Պլանավորման հիմունքները գյուղատնտեսական ձեռնարկություններում

ՍՍՀՄ

ՊԵՏԱԿԱՆ

ԱԳՐՈՍՐՖՑՈՒՆԱՐԵՐԽԿԱՆ

ԿՈՄԻՏԵ

ՇՔԱՆՇԱՆԱԿԻՐ

ՀԱՅԿԱԿԱԽ

«ՊԱՏՎՈ ՆՇԱՆ»

ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ

ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

Գ.

Վ. ԴԱՎԹՅԱՆ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱՆՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ԶԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ

(ղասախոսությանտեքստ)

ՎՈՒՅՍ» ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ

ՍՍՀՄ

ԱԳՐՈԱՐԴՑՈՒՆԱԲԵՐԱԿԱՆ

ՊԵՏԱԿԱՆ

ԿՈՄԻՏԵ

ՇՓԱՆՇԱՆԱԿԻՐ

ՀԱՅԿԱԿԱՆ

«ՊԱՏՎՈ ՆՇԱՆ»

ԻՆՍՑԻՏՈՒՑ

ԳՑՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

Գ,

Վ. ԴԱՎԹՅԱՆ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱՆՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ՎՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ

տեքստ) (դասախոսության

«ԼՈՒՅՍ»

ՀՐԱՏԱՐԱԿԳՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ

ՐՕՇՑՂՃՔՇՐՑԻԷԼԼԵԼԸ

Օթղբյլմ

ՃՐԹՕԱՔՕԽԻԵԼԱԼՈԲԻՈՎԵԼը

ԽՕՊԱՈՂԵԼ ԸՇՇՇՔ

«ՅԷ 1:

ՈՕՎԻՐՎ»

ՂՔԱՎԱԸՇԵրըը

ՇԷՄԵՇԽՕՃՕ03847Ը188էԷՌԼԵՐ4

ՈՒՇԱ Ր. 8.

ՇԻ

Ոճումկ

ՍՏԵԼ

ՈՂՃՒԱԹՕՅՃՈԱՄՁ 8

ՇԷՂղԵՇ Ե

ՕՃՕ328ԸՇ18 ԷԷՔԵԼԸՈթբողթոցւմ (16ԽՇ1Պ6եւ ւ)

ԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅԱՆ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՈՒՄԸ

ՈՒ ԿՈԼՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒ

ՍՈՎԽՈՋԵՐՈՒՄ

ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱՆ

ԵՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԵՎ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ

Սոցիալիստականճասարակարգում արչոադրության միչոքնեբի Հասարակական սնհփականության չնորձիվ ժողովրդական տընտեսությունը կազմում է մեկ միասնական սոիթողչություն, որտեղ

ԴԱՎՐՑԱՆ

Վ.-.

Գ.

Գլանհավորմանչիժունքները

գյուղատնտծսական

ն վերացված է մրցակցային պայքարը Հակամարդասակարգային տությունը: Այաջ 2 դալիս ողջ ժողովրդականտնտեսության պլանաչափ զարդացման`օրյեկտիվ տնտեսսկան անշչբաժեյլտությունը կ «Հնարավորությունը Պլանային կաղմակերպված էկոնոմիկայի տոռեղժումըՎ. ի. |ենինը Համարում էր նոր Հասարակության կա-

ձեռնար

ում: կուքյուննիեր Դյաոսխոսության սրերստ/4ույրական դլուղայոնածցական ինս-

պարտագիր պայմանը: Ճասարակականսեփականության Արաազրաժիջոցների

ոուցման

ովոռուր |"

երան,

7954,

է:

զոյի վրա է ծնունդ առնում

կամժված Լ գլուղաւշնտնցական բարձրաղովի Հառաոստուչ օաումնակլյի Բյունննըի ոտնսթդիտաոոն շամար 1983 ք. «ոյստա:մասնագիտություննհրի վոսծ ծրագրին ճամապատասխատեւ Դառախուությունումշարադրիոմ նն ցլուղաչ աեանսական պլանավորման ությունը, լխնգիրները, «իմնոկոն սկջրունբները: հելոռհանասյին պլանավորման Համակարգը(Հծռանկարույին,տարեկան ն ոպյեհատիվ), պլանների Բովանդակությունը, կազմման մնքոդիկան, ժշակման

թյան

կարգը

կատարման

կսզմակիր վնրաճակողության

մուն

Ա ինսոխառսոի երոտում ն ծրաշխաղվորվոսք 2անձնաժողովի նանոաադիոսսսցի դեմո: մերհնայացման թանրան, Խղրոնոմիական, մասհագիսաությունների

դակաի ն

Հերակա րաժինննրի ուսանողների, ինչն,

նան

ցնկոառյուղատետեսության

վար աշխատողներին մասնաղետկերիորակավորմանբարձրացմանփակուած

ոնկնդիրնիրի

ճամար:

Դբախոսողներ՝ տ.

տ.

ղ. զ.

թ.,

Թ.

դոցենտ Վ. Ա. Աբղառյան

դոցենտ Վ.

Ա.

Վառղանյան

լրբա-

գործում ժողովրդականտնտեսու-

զառզացման տնտեսական պլանաչափ-համամասնական `

կողմից ուղղակի,դիտակկան արտաղրյւթյունը Հասարակության անձրաժեշտությունը: արար, օլյեկտիվորեն կարգավորելու

Պորցերը:

նյութը բննտբկվածէ անտեաադիուկուն Հրատարակվող մոքոֆակուվահոբ

ու

նշանակում է մյ օրեհբի ժողովրդատբն գորժողությունը օրինի: ոնսական միասնական պլանի «իման վրա՝ ամբողջ ՛:ասարակա-

ու

Հաստաւրմահ

ՍՄՀՄ

ողջ

այդ քվում՝ տնտեսությունը, ժողովիդական

դյու

ղատնտեսականարտադրությունը,զարգանում է սլլանաչափ, պե տական պլանին «Համապատասխան:Սովետականպետությունը, Հաշվի պլահավորնլով ժողովրդական ւտնսւեսության ղարդացումը,

Է առնում

ոբենքի պաձանջսոգիալիզմիճիմնականտնտեսական

ները: ,

արմատական Տնետեսության վարումըսոցիալիզմի պլանային

առավելություններիցմեկն

է.

Այն ապաճովում է արտաղրության

անընդչատ աճը՝ճօգուտ ճասարակության ե նբա րոլոր ն ների պաճանչմունքների, էլ ավելի լրեվ տանքային, նյութական ֆինանսականդեսուրսների

բավարարումը, արան արդլունա-

ու

վետ կան

օգտագործումը, տնտեսության բոլորճյուղերի Համամառքա-չ զարգացումը: Պլանավորումը ինքնանպատակ չէ, այլ միջոց՝

հյուքական ե աշխատանքային ռեսուրսների նվավագույն ծախսումննրուվ (արտադրանքի միավորի Հաշվով) առավելագույն ջանակությամբարտադրանք ստանալու ն Հասարակության Հարա-

պաճանջմունքները բավարարելու պլանավոՀասմար: Ռւաւսի, րումբ պհտք է Հիմնվի Հասարակականպաճանջմունբներիառավել ճշգրիտ ուսումնեասիրության վրա, տնտեսական Հնարավորությունհերի գիտական կանխատեսումների վրա, լուծումների ղանաղան տարընրակների,դրանց անմիջական ն տնական «նտեանքների բազմակողմանի վհրլուծության ն գնաճայոման վրա: ճուն

կոքունիստական կուսակցությունը ն կառավարությունը պար-

անդրադարձելեն գյուղատեստնսության հնբրարար պլանավորման կ(ատարելադորժման ճարցին,այն դիտելով որպես կարնորադույն միչոց, գյուղատնտեսականմքնրեների արտադրության ավելացման է տնտեսություններիէկոնոմիկայի ամրասլեղման գորժում: Մինչե 19825թմականը գյուղատնածսությանոլլանավորումնունեցել է

Թերություններ: Այն կատարվում էր չափից դուր, կենտրոհազվա ձնով, առաջաղրանքների մնծաքանակ ցուղանիշներով: որաբանչյուր ձեռնարկությանՀամար սաճմանհվում ձր, Վերնից :

ն ինչ չափով սլետք է ինչ կուլտուրաներ տնոնսությունն մշակի, ե Խնասունենրիէնչ տհսակենը ինչ քանակությամբ սետբ է դաշի

թշ

ռաշմանվում նույնիսկ

ն զոռտեիանիկական էր աղրոտեխնիկական միչոցառումների կողմը: Պլանավորմաննման պրակաիվկանՀաճախ պոսջացնում էր

դգյլուլատնտեհսական կուլտուրաների. ե անասնատեսակենրիսխալ ունդաբայշյխում, վաշկանդում դյուղատնտեսականձեռնարկություն-

հներիակտիվությունը, դրանց աշխատավորական կոլեկաիվների նախաձեռնությունը, արգելակում աշխատանքիարսադրողականուքյան բարձրացումը: Պլանավորմանցորժում թույլ տրվաժ ախալները :

կեննտկոմըբ ՍՍՀՄ

վնրացնելու

Մինիստրներիխորչուրդը

ալանաթ. մարախ 9-ին ընդունեցին«Գյուղատնտեսության

ընդունվեցին դյուղատնտեսական արտադրանքի պետական գնումների ն ծանձնումների առաջադրանքը:Բացի դրանից, սովիոզներին իջեցվում էին նան աշխատողների թվաքանակը, աշխատավարձիֆոնդը,ֆինանսավորմանլիմիտները, դլուղատնտեսական արտադրանքիճիմնական տեսակների ինքնարժեքի իջեցման առաչադրանքը, չաճույքի ընդճանուր գումարը, նյութատեխնիկական մատակարարման պլանը, կապիտալ ներդրումներիծավալը ե այլ

ցուցանիշենը:

Պլանավորմաննոր կարգը պաճանջեց փոթել ն պլանի ձեր" ն ակսաժ ասովխողնեերբ կոլտնտեսությունն թվականից ելն

իրձնց արտադրությունը պլանավորում են միասնական արտադըրական-ֆինանսական պլանի ձն Հետագատարիների ընթացքում պլանավորման պրակտիկայում տեղերում թույլ տրվեցին կոպիտ խախտումներ ու սխալներ: ՍՄեԿ թ. մարտյան պլենումը նորից անդրակենակոմի ղարձավ դլուղատնտեսույյան պլանավորման կատարելադորժմանը, Պլենումը նշեց, որ մթերումների դորժող սիստեմն անվրաաաճություն է մոցնում կոլանտեսությունների սովխոզների աշճիշտ պլանաՀէ խատանքում, դրանց Հնարավորությունընձեռում վորելու իրենցը արտադրությունը: կոլտնտեսություններինու սովարտադրանքի գնումների ններինիջեցվում էր դյուղատնտեսական մեկ տարվա պլան, այն էլ՝ մեծ ուշացումով: Ավնլին, այղ պլանհնեիըտարվա րնթացքում բազմիցս ձին: Սոլտնտեփուփոխվում ու սություններին սովխոզներին տրվում էին լրացուցիչ առաջադրանքներ, որոնք Հաճախ գերազանցումէին պլանային առա-` ջադրանքեերը: Այդ թերություններըվերացնելու նպատակով ՍՄեԿ Սենտոկո1965 ճաստատվեկ պլանամի Թ. մարտյան պլենումի որոշմամբ մթերքների գնումների նոր կարդ, վորման նե դյուղառնտեսական մինչն 1980 թ. վերջը Այդ կարգի ճամաձայն որը պաշպանվեց սովխովների ճամար սսճշմանվում էին կոլոնտեսությունների գյուղատնտեսական արտադրանքի պետական գնումների կայուն ՍՏ

ու

լուրջ

նպատակով ՍՄեԿ

վորմանպրակտիկայի փուիոխման մասինջ որոշումը:Գորժողության մեջ մոոցվեց պլանավորման հոր կարգ, բստ որի, "հլակետ

ու

պլան

ն լրացուջիչ գնումներ, բացի դրանից՝արտապլանային

վաճառքի Արտապլանային տոկոսով:

վում էին

ՍՄԿԿ

Կենտկոմըն

ՍՍՀՄ

դեպքում գնմանգները բարձրաց-

Մինիստրների խորչուրդը

8 րսա կանացվում

թ.

նոյեմբերի 14-ին որոշում նն ընդունել «Գյուղատնտնաական մաէրջներիարտադրության մլրերումներիպլանավորմանբարելավման ն անանսականխթանման մասին»: Այս որոշմամբ մշակել ու Ճաստատվելէ կոմպլեքս միջոցառումների մի լայն ծրագիր, որի իրականացումըթույլ է տվել ճաղքաճարել դպյուղատնտեսական արտադրանքիավելացման մթերումների. պլանավոբման դորմում եղած թերությունների մի մասը ն որոշ չափով ամրապընդել կոլանտոքսությունների սովխովննրի (կոնոմիկան։ Ադրուսըդյունաբերականկոմպլեքսի սլլանավորման կատարելագործմանն ՍՄԿԿկենտկոմի 1982 Ք. մայիսյան պլենումը, անդրադարձավ որը Հավանունյուն տվեց ՍՍՀՄ պարննային ծրագրին. Այս բոլորուվ|ճանդերձ, պլանավորմանվորժում տեղ Լին գտնել աղաղակող խելչություններ սխալներ, որոնք արդելակում ին կոլտնաեսուխյունների ն սովխուների ձկոնոմիկայի աճի տեմպերը, չէին երու

ու

յդաստում

պարննային պրոբլեմի

արագ

լուծմանը,

ՍՄԿԿ 22-րդ Համագումարի առաջադրած մասշտարային լբե-

ձր վճռական անղաշարժերագզրոպառանջում արդյունաբերականՀամալիրի ձնեռնարկությունենրի կազմա-

դիրնելի իրացումը

ու

ո,

ն ահազովովածությունը պատասխանատվությունը զորժուննության չբալոմը, արդյունքներիճամար, ԵՄԿկ Կենտկոմին ՍՍՀՄ Մինիստրներիխորչրդի 1986 թ.

մարտի 20-ին ընդունած «նրկրի ագրոարդյունաբերական Ճամալիբուհ տնտեսավարմանտնտեսական մեխանիզմի Հետաղզա կատաըելաղզորժմահ մասին» որոշման մեչ ընդգծվածէ, ռր աղզրոարդյու-

կազմաձեռնարկություններում «իկնբպությունննրումկիրառել առաջադիմականնոբմատիվնեոբի ման նոր մեքողվրա պլահավորման տնտեսականխքանման հրաները: ավլորումը սովխուներիազլան Պոլտնտեսությունների ու

ու

կերպությունների զորժուննության բարելավման ասպարեզում, ամբողչ տնահսականմեխանիզմը կատարելագործելայն Հաշվով, ռր ասպարե բացվի անտեսավարման անտնեսազիտական մնթողների կիրառման ճամար, վգալիորեն ընդլայնվի կոլտնսեսությունների սովխովների ինքնուրույնությունը, բարգրացվի նրանց

նաբնրական ճամալիրի րոլոլ,

Հեդաժյակի տարիների գյուղասաճշմանված տնտեսականարտադրանքի գնումների կայուն պլանի (կոնտբոլվնրաշսկիչ թվերի), կապիտալներդրումների լիմիտի ն նյուցական ունսուրսների«ճիմնականտեսակներիմատակարարումների,որոնք որոշվում հն՝ ելնելով Հողի տնտեսականգնաչատականի, ճիմնական արտադրականֆոնդերով, աշխատանքայինն այլ ոհսուբսննրով ապաճովվածությունըՀաշվի առնող նորմատիվներից: Գյոսլատնտեսականմթերքների վաճառքի կայուն պլանի կատարումից բացի, թույլատրվում է արտադրանքիլրացուցիչ վաէ տինճառք, օրի ճամար պետությունը հյումապես իխսրախուսում 1986--1990 Թ0. ըբնքացքում տասնանսություններին։ Այսպես, մեկերորդ «Հեդամյակիմիչին տարեկան մակարդակիցավել վասովճառված ճաքաճատիկիդիմաց, կոլտնտեսություններին է տոկոսի լափով, լխողներինվճարվում գնման դգնձրիճավելաճ այն պայմանով, որ կատպրված լիննե «ացաճատիկի վաճառքի ոլետական պլանները (լդ մակարդակըգերաղանցած, բայց պլա50 տոկոսի չափով նը չկատարածանտեսություններին՝ Բացի այդ, պեսյությանը ճացաճատիկիարտապլանայինվաճառքը խքանվում է ավելի մեծ պաճանջարկունեցող նլուքական ոնսուրսների լրացուցիչ «ատկացումով, խրախուսման այլ միջոցներով: 1982-1990 թթ. կոլտնտեսությունների սովխուների կողմից տասնմեկերորդ «նդլամյլակումձնոք բերվածի միջին մակարդակից ավել ոլետությանը արնաժաղկի, շաբարի ճակնդեղի, կարտոֆիլի, բամբակի (քելի), նքենրայուղատու կուլտուրաների, խաշխաշի, անան ոռունի թոչունի, կաթի, բրդի: կարակուլի ն պանտերի, սեղանի խաղողի, ցիտրուսային պտուղների, գլուխ սոխի, սխտորի, աովույտի, նրեքնուկի են խուտաբույսերի սերմերի վաճառըի .Համաբ 50 տոկոս ճավելաճը: Գյուլատնտեսաէ գնման գների վճարվում կան ձնոնարկություններինառաջին անգամ Հնարավորություն է տրված պլանից ավել ամրողջ ստացած արտադրանքը,իսկ բանջարեղենի, կարտոֆիլի ն պտուղներիզծով նան պլանային ար30 տադրանքիմինչն տոկոսը օգտագործել իրենց ճայեցողությամբ. կարող են դրանք լրացուցիչ վաճառել պետուքյանը, քարմ կամ վերամշակված ձնով իրացնել կոլտնտեսային չուկայում, կոոպեՀամար, րատիվ անարի միջուով, օգտագործել ուրիչ կարիքննրըի

այդ

քվում անձեսկանօժանդակ տնտեսության Համար:

Ցետեսություններիղեկավարներինրավունք Լ

վճձրապաճված

բի ու կոլտնոնսակահներինլուքական պատանջմունքենրի բավարարման կ կուլտուրակահ մակարդակի բարձրացման անճրաժեչ-

կապալային կոլնկտիվի աշխատողներին տալպայմանագրով որոշ-

տոկոսը՝

ված ծավալից ավել ատացաժ արտադրանքի մինչն 25 բնավարձի ձնով (ցանկության դեպքում վճարել արտադրանքի արժեքը մանրածախ զներով): 19827 թ. սկսած միուքենական ե իքնքնավար ճանրապետու-

քյուեներիե,երկրամասհրին

տությունից:

ոլլանավորման ժամանակ Արտադրության կոլտնտեսությունեերը զլխավորուշադրությունը

ու

մատակարարումներիըստ «նեդամյակի տարիների հառտատուն ինչպես նան ցեղական անասունների մատակարարման պլաններ, պլաննհեր։Շբչաններին տնտեսությունեերինտրվում են սաճմանհաստաված կարգով դյուղատնտեսականարտադրանքի գնումեերբի տուն ' պլաններ: ր Ա ննե հ յինեն է լի ռաջտդրվող պլա բը պետք հորեն ճիմնսվորված ու Հավասարակչշոված՝ ճաշվի տոնելով բնան ոտետնսականպայմանները, արտադրության մասնագիտացումը ոն նյու«ն ե սզւման ն, ունները, ոնալ «նարավորությունները,աշխատանջային, նյու զարգացման ճողային ոնսուրսներով ապաճովվածությունը ն ողի քական որակը (վերչինս իր արտաճայտությունն է գտնում Հողի տնտեսական ցնաճատմանմեջ) Առաջին անգամ, անչրաժեշտ է Համարված, որ կոլտնտեսույունների ու սովխոզներիպլանները մշակվեն՝ Հաշվի առնելով ինչսլես Ճանրային արտադրության,այնպես էլ դրանք աերիտոբիայում բնակվող քաղաքացիներիանձնական օժանդակ տնտեսությունների ղարդգացումը:Դնտք է նկատել, որ տնտեսական նոր -

ու

«:ճամա-

ությունն

հարկությունննրի մասնագիտացումը: որ Հիմնական խնդիրիհրիը չէ նան ա պնսր Պլանավորման է բարձրացնել գյուղաանանսականարտաղրության բոլոր ճյուղերի վարժսն կուլտուրան, կոմալերսային մեքենայացման ն Լ(լնկտրիֆիկացման «Հիման վրա աւլաճովել Հեհտադա տեխնիկական առաարմատաչաղիմությունը, արտաղրության մեջ Հեատնողականորեն հվաճումներե դիտությոն առաջավոր վորել փորձը: ու

