Պտուղների և խաղողի պահպանումը — Կարդալ տեքստը առցանց

ԵՆ

ԱԼԼԱ:

ՊՏՈՒՂՆեր

ՊԱԱԱԱաՋ Նուն ա.

ոք

Եք

Ար

Կ/ՐԴ 6.5: Ս 6:ռ

Դրախոս՝ զրուղախնանոական

ոկտությունների Ռշկնաժո

գոցենա

Ս.

Գ.

ԴԱՆԻՇԼՅԱ

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

Մ 640

ՍճապյանԳ.

Գ.

| Պառուղների խաղողի պարպանումը: -.

Պան, 1886.

ն(.

չ,

Գրքում (ուսաբանվաժ ծն

եր.:

Հալաս։

Բնակչությանըորակյալ սննդամթերքովապաճովելուխընն սոդերը միշտ էլ եղել է կոմունիստականկուսակցության է տեսաղաշտուք:Այդ մասին վկավետականկառավարության 1982 թ. լում այն փաստը, որ ՍՄեն կենտրոնականկոմիտեն Պոամայիսյան պլենումում ընդունեցպարենային ժրադիրը: է րենային ծրադրով նախատեսվում պտուղբանջարեղենի արտադրությանզգալի ավելացում, ինչպես նան սաոնարան շաճանային սաշհատներիարդյունավետ տեղաբաշխման ղործման ուղղությամբ միջոցառումներ:

թ. ապրիլյան ոլենումում արտասանած ճառում թր

ՀԱՍՀ

արդյունաբերական մրցապա ծնող նճրում պտուղների ն մծղանք խաղողի նրկարուտն Մ. Ս. նշեց, որ կչնտկուի գլխավոր քարտուղար ռքառնարանային Պաշպանժան Հարցերը,մրգերի ճավաթի ժամանակփչացման առ. սռրոշ չոռխովբարելավվել է սննդամթերքիմատակարարումը նշան էգն աճ տման ն փչացումբ

Գորբաչովը

»(արազրվաժ ատ

կանիխճլու եղանակները: ։

տարան, մրգապաոնստների (առուցվաժթային ն կ Պոնմձնաճառտկություննքրը, սովորակուն րգա փորվ որ ող գազ են մ նն

ա-

փույորտկու

ջավայրում դյաշպանության Հեռանկարույին մեքուննըը։

ույ,

ճախատնավութէ «զտուղենրի արդյունարմրական պյաչպանմար Հորցնրով զիազվող մասնագնանձրի, զլուատնանսականն առնարի օւաուժնականՀաստատությունն երիուսանողների, ննչոես նան տնային պայմանննրում միրգ ոլա գանձն ճլու աշխատանքով նգզբազվող ձանց Դամսր:

«8(Ը'

3502000000 --Ե-------

«01/91)86

16.56

ՇՈ,

"ՄԴ 36.91

Բայց բնակչությանը:

է նրանից,ինչը ճարն սովխովւների, կավոր է: նոլտնտեսությունների վերամշակող աարոնային տակ ձեռնարկությունների Հնարավորուառղրանքների արտադրությանղզդալիմեծացման Բլուններ: Հարկավոր լ սնս առկա արդյունավետորեն օդոագործել ներկայումս ժեր երկրի բնակչության ստացած սննղամըէ թերքը իո կալորիականությամբ լրիվ Համապատասխանում ֆիզիոլոգիականնորմաներին: Սակայննույնը չի կարելիառել ուվդ սննդի (լիարժեքությանմասին` ըստ դրանում կենսաբա-

Ֆրատարակչություն,

Հեռու

տրամադրության զան

տանտիրոջտնօրինել դրանք,

պոտենցիալը»:

նորեն ակտիվ նյութերի՝ վիտամինների,միկրոտարրերի, ամիեաթթունչրի ո" Այս վերջիններիսկարհորաարունակության: "

(Հայասան

դեռես

ռա

ւն.

Մեր

«ենարոնական ր /

(ժա արատան», 1985,

կամրտեի «լ պլենումի նլութերի, ութերը 4:

ր.

տապրիլի

19:

դուն աղբյուրներն

են

հան րի: : Ա Թր :

| բնակչութ

Ս.

թյու

արե

շնչի

բան-

քարժ միրբդը, սեղանի լաղոդը։

րագի Աթա

է)

ներկայիս

Հաշվով

"ւ ր:

մուռ

(գ-ի

դի

Սո60--70ժ կզ ոլաուղ տարեկուն Սչրուուդրել Հատապոուղ: նռ ուրցի լիակատար լուծումը չէ, որովբնտն բերքի կայն ղա մի մասը՝տարբեր ովլալներով 15--2541-ը,նույնիսկ ավեվ ն պաշպանման ագրման ոնքաղչ աաճաանժան ընթաց փոխադր: լին, ին արաւարտաղրության, ուք ան է: քում իչանում Այստեղից Լլ Փոգում է արտադրությունիցմինչն սպառում տեդի ունեցող կորուսաների նվազեցման ուղիների որոնմաի "արցը: Մ եժ քարտ մրգի Բա(ռրնորությունունի ընակչությանլ տուկալոալյումը ոչ տխուլնմատտույսկանՀասունացման ն բնբն դարնան Հաւ բա ավարի շրջանում, այլն ձժուն ամիսներին: ՍՍՀՄ բմշկական դիտություններիակադեժիայիսննդի Ժաձույլն հնսավաոուտի ուլլալննրի՝ոլառպանման դրված պտուղները օպաաղործումն բուռ ամիսների սլետք է բաշխվի «ետելո 1541, Ճունվար--ապրիլ՝ 45: հերպ.նոլիմբեր--դնկանժբեր՝ 10": 'ունիս՝ Այլ խնդիրը կարելի 1 լուծել սյաոչղմայիոս-հերի բերքի ան մասր ժում վիճակում, հրկարատան ելո ալան: ւն դնելու միջոցով: ե

խոլ

նիըկայումս ՀայկականՍՍՀ Գնոադրոթրվի, ինչութս

սիոտեմում Հայնոուղի

դորժում

հեն

10-ից

հասին սպաղույոււեսանել: ման

հան

տվելի առնուլ:

Դյոուղննրին սեղանի խոաւղդողի սասնաքադայինպոշպանանխմոլոդիույիչարցերը: ՀայկականՍԱՀ-ում ուսումնա-

են 1960 թվականից։ Գիսուկան աշխատանքներիարհ միութիեակաու, դյունքները ամփուխվածեն տանրաալեութակաւն ճի շարք »բառարակությաննելրում:Հրատալոակվելոն նան է. Գ. Աղիղյանի(1921) ն Ռ. Մ. Գերավիտովոլի (1473) գրըբույկներըԲ նվիրված սնղանի իոսդողի ն խնձորի պապան. Ժան ,ճարցերին, իսկ արգ «րաղատրակություննելրը ուղուց

շիրվում

ող

սուվուժ

նն:

նկութի ունենալով ոլն փասսոր,

խաղողի մարմ վիճուկում Ժանակ զոժ ունենք իննը

ոլոողների ն սեղանի ուրու ույին որո» ոլուխնան Ժուկննսունակությունը: սյու մռլունուժ

ոտն

ոլ,

օբ/

եա, անչրաժնչո եկտների

իմանալ հի ճաշվի առնել

ԱԱ մազմարիվ գորճոնոիը Հունակումյանվրան թ հո շառավ աետնեաական ե ԱՆ ներկայացվող ,

Ն,

մա

բաղմատիրակ ,

ու

ան

ակալուսատան

Դու

ան

յունըսյաչ

բնո

աոլւր-

լո:

/Ռրճը

Մասնաղլեռներիուշադրութունը սլածոլանմա ոլտուղե՛ տուղներին սհլանի խաղողիերկարաաւն ուսումնա երին : վերաբերող րի նոլովիայի ն ով 1թ փորձ ընգճանրացման բութլունների լութերից: ն դործնա Ն ելութեր| կուտակ ված դիտական բուժ ի

աքինիկուի «րճ '

: ո Հանրապնտուի

Հայտնում խորինշնորչակողություն Իր ա առիրից ն

գո

ոյ

այկական ՍՍՀ

(

եմ

գինեգործության խաղողագործության, «Ա որտուղո"ն

ինստիտուտի Հո ման դիտաշետաղզոտակուն ն արդլունալբնրական դրո" վերամըարար: չորուցման րի մ :101 մնծասլես նպասորոնք չխասոսկիցներին, յս: շական ըս ժել

ՆՄ

ք:

աւճցին .

այա

Աշվ

աուքոաննախա

ատրոստմանը: .

դույն աղբյուրներն են թար միրգը, սեղանի խաղողը, բան չարեղենը: Մինչե 1990 թ. պարենային ծրադրով նախատեսվումէ բնակչությանմեկ շնչի Հաշվով ներկայիս մոտ 40 կզ-ի դիմաց տարեկանարտադրել660--20 կգ պտուղ ն Հատապտուղ: Սակայն դա նս ճարցի լիակատար լուծումը չէ, որովճետնբերքի մի մասը՝ տարբեր տվյալներով 15--Չ25Կ0-ը, նույնիսկ ավելին, արտադրության, փոխադրման ն պաշպանման ընթացքում փչանում է: Այստեղից Սլ ժազում է արտաղրությունիքժինչե սպառուփ ուղիների որոնման տեղի ունեցող կորուստների նվազեցման

ճարցը: Մեծ

կարնորություն ունի բնակչությանը թարմ ժրդգիմա-

բեր|

տակարարումը ոչ միայն մասսայական ճասունացման ե քաճավաբի շրջանում, այլն ձմռան ն գարնան աժիսներին։ չու

մաձույն ՍՍՀՄ բժշկականգիտությունների ակադեմիայիսննդի ինստիտուռի ովլյալների՝ պաճապան ման դրված ատուղների ամիսների պետք է բաշխվի «ետեյոլ օղտադործումն րատ կերպ. նոլեմբեր--դեկտեմբեր՝1540, Հունվար--ապրիլ՝ 25", մայիս--Ճունիս՝ 1040։ Այդ ինդիրը կարելի է լուծել պտուղ» ների բերջի մի մասը թարմ վիճակում, երկարասոնպա՞պանման դնելու միջոցով: ինչես ներկայումո ՀայկականՍՍՀ Պետապրոարդի,

Հայկոռւի սիստեմում գործում

են

10-ից ավելի

նային պտղապաձճեոներ:

Դւուղների մա

նան

սառնարա-

սեղանի խաղողի սառնարանային սլածապլան-

ձայկականՍՍՀ-ում տեխնոլոգիայի Ճարցերը

ուսումնա-

սիրվում են 1960 թվականից:Գիտականաշխոտանքներիար-: դյունքները ամվփուիվածեն Հանրապետականն միութենական

Հրատարակվելեն նան Հրատոարակություններում: ն Ռ. Մ. Գերավետովայի(1924) գրրբույկները՝ նվիրված սեղանի խաղողի ն խնձորի պաշճպանման ճարցերին, իսկ այդ «րատարակությունների վաղուց ժի

շարք

1. Գ. Աղիղյանի (1924)

սպառված են:

նկասոի ուլն փաստը, որ սլտուղների հ սեղանի ունննալով խաղողի քար վիճակում սառնարոանույին չաճապանման ժա-

մանակ դործ ունենք իրնեց կենսունակությունը պատճղանածձ

ն օբյեկտների Հետ, անճրաժեշտ է իմանալ Հաշվի առնել ղան բազմատեսակ աղդեցությունը գործոնների բաղմաթիվ ն վերջին ճաշվու՝հրկարատն պանապանՀունակության վրտ ման տնտեսականշաճավետությանվրա: Մասնագիտներիուշադրությանը ներկայացվող այս գիրքի ւոնխւաճղանժան որտուղներիհ սեւլլանիլււսղողի երկարատնե ե ուսումնասիտեխնիկայի Հարցերին վերաբերող նոլողիայի փորձէ՝ ելնելով ճանրապետուրությունների ընդճանրացժան թյունում կուտակվածգիտականն դործնականնյութերից: եմ ճայոտնում խորինշնորձակոլություն Օդովելով առիթից»

հ ոլբոՍՍՀ իւաղողագործության, դինեղործության Հայկական ինստիտուտի ապլտուղնեդաբուծությանղխոաշետաղոտական ըի սպաշպանման,չորացման ն արդյունաբերականվերամը-

որոնք մեծապես նպասշակման բաժնի աշխատակիցներին, աշխատության նախապատրասոաւմանը: սոնցին այս

ՊՏ ՈՒԴՆԵՐԻ ԵՎ, ԽԱՂՈՂԻ ՍՆՆԴԱՐԱՐ

ակտիվ դեպքերում նան ռեակցիաների «ամար. այլն շատ տեղի Հիդրոլիղը սախարովայի օրինակ, մասնակից: Այսպես, խմբի, ունենում Հիդրօքսիլ մասին չրի մեկ չ նրա ժոլեկուլի սախարողան ժյուսին՝ջրածնիմիացմամբ,որի Հեւոնանքով ն տրոչվում է դլլուկողայի ֆրուկտողայի: Համաձայն ջուրը կարող Դ. Ա. Ռեբինդերիդասակարգման ֆիվիկապեսն ֆիզիձները՝ քիմիապես, է ունենալ Հետնյալ մոկալված ջուր: Պտուղների ն խաղողի կամեխանիկորեն նան Սառնարանային ազատ չուր: կերեսին կալող է լինել

ԱՐԺԵՔԸ

սոեդամինրքեքրը Աարոն իրո Բաթարուրու ն

դնաճատվում ձն ոչ միայն էներդետիկ «ատկություններով, այլն դրանց մեջ պաակտիվ նյութերով,ղյուրամարս րունակվող կենսաբանորեն օրդունականըթուներով, ճանքային տարրերում իսկ այնպիսի բաղադրիչ մասերով (թաղանթանյութ, լյուլողա), որոնք մարդու օրգանիզմումչեն օզտագործ`

ԱԱ:

ի 75

Է իա ղողի քիմիական մ զ դտուլների բաղադրիչներնեն՝ նյութերը:

նիք չոր

չուրը

օրդանիզմի 58--6200-ը Մարդր իներտ քիմիական միացուդիտվում կազմում

ոի

ուր

ջուրը

չուրը:

որպեսե

թյուն, սակույն իրականում այն օրգանիղմումմեծ

դեր է կա-

տարում: Ջուրը ն նրա դիսոցիացիայինյութերը (ջրածնային ն Հի էո չն կատարում սպիտակուցդրօքսիլ իոնները) որոշիչ դեր

ենւ

են

րիչ նուկլեինաթթուների,լիպիդների ն բջջային այլ բաղա/ ն դրանց կենսաբանական Հատկուչների ստրուլտուրայի դրիչների ենէ չ չում: թյունների գործում: Օրգանիզմիջրի օրական միջին պաճանջը լիտր է. դրու 1,2 |-ը Հադեցվում է սննդամթերքի (քարմ մ րգի ն լ միայն 0,9 Էր խմելուջրի միջոցուվ: բանջարեղենի) տ

Սեն

Թարմ արմ սլտուղը

իաղողը պարունակում են 75--9000

դանիօրգանիզմիկենսաղործուննությունը "նարավոր չ

մեջ ջրի առկայության դեպքում միայն, քանի որ նրա 1 լուժԱ վաժ վիճակում է Հ յարավոր ռհակգիաների րնջու Բա ոչ ջուրը միայն սլասսիվ միջավայր չէ այդ մ

թացքը:

քիմիական

ն արտաքինմակերեսներում: կապված է լինում չիդրօքսիլ Քիմիապես կապված չուրը մեց: Այն է բյուրեղաճիդրատների իոններով կամիդտնվում կամ ճանապարշ"ճով քիմիական է միայն Հեռացնել շՀնարավոր շիկացնելու միջոցով: Հատ Մ/Հ Լ չրի ղերը պտուղներին խաղողի ապրանքային ն Շատ ւպտղատնսակներ կանիչներիալաճպանմանլործում: `

-յ

սեդան /ի խաղողը, զգայուն քննչ հան ք.անս ջրի կո«նդա ինչպես դրանց կեղներկնճոոտբըստի նկատմամբ, որի Հետհանքով չյո, մ դամիիսի կոլ մշ նում ոլ է չյութալիությունը: / յունը չ վում է, սլտղամիսը անա ող էն էն ն ւ նսներն նա նեն ոնե ավելի արադ սլրոցնսներ կենսաբանական որոուղներում , սորտեր,

հան

համ

նվաղեղսննդային արժանիքների ընքանում Հանդեցյնելով ե բարձրացմանը: մանը կշոխիբնական կորբոոի երկարատն պարպաման ընքացքում ջրի գոլորշիացումը Օէ են սլտղապաչհստներում ալսկասհցնելու նսլլատուկու|ձում ը) Ճարաբերակուն (50--95 բարձր պարանին ճամեմատաբոր է ունենալ, որ օդի ջերնկոսոի խոնավուժյուն։ Մոկույն պիտք ուասունմ ն ան «նչոնանմլնոլորտային ձնշման մաստիճանի րի:

Հանգեյնե

չուր: Ի

է Այն ե օսմոտիկապեսկլանված) ավելի դժվար Հեռացվուր ներմիցելների տնվում 1 բջչի կոլոիդ մբացություններում,

քին

ՋՈՒՐ

տրամագծով): սպլակաս (10--9սմ-ից միկրոմաղանոթներում կապված ջուրը (ադսորբցիոն կապված Ֆիղիկաքիմիապես »

ում

ել

ժամանակ պտուղների քաշի կորուսոը գլխավոպա:տաանման կալված ջրի | ունենում ֆիզիկամեխանիկորեն տեղի րապես կապը նրա որ (1ներգետի՛լ քանի սլատճառով, չոլորշանալու չեւ է: մլդ աենուույլն ջուրըգտնվում ոլողի տեսակետից) ն (10--5 սմ-ից ավելի տրամագծով) է մակրոմաղզանոթնելում

ՆՐ

թով կարող 1 տեղի

ունենալ »արաբերական լոնավության

ընդճուպ մինչն 100ԿՆ, որի դնոլքում պտուղների է կոնդենսացվել մակերեսին կարող կաթիլային ջուր:Այդպիսի տատանում,

ջուրը միկրոօրգանիզմների, զլիավորապես

քազմացման բարենպաստ միջավայր է

բորբոսասնկերի

Հետնանքով պտուղների մանըքակենսաբանական կորուստների ւլասոճ աու ԳՈՐ

դրա

ՆՅՈՒԹԵՐ

Պտուղներում պարունակվողչոր նյութերը բաղկացածեն

մեծ

մասամբածխաջրերից, օրգանականքթուներից, դարաղանյութերից, գունանյութերից, վիտամիններից, ֆերժենոներից, արոմատիկ նյութերից, ճանքային տարրերից: Դրանք ւլարունակում հեն նան Քիչ քանակությամբսպիտակուց, նուկլեինա-

քքուներ, մոմանյութ, եթերայինլուղեր, ալկալոիդներե ալն: Աֆ խաջբ Եր: Ս Մյյպես են Ի: անվանում, ոռրովճետո ն դրանցմո-

կազմված ածխածնից, ջրածնից թթվածնից, (ոզովննրը վերջիններա(փոքրըբացառությամբ) ինչոլնս ջրի են

ընդ

որում

են 2:1 մոլեկուլում, գոոնվում Հարաբերությամբ:

նն Ածխաջրերը բաժանվում միաշաքարների ն. (ժոնոզներ) բազմաշաքարների (պոլիողներ): Միաշաքարներից պտուղնեՀաճախ է ֆրուկտողան (պողաշաբումառավել

Բոր,Ագա,

Պանդիպում

խաղողի մեջ` գլլուկովան (խաղողաշաքար, աան կամ տարբեր միացությունմ ախմ վիճակում րողա): երում, "անդիպում են նան դալակառովա,մանողա, սորբողա, արաբինողա:

բաղմաշաքարներն իրենց ճերթին բաժանվում են երկու ն 2-րդ կարգի:Առաջին կարգիբազմաշաքարներն անվանվուժ են նան օլիգոսախոարիդներ (կամ չշաքարանժան Դտուղներում դրանցից ամենատարածվաԲաղզմաշարբարն ել)» ժը ճակնդեղաշաքուր (նղեղնաշաքար, ), դկովոՀրուկտողայի հիկական մոլեկուլի ժիսցությունն է՝ խմբի 1-ին

մախարողան

դուք մեկ ջրի անջատմուիբ: են պատճաոով սախարողան «ԱոՎ է երկշաքարների խմբին: Լ

«յատղանում

Երկրորդկարգիբաղզմաշաքարներից (ոչ շաքարանման

բաղնն ամենատարածվածներից երում Հրթուղն ԿԱաՔարո Որից,

«որո ու"

ոկոինային

,թւռնյութը (ցելյովողան).Պնժիցելյուլողան մ.

