

քում

մուռ

ունննում:

տարածված է մռխրադույն ընկնում է պատղաճյութիօսմուսիկ

Մեզ

փոառումտնղի չի

ավելի ցուրտ ն չափից ավելի Չափից մական պայմաններում, ինչիսին մեզ մ

ցումը չափատվորող հվանակներընդճա չոր Ճասնում պայմաններում խաղողի պտուղը ե պտուղներից ատացվում է բար վիճակի, (են գինի:

բավարար (Հոռիից ոչ

լիումի դարդացումն ու աճն ընթանում նն շ ժիցնլիումը տարածվում է պտղի մաշկի մ չուրը գոլորշիանում է, պակասում է փարձրանում է շաքարի, տոկոսը: Այս դեոլ խոմ աղնիվ փտում. Այս փտման Համ այնպիսի նղանակ, որը նպաստի թաղող

քանակության (մինչ յոսվարար դեսչքում

ցինհրետ սնկով վարակված «աղնիվ փիտո թի մուտ տարբնրուվմ են փոռումից»: Ամուր մաշկ ունելոգ սորտերի պտղաչ

ունեդսոխ

աան

Մեր ՀՃանրապետությունում այդպիսի ցավ 1966 թվականին, երբ ամռան ուժեղ բառն չորային պայմաններից ճետո խաղ ռուն շրջանում սկսվեցին անձրնային եղ տնանքովսպասվելիք ընրքի մեծ մասը փ եին նս բնրքաճավաթի ժամանակ տեղ բ անձրենների ի պատճառովբավականաչափ :

թերից, որոնք առաջանում են այն ժամա են լինում օիդիումով, նրբ եր վարակված ճետո անձրեներ հն տեղում, ակներից բարձրՀարաբերականխոնավության պայ արդեն կոպտացածմաշկը ողլատովումէ:

մեչ է թասիանցում պտղի մաշկի վրա աս

:

ննրի վրա բարձրացնելը այդիննրում)ալետը է (Ամբային կատարհլ այնպես, որ գետնին գտնվող սղկուլղզներըբարձ-

վաղերը ձնավորհլ այնպես, որ լույսն ու օղն աղատ քասիանցեն նրանց սաղարթի մեջ, Անճրաժեշտէ ժամանակին ն որակով կատարելայդու էոր, ծնրատումն ու կանաչ Հատումները, որոնք նպաստում են սաղարթի նոսրացմանն ու դարձյալ լույսի հ օղի ազատ ներքափանյմանը: Շիվճրի կապը (լարային սիստեմի աղիներում), ճենակ-

խաղողիփտման դեմ առալժմ առաջնությունը տրվում է պայքարի ագրոտեխնիկական միջոցառումներին: Ալնտեղ,որտեղ ուժեղ փտում է նկատվում, ետք է խումառիխել այգիները սատմանված նորմայից խիտ տնկելուց,

ու

`

զարգանում է, նրա միցելիումն անցնում է պտղիմատՀյութի մեջ, պակասում է խաղողաճլյութիելանքը, ընկնում է դինու որակը: ցիներեան դիմացԲոտրիտիս Պայքարի միջոցառումնեոը: կուն է միլդիուն օիղիում սնկային ճիվանդությունենըի դեմ հ օղոտադործվողպղնեձիաղերի, ծծումբի թունաքիմի: այլ կատների նկատմամբ: Դեղ շատ վաղուց ճունգարացի զիանական հստվանֆին ճայտնարերել է, որ բոտրիտիսի սպորները կարող են ծլել բորդոյան չեղուկի ֆնցլ-անոց լուծույթում: Այդ է պատճառը, որ տարբնը ճեղինակներ տարբեր սվալմաններում, մեր կողում շատ պրեպարատներեե փորձարկվել, սաժից էլ 2ՍՄնՀառ կայն այսօր վերջնական մի դնղամիջոց չի առաջարկված: խաղոդիփտման դեմ քիմիական պայքարի արդլունավնտությունը ցածր է եան այն պատճառով, որ այս ճիվանդության Ճճարուցիչսնկի սպորները ոչեչանալու ճամար իրենդ ծլման շրջանում պետք է անմիջականորեն շփվեն քունաքիմիկատի ճետ, իսկ աղորները ծլում են պտղաճյութի տոկավուրյան սզայմաններում, որը կարոզ է դուրս Ճոսել սղտղա. մաշկի վրա առաջացած վնասվածքներից, իսկ երբ մաշկը վնասվում է (կարկտաճարությունից,վնասատուննրից հ այլ դլատճառնիրից) սպտղաճյութիճոսքը վերքերի վրայլից ժաբրում է նահ եղած թունաքիմիկաւոը, ե սունկն աղատ ներս է լարգանում: քավփանցում պտղի մնջ արագ

տերններիվ

շատ

զղույ,

դցող

չազդի:

արտոու որպեսզի

պաճպանելուցառաջ կտիոնները

.