ու

ռր ԼՐ"

մասնության խառիվ սլաճպանում արտադրությանտռանձին ճյուղնբի միչն։ խնդիրէ դրվում պլանավորման միլոցով կանխել տրիտեսական անչամամասնությունները ն պայմաններ սանղժել տինն տեաոթյան գործունծ արդյունավետ վարնլու ճամար, Րնակահ ն տնտեսական պայմանեհրին Համողատասխան ձեոբարելավել գլուղատնամաությանՃրողերի տհղաղրումն ու

զիտակա

ու

աբտաղբանքի սաազումը: Ձեսնաբկությոն ճաջող լաիգացումի պաճանջում

ու

պլաններչեն տրվում, տյլ սաշմանվում են ըեդհանուրմիութենականնեհանրապետական ֆոնդերինՀամապատասխան արտադրանքի

են պլամեխանիզմի պայմաններում էապես կատարելագործվել խքանման տնտեսական նավորման, պետականմթերումների աիստեմեերը ե լայն ասպարեզ է բացվել ամենուրեք լրիվ տրետՀայվարկի անցնելու, կոլեկտիվ կապալ ենրդնելու ճամար: Սովխողներըե կոլոնտեսությունները իրենց պլանները մշավեընդլայնված կելիս ելնում են Հասարակական տնտեսության գծով վաճառջի բարտադրության,գյուղատնտեսականմթերքների բանվորննկատարման, կտական պլանային առալադրանքների

սովխոզենեին կենտրոնացեում

նյութական, աշխատանքային ֆինանսական ռեսուրսների առավել ոացիոնալ ե արղյունավելտ օգտագործման վրա, ձցղանլով առավելագույն չափով ռացիսնալ օգտագործել ճողը, դլուղատնտեսական տեխնիկան կ մլուս Հիմնական շրջանառու միջոցները, Պլանավորմանդլխավոբ խնդիրներից է հան նյուքակահ ն ռեսուրսների նվազագույն աշխատանքային ծախսումներով (արմեկ տաղբանջի ցենտների Հաշվուլ) առավելադունքանակությամբ էն

մարղերին անասունի թոչունի, կարի, ձվի, կարտոֆիլի, բանջարեղենի, բոստանային կուլտուրաու սեզանի խաղոզի, ների, սպսոուղների ճատապտուղենրի, ցիտբուսային պտուղների ն չորացված պտուղենրի պետականգնումների ու

ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱՆՀԻՄՆԱԿԱՆ

ետեսական ձեռնարկությունն հրում արտադրության Դյուղասո պլանավորումն իրականացվում է ժողովրդական տնտեսության պլանավորմանսկզբունքների ճիման վրաս Պլանավորմանկարնոէ, որբ «իմնըցզենտոալիզմն ագույն սկզբունքը դեմոկրատական կենտրոնացվածպլանային ված է գյուղատնոեսությանո"լետական ՝

ե Միչարիդոլտնտեսությունների տնտիսակսոն ինքնուրույնության, ոնոսւսյինձեռնարկությունների

դեկավարուքյան հ սովրոգների,

մ պումը,

անասունների մթերատվության րմ1որքատվության բարձրացվողտագործված ն

դրանց աշխատավորական կոլեկտիվների այոնղծագործական ակոխիվությանվզարդացման զուգակցման վրաւ

տնխհոլոգիաները, նջ ներդնել արտադրության դ իուատհխնիկական առաջաղիմության եվաճումները, առաջավոր փորձը,առլաճովելաշխատանրի մակորդուկ: բարձր իղ դրոդակահության

ճՀնարավորու-

առկա

կննյորոնականալլոմւոյին մարմինՍյոններլիըն ղեկավարվելով

հերի կողմից իջեցված կոնարոլ թվերով, մշակում հն իրենց արալլանները: Այս սկղրունքը նախատեուսդրությունղարդացմատն ռում |է բանվորհնըի ու կոլտնտեսականներիակտիվ մասնակցու քյունը պլանների մշակմանը, քննարկմանը ն նրանց կատարմունը: ՍՄեն Չ7-րղ Ճամաղումարի, ՍՄեՍ նենոկոմի 1985 ք. աղթիլչան, 1982 թ. Հունվարյան ն Հունիսյան սլլնումների որոշումհնբուսի ընդղծվում է սլլանավորմտն «ճնտագա կտատարնլադործման ունըրաժիջյոությոն ն էկոնոմիկայի կենարոնացված ղեկավարման հոր որակի, նոր մուտնցումների, ցննորալիղմի Խոր կոնցեպցիայի է աշխասավորն հրի ակտիվություն մշակման ժառին, որը «Հենվում ու ձմռնարկությունների ինբնուրուլնության, այսինքն՝ լննինյան իսկանան դեժոնրատականցենտրալիզմի վրտ. Միասնական ժողոմըրդտանահսանունպլանի չրջանակներուժ այսուշնտն ես նավոսսեսվում է ընդչայնիլ տեզական օրգանների ու ձեռնարկությունննբի տնտեսական բնքնուրյույլնություննու իրավունքները, պլանտվորման գործում միֆ տել տալ ձեռնարկություններիդեկող «արբկություններին։կննտրոնացված պլանային վեկավարումն տնՀրաժեշտ է զվխավորապեսընեռել մողովըդատնտեսական սպլլանհերի հայնորա՞աղույնդուցահիշների մշուկմ աւն ն դիան կասարմուն վրաս Սպրոարդյունաբնրականմիավորումների, ձեռնարկություննեսովխովների ինթնուրույլնությաւն ընդրբի։ կոլտնտեսությունների լայնումը բոլոր դեպքերում պետք է զուգորդվի պատասխանա-չ շատերի նկաոժամբ տվությանբարձրացման, Ճճամաժողովբդական՝

ղի՞եկտիվային բնույթը նշանակում է, ոլբանեհարկ յանխորոշումներ ցանկություններ դիրնեկտվվ-

Ա ր

կոյի

տարհրային բնույթով, անձչաղթա:Հոր հլի ղդժվոաւրրու-

իրոններ չ սանվծում ժողովը լականտնտեսության մասշտաբով պլանավորումըիլչակտնացնելու Համար:Պլանավորման դիրեկտիվ բնույթը դրոհորյում է նրանում, որ տնտնոական սոցիալուկան վարվացման «ԿարտադիրկատարելուՀամար ճասսյլանները են սյետական իշխանության բռրձրադույն մարմժեր՝ նրագույն ռուլետի կողմից ե ձեռք են բնբում իրական օրենքի ուժ: եթձ դլուղատնունսական ձճռնարկությունը արտաղու

արար

րանքի որեէ տեսակի դծուվ չի դայտարում դյուղոամոնսական արաադրանրըիվաճառքի պլանային առաջայրանըքը, ոչ ոյնտական միայն խախաում է ընդունված այլն տեղիք է

օրերը,

ոայիո

նրա ԿԱՊամամասնուցյունների յապվաժ ճյուղերի պլանների կատարումը:Դրու Համար էլ սլեուս-

առաջացմանը, ձախողում է

ես

յան

պլանային առաջադրանքներիսպարաադիրկատարման պաՀանչը պետք է գտնվի դյուղատնտեռական ձնռնարկությունների կոլեկտիվների ուշադրության աշխատավորական կենտրոնում:

Պլանային առաջադրանքների դիրեկտիվությունը զուգակցվում

Է սյլուննձրի կառարման

դորժումձեռնարկությունների

աոզննրի նյուքական 2ճաղրգովածության

ոՀ

այլ

արմատական յոարբե-

բոր

Հետեո-

ու

մեր

նենրից մեկը կապիտալիստական էկոնոմիկույի ալնաակաւն Սաթդամորումից,Մասնավոր սեփականությունը կապիտալիստական ձներով ն դրոնից բխող կապիտալիստական աժբողջ

ու

Դեմոկրատականցենտրալիզմի լննինոն սկզբունքի դական կիրառումը պարտավորեցնում է սովխողների կոլանտեսությունների ղեկավար աշխատողներինե մասնադետներինրոՊարցետեղժավործորնն լուծել ձեոնարկություններիզարգացման բր. կոստարնլադորժհլտրտադրության աջխմտանբի կաղմակեր-

չեն,

որոնց (ատարումբպարտադիր է: մեջ է Դիրեկտիվություն ա ոո պլանավորման սոցիալիստական բճյանհում

Հողաւտաւրությանճետ:

որ

տռոս--

»զաչուխ նան

ինտենսիվ ոնզերվները,

ԲԱ

ելնելով Զնեռնարկության կոլեկտիվները,

պործողությաւնմեջ դնել դյուղատնտեսական կուլտուրանե-

ու

աշխա-

Պետության,ձեոկոլեկոիվների ու առանձին աշխատողներիշունարկությունների երի ճիշտ ղզուղակցման թերի Ճաշվառումը կարոզ է իջեցնել աշՀեյո:

արտադրության ակտիվությունը: դանդաղեցնել խատանջային

աճի

հատու յունթ, Դա հարթ ԱԱ ր ա աարի տարեկան օպերատիվպլանների ժիջն գոյու ունի փոխա դարձ սերտ կապ պայժանավորվածություն մեկմյուսիՆարուԽակություննէ, Ռյսայես, կոլոնահսության բամ ավխոգի կան արյոադրական-ֆինանսական պլան կազմում եռանկ րային պլանի Հիման վրա. ային բքաքում պլանով Հեռանկա ե վյալ տարվա նախատեսված "ո պուցանիշները ճրավում լով ձեռք բերված մակարդակից) մանրացվում՝ տվյալ արարվա Համար, Մշսական արտաղրականրրիգադների, ֆերմաների, Պլանավորման

վերջին ճաշվով, բացասարար անդրադասնալ ամբողջ սլաճանջմունքների բավարարման վրաւ Հասարակության ժողովրդական տնտեսությանպլանավորումը, լինելով կուոնմպերը

ն,

Նն-

տարձկան տնտճաշվարկային

ու

"լ

ՎԴ:

Աաաեւիը

Մարան

ճոպա

ԱԶ

իւ ոտ մ,լ կուսակցականությու բանավորման

փոխկապՅուրաքանչյուր պլան անճրաված է նրա Հեչտ (ֆեկտ կարո 1 տալ այն դեպքում, հրբ այն Հաշվի ։ հոմ ոնող "նարավոլությունները, առկա ոնկուրսները, բազմակողմանի է ն «Հիմնավորված է ղիտականորնեն, Պլախավորման որ ալն խարսիվոոծ չ ասրաճովվումէ նրանոի, դրոտկունոթյունը: չան յոնսության վրա, սոցիալիղմի անոնսական օշբմոաղբբս-լենին նկտաիվօրենքները իմացության ն տնտեսակուն Հարցերի լուծման Պաշվառմանվրսո Ռրքոն րարձր է մամանակ դրանը սլաճանցջների պլանավորման դիտակունմակարդակը ն պլանենրի գխոատելխնիտնանսականՀիմնավորվածությունը,այնքան պլանները կական մեժ լսսիով են Համապատասխանումժողովրդականատեսություն շայուսրրեր ճյուղերի Համտմասնական, պլանաչափ զսրդացման հրականաճերին: Դլանավորմանայս սկզրունքի Հետնողական կամայական մու ցուլն անչամատեղելի է դարձնում սուբյեկ: տեցումը պլանների կազմման ժամակ: '

ւե

ի լ օշրդանապես

հետ: գիտակահության

առ-

ու

աաւամյուս ստորարաժանումների ջադրանքները կազմում են տնտեսության տարեկան աիտադրաֆինանսական պլանի Հիման վրաս Պլանների միջե եղաժ փոխադարձ կասը «նարավորություն է տալիս տնածսության տարբեր ճյուլերի ղարգացման տեմպերի միջն ստեղծել ճիշտ «ամամասնություն՝արտադրության Հետագա աճն ապաճովելու ճամար ն ԱԱԱՎ է պլանների Ի կաարում ման Ձլանավորմանսկզբունքներից զ նախ ե թացքի նկտտմամր համացժողովոդական Տաշվառումը վեբահսկոԷկատարման Գ չանային ջ ւն քների ե ծ րշ մ Է ւմ լուն ը : գործու ղ ու ն ոլլանային կարգաղպաճուքյան պատասխանատվությանկարնոր նշանակություն: կրկին ընդգծվում է ՍՄԿԿ 22-րդ Ճամադումարի ն ՍՄԿԿ կենտկոմի 1985 ք. ապրիլյան, 1982 թ. Հունվարյան ն «ունիսյան սլլննումների որոշումներում: ձեռնարկությունննրում պլանային Առանձին ճյուղերում, պարտավորությունների խախտումնառաջ է բնրում ւ.ժողովրդատնտեսական կոմպլեքսի վարդացմանմասնակի սսնճամաչավուֆինանսական ունեյուքական թյուններ, աշխատաժամանակի, `

է բ Ը դոր ացքը: լա ա Է (երը ախն լուծման ճամար ամենօրյա աշխատանք են կատարում գյուղական / կաղմակերպություններըս է՛ր կուսակցական ՐԸ

բր

այս

ե-

ժողովրդի շաճերից: հուռունցությունը է ղեկավարում ժողովրդականտնտեսության ն հրա տուսնձինրաղադրամասերի պլանների կազմման ամրովչ աշխատանքը, պլանհ Ֆէր են ՍՄԿԿ յերի նախագժճրը կենոկուր ոլլենումն բում ն կուսակցության շճամագումարներում:Կուսակցությունըմեծ աուսն բ Ւ Աւուու) Բշ խնդիրները պլանեերում նախաոասոհավոած աշխատավորներին պարզաբանելու ուղղումյամբ, ակտիվորեն չոչահցում պյանները կատահլու գնրակատարելու«ամար ժծամալված ռատլաժողովրղական մրցությանը, մշտասալեսվերաճակում լ

են

ամբողջ

քննարկվում

ուն

ժոմանակաշրջանի Ճիմնական սոցիալ-տնտեսական խնդիրները, նեն

սակցության տնտեսական քաղաքականության իրականացման կարհորագույն գործիք,կառուցվում է կուսակցականության սկրզբունքիվբա: Կոսակյցությունըորոշում է պլանային յուրաքանչյուր որոնք բխում

կարնոր

ի)

ոտա

ու

արտադրողաաուրսների կորուսաննր, ճետնաբար՝աշխատանքի ն ա ճի տնմպերի շաճութարծձրության արտադրության կանության դանդաղեցում: կոլտնտնսություններում ռովխողներում պլանների կատարման իրականացվումէ ղեկավար նկատմամբ վերածսկողությունն աշխատողներիու մասնապետների,կուսակցական Ճասարտկաու

ու

վերաճակողության ժողովրդական կանկազմակերպություննքբի, նեան ֆինանսական ինչպես մարմինների,

մի վերադաս

բա վիճակադրական

գյուղատնտեսական,

մարմինների կողմից կողմից: մալմմինների

ու

ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱԽ

ՄԵԹՈԴՆԵՐԸ

սոմխողները Դոլահանաուքյունները, միջոնտքսային հարկությունները իրեեց տնտեսական (կազմակերպությունները) :

ու

ձեո-

սոցիալական դարդացման պլանները կաղմելիսլայնորեն :

տագործում

նն

Հետնյալ մեթողները՝

0ո-

-աճեռշվեկշռային (րալանսային),

Հ-Ճաշվարկակառուցվածքային, Թվարկածմեքոգներիըզործնականում ավելի

պորժվում է պլանավորման ճաշվեկջույինմեքոդը, ծային, նլունական ն արժեքային բտլանսննր

ստուգիչ թվերը շատ

օգաա-

Աշխատսնկազմելով Հնարա-

շամամասնություն աաճմանել արտադրության տարրեր ճյուղերի(բուսարուծական, անասնաբուծական), արտադրության ծիմնական շրջանառու միջոցների, եկումուտների ու ծախսերի, կուտակման ու սպառման ֆոնդերի միջն ն երկրորդը՝պարղվում է տնտեսությանբոլոր ճյուղերի ն օժանդակ նախ՝

ու

ձեռնարկությունների առպաճովվածությունն աքտադրամիջոցներով, աշխատուժովն ֆինանսականմիջոցներու, Հիշատակված մեքող-

ենըից հորը,

ոԼսուրսա-նորմուաիվոային մեթոդը, կիրառվում

Անչրաժնշա փոքր-ինչ Հանգամաոնարձն մքքողի չությունը արտադրական սնկդրունքները,

քվականիցս

հնք Համարում

կարգարադել "77 պոտենցիալի դրամական դնաչատման

Ռեսուրսանորմատիվային մեքողի առանձնաձառկություն,

կայանում է նրանում, որ դյուղատնանսական մքորքներիվաճառՔի պետական պլանային առաջադրանքները ե եստ

շրջանների 2Ըրտսններիխեր՝ բաւ տետնսությունների գիտականորեն Հիմնավորված, օրչենկտիվորեն բաշխելու Համար Հիմք է ընդունվում ողի ռրնամսական զիառատականը (բալային սիատեմով),ճիմեական "՞ տադրական ֆոնդերով, նյումական չրջանառու միջոցներով ն աշխատուժովապաճովվածությունըԴրա նպատակն է րնատնտիտական տարրեր պայմաններումգտնվող գյուղատնտեսականձեոնարկությունների արտադրությանդինամիկ աճի ն բնդլայնված վերարտադրությանաւլաճովման ճամար ստնեղժել անչրաժեշտ, անտեսապիսՀավասար պայմանենը, Արապադրակոն ոնսուրոնե14

աբտաճայաությամբ ւուոեսուրատյին ծավալը վերածվում մեքողդիկալի։

Հաշվարկվում | ղոամական տնցիալի միավորի Հայվով, այնումնան պնումեերի ընդճանուր է բնամթերային ցուցանիշի ըստ սաճմանված արտադիանքների լետական Գյուղտանունսական

--էկոնոմիկամաքեմատիկական,

է ռանլծվում

ն --ռհսուրնանորմատիվային այլն,

վորություն

բով ապաճովվածությունը Հաշվարկվում է դրամական արտատայտփյամը՝ըստ ճամադրելի տրժեջի' արտադրանքի պնումների նորմատիվը Գյուղատնտեսական

Հաշվարկել ոնսուրսային

որե

դնումների

դրամական արոածայտությամբ հրաշխավորվում

պոտենցիալի մշակված մեկի Հիման վրա, Այդ մնթոդներից են՝

մեքողներից

ձամտչտֆելի դլուղատնտեսական Հովատարածությունների Ճաշվարկը:

ՆՈ

Արտադրականոնաութաներիդրամական գնաճատումը: արտադրանքիելունքի վրա տրտաղիական ունսուրսների ավդնցությունը, Այժմ 2-րդ մեքողի Հիման վրա ցույց տանք, քն ինչալես 1 որոշվում դյուղատնանսական մքերքների պետական գնումների ո.

Ապրանքային

ու.

ծավալը՝ ատուղիչ քիվը:

Աշտադոական ռեսուոսնեւիդբամականգնանատմանմեթոդի

' օգտագործման դեպքում կատարում: են՝ ճոլային ոնսուրսների դգնաճատում,«տշվի առնելով զյու/ ճոլատնսքերի առանձնաճատկությունները, դոտեւտեսոաւկան Վաղելստողերըն րբաղմամյա տնկարկների տակ գտնվովլ Հո րը գնաճատվում են ըստ ծախսերի Ճատուցե ուցանիշների, բոտ րերխուտճարքները արտովայրերը՝ ն ան: 100 րալ գնառուոում ուննցող վարելաճողերի բազմեկ ոուրլի ծախսերի Հաշվով «ատուցման ոուբլի' ՍՍՀՄ-ում երկրում ընդունված է 3.65 կաղմում է 15 նորմատիվը չամական դնաճատման 60. Հ11Ի տւումնասփրպոլ անաաուցյունը ուն Հ0 180 ճեկտտր բաղմամյա տնկարկ, Պեկտար ար Հնկտար արոտավայր: Տետեսության պայմաննեբում ժախսծրի «ատուցումը կազմում վարոլաճողերի 1 Հ,30 ռուրլի, իսկ րոզ մամամ 2,10 ռուբլի Տնտեսուոնկարկինը՝ . Այն մեկ ճեկտար վարնլաճողի որակը հլչոշում ենք

ա)

որ

տարածութ յունն իսկ

ՋԻ

ԱոոՂ» նկա կների իր մեչեն եյ աեր, աարի, Արֆեակ, ր

խո:

ածու

ի 133.