նյութերը:Խակ ոլտուղներում ավելի

շատ

օսլա

չ պարունակվում, բան ճասունացածներում:

Այդ ճանդամաւն-

օդտադործվում է որպես Ճասունության աստիճանի ցուցանիշ՝ բնրքաչավաքի ճիշ կազմակերպմաննպատակով: գլխավոր մասը կաղմում է թաղանթանյուԲջջաքաղանթի քր: Այն ջրում չի լուծվում: Թունդ ծծմբաթթվի մեջ հուսցնելիս թաղանքանյութըքայքայվում է, ն արդյունքում ստացվում է զլլուկողա: Թաղանքանյութը մարդու օրդանիղմում չի լուրացվում ն պտուղներում դրա մենծ քանակությամբ պարունակությունը ղիատվուժէ որպես բացասական երնհույթ, սակայն ուրացման գործում մեծ դեր ունի՝դրգոում աննդումթերքների Հ աղիքներինն քին մակերեսը, որի ճխոնանքովբարձրանում Քը

վերջիններիս

կան): չից

(պերիստալտիկժկվիլուբնդունակությունը

է Հեմիցելյուլողադ չՖ ը մի մասը ե կազմված Ց2լ(ուլ"զ Բջշջաքաղանթների զ է, քան քաորը նյութ կայուն (կիսացելլուլովաւ), ուլակաս

ղանքանյութը:ի յոարբերություն քաղանթանյութի, ճեմիցել-

լուլողան օրգանիզմի կողմից ավելի լավ է յուրացվում: կարնոր բաղադրամասերից են ռպլեկտինաԲջաքաղանթի լին նյութերը, որոնց քիմիական կաղմը է Ճաւոկությունները դեռես չրիվ ուսումնասիրվածչնն, որովչետն դրանք բնական վիճակում տտահուլըդժվար էւ Դրանք կատարում են բջջա7յութ նոր իրար «սոսնձելու» դեր, որով ն պլխավորասլնս սղայմանումորմած է ոյտուղների պնդության աստիճանը: Գոյուրյուն ուննցող սլատկերացման ճամաձույն, պտուղներիզարգացմանըհն Ճճասունացմանը զուղաճհոյ, տեղի է ունենում ջրում լուծվող Քանակական նվալուժ ՀՎլուծվող դրուռոսյեկովո:ի " նյութերի ավելացում Էյ որպես Ճրտնանք, պրտ-չ աչեկաոինայ դասի փակում: ու

Ց0շդանական թթունն Ը: Դոուդեիրում պարունակվում

հն

), ալնոլես է, կաղակցված Թթուներ: /(տիտլվու շաքքուների քանակի Ճարարբերությունը ընդճանուր ջարների պարունակությանը,դոչվում չ շարարաթթվայինինդերս. ալե որոշում է պտղի ճամույին ճատկանիշները:Որոշ ցնդող թթուներ, հքերների «իտ Համատեղ, ռլտուղներին չիս են բնորոշ բուրում:

էնչղես չատ Սս

տա-

Պապանմուն ընթ ուցյում,«ամ մոքասյաբար ցածրջնրմասունննում Լ պարոաններումը, տնեզի մորճանային օշրղանական ւ

ՍՏ

թքուների առաջնաճերթծախսում: Վերջին Հաշվով շնչառության մեջ ընդգրկվածյուրաքանչյուր նյութ տրոչվում է մինչն. թթու ստացվի, որը իր ճերթին օքսիդանում է ն ստացվում | ածիխոսքթուդազ ն ջուր։ Ալդ պատճառով |. Վ. Մետլիցկին օրդանականթքուները անվանում է յուրաճատուկ օմետաբոլիկ կարոտ», որտեղ խաչաձելում կն ածխաջրերի, սպիտալուցների, ճարպերի փոխանակժանուղիները:

Խնձորի, տանձի,դեղձի,ծիրանիւտուղներուժ ռյարունակվում է զլիավորուղես խնձորաթթու, իսկ խառոռի ինչ" զինեթթու: Բացիդրանից, Ճանդիսլումեն

նան

կիտբոնաթըո։,

սաթաթրու,ալֆակետոցլյուռարաթըու, պիրոխաղողաթըու, քացախաթթու, քլորոդենաթքու, թրքնչկաթթու ն կոֆեաթիթու,

այլն:

ՊաՀճպանման ընթացքում, նյութաւքոխանակության ըն-

քացքի խախտմանՀետնանքով,բջիջներում կարող էն կու-

քանակությամբ կեռոթթուներ՝ ալֆակետոգլյուն տարային, թրքնջկաքացախային որի պիրոխաղողաթքու, սակվել

ժե

ճետկանքով տեղի է

ունենում

պտղամսի դորշացում:

նոր-

ժալ նյութաիոլխանակության այդպիսի խախտում տեղի

ունենում

խնձորի ե տանձիորոշ սորտերի պտուղներում՝0-ին մուտ ջերմաստիճանում սլաճոլանելու ճետնանքով: Այդ տիպի ճիվանդությունները Հայտնի էն ցածր ջերմաստիճանային անվան տակ: Այդ պատճառովդրանց նկատխանգարումներ ժամբ վպղայունսյտուղներըճարկավորէ պաշպանել 2--3՞-ի ուկ:

երկարատնպաշպանման ժամանակ ռրողաճյութի ակտիվ Բթլությունը (թԷԼ) շեղվում Լ դեպի ալկալիականությանկողմը: Ընդ որում, պտղամսի լորշացման նհ ակտիվ թության բորձրացման միջն դոյություն ունի ուղիղ Համեմատական

ճառը:

Պատկանում են բարձր մոլեկույյար կշիռ Դաբաղանյութեր:

ունեցող (600--Չ000) ւյոլի ֆենոլների որոնբռլտուղշարքին, Խնրին տաղվիսեն չուռիղություն, Հասունացմանէ երկարատն յարդ անման ենքացքում դրանց սլարունակությունը նվազում չ։ Դաբաղանյութերը, ինչես ի մյուս ոյոլիֆենոլայինխյութեհլո ունեն ֆունդիսոթսիկ Հատկություն,որով ն կանխորոշվում :

ոլռուղներիֆիտոիմունիանոռը՝ այսինքն պարազիոույին Հի-

1Փ

ՀՅՅ»»-»---ԸեԵԳէ--ծ-.--......ԶԸ ՀՀ

մանդություններին դիմադրելու ընդունակությունը: Բաղմախիք ուսումնասիրություններիցպարզվել է, որ որքան ափյալ սորտի սղտուղը դիմացկուն է մանըէակենսաբանական ճիվանդությունների նկատմամբ, այնքան ավելի արագ է վնասված մասում կուտակում պոլիֆենոլայիննյութեր ն այնքան բարձր է պոլիֆենոլօքսիդաղաֆերմենտի ակտիվությունը:

Գունանյութեր:Պտուղներիհ խաղողի գույնը բնորոշող

նյութհրը պատկանում են ճարոլերում լուծվող սլիդմենտների (քլորոիլ. ) ն փեհոլույին միացությունների կյորուտինոխդեերը (անտոցիանեեր)խմբերին: Պտուղներիերկարաանպաճղանման յոնխնոլողիայում Հայտնի է, որ լավ գունավորվածռդըտուղներն ունեն բարձր պաճունակություն: Դա բւսցատրվում ունեն չ նրանով, որ դրանցում պարունակվողանտոցիաններն Քլորոֆիլը: որը բաղկացաժ Պ ն Հականեխիչ Խաչոկություն: Ց իղոմերննրից, ոլտուղներին տալիս է կանաչ գույն, կարոտինոիդններ անվան տակ խմբավորվում էն 65-70 բնական պիգմենանիեր,որոնք ոռլտուղներինտալիս են դեղինից մինչն նարնջագույն դունավորում։ Անտոցիանները մանուշակազույն են, սակայն մետաղների Հիեւոդրանցմիացությունները տալիս էն կապույտ, իսկ թթուների «ետ՝ կարմիր դույն: 1եյկոանտոչ ցիաններն անգույն են, սոկայն լույսի ն այլ գործոններիազդեցության տան կարող են ստանալ որոշակի դունավորվածություն: Գունայյութերը մնժ մասամբ կենսաբանորեն ակտիվ նյութել, են: Այուլես օրինակ, կարոտինոիդները մարդու օրգանիմում վերածվում են Ճ վիտամինի, անտոցիաններն անեն Ք վիտամինային Ճատկություն:

Վիտամիններ: Մարդու օրդանիղմի պաճանչը վիտամինհերի ննատմամբ կաողժում է օրական 0,1--0,9 գ, այն դեպքում, երբ նարնոր սննդամքթերըների նկատժամբ պաճանջը (չոր

եյութի չաշվով)

ժուռ

գ է,

Վիտամիններըօրդանիղ-

ֆունկցիամտնելովֆերմերտների կաղմի մեջ որպես կոֆերմենտու Անչրաժեշւո վիտա-

մում

կուռարում

են

կատալիտիկ

ժինների կարնոր մառը ժարդն

ստանում

բանչարեդենի օղատաղործմամբ։Ընդ որում, իտամինննլով

թարմ մրգերի շատ

կարնոր է

Հարուստ սննդամթերքների Հավասարաչափ

օղտառործումը տարվա

բոլոր

ամիսներին,

վիտամիններըբաժանվում են երկու խմբի՝ ճարպերում Աբոմատիկնյութեր: Թարմ պտուղներում պարունակվում են որոշ լուծվող ն ջրում լուծվող: Առաջինխմբին են սլատկանում Ճ քանակությամբ արոմատիկ նյութնը, որոնք բնորո(ոնտբնոլ), 0 (կալցիֆերոլ),Է (տոկոֆերոլ),Կ (ֆիլոքինոն) շում են ոչ միայն դրանց բուրմունքը, այլն կողմնակիորեն վիտամինները:Ֆրում լուծվող վիտամիններնեն՝ Թլ (տիաազդում հն մամային Հատկություններիվրա: նոր ճավաքված մին), 3ջ (ոիբոֆլավին),8 (պիրիդօքսին), Քք (նիկոտինապտուղներում այդ նյութերի բանակը բիչ է, իսկ պաճպանման ԱՃԵ ըքու), (պանտոտենաթքու), (պարաամժինոբենղդու- ընթացքում ավելանում է: քթու), 8յշ (ցիանկոբալամին), բնորոշող նյութերը բաղմաղան են։ ք (բիոֆլա8ջ (ֆոլիաթթու), բուրմունքը Պյոուղների 1 (բիոոին), Շ վոնոխդներ),8լբ (պանդզամժաթքու), Այսպես օրինակ, սն Հաղարչի պտուղների բուրմունքը ստեղծ(ասկորւ

բինաթթու):

ցույց Հնտաղոտությունները վել,

սորոր

են

որ պտղի միննուլն տարբեր բնակլիմայական պայմաններումտարբերքա-

է կուտակում: Այսպես, նակությամբ Շ վիտավիտամիննել կ մինի պարունակությունը Հյուսիսային լեռնային գոտինե-

բում աճեցվածխնձորենու պտուղներում ավելի բարձը 1, քան

Հարավային ն ցածրադիրշրջաններիպտուղներում:

Պաճպանման ընթացքումվիտամինների քանակը սովո-

պակասում է: Բոլոր այն միջոցառումները, որոնք են պաճպանման ընթացքում պտուղներիկենսական պրոցեսների դանդաղեցմանը, նղատոում են նան դրանցում

րաբար

ուղղված

վիտամիններիավելիլավ պաճպանմանը:

Ֆերմենտներ: բոլոր Համարյա քիմիական փոփոխություն-

ները կենդանիօրգանիղմում ընթանում են ֆերմենտների միորոնք իրենցից ննրկայացնում են սպիտակուցային տիի կատոալիղատորներ:

չոցով,

երկարատն

ար րանայինն պաճպանժան տաղ գրվող կենսական ւզրոցեսները սլտուղներում դանդաղեն ընթանում շեորչիվ փերմենտներիակտիվությաննվաղեցման։ Սակայն տարբեր փուլերում, կախվածպտուղների Հասունության աստիճանից, որոշակի ֆերմենտներիակտիվությունըկարող է լրորձրանալ կամ իջնել: Այոսլես, օիինակ, խնձորաթթունաժսառն

գազի չրի խաքթո: Հիղրողենադայի հ

տրոճոզ դեկարբոթոիլացնող մալատդեակտիվությունըխնձորի ն տանձի սրճուղհիրում, պաշպանժան դնելուց անմիկջասեսՀետո, որոշ չա-

փով նվաղում է, այնու

բանան

ւոն

բարձրանում

Հառունությյանը նախորդողփուլում

դրանը

Հասնում

ողարո-

աո-

հլաղուվնի, երից «նտո նվաղում է ն երկրորդ առավելագույնի Հասո դեր»չասունացածոլտուղններում: `

առանձին նյութերից, որոնց թվում կան վում է 150-300 ուղլիրտներ, ալդեճիդներ, կնտոններ, ցնդող թթուներ, թթուների անճիդրիդներ, հրերներ, տհրպենային միացությունննը, ֆենոլներ ն դրանց ածանցյալներ: Հասունացման ընթացքում, մյուս արոմատիկ նյութերի քանակական ավելացմանը զուգաճեռ, ավելանում է նակ էթիլենի արաադրությունը, որը Հումարվում է սլտուղննրի«ճասունացման Հորմոն»:

Պտուղներըկարգավորվող գաղային միջավայրում պառւլանելու ընթացքում, մյուս պրոցեսներիդանդաղեցմանըվզուդաճեո, դանդաղում է նան արոմատիկ նյութերի արտադրուչ

թյունը: Հանքայինտարբեր:

Մոխրանյութը,որը մնում է պտուղների այրելույ Ճճետո, իրենից ներկայացնում է տարբեր Հանբային տարընրի օքսիդներ:Հանքայինտարընրըըպտուղներում

սլաբունակվում են չնչին քանակությամբ, սակայն կենսական են պրոցեսներում միժ դեր նն կատարում: Դրանքմնում հ կարնոր մետաբոլիտների ֆերմենտների կաղմի մեջ:

Հանքայինտարրերըբաժանվում

երկու դասի՝ մակրոտարրեր (կալիում, կալցիում, ֆոսֆոր, նատրիում, ժագնեղիում, սիլիցիում, քլոր, մանդան), որոնք մոխրանյութի մեջ սարունակվում են առկոսի ճարյուրհրորդականմասից ոչ պակաս քանակությումբ ն միկրուսարրեր (հրկաթ, պղինձ, ցինկ, յող, բալլվում, մոլիբդեն, վանադիում ն այլն), որոնց քանակը Հաշվվում է տոկոսի Հաղարերորդականն ավելի քիչ ժասով։ Պտուղներումալս կամ ալն Հանքային տարրի պակասությունը, որոշ դեպքերում ն ավելի քանակությունը,կարող են շանդեցնել պարպանման ընթացքում դրանցֆիզիոլոգիական կւաիսոումների դրոցեսների առաջացմանը: ՑՕրինակ՝ կալցիուեն

13.

ՏԱՐ

մի սլակասըխնձորի ռլաուղների պաշպանման ժամանակդաոր

բծավորությունՀիվանդության,բորի պակասը՝քոսի պատ-

ճառ

այլն: Պաուղների ռլաճպանման ենքացքում Հճանքային տարրերի է

դառնուի Լ

բանակական

ռրակականկազմը, ժյուս չոք նյութերի Համնմատությամբ,ղգալի փոփոխությունների չի ենթարկվում: նյութեր: Այս խմբքն նն պատկանում սպիտաԱզոտային կուցենրը, ամինաթքուները,ամինաթթուների ամիդները,

հ այլն: նուկլեինաթթուները, նիտրատները, նիտրիաները

բնորագույն ազոտային նյութը սպիտակուցնէ,

կա-

ՀԱՀ րթ»

հիլ

Դտուղնե ճոլաւն ւղների պաճողանման

Խնձոշի. տանձին սեղանիխաղողիմի քանիուշաճասսոբտեբի քիմիականկազմր ե պաղամսիպնդությունը

քայքայվում է, որի

ՀՀ

Տեռակը ն

ազա

ՔԻՄԻԱԿԾՆ ԿԱԶՄԸ

Պտուղներում սլարունակվող քիմիական նյութերի մի

ոննետ|

13,1| 9,6| |13,3| 9,3|

աաա

145171,

սե,

ՖԻ չանակություն:

բացի

սննդարար ար դր

ւթյ հց, ունի նալ, տեխնոլոն Այսոլես, երկար տարիների դիսում-

Հատկություն կ

ացոլարզվել նյութեր Մ, խաղողըքանակությամբ բունակո զանի մրգերն ավելի քիչ ենթակա լ

է,

բից

ոքր Հրե

յւ,

«որտի թիչ »րտի

'այտնի է,

որ

ժենժ

ան մա մոն տսբանա յան փչացման, քան

չոր

որ

չոր

պա-

են

միննույն տեսակին

լով

գունավորված պտուղների պաճունակու-

Ռյունը բարձր է: Դո բացատրվում է նրանով,որ չկտուղներում, առանձնասյես կեղնում,ւլարունակվող անտոցիան կոչվող ննրկանյութերը, ինչպես նան ուրիշ ֆենոլային

նյութեր,

9,3 74|

Սորաքան Զմմոնուկ

26|

Վարդենի

1,3 | 0,25 Ն9|0,45

25| | 15Ե8| 11.5 9,4| 1483|10,8| 8,0| ձլռոզ 15,7| Ո,1| 2,6| Տանձ: 394: 88| 22| Վյուրէ 13,8| 9,1| 275| 18,1 112,4| 10,6| յին նջճյոսԿրՐնոս տճոս Հարզանպոն (Է4| 9,8 Բերն Դել 13,8| 9,4| 8,0։ 51.01 19,2| 19,4 Խաղող:քրարասի Մախոլի 20,8| 18,2 18,5| Սճշւե/ր 18,1 12,0 14,6|

նլուք պարունակողնմուշները:Հնուց ի վեր

0,12 0,08|

1/5/0,շ ա7| 4 Ձ22| 0| 3,0| 0, 0,1

Ռշտարկինգ

մա-

Սրմիրենկոյի ձմեռային դեզին

Սաարկրիմաոն 15,6|

«8

Քեֆլոր

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ

ՏՏ.