տարածված է Արար պերկոսսլորոգզը

Մեր կատարածՀետաղոտութ

ցերկոսղորով Հիվ ձալաստանում ճամեմտ կայինՀիվանդությունների

տարածված:

պետք

ՑԵՐԿՈՍՊՈՐՈՂ

ոնկիները Արմատակալված հղանակներին:

ու

չրում լուծել

կգ հրկաքարջառ:Տե վայրկյան պաճել այդ լուծույթի մեջ, Ֆոր ձմռանը պաճել:

5Յր-անոց լուծույթով: երկաթարջչասպի

լինի,

ավելի ազուային սլարարտանյութտա վազերի աճը ն բերքի ճոսունացումր, ծացնում է վարակիվտանհդը: փոումով վ է աշնանը ՍնՀտրաժեշտ բերել դուրս այզուց Հավաքել, ինները բոտրիտիս տնկանյութը Ռրպեսղի

ո։լնոք է ճիշ րովի այգիներում այդիննրը միակ մետք է խուսաւիել

օիդիումից առաջացած վնասվածքնե աետք է դարձել ոլկույլղ դրություն դեմ ժամանակ Հիվանդության դրում կերպվող պայքարին:

ղարդացմանընպա Հիվանդության պտուղների վբ Հուտկապես դանների,

այն բացասաբար

է անել

ուժեղ ստվեր

Մշնանը անձրաժնշտ է

Հեռացն տերեների մի մասը

եռա որչվնսդի րանան, չմարակվեն, դրանք

27.

են

Ցեռկոսպոոոզը տեբենեբի վբա:

ունենում

կլոր կամ հրկարավուն, որոնք հրեսի են դորշ կողմից գույն՝շրջապատվածբաց դեղնավուն չրջանակով տակի կողմից ծածկված են շագա կակաղույն քավշանման խիտ փոշիով: Հիվանդության ուժեղ դարդացումը նկատվում է ամառվա երկրորդ կնսից՝ օդուստոսիք բծերը Ճաճախժիաձուլվում են ն երեի վրաավելի Ժնֆ մակերես են զրավուն Բժերի տակ դատնվող ճլուսվածքները

Այդ բծերը լինում

Նկ.

նհ շրջաններում: Հյուսիս-արնելյան 4ձարավմարյա բոլոր արնելյան այգեգործական չրջաններից խքույլ լափով ճայոնարերվել է եղեդնաձորիշրջանի ալդիներում, միայն Արենի սորտի վրաւ Ցերկոսպորողըճանդիպուսքէ Հիմնականում վաղզիտերեների վրա, շատ ճաղզվաղեպկարելի է Հանդիպելնան պտուղհերի վրաւ Հիվանդությունըանրբեներիվրա ի Հայտ է գալիս Ճճուլիսի սկզրից՝ առանձին բծերի ձեռվ, սկզբում ցածի տերնների Հ վերին տերնեներին: վրա, ապա աստիճանաբարանցնում

«արկ Հե լինում:

Ճաշվի առնել, որ միլգիուր գեմ պայքա 4-5 անդամ սրսկ մացիայի ընթացքում ուստի ցերկոսպորսգիդեմ լրացուցիչ ս

գիները ժամանակին ե որակով փորել, որ նիրը։ ընկնելով Ճողի ավելի խոր շերտե Ճամ Ցերկոսոլորողիդեմ ոլայքարելու վում այգիները սրսկել բորդոյան Հեղուկո

ու

վիճակում: Սնկի ծլելու ն վարակը տարածելու հ Ժյունը 30- 325 է, որից չոռրձր ջիրմությ ններըկորցնում են իրենց ծյունակություն մության ճետ միասին պետք է լինի բար յդ է սղատձառը,որ ցերկոսպորողթ ուժ ստվերոտ, խոնավ ն խիտ տնկված ալն միջոցա անձրաժեշտ ագրոտեխնիկական ված չեն: Պայքարի միջոցասումնեոը:Մեր տ դերկոսպորողով ուժեղ վարակվում են Ֆոռչլելի, իսկ ավելի հույլ Արենի, Ուկհճ տնրը: նկատի ունենալով Հիվանդության զարդացմանըհղաստող գործոնները, չ

են։

դ.

սեսիլինը |Շ. ՏՇՏՏ)Տ), որոնք անկա Անցնելով վարակված օրղանների բջ լարգանում են ի ճաշիվ այդ բջիջներիմե են թափված տերեների թերի Զմեւուի

են ղործականշրջաններում տարածված 4- վետիֆի Ւ06Տ1681), լերին (Շ6րօօտք018

են,

որի ճետնանքով էլ տերննե ժամանակից շուտ քափվում: չենց այս է ն բերքի անկման ւատճ աճի թուլացման Հիվանդությանճարուցիչները բազմա Համաձայն մեր ուսումնասիրությունն ժեռնում

Հուլիս-օգոստու ամիսներին,

է,

անտեսանելի

Բիբսուտում(ՏԼՇՐՇԱու Խտսխո) «ունկն

են:

խաղո

էսկա

է

ների միջոցով: երը Հիվանդ վաղը

ներին: տարածվում Հիվանդությունը

չորանում է,

բնի

սուբ-

ակլերոցիումների բջիջ-

Սունկն առողջ ճյուսվածքներըհրընք չի վարակում: Հիվանդության ճարուցիչր վազի ժեչ 1 անցնում նրա վրա առա չացած վերբերի միջոցով: Բնրց սունկը տարածվում է դեպի արմատավղիկը,սակայն արմատներինհրբնթ չի Հասնում: վազը մեռնում է առվելի շուտ, բան սունկը կճասնի արմայո-

չլված։

մասը լինում է մուզ զույնի ու փխրուն, պարազիտ սնկի նուրբ դեղնավունգույնի րազմարջիջմիցելիումով