.ա

ութի

ՄԳ

ձեով.

ՀՅԵՂ0Շ

2.65

բալի,նույն բալի, նույն մե

ժամյատնկարկներինը, այն ճավասար է

մեքոդով որոշում ենք 29.

բավ-

Այս տնտեսությունում

վարնլաճողի դրամական գնաճատումը կկազմի 88,9 ճաղար ոուրլի 2ծն,0 ճաղզար (60.87-18),էսկ բազմամայա տնկարկեներինը՝ ռուբլի (180:79:148),խԽուոճարքներն արոտավայրերը գնաճատվումեն ըստ դրանց ն վարելաճողերի բերքատվության Հարաբերության, Սաճմանվաժէ մեկ Հեկտար վարելաճողը ըստ ճամախառն ար50 ռադրանջի զնաչատել րալ, խոտճարքները րատ բնրքատվուքյան՝ 15, իսկ արոտավայրերը5 բալ. Մեր տնտեսությունում գնաճատումը կկաղմի 23,4 խոտչարքների «Հազար (15:50):18:82-480 Հեկտարով: Արոտավայրիդրամական գնաճասումը կկազմի 19,2 Հաղար ոուբչի (5:50).18.82-123 «Հեկտարով: Հաշվարկաժ տվյալների Հանհրադումարը կկաղմի ուսումնասիրվող տնտեսության գյուղատնտեսական օգտագործելի ճողատարածության դրամական դնաճատումը, որը ճավասար է 392,5 Հաղար ոուրբյի(23,9-Վ-256,0--23,4-Է19,42): գնաճատումը: Այն կատաբ) աշխատանքային ոնհսուրսների բելու Համար դյուղատնունսության մեջ զբաղված աշխատողների ժիջին տարեկան թվաբանականըբազմապատկվում է մեկ աշխաալողի Հաշվով «Հիմնականարտադրականֆոնդերով փոխճատուցման նորմատիվով, որը երկրում միջին ճաշվով կազմում է 16000 մոոբչի։ Քանիոր միութենական Հանրապետություններում ֆոնդավինվոածությանմակարդակը էականորեն սարբեր է, աղալ ընդունվում են ուղղման գործակիցներ: Վերջինսորոշվում է տվյալ «անրապետության մեկ աշխատողի միչին ֆոնդազինվածության ցուցուցանիշի վրա բաժանելու ցանիշը երկրի մասշտաբով Համանման միջոցով: Տվյալ Հանրապետությանաշխատանքայինոեսուրսների ու

ռուրլի

ընդճանուրնորմատիվը դնաճատումը կատարելիս միութենական

(16000 ռուրչի) բազմապատկվում է այդ գորժակցով: Աշխատանքային ոնսուրսների գզնաչատմանժամանակ ղրսից գորներգրավված յուրաքանչյուր աշխատող գնաճատվում է 0,5 ծակցով: Օրինակ,ընդունենք, տնտեսության գյուղատնտեսական արտավրությանմեջ աշխատում է 300 մարդ, որից 50-ը եծրգրավված են դրսից, Աշխատանքայինռեսուրսները դրամական գնած այձա տումը կկազմի 4400,0 2ազար ռուբլի (300.-(50:0,5)1:16 ղայ, ռուբլի,

գ) նյուքատեխնիկական ռեսուրսների գնաճատում: եյութաոնխնիկական ռեսուրսների ընդճանուր գումարը ռրոչելու աժար

գյուղատնտեսականկշանակության Հիմնական արտադրական ֆոնդերի արժեքին գումարվում է նյութական շրջանառու միջոցների արժեքը:կրկնակի ճւոշվարկներ չկատարելու ճամար գյուղատընտեսական նշանակության ֆոնդերի ընդճանուր գումարից պետք է Հանել բազմամյա տնկարկներիարժեքը, քանի որ այն արդեն ճաշվի է առնվել Ճողային ոհսուրսնէրի գնաձճատման ժամանակ

էնդունենք,տնտեսությունում նյուքատեխնիկական ոնսուրոների

դումարը կաղմում է 2310,0 «աղար ոուբլի Այսպիսով, տնտեսության ոնսուրսային սլոտենցիալըդրամական արտաճայտությամբ կկազմի 7104,5 ճազար ռուբլի (3942,8--4400,0--2310,0), :

Գյուղատնտեսական արտադրանքի դնումեերիդժով ստուգիչ

Տքվերը (դրամական արտաճայտությամբ)որոշելու

Համար Հիմբ է ընդունվում հախապլանհայինժամանակաշրչանիգնումենրի ընղ2անուրծավալը, վերջինս 1000 ռուբլի ոնսուրսայինսլուռենցիալի Հաշվով: Գնումներիմիջին ծավալը որոշվում է վերջին Հինդ տարբինձրիմիջինով փաստացի իրացված արտադրունհքներիծավալը բազմապատկելով վերչին հրեք տարիների միչին իքնընարժերով: Այդ ցուցանիշների Հիման վրա հրոշվում նն ոռհսուրսայինսոտենցիայի օգտագործման ն արտադրանքների գնման կխորմատիվի միչին տարեկան աճի շերտավորման գորժակիցները,որոնց «Հիման վրա սաճմանվում է պլանային ժամանակաշրջանիգնումների րնղՀանուր ծավալը: Արտադրանքջների գնումների ընգճանուր վերջնական ժավալը որոշհլիս, որպես կարգ, սլետք է Ճաշվի առնվի շրջանի առումով արտադրանքի գնումների նորմատիվի միջին աճը նախասյլանային ժամանակաշրջանի ճամիվմատուցյամբ ն ոհսուրմամանտսային ւպուտռենցիալի աճը (տես աղյուսակը):Պլանային կաշրջանում չրչանի արտադրանքների գնումննրի ընդճանուր ժավալի ստուղիչ թվերը (դրամականձեով) ըստ արտադրատհիսակենրի տնտեսությունների միջն բաշխվում նն, ելնելով աւպրանքոմին արտաղրանջի հեսխալլանային ժամանակաշրջանի կառուցվածջից: Գյուղատնտեսականարտադրանբիոլնտական դնումները ճաշվարկելու ձնով է բնեղեն Համար կարելի «ոո Խաիոու-ա......

նաձնից-

| դոամո նմչնմ-ք (շհաս -ղյր մգից եխատո ոմիտ փաղունղմ վմզղրադե վփղոմետտմը

Դդ:5կ ՊՐ

որտեղ՝

կրոնն'

գնումների պլանն է դրամական ձնով (մլն ռուբլի), կշիո արտադրանըի արժեքի տեսակարար կշիոն է (անտեսության ապրանքային արտադրանբի արժերի կառուցվածքում նախորդտարիների միլինով Հաշվարկված), Ար արտադրանքիմիավորի ինբնարժնրն է (ուբլի)' Տետնոության պետական դնումների պլանը, որը 4աշվարկվել 1 րաո արտադրական դնաճատման, կազմել է 2146 ոռնսուրաների ոյն ռուբչիը Տոոհսության ապրանքայինարտավրահքիարժեքի կսարժեքը կաղմել է 350, Դոկ դենոներ աչ ռոցվածբումմ խաղողի ոռի միջին ինքնարժեքը՝30 ռուբլի: Դոգ Տ( --

(՛ժաս

րոն,

-2253,9

նույն մելքողով որոշում ենք գլուղառնտեստկան մյուս տադրանքնիերի վետական գնումների ծավալը բնեղեն ձնով:

մյս

փկագա» 2) (Աշ իսմղղոսկստ մջա վիփոութմսղ վմզդրօղե վժղոմետոմկի վեմ-իմ-լ)

("մի

Ս2վկոշմսն դորմսիոտմյն փո ղոկ

դփվր ղդյաիվոորմաղ փմզղրաղե փժղոմնոտմը

«մոտ

ար-չ

Ֆմ-բ) (22448:Մգյռքո մճվկաոցմանղուրջմսնոտնօ փլովեղգտաթ դվրոռմաոցվ

Ռեսուրսանորմատիվային մեթոդիօգտադործումը, բացիարն-

իտակախ չավասար պայմանների ստեղծումից: զվալիորեն կրձեռնարկությունների արտադրա-չ բարձրացնի վլուվլտտանտնսական Ուն ռլոտնեցիաղի օդոտագործմանտրդյունավիտությունը: Պլանավորմանվերը եշված մեքոդենրի կիրառումն «օգնությամր ապաճտովվումէ պյանների դիտականությունը, ճիշտ Ճամաասնություն է տահղծվում արտադրունյան տարբեր Ճլուղերի ղարՄիջն, կանխվում ամենն դացման, չպլաննիրիյուսրքեր բաժինների ոնաոնի անճումամտսնություննիրի երհան գալու ոպլրոզեսը:

նմ-բ

խսիչոչ փովեզզուխ դվ թոփսովս ժիվտորմսղ փմզղբթյսղե վժղումնուտմը

տոննա:

Ուրեմն, տնտեսությունը պլանային ժամանակաշրչանումսլնտուոլնհաք է վաճառի 2258,3 տոննա խաղող: թն

001:(14-

00)

գր

"ղ1ր)

միովեդգատսիո դփոոսժմառզը

Է,

("մի

Էլ

Էս

դվ-լ

0մ-2) չմղոսմո

փիսիձոչ

սս ս

Հա

առաջ

Կապան

դվոոմաոզվը ա

"Ջ ծ

մովժղդտ

Օ0ՈլԼ առ

դէր)

ՇԵպոպաակ

ապոաչաաաաաւ

(4 էմ

առ».

աս

մղգրոնդյ

(մհրսս ղի) մխռվնդյտսխ դվրոոմսոցվյ :

ղոձիմջ

.«

Դորվր վդումՉ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱՆ

ՆԵՐՏՆՏԵՍԱՅԻՆ

Ներտնտեսալինպլանավորմա լաճավորման սիստեմը

ՍԻՍՏԵՄԻ

ՎԵՐԱԴԱՍԻ

ԿՈՂՄԻՑ

/ՈծԱնծնւրԸ| ՏԱՏՎՈՂ

(ՄոՏՈՒ ԲՎԵՐ)

տարբծրություն ժողովրդատնտեսականպլանների, առանձին ձեռնարկությունների արտադրության պլանավորումը կոչվոսէ է նեբտնտեսային պլանավոռում:(Րծր երկրում զյուղատնտեսության պլանային ղեկավարությունըիրականացվում է ներանտնսային աստան պլանավորման սիստեմի միջոցով: Սովխողների կոլտնտեսությունների հերտնահսային պլանավորման սիստնմբ իր մեջ լնդգրկում է՝ Հեռանկարային,տարեկան (րնթացիկ) ե օպերատիվ սլլանեերը։ Մեկ տարուց ավելի ժամկետի ճամար կազմված ընդունված է անվանել Հեռանկարային,մկկ տարվա Հապլանն մար իսկ մեկ տարուց պակաս` օպերատիվ: տարեկան, / են երկու տեսակի' կաղմալ ինում պլանները ա9Օ2.ՆԲթՔԲԲՔշթջ. ի :

կելպական-

տնտեսական

կա

ՎՈ

Թոտմաավան

են փերաբերում ըստ զլուղլատնտեսաժպեբատիվ պլաննեբին կան աշխատանքների ժամանակաշրչանների աշխատանքային որուցուցային պլանը, օրացուցային առաջադրանքները, պլանհարգագրերը: Սովխովների ու կոլտնտեսությունների«ամար 4իչշատակված տնտեսական ոլլանհերի մշակումն ընդգրկում է ձճոնարկության դործունեությաւն բոլոր կողմերի, որոնց միջե գոյություն ունեն ՛

փոխադարձ կապ պայլմանավորվածություն: ներոնտեսային պլանավորման սիստեմը կաղմում է գյուղաորչվես ժողովրդականտնտեսության ճյուղի ւպլանատնանաության՝ փորման բաղկացուցիչ մյսսը: Յուրաքանչյուրսովխոզ ու կոլանտեսություն իր պլանները մշակում է դյուղատնտնսականարտադՀիման րանքի վաճառքի պետականպլանային առաջադրանքների

իյ

ԷՀ ողա

ԻԱՐԾՈՒՆ ԱՈԻԹ ՑԱՆ,

աան

(ՆԱԽՈՐՉ ՏԱՐԻՆԵՐԻ)

ՒՈՒԹԱՆ

ՆԱ

ՆՐԻ

ՏՎ901ՆԵՐԸ

/ աի

ՐՐ

ՊՎԱՆՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ

ՊԼԱՆԱՎՈՐՄԱՆ ՋԵՎԵՐԸ

ո'

Տաբեկանպլաննեբինփերաբծրում ձն կոլոնտնսության կամ սովխոզի արտադրական-ֆինանսական պլանը, սովի ովների բամահմունքների արտաղրական-ֆինանսավորման պլանը, բրիգադների, ֆերմաների ե մյու, ստորաբամժանումների տնտճաշվարկաին առաջադրանքն ձրը,

ԿԱԶՄԱԿԵՐԳԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԻ ՊԼԱՆ

| ՀԵՌԱՆԿԱՐԱՅԻՆ

աաա

Հ.

ԵՎ ՍՈՏԻԱՎԱԿԱՆ

ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀՆԳԱՄՅԱ ՊԼԱՆ

ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ-ՖԻՆԱՆՍԱ

ՆԱԶ

ԱԱ

Լա

պաշ

այն

ԲԱԳԱՆՄՈՒՆՔՆԵԵհ,

ՏԱՐԵԿԱՆ

աաա

ՐԾ

աաա

ՖԻն.

որԱՔնՆ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ՏՆՏՀԱՇՎԱՐԿԱՅԻՆ

ՐԻԳԱԴԱՆԵՐԻ

ՎՐՑՈՒՄ

ԺԱՆՈՒՄՆԵՐԻ

ՖԵՐՄԱՆԵՐԻ

Ա»

| ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ-

ւ.

ՆԵՐԻ

ԺԱՄԱՆԱԿԱՇՐՔՋԱՆՆԵՐԻ

ԱՇԽԱՏԱՆՔԱՅԻՆ ՊԼԱՆՆԵՐ

5ԴՒ"ԿԻՒՆ.ՆԽՆԽԽԿկթծծՒե

Ն ՕՊԵՐԱՏԻՎ

ՄԱՄԱ, ՓԹԱՄԱ՝ ՏԱմՆ0ՐՅն

եՎՔԱՃԱԲԱԿԱՆ

ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ

ԳԹԱՆՋԻՆ

ԿԱՏԱՐՄԱՆ

ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ

ՊԱՆ

801ԱՄԱՍԵՐԻ

ԱՐՏ.

ու

վրա (անս սխեման )։

չն

Տեենինն.

ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

անար. կաաՆՈՐՄԱՆԵՐ.

ՆՈՐՄԱՏԻՎՆԵՐ

աաա նեննանիաա

ու

Հթրարգարային ա մոցիալավան

ՍԽԵՄԱՆ

ԽՈԼՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ ՌԻ ՍՈՎԽՈԶՆԵՐՈՒՄ

ԳԼԱՆ-ԿԱՐԳԱԳՐԵՐ

ն ներտնտեսային ժողովրդատնտեսական միջե պլանավորման

դոյություն ունի սերս կաս, որովճետն յուրաքանչյուր ձեռնարկուՍյուն նաղմում է ամբողջ ժողովրդական տեսության մի մասը: ն դրանց բովանդակությունը Հեռանկարային պլանները

Սոցիալիստականշինարարության առաջին տարիներին Վ, Ի. կենինսցույց էր տալիս, որ սոցիալիզմին անչրաժեշտ է Ճամապետական մասշսոսբով չատ տարիներ պուսջ կատսսրել արտադբոչւմյան պայմանների ն արդյունքների ճաշվարկը, այսինըն՝ ունենալ երկարատն Հչնոսնկարային պլանսՀիմնավորելովսոցիալիսատկան կռնոմիկայի ղտրդացման Հեռանկարային պլանների Վ. ի. (ճնդամ քսանամյա)անճրաժեշտությունը, յաւ, տասնամյա, 1ենինն ընդդմում էլ. «...Զի կարելիոնտեսությունը վարել առանց

էթկարատե ժամանակաշրջանիճամար կավմվաժ հ լուրջ Հաջողույուններ խոստացող պլանի |: երկրի տնտեսական ու սոցիալական վարդացման «եուսնկարային պլանների մշակումը մեծ դեր է խաղում կոմունիստական շինարարության իսնդիրներըկենսագործելու Համար, ժողովբղի, աշխատավորականկոլեկտիվների ստեղծագործական ումիրի Ճամախոբման գորժում, ենրըկապայմաններում էլ ավելի է բարձրանում Հեռանկարա(ին պլանավորմանղերը: ՍՄԿնԿ 26-րդ ե 272-րդ ճամադումարները մեկ անկամ հս նշեցին ժողովրդականանտեիսությանղարդացման ննկալաժամկես պլաններ մշակելու անչրաժեշտությունը: ելնելով ՍՄԿեկ 26-րդ ճամագումարի որոշումներից, կուսակմինչն 7990 Թ. ընկած մշակեցին ցումյունըն կառավարությունը ժամանակաշրջանի ՍՍՀՄ պարենային ծրագիր: ԱՄԿԿ կենտկոմի 1987 Թ. «ունիսյան պլենումում ունկցաժ ԱՄենկ մեջ կենտկոմիգլխավոր քարտուղար ընկ. Մ. Ս. զեկուցման «նոբ Գորբաչովըընդզժեց. պայմանեեոումնկատի է առնվում բարձրացնել պլանավորման այսպես ասած ստոն ասվող» մասի, նախ ե առաջ երկրի 19 տարվո Հեռանկարային սացիալ-տնտեսա-

շքա

աապաշան

կան

դերը, Այն կոնցեպցիայի դարդացման

ձեր իրականում հիմեական ծամապիտականպլանավորժան ւտրիների նրա իստ Հնդամյակը պեաք է դառնա ենգամյապլանը՝

բաշխումովս առաջաղրանքների

եժ, Լենին,

ժ.

51,

էջ 647,

հր., Հայաստան, 1940,

ձնե

դարձնելու,

գլխավոր Առանը Հեգամյակըպլանավորման են լրիվ տնտեսական ճաշնորմատիվները,որոնք ճանդիսանում պայմաններից մեկը, չեն կարող լինել.

կիրոռման կտրնոր վարկի կայուն:

տնտեսական ու

սոլկիա-

Սովիովլներիկոլանտեսությունեերի են Հողի, կազմվում պլանները Հեռանկարային լական ղարդացման ն աշւոհխնիկայի դյուղատնտհսական ննրդրումների, կապիտալ օգուսագորժման ու

արդյունավետ

առավել ոնսուրսների խաստանքույին «իմքը: են պլանային ղեկավարման ե Հոնդիսանում քղատակով Պեոսւձեռնարկությունների ժամկետների Ըստ դորժողության լինում են. պլանները նկարային լ.