ՒԷ Հա

: ԻՀՎՏՀՀ

ՀՀՀ ՏՏ ԱՅՅ

ՀԱՀՎՀՏՀՀՏՀ

ՀԱՀՏՀՀՅՏՅՅՏ

Հ ՀԹ« | Հ ոՀ բ -ջ --5

Բանան

ՀՀ

` Հի

սորոր

ի Խնձոր:

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՀ-ՈՒՄ ՄՇԱԿՎՈՂ ԽՆՋՈՐԵՆՈՒ

ՏԱՆՉԵՆՈՒ ԵՎ ՍԵՂԱՆԻ ԽԱՂՈՂԻ

|Շաբ արներ,

բնքբտցքում մլ սղիտակուցների

ավելանում Հետնանքով ամինաթթուների քանակը: ըառը

Աղյուսակ յ

թար

գործում:

ԸՈ

Առորն բերում նենքՀայկականՍՍՀ-ում մշակվող պտուղների հ խաղողի քիմիական ն կննսաքիժիականմի քանի ճատճանիշնքը (աղյուսակ1 ն 4):

կազմում

որի

ԸԸԸԸ

չականեխիչ ճատկությունն կանխարգելումեն բորբոսասնկերի ներթափանցումը դեղի պաղամիս ն այնտեղ դըրանց զարգացումլո Այլ կերպ ասած, քիմիական բաղաղրությամբ է ցյխավորապես պայմանավորված պտուղների բնական իմունիտետը:

նն ոլտուղներում պարունակվում բոլորանփոխարիների ամինաթթուները, ռսկանալի է նրանց կարեոր դերը օրգանիզմում ապիտակուցային բալանսի պայպանման որ

ԻԸ

ունեն

մի մասը ֆերմենտների Սպիտակուցների թարմ ւտուղներում ոլարունակությումը 0,5--1,500-իըչի անցնում: Սակայն նկատի ունենալով,որ սպիտակուցները կազմվածծն դլխավորապես աժինաթթունեն ք

0,350

51|0,28

2,8| 0,24 3,5| 0,45

1,5| 0931

| | |

1,6) 0,55 1,8 254|079 14| 0,524

0,22

112,0|

ո Ց,

9,5

0,15 0,15 0,15

9,0

8,4

0,13 018| 0,4|

0,16

9,6

13,9 0,5

| 039 |

015| 12,5 0,11| 0,11 1110 գիմմ` 95 պ/Ժժշ 0,08

0,51

0,11 111» գյամ:

| 03|1045 0,4

|| |

11,0

0,755 0,117105 զ/մմ:

0,3

ՍՖձրոճ ն տանձի պաուղներընզությունը չաղվաժէ բտալական«էֆֆեջի, ԻԴՉ 500 ֆորմույի «ՖՏ, ոլնննարոմնարուվ, խազղզողինը՝ ք Մեյը, Էյ ասեղով որնամոժիորիկ բ

ով

ընդճակառակը՝ծանը կավային, աղքատ ճողերում սպտուղնեեն ցածը պաճունակություն: ըը կամ խաղողը ունենում երկու դեպքում էլ պտուղները ճակում ունեն ղեպի ֆիզիոլոդիական

ճանրնում է Ն 1, աղյուսակից, չոր նյոերով րուստ խաղողը: Բոլորդեսլքերում ընդչանուր շաքարներում գերակշռում են միաշաքթարները։Սախարողայի ռլարունակությունըտանձի ն խնձորի պտուղներում անճամեմատ բարձր է, քան իաղողի մեջ: ինձորի պրԲերքաչավաքույինՀասունուլ լուն ընթացքում

ինչես

Լ սեղանի

ռետուղններիցամենապինդըԲանան ձմնոային, Սիմիրենկոյի նետ ն Բելֆլոր դեղին սորտերն են: նոր կնրմուծված սորտերի են: Տանձի ոյտուղները Համեմատաբար ավելի փասիուկ ոլաւուղավելի բարձր է, ենրի ոլնդությունը բերքա»ավաքի ժամանակ քան խնձորինը:

Աղյուսակ

խնձորիմի քանի սոբտեբի պտուղնեբիվիտամինայինկազմը. Մկգ/գ

ՀԱՀ

Փեսա սակը ն

ռո

սորտը

|Հ Հ |Հ

Սիժիրձնկոյի ոննեա Բանան ձժեռային Գոլղասլուր

Հա `

ՀԷ

(ՖՀՀ

: Է | ԷՈՒ Հ Հ |Հ Հ Տ

1,24

0,275 0,:13

32,59

0:57 1,:6

ջան 59,740

տարկրիմսոն Սաարկինգ

0,44 0,39

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ՊԱՀՈՒՆԱԿՈՒԹՅԱՆ

Է : Հ

ՀՀ

23,227

0,25 0,604

| ՏՏ 8 5

1,856 1:37

1.25

ծում

Բերբի ռպլաճունակության վրա մեծ նան

ազդեցություն է գորի, Շերեճողի պաճպանման սիստոետըո Համաձայն

մՄեւոի(1975), այն այդիներիբերքը, որոնց միջշարքայինաարածություններում կատարվել է Համատարած կխուտացանք, հեղելէ ավելի սպաճունակ,թան սն ցել տարբերակի բերքը:

ինչպես պարղվել Լ Ռ. ե. Մարգարյանի(1981) Հետաղոտություններից, իւնձորննու միննույլն սոլրոոխսլտուղների սլաՃունակությունըբարձրանում է ծովի մակերնույլթիցայգիների չոնլաբաշխման բարձրությանը զուղաչնո: Այսպես, իյնձորեՌննետ նու Սիմիրենկո, Բելֆլոր դեղին, Բանան ձմեռային ռորտերի պտուղները, որոնք ստացվել են Զանգեզուրի դոտուց, ավելի սլաճունակ են, քան ԱրարատյանՀարքավալրի կամ Հյուսիատրնելյանգուռիների այգիների պտուղները:

ԲեոՒիպաճունակության վբա ընղճանու"առմամբբացաոբոնք հանգեցնում սաբարբ են ազդումրոլոբ այն գործոննեոը, ին չափիցավելի խոշոր պտուղների ստացմանը:Այսոլնս, եթ ծաղկման շրջանում տեղի է ունենում ջերմաստիճանի խիստ անկում, ապա այդ ալյդիներիբերքը ցածր է լինում, իսկ պտուղները,նորմալ աղրոտեխնիկայիղեռպքում՝ խոշոր, որոնք ունեն Հակում դնի դառը բծավորություն կամ տսպակենմա7,

Շասոդեպքերում այլ նություն 5իվադությունները:

ՎՐԱ ԱԶԴՈՂ

ԳՈՐԾՈՆՆԵՐԸ

Պտուղներին սեղանիխաղողի որակականՀատկանիշները, ինչպես նան սլաճունակությունը, պայմանավորվածեն մի

գործոններով: Դրանցից կարնորադույնները Հեւոնյլալներն են՝ Հողակլիմայական պայմանները, պարարտուցումը, ողողումըչ, բույսի այարիքը, պտուղ սորտը, բնոնվածությունը, ների խոշորությունը: շարք

Հողակլիմայականպայմանները:Բարձրպաճունակությամբ խնձոր,տանձ, ինչպես նան սնղանի խաղող կարելի է աճեցնել միջին ստրուկտուրային Հճողերում: չՀումուսով Հարուստ կամ

Ճիվանդություններ:

ները պատվում

նն

ռրոուղ-

ժանդատիսպցանցով, իսկ երբեմն էլ դե-

ֆորմացվում են։ Ջասիիցովելի շոգ ն չոր վեդետացիայիշրրչանը կարող է ճանդեցնել պտուղների այրվածք «իվանդության տոաջացմանը: նատ Վ. Ա. Գուդկովսկու (1928), եթե բնրքա»ավաքից 6--Ց շաբաթ ոաջ ցերեկվա ն գիշերվա չերէ, բարձր ապա ոլտուղները կարող են ճակում մաստիճանը ունենալ դեսլի կոնսիաոննցիայիալրացում, Ճամի կորուստ ն Համեմատաբար տաք ցերեկայրվածք: Եվ, ընդճակառակը, վա ն ճով զիշերների ճաջորդվելու դեպքում լավ են ձնավորվում պտուղների զույնը, Ճամը, պյողամսի կոնսիստենցիան, ՊտոաՀետնարբարնան բարձր է լինոդժորաճունակությունը:

ործոլննիի ՎՆճգնեկու-

բուծուկան լեռնային շրջանների

2-- 2209

է նան անտոցիանալին բնույթի սպլալմանավորված կուտակմամբ, որոնք ձաականելիչ «ճատկուներկանյութերի

Թյունը

թյուն

ունեն:

ւլտուղներիսլաղրսի կողմում զտնվող Սառերի սաղարթի նելե Հունակությունն ավելի բարձր է, քան ստվերում վտնվող ըներ, նթի 2Հասունացմանըանմիջապեսնախորդող մեկ-երկու արմա ընքուցքում դրանց ալողամաշկի վրա արնայրվածք Ե »ուՏ

ան: ՀԵ ուղւսջւսնում: ժումանակ ասաջացող

/ ւպաճպանման որում`արնայրվածքը խանդարվաայրվածք ֆիզիոլողիական

ծությունները Հարկավոր է իրարից տարբերել: Առաջինըդեայրվածքէ ։լտղի արնի կողմ թեքված ղի": կամ նարնջաղույն

է ամբողջ ողի մակեմոռում, իսկ երկրորդը տարածվում ձնով: ըէսով, զորշ զույնի բծերի առավել կարնեորություն աստիճանը լուսավորվածության ճամար Սովերում ունի սելունի խաղողի ւպլաճունակության դարդաքաձ ողվույլզները նորմալ ճամով, կոնսիստենցիայով, մու Հաստ աչելոռովսլատված ւղտուղներ չեն ունենում: Դրանե ցում ցածլ. է շաքարներիւլարունակությունը բարձր՝թթվուճամար պաճղպանման ,յունը։ Այս պատճառով երկարատն կամ բերքապետք է ընտրել լավ լուսավորված ողկույզները, ճավաքից մեկ շաբաթ առաջ, թեթնակի կանաչ ճատման միջոցով,բարելավել ուլկույզների լուսավորումը: ն ի. 9. Դալժասսոլի դիտումէլնարդի (1926) Համաձայն

ն ների, նրկարատն պաճպանմանՀամար պիտանի բարձր 42" է զուղաճեռակաարանի,սեղանի, խաղով. կարելի, աճեցնկլ Ս. Ցու. ենենը (19578) նից ոչ Ճյուսիս ընկած շրջաններում: ճշտել 1 էկոլողիական գործոնի ազդեցությունը սեղանի խաարվլունքները ամվրա: պաճպանման դողի փուիվումեն Հետնյալ ճավասարմանձեով

Ալդ

նրկարաան :

Հ ՀԵՏ

Ր--

բ.

ՀԱԽ(Մ--Մ) ԿՄ

ն. բ

է (ասորտնղ՝ Ղ--արդյունավնտ ջնրմատղաճովվածությունն

տիճան

լումաժամանակամիջոցիակտիվ ջերմաստիճանների ՐԸ

էկվիվուլենտներով),

"«վեզեոտգիույիսկղբից մինչն բերքաճավաքը ընկած (

Շ),

Հւա---րերքաճավաքիննախորդող երկու ամիաներիամեն մի տաանօրյակի ակտի) չերմասատիճաններիդումարը, քանակը դերաղանցել որոնց ընթացքում ունդուժնելի Լ

Պ՛0--

սովորական նորման

երկար տարիներիույդ միջին բանակը (ՎԱ),

(Ը),

տասնօրյակներիտեղումների

ալդ

նակը Բ

տասնօրյակնելում անղումների փաստացի քա-

(մմ),

կլիմայի կոնաինենաալությանցուցանիշը, այսինքն՝ ն տմենացուրտ յոպանօրյակների ջերմուամեն ուելի յոարբերության թյունն ճարարբերությունը տաք տասնօրյակի միջին չնրմության վրա։ ամենատաք

ծըն 1-ի (ըռլողյունավեաջերմատապաճովվածության) ցուէ 3200--3800-ի շրջանում, ապա, ցանիշը զտնվում նորմալ տելրսնոլոդիույիդեռղքում, սեղանի խաղողը ճնարավոր է սղատճշր: ավելի կամ Ցերմատպաճովվածության պակաս ցուցանիշի ղեպքում ւպաճունակությունը ղդաղլիոլեն նվաղում է։ Ոռոգումը:Հայաստանիսլայմաններում բարձի ն պաճուհակ բերք կարելի 1 աճեցնել միայն ճիշտ ն ճավասարաչավփ ոռոգման դեպքում: Անճավասարաչավփ ուոդմոն ճետկանքով, առանձնապեսպտղի ձեավորմանն Հասունացմանվերջին շրրմանում, իառիանլում է կալցիումի ն բորի կոտակումը, որբ ն դաոր կամ իցանոաւցում ֆիզիոլողիական Ճիբժավորություն պատճառ է ճանդիսանում։ Ջրի երկարատն

ւլանել 160--200

րի

ԱԱ

աա Ռա

աաա արաւ նկարն

ֆողման, որոնր «իվանդածին միկրոֆլորայի թափանցման «եշտ ուգինել, նն ճանղիսանումի: Այդպիսիոլտուղների ն լրաղոդի ենրկարաւոնսլարպանումն տոտնց մեծ կորուստների անՀեարին բել քատ առատ ոռո անի, բերքաճավաքից րի Լ, Իս դի դրանից, առաջ պումը 4անզեցնում է սլասլես կոչվող՝ «սմեցրած» պտուլնեըի առաջաղմանը, որոնց ջրի կորուստը պաճոլանման ընթացի

թում կտրող 1 մենծ չափով դնրաղանցել սաճմանված նորմաՍերո. դրանք շուտ: թաոյոյիում են, կամ ճիվանդանում տարբեր

փոռիոլոււիույն

իչանդոալովածություններով:

Հետաղպուությունները Ցույց տվել, ռպլաճունակությա-չ- ոլոսկով, սակայն այդ ոլտուղներն ավելի շուտ են «ասունանը նաաստո'ւժմ է դիշերվա ժամերին անձրնեացմանեզանակով ուն ունեցողծառերի ո"լտուղները, նում, քան միջին ն բարձր ոռողումը, երբ սպատուղներում սռղվվելի շատ սախարողա է կուչ Հետնապես ցածը Լ լինում դրանց պաունակությունը (ն. Ի. տակվում: ն ուլ: 1922, Մ. Ս. Ֆնդորով, 1951, Ի. Դ. իդգնատն նովոսադ նկատի ունննալով նշլած Հանղամանքները,Հարկավոր է ն ույ. (Ֆ. Գորինի, 1926), 1964):կան նան 2Ճետաղզուողեել չկզտողատու կամ իւաղողի այն այդիների ոռոգումը, որոնց բերեն, որոնք զոնում որ տարբեր պատվաստակալների վրա աէ երկարատնպաշտոլանժան քը նախատեսված Համար, դաղաճեցվող ծառերի պտուղների պաճունակության միջն զղալի` աուն վուղն 10 օր առաջ: րեցնել բնրքաճաղվաքից հսկ երէ բերտարբերություն չկա: քաճավաքի ժամանակ անձրն է դալիս, ապա բերքաճավուքը սլաշունուլ բերք են աալիս միջին ԾառիտաբիՒը: Առավել դադարեցնում են ն այն վերսկսում հրեք օր Ճեւտո։ տարիքի ծառեր: Երիտասարդծառերի պաուղները խոշոր նք Էտիմիջոցով ճնարավորէ զգալի չափով կարգավորելորեն կալ: են խոշոր բջիջներ, որոնք աղքատ (ինում, ունենում ն խաղողի Բոլոր դեպքերում ռպլաճունակությունը: ն հն ենքակա տարբեր ֆիդիոլոգիականլ|սանդարվա-. ցեումու ռ"լետք է խուսափել զոր էյոված այգիներիբերքը ռպլաձճւպլանփո:ն ծությունն երի: դնելուց, քանի որ այս դեպքում բույսի ն պտղի միջն մրցակԱլասլես, Աշտարակիշրջանի 02սմչավանի ն կարբիիսովցական սլայքարի պայմաններ են ստեղծվում կալցիումի կրխուների ինտենսիվ այգիներում աճեցված Գոլդսպուր ն լանման ուղղությամբ: խոր էտված բույսերի վեդեւտատիվ Սաա»րկրիմսոնսորանրի լսնձորենու սպտուլները, բերքատըճը լինում է բարձր, պտուղները՝խոշոր, իսկ վերջիններիսմեջ սառնարաատւարիներ առաջին /նթաղքում, ր վության Ի րիների ընքացք չի երկու կալցիումի պարունակությունը ցածը: Աճա այս պատճառով Յ ամիս սլաճելիռ 29--85 նում էին դառլ 0կ-ով վարակվում դրանքպաճպանման ինթացքում առավելապես ենթակա ենն բծավորություն ֆիղիոլոգիական խանգարվածությամբ: Հետատարբեր ֆիզիոլոգիական ճիվանդությունների: Օ0-Եեվ, ընդճադա տարիներին ալդ արատի ի ճայո գալը կրճատվեց ավելի կառակը՝ նորմալ էտը, կամ տափակ ձնավորումները, որոնք մոտ ան 10 անգամ: Ընդ որում, Ստարկրիմսոն դա կարգավորում են սաղարթի ներսի լուսավորումը, նպաստում են պաճունակ պտուղների ստացմանը: Հեաքերի «այա էին գալիս դնոնսոայգում: Վերը նշվածը ճավասարապնեսվերաբերում է նան սնղանի Պտուղնեռիչափերը: Աոճասարակ լկխորճուրգ է տրվում խաղողին:Այսպես,օրինակ,ԴաղախականՍՍՀ-ումկատարպաշապանմանտակ դնել միջին չասիիսպոուղն ելը Խոշորպըեն ավել, ված փորձերը ցուլց որ թիերի բեռնվածության են ցածր ջերմաստիճահնքակա առաչին «երթին ոուղները միջոցով ճնարավոր 1 ոչ միայն ավելացնել կարգավորման Մանր սոուղների չջըի նային ն այլ խանդգարվածությունների: բերքատվությունը, այլն պաճպանման ընթացքում ժանրկաղոլորշիացման ընդճանուր մակերեսը ավելի մեծ է, ուստի կենսաբանական փչացումը կրճատել Ֆ--ՇՑկ-ով,իսկ պրկնճոուտվումեն: Բացի դրադոանք արադորենթառամում մուտ 3040-ի սաչմաններում: աուղննրի դորշացումը՝ նան են դրանց Համային արժանիքները: նից, ցածր ազդեցությունըսլտուղների որակական Պատվաստակալի նն

որ

տոգեորի

ա-

անա) ա.ժավորության գամնթամաշկային սորտի

ու

Հառոկանիշներիհ ոլաճունակության վրա սկսվել է ուսումնաախրվելվերջին երկու տասնամյակների ընթացքում, լիտ տնկարկներովինաննսիլվ սյզիների 4իմնադրման կապակցությամբ: ն փորձերը ցույց են տվել, որ ցոժՀետաղոտությունները րաճ պատվաստակալների վրա ռլատվատոված ժառերիալըտուլներն աչքի են ընկնում բնորձր ապրանքային տեսքով ն

Պաբաբտազումը:ժամանակակից սրողաբուծությունը մ այգեգործությունըանչնար է պատկերացնելառանց ճանքա1 լին պարարտանյութերիկիրառման: Սակայն փորձը ցույց տալիո, որ առանց բերքի որակը Հաշվի առնելու պարարոաբարձր չառինրի ճասնող կոլրուու»:: ցումը կարող ն ճանդգնցնել ալնտք է կիլառելՀա ակշովվլած նհրի: Այս կապակցությամբ նկսոոի ունենալով սչարարտացում՝

ամեն

մի տանքույինտտր-

րի ազդեցությունը սլտուղներիառղրանքային որակի նակությանվրա:

Հետաքրքիրեղրակացությանէ «անդել Ա. ե. Ունտիլովլան (1924), ուսումնասիրելով սլտղի տարբնր մորֆոլոգիական մասերում կալիումի պարունակության ն սլաճունակության կապը: նա դատելէ, որ եթե կեղնում կալիումի պարունակուենիակեղնային շերտում ն որողաթյան Հարաբերությունը մռում տարրի պարունակությանըդտնվում է 1-ի սատայդ մաններում, ապա դրանք սլաճունակ են: եթե այդ ճարաբեէ 1,4-ին, դա նշանակում է, որ տեղի րությունը մոտենում կունենա սաճունակությանվղալի անկում: Ֆոսֆոբրէս կարնոր դեր է կատարում պաճունակ պտուղ ն խաղող ստանալու գործում: երն այդում ֆոսֆորի պակաս է ղգացվում, ասլա ծառերի պտուղները շուտ են Հասունանում կ ունեն կարճ Հետբերքաչավաքային կյանք: Պտուղներում ֆոսֆորի սլարունակությունը պետբ է լինի ոչ պակաս, քան