ի Մանան

Մր ծանրապետությունում ճանդիտում է Հիվանդությաներկրորդ ձեր: Հիվանդվազի

«խոռ

Արամըոլորովին չորանում

բուց

ստա-

Մեր կատարած ճետաղզոտությունների ընքացթում էսկա` (կաժված)ճիվանգությունը ճայանարերվելէ ինչպես Արարատյան ղդոդաճովտի,այնպես էլ Ցյուսիսչ-արնելյան նե Հարավ-արնելյան այզեդործական շրջաններում: Այ ճայոնվում է երկու ձնով՝ իի դեպքում վազը, ն որի վրա Հճիվանդության ոչ մի նշան չի նկատվել, ճանկարծակի,դեռես կանաչ վիճակում, ժեկ օրվա ընքացբում ամրողջովին չորանում է, երկրորդ դեպքում տնում է մի քանի տարի, ամեն տարի Ճուլիօօդոստու ամսից վաղի կանաչ օրգանները աստիճանաբար փոխում են իրենց գույնը, սպիտակ սորտերիտերններն նում են դեղնամոխրադույն, իսկ ոն սորտանրինը՝կարժրամոխրաղույն դունավորում: Պտուղները, կարմիր ընդունելով դույն, չմշկվում նն: Հիվանդվազերը մի քանի տա-

բեում

արադ

այնսլես էլ խմրովին(38--Տ ճատ)չորացում: Վաղերի այդգիսի չորացման պատճառր ժի դեպքում արմատներին ոչ բավարար քանակությամըջուր տալն է ն Հակառակը՝չափից ավելի դոլորշիացումը, իսկ ավելի Ճաճախ փաղի բնի միջուկային մասում ղդոնվող, անզնն աչքով Ստե-

այդիներուժ նկատվում է վազերիինչպես չաուանձինառաձին

Ամառվաերկրորդ կեսին՝

ԷԿԱ

:

ի ական ատ

Հր

լ1

մեջ առաջաց

էսկա Հիվանդությունը ճանդիպ ունեցող ինչպես լարային, այնոլնս դիներում, լավ լուսավորված, ստվե

մասսայի միցելիայի

Հիվանդությունըտարածվում է միջոցով, որոնք տեղավորված էն բ

ժամանակ չեն կորցնում իրենց կե խոնավ միջավայրում իրենց կենսո են 11--12 տարի:

28.

'

Ջի մ ԻՎ

Մյս Քջիչեհրն ալքի էն ընկնում բնկննլու բնական անբարենպաս

նկ.

ՇՆ 7

Հ»

ՐԹ

ոտրատի մասսայի մեջ եղած սն գ ններըբաժանվում են բջիջների, սր նման մասսայի, բնի վրա առաջա ու քամու միջոցով տարա խափվում

բացելու,

նույ.

նկ.

ոաուցքըերեք Քաղցկեղի տաբեկանշիվի վրա:

29.

Խաղողիվազի բաղզցկեղ

է

ում:

են

մուդ դույն

Ուռուցքիմակե

ու

է

խորդուբորդ:

էսոճէՇոտ),

ֆա-

կովտատիվ պարազիտ է, վավի բնի կամ արմատնեւ րի մեջ է անցնում նրանց վրա առաջացած վերքերից կամ ճեղքվածքներից,վեր-

ուտ

տումեֆացինեսը (84ՇԼ6-

Քաղցկեղ ճիվանդության Հարուցիչը ` բակտերիում

նում

ո-

ըհար սկղբում ճարթ է լինում, իսկ ճետաղայում նրա վրա առաջանում են երկբորդական ուռուցքներ, բից նրա մակերնար դաու-

ոտա

հանում

վաղի բնի ն արմատների վրա: Քաղցկեղի ուռուցքները սկզբում 1էնում են սպիտակ դույնի, մանը ու փափուկ,Հետադայում մեծանալով, ամ-

նում

չիվանդությունըառաջա-

ՔԱՂՑԿԵՂ

ինչպես նահ էտելու, ապա այգու ճողր մշակելու ժամանակ պետք է աշխատելդրանց վրա որքան Հնարավոր է քիչ վերթեր տոսջացնել, իսկ ուժեղ վարակված վազերը ճեռացնել ն այգուց այրել:

Պայքառի միջոցառումները: վազերը քաղելու,

գիչ առունեիի մուռ կամ դրանցից Ճճեռու,ինչպես վայ, պես միջակ կամ լավ մշակված այգիներում:

ոյնտք է փորել դրենաժներ: Ջրովի այդիներում ձմեռային չուր նավ ճողում ջերմությունն ավելի բարձր տերից վաղերը մինչն արմատներըչեն բնի վրա բիչ վերքեր են առաջ տնարար

տնտեսությանայգիներում: 1970 թ. ք ծում է նկատվում ձյլուսիս-արհելլան անտնսություններում: Ճաճճ Պայքարիմիջոցառումնեոը:

բույսից իռխանցվում մեկ այլ բույսի: Վերջինտարիները քաղցկեղով վա երատվել էջմիածեի շրջանի Ֆրառատ շրջանի եղվարդի պետական մեքենա

հակտերիանբնակվում է մեծ թվո կայն ունենալով տարրեր շտամներ, ոչ

ժամանակ:

կեղեի վրա ճեղքերն առաջ վազերի Հարությունից, ապա երբ վաղերը րուռն վելուց Հետո ընկնում են չորալին պայ Վերքերհն առաջացնումնան վնաս Քաղցկեղիճարուցիչը Հանդիոլում է խում, Հողում ճարուցչին սնող բույսի մաններում նա իր կենսունակությունը

զարգանալ

ոլատվաստացուիմիացման տեղում վե տեղից ճարուցիչը Ճնշտությամը անցնու ադ, կորվածքների շուրջը կուտակվու կիներ,ճատկապես ածխաջրատնեեր,որո ճեղքեր, որտեղից էլ Հիվանդության ճ բույսի մեջ հ ստեղծված եաստավոր