պլան, կառուցվածջի կավմակնրական-տնտեաական

որն

հրկարատնժամանակաշրջան, ավելի պլան, Հնգամյա զարգացման շ. Տենյոեսական սոցիալական Հեռանկարային ձնռնարկություննելում Գյուղատնտնսական

ընդգրկումէ

ու

է կազմադերը սպլատկանում մեջ առաջնակարգ ոլլանավորման ոլլանին,որովճնտննրակառուցվածքի կեբպական-տիտեսական «11կառուցվաժբի խում օրոշվում են տնտեսության ռացիոնալ

գար՝

ճյուղերը ն տարրերը բոլոր խավոր Հարցերը: արսդրության Հիմնավորված, որս գիտականորեն զանում են Համամասնորեն, դորժունհություապլածովում1 անանսուքյանրարձր շաճութաբեր լնրարտադրուվժյունըը ընդլայնված եր, ոդլանը

Հեանաբար՝ կառուցվածքի կազմը կազմակերպական-անտնաական լբիվ իշազման հզորության նախազծային վում է տնտեսության կահամառ:կաղմակերպական-տնանսա ժամանակաշոչանի '

ալնալես ատնդծվով, ճամար: իրացման ձնռնարկությունների

ռուցվածքիռլլանը կաղմում

ունեցող էլ դոյություն

Վ. Ի,

պետք է ննրառի րոլոր

ստր ատեղիական Հաշվեկշոի դրանք,աաճմանի խոշոր ծրագրերը, ճասնելու ուղիները»: նպատակներին

են

ինչպես նոր

Կենտրոնականկոժիածի յ) ԱՄԿ 1987, էչ 71' թ.)-- եր., Հազաստան,

(55-26 նյութերը սրենուժի

Հունլոի

տարին սաճմանվում4 յուրաքանչյուր ճամար ն տնտեսության կախված է նրա մասնագիտացումից, զարգացման ձեռք բերվաժ մակարդակից, կապիտալ ներդրումների չափից, նյութատեխնիկական ապաճովվածությունիցն նախատեսված միջոցների իրացումր: Բնական է, որ իրացման տարին Հին տնտեսություններումավելի կարճ է, քան նոր կազմակերպվող հրացման տարվա վրա մեֆ ազդեցություն է տնտեսություններում: թողնում ձնոնարկության մասնագիտացումըե ինտենսիվացման մակարդակը: Այսպես, կաքնամսային ուղղություն ունեցող տնտեւուքյուններում խողաբուժականի Համեմատությամբ պլանի իրացման ժամկետը կարող է լինել ավելի չարունակվող, որովճետն շատի ղերատադրությունը ն մքծրատվության աճի տապվարաբուծություն ժեջ տեղր 4 ունենում ավելի դանդաղ,քան խոզաբուծուքյան մեջ: Հարկ կա նչելու, որ պլանի իրացման տարին ինչոր չտփովպայմանականէ, որովճետն յոնտնետության զարգացումը անխզեչիորեն կապված է դիտատեխնիկականառաջադիմության տրղյունքննրի ներդրման Հետ: կազմակկրպական-տնտեսական կառուցվածքի պլանի կազմման ժամանակ առաչին Հէրքին սաշմանվում է ձեռնարկության արտադրականկառուցվածքը, որին ներկայացվում ենն չՀետնյալ

կազմակերպված

պաճանջները՝

-«դլուղատնտիսական արտադրանքիվաճառքի զժով պետաանքերի կատարում, առաջադրանքների Մասնագիտացման լորացում, որը Հանդեցնում է արտադրության Համակենտրոնացմանզարգացմանը,իսկ վերչինս պայմաններ է ստեղծում նոր տեխնիկայի ու ինդուստրիալ ոեխնոլոդիոյի ներդրման Համար. --Տլուղնրի օպտիմալկազմ ու Հարաբերակցություն. --Հողի, որալնս արտադրությանգլխավոր անփոխարինելի միջոցի, լրիվ ու արդյունավետ օդտադործում: մյուսճիմնական ու շրջանառու միջոցների --ապրտադրության ն ռացիոնալ արդլունավետօգտագորժում. օգտագործման սեզոնայնության մեղմացում, աշխատուժի որը կճանգեցնիտարվա ընթացքում այդ գլխավոր արտադրական ուժի լրիվ Համայափ օգտագործմանը. կան պլանային

ու

մժիչոցեների շրջառյտույտի --նհրդրված

վում,

տրագացման ապաճոչ

շ-տարվա ընթացցում դրամական մուտքերի ստացման ապաՀովում:

ճավասարաչավ "4

Տնտեսության արտադրական կառուցվածքի «իմնավորման չ պլանի դոյություն ունհցող մեթոդներից լավագույնը ճամարվում օպտիմալացման էկոնոմիկամաթեմատիկական մոդելի կազմումը,

ոբի դեպքում վերցվում է տվյալ պայմաններումտիպիկ առաջուվոր տնտեսությունը, Ճճաշվարկներըկատարվում են ալդ տնանտության նորմատիվային տվյալների Հիման վրա Այս մոթոդի կիրառման դեպքում զղալիորեն կրճատվում է անչրաժեշտ Հաշվարկների ծավալը: Արտադրական կառուցվածքի սաճմանումր ճիմ. է Ճտնդիսանում կազմակերպականկառուցվածքիորոշման Համար: կազմակերդական կառուցվածրի նախագժման ժամանակ պետք 1 նկատի ունենալ ներտնտիսային մասնագիտացման կխորացուհի, տնտեսության տերիտորիայում ճյուղերի ճիշտ տեղաբտշխումը, Հաշվի առնելով Հողային, չրային, կերային տրանսպորտային պայմանները, աշխատուժով ապաշովվածությունը, արտաղրտկան ոտորաբաժանումներիչափերի օպտիմալությունը, »րռլետղիթարձըը արտադրողականությամըօղտագործվնն ժամանակակիցանխնիկական միջոցները: կառուցՏնտեսության արտադրականկազմակեր։յակուն վաժբի ճիմնավորումից ետո մանրամասնորեն մշակվում են րուանասնադղաճակաւն սարուժական ճյուղնրի ոացիոնալ կաղմակնբդման այտադրական ծրագրերը" Բուսաքուծուքյան բաժինը պլտնհավորնլիս, ոլշադրությումը կենորոնացվում է Հատկապիսդլուղսսոնանսական պիտանի «ողերի արդյունավետօդտադործմանվրա, նախաոոնավումէ «ողատնհաքերի փոլակերպումը, նոր ճողհրի յուրացուժը ն զյուղատնտեռական ճողատեսքնրիբարելավումը, չրամատակարարումի ն ճա նապարճաշինարարությունը, Հակակրողիոնմիջոցառումները, պլոհի իրայման տալում ցանբաշրչանաղդությունների սխեմա, օրդոնական ճանջային պարարտանյութերի կուտակումը ն օգաագորկառուցվածքը, գլուղատնտեսաժումը, ցանքատարածությունների կան կուլտուրանձրիտարածությունը, բերքատվությունը, ճՃամաչորացստացումն բաշխումը, ռոոգվող խառն արտադրանցի ու

ու

է22

Հողերի արդյունավետ: օգտագործման ն եղանակները այլն: ուշադրություն պնտք է դարձնել ոռոգելի Առանձնակի Հողերի տրդյունավետ օգոտդգործմանը,որսլես ձրաշիւավորվածբնրքի ատացման կարնոր ադրլուրիո վոլ

լում

Ճյուղի զարգացմանբամնում նախատիսԱնասնարուծության է ավելացենլ գլողատնանատկանկննդանիներիգլսաբանակը,

բարելավել Հոտի կառուցվածքըն շարժը, ընղլայլնված վերարտաղբությունը, անասուններիտոշմային կազմը, անասունների մթոՀոմախտոն արտադրանիր ն այլ ցուգանիշներ: րբառռվիությունը, նե անասնաբուժության լարգացման ճիմնաԲուսաբուծության կան խնղիրենրի լուծման ղվործում վճռական նշանակություն ունեն դրտականորենճիմնավորվաժ վարման սիստեմների մշակումը ե ուրճ ժամկխոում պրանց ենրդրումը: Բացի արատդրությոն ճյուղերի ղլարդացմտն ցուցանիշներից, նահ կաղմակերոլանան-սանական պլաններում մշակվում հն ու ռժանդակ ձեւհարկություններք արճեստազործժություններիարչտադրումյան կազմոկնը ման, ձեռնարկության աշիրասուտաթքոչ

ու ցեսնելի փիբենալացմոան էլեկտրիֆիկացման, դզուղսյտնտիհսական տեխհիկայիարդլունավետօգոտղորժմուն Հարցերը: Գլանի կարհոր բաժինենրից է կասպիտոլ ներդրումենրի րաօինթ։ Այն անճրաժեշտ է կախաաոնսելայնպիսի ծավալով, որը հուսդույուբ չօդյասղործվող ճողերի լորացումը ն մելիորասոիվ աշխաուսնրների կուտարումը, շակաէրողիոն միչոցառուժների անցկյումը, տնանդության ժարնադիաացմանը ճամաոլաւտասխան թրուապլուկանխշտնուկությանշենքերի կառույցնիրի, բնակաբանույին, կոչլոուր-կենցուղային շնենբերի,ճանսովարծների։չրմուղենըի չիհարարությունը, նոր տեխնիկայի ներդրման, արտադրուհլան էլիկորիֆիկացման, բնակավայրերի բարեկարդգմահ,օմանպոն ձեսնտրկությունննրի ղարդուցմուն ֆինունսավորումը:հորնոր 1 տաճմոաննլոչ միայի կտիտտլներդրումների ծտովալը, տյլե հրա ձոժկմոխ աղբյուրները: Այս բոլորի "նո միասին, կամվում է աշխատանքային դեորրօների ճաշվեկշիոր, պարզվում աշխատուժով սովաճովվածուաշլիատումի ռացիոնալ թյոչնր, ձնոհարկվում նն միջոցառումներ օղաագործմանՀամար: կառուցվածբի լլոնի կառղլդողմակերդականչանաւնսական ու

մումբ

մ ճիտելալՀիմնական տնտեսական ավարտվում ցուցանիշ-

ների ճաշվարկումով՝

դլուղատնտիսական

Հողատարաժության 100 օդտագորժելի

տնկոարի ճաշվով ճամախառն

հլունքը.

ու

սպրանբային արտաղրանթի

Հ«Սշխատանքիարտադրողակահությունը՝ միջին սոարեկան

ճաշյվով, գլուղատնտնսական արտադրանբիելունջը (արժեքային արտաճայտությամբ)-. --Միջին տարհիկանաշխատողի աշխատանբիվարձատրության մայարդակը. --արտադրահքի ճիմնական տեսակների միավորի ինբնարաշխատողի կամ մարդ-օրվա

ժեբը-

ճյուղերի ե արտադրանքի առանչժին։ոեսակՀ-Կոհատեսության, հերի արտադրության չաճութաբներությունը. «Պոմ ավուռղնարաադրանքիարժեքը` դ/ուղատմտիսական

նշանակության Հիմեւսկան արտաղրականֆոնդերի 100 ոորչու 2աշվով (ֆոնդաճատույը). «կապիտալ ննրբդրումենրիՀատուզման ժամկե: Այս ցուցանիշներիճամնմառումը ձեռնարկությանկաղժուվերպլանի ընդունմանը հախորռլակահ-տնահսական կառրուցվաժթի դուժ տարվա Համապատասխան փաստացի ցուցանիշննրի «նա Բույլ է տալիս որոշել Հողատտրաժությահմիավորի Հաշվով 24 ուխոն ու աղրանբային արտադրանբիհլունքի ավհլոցումը, տջիւուսանքի արտադրողականությանբարձրացումը, ինքնարժնրի իջեմակարուսկի բարձրացումը, չաճույթի աճը, 2աճութաբերության ցումը, աշխատողներիկովտուր-կինցաղային պայմաններիբարեչ

ըսվումը: կաղուցվածքի պլանը լի սա՞կաղմակերպականչտնոտեսական ճետագա ղատրդացման ճնարավորուհրոնհսվիտկումտոնունդության կաոսրեբտղողյի նական հյուքատնխանի Տնետեռությող քրոնհնըը, նան արտադրության լսոլործմանը զուգրնքաղդ բարնլավվում նոր պլանի կազմման անճրամնչոությունը ժահազմակնրպումը: զում է այն դեպքում, նրբ տնտեսությունը ձեռբ է բերել դործող ղարդացման մասկարդակը պլանով նախատեսված արտադրություն կամ, ծրբ խիա կերպով փուկոխվում է ձեռնարկության մասնաղի-

յոսցումը

պաճանջվում է ճյուղերի ղուդակցման հոր ինտենսիվացման նոր մակարդակ: ն

րում

ու

«ճիմնավո-

կադրձրի տեսակարարկչիոր, իսկ դա պաճանջում է «Հոգ տանել այն մասին, որ ոչ միայն պատրաստվեն մեքենավար-տրակտոՊլանի բիստներ,այլն րարձրանա եղած կադրերի որակավորումը: այս բաժնում առանձնակի ուշադրություն է դարձվում աշխատողննրի նյութական աճին, բնակարանային ու կուլբարեկեցության տուր-կննցաղալին պայմանների բարելավմանը, սպասարկման ոլորտի ընդլայնմանը, ճասարակականսննդի հ առնտրի կաղզմակերպման բարնլավմանը, բնակարանների, մանկական, առողյապաճական ն սպորտային օբյեկտներիշինարարուցյանը ն պաճու պահմանը, գյուղերի բարեկարգման զազիֆիկացմանՀարցերին: Սոցիալական զպիգացման պլանի կատարման Համար պետը է նախատեսել անձճրաժեշտչափով ֆինանսականու նյութական միջոցներ: Այս րոլորը կոչվաժ էն ապաճովելու աշխատողներիկյանքի Հանգստի ճամար լավ պայմաններ, րարելավել գաստիարակչական աշխատանքը, տեղերում ամրապնդել երիտասարդ աշխատողենրին է բարձրացնել նրանց աշխատանբալին ակտիվությունը,

զարգացմանճնգամյապլաննեոի սովՍոցիալ-տնածսական խովլննրըն կոլոնտեսությունհերը կաղմում են կազմակերպականտնոնսական կառուցվածթի պլանի ու գյուղատնտեսականմթերքններիվաճառքի ալետականպլանային առաջադրանքների (կոնտրոլ Հ իման վրաւ Այս պլանները ավելի կոնկրետ են, դրանց թվերի) է ժողովրդադորժողուրյան ժակետը, որչվես կանոն, Համընկնում տնտնսականլանի ժամկետի Հետ։ ղարդացման «իմնական Արաադրություն ուղզությունները են, /շակվում հելնելովկուսակցության կոզմից սա՞մանված երկարան Հեռանկարային զարդացմանօոցիալ-տնտնսական խնդիրնոպոսջադիմության կոմպլեքսային ծրադբից ն վիտոսոիիխնիկական

ու

բից:

հերայմ Հեղամյրսպլանում ճշտում են արտադրությանկազմակերպման առանձին տարրերը, կաղմակնրսլական-տնտեսական կառուցվածքի ոլլունի որոշ աղաբաղրանքներիկատարման ժամկնտը՝կասլված են հղած ալլահի փուիոխության «ետ, րացաձճայտում ոնհլերվեերը, հն հորաներդենչ նավխսոոնսոսք մեջ դիտության արտադրության ն դույն նվաճումները առաջավորներիփորձը:Հնգամյա պլաննեբում ոաճմտնվում նն արտադրությանղարգացմանՀիմնականխոնն առանձին մթերքների ված դուցսնիշները: Սաշճմանում շորս :

Տարեկան

պլանի արտադրական-ֆինանսական կազմման

մեթոդիկան

Սովխողների կոլտնտեսությունների արտագրատնտեսական գործունեության ընթացիկ պլանավորման Հիմնական ձեր սւարեկան ու

աղթոիյան արտադրանքի, Ան յությա շիւԴափոլքորը, բի արսադրողակա է, Այնիրենից կազմելն արտադրական-ֆինանսական պլանների մյուս տնտհոակաոն ցուցնիչնեթըի'Ընդ որոսք, ցուցանիշները Համախառն

իննի ճը,

մայարդազը

ատո

արներկայացնում է ձեռնարկության մեկ տարվա (1Ո--31/15) ծրագիրը, տադրական-ֆինանսական Արտադրական-ֆինանսական

այդ

սկանավորում հն

ոչ

միայն վերջին, այլն

պլանավորվող

ժամա-

Հողփսրո հանաշրջահի բոլորուարբների կազմակերպականանտնսականկառուցվածքի ն սոցիալ-տընմասբ կաղանաամյան լարդացման «ճնդգամյսլանի անկապատհլի է սոցիալակունվարգացման փում բաժինը, որտեղ պլանավորում նն առումով), պրոֆեսիոնալ կադրերի թնտնսության կազմի կառուցվածքը, որակավորման ու սոցիալական նելով արտադրականպրոցեսներիՀքտնողական մճքրնայացումը,

(ճռանկարի

ճտշվի

վորական կոլեկտիվներումտարեցտարի կմնժանա ունխնիկաւկան

ֆինանսական

առ-

էլեկտիիարտադրության անցումըկոմպլեքսային մեքննալացժան, ն քիմիացումը:Պետք է նկատի ունենալ, որ աշխատաֆիկացումը

են սոցիալ-տնտեսական ւպլանում ճշավում, կոնկրետացվում ղդարտարվա ցուցանիշպլանի Հնգամյա Համապատասխան կացման ենրը, հլնելով նախորդ տարիներիառաջադրանքներիկատարումից ն այն նոր խւնդիրներիը,որոնք Հեռանկարային պլանը կազմելուց ճետո պռաջադրվել են կոմունիստականկուսակցության ն սովնտական կառավարությանորոշումներով: Արտադրական պլանում նախատեսվում է կերտեաեսային մասնապիտացման«ետագա խորացում ե արտադրությանՀամակենտրոնացում, Հաշվի ու գիտության նվատնտեսականպայմանները: առնելով բնական ն ինտենառաջավոր փորձի Հիմն վրա արտադրության ճումննիի

սիվացման մակարդակի բարձրացումը, Արտադրական-ֆինանսական պլանիկազմման ժամանակշատուկ ուշադրություն է դարձվում ճողի, արտադրական ֆոնդերի(գյուլում ատեղժվաժ »զոր

արտագիականպոտենցիալի), ուննյութական աշխատանքային սուրոների օցտադործման բարձրացման վրա, արդյունավետության Հաշվի էն առնվում արտադրության բնական տնտեսական պայմանները, Սովխուների կռ տնտեսութ ուննե րական- նանՆե սական պլանները տապված միասնական ձենրում: Արտադրական-ֆինանաական ալանեիկազմման Հիմքը վերադաս մարմինների կողմից Հաստատվող դուքանիշնելրնեն. Տնտեսականհոր մեխանիղմի արմատավորմամբ աոնահգական ձիռեար նբնն ն դջուղառնաեսակա ռնարկություենն բբ լայ ն քներ իրավու ինքնուրույնություն ստացան պլանավորման տնտեսական մյուս ռարցնրիլուծման Համար, 1982 թ. սկսած էաւես կրճառսվելէ կոլերի, սովխովւներին ագրոարդլունաբերայանճայմաանանաությունն տայիրի մյուս ձնոնարկությունեերի պլանային փասատըքղքերում, րեկան Հաշվետվուքյուննելում օպերատիվ Հաշվետվության եջ ու

գյուղատնտեսական

ու

ՍԱՀՄ աարի կազմում

ու

ԱԱ

աոատ

ուղ

ու

եղամ

ցուղլանիշների

Իթ

18. այմանն էրում

քանակու

նոր վերադաս մարմինների են կողմից "ասսուստվում «ետիլալ ցուցանիշները. 7. Աբտադոության գծով-- բուսաբուծական ն անասնաբուծական արտագրանքիվանառքի գծով պետական պլանը, որը բստ Պեպլան, / տարիների Ր Հնգամյակի / սաչճմանված է ռրալես կայուն « ո / մանում տնտեսուէ մեջ տությանը վաճառվող արտադրանքի ալն Թյունների ե թոչունների գլխացանակը,որը ըստ պայմանագրերի վնված է րնակչությունից: .. ն մյուս աետական գծով-- սովխովղներում Աշխատանիի ձեռնարկություններում աշխատավարմի ընդգլաղատնտնեսական Հանուր ֆոնդը (րոտ եռամսյակների), որը 19827 թ. սկսած ձեսվոնն իում իրենց՝ տնտեսությունները «Հեգամյակի ճամար կայուն նորմատիվներով, իրացված (Համախառն)գլուղատնտեսականար100 ռուբլու ատւոդրանքի լափով: 8. Ֆինանսների զծով-- շաշույթի ընդՀանուր դումարլը, վճառովխուրումներ պետական բյուջեին ն բլութեից ճատկացումներ :

ներին բին:

մյուս

գյուղատնտեսական ձեռնարկությունենոլնետական

մատակաբաբման գծով-4.նյութատեխնիկական

տրակտորնեավտոմոբիլների,կցասայլակների, Հացաճատիկային կուբայնների ե Մյուս գյուղատնանհսական մեջենանիրի, բուլսերի պաշտպանության Քիմիական միջոցների, պարարտանյութերի, նավքոամրերջների, շինանյութերի ն եյուքական ոնսուրսննրի մլուս «րմնական տեսակների մատակարարումներիծավալը որոնք բաշխվում վերադաս կազմակերպությունների կողմից: 5,' կապիտալնեբդոումնեբի գծով-- յուրաքանչյուր սովխոզին ն Մյուս պետական դյուղատնտիպական ձեռնարկությաննէ Հասցըվում կենտրոնացվածկապիտալներդրումների ն շինմոնտաժուլին են ի |լլիմիտը: աշխատան աքոսրի Ը

րի,

բ.