պաճու-

Բազմաթիվ արդյունքները ցույց Ճետաղոտությունների

են

տալիս,

որ պարարտացումը պետք է Համաձայնեցնելխաղոդի կամ ռլողատուտվյալայգուՃողի քիմիական կազմի Հելու Ազոտըանճրաժեշտ է բույսի նորմալ աճի կ բարձր բերք

անալուՀամար:Սակայն այս տարրի չափաղանցբարձր քանակությունը Հանդեցնում է մի շարք անցանկալի երնույթսնրի՝ պտուղներում առաջանում է քլորոֆիլի ավելցուկ ն անտոցիանային ներկանյութերի պակաս: Այդպիսի պտուղների են կանաչ խոտի բուրմունքը թույլ է, ն դրանք ունենում Համ: Բացի ղրանից, պտղամսի բջիջները լինում են խոշորչ թույլ պատերով, որի ճՀետնանքովպտուղները ճեշտությամբ վնասվում են ամենաթեթն Հարվածից: Աղուռի ավելցուկը խըքանում է պտուղների շնչառությունը, որի Հետնանքով կենչն կարճ ժամսական պրոցեսներն ավելի արագ են ընթանում կետում Հանղեցնումգերճասունության: Մի շարք ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ նորմալ աճ ն պաճունակսլտուղներ կարելի է ստանալ այն ծառերից, որոնց տնրններում բացարձակ չոր նյութի Հճաշվով սլա(ն աղոտ: Բոլոր դեպքերում աղզոտաբունակվում է 2,2--Չ,6 է Հող մտցվեն կալիումականե մին պարարտանյութերը`ոլետք Ճետ: ֆոստորականպարարտանյութերի ուռ

կալիումը Խղաստում է բույսի ն պտղի մեջ ածխաջրերի, ամինաթթուների ն սպիտակուցներիկազմավորմանը: Սակայն կալիումի ավելցուկը որոշ սննդարար նյութերի պակասի ջացման պատճառ է ճանդիսանում, իսկ բիչ քանակությունը նպաստում է ամոնիակայինտվուռի կուռակմոնը, որի Ճեւտեառա-

վնասվում է: վանքով պտղամիսը

Ղրիմի մարղումկասսարվածփորձես ցույց նն ավել, որ կալիումի պակասի դեպջում խնձորի սլտուղների պաճունակությունըՀ, անդամ նվաղում է: Ծառերի տերեներում կաւիումի նորմալպլարունուկությունըՀամարում է 1,6--1.8 (0ը որ նյութի վերաճաշվու վոլ): բերք Պաճունակ

ուան

ալու

«ամուր անչքաժեշտ ք, որողես-

ղի ազոտականպարարտանյութերիՀարաբերությունըկալիումականներինկատմամբ կազմի 1:4։

շմգ

գրամի մեց:

Պտուղներիերկարատն ոլաճւպվանմանդործում ֆոսֆորի

ղերը դեռես լրիվ ուսումնասիրված չէ: կալցիում: Վերջին ժամանակներս սպաճունակությանՃար-

տեղ է Հատկացվում պտուղներում կալցիումի պաչ քունակությանը: Չնայած նրան, որ ճողում կալցիումի պարունակությունը, որոլնս բույսի ճամար սննդարար տարը, ճամարյա ամննուրնք բավարար է, սակայն յուրացվող կալցիումի քանակությունը անչավասարաչաիխէ բաշխված: Այղ պատճառով որոշ դուռիննրում պաճողլանմանընթացքում սպտուղննբծավորություն, լցվածություն, ներքին րը վնասվում են ղառր երու: քայքայում ն այլ ֆիղիոլոգիական Հիվանդությունն են տվյալնե Գոականության տալիս. որ նորմալ փլալենրը:ցույց թակ ճամար անչրաժեշտ |, որպեսղի ոլտուղները սպլաճունակության 6 (որ նյութի Ճաշոչ պակաս, քան 0,06--0,02 պարունակեն քում

մեծ

ի,

ուլց

մի շարք Այդ պատճառով արտասուշմանյան չով) կալցիում:

բերքաճավարից աոաջ հրիրներում

ղպաուղննրըմշակում են դնելուցառաջ՝4,000կամ ոլաճալան 0,5--2,000-անոց անոց կալցիումի Քլորիդի լուծույթով: են տվել, որ ժաղկաթացույց Մեր ճետաղզուռությունները մուն

փից մինչե բերքաշճավաքընկած ժամոչնակաշրջանում խնձոճե կալցիումիքլորիդի լուծույթով 4 անդամ մշակումը զգալիորեն բարձրացնում Լ Հոլդապոր ն

րի Փառերի՝ 0,5--0,6

Սոարկրիմսոնսորտերիպտուղների պաճունակությունը: Որոշ նան դրական աղդեցություն է ունենում մինչն սլաճպանման

դնելը4 ց0-անոց կալցիումի Քլորիդիլուծույթովոլտուղները

1--Չ

րուե

կալցիում

նպատակովպտուղներիբերքաերկարատնպաճպանման

մշակելը:

աղգեցություն ազատրվում լո կուտի Քրիդի ազդոցությունը բացատրվ ն ղլի վորապես սլաղամսի պնդությատն բարձրացմամբ նլուՄինչն բնրքաճավաք դանդաղեցմամբ: թավփոլյանակության կալցիումի քլորիդով ոլոուղների մշակումըճամարյա չի աղ-

դում դրանց ինքնարժեքի բարձրացման վրա, որովճետն այն կարելի է ճամատեղել դյուլատնաւնսական վնասատուների ն տարբեր ճիվանդություններիդեմ կիրառվող պայքարի ժիջոցՃեւտ, թունաների այսինքն` սրսկման Համար պատրաստված Քիմիկատի մեջ լուծել 0,5--0,6Կ9 կալցիումի թլորիդ։ որ կալցիումի թլորիդի 15-ից բարծառհրի մշակումը կարող է ճանդեցնել տերնձըր լուծույթով ննբի մասնակի քիմիական այրմանը: Տերնեներիվրա այրվածքի ճետքեր կարող են առաջանալնան երբ սրսկումը կա-

Պետք Լ Հաշվի առնել,

չոարվում է շատ շոգ եղանակներին. այղ ղեպքում տերնների վբա գտնվող ճեղուկի կաթիլները կատարում են ոսպնյակի դեր ն, ֆոկուսացնելով արնի ճառաղայթները, այրում են տերնը՝

անկավո լուծույթիբաղաղըությունից: Այս պատճառով լոր

ճովու է տրվում սրսկումները կատարել վաղ առավուսյան կամ տտ երեկոյան:

Մուս Ճանքույլին տարընրից սպաճունակությանվրա որոջ որոնց աղդեցությունը չափով ազդում են մանգանը հ բորը, դեոնս բավարար չափով ուսումնասիրված չէ: Վերոճիշյալ խաղողի կամ պտղատու Հանգամանքները «աշվի աոռնհնլով,

ճավաքը կատարվում է, այսպես կոչված, բերքաճայվաքային րիմ կենսաբաՀաացունությանմուլում, սեղանի իշաղողինը՝ է սսլաԷ.բ Բան ուռունություն ւիուլում: Վերջինս Ճաընկնում

ողական Հոյունու:թ ուս Հելո: Ճառունուի՞նչ տաականիշներով կարելի Լ բնութագրել ելնելով իննը հրկար թյան ասավճանը: Դտղալրույծները,

նն որոշելոլուղիՀասունուտարիների փորձից,կարուլանում նան ճամար սպիւուպաճպանման քյան աստիճանը, ինչես արտաքին դուչափերը, նիությունը, «աշվի առնելով պտղի սերմերի գույնը, պտղամսի ճամը ն այլն: նավորվածությունը, Սակայն փորձլ, ցույց է տալիս, որ այս ցուցանիշներնայն-

են տվյալ մասքան էլ կայուն չեն ն մեծ մասամբ կախված նագետի սուրյեկտիվ ընկալումից: Առավել ճշգրիտ տեղեկություններկարող են տալ ալտղ|Ր ջիմիական մեթոդներով ուսումնասիրություններըկամ ֆիղիատուկ նական ճատկությումններիուսումնասիրությունները՝

ռործիքների միջոցով:

ՕՕ

պարարտացումը սլետք է Համաձայնեցնել ճողամասի ջիմիական կովմի ճետ: այգու

Հասունությանաստինանըսպաճունակությանվրա

աղդող

փաստ է, որ լրակ Հանրաճայտ են ն պոուղներն ավելի ինոննսիխվ շնչում ծավչսում պաճեսույին նյութերը, իոկ ասունացածները արադորեն դերուոսունանում նխ ն. տեսքը, ինչկորցնում իննը տուպրյանքալյին հ ռպառողուկան աան յորժանիքները: ոլես Այդ ոլտուոճառով օրչենոիվ տդվլրալնների չի մոն վու Հասունության աստիճանի ճիշտ որոշումը վխվխատ կարնոր նշւնակություն ունի:

ամենակարնոր գործոններից1: ո

Նկ 1. Պտապնեջի ճասունության ոռոշումը յողօսլայականոհակցիայի մոչոզով: Ը.

պասն

ոու տտ

5Հայտնաբերվում Լ կարվածթի 250-իդ աղվելի մասում, 3-օսլան «աղանարորվում 1 կարվադթի մակերնոր 5006 մասում,

ապսն

ունր 105:

ում

1նքամաշկային դստում

սրողամոի կարվածքի մակր-

Մոում։

Հասունության որոշման ատմենատարածված քիմիական

մեքոդը յողօոլայական ոնակցիան է: Հայտնի է, որ խակ որոուղներում ալարունակվում է ժնծ քանակությամբ օսլույ չճհտ տալիս է մուդ կապույտ գումսվոտքը լողի լուծույթի պակասում Է օռլաբում: Հասունացմանպրոցեսին ղզուղգաճեռ ն ոլարունակությունը յողի լուծույթի մեջ ընկղմելիս սլրոչի նս նվաղում | դի հալոլածքի վրւս կառլուլտ դունավորումը

Ռրոշման ոնինիկան 4ճիտնյալն է: Պատրասաումնն չողի լուծույր (1 գ 1 ն1Գգ121լրորած չրի մեջ): Պտուղըսուր դանակով կիսում ենն երկու մասի ն կտրվածքով անմիջասյես ընկղմում Պետրիիքասիկում լցված լուծույթի Ժեջ։ Սալա պաչ րունակող մասերը անմիջապես կապտում են, իսկ որոոհղ է բաց դեղնավոմո Ըռտ ճասունուլաս չկա, պտղամիսը մնում թյան աստիճանի պտուղները կարելի է բաժանել 3 դասի` 7-ին՝ կապտում է կտրվածքի մակերեսի 2500-ը, 2-րդ՝ կապտում է կորվածբի մակերեռի 5040-ը, 3-րդ օսլան Հայոնաչ բերվում է ենքամաշկային դուռում կտրվածքի 1000-ից ո ակաս մակերեսում (նկ. 1): օս-

երկարատնպաճպանմանճամար առովել պիտանի ին «աչ ռունության 3-րդ փուլում դպտնվողպտուղները: Ընդ որում, այս սյտուղների սպառողական արժանիքները, մյուս փուլերի

զգալիորեն բարձրեն։ Ս. մ. Բյաշկիչնայի (1926) աշխատանքներով պարզված է, որ օպտիմալ սունուքյան դեպքում բնրքաճավաք կազմակերպելիս ստացվում է տանձի 2400ճավելյալ բերք: ճամժեմատ, սրոուղների

ա-

Մեր ուսումնասիրություններըցույց են տվել, որ օպտիմալ չասունության դեպքում Գոլդսպուր, Սւոարկրիմսոն, ՍտարԱյդառեդսորտերի խրնՑոնառեղ, նինդ,Մելոող,Ջոնաթան, մուո է 6--900-ով, իսկ 6 ամիս ձորենուբերքը ավելանում ոառնհարանայինպտղապաճեստում սլաճպանելիս կորուսոչ նների(կշոի բնական պակասորդ

փչազում) քանակընվաղում

նե

մանրէակենսաբանական

միայն 8--1240-ով: Այսւղիսով,

միջոցով Հնարավոր է բերքաճավաքիճիշտ կաղմժակերոլման

տուսայ 11--414. ճավելըալ պտուղ: Մուս ցուցանիշըոլողամսիոլնդությունն է,

վում է պենհտրոմետրիմիջոցով(նկ. 4):

որը

որոշ-

Նկ.

չյուրի սլար

Պենետբոմետւբ

(«էֆֆեջչի»իտալականֆիռմայի).

դինամոմեար (կզ ն ֆունտ քուցնակով), Հ-սրոքր գլանակ (5|16 տրամագծով), 3-«Մեժ զլահակ (710 դյուր տրամագծով), 4հո դանակ: ի աա շժոագնելո: 05Կ/ բնրէչու կոա մ 5--Փողն

մտռելիը' Էն Պեքիյորունտբի պիավոր ղինամոմեւտ մ հր հիր ցուցնանով, երկու տարբեր տրամագծի ցլանակները ն սլա Քը նո բելեյու կոճակը: Այգում վերցվում է 10 պտուղ (միջին նմուշ): Սուլ դանակով կեղեր Հեռացվում սլանակի մակեըեսի մեժությամբ ն մոռ 0:5մմ Հատոությամբ: Պտուղըբրո հում են ձալս ձեռքում ն աջ ձեռքով պենեւտրոմետրի գլանակը սուղում հեղհից տղուտ տնղուս մինչի գլանակի վրայի խաղլը փրոսկարդում են այն ումբ մնձությունը, որն անչ Քոչցդնոանի Հրաժեշա Էր ավլող արամժոագծի պահակը ըմիզմելու ճամար: Ինդ հրում, փոքրըգլանակը(0,5 ու: չատվածքու) օգտագորձում նն տանձի, հնձորի, իսկ մեծը: սեջկնիյի :ոոււների, սմ" գնդի, պտուղների (1 ծիրոնի, սալորի Հատղվոածքով) ամրությունը որոշրչու «ամալ: ժուրաբանչյուր րովի տժրուինո ց, մենծ յողվորու» կող Ժիրի թյունը,Հուվում նն արմա»ւո ուլը Ռո սանոու» յում որութ Ս Ս Ւ թյ, Ի:դժ վու իր), արարածին 2րոհցից (դպիսով Աա Է ժիջին թվաբանս:կո:չ: էյ կաուսուցում գորճողությունը Լ սոլասվելիր ընըըոր ա ժուբի ժումկետիը 5--8 չատալում Է Հաա ո:իւմռոոցվուծ բաժ ան ջարողոթկյվու:ի ալատասվխանիեն նախօրոք մշակված աղյուռանի քվերըն: Ն

չո

նր

եխ

սչ

լո.

սո

ուս

Ռրոշճետաղզոտողներ լորչուրդ

տալիս սեղանի լաղողի բերքաճավաքը կատարն շաջարաքթվային ցուցանիշի չա(ընդճանուր շաքարների տոկոսային սպզարունակության րաբերությունը տիարվող թթվությանը) Հիման վրա (ն. Պ.

Պաողաբուծության մեց ճասունոււլթյանաստիճանը որոշելունպատակով օդտադործվում է նան պտուղներիկեղնի ճիմնական ն ծածկութային գույնը: Հասունության տարբեր փու7

լերում նշվում է սլտուղների գույնը, որի ճիման վրա ստեղծքարտ վում է կոլորիմենտրիկ (եկ. 3): կարելի է օդուադործել

Շիրոկով ն

Բոնդարցնիդույսանդղակը, կայն գույների բաղզմաղանությունը (105) կորող է շեղել ստուգողի ուԱ.

ների

դացման

սա-

ջանում

տնողության ոնժիմի, ղաղզայինմիջավայրի, պաճապանման ք ով: ք / ան ն 1 |րավխտումնեի Հետա

աի

րոշ

դեպքերում

օզտա-

«ուանորի Հառազը: որոշո որ

աո-Հորնորը աք Պտռպոերի ախոնության տրիկ կոլորի քարտ:

Իո:-

րաոր

շնրքաչաւմ ինչԷ նած միոչի բ օր րի միջին թվով։ ընկա խրադազաքը կոշյն յայսցուցանիշը ենթակա է չփուիոլւայոթյ ւն ն, բոտ տարմ Խչանակային պայմանների, ճշտման կարիք ունիս Հայնական ԵՍՀ որ յմուններում խաղողի երկարաւոն սլաճդեմուն «ամար ցուցանիշ կարող է ճամարվել ընդճանուր / շարարննըի պարունակությաննվազագույնսաճմանը՝ 1840:

/ նելուց լ

ՄՍո:-

4. Գ.

Աղիղյրանը (1974), բազմամյա փորձիցելնելով, խորճուրդ

է չոսլիս խաղողի բերքառավաքի միացուցանիշօղսոտագործել

շարբարների՝գլլուկողայի նր"

այդ

2ոդորում

ֆրուկտողայի ճարաբերությունը:

շաքարների քանակությունը մոտավորասլես Հավաէ,

ողավնչն շարարնրությունը

մոտենում

է 1-ի,

կա-

բէչի է կաղմակնրպել բերրաճավաք: Արարատյանդաշտավայը:

բերի

օպտիմալ ժամկետը սեպանմժբերի20-ից մինչն Հոկանմ1-ն

։չ նախոադեսնայինդուոում

օրով ուշանում Չ8 :

ո-

նա իւ

տիճանը որոշելու

Մեխանիկական վնասվածքներ:Բոլոր դորժոններից |

առանձին:

այղ

ժամկետը

2--10

է,

այլ

կաղմել յուրաքանչյուր

Մսորվում

պաճպանման դրվող մբքերբներիբերքաճավաբի, ռւ

ոմ

որ :

են

Ո եղծված ջերմային ոլաձճենեստներում իկ/ոնավուժամանակ,

հառով ԱՆՐ» դղակ վու այդոիսի ՛

ժինչնե բերքաճավաքը: ընքացքում՝

աշխատանքների փոխադրումների,բեոնմանչ-բեռնաթքավման

խորչճուրղ

սորտի

ճասունացման

ճեաո չի կարելի չաշվի չառնել դործոնների Բերքաչճավաքից նրկրորդ շարքը մեխանիկականվնասվածքները,որոնք առաչ

այդ ոլո/շաղրությունը,

Համար

1929)»

ուր.,

Վերը նշված բոլոր գործոնները, որոնք աղղդումեն պտուղննրի պաճունակությանվրա, կազմավորվում են պաղի զար

նան

են

պը-

պաճպանմանճամար դուցն երկարաւոն վնասամենակարնոր նշանակություն ունեն մեխանիկական վածքները: ինչոլես ճայտնի է միկրոօրգանիզմներիդեմ ամեէ, որի ամբողջության ոլատնեշը որողակեղնն նակարնհոր բորբոսասնկերը կարող ն ցել դեպի պտղամսի «յութը, ստեղծել պտուղ-մակաբույժ Հիման վրա Բ. ն. Հետազոտությունն հե խաղողի ատուղների ն

քավան-

Հեռտնանքով խախտման

երի

երկարատն սիստեմը:

Ռուբինը (1874) իեկել

է այն

որ ամենակահզրակացության,

էնա

երը ճիշված սիստեմը չստեղծվի, իսկ եթե րնորն ույ, ս արաղիտլ մուտք դործի դեպի կամ ույն ճանասլարճով այս չաղամբս, տղա նրա «ետաղա դործուննությունը ծավալվում է,

լ Հոմ

որ

ուանը

արյա

իչոչընդուռների:

հարող են մոխ անինական վնասվուծք Պտուղները մուն անձամապաոասնալ անուր սփոխաոաղր բերքաչավաքի, սա-

խան տարայի պատմառով, ինչես

թավան

նան

բարձման-բնեոնա-

ընքադբում:

բաղոչի :որաւօդրոՄրնչի ալժմ աոուղների ն ընդա բնրթաճավարն քոն դժվար շհքլոայացվող գործությունը մոտ ժայոելի ն որի մրս, է դնում արտադրու 40--6040-թ: "սն Լեւի եեքեարումո

չոլում ւլոյություն

հարելի Է լումարել

ու

նեու ունչցող

ի որոր Րիշջինուն բնրրարավարիը 7իջենոները

գառի: Արոինլ

ծոասերըկամ դրանց Բք

Ալդ ո ղտուղներըպիտանի են միայն արդյունաչ բնրական վերամշակման Համար, ներկա միջոցներով դրանց երկարու ն պաճպանումըքար վիճակում Հնարավոր չէ: ծրկրորդղասի մեքենաները բերքաճոաղվուք կատարողբան-

22--9000-ին։

վորների աշլսատանքըՃեշտուցն տար ելու ճամար են։ Դրանք բնի կառույվաձքներ ունեն, որոնց փուփովլուկան բարձրուքյան չենաչարքակների վրու կանղլնած բանվորները ձեռքով շավաքում են բերբլ: Այս դեսլքում ոլտուղն երի վնասվածուքյան աստիճանըկալսված է բանվորի Հոդատար մոտեցումից, ինչպնո նան օգտագործվող սլայուսակի ձնից: Բացվողճատա-չ կով ոլայուսակների օգատաղդործումը (նկ. 4), Համաձայն Մ. Ա. Ֆեողորովի(1981), արտադրողականությունըավելացնում | 15--204ց-ով ն պակասեցնում վնասվածքներիքանակը: մնքենայացված փուխոխական բարձրու Բնրքաճավաքի թյան ճենաճարթակներըլայնորեն տարածված են արտասաչմանյան մի շարք երկրներում՝ ԳՖՀ-ում,Ֆրանհտալիայում, ռխայում, ԱՄՆ-ում ն այլուր: ներկայումս մի շարք այդալիսի մեքենաներ ստեղծվում ն փորձարկվում են նան մեր երկրում: Այսալես, Ղազախական ՍՍՀ-ում, դրական արղյունքներով, վսրձաւրկվել է ՄԱՊ- 6 ճարժակը, որը նղատակաճարմար է օգտագործել բարձրաճ պտղատու այգիներում: Այդ մեքննաի շաճագործումը արտադրողականությունըբարձրացնում է 1,5--4,0 անցա: 100 զ/նհա բնըքատվություն ունեցող այգում, մեկ շնկտոաւրի Հաշվով, բանվորական ուժը կրճատվում 1 50-22 մարդով, իսկ ըրնդճանուր ծախսերի կրճատվում են -

10,940 -ով/:

Սակայնպաուղներըն խաղողը մեխանիկականվնասվածք

ստանում

Նկ.