ռառներից՝ վազերը պատվաստելի

գտնվող ճլուսվաժքներում նակության պայմաններում արագ ղզար բջիջներիբազմացմանը, ոիի ճետնանթ վերը նկարադրած ուռուցքները: Վազերիվրա վերքերն առաջանում

բերի շուրջը

Այգուց պետը է արմատախիլանել ն Հեռացնել ուժեղ բոլոր վաղերը, իսկ վարակված ճող ախտաճանել` 1 մշ Համար 50--150 գ թլորակրով կամ 65 գ ֆորմալի-

ն

ու

ՔՒԼՈՐՈԶ

հան

ֆիլոքսնրադիմացկուն պատվաստա-

կալները,Հայաստանի ճատկաղես Տլուսիս-արնելյանշեր:

ակսծցինօգտագործել

ամերիկյան սպատվատոաՄինչնֆիլոքոնրադիմացկուն կալենրի օգտագործումը,թլորողի վազերի վրա ճաղվադեպ էլ պատաճում, այն էլ սովորաբար գարնանը, խիոտ կրային ն Ճողերում, չերվության աննպաստպայման. խոնավության ներում: նպաստավորպայմաններում Քյլորոտվաժ վաղերը վերականգնում են իրենց նորմալ կանաչ տեսըը: Սակայն երը

:

ու

ու

երիյոասարդ շիվերի վրա: Թյորողի Հետկանթովկանդ է առնում ինչպես տերնքների, որոնք մնում են մանը չորացած, այնսլես էլ շիվերի աճը, որի Հետնանքով դարդանում նի բճաշիվերը, վերջինները եւ դադարում են աճհլ դեղնում են երն 4իվանդությումն է առաջացել ծաղկումից առաջ, տեղի է ունենում ժաղկաու Թասի, Պտուղներըչճն զարդանում, հրբնմն յչորանհումեն Թափվում:

հաժվել

նում

է ժուգ ղարչեաղույն տեսք ն չորանում: Այդ շրջանում որքան բարձր է ջերմաստիճանը, այնքան արագ Լ տեղի ունենում չորացման պրոցեսը: նման հերնույթըկարող է տա.

Քլորոզով Հիվանդ վալի տնընենըը ժամանակիը շուտ կորցնում են իրենց կանաչ գույնը, դառնում են դեիղնականաչավուն, ապա ստանում դեղին զույն, ավելի ուշ տճրեր ստա-

Հեոո։ւ

հով

կամ 10--20 գ պարադիքլորբենղոլով: եթե քաղցկեղի ուռուցքից ներքն վաղն առողջ է, կարելի է վարակված, ինչպես նան առողջ տեղից մի զգալի մասը կրտբել ն այգուց ճանել այրել, իսկ վաղի առողջ մասի կտըրըվածքի մակերեսը սդղնձարջասալի0,5--110-անոցլուժույնան թույլ թով ախտաճանել:Նույնձեռվ պետք է ախտաճանել վարակի ժամանակ առաջացաժ ուռուցքների «եռացնելուց

վարակված

ու

որ

4ճիվանդու.

Հիվանդության ո-

ները տարբեր դիմադրողականությո դատի քլորողի դեմ սլայքարի լավա տասխանպատվաստակալի ընտրո

Ամե Պայքարիմիջոցառումները:

ո-

այլն ամեն տարի նկ, 30. Քլ չրնչանում են ղգալից, Քլորողված տ թվով վաղեր։ Վաղերի մեծ մասն այնքան է ճյուծվում, որ բերք չի տալիս կամ ոչնչանում է:

ու

Հետնանքով ոչ միայն ընկնում է բերքի րակն քանակը,

Այս

է-

դիմադրողականո Ժյունը կալցիում կարիոնատի վնասակար աղղեցության եկատմամը, ն վազերը բլոբոտվում են:

դանդաղեցնելով վազի նորմալ ղարգացումը, նընրա վապեցնում հն

թյունները,

ոնկայլին

սարազիտներն

տի ղարվանալիչէ,

Ուստաճայտվելուն:

դացմանը նպաստում է Հողում կար պայմաններում ամերիկյան վազ այդ րունակ անել են կրաղուրկ Ճողերում, Ճողում ՉՕԿՍ-ից ավելի կիր պարուն բոտվում են: կրային ճողում ամեն մ է պատվաստածվազը նհոլաստում Սուլացնել, է քլորողի ուժեղ ար-

չանննրում քլորովն սկսեց ուժեղ ղա

գինեգործության Այգեգործության,

ն

պտղաբուծության

վիտաճետաղոտական ինստիտուտը որպես պատվաստակալհեր փորձարկել է Ռուպեստրիս Դյուլուռը,Ռիվարիա-չ«Ռու-

պեստրիս 3302, Ռիպարիաչ»(Ռուպեստրիս 3306, Բնոլանգիե588, 4204Ճ, Բեոբիչ«Ռիպարիա Բեռլանդինրի»«Ռիպարիա

420Ը լանդիերի»«Ռիպարիա

ն

աչքի են պատվաստակալներն

այլն, որոնցից 420 ընկնում ոչ իայն

ն

իրենց

բարձր րըերքատվությամբ:չ այլն ունեն մեծ դիմաղրողականություն կրի նկատմամբ: Որպես ըիմիական պայքարի միջոց առաջարկվում է օգտագործել երկաքարջասպի10--3001-անոց լուծույթը այն այգիներում, որտեղ կատարվում է աշնանային էտ: Այղ լու. ծույթը պնտք է քսել էտից առաջացած վերթնրին, իսկ երբ այգին չի էտվում, անձճրաժեչտէ աշնանն այդ լուծույթով ռրոկել: Ամորանը թլորոտված վազերը պետբ է սրսկել երկաքալասպի 0,54լ-անոց լուժույլթուի