նվաճումներիեքի

կ զմա չ իտ Պե բիկ կ ը ապան եբդբման առաջաղդրանբԲ ձենհբի կեբպմանառաջադիմական միջոցներու: Հոյիվածանր ամեշւոհլութատեխնիկական երում պլանավորման Համար ելման տվյալկոլտնտենսությունն |

ներ նն Հանդիսանումպետությանը ն այլ կանալներովդյուլաորնտնսական արտադրանքիվաճառքի վերաբերյալ տնտեսական սլողլմանագրերը, կենարոնացվածկարգով բաշխվող նյութական ոհսուրսների մատակարարումներիչափերը, կապալային աշխա-

տանքներիլիմիքննրը, ինչսլես նան երկարաժամկետտնտնսակահ նորմատիվների: ' լ ն չննն վերադաս Սլանիմնացած ցուցանիշները,որոնք հնքակա 4նոեն իրենն կՔողտ ատկէ ՐՔ "4 նննրի ճաստասոմանը, է, մշակում րպությունների հարդություները» պլանի արտադրական մասի Արտտդրական-ֆինանսական ՛

բ բաժիններից է բուսարուծությա Հշիմնական

ԿԻ

ագափ Ը

կուլտուրաների գիոր, որանը պլանավորում էն գյուղատնտնսական

բոտ ցանքաշրջանարուբերքատվությունը՝ ցանքսոռարածությունը,

քյան դաշտերի, Հաշվի առնելով նախորդ կուլտուրայի աղանձնանախորդՀ--8 տաբիներիբերճատկությունը, ճողի բերրիությունը, քատվությանձեռք բերված մակարդակը ն այն ագրոտելնիկական, նոր միջոցառումտեխնիկական կայմակերպական-տնտեսական է ները, որոնք պետք կիրսովեն պլանավորվող տարվա (րնքացու

քում,

կերային կուլտուրաների կազմը ն է սաճմանվում անասնաբուծությանկերի տասխան:

ցանքատարածությունը պաճանչին Համապա-

Տճխնիկական, յուղատու, բանջարանոցային կուլտուրաներին կարտոֆիլի ցանքատարածությունները են, որոշում ելնելով ար-

աադրանքի արտադրության ծավալային առաջադրանքից

ճեկտարի բերքատվությունից: Սաժկած գրունտի բանջարաբուժության չւսրաժությունը

մեկ պլա-

նավորում նն այն Հաշվով, որպեսզի բաց գրունտի պայմաններում տարվող արտադրությունըապաճովվաժ լինի անճրաժեշտ քանակությամբ ռածիլներով, բացիդրանից, վաղ ժամկետում ստացվի որոշակի քանակուցյամբ արտադրանք, կ ճատապտղատու խաղողիալգիների, պտղատու տնկարկների

ելնելով որոշվում տարաժություններից ն

է դրանց բերքատվությունը ստացվելիք Համախառն բերքի քանակը, Պլանավորվումէ խաղողի պտղատու նոր այգիների տընկման տարաժոչթյունը կ ըսա ծառատնսակների,սորտերի Հաշվարկվում է տնկանյութի պաճանջը: Տնկանյութովասլաճովելու ճամար նախաաքսվում Լ կազմակերպել տնկարանայինտնտեսություն: կուլտուրանհրի աւսրածության, Գյուղատնտեսական բերքատվուքյան, Համախառն ապրանքային արտադրանքի ծավալի պլանավորման Հետ միասին պլանավորվում են նան սերմացուխ (ճաչորդ տարվա ցանջի ճամար), Հանքային օրգանական սլարարտահյութերի սլաճանչջներըն օգտագործումը: Բուսաբուծության արտադրական ծրագիրն ավարտվում է բուսաբուծական արտագրանքի բալանսի կազմումով: կուլտուրայի ցանըի, մշակության, իչնամքի ուլրաքանչյուր բնրքաճավաքիՀետ կապված րոլոր արտադրական պրոցեսները նիկական օպտիմալ ժամկետներում բարձր որակով կաադլրոունի ն տարելու պաճանչվաղարտադրականծախսումները Հաշվարկելու ճամար, կաղմժումհն տեխնոլոդիականքարտեր: Առանձինքարտ նան անավարտ արտադրությանծախսերը Հաշվաբկելու կաղմվում ճամար Տեխնոլոգիականքարտերը գյուղատնտեսական մթերքների արտադրության Համար րազմակողմանիորենկազմված պլաններն նեն: Բուսաբուծությանմեջ տկխանոլոգիական քարտերը կազմվում են դյուղառետեսական կուլտուրաների կամ կումբ կուլտուրաների ու

ու

միանման ւնխնոլոգիա: հվ Արտաղրության կհոլոդիայի կազմակերպման կատարելագործման, նոր՝ ավելի արդյունավետ մեքենաների ստացման կ այլ գործոնների ազդեցության Համեմատ տեխնոլոգիականքարտերը ենթակա են ճշտման, Տեխնոլոգիական քարտերի օգնությամբ պլանավորվում են աշխան նյուժադրամական չուսնքային ժախսերը, ն Հաշվարկվում է արտադրանքի միավորի ինքնարժեքը, Այնպես որ բուսարուժական արտադրանքիարտադրության Հետ մեկտեղ պլանավորվում է նան արտադրանքիինքնարժեքը: որի մասին կասվի առանձին: պլանի կարնոր բաժիններից է Արտադրական-ֆինանսական արտադրականծրադիրը, որը կազմվում է այն անասնարուծության Հաշվով, որպեսզի ապաճովվի ոչ միայն արտադրանքիվաճառքի դժով պետական պլանային առաջադրանքը, այլն ներտնտեսային պլաճանջները,ինչպես նակ անասունների թոչունների գլխաքանակի ընդլայնված վերարտադրությունը:Պլանավորումըսկսվում է է տալիս անասունների սեոաորը ցույց Հոտի շարժը կազմելուց, չասակային խմբերի զլխաքանակիփոփոխությունը պլանավորվող միջոցառումներ տարվա ընքացքումմ:ելնելովմասնագիտացումից, են նախատեսվումՀոտի (նախրի) կառուցվածքըբարհլավելու ճամար: Անասուններիծաժկի ու ժնի պլանը կազմվում է այն ճաշվով, տարվա ժավանակաշրջանների, ճավասարաչաի որպեսզի ըստ ստացվի կաթը ն խոզի միսը, իսկ ոչխարների ծինը ճիմնականում կատարվի ձմռանը ն վաղ դարնանը: Այդ ամենը բարենպաստպայմաններ կստեղծի արոտային կերերի ռացիոնալ օգտագործմանճաճամար, եթե

ունեն

ու

մար։

սաճմանվում է անասունների թոչունների մթեՊլանում ապրանքային արտադրանքի ժաՀամախառն րատվությունը, արտադրական վալը»ինչպես կան վաճառքը: Անասնաբուծության ու

ու

ծրագրում պլանավորվում է կաթի, մսի, քաշաճի, բրդի, ձվի

ն ար-

տադրանքիայլ տնսակներիմիավորի ինքնարժեքը: Անասնաբուքոչնաբուծության զարգացմանճամար կարնոր նեշանածության կություն ունի կերի կայուն բազայի ստեղժումը: (ըստ ելնելով անասուններիմիջին տարեկան գլխաքանակից պլանային սեռաճասակայինխմբերի), կնրակրման նորմայից են կերի որոշում «ամար մթերատվությունից,պլանային տարվա են մինչն 1-ից շունվարի Հաշվարկում Կերիպաճանջը պաճանջը: ու

ու

34`

պլանավորվող տարվա բերքը ն բերքի ստացումից մինչն դեկտեմ բերի 31-ը Գլանային տարվաբերքից մինչն ճասջորդ տարվա բերքի բնկաժ ժամանակաշրջանումՃճաշվարկումեն կերի պաճանջվը, որե կերային կուլտուրաչչլ(նսզի ճիչտ պլանավորվիՃացաճատիկային ենրի ցանքատարաժությունը, ճիշտ Հճաշվարկվիանասնաբուծական արտադրանքիինքնարժեքը» կէրի բնդշճանուրմղաճանջըորոշելուց Հեսո պետք է նախատիսհլ կոշտ ու ճյումալի կերերի ապաճովաղդրականֆոնդերի ստեղժումը, տարեկան պաճանջի 30--40 տոկոսի չառիուր ու Անասունների քոչունների կերապաճովվածությունը որոշելու ոչ միայն կերամիավորների ընդճամսմանակ Ճւսշվիէ առնվում նուր քանակությունը,այլն մարսելի աղզիտակուցենրի պարունակությունը, նոր տնանսական մեխանիզմի պայմաններում (1987 թ. սկուտժ)ընդունված են կերերի ծախսման նոլ նորմատիվներ, նպատակ ունենալով կրճատելու Ճացաճատիկի ծախսերը անասնաբուծական միավոր արտադրանքի արտաղրության վրա: Քուսական ապիտակուցի պակասը վերացնելու նպատակով անճրաժեշտ է կերային կուլտուրաների ցանքատարածությունների կառուցվածքում ավելացնել առվույտի, ոլոռի, արհամաղկի,Հլածազկի ն պրոտեինի լոսրձը սլարունակությամբ այլ կուլտուրաների ցանքատարածու-

Այոնները հե ճեկտարիբերքատվությունը: Այժմ մեծ նշանակություն են մներք բելում անասնկաբուծուքյան փոխադրումը ինտենսիվ ոնլսերի վրա, գիտատեխնիկական առաջադիմությաններդրումը ն դրանը «իման վրա՝ ճյուղի Հետեսդական ինտենսիվացումը, Անասնաբուծության ինտենսիվացման բնույքը ն բովանդակությունը պետք է որոշի գլխաքանակի ոչ թն սվելացումը, այլ որակը, Ճուսալի կերի բազայի ստեղծումը, կաքնասդվության, քաշաճի, ձվատվության բարձրացումը, լուրաքանլոր անասունից առավելագույն տնտեսական արդյունքի ստացումը:

Բուսաբուծականն անասնաբուծականճյուղերի արտադրության ժավայի «նետ մեկտեղ պլանավորվում է նան այդ ճյուղերից ստացվող արտադրանքիինքնարժեքը, որը կարնոր նշանակություն ունի, են ֆինանսականմաքանի որ դրա մակարդակից կախված պլանի սի մյուս ցուցանիշները:

ինքնարժեքըՀասարակականաշխատանքիարդյունավետ տագործման ե

օգ-

դորժունեուարտադրական ձեռնարկությունների

մեկն է: ինքցուցանիշներից թյան ընդճանրացնողկարնորագույն մասն է, սակայն հարժեքն արտադրանքիարժեքի բաղկացուցիչ դրանց մեջ ղզոլությունունի քանակական որակականտարբներուվրա թյուն, ինքնարժեքի մեջ ամփոփվում են միավոր արտադրանքի ն աշխատանքիվարձատրուկատարված նյութական ծախսումննիր Մինչդեռ ապրանքի արդրամականարտաճալաությամբ: թյունը` մտնում է նեան ընթացքումստեղծված ժեբի մեջ արտադրության Հավելյալ արդյունքի արժեքը: արտադրանքիինքնարժեքըգոյանումչ Գյուղատնտեսական Հետնլալ ժտխսումներից1. ԱրաադրությանՀիմնական միջոցներիմաշվածության արմեքից, դրամական արտաճալտությամբ (տրակտորների,գյուղաարտադրականչենտնտնսակուն մեքենաների, սարքավորումների, ն «իմնական այլ տնկարկների բազմամյա կառույցների, թերի ու

ու

միջոցներիամորտիվացիա): 2. Արտադրության պրոցեսումծախսված չրջանառու միջոցնե-

քունապարարտանյութեր, տնկանյութ, րի արժեքից (ոերմանյութ, ե այլն): ն ցամբար կերեր, քսվոզ նյութեր, Փիմիկատներ, վառելիք 3. Աշիսասյանքի ծախսերից(ճիմնական հ վարձատրության չրացուղիչ վարձատրություն), սոցիալական ապառոավագրության

Հատկոաւցումներով, 4.

արսլադրության արտադրանքի Գյուղատնտեսական

«ետ

կաղված ալլ Փախսնրից։ Արտաղրանքիինքնարժեքիճաշվարկումըկոչվում է կալկուլյաինքնարժեքի կալկուլյաարտադրանքի

ցիտ:

Գյուղատնտեսական

նրանում, կայանում ցիայի տնտեսական նշանակությունը արտադրուքյանվրա կատարաժ այն թույլ է տալիս արտադրանջի ստացած Համեմատել ալտադրանքի իրացումից է

որ

ծախսուիները

դրամականմուտքերի ճետ: Այդպիսի Համեմատության անձրամժեշչսությունը պայմանավորվածէ մեր երկրում արժեքի օրենքի գործողությանՀետս Այդ օրենքը պաճանչումէ ձեռնարկությանկողմից այլն որոշակի փոխճատուքում, կատարվածծախսումների ոչ միայն կուսակման սանդծում:

կոլոնտեսություններում սովխողզներում գյուղառնտեսական ու

է տնտեսաարտադրանքի ինքնարժեքի ճաշվարկումն անճրաժեչտ

կան

գների Դաշվարկի կիրառման, արտադրանքի

պլանավորման,

ճյուղերի շաճութաբերության գյուղատնտեսության որոշման,նյուրական ճամակարգիկիրառման Համար ն շտճագրգովածության

այլն:

նլ սովխուներում կոլոնտեիսություններում ինքնարժեքի Հաշվարկումը կատարում են երկու անդամ- այդ առումով տարբերում են պլանային ն ճաշվետու կալկովյացիա. Պլանայիե կալկովյացիան կատարում են տարվա սկղբում, նորմատիվների օգնությամբ արտադրտկան ֆինանսականպլանների կազմման ժամանակ, Ս յդ նախօրոքճշտվում են ճամամայն նորմատիվները հոր տեխնիկայի իլոոննսիվ տեխնոլոգիաներիկիրառման, «իմնական Հոտի կազու

մի տոշմային բարելավման հ նյութատեխնիկական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, Արտադրանքի ինքնարժեքի պլանավորման Հիմնական խնդիրը արտադրության ճամար անճրաժեշտ ծախսումների մեծության որոշումն է, հլնձլով արտադրությաննորմալ սլայլմաններում, Հողի, Հիմնական ֆոնդերի, հյուցական ու աշխատանքայինոնսուրսենրի ավելի արդյունավետ օգտագործումից: Արտադրանքի միավորի ճաշվով լիմիտավորում են աշխատանքայինն նյութադրամական ծախսումները: Հաշվետուկալկովյազցիան կատարում նն տրնտեսական տարին վիակելուցՀետո փաստացի կատարած ժախսումների ն ստացված արտադրանքիՀիման վրա' վերջինս լրիվ պատկերացում է տալիս փաստացիինքնարժհքի ն ըստ ծախսումննրի տնսակների՝պլանայինցուցանիշների կատարման աստիճանի մասիեսւ ն սիաստացի ինջքնարժեքների ճամեմատությունը Պլանային Թույլ է տալիս բացաճայտել տնտեսության արտադրաոնտեսական արգործունհության արդյունքները ն մշակել միջոցառումներ տադրությանկազմակերպման բարելավմանու արտադրանքիինբհարժեքիիջնցման ճամար: ձեռնարկություններում,բացի արտադրված գյուղատնտեսական արտադրանքիմիավորի ինքնարժեքի որոշումից, Հաշվարկվում է նան աշխատատնքի մեկ էտալոնային Հեկտաառանձին տեսակների՝ մեկ տոննա-կիլոմետրի, սէրի, ձի-օրի, բնտոնավփոխադրումների տ

մ6

փական էլեկտրամատակարարման գծով մեկ կիլովատ-ժամի, ոչ տրանսպորտայիննշանակության «Հատուկ մեքենաների աշխատտնքներիմեքենա-օրվս ն այլ 2աշխատանքեերիինջնարժեջը: Արտադրանքի ինքնարժեքիՀաշվարկմանկարգր էական փովիոխուչ ներկա էտապում (ռես դյուղատնտեսականձեոթյան ենքարկվել ինքնարժեքի պլանավորման, Հաշհտրկություններիարտադրանքի Հիմնական դրույքները,Հաստատված վառման կ ճաշվարկմվան ՍՍՀՄ կենտրոնական վիճաՍՍՀՄ պետալանի, ՍՍՀՄ ֆինմինի, ն ՍՍՀՄ պետական ադրռարդյունաբերակտգրական վարչության նոր դրութկան կոմիտեի կողմից 1985 թ. դեկտեմբերի30-ին, ները «աշվապաճականՃաշվառման մել կիրսսովումին 1986 թվականից,իսկ պլանավորմանմեջչ՝1982 թվականից: Ըստ այդ ղրույթնների,արտադրանքիինջնարժեջի պլանավորման Ճայվառման մեջ օգտագործվումեն Հետելսլ ցուցանիչշները՝ ինքնարժեքը: ամբողջ արտադրանքի Համար ծախսումները: միավոր արտադրանքի Համար ծախսումները: -«եկ ոո/բլու արտադրանքի ճամար ծախսերը Ճաշվարկվումեն Մել միավոր արտադրանքի Համասլատասխանտեսակի ամրողջ արտադրանջի ինբնարժեքը՝ բաժանելու, իսկ դրա ծավալի վրա բնեղեն տրտաչճայտությամբ ու

մեկ

սուբլու

Համար ծախսերը՝ ամբողջարտադրանքի արտադրանքի

ինքնարժեքը արժեքային արտաճայտությամըդրա բաժանելու միջոցով: . որոշում Սովիովները:

ինքնարժեքը:

նն

ծավալի վբա

(ոսնարակաո )

է ա արտադրական ,

իր մնջ ընղվրկում է միտյն այն ինքնարժեքը Աշտադբական են արտադրանքի արտադրության ծախոռմները, «րոնք կապված

Հետ.