Վ.

ճասուվովպլայուսակճերիօգտագործումը Բճաւլյվող բեոքանավաբի մժամաձակ:

ճյուղերը քափաշարող տարբերկառուցվածքի մեքենաներնեն, ո` ո Սնխոաւնենո Մու ր Ոլ/ո)'ր մնխոսնի մոաոոյածը նն պատճառում ոլտուղների կույույ շ

միայն բերքաճավաքիընացքում, այլ նաւն ռարայի մնջ։ Հչոլանդուցի Հետաղզուռողները եկել են այն եհզհազացության, որ արկղերի տախտակների միջն բացվածթը 5 մմ-ից ավելի չպետք | լինի (նկ. 5): Զալդույուծ երկրների փորձը (որը այժմ ոլաղարուծսկան չայնորեն ատղրուծվում Լ նան մեր երկրի մի շարք շրջաննեոու

նն

ոչ

ՍՍՀ-ննՈւկրաինական,Դաղախական Մոլդավական, Է ցույդ տոռլիս, որ փոքրածավալ (15--20 կվ) արկղե-

րում), բբ փոխարեն ձնոնաւ՞ու Էն 300--550 կզ ատրողություն ունիողները. այղ արհղերն օպաագործելով ճեշատնում Լ ձեորի րը այո ում:ո3ոն չրբննարայյումը, ինչես ուռի չու ուք `

ՅԼ

կորուստների տեղիք տալ:

է մեծ

Այդ պատճառով անճրաժեշտ

հ իմանալ պաճպանվող մթերքների վրա ցրտի ազդեցության

ճետնանքները Այդ նպատակով ֆրանսիացի ճետաղոտող Ուրիխը մշակել է ճատուկ ջերմատոխճանայինսանդղակ (եկ. 6)։ Ռ.

-18՛5

Լն

այ

-30:4

մահացած

0"5 պտուղներ

(մ/րդյունաբնրաՄ. /

շա

սաղէցում

6/7

ՏՀ "Տ

-ՏՀ

ԿԸհսուն»ան

7)ածա

նում

Նկ.

ն վնասվածքները տիպիարնտաբբերբ դեֆոբմացիան Պտուղների Եզբեբում: ղեշի տաիւտակների

20 մմ է. (ւլտուղնենրը միջնարանքը տախտակների Հարակից Հետո),Մ, 4եզրերը տախտակների կլորացնելուց նույնիսկ վնասվում

են

եզրերը կլ»միջե արանջը 6 մմ է (տախտակների Հարակից տալխաակների դեֆորմացիու ազի է ունենում

բացնելիս

պտուղների

Այդ ճարցերինոռվելիմանմեխանիկական վնասվածքները: յարային վերաբերող մասում: կանդրադառնանք բամասնորեն հն ստանալ Պտուղները մեխանիկականվնասվածք կարող նան փոխաղրմանընթացքում, որը կախված է փոխադրաւմի-

են

ծածեիխտեսակից, փոխադրման չոցից, բանապարձճային

տա-

ինչպես բածությունից, Րիշտ կատարելուց: են

նան

բարձելն

ու

"4 բեռնաթափելը

ոլյոուղները,առանձնապես խաղողը, կարող Փոառիկամիս Այչ պատճառով շերտերի ծանրությունից: վերին վնասվել

մթերքի երկարան պաճպանմանՀարցում տարայի (նրա խորության) ճիշտ ընտրությունըմեծ նհշանակություն ունի:

վբա:Պւողաբանպաճունակության Յբտի ազղեցությունը մինչե այժմ մրՀ ամար չարեղենի երկարատն սլաճպանման ամենամիջոցառումներից տնխնոլողիական շուկվուծ բոլոր

ցուրտն է: Նրա ճիշյո կիրառուարդյունավետը արճնեստական ունի շամնեմատությամժըբ, մը, սովորափուն ոլաձճոլանություն րազմաքիվ տոավելություններ, իսկ սխալ կիրառումը կարող

Յ2

|ոսու 2.

արին յամ

"Վ

ան

ջու:

լ |

| է-

առ) Շ 24447

2մ"ո

-` Հ

Արար Մ

ՏՏՀ

(

ւԴոծր

ատ

աե"

տոպազ.

մամաՆկ. 6. Ցբտի օգտագործման միջողով պտուղներիպաճպանման նակ «շեբմաստիճնանային գոտիներն կբիտիկական կետեր. 1 սառ.-այն ջերմաստիճանն /, օրից ներքն ոլռուղներում ակում ն զոլանաը տսոցույ լուրեղներ, Ս կրիու-այն ջերմաստիճանն Է, ռրից ներբն պտուղները էնքարկվում էն ֆիզիոլոգիական չիվանդություների, է օայո--ոյս սղանման տվոքո:լ ջերմասախճանը, | Խվաղ., 1 առավ-նյազադույե օո

տուտվիելազուվնջնրմառաիճաններն են,

մայ

«ասունադում

որոնց դենսքում սլաուղները նոր-

են:

բաղմաթիվ«ետաղոտություններիցպարղվել է, որ պտուղների ն խաղողի պտղաչյուքի սառեցումը օկսվում է -1: --3՞--ի պայմաններում: Սակայն արդյունաբերական մառչտարների մեֆ տարողության խցերում, խցի տարբնր ժասերում, բատ բարձրության կամ սառեցուցիչներից Համապատասխան «ճեռավորության վրա այդպիսի միատարը ցուրտ ստեղծել ն անչեար է: մյ վտանգից խուսափելու Համար խորչուրդ է տրվում սպտուղներըպատւանման դնել, այսպես կոչված, ցածր դրական ջերմաստիճանների սլայմաններում, այսինքն՝ ինչն 0"-ը։ Չավիալանցկարնոր ճանդամանք է «դաշտային» ջերմաստիճանի շտասլ Հեռացումը պտղից: Այլապես,եթն պտուղները նն 1 օր, ապա 15"-ի դեպ25-ի պայմաններում ջում կպաչպանվնն 9 օր, 10՝-ի դեպքում՝ 4 օր: Վ-ի դեպքում՝ 4 օր, 0՝-ի դնպբում՝ 16 օր: Ուրիշ խոսքով առած, եթե սյտղի Հոլվացումը մինչն օպ-

պաճպանել

պատճառով

պաճպլանվում

թ--

Յ-

ԴՈՑ

նրա

միջաառաջին փուլի «աար ամննանպատակածարմար է։ Մյդ ալատճառովխորճուրդ է տրվում օդի ճարաբերական խոնավությունը պտղապաճեստի խցիկներում պա՞պլառճունակությունը դանել 85--9501-ի սաճմաններում: չճովացնելիս ամսով: 4 օրվա ընքուցքում վրա ազդող մի քանիայլ դործոններ՝ ժամանակարնքացԴաշունակուժյան նվաղում 1 2 ամսով: իսկ ավելի երկա սրաճոլանմթնոլորտի քիմիական ճականեխիչների օգտագործու կազմը, հն դերչոասունան դնոնս սլ քում չվտուղները կարոզ ն արմ կքննարկվեն Ճամապատասիխան մը բաժիններում: ման

ղանղաղեցվում տիմալջերմաստիճան կրճատվում է հն պաղապա՞նատում սառնարանային կյանքը դլառելիս մեկ ջերմաստիճանում ամսով, երկու օր շրչառլատի է

օրով,

աղա

ման

վորն

լ,

որզբում:

շնչառու-

Այ: փատոր լոսում է այն մասին, որ պտուղների միջավայրիջերմաստիճանի քյան ե նրանց շիջապատող օրենքին, չ ենթարկվում հղած կապը է շնչաՀանդեցնում 10--ով բարձրացումը ջերմաստիճանի Յ անդամ: 2ռության բարձրացմանը պաճունաաղդեցությունը խոնավության

«ի»

Վանտ-Հոֆիիորնք,

Հաբաբեբական

կության վրա նուլուղես չի կարելիանտեսել: է 25-Պաուղներում կամ խաղողի մեջ ւլարունակվում ընթացքումայդ ջրի կորուս8500 ն ավելի ջուր: Պատշպանման այն ճակարով է նշանակալիչթվալ։ Բայց փատոորեն տը Բանն յն մարժեք է մյուս սննդարար նյութերի կորաոին: |

0ԳՏԱԳՈՐԾՎՈՂ ՏԱՐԱՆ

Դշուղների ն խաղողի տարայի տիպը, չափերը ն կառուցէ «ամապատասխանենպաճղանվող ժթերքի վածքը ետք (ննսաբքանուկանճատկություննհրին: Դրանքպեոք է ումլենան ծավալ (ներքին ծավալի «նարավորին չասի բարձր օդատակար աարաբերությունը արկղի արտաքին ծավալին) ն ժավալի օգտագործման բարձր գործակից (ննտտո կշոի ճարաբերությու-

կշոին): Արկղը պետք Լ ունենա նան ճարաբեչ րական խոնավության կարզավորմանճատկություն, այսինբրն՝ ավելցուկայինխոնավություն կլանելու ն դեֆիցիտի դեպբում այն արտադրելու Այս վերջին ոպլաճանջին Հատկություն: նը

բրուտառ

են մեծ մասամբ պարունակությամբ պայմանավորմ" ինչպ յոռավք: տանս Փամ աաաւտառխանում է փալրոյա տսրան։ Տա«թյութալիությունը», ` պտղի Համայինարժանիքները, մեծ դեպքում կորուստների րան անոթ է լինի մաբուս (նոր կամ լվացված ն ախտաճաննան ապրանքայինտեսքը:Ջրի

որ

ջրի

քոշնում են, կնճոռւվում: ոդտուղները

Դա

արսլլաղմոլիզի

ճհտնանքով, դյունք է, նրբ բջիջները, ֆրի կորուստի

կորցնում

վիճակը:Մյուս «լարված»ստուրդորային բջջաթաղանթի ունենում է բջջաճյութի ստեղի խտացում, քողմից այո դեպքում ին

ն, ավելի արագ են ընթանում որտեղ կենսականպրոցեսները նյումեծ քանակությամբ պաճնստային Հնտնապեո, ավելի բեր

են

ծախսվում:

խաղողը

Հայտնի 1, որ որքան բարձր է պտուղները այնմթնոլորտի Հարաբերական ջաւղատով նրանցիչ: ունենում չրի գոլորշիացումը քան դանդաղ տեղի ն ջերմաստիճանի խոնավության Սակայն օդի Հարաբերակուն ն իւոնավության Հարաբնրակտ կաղ: Բարձր միջն հս որոշակի շրր-

խոնավությունը,

Լ ,

յոքր-ին: դնալքումջերմաստիճանի

ւոաււուսնման

ժամանակ

գոլորշին ը-

ջրային արոր է տեղի ունենալ օդի դերչողգեցում մքերքի սլաճոլանվող ոս, ն ցողի ձնով նրւս դոնդենաուցում ղռրղացժինըոօրղանիղմների վրտ: իռկ կաթիլային չուրը

ված): նեծրեայումսժեր երկրում տարայի «ճամար ծախսվում է մուտ 38 մլն մ3 փայտանյութ: Այատեղիցէլ բխում է տարայի ուն

քանակի շրջսարոույոննրի

ավելացման ան»թաժեշւ»ությունը, քանի սր արկղերի քանակի մնժ մասը շան ավելի սեղոնների ընՃաղդործմանճամար պիտանի է 3--4

շսյագործմ

թացքում: Տարանոլհտք է ՀամաղատասխանիընդունվածստԽիուարականնորիաննրին, քանի ոլ, պտուղն խաղողը արազ փչացման ննքակա մբելրջներեն: կեղտուռվածատրան վտանդավոր | սրոճոլանվող ապրանքի, ինչպես նան սոլառողների առղողչությանՀամար։ Այն ոլնաք է լինի մաքուր ն չոր, չուենա ջութ» ցցված մելխեր։ Տարան պետը է Համապատասխանիգործող ստանդարտներին: Լ Լրկայումս մել ներկրում պտուղների ն խաղողի երպառպանման նսլոաոսկով նախսանսված տարայի կարալ մամա: Լան «չնտիլալ տռանվարոննրը` ԳՕՍՏ 21153ու

»-

Ց4

«Կ.)

ԳՕՍՏ Հատուկ արկղային տակդիրներ(բեռնարկղեր),

արկղեր

շ25--փայշյա

20463--

Գ0Ս8

մետաղալարով ամրացված,

13329--23-փիայոյա արկղեր:

Համաձայն (բնոնարկղեր): Առկղային տակվղիւներ

դրանք պետք է պատրաստվածլինեն քանդովի Հիմնակմախքի վրա` տախտակյա վանդակավոր պատերով, Հատակով ն կափարիչովկամ առանց դրանց, ինչ։լես նան ծալովի մետաղյա Հիմնակմախք ունեցող փայտյա վանդակավորՀատակով, կափարիչով կամ առանց դրա: Փայտյա բեռնարկղերի շիմնական չափերը բերված են

21133--25-ի, մետաղյա

աղյուսակում:

4/4 Ց

Պայմանական

Գաբարիտային | չափերը, մմ ԱՆԸ

ի Տա:Ց։Ի '

ՀՅ

ՀՀՀ.

5ՍՊ.

դ..5-

արկղի ներքին չափերն

աՀ

ԷՀ

ԿՀ

ներքին չափերը, մմ

135135

ԷՇ

- |5

| Է,

ՄՀՀ

ՀՀԿ

ՀՀ|ՀՀ|ՍՀՀ|

Հ:ՅՇՑՃ35:

|ՀՀՎՀՀՏՀ

ՀՎ ՆՋՑ|Հ

Հ՝

ՀՀ

Հ|

ԹԱՀ

պաշպանման Համար կարելի է օգտագործել ճետնյալ տիպի արկ3-3, 13-42, Մ2--2,2-3, ղերը՝ 4 8-.,.ՄՅ-1Հ3--Վ,

ԳՕՍՏ 1281222-ի՝ իսկ Համաձայն Արկղերիչափերը բերված են 1:

Աբկղեո սեղանիխաղողիհամաբ:

25-ի, խաղողի Համար ներքին չափերն են 42550358550126

12540

89355

ճ05

0,553

0,55

60--Ց՝

112)

0,215

ռւարալի մեջ յցրուծ վիճակում տեղավորվում

ՅՈ

Այյուսակ

պտուղնեճն Հնեդավոշ Ղ Ա լնն Ը, ճամար» նախատեսված

(րստ

0,45

ցավերը,

բեռնարկղի ՛ մեջ։

պակաս 5-րդ, իսկ դրսից՝ 3-րդ դասի: ԱՐկւլեր քփխնձորի,տանձի, ի յ լերի համար: կզ սյտուների `

ներսից՝

պտուղների ԳՕՍՏ

րի ներկարատնպաճպանման Համար,

լենի

Համաձայն

20463--25-ի, նախատեսված են 4: ջն 7 3 արկղերը, որոնք պատրաստված են բարակ տախտակներիցն ամրակարված մետաղալարով:Մ 2 արկղի ներքին չափերն են՝

մմ, ծավալը՝ 34,4 ղմ3: Առավելագույն ւում 3405«3805ՏՀ266

կգ։

|386

| | լ

125-»55-3

|570 |380

ՏՀ|/ՅՏ

Տ--

| '

| ' |

Յշ

նաճատկություններբ

|155 359

լ '

: լ

|Վանդակաձն:Ճակատամասերը Դովաւբված նն 3

| լ

Հչափեր ը

կառուցվածքային առանձ-

բողությունն է

-ՏՀ

25.7

սերկն բմնիլի

| ի

ոչ

ԻՑ -

մակերեսներիմաքրությունը սլետք է Տախտակյա

մմ

արշկղերբի նեքին

18399-74-ի)

ԱԱ)

Արեղերի Տ |ՏՑ| Համարը |է(ՀԵ|ԵՀ|ՅՑ |

0,60

13359--24-ի

են

արկղերը, որոնց Սավալն է 12,1 դմ3,

մմ:

կգ:

20463--

.|Տ

նախատեսվածէ նուրբ կառուցվաիը ունեցողպտուղ բեռնարկդը «առտուսյա՞ճւղների"ամար, ռրոնք նախօրոք փոքը ուարողությոան

Այ

մերի

ՀամաձայնԴՕՍՏ

սեղանի խաղողի պաչ721-ՅՑ 1--2, սնման ճամար նն նախատեսված Հ: 1--1, ՄԽ 75--Ց 5--1, 5-ՃՁ, տիպի արկղերը, տնսիփուրանման ՎՊ տուն ձարկղերը:Այդ արկղերի չափերըն կառուցվածքային : նաչտատկութոյւնները բերված են Կ 5 աղյուսակում:

22 արկղերը: աղյուսակում:

նախատեսվածեն Մ

Հ՝յՀ

45--:

ժա-

կգ է:

ԳՕՍՏ 13359--24-ի, մրգի Համաձայն վերոտճիշյալ

ՀՅ Ց 3/5

5-»

540523805Հ266 մմ,

են՝

տարողությունը Առավելագույն

վալը՝ 54,6 ղմ3։

Համաձայն ԴՕՍՏ

չափերը Փայտյա բեռնաշկղերի

ՍԳ..5-.0,

մինչե տարողությունը՝

Աղյուսակ

տնվանումը

: |

| ' '

Բ : ի

Ա բո:

առանց

ԱՏԱՄ

ոռիարիչո

ԱԶ

դրու:

|Վանդակաձն,ՃԺակատամաավաքվում նն 2 աեր, ներքինհոակողմ չերտաձողն լ չա: Մեքենա-

| լ

արիր հաացման Հա

մանակ վերների մասում թի-

թեդյուժայաղվենով ամ-

| ըացված էրկու | ձող,

շերտա-չ Յ7

(2|3|14

3-7

266:

| |

ր,0

8-8

Վանղակաձե: Հազատամա-

վրա:

56,9

| |

3-7

«0

32"

|266

հառիարիչի :)8-

փու Մ քու: նայ ամբարդաժ

շերաաձող:

|լնույնը,ինչ

1--`,

/--3

որ

3-:,

Բաց: Վանդակաւլ։ ճ տային պատքրը վաքվաժ ձե էրկու քերքին շչնրտաձոցմրիմրայ Հատակին ն ձակատամասերի փՀրնում մետաղյա ժաղավենուվամբազված2-ական շՏր-

է | 358

2-8

) |

ՀԻ

լ 2:

ի Հոմաձուլն ԴՈՂՈՎ

Ատր

ԷՈ

Թռ

' 26 24

Համարը

ԷՏ Հ»

լ 1-1

աւե.

| 5

Տ.Տ 35. |

Ի,

նառույվածբոււրն

առանձ-

ՐՀ

նաշաակուց յունները ռ

12.1

Ճազատային Վանչակածն, Է

աի

թի վրա:

Արե |

կաշուային

թն Ռազաային, մասում

օգտաղործվում /ն Արկեղնըը

ընացքում, տո

ՅՑ

վանդակաձե,

քանդովի։ ։ տակատաչ ժին արախւերը աոավ աքված ոն ննրբին ծղակողժ օ աուձուերի վբա: շներ կան շ7նրուսձող է ամրավում «ատակչն ն ճամասի մերնում: ոչ

9Զ-ա-

աի,

ղուր»

բնից:

1Րաց արկղ, (Ո:

տախտակների արկղերի անողորկությունները, ԴՈՍՏ Պամաձայն 7016--68-ի, ալեւոքէ լինեն ոչ ւանասյ քան

Արկղի

ունի

ովա: նոսկողմ չնրտաձողերի վրա: Հոտակին, դրո կողմից ունի չոր: ն շերտաձող ն Հ առո հղաԷ կողմ -նրաոսձողձը՝ վք-

Հատակին, երկու

Հոյմիք

ՀՔՈՄԻՔՈՎՈԼԸ

է ննրբին, լՀավաբվոաժ

մմ

Գոյճրի

դուրւ

Հճրոռուաակգում վրա:

նշված բոլոր

Չանփ ԻՇ»

տրփոժ,

ԳԱՍՏ 124812--25-ի։

մԱ դյուս

3-թ չ"ավաքվում բով:

Թաձող:

Սեղանիխաղողիհամաբ նախատեսված առկղեոիներքինչատճերբր ե ձնտհատկությունները (բստ ԳՕՍՏ 13459--74-ի) առան

աղար ով արուզարող ճտ 1-մոննայի աք է ձեո-

լ Հառրթթված| նրբին, `

(տա

|Վանդակաձե։ դանստային դաաքըը Հավուքվաժ նն Հ Խրրքին նռակուի շերաաճաղերի վրա: մ: 1-8 Է | ախկդը առսվաքվումէ Մո-

, 5-3

225-171,

ԵՀ

1.2

դոտիով ամրբաշված: նաԲա է` աչրազույն Հյուսիս ն այլ մայընը առաքծլու Ժամ

ժու

զազժված շնրտաձողերի:

Հավաքված ջե օլատները նռակուղմ շնրատձողերի վրա: կողային պատերի,

Վանդակաձե, դակային ասուկի

ռերը ճավարված ենն 2 արտաքին շարտամողիրի

2-3--2

միայն պապանման սեզոնի մինչն մայիս, որից Ճեալսինքն՝տոկատնմրերից

«ա:րնատվոր / ան)1 որանը ծ

7 Յէ:

/ Հւաաղու

ծաժի չկ ատիատտննհնիում,

ձեիի տակ: Բաց հբկնքի թուլ ոլաճելիս,մթնոլորտային ստեշումների աղդեցության յո, փայտյա արկղերը չորանում քե, ճկվում, դորշաւնում, Ժելսնըը թուլանում են ն թարխուվում: Ձի Թույլուորվում արկղերի երկարտոն պաճպանումըպտղապառնստի խցերում, թանի սր խոնալության առկայության բՐոյքում ատախտակլա արկզերի մակերեսին վլարգանում են եժ քանակությամբ բորբոսառնկեր, որոնք Դրաազուլում միք կորուստների ոլաառո:ս կարող նն շանդիսանալ:

ենն արկղերի վրա Հայտնաբերվումեն բորբոսասնկերի

ինչալես հրնում է նկարից, բոլոր բեոնարկղերն ունին տակդիրներ՝ մեքենայացված բարձում-բեռնաթավփումապա-

օջախներ կամ երե ոլետբք է օղտադործվեն շրջանառության մեջ հդած արկղեր, ասլա դրանք (վանում են քլորակրի 0,:-Օ,ԶՄըլուծույմով, ապա ժաքուր ջրով ն չորացնում: Չնայաժ արկղերի տեսականու բաղմաղանությանը, ռլետք է աշխատելօգտագործել մեկ տիպի ն չափի արկղ:Հակառակ դեպքումչասիաղանց դժվարանում է խցերում դրանց դարսաԸնդ որում, պետք է աշխատել կավորելըո օդտադորժել մեժ տարողության բեռնարկղեր: Բացի վերը նշված (աղյուսակ 3) մեր երկրում լայն տարածում են գտնում նան .բնոնարկղերից, ուրիչ կառուցվածքների բեռնակղեր, Դրանցից են ԿՆ--000

ճովելու Համար են 1200»48165Հ Ռչ քանղդովիԿՆ-000 բեռնարկղի չափերն մմ 700 մմ, է այլն պատրաստված լայնության ն 6 մմ է 250--270 կզ, Հառոաությանտախտակներից:Տարովղությունն իսկ սեփական ղանգվածը՝ կղ: ԽԱՊ-0,5քանդովի ընոնարկղը պատրաստված է տախորոնք մետաղյա Հիմնակմախքին տակլավանդակներից: են երկաթակասլերի միջոցով: Բեռնարկղըբացվող միանում է, որի շնորչիվ կարելի է դրանք դատարկ վիճակում իրար մեջ չարել: Զափերնեն՝ 1200-«88554880 մմ, օգտակարծ»կղ: Այս տիվի բեռ. վալը՝ 0.5 մ3, տարողությունը՝ 270--350

(մշակված է ոչ սնաճողային գոտու պտղաբուծության զիտաշհտաղոտականինստիտուտիկողմից): Քանդովիմետաղյա ե փայոյա ուղբեկական ԿԱՊ--0,5ն մոլդավական (նկ. 7) արկ ղեր»

որոնց չո:նարկղերինշուտնժան են դրիմյսն բնոնարկդգերը, կգ տարողությամբ: փերն են 1200»4830»4220 մմ. 220--250

Մոլդավականբեռնարկլերը "Հավաքվում են ն ն չենակների վերին բարձրության մեյուսղյա ուղղաճայաց շրջանակի վրա: ծենակներիակոռների մեջ տեղավորվում են

մմ ճառտության յոախտակյա վաճանիկները: Բեռնարկղերի տարուչությունը 500 կգ է: Այս բեռնարկղերի առավելությունն այն է, որ լցվելուն ղդուղաճեղկարելիէ պատերը բարձրաց ննլ, Հեւտոնալես կարիք չի լինում բերքաչավաքային պայուդատարկել 1.3 մ բարձրությունից: ռասկները Սակայնդրանց բազառսականկողմն այն է, որ 1,8 մ բարձրությամբ լցվելիս. ստորին չարքերի պտուղները կարոդ են վնասվածքներ նալ քեկուղ ն վերին շերտերի ստատիկ ծանրությունից: Ադ մոանդն առանձնանա ավելանում է յիոխադրմանմամանաէ: ձաշվված է, որ բնոնարկղերի մահերեսի մուտ 15 տոկութ ետք է կազմեն ովիսոակների միջն քողնվաձ արախբներլը:: որո յհաղի սառր օդի նօրմալ մուսոք առլածովվի:

սռա-

Մեծ

Նկ.

ճեռնաշկվերպտուղներիճամաբ՝ ա) ԿՆ--000, կան, գ) ԿԱՊ.--05:

ը)

մոլղավա-

տարողության բեռնարկղերի օպտագործմյանշիոլ«խի պատճնսաատյին խսցիծավայի օղյտագործումըբարձրանում է 20--30 տոկոսուր Ալս դեպքում բյսցառվում է ձնոքի ուժի աշխատանքների բեռւնմանչբեռնաթափմյան օգտադործույմը սլարվվել էչ որ դաշտում, պտուղը ժամանակ: Դիտումներիըց մեքենայի թաղիք բարձելիս,15-ից 39 նդ տարողության արքշատ անդամ ոչ քն իջեցդերը բարձողները:շՀոգնածությունից

նում,

այլ

շպրտում են, որի պատճառով պաուղները

են ստանում: ժետսվածքներ

Բեռնարկղերիմյուս

այն է, առավելությունն

են, քան խցերում ավելի անշարժ դարսակները

որ

փոքր

մից դյարականբանակը սսչասարկելու "ամար, կառուցվեցին ռառնարաունելւ, իսկ ընդամենը դործումէր 58 սառնարան, որոնց միծ մասըոչնչադվոց քաղացիական պատերաղմի տարիներին: ներկայումո մեր երկրում սառնարանների ընդՀանուր ծավալը մինչ Հեղափոխական շրջանում եղածից ավիլի քան 70 անդամշատ է:

մեծ

դրանց տարո-

դության արկղերինը ե դարսակները կայունացնելու Համար միջանկյալ տախտակյավանդակներօլտագործելու կաբիք չի

ոարիներին Վերջին

չինում:

Եթե բեռնարկղեր չկան, կարելի է օդտագործել տանկղիրներ (ստանդարտչոռիերի),որոնց վս չննց ուսշտում դարեն երը: սակավորվում ւս Ի1ոնրը /

լիքը

ՍԱՌՆԱՐԱՆԱՅԻՆ

ՊՏՂԱՊԱՀԵՍՏՆԵՐ

անեդաերկաթուղային վադոնչսառնարաններում: Սակայն

մթերքները քարմ վիճակում երկարատեպաճողանելուգործում Հեղափոխություն էր արչեստական ցրտի ատացումը, որը կախված չէր եղանակից: 1828 թ. Շառլ ԹելլլենՓարիղում դենուցում կարդաց խարմ միոր ցրտի ժիչոցով պարպանելո: մատին, օրը Համարվում է կրիոկոնսնրվացիալի(ցրտի Ճիչ-Հիմունքներ ջով մքերբների պաճածոլացման) գիտական օկիչբվո երկուոոսրի ունց Արդենաինյից Ֆրանսի տեղամսեղիքուր փոխեցի: ոչիյարի սառեցրած իս` օդոադգործելով Մոն յուրի անց, 7622 Է., շարագործմամ ելահված ուրար: Հախձավնցառաջին ոնհֆրիմերատորայինհավը: 18581 թ. ԱՄ.ում կառուցվեց առաջինխաշոր սառնարանը: որը ուներ Հեքէնայացվածժսառեցում: 1688 ի. արձեստական ՍՒոււաստանում ,2Ճարական ճուլոլ: ձկնարդյունաբերակուն սկսեցին օռոտադոլծել Ասորավիւունի ձնոնադկություններում: Հետադույում կուռուցվեց ոնքբի ժեր Լ19 1912 թր. տարհրկիրո մի «որջ Ռողու չին բեռնանավ։ ձնոհարկություններ, զլիչավորաւյես օոտրիրվրուցիննրի լոո -

են ասեղի ունեցել տեղաշարժեր

սաոնարանների կառուցման «ամար օղզտագործվողշինանյուժերի, կառուցման մեժոդնելի,հախատեսվոց անխնոլոգիայի ն էւ:|: ոուղոորնեդներում: ներկայումսԺեր հրկրուճ, ինչոլես նան իեն ալրուրաւյշմանում, շասգործվում բաղզմաթրվ հարունային պտղապոարնհաստներ, որոնք իրարից տարբերվում էն լուծումով, սառեցման (ճովացման) սիսձճատակադծային եչիուլ,տարողությունը, օգու գործվող հեթենաներով ն ոարջավորումն երով:Սակայք ճրւողա գա չեսուների ընդչանըսցված ժինչե այժմ ,ամոարյո գոյությունչունի: Այդ դասոսկարդում պատճառով մասնագետներըսովորաբար պաղապաճեռաները դասակուրգում եր Հ եժ խմբի արճնստոսկուն ցրոի ՕռՈԱՌԿգործմամբ ն առանյ արչեստաղան ջրի աշխառոող ոլողոՎերջիններոներկաչումս բավական սանմանապառհատննր: փան տարածում ունեն ն դրանցում ն անդանիխոադողի հրկարատն ռլարպանումը չի կարող չամարվել արդյուեն, նաբերական եղանակ:Դրանք նկուղները ի դառան ելն նն տնում Բելն ոլաճում որոեղ իրենց եր Հողամասերի առանձին անատե ել: ռաո-

Ցրտի միջոցով հրկարատե պայալանոաննդամթերքների է անցյալից: մը Հայունի Ցուրտ ձմե, ունեցող հրկընձրում մեչ: Հնա կամ ձյան մթերջները պածպանում չինսառույցի նան ն դուլն սպլատմություն ունի սառույցի աղի խառնուրդի սառը վիչակում օզադործումըերկար ժամանակ մթերքները Համար: Այդ եղանակը այժմ էլ օգտադորժվում: սառպանելու

մեֆ

պտուղների

դրչեատականցրաի օղատդործմամբ աշխատող

Հիսուն ելն էրենց ճերթին կարելի է բուժանել պլա

պրողա-

երկու խոշովորական մքնոլոր ունեցող ցերով հ կարդաշոր |ոժբիՐ վորվող դադայչինմիջավայր ունեցող կցերով ոլաղաււլանեստես

նեռ. Խոսբի վերաբիրում Է այն

խցերին,

պաշոչանվում ջերմուտովխոանը

ուր

տարբերություն խորը պանվում է

ծեսերի

տղու

1Տ

սառնցման խզելի,

1 0-ին

կամ մուռ,

սրոնցում

ի պաշ-

աստիճան:

Սսնարանային `

ինեն՝ մլաղոմուուն (ռհստնուղվորմանԷ

պետր է բաղկացած սլաղլապածեստներ

հցերիդ.

այրն

բույին մշակման շենբից

Համար), փարքնթավորման

առաքման

սեղմվում է ն ջերժությունը: տալիս միջավայրին՝ օդին կամ ջրին: ինչպես ռացինք, այս ընքացքը ւպաճովելուճամար ծախս-

բաժնից՝ միլպը ընդունելու ն բաց քողննլու Համար: Այն նարաններու, որոնց ընդչանուր տտրուությունը մինչն սա"-

է, ապրանքային մշակման ն

տոննա

ենրը կարելի է «ամատեղել:

ԱՐՀԵՍՏԽԽԱՆ

ՑՐՏԻ

Արչճեստական ցուրտ

ՍՏԱՑՄԱՆ

սոռքմիւսն բաժին-

ա-

վում է էներգիա, որը

ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

մանափակվածէ շտրիխված մակերեսով: Որպես աշխատող նյութ

կարելի է ստանալ գոլորշիացման

ն կամ եհռացման, չՀաղլեցման սուբլիմացիայի ժիջոցով:

նյութի պինդ վիճակից ճեղուկ վիճակի անցման ընթաց-

քում արտաքին միջավայրից ստացված լչհրմությունը ծախաում է նրա միջմոլեկուլային թուլացման վրա: երբ կապերի

նույն հյութը ճեղուկ վիճակից անցնում է գոլորշի վիճակի, է նրա միջմոլեկուլային ուժերի Հաղջերմությունը ծախսվում Սաճարման | ընդարձակմանվրա: նյութի Հալվելու ընթացքում չերմություն կլանելու ճատկությունը օգտագործվում 1 սառցի, կամ աղի ու սառցի խառնուրդի միջոցով ցրտի ստացման մեջ:

Հեշտ ցնդող նյութերի նոման ժամանակջերմություն կլանելու ճատկությունն օգտագործվումէ սառնարանայինմեքենաների մեջ, Կան արճձեստական ցուրո ստանալու այլ եղա-

բակա-մնքննաներում սգտագործ» են

նկ. 8. Ջեբմադինամիկ ղարձ գիկլ Ն, թ ղիագբամայում:

տեղիցն գալիս նայդ

Գազային մեքենաներ: սառնարանային դոլորշային են, ամբողջ որոնք աշլմատող եյութը գազերն մեբենաներում

ին

կամ

հն ցիկլի ընթացքում պաճպանում իրենց ագրեգատայինվիճակը: Գոլորշային մեքենաներումնյութը Հեղուկ վիճակից անցնում ( գոլորշու կամ ճակաոակը: մեքենաներիցճայտեի է օդասառնարանաույին Գազային : սխեման բերված սկզբունքային ինը, որի աշխատանքի

նկ.

9-ում:

ա-

1-ո-2

ցիկլում տեղի

է ունենում

վող նյութի ընդարձակում, 2-Ե-1-ում՝ կումը տեղի է ունենում միչավային

է.

է, իսկ նյութ,

մերհենայում օղտագործ-

տարբեր նյութեր

վում

կամ գոլորշիներ, տվո» դազեր

դգաղաստորաբաժանումը՝ մեքենաների

նակներ նս, բայց ճարկ ենք «ամարում խոսել ամենատարածված ձնի՝ մեքենայական ցրտի ստացման մասին:

Բնական ճանապարճովբարձր ջերմություն ունեցող ռարկայից ջերմությունը Հաղորդվում է ցածր ջերմություն ցրտի ստացման դեսլքում ունեցող առարկային:Մեքենայական Հակառակ երնույթը՝ ջերմությունը զլանտեղի է ունենում վում է ավելի ցածր ջերմություն ունեցող միջավայրից: Այդ ճամար ծախսվումէ լրացուցիչէնհրգիա։ ռնշումւպրոցեսի է տված ծավալ դիադգրամայիվրա ցույց սառնարանային տարրականցիկլը (նկ. 8):

սա՞-

2" բ

ԻՈ

|լ «ՅՅ» ԷԵՐԻ

2| ի

Ջե

աաա

ամո

ԵՒ`

ԱՆ

)

:Ն

Հ. ՀՏ»

--ՅՎ

Հաա»

սեղմում: ընդարձա-

ավելի ցածր ջերմաստիճանում, քան

ճնտնապես վերչինիս ջերմաստիճանըիջնում

տաքանում: Ցիկլի երկրորդ շրջանում

նյութը

կոմպրեսոր,

էավագուցիլ,

Տ.

ընդուրմակժան գան,

տառեցվող

միջավայր:

(1) ներծծում Սոմպրեսորը

սառեցվող շենքի (4)

օդը

օեղմում այն: Մեղմվելուընքացքում օդի ջերմույունը բարձբանոսի է մինչն 100-120 տիճան: «ոՕդը մղվում է

դեղի

վացուցիչ(5), որտեղ ջրի միջոցով նրա ջել մատոիչանը իջեցվում է մինչն 20: Այդ ենքացքում կոմպրեսորիմիջոցով ան-

ինդճատ ռլաճղանվում 1 կայուն ճնշում:

Հովացուցիչներից

ընդարձակմանդլանի (3) միջով մլվում է պառպանման (ոուց, ոառելով մինչի -270ուն: առտտիճ խցում,իր ջերմությունժի ոսը ուալուվ տարան վող մթերքթին, օդը տաքաճում է Մինչը --5---10 աստիճան ի նորից մղվում կոմապրնօդը

նն.