ԱՅՐՎԱԾՔՆԵՐ

Խաղողիպտղի վրա այրվածքներն առաջանում են մինչե նրանց ճասունացումը կամ ճենը «ասունացման շրջանում: Արնի ճառագայթներիաղդեցության տակ պտուղներնայր-

վում

են

ու

սկսում չորանալ, սկզբում հրանց գույնը մգանում

պաղատճյուննամրանում է, սզողամալջկըկնճոոտվում ընդունուԲ սպիտակ սորտերը դորչ կարմրավուն:իսկ ռն սորտերը՝ գորշ կապտավուն գույն: Պողակոքունըն չանչը նույնպես չորանում են: Շատ «աճախ տայրվածջից առաջացամ չորացումները ոխալմամբ ընդունվում նն որպես ժԺիլդիուիներգործության արդյունք: Մինչդեռ այրվածքներիցառաջացամ չորացումները Հեշտությամբ կարելի է տարբերելնրանով, որ այն սկսվում ու է միայն արհի կողմը դարձած ստուղների, ինքանում 4--5 շատ օրվա ընթացքում: Պտղի վրա ճաճախակի արագ՝ այրվածքներ են առաջանում ն այն ժամանակ, երը նրա վրավից սրբվում է մոմաշերոր, իսկ ալդ կարող է տեղի ունենալ է,

աղա ու

ապաերի զաղձի պատճաժամանակ, այգիներըփխրեցնելու ոով ճեռացնում են

ավելցուկից:

ժժումբի ծածկողտերեները, ռպտուվները ն

էջմիածնի շրրխաղողիպտողիայրվածքներ են նկատվում Կա ջանի ներքին Խաքունարխգյուղի խաղովի այգիներում, է կայն բացառվածչէ, որ այդ երնույլթը կարող սովխովնհրում: հրպ սզի մյուս կոլոտնտեսություններում է այնպես ձնավորել, որ պետք տեղի չունենա, վազերը այդ ու

ծածկվեն ողկույվները տերններով:

Սիր

Դիքլոր-դիֆենիլ-տրիքլոր-էթանը,

ԻՆՍԵԿՏԻՑԻԴՆԵՐ

մեծ

կոնդենսացնելու մփի-

ուղերում, օգտագործվում

է

փոշու

ն

նան

բայց

Հան-

լավ

էմուլսիաների

ս

ազդեցությամբ:Ունի կոնտակտ

րոլոր

այն

դեմ, որոնց նկատմամբ վնասատուների է

հեր Հի առաջացնում:

Դոիջ-նՀամարվում արդյլունավեւու Բույսծրիմրա այրվածք-

րառել

աղիքային ազդեցություն: է որսլես 6--7000. Արտադրվում անոց դուստ կամ եծ մասամր 2040-անոցԹթրջվող փոշու ձնով: Սրսկվող Ճեզուկի լինում է 0,15--0,240։ խտությունը ՍեինրԴԴՏ-ի լավագույն փոխարինուն է ե կարելի է կի-

հ

է հրկարատն մնացորդային

սերից չի բայբայվում նույնիսկ երկարպաճելիս, 0ժավա

Սեին:Սերնըշիիղինալ ինսեկտիցիղէ, արնիճառագայթ-

ով:

ա

լուժվում

կություններիցմեկն |: ԴԴՏ-ն ջրի մեջ չի լուծվում է շատ օրդանհական լուծիչներում, ինչպես

մաստր դրանորում1 կոնտակտն մասափլ աղիքային ինսնկտիցիգ Հատկություններ, դանդաղ է բայքայվոււմէ, որի շնորճիվ երկար ժամանակ պաճղանվում է մշակված մակերեսիվրա, այս նրտ ճատ. ամենաարժեքավոր

ԴԴ5-ն

ջոցով:

կա, ինչոլնս այն կարո անվանուփ են, ԴԴՏ-ն, ստացվում է խիտ ժժմրական թթուն՝ Քլորալը թլորբենդոլիՀետ

ԴԴՏ:

ԴԵՄ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

ԳՈՐԾԱԴՐՎՈՂ

ՔԻՄԻԱԿԱՆ

ՊՐԵՊԱՐԱՏՆԵՐԸ

ԽԱՂՈՂԻ ՎՆԱՍԱՏՈՒՆԵՐԻԵՎ

ժտցնելու

ձնով:

ա

փորձարկվում է 4

մա

ե՛

ճ

ց

304կ-անոց

անգույն, ուղանման, անդուրքվան կոնցննարա դրվում է զույն է, յուղանման, ցրում ճեշտութ

Թիոֆոս (նրբուիֆ--100, Պարա

ունի

դիմ ուժեղ թույն է: Մեղուների կոնդանիներիգեմ նի ցածրքունո

ուր

Հոտ.