ծախ բացիարասդրանքիարտադրություն Լբիվ ինքնաոժերը, -

նան այն ծախսումները: որոնբ կայճետ, ինչպես նան ադմինիոորաիրացման արտադրանքի ված որի ծախսվում է ծախսումներիայն Մասբ, աիվչկառավարչլական

սձրից, իր մեջ ընդգրկումէ նն

սլաճավանման կազմակերոլությունների վերադաստնտճաշվարկային

Համար:

Այն ծախսումները, որոնցից գոյանում է ինքնարժեքը, արաագրությանպրոցեսում ըստ իրենց դերի ե րատ արտադրվածար'

տադրանքիառանձին տնակների վնրազրվելու հղանակի, խմբավորվում էն. Արտադրանքի արտադրումյան պրոցեսում, ըստ իրենց կատարոժ դերի, ծախսումեերըբաժանվում են հիմնականու վեբադիո խմբերի:Հիմնականծախսումներինվերաբերում են ալն ծախսումնիրը, որոնք անմիջապես կապված են արատդրանըի արտադրության չետ, իսկ վելագիր ժախասհրըբ կաված հն ար։տադիությանկաու ճետ: նատ արտադրանքի ռավարման սպասարկման ինքնարժերի նն՝ վերադրելու եղանակի, ծախսումները ստորատբամանվում ողվն են ծախսերի:Ո/ղղղակի ղակի անուղղակի կոչվում այն ծախսերը, սրոնը կապված են արտադրանքիտվյալ տեսակիարտադրություն ճիտ հ ամբողջովին ընդգրկվում են դրա ինքնարժեքիմեջ, բուստբուծության մեջ ուլղակի ծախսումներինվերաբերում նն գյուղաանտհսական կուլաուրաների մշակությամր ղրաղզված աշխատողների աշխատանքի վարձառրությունը, սպառված սերմերի, տըն-

քունաքիմիկատների,վադհլիբի կոնլութերի,ոլարարտանյութերի, հ բսվող նյութերի արժեքը, այն արտադրամիջոցների սմոիտի-

վլաջիանն ընթացիկ նորոգմանծախահըը, որոնք օգտագործվում են ժիուլն տվյալ արտադրանըիարտադրության միչ ն այլ ծախսեր: Անուղղակիկոչվում են այն ծախսումնիրըչ որոնք բնքնարժերբի չեն վնրտգրվում արտադրունՏաշվարկման ժամանակ ուղղակիորեն բի մեկ տեսակին, ղիանք առանձին մթերքների արտադրության են «ամամտսհորեն: կատարածծոավսումների մնջ Մոդում Անուղաղակիծախսումներե իրենց «երթին տտորաբաժանվում ն ընդճանուրտնտեսական: հն 2 խմբերի. ընդոտնուր աիտադրական լորտադրակահ Ընդտանուր ծախսումներըդապվաժճն առանձին արտազրբական ստորուբաժոանումնիրումարտադրության կաղմակերոլման հառավարտունճե, Ալդ ծախսումներինվերաբերումեն կասավուուաւն առպսրատիե լուռ ծոււայողների աշխաւոատվարձլր տոցիալա ան թայլաճովադրության Հատկացումներով,շենքերի, կտսույլկեներին մյուս շիմնական միչոցների տմորոխդացիտնն պաոպանության ու ը քացիկ նորոգման ծախսնրը, աշխատանքիպաչտոյունության միջոցառումներին ձնոնարկության Համապատասխան ստորոբամանումներում արտադրամասերումարտադրության կապված մյուս ժախսերըո կառավարման ճետ կազմակերպման Հսշվաոման մեջ այդ ծախսերի կազմում նհրաովում նն ինլպես ու

ու

մք

յկարապուրդային, այիպես էլ անարտադրողական այլ

կորուստներ:

ժախանը

ու

ծախսերի պլանավորումն Ընդճանուրարտատղրական

վառումն իրականացվում է

առանձին

ու

ճաշ-

բուսաբուծության, ն այլ արտադրությունների ճյուղերի ՕԱյդ անասնաբուծության են միայն այն արտադրանքի ինքնարժեքի ծախսերը ննբաովում մեջ, որն արտադրվում է տվյալ բրի գաղում, ֆերմայում (այղ ու թվում ն ձնոնարկությանժլում ստորաբաժանումնների ծառոյուՀամար կատարվող աշրբսատանքների ինքնարժեքի մեջ), թԹյունենրըի Բնեդճանուր պլանավորմանհւ Հաշվասարտադրական ծախսերը են ուղղակի ծախսերի ժան օբյեկտների միջն բաշլվում ընդճանուր համամասնորեն դումարին (բացառությամբ Համաղատասխան արտադրությունն երում սերմերի, կերնրի։ ճումբի, նյուքերի ն կիսո-

ծախար): Մա ֆաբրիկաների

նս

ըստ

նորույն է,

որի

էչ կիրառվում

թ. սկսած: Ընեդշանուրտնտնսական ծախսումները կասղված են ամբողջ տնտնսության կադավարմանու սպասարկման 4նտ: Այն ընդղբիկվում է տվյալ ձեոնտբկություններումարտադրված արտադրանրի բոլոր ոնսակննրի ինքնարժեքիմեյ/ Ըհդճսդյուր տնտնսականծախսումներինեն վերադլլում մար սոցիալական չակառավարչական ապարատիաշխոատավարձը՝

ա-

ոլաշովագրության Հատվկացումննրով,դորժուղումներին ծաոսյոզրասհնյակային, փիռոտատնոաղրուդական շրջագայությունննրի, կան, տպագրականն Հնոախոսային ծախսերը, մարդատար մեքենաների սլաճպանման,Համատելոնսակոն նշանակության. շենջերի եոՀատկացումները, բնքիացիկ կառույցների ամորոխիղացիոն պաճողանման ծախսերը, կադրերի պատրաստման րոգման ն որակավորմանբարձրացման,ձեռնարկությանպառտպանության նետն կառաՀամատնտեսակտանբնույթի մյուս Փալթսերը,խնչոլես Հումոր ոլաոլանությոն տնաճաշվարկային մարմինների աբման Փաստացիծախսերի կաղմի մեչ հնրաովում են յատկագումներըո ծախսերը: նան ընդչանուրտնտեսական անարտադրողական Ըեդշանուր արտադրականժախսերը նհրտովում են բուսաբուարծության,անասնաբուծության, լրացուցիչ արդյունաբերական նախ օժանինչպես տադրություններիարտաղրանքիինքնարժեքի, մեջ (ոշբտտանքների արչոադրանըի չակ ար։տադրությունների ու

ու

ծառայությունների այն մասի ինքնարժեքի մեջ, որը կատարվում է դրսի ճամար կամ ձեռնարկության կապիտալ չինարարության, կա-

ենրդրումների կարիքների ճամար), «իու ընդճանուր տնտեսական ծայխսեիրբաշխվում

թյան տարբեր ճյուղերի

են

արտադրու-

արտադրանքի(աշխատանքների,ծառանկտնե ե Հաշվարկման ժ ժախսերի յություններ քնարժեքի Հաշվարկման օշրյեկտների ունլունների) ինքնարժեքի

աի

նյութե-

նան

րի

ու

լրացուցիչ արդյունաբերական արտադրություններում՝ կիսաֆարրիկատների արժեքի: Այս բոլորից ճետո Ճաշվարկում նն ինջնար-

արտադրանքի

ժեթյո

Բուսարուժության արտտդրանքիինքնարժեքը ճաշվարկում են կուլտուրաների խմբերի ն որոշ րստ դեպբնրում՝ ըոտ աղանձին կուլտուրաների: նախջան կալկովյացիային ձեռնամուխ լինելը, է ըստ կուլտուրաների սաճմաննլ բոլոր անճտրաժեշտ ճոդվածների ծախսերը, Ճաշվի առնելով անավարտ արտաղրության վրա կատարած ծախսերը, որից «նառ որոշում տվյալ կուլոուրայի մշատկության խնամբի ճետ կապված ծախսերի ընդճանուր դումարը ն բաշխում ճիմնական, ուղեկցող ն օմանդակ արտադրանքի միջն: Այս բոլորից Ճետո որոշում նն ճիմնական ն դուգակցվող արտաղդրանբի միավորի ինքնարժեքը: Այս կամ այն կուլտուրայի մշակուքյան ճետ կսողված ոռլբողջ ծախսումները վերադրում նն արտաղբոնջի 2ճյմնականտնսակին միայն այն դնպրում, ծձրբ անտեսությոնում օմանդուկ տրտադրանքը չնհ օդտադորժում: Սրինակ, ենԹադրենք կարաոֆիլը մշակության վրտ կատարված ծախսումները կամել են 706 Հազար ոուբլի, Ճամախաոնրերքը՝ 146190 ցենտներ, տերնեուկները անտսուններիճամար որոլես կր չեն օդկարտոֆիլի տաղորժել: Այս դեպքում մեկ ցենտներ կարտոֆիլի ինբնարժերը կլինի 4 ոուրչի 88 կուեր ն օպուՀետ միասին ստանում: ելր ճիմնական արտադրանբրի դործում նեն նուն օժանդակ արտաղրանք(աշնանացանն. գարնանացան «ացաճատիկի ճիմնական արտադրանքըցորնեն է, օժանդակը՝ ժղոտը, շաքարի ճակնդեղիՀիմնականարտադրանքըաքմատապտուղն է, օժանհդակը՝տերնուկները ն այլն), ապա մեկ ցենտու

ներ Հիմնական արտադրանքիինքնարժեքի ճաշվարկումը կատարվում է այլ ձեռով: Այլապես,Հացաճատիկի պլանայինինքնարժեքիՀաշվարկման են ժամանակ ծախսումների ընդճանուր դումարիցդուրս գալիս օժանդակ արտադրանքի՝ ծղուտի արժեքը ն մնացած գումարը բաշիոմե 7 վում է Հատիկի ն Հատիկային քափոնների ա վրա արտադրանքի ԽՈՄ ն Հատիկի Հատիկայինթափոնների պարունակության տեսակարար կշոին Համամասնորեն։ Մեկ ցենտներ ինքնարժեքը որոշվում է պլանային ծախսումները ճատիկի ն Հատիկային քավոնների ֆիղիկականպլանային զանգվածի վրա բաժանելու միջոցով: Այսպես, օրինակ, պլանավորված է աշնանացան ցորենի ցանքատարածությունիցստանալ 40 «ազար ցենտներ Հատիկ ն 5000 ց օգտագործելի Հացաճատիկայինքավփոններ, ծացաճատիկաին քասիեններումլիարժեք ճատիկի պարունակություն, նախատեսվում է 40 տոկոս: Աշնանացան ցորենի մշակության բերքաՀավաջի վրա կալտարվողընղճւաանուրՐ ծախսերը պլանով նախատեսված է 240 Հաղար ռուբլի, Ստացվելուէ 20 «Հաղար ցենտներ ծղոտ: Տնտեսությունում ծղոտի ճամար ծախսումներինորմատիվը (ելնելով Հավացելու, մամլելու, փոխադրելու,դիզելու ն նրա մթերման մյուս աշխատանքներիծավալից) կազմում է 10 տոկոս: Ծախսումներիընդճանուիգումարից նախ պետք է ճանել նորկկազմի 24 մատիվին Համապատասխան ծղոտի ծախսերը, երը ցենտներ Հազար ռուրլի (24042ազարի տոկոսը): չետնաբար ծղոտի ինքնարժեքը կկազմի 1,2 ոոփբլի(24000.20000), Ընդչանուր ծախսումների մնացած գումարը՝ 216 Հազար ոռուբՀատիկաթալին (240000--24000) պետքէ վերագրել Հատիկին փոններին։ Դրանց1 ցենտների ինքնարժեքըճաշվարկում են ճեվերաճաշվարկում ծն լիարժեք տնյալ ձնով: ծչատիկաքավփոնները ց: Հատիկի ընդճանուր քանակը Ճատիկի՝(5000-40): 100»-2000 42000 ձչամապատասխանաբար ցենտներ (40000--2000), կկազմի 1 ց լիարժեք Հատիկիինքնարժեքը կկազմի 5,14 ռուբլի (216000, `

արտադրանքի

ու

42000), իսկ

ռուբլի

(5,14:2000:5000), կամ, որ միննույնն է (5,14:40:100), պետք է Արտադրանքիինքնարժեքի պլանավորումից ճետո ձեռնարկելկոնկրետ միջոցառումներ,տարվաընթացքում նրա մակարդակը իջեցնելու Համար: ինքնարժեքի իջեցման ուղիները բավ։

2,06 ինջնարժեքը՝ Հատիկաթավփոնների

մաքիվ նն, բայց գլխավորը մշակվող կուլտուրաներիբձրքատվության, սպաշվող անասունների մքնրատվության բարձրացման Հետ մեկանղդընդճանուր ծախքերի մեջ անցյալի առարկայացած աշխատանքի ձախաումների անսակարար կչոի Հետագա բարձրացումն 1 (Տարաբերականորնն), այսինքն՝ աշխատատարպրոցեսների մծջենայացման մակարդակիանընդատ բարձրացումը Համակողմաեի մեքիննայացումնու ավտոմատացումը,որով պայմանավորվում է ալխատամըիարաադրողականուքյան մակարդակը,ինքնարժնքի իջճցման «ամար կարնորագույի նշանակություն ունի նյութական միչոսների (պարարտանյութերի, քունաջիմիկատների, վառելանյութի, քոթյուղերի, պաճնատամասերի, կերերի ն այլն) խնայողաբար, արդյունավետ օգտագործումը, կորուսոնձրի, անարտադրողական ծախսերի խաիվ կրճատումը, խնայողության ոնժիմի կիրահումմ արտադրությանբոլոր օղակներում Շատ կարնոր է մարդկային գործոնի դերը, աշխատողների նյութական չաշագրդովաժության ու պատասխանատվության բարձրացումը, աշխատանքի կավմակերպման վարձատրության առաջադիմականձների արմատավորումը, սոցիալական խնդիրներիլուծումը: է կաւավարման ապաինքնարժեքիիջեցման կարնոր ոռնեղերվ րատի (ժանացումը, ինքնարժեքի կառուցվածքի մնչ լբնդչանուր արտադրականն ընդչանուր տնտեսական ժախսերի տմնսակարար կշոի փոբրաւյումը' Լ օժանալլանով նախատեսվում Արսադրական-ֆինանսական ն դակ ձեռնհարկությունների արճեստագործությունների աշխատանհչնելով վերջիններիս արտադրականկարողությունից, չիմնաբը, կան ճյուլերի արտադրանքիվերամշակմանմեջ տնտձաությանպաՀանչներից:Առանձին ձնում պլանավորվում է արդյունաբերական ու

արտադրությունը իրացում արուադրունթի ն

Զեռնարկությանարտադրականժրագրերի սաշմանումից Հետո է դրունք կատարմանՀամար անշրա ժեշտ նյուքական կաղժմվում է գյուղասնանորն մեչ իր ընդգրկում ապաճովվաժությանպլանը, սական տեխնիկայի օգտագործման, նավքամքերքներիփոխադըրտեխճիման վրա մեքենաների ման, Հաստատված նորմատիվների նիկական սպառարկման ն նորոգման արձեստանոցի նախաճաշվի նոր տքինիկայի ներդրման, պարարտանյութերի, ու

ն այլ պլանները: կումներիփոխադրման

թունաջիմի-

Աշխատանքի պլանըբնգգրվում է տշխատողների քվաքանակը, կաղրերիարոտրաստումըբ ն աշիատավարգի(լոլտնտեսություննեբում աշխատանքի վարձատրության) ֆոնդի` ըստ

հոամսյակների

կատեգորիաների, Աշխատանրի աան էրի Սրիչ աշխատողն էլնում աշխատանբիարտադրողականության է քառ

էն

ամի

մրի

տեմ-

պերն արագացնելու ոլոյես անչրաժեշտությունից, արտադրության

արգունավետության բարձրացման կարնորագույն ցուցանիշի, խատողների, թվաքանակիորոշման ժամանակ պեր

տադրության բոլոր

ենե

մշ-

ար

ճյուլերում աշխատանցի արտադրողականությանիտրձրացումից, որը կապաշովվի աշխատումիՃիշտ անղա-

բաշխման,

աշխատաժամանակի ռացիոնալօդաագործման, աշխան

թարտարությանկրճատման

աշխատանքիանխնիկական զինվա-

րարձրացմանՀաշվին, ծության

Աշխատուժի պաշանջը,բատ Էլուղէրի ն օժանդակարաադրուխյան, որոչում նն, Հիմք ընդունելով աշխատանքի (արտադրանքի) ծավադըչարտադրական նորման ն սաշմանված նորմատիվները, ե յում Մովխողզներում պեսական գյուղատնտեսական մեո1987 հարկություններում թ. ակստծ աշխատավարձի ձեաֆոնդ,

ճիմբ ընդունելով իրննջ՝ Հնգամլոկի Համար սաճշման-

փորում են ված կայուն

հորմատիվնրը Աշխտտովարծի ֆոնդի նորմատիվը ռուբլու իրացված(նկրաոլալսովխովի կողմից վքրամշակվաժ արտադրանքը)կամ 1983 թ. Հոմադրելի սաճմանվում է

դներով, դլուղախնտեաական մրերքների 100 ռուրյլու տամախաոն արսաղի դեպ, 100 ռուբլու Հաշվով, «Համախառն այոռադրանքի անքի հաշվով աշխատավարձի ֆոնդի նորմատիվը կիրառվում է այն ցուցակը սովխողներում (որոնց.

Հտատատվումէ

ՇԱԱՄ-երի

կումից),որոնք այտադրության տեխնոլոգիայի Հայսլալմանների մաձայնարաադրանքն ըստ սաարինիրի իրացնում էն ոչ Ճովասա-

րապես,

այլ

ռուս սուն:

տեիսնոլոգիական ժամանակաճատվածներին Համապա-

«Աշխատավարձի

ֆոնդի ձնավորման նորմատիվ սաճմանելու աշխատանքիվարձատրության Համար միչոցներ Հատկացնելու

կարգի ՍՍՀՄ պետադրոարդի, մասին» Ճրաճանգում, ճաստատվածժ ՍՍՀՄ

պետայանի, ՍԱՀՄ ֆինմինի, ՍՍՀՄ աշխտտանցի սեական կոմիտեի ն ՍՍՀՄ պետբանկի կողմից, մտնրամասն ձնով լուտո-

հն բանված

ոյս

Հարցերը:

Արտադրական-ֆինանսական պլանում առանձինբաժնով պլահավորվում է սովխողի կամ կոլտնտեսության աշխատավորական կոլեկտիվենրի սոցիալական զարգացումը. նրանց բնակարանային

պայմանները, գյուղերի բարեկարգումը, կոմունալ ոնտեսության օբյեկտները, կուլտուրայի ու սպորտի օբյեկտները, մանկականՀիմկարկները, կադրերի ուսուցումը (բուճերում, տեխնիկումներում պրոֆտեխնիկականուսումնարաններում),որակավորմանքարձրացումը ն աշխատանցիպայմանների լավացումը: կոլտնատնսություններն սովրողները 1946 թ. սկսած իրենը տարեկանպլաններըկազմում ենյ Հաշվի առնելով բնակչության անձնականօժանդակ տարածությունների վարգացումը. Այստեղ պլանավորվում է տնամերձ ճողամասերի տարածությունը, խոտարոտավայրերը ն այգեղորժական կոուղլերատիվնեւ ճարջներն րին տրված տարտժությունը, ըստ անասնատեսակներիանասունների գլիաքանակը, անասուններին քոլունների վաճառքը բնակչությանը (շճորքեր, խոզերյոչխարնեեր,թոլուններ), խտացրած կոշտ կերերը, վառելանյութը, կոլտնտեսության սովիողի կողմից բնակչությունիցդնվաժ մսի, կաթի, կարտոֆիլի, բանջարեղենի, երի խաղողի քանակը: ոլտուղն պլանում արտացոլվում է սովԱրտադրական-ֆինանսական խոզների ն միջտնտեսային շաճույթը՝ւլեձեռնարկությունների ն տությանը մյուս ճանապարձճնծրով վաճառված արտադրանքիդիմաց ստացած ճասույթի ն իրացված արտադրանքի ինքնարժեքի տարբերությունը, Այդ գումարին ավելացվում է տարբեր ժարայուԹյուններից ստացվաժ օգուտը ն դրա բաշխումը, կոլտնտեսության ճամախառն ու զուտ եկամուտը ն դրա բաշխումը: Պլանում առանձին բաժին է Հատկացվում սովխոզների միչն. մյուս տնտնսային ձեռնարկությումների կապիտալ հեոդոումների ու

ու

ծախսերի ֆինանսավոբմանը: Կապիտալնեոդոումները՝

Պլանավորվումձն-

այ շինմոնտաժային աշխատանքներիծավալր. գյուղմեջննաների,տրնի) տրակտորների,ավտոմեքենաների, տեսական գույքի սարքավորումների(որոնք չեն մտնում շինարարական օբյեկտների նախաչաշվի Մեջ) ձեռք բերուժըո Այս նպատակով կատարվող կապիտալ ներդրման միջոցները ֆինանսավորվում են ամորտիղացիոնֆոնդի, չաճույքի, մեժաժախ ու

դնի

սարքավորումներիտարիֆի իջեցումից գոյացաժ խնալողու-

եղանակով կատարվողշինմոնտաժային թյան,ոտնտեսավարական

աշխատանքների ինքնարժեքի իջեցումից գոլացած խնայողության, ն սոցիալ-կովտուրական միջոցառումների շինաբնակարանային րարության ֆոնդի, միջտնտեսայինձեռնարկության մասնակից տնտեսություններին փայական մուժման, շրջանային մարզային ագրոարդյունաբերական միավորումներիկենտրոնացվածֆոնդերի, ու

բյուջետային Հատկացումների,երկարաժամկետվարկերի ն այլ աղբյուրներիՀաշվին: Հիմնակտն նոբոգումըկատարվումէ ամորտիզացիոնՀատկատարվա սկզբում ամորտիզացիոն ցումների, ֆոնդի մնացորդի, վերադաս ստացած միջոցների, հորողկազմակերպությունննրից փան աշխատանջեերի ինքնարժեքիիջեցումից տնանսվաժ միջոցների, տետեսականխթանման ֆոնդի միջոցների Հաշվին, Հիմնական նորոգման ժախոնըը պլանավորվում Լն տարվա սկզբում, Հիմնական կորոգման պլանը հ Միջոցների մնացորդը տարվա

վերջում: Հիմնական ճոտիկազմավոոումը-ընդամենը ժախածը,որոնք

լատարվում ձն տարվա սկզբի միջոցների մնացորդի, Հասակավոր անասուններիխոտանումից ստացված միչոցների, շաչույթի, բտհող անասունների տնտեսության ղարգացման ամորտիզացիայի, ֆոնդի, վարկի ն այլ աղբյուրներիՀաշվին: կոլտնտեսությունները պլանավորում են կաիտալնեբդբումնեՆ Րի մյուս ձախսերի միջոցների ծախսը ն ֆինանստվոբումը, ստացման աղբյուրները: ՄիչոցներըՓախսում են պնտական րանկի փոխատվությունը վերադարձնելու, վարկի պարտբերըմարելու, կախտալներդրումներիմիջոցների գերաժախսը փոխճատուցելու, կապիտալներդրումներ, այդ թվում՝ տեխնիկականվնրաղինում վերակառուցումկատարհլու, միջչտնտեսայլին ձեռնարկությունների (դազմակներպությունների) փայական վճարումներ կատարելու, ՇԱԱՄ-ի զարգացման կնետրոնացված ֆոնդին Հատկացումներկատարելու, ցեղական անասուններիձեռքբերման ՀիմնականՀոտի կազմավորման ճամար, Թվարկածծախսերը կատարվում են Ճնտնյալ աղբյուրների՝ տարվա սկզբում մնացած միջոցների, դնբիեկամուտից կատարվող տորականպարտքերի մուտքերի, զուտ Հատկացումների, անասուններիխուսանումից ստացվաժ Հասույթի, ու