պատկերված է անմիչական սառեցման սիռերը զոլորշիացուցիչլ գոաւնվում է սառնարանայինիչցում: Սակայն արտադրական խոշոր սառնարաններումավելի սուղր ածված է միջաննլալ սռլենոով (ողաջրով կամ օդով) աառեցումը: Սառեցմանաղաջրայինսիստեմը պատկերվածէ եկ. 1է-ում: 10-ուժ

չոնմ,

ՀԱՀ

Ռոլո

շ-ՅՅա--ե:

Ն7---

ԻԷ--է

ար 2-ԻՒՀ Հ.

22,2

ՀԵՐԻՆ:

եկ.

Է:

:վ «11

Եար

ՏՐԻ Է:

ի:

աա

նկ.

10.

ՋՈԿ

ՀԵԱ

Ի-Ե ՀԱ ՈՆ .-

Յ---«------

2 ՀՎ դր ԱՆՎ

կոմպբեսիոնսառնարանային Դոլոբշային սխեման, մեքենայի

կոժրեռոր, էշ կոնդենսատոր, 4. կարզավորող 2. փական, շիացուցիչ, 5. ջնրժամքնկուռիչ, 5. պայպանման խուց: 7.

գոլոր-

կոմպրեսիոն գոլորշային մեքենայի սխեման բնրված 4 նն. 10-տւմ։ կոմապրնսորը (1) սառնցնու նյութի դոլորչիները ներծծում Լ դոլորշացուցիչ ե սեղմում մինչն կոնդենսացման ճնշման աստիճան, Այնուճետի մզում է դեպի կոնդենսատոր, որան այդ նյութի ջերմությունը «եռացվում է սառը ջրի կամ

շրջապատի օղի միջոցով: Գոլարշիները վեր

են

ածվում Հեդուկի։Հեղուկ ոառեցնողնյութը, կարդավորող միջոփականի ջու, մղվում է դեպի զոլորչիացուցիչ, որտեղ, դոլորշիանալով, կլանում է շրջապաւոաիջերմությունը հ նորից ներծծվում հոմպ-

րնսոր:

աաա

ԱԾ

Ր"

Աղաջբային սառեցման սատոսոաբանի սխեման.

11.

1. նոշժոպրնսոր,3. կոնդննասսոոր, 3. կարգավորող փական, 4. գոլորչիացուջիչ 3. պոմոր 6. յուղանչատիչ, 7. ֆիլավ, 8. սառնարանայինխուց, Ջ. փոսկան՝ սառնցնող նլուրի ճամար, 10. յողպաճովիչ փոոկան, 11. սիս-

«անմըց օղը բաց քողնելուփական, 12. արգելակող ցին շառւցնող մարտկոց, 14. ոնդարձակման բաք:

13. ողդաջըո:փական,

(ս սիստեմումսառնարանայինխցում ջերմաստիճանի իջեցումը տեղի է ունենում աղաջրի միջոցով, որը մղվում է մսրոնոցների միջով: Մղաջուրն իր "երթին սուեցվում Լ մեքենայի գոլորշիացուցիչում։ Տարբեր ջերմաստիճան ստանալու Համար, աղաֆին (ճալգիումի քլորիդի) խտության ընտրությունը կատարվում է ըսա Մ 6 աղյուսակի

ՍԱղլուռակ

կալցիումի քլուիդի ջրային լոծույթի (աղաջրի) հատկությունները լ

դաոռման

գնդունուարՀՀԵՅՈ ծ մա սաիճո ՀՏ

չուծույթի խոռությունը (կզ/լ) ուսթբ որ ՏԸ, երի դեպքում, ջերմասախճոաւնն

ՀԱՑ ԱԾ

«-

է -

այէ.

5,3 3,1

| '

--»ջ0 :

ԻՉ-ՀԻ---Հ-ԻԿՆՎ

|5.:

--1Ո

5.)

1»

)

ԱԻԱ | 1,05

1,052 1,06

1,041

2,05

1,06

2,0: Անշ

4:20 աայ այն 2,4 աԼ. 10,4 -.

7»

ս,

»0

Թայ Ը.15,5

--1Վ«Ց Հ-716,0

Յյ

Է22 Առ

29,9

12,5 79,5

Հ-ջ1,2 Ը

34,0

--96,0 --29,3

35.5 Հ-36ւ2

-ՀՎՍ,0

--55,0

1,115

1,13 ,14 1,15

1,1 1,13 1,174 1,15

1,185

1,18

1.26 1,22 7.29

1,30

1,089 7,089 1.09 1.09 1,160 1.10 1,1 ո 1,1» 112

1,350

1,232

1,323 1,227 1,25

1,356 1,27 1,48 1,29

1,02

| 7|

1,02

1.19 1,30 1,21 1,2 1,23 1,24 1,25 1,22

1,127

1,18 1,20 1,21 1,2

1,323

1,24

1,25

1.56

1,258 1,422 1.29 1,29

1,16 1,127

1,19 1,20

1,21 1,272 1,23

1,525

1,26

1,592

7,027 1,08 7,08 1,09 7,10 1,13 7,4 7,15 4,106

3,172

7,20 7,321 7,324 1,23 1,354 1,25

Սառեցմանօդային սիստեմում պաճպանվող մթերքից չերմաստիճանի կլանումը տեղի է ունենում Հատուկ օդասա-չ միջոցով: 0դը, կլանելով ջերմությունը, որոշ ուհցուցիչների չափով տաքանում Լ ն խոնավանում. Անցնելով օդասառեայն որոշ չափով չորանում է ն Ճովանում: ցուցիչների մժիջով, Այդ ճարմարանքներըլինում են տարբեր տիպի՝ չոր ն քաց: Զոր օդառաոնցուցիչենրում օղը սառեցվում է, շփվելով գոլորշիացուցիչի մարտկոցների մակերեսի Հետ, որոնց ներսում հռում է սառեցնող նյութը կամ Հոսում Թաց սիսաղաջուրը: անմի օդասասնցուցիչներում օդը շփվում է ցնցուղվող աղա քրի կամ ջրի ճետ: Օղասառհցուցիչները տեղադրվում նն խցերի ներսում կամ դրսում: նրկրորդ դեպքում սառեցված օդր դեպի խուց է մրղվում ն օդախառնիչով նորից Հետ վերադառնում Հատուկ օդուեն երկմուղների միջով կամ առանց դրանց: Օգտագործվում օղամուղային կամ առանց օդամուղների սիստեմներ(նկ. 12): Գործնականում Ը

մեծ

աարածում ը

են

դատել մթերըբնե գոնլ ԱԶԱՄԱ

միշոցով սառնաբանային Նկ. յշ. 0դասառեզուգիչների խցերի հովացման

1,28

սիստեմներ.ա) ի

ն `

Ֆո

երբ միաժամանակօդվոցման կոմբինացվածռիստտեմները, չտաղործվում են աղաջրային մարտկոցները ն օղառսառնցքու/ ցիչները: «Դ

ԵՐ.

ա)

եբկու լ

օղամուղով, Դ լվ

ի)

լեկ օղամուղլով, մերն (Վ

)

առանց941օդամուղի: ի

կալցիումի քլորիդի լուծույթից աղաջրային մարտկոցները այ խողովակները կորողիայի են ենքարկվում։ Այդ պատ-

չառով խորճուրդ Է տրվում օղտագործել պակաս կորողիոն

օրինավկ՝ էթիլենդլիկոլի Այդ նյութի սառեցման աստիճանը, կախ-

ակտիվություն ունեցող Ճեղուկներ,

ջրային լուծույթ:

ված լուծույթի խտությունից, Հետնյալն է.

00 30 էթիլենոլիկոլի պարունակությունը, Սառեցմանջերմաստիճանը, --16, --25,9 --37,2

ՍԱՌՆԱՐԱՆԻ

--51

67,2

ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐԸ

ՄԵԿՈՒՍԻՑ

իջեցման բոլոր եղանակների դեպբում Ջերմաստիճանի խզերի պատերի միջով տեղի է

ունենում

ջերմային Հոսք,

որը

ներսի ջերմաստիճանի տարբերության Հետնանք է: սառնարանային խցերի պատերը, մլդ պատճառով բոլոր դրախ ն

առաստաղը

ոլով

Հատակը, ինչիս

նան

ղոները Ճառուկ կեր-

ջերմուժմենկուսացվում

4--

նե

Զ20Ց

են:

ՅՅ

արա

/,5

22.

ՍՏ

ՀԱՏ»

Նշա

5-8

Հողաաոս»

շո

աոատ

Թ.

աաա

ոշոր

ՉԵ

1.-

ՀՀՀԿլ

ՖԸ,

խցի ճատակի պատերիչնշմամեկուսացումբ, Սաոնաշանային

18.

1--

մճկուսիչ, Չ--օսվաղ,

մի շարք երկրներում, ինչպես նուն ՍոԱրտասարմանյտն վետանան Միությունում, ճամեմատաբար նոր ուղղություն է ջնրմամեկուսացվածր դոլորշասառնչչրանների կառուցումը մեկուսացված, Հատուկ «սենդվիչ» կոչվող սլանելների միջո ջով: Դրանք երկու կողմից ծածկված են ցինկասատ թքիքեղ"7

տոտաղզչացանկ` կրծողների ղնմ, -ցճտկամ այլ ձաֆկոդ), Ֆ- ցլմքնաթ բարակ

5--

(ոնտի «երս» (մնեսպլարիսարսջար շծրտ, Շ--բքտոն սրուտուո:դույլով,

«--կերաժղիտաբնետոն, 3--կերամզի տաճ տեմնեւ: մ ոլ: աշտանակ: ան շելու, 10--շիդ18-ք Կնկուսի:, շեր, 15--խմառար: հ դրումար ուոիանոաւձ 711--բնառն, բմտում ային շելու:

կրաքար, ջնբժամեն:ուռիչ,.

Հոռթայի

Լ նկ. 13-ում:

ատի ջերմամեկուսացման սխեման բնրվաւծ

ուն Սաոն ըլ արո նների

ետ նն աղյուսից կամ մոն կառուցու

են սլատերը

այլ

ւ-

Հրփուրապոլիստիրոլի թորային դոն րորոտք ո)" թորրի ցով: Հատուկուշաղրությու րի ջերմ Է

դար

ա-

արտադրական սաոմեկուսացմանը: Վերչին ժամանակներս նարաննքրում մեծ տարածում նն գտնում սլատի վրայով եւո ռաճու ղոները, որոնց բազման մամանակ մվոոցվումԼ «օդալ յին վարագույրը» այսինքն Կոտունօդոռիոխիչներիմիջոցով խի օղը ուղվղաճայաց Ճճոսանքուլժղվում է վերնից ներքն ն խոչընդուում ղրոխ օդի ներքավունյցումը (ւլ. 14): |

օՑ

ննրոմ. ռրոնը մեջ մղված մ սոլիսոիրոլիփրփուր:ի տարբե րություն սովորական շինահյութներից սառնարան կառուցված ների, պանելների օղտադործմանդեպքում սկզբում կառուցվում է մետաղյա կամ նրկաթքբետոնն ճիմնակմախք, որի վրա շաացվում նն այդ պանելները.վերջիններսարդեն կրող ոլաանրի Քո

դն ՊՈՈՑՐչեն

կաուսրում: Ի ոմ

շինանյութերից, ոլյոնք ունեն նվազագույն ջերմ դատերի մ նլլուսացումը ըափանցելիությումյ: կատարվումչ սկան

ղոան սխեման: Սառնաբանային խցի «օղային վաբազուվբով»

'՛ -

Նե.

14.

Նկ.

ԿԱՐԳԱՎՈՐՎՈՂ ԳԱԶԱՅԻՆ

ՄԻՋԱՎԱՅՐՈՎ ՍԱՌՆԱՐԱՆՆԵՐԻ

ԿՌԱՆՉՆԱՀՍՏԿՈՒԹՅՈՆՆՆԵՐԸ

Բույսերի ֆիղիսլոգիայով զբաղվող դիտնականներըղնոնա լ անցյ»» դարի 20-ական քականներին Ճալտնաբերեցին, որ երն չչրուղն ելին շրջուղատող մթնոլորտում քրմածինՀյու կամ նու չդարունակությունը սլակաս Էէ սովորականից, ապա դլսնբ գանդող նն չասունանում: Ուումնասիրվեցին նան փոտուվոսծ որնոլորյուխ աղղեցության անխնոլոդիական մի թանք »չարցել` դեղձ, նհլակ ն այլ "յութալի Հումք պա:ճպանեերնույթների ճիշ լիս։ Մոչկոաւլն դլոայվուն բացատրությունը Դ)

կարողացան տալ միայն մուտ 100 տարիանց, ռուս դիտոնա-չ կաններ Ֆ. Վ. Տերեվիտինովը,Յա. Յա. նիկիտինսկինն Վ. Ս. Զագորյանսկին,որոնք կարգավորվող դաղզայինմիջավայրում նարնջի պտուղների սլաչշպանման իրենց փորձի արդյունքնե րե մասին 1914 թ. զեկուցեցին Թիֆլիսում՝ ցրտի 2-րդ միջազգային կոնդրեսում։ Չորս տարի անց, 1918 թ. անգլիացի Ֆ. նիդդը ն կ. Վեստը ոլտուղների սպպաճպանդիտնանաններ ման ընդարձակփորձեր ձնոնարկեցին ածխաթթու դաղով Ճճաերստացված իլ թթվուծնի մի մասը Հեռացված մթնոլորաում: ժեր երկրում այդ ճետաղոտուպատճառներով Տարբեր թյունները լայն ուարոածումչգտան ն միայն վերջին տասնամվակում ծավալվեցին բազմակողմանի ուսուժմնասիրությունենը՝ կարգավորվող գազային միջավայրում տարբեր տեսակի ուղղությամբ: չյուլատնտեսական մթերքների սպաճպղանման ուսումնասիԱյժմ պաշտպանմանայդ եղանակը լաբորատոր րություններից անցել է արդյունաբերականկիրառման փուլը, սարքավորումներ ունզծվել են ճայրենական արտադրության զաղային միջավալբ ստանալու ն մթերքի պաշպանման ընբացբում այդ միջավայրը կարգավորելուՀամար: 1925 ք. Դամոթդախական ՍՍՀ-ում կառուցվեց կարզավորվող դաղային նոլորտով, 500 տ տարողությամբ երկրում առաջին արդլունաբերականալտղաղպաճեսոլ: Հայկական ՍՍՀ-ում ալդ ուսումնասիրությունները սկսվել նն ղիտության ն տեանիկայի պետական կոժիտեի 1920 թ. որոշումից անմիջյուես ճեսոո, «Պատվոնշան» շքանշանակիր խաղողագործության, գինեդործության ն պաղաբուծության ինատիխտուտիփորձնական պտղապապիտաճնտտովոտական ի

շնեստում: Սակայնի՞նչ է կարգավորվող գազային միջավայրը: Հայոնի է, որ սովորական օդի կազմում պարունակվում է 2188 թթվածին,0,034. ածխաթթու դաղ ն մնացածը՝ (մուտ 294կ) ալո: Ելի պտուղները տեղավորենքճերմետիկ միջավայրում, ասլա ժամանակ անց կնկատենք, որ թթվածնի քանակը որոշ պակասում է, իսկ ածխաթթու դազինը՝ ավելանում։ Այդ պրոպեսը շարունակվում է այնքան ժամանակ, որքան պտուղները ընդունակ նն յուրացնելու թթվածինը: եթե վերջինիս թանակը ոոսնում է ինչ-որ նվազադույն սաճմանի (1,0--1,53ի), երբ հրենպ կենոունակությունը սլածալունելու ճամար սլտուղները

5Զ

շր չենկարող այնայլես յուրացնել

որոճողմթնոլորտից,

ակսվում է ինտրամոլեկուլյար (անահրոր) շնչառություն: Սովորականւպաճպանման ժամանակ շնչառության վրա ծախսվող նյութերի Հաշվեկշիոր կարելի է ներկայացնել Հետնյալ Հավասարումով՝

ՇճլշՕ9-6Օ»չ-26ԷՆՕ-ՀՇԸՕչ--2819 կ.ջ Անաերոբշնչառության դեւլքումալդ

ձն է

ընդունում՝

ՇՏՒԼկ»"Ը-

ար Հավասարուժը '

ՀՇ»էՏՕ1Ա1--2ԸՇՕ»--112 կ.9

երնհում | վերջին ճավասարությունից, ինչոյնս պրոցեսը նույնն է, ինչ շաքարների սպիրտային խմորման ժամանակ, երբ մեկ պրամ մոլելույ շաքարից ստացվում է Չ դրամ մոլեկով էթիլային ուղիր Այսպիսով,ինարաժոլեկուլյար շնչառությունը ձեռնատու չէ սլտուղներում կուտակվածշաքարների ծախսման կ կնեսունակության չլոճա անման ճամար անձճրաժեշտ էներգիայիստացման ահսանկյունից: ու:

են տվել, որ ցույց Հետազոտությունները

քթվածնի քանաածիսսթթու դաղզի ավելանալու ճնետնանքով սյտուղներիշնչառական ակտիվությունըպակասում է թքվաժնի լրիվ մատչելիության ժամանակվաշնչառության չամէմատությամբ: Այսպիսով, կարգավորվող դազային մթնոլորտը թթվածնի, ածխաթթու դաղի ն աղոտի այն օղլտիմալ տոնի սակասելու

կոսային սլարունակությունն է սառնարանայինխցում, երբ է ճասցվում շնչառական նվազագույնի առանց ինչկրոցեսը՝ ուլրամոլեկուլյարշնչառությանվտանգի է, որ յոարբեր տեսակին սորինքնըստինքյան «Հասկանալի տի պտուղներնունեն պաշպանման Համար տարբեր օպտիմալ ղաղային միջավայր: Մասնագետները տարբերում են 3 տիպի գաղային միջա-

վայր:

երբ ածխաթթու դաղի ն թթվածնի տոկոսային պարունակությունը տռվորականօդի կազմում պարունակվածից Կոարբնրվում է, բայց դրանց դումարը կազմում է 2100. Օրիճակ՝80 ԸՕ»-Է 1040ՇՕ2-Է1100Օչ 132102,540 1.

ՇՕ»-Է164գՕ»,

են

որոնք կոչվում Այս սոխի դաղային միջավայրերը, նորմալ, միաֆակտոր են, քանի որ դլխավորապես2ճիմնված են ածխաթթու գազի ներգործությանվրա 2. երբ աժխաքթու գաղի ն թթվածնի քանակությունը չափավոր է ն դրանց գումարը գտնվում է 10:0-ի սաշմաններում: 0րինավ՝ 500ՇՕչ-Է340Օչ, 346ՇՕջ--646Օջ, 846ՇՕ»-Ւ «-86Օջ ն այլն: Այս տիպի գաղային միջավայրը կոչվում է սուբնորմալ ե հրկֆակտոր է, քանի որ ճիմնված է ինչպես ածխախթո։պաղի բարձր քանակության, այնպես էլ քիչ ԹՐՄդաղային միջավայվածին պարունակելու վրաւ Սուբնոլոմալ է ն արդյունավետը: ոնրի դործածությունըամննատարածվածն 3. Այս դաղսայինմիջավայրը պարունակում է 2--300 թրվածին, 140-ից ոչ ավելի ածխաթթու դաղ: նախատեսվում է պտուղների այն տեսակների «ամար, որոնց պաճպանման ժամանակ ածլսթթու դաղի բարձր պարունակությունըշանդուրժելի չ|: Բոլոր դաղայինմիջավայրերում, ածխաթթու դաՍովողից ն թթլածնից բացիչ պարունակվում է նան աղու: են է, պաշպանվել պտուղները որ եթն նշվում րաբար է, մնացած 30 ՇՕշ-Լ50Օչ միջավայրում, դա նշանակում որ կ

այլ

ն աղուոը: -ը կաղմում 92.00

աա ի իայ չ բմառտի կարգավորվում որոնցում մքնոլորտի գազային կաղմը կարգավորվող անի 7 միմ ՛

որ

հարանալին այի

վում

է ւլա

ճան

ցե

կայուն Լիլին ե,

սաո-

որոմՀանջ-

՛"Հաուսկի ա առաստաղի րիխ Ի9 :կուսացոււ բի» խցերում

չվ

պն

դաղա

(եկ. 15)։ Փաղատարխողովակների,ցուցիչների ն այլ Հարմարանքերի ներանցման Համար խցերի պատերի վրա պատրաստվում են Հատուկ Հերմետիկ ներանցքեր (նկ. 16):

խցերի Ճերմետիկությունըստուդվում է դրանցում ստեղմ ճնշում: եքե այղ ճնշման մինչն Օ ծելով չրի սլան 25--50 րոպե, աղա այդոլիսի անկման Համար սաւանջվում է 30--85 հ Հնարավոր է սսոսնալսլաճպանել վերընշված բո` խցերում լոր

ոլոդի

թշ

Տվյալ գազային միջավայրը կոչվում է կարգավորվող» որովճետինայն Հատուկ սարքերի միջոցով կարգավորվում է, սառնարանների, ի տալբերություն սովորական մթնոլորտով

դաղայինմիջովայրերը:

: ' ի

ԱԵ Հաա ՏԱ

27,2

7/2 Է.