մոտ

(0,9

Ն վիճակում այն սողլիտ Զթում լուծվում է կամֆորալի - բեռով հդ, ակարիցիղ «ատ

մեղի մեղ

ռոդոր)։

աա» Տ

նախակդուշական միջոցները:

շատ ուժեզ թույն ձեքսաքլորանը ալն դործադրելու ժամանակ անձճր

ալդ

սհրի փոշոտելիս պտուղներին ան պատճառով պետը է ճիշտ ընտ Այդ նորմաների բարձր վերցնելիս է բույսերի այրվածքներ ն նում քլուններ:երա մաքրված պրեպար րեկան ճուտ չունեն,

Հնեքսաքլորանը Հողը մտցնելիս,

շողի

կույսի սլայմանննրում ճեքսաքլ քայվում է. գործադրվում է Հողտբ

կոնտակտ հ աղիքային աղդող ճ Հեքսաքլորանը րյլուրհղային նյութ վուն դույն, անդուրեկան ճոտ. Ա դուստի ն 2500-անոց ճողային ճե չ ֆոսֆորիտի ալլու ոլատրաստվում

Հեքսաքլոշան: Հեքսաքլորգ

ու

Ուժեղ թույն է շերամի գեմ։ Ա օղտակարպարավզիա գիշատիչ մ նավոր է մարդկանց ն ընտանի կե

է

ուստի անչրաօր ընդժի-

ն

ն

այլն:

օգտակար պարազիտ է գիշատիչ միջատներիՀամար քունավորչէ, բիչ թունավոր է մարդկանց ն ընտանիկենդանիներիՀամար:

Մեղուների,չերամի

ողի, ալոճենու ողի դեմ

Հճարստացած տնխնիկականէֆիրսուլֆոնատով: 0գտագործվում է միայն րուսակեր տղերի ղեմ՝ սովորական ոստայլնաչ

Այս խժրի թույները օղւտադորժվումհն միայն տզերի դեմ: Էֆիոսուլֆոնատ: էֆիրսովֆոնատի ավղող նյութը պ-քլորբընելոլականթթվի պ-ջլորբենգոլային նյութն է, ունի թույլ Պուու րում չի լուծվում, բայց լուժվում է ռավորականլուծիչներում:Մինչն վերջին ժամանակներս այն արտադրվում էր էֆիրսուլֆոնատի 3010-անոց Թրջվող փոշու ձնով: ներկայումս արտադրվում է 2040-անոց, որը պատրաստվում է

ԻՍԿԱԿԱՆ ԱԿԱՐԻՑԻԳՆԵՐ

Ռւժեղթույն 1 ինչոլեսԺեղուների է շերամի,այնպես չլ մարդկանցն կենդանիների Համար:

8--10

է ռնում,

կատարել կրկնակի սրսկումներ՝

ջումեձրով:

ժեշտ

Թիոֆոսիաղդեցությունը կարճ

անոց խտությամբ:

դեմ: Այս դիոլքումկարելի է թրթուրների վերցնել 0,1--0,510-

ների ղեմ օղոտագորժում են 0,1--0,154կ «ոնոը փոռությաժբ: Թիոֆոսնօժտված է նան ակարիցիդճատկությամը,սակայն այդ ազդեցությունըկարճատաէ, Ռրարեսակարիցիղ արդյունավետ է 0,700-անոց խտությամբ, Ռրոշդնլքերում այն կարելի է դործադրել կրծող միջատների երիտասարդ

է կեղժ ների,վաճանակիրների թափառող վաճանակիրների

Հիմնականումկոնտակտ ազդող է, բայց ունի նան ազիքային ազդեցություն: էվիճներիդեմ օգտագործում են 0,05--0,14-անոց խտությամր: Ռլորված տերեների մեջ զանվողլվիճներին ոչեչազնելու ճամար վերցնում են 0,1500-անոց խտությամբ: Ռրդո:`

ՖՈՒՄԻԴԱԵՏՆԵՐ

ն

օ մ

բայց

է քողնվում

Դիքլորէլանը չի բոնկվում, Ռյի գործարանիցբաց (ամ ցիստեոններով:

այ ե

բայով վարակված վազերը բուժհլու ճա սազործելով 100 գ: Դիքլորեթանը ան բլորոֆորմի ճուտ, ստացվում է հավքի մշակումից, լավ գոլորշիանում է, քա տերը: Փոլորշին օդից ծանը է մոտ եր լուծվում, լավ լուծվում է սպիրտի ն նա

Դիքլորէթան:Ֆումիգանտ է, օղտա

կննդանիներիճամար:

գիշատիչ միջատների, իհչոլնսն

նան

Անվտանգէ մեղուներիչ շերամի

րիցիդ է, աղդում է տղերի վրա բոլոր սուն տղերից ն նոր դրված ձվերից:

բզուրնեղայինէ, լավ լուծվում է օրդան րում: Արտադրվումէ 504 յ-անոց թրչվո

(տետրաքլորդիֆենիլ Տեղիոն

ն

ակարիգիդ է, ու երկարատոն աղ ձրր քունունակություն ֆազերում: Արտադ պերի վրա րոլոր թրջվող փոչու կամ 20Կց-անոց կոնցե պայմաններում լավ արդյունք (լառտանի ոստայլնատղի,խաղողի ոստայնատղի այրվածքներչի առաջացնում, չի աղցու հ օդղտակար պարազիտ ն դիշատիչ միջ

լավագույն կելտանը

յժխրաչջրածիններում:

Ս

կելտան(Դիքլորիդիֆենիլտրիթլ լելտանը մու շաղանակագույն, մածու լինում է սպիտակ բլուրեղներո դելտանը է լուծվում ջբլորօրգանական լուծիչն լավ

են

բույսերի

2իվանդու-

-անոց լուծույթով

ւ

ն

է,

ստաց-

նն

լուծվում

քանա-

մաս

-

բացառիկ դեռլքեթոռրճուիղ

ն

տանձենու

քոս,

է

տն.