ու

կննտրոնացվածֆոնդի միչոցների, սհվփականմիչոցեերի ույլ մուոնհ հրկարաժամկեո վարկերի բերի, բյուջետային Հատկացոսւքների Հռշվին։ Բյուջնւային Հատկացումները կատարվումնն «անրապետության Մինիստրներիկշորճրղի որոշմայիր. այն տիվում է բնակելի ակումբենրիհ կուլտուր-կենցատննլի, մանկական ճիմնարկնծրի, այլ օրյնկտներիշինարարության, կոմունալ դային նշտանակության ն ներտնտեսային ճահապարճաշինարարո ոնտեսության թյան, կուլաուրչկենցաղային ե կոմունալ եշանակության օշրյեկտների ինչպես նան ըստ օրյեկաների ու կառույցների վնրակառուտցման, (որոնը նախուոնավաւժէ կառուցել ալետրյուչեի աշվին) նավոդբաղվաժ մարդկանց վոր դժածնասիյովլակունաշխատանքներում ձութրության ճամար: մովխողենսը ն միչտնտեստյին ձեռետրկուԱյ ձնավորվում ։ "անը: Սլո դնորը կազմում քն ֆինտձսական ական ծլչազրի, արտադրանքիխրոցմահ պլանի, սրտաղայոուուզբ բոնջի որակական ցուցանիշերի 6 ինբնարժոքի, կողմից վնրագաս ոլլանի, իհչոլես նան

ու

ԼՐ

հիե

ռլաեն՝կաբնաժամկետ վարկերի :

որ

մայիորարկություննորիտնտեսական ն ձն

ենե

նտե

ու

սոցիալական

լարգաց

ման կարնորադույն ճացուցանիշները:Բոլոր ձիռնարբկությունների մար արտադրականչ-ֆինանսական պլանը ունի մրանման արտաղրուկան ժրադիր, իսկ ֆինանսական մասը բնուքադրվուժ է զլուղատնանսականձեռնարկությունննրիլուրաքանչլոր ձնի ֆինանսա-

վորման առանձնաճատկությամբ:

Բուսաբուծականբրիգադների ն օղակների տարեկան տնտճաշվարկային առաջադրանթների բովանդակությունը ն

կազմման մեթոդիկան

ու

իի

Ց՛Լ

է նկատել,

Ընքացիկ պլանավորման ձեհրից կարնոր բրիգադների մեկը հ են, ֆերմանհրի ոարնկան տանաճաշվարկային տպոռաչոաւլրանքներն որոնբ կազմվում են սովխովների արտտղկոլոնհտեսություննեբի խական-ֆինանսական պլոնեճրի կավմմանը վուդաննու Այ այա ջաղրանըները Հանդիսահում էն տետեսության տոռրենաւն րանի մասը: ենլատնտնսային ստորաբաժանումն ելի ճամար առաջադրանքների կազմումը, ղործեականում ԱՆՆԱ ունի, պլանի ռուցադրանցում տնտեսության նշանակություն հիշները առաջադրանքների ձնով ճեսսցվում է) անմիջապեսկատաելնելով ամեն մի բրիդադի, ֆերմայի ն օղակի սշխարողնհերին՝ Տառձաշվարկայինաասջւադրանըքտանքի կոնկրետ պայմաններից, ներում որոշվում է լուրաքոաւնչյուրկոլեկտիվի արոատվրականժրաաշխատանքի նլյութուկ ուն դիրը»մշակվումեն միջոցառումներ Արտադրական միչոցների նվսռավույն ծախսումների «ամալ, մոլիլիւոցստորաբամանումների տարեկան ապսաջադրահբները նում են ափյալ կոլեկտիվի չանբերն, առավել արդյունավետ օղտագդորժելուՃճողը, արտադրությանմյուս միջոցները, խիսո թնաօղզյուսդորժելունյութական միջոյները, ճիշտ կոլ աեր-

բաղկացուցիչ Պատավարարման թնոճաչվարկույին

կազմակերայությունների

սաճմանված ֆինանսավորմանիմի ուների«իման վրաս կոլանաեպլանի կազմումը թռթյուննհրը իրենց արաադրականչ-ֆինանսոկան ովարաում քն քգամուտնքրի ժախածրիՀաշվոկչու: արտադր ական-ֆիՓչողսոոնտնաականձնոնարկությունները նանսական պլոնում: Հաշվարկում

Հախբր,

իրարն

հ ճենն էրբտողրոյան-ֆինանսականպլանին էից որոնցում Հաշվարկում եհ արսւադրանբիինքիարոնքը, սերմացու ն ե շի," ն փոխանցիկ) ֆոնդերը: ապաճողադրուկյան ներերի ("իմնուկո,

որոշում աշխթխատողենըի սլաճունջչը, պարարտանյութերի Հանջաւյին Հատկայումների Թաբսոն թոկըն աշիուշավուրձը: ամոլրյոիվտյիոն միջոցների եռրմատիվեերը մյուս գումարը, իլի աոան շրչամառու նն ահ ցոդաւնիշչները,որոնք անձճրամժեշտ պլանին Համապատասեն սոբնխան բյոժիննիրի դազմման "ամար, Այդ ձեերը կազմվում ւ չին ննբկայացչլում վերադաս կողմակերսլությունունսությունում աու չծթի/

նեն

արտադրական-ֆինանսական ե Արարում

ծն աովխողն երի միջտնտ կոլտնտեսությունների, արոտուքոլվում

ու

վողարուր

արաադրությոմ:ըս այնլու աշիհսատսանքն ու

առաջադրանքները Բրիղադների ն օշղակների արտադրական բ ման. պլանավո Ո/ Դոր ծում են վերնում ր րո օգ ԼԶքննարկված Է ' ի ժմե(բոաղլտնսային) Հատկապես նորմատիվայինե Հաշվեկչշույին թ ողները:

: աա մջակելի ո

ո.

տնաՀաշվարկայինառաչջաղրանքը բրիգադի Բուսաբուծական Հառյոատված

կողմում

են

կողմից ճանրապնտության ագրոարդի

են Բուսարուծականբրիգադի ցույց տրբրիառաջադրանքում ե կոլտնտեսականնիր նրանց (բանվորներ, դրան ամրացված Հողատարածությունը, ընտանիքի անդամներ), տեխնիկական հ արտադրության մյուս միջոցները: Ընքացիկտարվա արտադրականծրագրի մեջ սաշմանվում է առաչադրանց՝ գյու«աղատնտեսական կուլտուրաներիցանքի, բնրքատվուցյան ու մախւոոն ըձրքի ն կերերի ճայքայքման զծով: Հենք այստեղ էլ նախատեսվում է ազրոտեխնիկական միջոցառումների ռիստել, որոնք բրիգադը պետք է իրականացնիիրեն Հատկացված գաշտերում ու Հողամասերում: Աշխատանքիպլանում ըստ կուլտուրաների ճաշվարկվում է թե ամրողջ տարածության, մեկ Հեկտարի ն մեկ ցոնտների արտադրանքիՀաշվով որքան մարղ-օր ն. դրամ է Հաշվարկվում է բանուժի պաՀանչվում ծախսել:Առաջադրանքում պաճանջը գյուղատնտեսական աշխատանքների ամենալարված են աոկա մարդկանցքաշրջանի Համար: Պաճանջըճամեմատում հակի Հետ, պարդում բանվորական ուժով ապաճովվածությունը: Մշակում են միջոցառումներ ավելացամ բանվորականուժի օդտագործման կամ պակասը լրացնելու ճամար: Պլանավորում են նան կատարման Համար ընդճանուր աշխատանքներիծավալը ն դրա ոլաճանջվող ձախսումՖերը: Բացի ուղղակի ծախսումներից «աշ-

ձեո

վում բիիգադի կաղմը

վորկում

են

նան

ծախսերը: բրիգադային ընդճանուր

Առաջադրանքումըստ արտադրատեսակներիՃաշվարկում են բուսաբուժական ճիմնական միավոր, ղուդակյվողարտադրանքի այչսոլնս կուվաժ, բրիդադային ոյլլաինքնարժեքը: Մախսումների ն նավորում ննթոնտեսույին ճաշվարկի խնայողության ռեժիմի կասլալով աշխատող խրականացման անձչրաժեշտ պայմանն է. Համար նույնպես կաղմում (րիի ստորաբամանումների գո'դ,օղակ) նն ատնյոճաշվարկային առաջադրանքներ, որոնդում պլանավորում հն ըստ արտադրատեսակներիարտաղրանքի արտադրությանծափտլը, ճամախառն արտադրանքը ն պաճանչվող այխատանքային հելաթականծախսումները, Դրանք պայմանաղրեր ենե կնքում տնանսության ղեկավարեհրիՀետ, որտեղ շարադրվում են երկու աշխատողների աշկողմերի ւվլարտավորությունեերը: Սրանցում ն խատանքի վարձատրությունը նյուքական խրախուսումի կախման մեջ Է դրվում վերջնական արդյունքից: Այդ է պատճառը, որ ն կաղալով աշխատող րրիդադներում ողակներում Հողի, ոռոգման ու

րուժանյութերի,գլուլատնտեպական ջրի: ո"լարարտանյութերի, նյութական ֆինանսականմիջոցների օղտագորժտեխնիկայի, ու

նկատժամբ դիսնեորվումէ սրտացավ, խրոջ տիրոջ վերաբերմունբ: ծետճաշվարկայինառսջադրանթներըմշակում է »Ճամառղատասխան գլխավոր (ավագ) մասնադետը բրիգադի, ֆերմայի ղեկավարների, մասնագետների ն արտադրության առաջավոր բանվորների, կոլտետեսականների«ետ մեկտեղ: ֆննարկվում հն Բրիգադի առաջադրանքները ՏնաՀճաշվարկային ն Հասաստվում՝ սովխոզի դիրեկտորի, կոլժողովում կոլեկտիվի ման

կողմից: անտնեսության վարչության

բրիդադների կազմում ստեղժվող օղակների Արտադրական ն կոլտնտեսությոն վարչությունը Համար սովխոզի դիրեկցիան են արտադրական առտբրիգադներիՀեւա միասին սաշմանում ջադրանցք՝ մեկ տարվա Համար, որտեղ որոշվում է օղակների կաղն գույքի մը, դրանց տրամադրուցյանտակ եղած մեքենաների մշակվող կովտուրաների ցանքատարաժությունները, քանակը, բերքատվությունը ն արտադրանքիստացման առաջադրանքները: արվող առաջադրանքներումորոշվում է այն ագրոՕղակներին տեխնիկականմիջոցառումների սիստեմը, որոնք պետք է իրակա-

նացվենօղակին Հատկացված«ճողամասերում:

Կ.կոմպլեքսային մեքննայացված օղակների չարասդրական մեջ, բացի դրանից, ցույց նն տրվում մեբենաուսջադիանքների կատարման ծավալը ն ժամկեաներլ:, ացված աշխատանքների ագիեդատիկաղմը, Հերթափոխային նորմաները,աշխատանքի

ծախսումները ն այլ ցուցանիշներ: Բուսաբուծական բրիգադների ու օղակների տարեկան առտչադրանքների կատարումից մեծապես կախված է ոնտեսության պլանի ճաջող կատարում ը: արտադրական-ֆինանսական

ու

Օպերատիվպլանավորման մեջ նն մտնում աշխատանքային օրոցույային պլանը, օրացուցուլին առաջադրանքներբ ե պլան-

մեքենայացման մակարդակը, մասնակի մեքենայացումից աստիճանաբարանցնում են կոմպլեքսային մնքենայացման, նրացուցային պլանների Հիմնական խնդիրներից չ՝ ապաճովել ժամանա-չ կակից տեխեիկայի բարձր, արաադրողարար օգտագործումը)

գյուլատնոնհսական աշխատանքներիժամանակաշրջանի, օրացուցային պլանները կազմում նն արտադրականստորաբամա-

որոշակի

Բանվորականկամ օպերատիվ պլաններ

կարվագրերը: Ու

նումների պլանների

ու

առաջադրանքներին անխնոլոդիական քար-

անքի Հիման վրա:

Աշխասանրբային պլանննրի գործողումյան ժամկետն ավելի է արտադրական կարճ ք, այն ղրեքն մոտենում պրոցեսների կատարման ժամկետին, Աշիառւանքայինպլանները կազմվում էհն գարնան աշխատանքների, գյուղատնանսական կովտուրաների մշակության, ինամբի հ թոտճնձի, վաղաճաս, առավելապես «ացաճատիկային ձմեռային շրջանի կուլտուրաների բերքաճավաքի, աշնանային ու Անասնասաձճուցյանմեջ սովորաբար աշխատանքների ճամալ, ամառային ու ձմեայդ պլանները կաղմվում են րոտ ֆերմաների՝ ռային ժասանակաշրչաններիճամար: Սրացուցային պլաններում սաճմանվում են տվյալ ժամանածավալը, ացրոսեխնիկաշրջանում կատարվող այխսատանդների լուրաքանլյուր աշխատանքի ճամար կական օպտիմալ մամժկետը, աշխատօրերիքանակը, պաճանջվող ագրեգատի կտղդպաշանջվոալ մը ն սպասարկող անձնակազմը, արտադրական (Հերթափոխային) ե արտադրության միջոցուժի նորման, բրիդավներիբանվորական ների ամենօրլա սվաճանջը, Աշխատանքայինպլանների Հիմնական խնդիրն 1` Ճաշվարկ-

արննըի միջոցով սլաղրգել րամանմունքի, գյուղատնտեսական ժատվլալ իրիգադի կամ ամբողջ տնտեսությունը՝ տադրատմասըչ ագրունխնիաշխատանքները մփանակայրցանի գյուղատնտեսական կական լավաղպույնժափկետննրում, րարձր որակով կասոարելու

արտադրությանմիջոցներով ապաՀովված են, քն ոչ, Պակասի դեպքում ձեռնարկում նն մի չարբ ու Միջոցառումներ, որպնսագրոտեխնիկական կազմժակերղական դի լրացնեն բանվորականուժի պակասը: ներկա պայմ աններում, երբ օրհլօր բարձրանում է դյողատնահսական աշխատանքների

Համար րանվորական ուժով

ն Սովխոզները կոլտնտեսությունները կիրառում են աշխսատանքային պլանների տարբեր ձներ, նրանցՀամար ընդՀանուրէ

«Հայորդականության

գյուղատնտեսական սաճլիանումը

աշխատանքների կատարմանմեջ, րանվորականուժի ե տրակտորների, գյուղատնտնսական մեքենաներիու գործիքների ամենօրյա պաճանչի ճաշվարկումը: Սրացուցայինպլաններին պետք է վերաղրել անասնապաճսկան բրիգադների տասնորյա, ամսական առաջադրանքները,տեխնիկայի նորոդման պլանները ն այլ առա-

որոնց կատարման ճամար պաճանջվում է շատ չադրանքները, յաճմանափակ ժամանակ: րաղկացուցիչ մասն են կավմում Աշխատանքային պլանեճրի Դա առաջադրանքէ բրիգադին, օղակին կամ պլան-կարբգագոեոը: արակտսրային ագրեդատին՝կոնկրետ աշխատանքներ կատարելու տրվում է որոշակի մամանակում (տաւնՀամար:Առաջադրանքը օրա, «Հնգօրյա,իսկ առավել չարված չրջանում՝ ամենօրյա) որոշակի ծավալի աշխատանք կատարելու Համար: Պլան-կարգագրերը մշակվում ե կատարողներինեն ճասցվում տնտեսությանղեկավարեերի ու մասնագետներիկողմից: Այն տրվում է գրավոր կամ բանավոր ձեով: Դլան-կտրգագրերը ծառայում են որպես ալտադրուքյան օալերատիվղեկավարման միչոց: Տնտեսությանճամար աշխատանքային պլանները կաղմվում նն ալոոադրումյան ճյուղերի գլխավոր մասնագետների, տնլտեսադետի Հետ միասինն Հաստատվում սովխոզի դիրեկտորիե կոլտրն,

կողմից: անհսության վարչուրքյան `

Պլանների մշակման

ու

ճաստատման

Բոլոր տեսակի պլանները կաղմելուց

կարգը

տնտեսություննեաշխատանքս

առաջ

մեժ բում տարվում է նախապատրաստական

նախքանպլանները կազմելը, խորը վերլուժուքյան հն եհտնտեսական գործուքարկվումմեռնարկության նախորդ տարվա նեության արդյունքները:Վերլուժուքյան ժամանակ տնտեսության `

են պլանային ցուցանիշփաստացի ցուցանիշները շամեմատում ենճրիճետ, պարղում՝ պլանի կատարման մակարդակը: Առանձնակի ուշազրություն է դարձվում Համախառն արտադրանքի արաաղրության պլանի ն գյուղատնտեսական արտադրանքի վաճառՔի «ծու| սլնտական պլանային առաջադրանքի կատարման վրա, Տնտնոության Հիմնականցուցանիշներիվերլուծությունը թույլ է տալիս պարզելու արտադրության զարգացման ձեռք բերաժ ճաջողուքյունները՝ գյուղատնտեսական կուլտուրանեձրիբնրքատվության ն կիրառվող ազրոանասունների մթերատվության մակարդակը,

տելանիկական ղզոռտեխնիկական միջոցառումների արդյունավետությունը, աշխատանքի նորմավորման, կազմակերպման վարձատրության վիճակը, բացաճայտում անեղ դգլտածթերությունները, չօգտագործված ոնլերվները ն չճնարավորությունները,Վերլուժուու կոլտնտեսականներյուն արդյունքների, սովխողի բանվոբրնենրի բի ասաչարկությունների, նույն պայմաննրում գտնվող գիտաճետազոտականկայանների, տոռաջավորտնտեսությունների փորձի» գյուղատնտեսական օրգանների, զիտական ճիմնարկներիու բարձբուղույն ուսումնական ճաստատություններիկողմից արված երաշիւավոլությունների «իման վրա մշակվում նն չիմնավորված միջոշնորչիվ կապաորոնց ճետնողական կենսագործման ցառումներ, տնտեսական ցուցանիշնե Հովվի պլանավորվող արտադրական բի կատարումը: Պլանննրըկաղժելուց առաջ տնտեսությունում անց է կացվում գույքագրում, որի ընքացքում ստուգվում է շենքերի, տրակտորնեբի, ավտոմերջննաների,գյուղատնտեսականմեջննաների, գործիքմանր գույքի առկա քանակը ն վիճակը: Որոշվում է արների տադրության «իմնական միջոցենրի մաշվածության աստիճանը ն Հետագա օդատդործմանպիտանիությունը, որակը, Սռուգվում է շրջանառու միջոցների առկա ջանակն են պաճշեստայինտնտեսության վիճակը, ինչպես սլաճպանվում նյութական արժեքները: արտադրականստորաբա ժածմոհսությանմասնագետների, կոլտնտեսանումների ղեկավարների,առաջավոր բանվորների են արտադճշտվում վերանայվում մասնակցությամբ կանների պրոչ աշխատատար սպասարկմաննորմաները, ելնելով րական աշխատանքի կոնկրետ մակարդակից, ցեսների մեքենայացման ու

ու

կատարման աստիճանից: փաստացի պայմաններից նորմաների որեսղի դրանը չիճաշվով, այն սաշմանել է նորմաները պետք նե աշխատանքների ձեռնտու ձեռնտու ոչ նեն ոռնալ,բացառվի դրանք նպաստենաշխատողների երնան գալու Հնարավորությունը, արաշխատանքայինակտիվության, Հետնապես՝ աշխատանքի ու

բարձրացմահը: տաղրողականության Ըստ

կուլտուրաների ն անասնատնսակների, դլուղատնտեսական

քարտերը, Ճաշվի կազմում կամ ճշտում ծն տելխնոլոգիական ինածնսիվ տելխճատկաւլես տեխնոլոզիաների, նելով տոռաջավոր առ-

ն կոմպլեքսային մեքենայացմանՀնարավորություննենոլոգիայի կերներին մյուս շրըրեն պարարտանյութերի, սերմերի, րը: մշտում ժախսի նորմաները: ջանառու միջոցների

բաղմակողմաՁՀիշտպլանավորմանանչրաժեշտ սլայմանը նորնորմաների նիորեն Հիմնավորվածտեխնիկատնտեսական զրեց կիրառումնէ ՍՄԿԿ 22-րդ «ամաղումարը Անգիր մատիվնձրի վրա Հիման նորմատիվների առաջադիմական ներդնել լայնորեն Տնաննոր մեթուլենրը: իթանման պլանավորման տնտեսական դեր է Հատկացվուտմ կարնհորագույն ռավարմաննոր մենխանիղմում ն` ո'

ու

Դրանք կույուննորմատիվներին: գործողության կրկարատնե ալտադրական

վճարումները: սլետական բյուջեում կատարվող նան աշխատանքային ֆոնդերի, Հողի, ջրի, մյուս բնական,ինչպես տոկոսները: Տնխնիճամար վճարվու ռեսուրսների Համար, վարկի ելաըստ չության պլանավորման նորմատիվները

կատնտեսական կետային նյութերն

նն:

շատ նորմատիվները Օգտագործվող

են,

պայմանական

այն

ստորաբաժանելՀնանյալ խմբերի" կազմակերպման ողսոսդորժմիջոցների Արտաղբության

բեն կարելի է 1.

ման:

ու

Շրջանառու միջոցննրիկազմակերպման ու

օղաավորժման,

ֆոնդի (աշխատավարձի Աշխատանքի վարձատրության,

աշխատողների» ինժններատեխնիկաղյան նղ

նորմատիվ): մնավորման

ծառս

Հաստիքների

անձնակազմի սպասարկող կրոոսհր

րոլների

ու

նոլ մատիվ-

ների: մեթոդներով միջոցով տնտնեսադիտական նորմատիվների

ա-

պառովվում 4 կոլեկտիվիհ դումը,

Հո.

Մաժողովրդական ջանի

բում կիրառվող Սովխողնի վերադառօրգանների կոզմից,Հաշվիառնելով

զուղոր-

նորմատիվնէրը են Հաստայովում

գոտիական պայմանները:

Պլանները կազմելուցուսչ

արտադրության Դոն

ամննայն մանրամասնությամ ուսումնառիրվումէ նույն պայմաներում գոնվող դերի, բրիդաղնքրի ֆերմաներիառաչավորննրի փորձը, վում, 08 ինչ միջոցեկրո ժեքողնձրուէն ձեռք բերել բարձր հարտտդբակուն տն տնոական ցուցանիշները, ա

սրարղ-

ու

Զեռնարկվում կոնկրետ

միջոցառումներ աոկա (ելնելու հաղրերի վիճակից) կաղբձրի արտաղրական տեխնիկական որաոկավորմանբարձրացման բարձրորակկաղրերովլաղզաճույվածոսԹյունը լուծելու Կսմար: նե

ու

փարձատրության ոռաջաղիկաղմ. թերությունների վերացման ու

մական մենի ներդրման, սոցիալիստականմրցության կերաման գործում տեղ գտա

դաոգվուծմշակվում

Հո

դործնականմիչոցառումներ, Տնտհսության դնկավարները վորաղուս «բվանհերի քուլժի նն

ժամանակին պետը է

ենթա, (Արբ

Հիշոտակված) ցուցանիշները,Ֆախապատրաստական աշխատանքենքն ավարանչուցՀիյոո նհ լինում ձեռնամուխ ոլանների կաղմսաանան

Հառտաաման

աոնը,

դ աշիւատունրինմասնակցումէն սովխոզիո, դեհողլար եշխառտույները, տնտեսա գլիոսվոր նաբ,

կոլանանսության Հաշդլխավոր վառած, դլոսլայոնոնսության ճյուղերի դիչավոր մտանագնունվդլխավոր ինժեները, գխավոր էննրդեաիկը (հեժեներ-Ններգլ տինը), շինարարհեժեները արտադրու լաւն առաջավոր բանվորներն րբ,

ու

դոյանտեպսակա եները,

Սազմակերդյական-ոնտեսական կառուցվուժքի ալանի

կավմՏոմար տնտեսութ յուններում ատեղժվում 1 ճատուկ Հանձնա ժոռոմ, որը միավորում է օովրուլի դիրեկոռրըկամ կոլտանտեիսուԱ հաիոսգատիս Դանի առանձին (բուսաբուծության,անոսնաբուժության ն ոյն) բամիններիէաղզմման Համար ննբաճանձնաժողովնել,, որոնք ղեկավարում են առաջատար մասու Այն սովխովզներն նագետենըըո կոլանտեսությունները, որոնք այ

խագիժինստիտուտիհ ճողաշինարարական ջոկատների ծառուլու-

թյուններից՝ պայմանագրայինՀիմունքներով: Սովխողնիհրի կոլանտեսությունների տարհկան արոսդրաքան-ֆինանաականպլանի բամինները կաղմում նն Համ ապատոսխան ճյուղի գյխավոր մասնադետները,մասնակից դարձնելով արտադրական ստորաբամանումննրի մասնադգքաներին, Գլխավոր մասնատնանսագնտը կ Հաշվապաճը կոորդինացնում եին բոլոր աարբբեր ճյուղերի ղետնիրի աշխատանքը, ճամաձույլնեքնում են ե ապաձճովում արտադրության բոլոր պլանային ցուցանիշները են աարընիր միջն եղած փոխադարձ կապը: նրանը տշվարկում տրտաղրանբիինբնարմեքը, մշտկում ալանի ֆինանսական մասը: Արտադրական ստորաբամանումնիրի տնտճաշվարկային ոսսչոդրանհքները (այդ թվում՝ կապալով աշխատող ստորարամանումների) մշանում է զլխտվոր(ավագ) մասնադետը բաժմանմունմասհաթի, արտաղրամասի,բիիդադի, ֆերմայի զեկավարննրի դետների ճետ միասին: կազմված պլաններըթննարկվում են կովխողեերոսԲդենավտր աշխատողների, մառսնագնտներիհ արտադրությանառոջավորհոր րր Խորձրդ ացու արտագրական ն նիստում ճառտատվում ճամառատաո վարչության ընդչայնված խանաբար սովխողի դիրեկոորի հ կոլոնանսոականների(չիաղորննընդճանուրժողովի հողմլ ց: Հաստոսոված ոլլաւր: (Մի րի ժոզով) հե0 ըստ բանի օրինակից) սա՞ռմամվածկտրվով հնրկայտացվում (շրջանային քակալության՝ վերադաս կաղմակերպություննելրին ոլետական կոմիտե ի միավորումներին, ազրոարդյունաբնրական ն քան սյլաադրոարդբանկիշրջանային բաժանմունք, ոչ ուշ այլն) նավորվող տարվա վնետրվարի25-ը:

տնտեսություն.

ու

Աշխատանքի կազմակե բայման

չունեն ներտնտեսայինՀովաշինարարության նախագծեր,իսկ կաղմակներպական-ոնոծսականկառուցվածքի ոլլանները կազմելու հն իրենց մասնագետներիուժերով, պետք է օգտվեն Պեաճողշիննա-

ու

յունեքրում,

ատհղծվում

Ժծ

ընդչանուր ժողովներում: կոլտնտեսականնեերի տեսություններում՝ Դլանների կատարման եկատմամբ Հսկողությունըդորժնականում

Պլանների կատարման վերաճսկողությունը չի ավարտվում պլանների Պլանավորումը

կազմմամբ. Պլաեավորման բաղկացուցիչ ե կարնորագույլնմասը ւլլաններիկատարման ստուգումն է, որը Հնարավորություն է տալիս րացաՀաիխոելուարտադրությանչյօդտաղործվածոռնղերվներըն ՀնարաՎորությունները, նկատվող անչամամասնություններն ճամապատասխան ուղիներ մշակում դրանց վերացման ճամար: Դա միաժամտնակ թույլ է տալիս կանխելու ավելորդ այխատանքային ֆինանդական ու նյութական ռեսուրսծախսերը, աշխատանքային, ննրըըօզուաղործելու ռացիոնալ հ մշակելու միջոցառումներ գյուդասոնանստական մթերքների արտագրության ավելացման ն արաւավրանքիինքնարժեքի իջեցման չամար։ Պլանների կատարման նկատմամբ վնրաձճսկողությունն իրականացվում է ինչպես սովխոայնալեսէլ վերաղի դիրեկցիայի ն կոլտնտեսության դաս կազմակնրոլությունների շրչլանային րաաղզրոարդրանկի ու

ու

փարչության,

է տարմանմունըի կողմից:ՎերաՀսկողությունն իրականացվում

բնը եղանակներով:Դա ճիմնականում կատարվում է տնտեսության Հաշվապաճական հ օպերատիվ (ամսական ու նռամսյակային )

"ջով"

Հաշվետվությունննրի ներկայացման

Ազրոարդբանկի բաժանվունքը վերաճակլումէ սլլանի ֆինան-

ռական մասի ցուցանիչների կատարումը:

անցկացվում են ոնտեսության հայաստակոյվ Վերաոակողության արՀերքական գործունեության արոաղգրական-ֆինահսական ու

տաչերք ստուգումներ, Սովխողի կամ կոլանտեսությանկուսակցակահ կաղմակերպությունըունի վնրաճոկողությանֆունկցիա, նտ իրավունք ունի վնրաճսկողություն սաճմանել տնանսության աղ ժոմինիտտրացիայիգործունեության նկատմամբ: Գուսակցական ղովներում բյուրոյի նիստիրում պարրերարար քննարկվում է պլանների կատարման ընթացքը, ընդունվում հն որոշումներ ղերուրձկավար կադրերի ու մասնագետներիպատասխանատվության ու

Համար: ճաշվենկատ ձարելու բացման, արտադրությունը Պլանների կատարման նկատմամր վերաճակողության

չատ

գործուն միջոց է ։ոնտեսության ն նրա արտազրական ստորաբաժանումների ղեկավարներիՀաշվետվություններիքննարկումը սովիսկ կոլտըն-Հիւոզներում՝արտադրականխորճրդակցություններում,

է արտադրականեորմաների, նորմատիվներիե իրականացվում սաճմանվաժ լիմիտների օգնությամբ: Գորժըպետք է կազմակերկատարի սլել այնպես, որ յուրաքանչյուր աշխատող բարեխղճորեն

օրվա ճամար սաճմանված նորման, աշխատանքը մեջ բարձր որակով: Անասնասպաձության կատարի ժամանակին ամեձնօրյուՀսկողությունը իրականացվումէ արաադրված արտադՀաշվաղման միժախսումների րանքի,կերերի աշխատանքային պլանների ե կոլտնտեսություններում ջոցով: Սովխոզներում ստուգումն առաջաղրանքների կատարման անտճաշվարկային Հերքավոխի

ու

իլականացվում է տնտեսության, բաժանմունքի, արտադրական ճլուղային ենավարության ֆերմա /ուղայի ղեկավար ֆերմայի ոամասի,

Կանայի (ավագ) ա

Բյ

ու

են իրենը մասնագետներըպատասխանատու Գլխավոր են լեկավարաժ ճյուղերի վիճակի Համար ն կազմակերպում արէրի պլանք տադրական-ֆինանսական կատարումը: պլանների կատարման րնքացքը, կոլտնտեհսություններում ն անձանց չոնտեսավարչության պաշտոնատար

բաժինն Համապատասխան

կոլտնտեսության

չ վերստուվերաճսկվում Ֆինանսականդորժունեությունը պիչ Հանձնաժողովիկողմից Վերստուգիչ"անմնաժողովը տարեկան գորտնտեսական-ֆինանսական "անցկացնում| կոլտնտեսության

կան

ու

ստուգում պարբերաբար վճրատուղում, երկու առնվազն ժունեության արն ժյուս արտադրական ստորաբաժանումների բրիդադների գորժուննությունը, տադրական-տնտեսական

նույնիսկ ամենալավ պլանը կարող է մնալ Աղթի վրա, երն վա. լամրապնդվի րով, եթե չբարձրացվիինչպես ղեկավարի, այնպես էլ չարքային էթէ չսաճմանվի Հատակ վերածսկողությունէթէ մարդկանց չսովորեցնեն աշխատանքի ու առաջավոր ձներն ու մեթոդկազմակերպման

աշխատանքն եանրաժեշտ կազմակերպական

պատասխանատվությունը, աշխատողների

հերը:Ստուգման

«Ստուզել

վարձատրության ի,

մասինՎ, վերստուդման

մառդկանցե

Լենինընշծլ է,

կաւտառբուստուգել զոոծեոիփաստական

մը՝ այս

է, դարձյալ այս է, միայն այս Հ այժմ ամբողջ աշխատանամբողջ քաղաքականության մեխը» ներտնտեսայինպլանավորմանու պլանների կատարմանժամանակ անտրաժեշտէ խստիվ պաշտպանել պլանայինու կատարոչ ղականկարքապաճությունը, տնտեսական կյանքում վճռականորեխ ճաղքաճաբել տեղայնության տարրերը, չնետնեողականորեն րարձրացնելաշխատավորականկոլեկտիվներինյուքական շաճագիըգիովաժությունը ե հյումական պատասխանատվությունը ձեռնար-. կուցյան դորժունեության արդյունքային ցուցանիշներիբարելավման ճամար. Այս /ոնդրի շաջող լուծման գլխավոր ուղին ներկա հտապում կոլեկտիվ կապալիու տնածսականճաշվարկի արմատավորումն է, ամրապնդումն ու կատարելագործումը:

քի,

ԱՆՈՒ

ԳՐԱԿ

լենին--եմ,

ԹՅՈՒՆ

Վ. ի,

Էյ

Վ. Ի.

մ.

Վ. ի,

Լի

ՍովետականՄիության կոմունիստականկուսակցունյան ձրագիրը. նոր խմբոսդրություն, եր., 1986,

Լենին.. Ե(ժ, Լենին.. ն1ժ,

Հ.

31,

էլ 64»,

Հ.

33,

Հ.

42,

էջ 266, 1980, էչ 418-499,

եր., (Ժայապաան»,

1980.

1982,

ՍՄկԿ կենարոնականկոմիտեի քաղաքական Գորբաչով.-ղզծկուցումի ՍովետականՄիուքյան կոմունիստական կուսակցության 22-րդ ճամագումաբին, «Հայաստանը1986. ն. ի, աոցիալական ղորգաղմոաւն19846-Ռիժկով--ՍՍՀՄ տնանոական |22 ն մինչե 20նց 2 բնկաժ ժամանակաշրջանի Հիժնական ուղղությունենրի մասին, նր., 1986. ՍՄԿԿկ կենտրոնական կոժիտեր 1987 2 Հունվարյան պլենումը նյութերը,եր., Մ,

Ս.

ու

1987.

70.

ՍՄԿն կենտրոնական կոմիտեի 1987 ք. Հունիսյան պլենումի մեւտական Հայաստան»,26 Հունիսի 1982.

նյումերը,

«Սո-

ԱՄԿԿ կենտրոնականկոմիտեր ն ՍՍՀՄ Մենիստրննրի խորճրղի որոչումը «Ագիոարղյունաբերական Ճամալիրի կառավաիման 4նետազա կուտարելագորժման մասին», օշՍովետական շճայասաանս,24 նոյկմբնրի 1985. ՍՄԿԿ կենտրոնականկոմիոնի ե ԱՍՀՄ ԱՄինեիսսարենրի խորչրդի որոշումը «երկրի ագրոաթղյունաբերական ձայալիրում անտեսավարման տնտեսական

Ճետագա կատարնլավործմանմասին»,«ՍովետականՀայասուսնո, մեխանիզմի

)է.

12.

մարտի,

19867

Օքոճատճրա ց դթօե3Ք0Ղ

Ք6ղ.

Ոքճւոաա

ոքաո1

ԸԽՂԵՐԵՕՆ038ՆԸՂԹ6ԱՄեւչ

13, Սառած

ՌՕՂՎԵԸԽՈՎ

օղ

ոքթոռոքաոււտւ.

ՈԾ Օքոճատոութու ոքօիտթ0Ռ6Ը188 8 ԸՇՈԵԸԽՕՃՕՅՈԱԸՐՈՇԵԿԵ ՈբօրԷն:

ՖՎՇՑԱՕՇ ՈՕԸՕԾԽՇ Ոռչ քու

ոքօփշշշօքըՈ. ձ. Խործոտ

Մ.

ՕՊՕԸ 1980,

14.

ոքօֆծշշօրտ 81. 1. ՕԱրՇԵ0ՔՃ, ՄԼ: 140106, 1984.

էէ

Դավթյան3.

մ.

ՕքոտուտունըրթոատոօղոճՅ

ՔՒԱՕԼըճոճք եւմ Վ, ն ուրիչնքր--

ոթոռոքաայն նյ, 81.

ՕՑՕԼԼԱՑՕՂՎԵԸԽԵՆ, ՇՅԾ-

1985. Ճրքօոքօաայաոր,

Արտադրության կաղմաներպումը ն պլանավոձեռնարկ, նր., 1974:

խումբ կոլտնտեսություններում ն սովխողենրում: Ուս. էշ

ԸՇՕՑոքլԱՔԱՇՂՔՈՔՅԱՔՇ

Մոքճրոճուտ

ՇՂԱԾՅՅԵՍՑ

ՍՈԷԱՕԿ

ՁՐքծոթՕԿԵԱ ԽԲՈՂԵ) Ո1, 1987.

էճ. ՈՆՇՐՕՈՒԹՎՅԸԽՆԵ

քՇխՇԵՏհոքԱ

Վ. ի, Լենին, նվժ,

33,

Վր 265.

ՅՃՕՔԾԽԱԼՎԵԸԵՕՐ0

օրքմմա

ԽՕԿՈՂՏՏՇՑ

ոա

Թոն

«0Յղի-

Լ017 (պօքխշւատնեն

ոքուճ

ԱՕ ոօ քոտքճնօլծ Խ ոքրածոտաւը տոտ որօոտօղոՂՔԸճնաւ ԱՄԼՔԵՕՅՈՑՇՅոՇոո0ՐՕԱղձկկքօոճատ 8 Յքու ս տ: ՇՇՈԵՇՑՕ1031ՈՇՂ8ԹԱՆհու րթեղորաաւն հԼ, Ճքօոծոքոոժոճիոո«. ոքօեա3 ղտ. 1986.

ու

ոօ8

17, ՄԱԱՑԸՂՇքԸ180

փո ՈՇոՇԴոօկիճ» Օճ 0ոհօտիեայմ

ՇՆՍՈԽՕՇՀԱԼ

Ր,

ՇՇՇՔ, ՈՕ

Ողճեքք058112,

ԱքօոԴՎՈՒ:«ճորըաօ01038186186ԽՒւ

ՎԵԼ

ՎՇՎԱԸՈՑՅՈՈԾ

Ը6Ծ6-

ոքճղոթաայոնհԼ, 20 տերճքը

Կ ՈՒ Ք 394ՈՌ ին

ԲՈՎԱՆԴԱ

Գյուլասնտեսության պլանավորմանէություն, Պլանավորման«Հիմնականսկզբունջենրը Պլանավորմանմերողները

խնդիրները

ԱՐՈՀ

ԼԱՏ

ԱԿԱՐԱՅԻ

Նձրտնտեսակինպլանավորվան սիսոմմբ`՝". Հեռանկարայինպլանները

ՈՆ,

սՂ`

ՂԸ

դրանց բովանդակությունն... ն

Բանվորականկամ օպերատիվ պլաններ Հաստատման

կարգը

Գլանենրի կատարման վերաճակողութոյւնը

Պատվեր՝ 396 ՀՄՄՀ

ու

05882.

մեքոդիկան

Տպաջանակ՝1500

«Պարբերական» ԱՀՄ Դիլիջանի ցաղճրատի ձրատպետկոմի

չան, Վասիլեի փոզ.,

է22

«օղակների տարեկան տնտճտշվարկային

ն կազմման առաջադրանքների բովանդակությունը

Պլաններիմշակման

Տարեկան արտաղրական-ֆինանսականպլանի կազմման մեքոդիկան Բուսաբուժականբրիգադների

Դիլիտպարան: "Ո

ՄՂԱԾ «ՈԱտքառղւաճ» ՐօօճօոՅու ԲՕԻ6 Էօռթեյոշւք Ղռոօոթոճֆո( աու Ճքու. ՇԸՔ, Ոոոսշերի, 717. Թ2ՇՒՊԵՐՑՔ,70. ,