,

խաղողի միլդիու, պտղի փտում, դեղձենու

իր

-

դանգիոտություն, զանազան տիպի բծավորությունԲորի բ, ն Հ ճիվա կարտոֆիլիֆիտոֆոռրա ն ֆոոր այլ դությունն ելի

խնձորենու

ԲորդոյանՀեղուկըգործադրվում

րում

միայն, այրվածքներից խուսափելուճամար է տրվում օգտագործել 0724-անոց լուծույթը:

մաճացու

ջրի մեջ) Սնկերիսռպորննրիճամար բորդոյան ճեղուկի դոզան 1-15 է, Մեզ մուտ գորժաղիվում է 7Ա-անոց բորդոյան ճեղուկ,

10000000

առա.

լարդեն պարզել է, որ խաղողի միլդիու ճիվանդություն ջացնող սնկի առորններըմաճանում են ոլղնձարջասպիչա. փից թույլ լուծույթի մեջ (2-8 մաս ողնձարջասա, լուծած

Թունավորելու՝ոչնչացնելու ճամար: Դեռ իր ժամանակինՄի-

չրի մեջ, սակայն նրանց աննշան կությունն բավական է մի շարք սնկերի տղորները անգամ

Թույլ

թունավոր Ճատկությունն է արդյունք նրա մեչ առաջացած պղնձի միացությունների, որոնք թեն չափազանց

վում է պղնձարջասպի ջրային լուծույթի

խառկրակաթի հուրդից:բորդոյան Հճեղուկի սաեկճերի սպորների եկատմումը ունեցած

հոբղոյանհեղուկ:Դարդ ծրկնագույն լուժույթ

դուկի ձեով,

«է.

տնկիներըն չերմոցները ախտաճանելու Համար:

Սղնձարչասոը գործադրվում Լ Հիմնականում բորդոյան

պտղատու

դեմ: նույնխտությամբ րաքոսների է նավ օզտաղգոիժվում

ր

շատ

գործադրվողը ողղնձարչասալն է ողնձի ծժմրաթթվական ԸսՏՕ,5«5 ԷԱչՕ) վառ ղի (ՇստՕլՀ« կապույտգույնի բյուրեղների ձնով, ջրում լավ լուծվում է, մաքուր վիճակում Հազվադեպ1 օդտագործվում, նրա0,5- 1 0 րակում են աղատ նե «րողատու այգիները, աշնանը կամ վաղ գարնանը սնկային Հիվանդությունների ձմեռող ճաիուցիչների, ինչպես նան քա-

։

Պղնձիպոեպաբատներ: Ֆունգիսիդների գիսիդների մէ մեչ պղեձի պրեո բոնում են Հատուկտեղ: Դրանցից յարատները 7 Հինը ամենից է

թյուններ առաջացնող միկրոօրդանիզմների դեմ:

Ֆունգիսիդներն օգաադործվում

ՖՈՒՆԳԻՍԻԴՆԵՐ

դգաշտոլան Սծումբ (Տխ Բույսերի

սնկային ճիվանդության դե:

են

կոշտ վիճակում: -

Գազային ծծո

ճնետո

սովֆիդցելովողայի

Ստացվածժծումբբի զեղնամոխրա 504, խոնավությամբ: ներկայումս ար

լուծույթով

ենրից, որից

վու:

է ժծմբաջրածժնիցկոքսի կամ գե մաբիելուց, ապա լվացվում է բույսե

Կոլոիղծծումբ (Տխ

անցնում:

լում

էլեմենտար ծծումբի պարունակու կազմում է 95--99,85Կ1: Մեկ Հեկ Հ0. 30 կգ ինքացքում ժծ Փոշիացժան տալիս 285 ն ավելի բարձր չերմաստի մառտիճանի դեքում ավելի նպատ գործել կոլոիդ ծծումբի, որի մասնիկն շամեմաւոությաժբ,բավականին մանը

առանում

դանում օգտագործվում է աղացած ժ

յող

տո

Ծծումբ մծումբի պոեպարատճեր:

հնրի բույսերի պաշտպանության ամե թի են, Դրանք տիպիկ ֆունգիսիղ-ակ նոր ավելի արդյունավետ ակտրիցիգն օգտագործվում են միայն որպես

Ւ ` Բացի խաղուի ճիլդիու նան է յոադգործվում կարտոֆիլի, բա րաների, դեկորատիվ բույսերի ն որոշ կային կովտուրաների ճիվանղությո ձթախոտիկեղծ ալրացողի դեմ:

Ցենե իոոտը,

ռ

պատվա

Ցինեբ(2ո(Տ--ՇՏ--ԿԷԼ-ԸՒՆ)չ

ին նո 1 ինք նն ն աորրտը ր "ր Ազդող «իմջը ցինկէթիլենբիսդիդիո տաղրվում է քրջվոզ փոշու ձնով՝ 50 կ Օգտագործվումեն դարունակությամբ: սուսպենզիաները: խոության

ր

րմ

ն

է կան

մոցների

ում ու

իր, ոլ աճեսոները,

ն մ պայմանողրում,

րանցարեղեն րբրանջարող

էու չ ջիրմության

ջերմատները ախտաճանելուՀամար:

զ պտուղների դենը

5 500

ջերջոր

-

ջրային լուծույթ է, է ստացվում է սրը մեխիլ սպիրտի դոլորշիները բաց են թողնում կատալիզատորների ստացված գազանման (պղինձ--արծաթ) միջոցով, ապա են ֆորմալդեճիդը (1ՇԱԾՕ) ներծծում ջրով: Որպես ֆունգիցիդ, րացի խաղողի բաղցկեղ ճիվանդությունից, օդոադործվում է նան սերմերն ախտաճանելուՀա. մար՝ինչւնս թաց, այնպես էլ կիսաչոր եղանակով: Բազի ռնրմերի ախտաճանումից, ֆորմալինն օդտադործ-

կություն: 404-անոց Ֆոբմալին:Ֆորմալդճչիդի

Հիմնականում

նյութով Հաշված, պարունակում է 20--95գկ էլեմենտար ժծումբ: Քացի խաղողի օիդիում ճիվանդությունից, օգտագործվում է նան քանջարաբոստանայինբույսերի ալրացողների դեմ: (ԻՇՏՕլ. 2էլչՕ) պարունակում է 542,570 երկաթառջասպը ժծմբաթթվական եբկավր Տարբեր մեծության կանաչա-երկնաղույն բլուրեղներ նն, որոնք կարող են պատված լինել ոպիտակ, դեղին կամ դորչ գուլնի փոշով: Այդ բյուրեղները ոտացվում են նրկաթյա իրերի մնացորդները տաքացվող ժծմրաթթվի մնջ լուծելիու Վերջինս սառեցնելիս լուծույթից օդտադորժերկաթարջասպը անջատվում է երկաթարջասպը: է ճիվանդությունների ճարուցիչների դոմ վում սրոկման նեղանակով՝3--Տ8ը, երբեմն ավելի բարձր խտությամբ: Այս պրեպարատով սրսկումները պետք է կատարել ուշ աշնանը (տերնաքափիցՃճետո)կամ վաղ գարնանը (մինչե բողրոջների բացվելը նրկաքարջասպը կանաչ բույսերը սրսկնլու Համար պիտանի չէ, քանի որ ունի այրելու Ճատ.

.

ԲՈՎԱՆԳ ԲՈԴԻ:

ԶԱՅԱՎՈՅՅՈԳՈ

զ

2:

:

ԱՈՀ

ՀՀԿ

'

ՆՆՐ

նը

ՔԱԱՏՐՎՈՎՈՎՈ

2ԴԴԴԵԿԳԻՅՈՒՄ

բզեզ

տնեն

ԶԱԱԿՈԳՈՅՈ»

1Դի՞ բլդիու

է

արա

մ

ան

պայլժա

ԸԱԱԱՎ

Հ

ւ.

ե

ԱՎՐԳԿԳԿՈ

«ԲԴԻ

ի

»

ԳՈԳ»:

ԵՈ"

2ԱԱՎՎ

ՏԱԱՎԱՅԱՎՈ

-

ն

Ի

ԲԻԴԻ

ԻՈ:

Ջումիզանահեր Ֆունգիսիդներ

իռկական

:

"ՆՆ

Հ

՝

9.

ինսեկաիցիդներ ակարիցիղենր

ո.

ՈՐ:

պոեպաբատնեոը միական

.

ԸԱ

արգացյման

ըասատունեւի Կուղողի դվան

Ա.

,Խ,/։թ,,/։,Խ

Քաղցկեղ Քլորոզ Ավոածքներ

էոկա

ԲԵԳՈԵՄ

Քերկոսպորող րկ

նշանները Արտաքին

.

հահաորը Հ Ցիդիումի պա ն լարգա ները Ար վոռում: . աախրագույն Խաղողի պ

ցիդիում

ե

ավ Հոր չ

'

Միլդիուխ

լ

Աեկային

ԱԱ

հիվանդությու պայ

խաղողի ճոիկ ՌԻԿՈ րյԽթթ,Խխ5յՒԻՒԻՒԵՔ:Ք55:/:ԽՒԽ

ՔԱՎՈՎՈՎՈՎՈԳՑՈՒ

Խաղողի (վին

Տերնաոլոր

մրաաիլ, ԸԱԱԱ Սարո

Խաղողի որու

ույղակերի

Ֆիլորոնրայի

արգացում աա զիան: մարմարյա մեղովովկառյան խաղողի ոստայնատիը Ակացիայի կեղծ մաճանա Խաղողի տրիպո

ԱԱ,

վճառատու

Ֆիլոքանրա

խաղողիվազի

:

Սեոգեյի Ղամբարյան

Խուղիկյան

Ա.

Մ.

եգանյան

մամ...

շ»

Գինը՝

տպագր.

կ.:

6.25

մա.«585,67

լ.'

ր.. պայմ.

երեսն, ծնրյան

փող.

մՃ

105:

Պատվեր 3895 Տիրաժ 2000 «Հայաստան»ճրատարակչություն,երնան--9, Տերյան 91: ՀայկականՍՍՀ Մինիստրենրիսովետի մաժովի պետականկոմիտեի պոլիզրափարգյունաբնրության գլխավոր վարչության 7 2 տարան,

ճիատ. 4,8

Թուղի՝ տպագրականՖԽ 841081

Պողոսյան

Հանձնվածէ արտադրության 23/7 է տպագրությանիմ Մառսքադրված

է. Գ.

Վերստուգոզսրբագրիչ՝

Վ.

Տճխ. խմբագիր՝

Գ,

Հեղ. խմբագիր՝

Մաոգսյան

Բբուտյւ

Դ. Դ.

նկարիչ՝

Ւ, Ս,

Խմբագիր՝

Խաղողի վազի վնասատունեբնու ճիվանդություննեոը

Սիշանուչ Նշանի Մառության

Գոհաբ

Ֆաուս ԳբիզորիՊետոոսյան