ԱԱ

Հար

2.5

ՄԱՀԱՑԱՆ

՛՛Լա-Վ-

Նկ.

է5.

խգի մենա:ղավուվող գազայինմիչավայշովսառնաբանային նուսացումը. տ

«-1--սլամ:, 3--սղվուղ, 3--բիտում (3 մմ, (40-45 խովի տռաղաաղ, 6--ֆոլգորզոլ,2--բիետոն 5 ի, 9-բիատոմ (3 մմ), 10--բխ՞ոն:

ծ--կաֆերմսմեկուռիչչ մմ, Ճ--բիտում(2--

ՄԻՋԱՎԱՑՐ

ԳՈՋԱՏԻՆ

ԽԱՐԴԱՎՈՒՎՈՂ

ՍՏԱՆԱԼՈՒ

նքն քարմ ոլաւուղներըյնդավորվնն շերմեախկ իւցի մեչ, որոշ ժամանայ ճետո կատեղծվի ձիափոխվուծ դաղային ժիջավաչը, որբ Հարուստ 1 ածթսարքմու պաղով ն ազբաս՝ քխվածնո)։։ Մյս դխողքում կւյաշանջվի

ինչսլեսմերը, նշվել,

տուող շրջա միայն ժուխոմուկ առ ժում ադուկ որսուղներին մ: մժոլոլոռի ը տնոուցնել ածխաթթու դաղիավելցուկը լրացնել

Չ-

Ե/2,2`:

/ 97

ՆՄՀ ՀՀ վ

5Ն25Վ թ

-Ղ

-օ«

իիատտտան

շ .

Հգելուվհետո

Ֆ ամշացժում՝

ու զոդակար

Փ26

----Վ

Ճ ՛

մա

Նկ.

16.

Հեբմետիկնեբանցմք.

1-պողպատյա քճոք, Տ-ոաոինն շմլոո, 4--կարել, 5--Կլասռ

չրջանակ,

3-խցի

գազամքկուսիչ

ժքվա՞ ռի սլակասը: Ուիշ կերո,ւսա ծ՝ օպտիմալ դաղզային միջավույըը ուտեղծվում Լ կենսաբանական ճանապարձճով: Սակայնփորձը ցույց է տալիս, որ օւտիմալ միջավայրստահալու ճամար, օրինակ, ինձորի պաճպանման դեպքում պաշանջվում Լ 16--20 օր, որի ընթացքում ւլտուղներում տեղի նն

ունննում

անվերականվնելիփուվփոխություններ: Որսլեսիոլտուղների պառ ունմանառաջինօրվանից իցերում ստեզծվի օպտիմալ դավային միջավայր, պաճանչվում նն «Հատուկսարքել՝ որոնցում բնական ղաղադգեներատորներ, համ ճեղուկացված գազի այրման միջոցով ստացվում են ածխաքթքուվազ ն չրային դոլորշինելր:

Ներկայում» արտառաճմանում

եր

երկրում տարածված

դաղագեներատորննրը,որոնք ածխաթթու գաղ սաանալու ճամալ, օգաադործում նն ոյ ման պրոցես, բաժանվում են երկու տիպի՝ փակ ն բաց ցիկլով պործող սարքերի (նկ. 12):

Հգ. ազա».

ՅԼ

Ձ -

Ի:

ՀԱԻ էթ

ի ՝

: ՝

նկ. միջավայբստեղծելուբաց (Ա) Ն փակ Կառշգավոբվող զազային (Բ) գիկլով աշխատցղգազագենեբատոբնեբի աշխատանքի սխեման, 17.

1--գաղզագեներատոր, 2--գաղաղզտիչ,3--սառնարանային խուց, 4--կոնակտային Հովացուցիչ, 5--կարզավորող փական:

Բաց ցիկլով

աշլւատում ամձրիկյան «Տեկտրոլ», իտախտալաշվեցարական«իղոջեն», ինչպես հան սովետական՝ «ԳՆԵՍ--ՀԱ», «ԳՆՍ--ՉԲ» ։տիպիգաղագեներատորները: Փակ ցիկլով նն աշլւաաւտումամերիկյան արտա-չ դրության «Արկատ--15 ն «Արկատ--Չ», իտալաշվնցարական «Դեօքսոո»ն սովետական «ՈԳՍ--Ո» դաղադններատորները ԳՆՍ--ՉԻ դաղագեներատորին ԱՅ0--ՉԲ դազաղատիչի«իժան վրա «Սոլուզպրուգազ»Համամիութենական միավորուչ մում ստեվզծվելէ կարգավորվող զաղզայինմթնոլորտ ստեղՀԲ սարքը։ ծելու ՈՒՌՈԳՍԱյդ գաղզազեներատորի սխեման 18-ում: բերված է նկ. Այս սարջի ւտնխնիկական ճետլյալն է (աղբնութագիրը են

լական «Ռ0Լ--20»,

յուսակ 2):

վացվում է չրային կոնտակտային ճովացուցիչի միչոցով։ Հննիրաւտորիցդուրս գալու միջոցին ստացված դաղերի ջերէ: ելնելով պաճանջվողդաղային միջամությունը 10--25` վայրի բաղադրությունից, ստացված դաղերը սառնարանային խուց կարելի է մղել ուղղակիորեն կամ դաղազտիչի (օկրուբերի) միջով երն պատանչվում է իջեցնել քքվածնի քանակը, աղա դաղերը անցկացվում են դաղաղզտիչով,որտեդից դեպի խուց է ուղղվում Համարյա մաքուր աղուու եթե է կերպով դագի արաղ բարձրացնել ածխաթթու առանջվում ռլարունակուլլյունը՝դավերը լսուց են մղվում շրջունցելով դասարքի միջոցով Հնարավոր է թթվածնի ղաղտիչը: ՈՒՌԳԱ--ՉԲ քանակը իչեղնել ժինչե 0,4--0,870, իսկ դլաճպունել0--1160-ի սաճմաններում:

ածխաթթու դաղինը Աղյուսակ

ԳՆՍ--28

ճամառոտ գազագենեբատոբի

Անփանումը |

Արտադրողականություը միջավայրի

րստ

գաղային

տեխնիկական բնութագիոր

ՋափանիշըՍնեժությունը մՅյժամ

60--120

0,4--0,8

Չը

0,0-

ն,

մնացածը

՛Շ

10--25

Գազայինմիջավայրի կաղմը, թթվածին ածիարթու

Նկ.

18. ԳՆՍ--2Բ

զազազեներատորի ոխեման.

Ցոնդոնաատորային հռաջայլ

ամբար, Հ--խնցե

գլխագիր, 3, 16--տառը ջուր, փական, 5. 6--գազային միջավայր, 2--կոնտակտային ՀովաՔուքիչչ Փ--թովացվող այրման խուց, 9--տաքացաժ չուր, 10--օդ, 11-ովրիչ, 12--կեկավարման ն կարդավորմանվաճան, 13--գազ, 11Է-կատալիզ սառը, 19--"ովացման չաղիկ:

աշխատում է Հետելալ կերպ: Բնական Գազավնենրատորն կոմ Հեղուկացված գդաղը, խառնվելով օդի Ճել, մղվում է

դեղի սղպրիչ,որտեղ բոնկվում է: Բայց այրումը տեղի է ունեհում ոչ քն բոցի ձնով, այլ ավելի դանդաղ ն պակաս չ«երմուքյան տակ: Դրոն նպաստում է կատալիզատորի առկայուչ թյունը: հաս:ալիղատորիշնորճիվ այրումը լիակատար է լիհում, առանց վնողուկար խառնուրդների: Սոուսցված «ծուխը», ն է որը կուղլվուժ ածիաթթու դղաղից ջրի դոլորշիներիը, «ո58

ղաղ

աղուս

ֆազային միջավայրի ջերմաստիճանը Գազի ձալխար.բնական

Դողուվացված Ֆրի ձավոսը Դրույթայինճղորությունը

Փուինըը

հոթ

(10--2Բ

մ3/ժամ

ճետ միադաղզազտիչի

14,0

ճ,2--13,4

մ3)ժամ մո 0,3--0,6 2Բ-Ց8

5,8

կվտ

1,35Հ0.95ՀՀ1,26

Վոնգվածը (կատաղիգատարին զլրամի| կական զլխաղիրի ճնա միասին)

7.66

չաղ.

ռուբ:

11,8

Տարբեր մակնիշների ղաղաղտիչներումօդտագործվում են ածիխոսքքուղաղ կլանողտարբեր ե:ութեր՝Հանդած կիր, կանոռսորիումի, կալիումի, կալցիումի Հիդրատ, ուստիկ սողա. մոնո-դի-տրիքանոլամին, դաղասելեկտիվ թաղանթներ ջուր,

այլն: Այդ նյութերի մի մասը ՀագննալուցՀետո, Հնարավոր է վերականգնելտաքացնելու կամ քարմ օդով քամճարելու միջոցով, մի մասն էլ ՀագննալուցՀետո վերականգնմանենթակա չէ՝ օրինակ Հանգած կիրը: Վերջինժամանակներ» ամենատարածվածդաղաղտիչներն ըն ակտիվացրածածխով աշխատողսարբերը: Այդ մ. կլանիչով Հ

ՊՈԼԻԷԹԻԼԵՆԱՑԻՆ ՏՈՊՐԱԿՆԵՐ, ՆԵՐԴԻՐՆԵՐ

է աշխատում նան

ԱՍ--

2Բ 31գաղա

Գ մո

ի 2Ը:

Փուիոխված մթնոլորտում (մողիֆիկացված) ոլտուղները

ամենաճասարակ եղանակը ոլարապանելու քոոսլոլիմերային

ի լ Թոմ րից լ "1ր Ր պապան ր զոնտլենրերրում վամ անքնե

աաւորաստված

տարբեր ր

ա)

տարողության Ի ւ

Կրո

տուղրակ-

զ տուզորրի

շնչառության ճետնկանքովսաճմանափակ ծավալում ստեղծփոփոխված գաղալին մքնոլորտ, կենսական սլրոցնսները ե ջրի դոլորշիացումը դանդաղում են, որի ճիոնանքով բնական կորուստը ղդալիորեն նվավում Լ սովորականիՀամեմատ

ղում |։

Նկ.

19. Ս0--2Ր

են տալիս, որ նպատակաւարմար է օվՓորձերը ցույց տագործել 30--50 միկրոն Հաստության պոլիէթիլենային թակդ տարողության տուղրակներ, դաւնթիցսչատրաստված2--օ 25 կիլոգրամանոց արկղերի կամ Չ220--300 ննեբդիրներ՝ կիլոդրամանոց բեռնարկղերի շամար: Վերջիններսպետք է ունե նան արկղի կամ բեռնարկղի ձեր, սկզբում դրվեն դրանց մեջ ն լցվելուց Հետո ճերմետիկ (կամ թնկուղ ոչ լրիվ ճերմետիկ) փակվեն: նարնոր է պատպանելթաղանթի վերը նշված Ճճաստությունը, որովճետն պոլիքթիլենը այս դեպքում ունի Համեմատաբար լավ ընտրովի թասիանցելիությունածխաթթու դաղի ն թթվածնի նկատմամբ: Հակառակդեպքում պաճպանվող մթերքը կենքուրկվի թթլածնային ասֆիքսիայի (շնչաճեղձության): Պ. Մարսելենը առաջարկելէ պոՖրանսիացիճեւտաղզոտող իքթիլննային թաղանթի օգտագործման ավելի կատարելա-չ պործված եղանակ։ 500 կգ-ից մինչն 1 տոննա տարողության այլս պոլիչթիլենային պարկերի սլատին ամրացվում է ճատուկ Օղատուճան»սիլիկոնա-կաուչուկային էլաստոմերից, որն ունի ընտրովի գաղզաթափանցելիություն,փանի որ այղ պարկերի միկրոն, աղա դրանք ճառւլատերըշատ Ճճասյո են` 120--180 նն մարյա անքափանց դաղային մթնոլորտի բաղադրիչների միջավայրի Հետ նկատմամբ: Այդ պատճառով չրջապատող

գազազտիչի սխեման.

տեղի է ունենում այդ դիֆուղորի միավխոլւանակությունը յուսրբեր ձեպարպանման այս եղանակը, «ոլոր Պտուղների ոաճմանասիուկչափերով օգտագործվում մալվիոխություններով, դաղ

ք--կլանիչ

վէրականգնման

(աղսորբննա, ակտիվացրած աժովս), 2փչվող օղ, Յ--քառաքայլ փականներ, 4--գաղային ժիչավալր ճամար (մուտք),5--ատուղման ն կարգավործան վաճուն, շգա6--վնրակոնգնման մղիչ. 7--գագային միջավայր (էլբ):

ք նակ |

մեր երկրում: 6է

ՍԱՌՆԱՐԱՆԱՑԻՆ

ՊՏՂԱՊՍ.ՀԵՍՏՆԵՐԻ ՆԱԽԱԳԾԵՐԸ

Պաղապարեսոները սատակազժելիս «աշվի նն առնում ըառնատրանային, նախնականչովացման խցերի, առպլրանքաին մշակման, տնսակայլվորմանի սվիաթնթավորման տեյլամասի, ավոռոմոբիլային հ նըկաթղգծի«ննաչճարթակների, օժանդակ ի կննցաղույին սենյակների ռացիոնալ տեղաբաշ-չ փուէլ::

Մո, ներկրումընղունվածժսատոնարանային խցերի օաատի-

ժայ ուտրողությունը «ամարվում է 200-ից մինչն 400 աչ Մինչն 260 տ տարողության ոլողապաչեստննրում ապրանքային

մշակման "ատուկ տնդամաս չի նախատեսվում: Ավելի մնժ ատոնարունննրումայղ յոնղամասքմիջանցքներիմիջոցով «ադորղակցվում է իցերի «նտ Այնտեղտեղադրվում են Հատուկ մեքենաներ կա: Հոսքային զժել պտուղների ապրանքույին մշակման նպատակով: Խզերըտեղաբաշխվումեն մնկ կամ մի քանի միջանցքների կողքերում: Բեռնատար միջանցքի լայնությունը պետք է լինք ռչ պակաս, քան 4յ5--6,0Ա։ երկաքգծայինկամ ավաոռմոբիլայինչ«հնաճարթակիլայնությունը պետք է բավարարի բարձիչննրի աշխատանքը, ոնլաի վերնի մասից բարձրությունը 15 մ-ից պակաս բայց Հ(ինի։

Օժանդակ նշանակություն ունեն միջանցքները,մնքենավական մասը, լիցքավորման կայանը, պաճեստները(ամոնիակի, ֆրեոնի, յուղի ն այլն), ինչսլես հան սանիոարակեն-

պատկերված են 1000 ի 2000 մոոննա ճատակազծերը: տաղողության պտղապղաճեստների 3000 տ հ ավելի առլողության ոլտողաղպաճեստները ոլնոք է ունննան որահղ փակ «Հենաճարքակնել (դերարկաղերներ), չնըմաաւինանը լցի ջնրմաստիճանիցշառ ձոարբերվի, որսլնասղիմրդի առաքումը վաղոններով կամ ռեֆրիժերատորնքրով «Հնարավորլինի կատարն, առանը նրա ջնրմատոիճանի զգայի փոիոլսման: Այղ խալիսառնարաններիխղերի2000-ր է նախատնսվածլինի կարգավորվող գազային միջայնտ վայրում պաճոլանելու ճողմար: Նկ.

20-ում

նկ.

թ-- տը | աչ

ւ. -

Հ:

| : լ |

Մ Տ»5»5ՅՎ

Տ.»

Ի-Ի-Ի-Վ

էլ»:րարատԷ--"» ւ.

Նկ.

20.

Է----«բԻ » լ

Ամ

| |

աղային սենյակները, դրասենյակը:

Բացի առնտրական սառնարաններից,մյուս բոլոր պտղապաշճնստները կառուցվում են միշարկանի, խցերի 4,8--8,9 մ ներքին լոսրձրությամբ: Սառնությանմատակարարումըկա1 լինել կննտրոնացված՝երբ բոլոր խցերը ցուրտ ստարող հում են մեկ մնքհնայական բաժանմունքից ն ապակենորոնացված՝ երբ բոլոր լոզելի ունեն իրենց անձատականսասնարանայինշարմարանքը: Այժո մեր երկրում մշակված են սառնարանայինպողա500, 1000, 2000, 3000, 5000 հն 10000 պաճեւոների նալխագզժեր տ մրդի Համար, նախկինում զործող 300-ից մինչն 8000 տ տարողության սլտղապարեատնհերինախագծերի փոխարեն:

Չ1-ում

Հ-------..--ԿՎ

ՔԻ ւ.

տաբողությանպտղապաճեստի ճատակագիծը.

մշակման տնդամաս, 7//7--կումայընսոչՀ 7--3--Ջոցճր, /-- ապրանքային թ//71--ենցաղային ռննյոկենը։

բայրն բաժին,

էյս կամ այն տիպի սառնարանայինոլաղապաճետոինախազծի ընտրությունը ոլնտջ է կատարել ելնելով ներկա ժամանակարնքացքում սպասվող պարունակ բերքի քանակից ն

առաջիկայում սլալաբուծության դացման Հնեռանկարներից:

խաղողագործության զար-

£,

ilC:C:-9

-m-% 6 ,tJu '(urmJmlnqJln g-q;} ilmmFluq'lr/; -,tbt/nilo qp1uqJ -mmq 71mq } Gult/p pml 1ulqJmilfmln i' 'I I, qJq,,'1,nmnudJu;1

:ill 'l'J G'I m pqJl quru:;, qJ 'l'I urm1,t/pt/il 117qt/J' p1uqGmJu7 ''I 'I

1nunfui/rmbo ilJqGnf _uurq:;, G,tJu 'puJo 6 'I'I p1u,,m,t, bqqln ilJqqub uurq:;, GqurJmpm qmpqm:;,murnfYJ iui!Jqq qmfd1u1u,,n:;,

,flG1uGmfm,,J'l'J qmfd1ufm11mf qqfm:;,qbJ:;, m,,m:;, 11 t/mqbmq -nmp ,,1uurm:;, qmFff1ufm11mf quqGmbmbqb 'pubmbm,,m:;, 7qmu1J 'I p1u7!Jmurm,, ilJqqnqGuJln Julud qmpqm:;,murnfYJ :bmb -qp

L OOl urup } J'1Upnnfmf Jmpm:;, qlmpmf f:Jl l mlnm 'puGul -,Jp ,Jbmb qm,,mdpff Lup:;,mln p1uJqqqulmd } J11UpJmurm,, ilp 'I

pulqnnfmf mJ], t/lmpmf -1uqm:;, murn/m qfiq :dp1uff b sJl l ,t/lufmdpff lqJFm lqp 1J'l'I'ImJ1m ,,1uurm:;, m!1qfft/fl J Jupm,,Jm:;, nt/l m murnfm pubqJbq qm qm,,mdpff ilJqG

oe-r;i

'l'I

tt/qt/1,, urqpm1j1ufbJm t/ lqpm ilp1uqm:;,murn/m mlnm 't/-°loOOl ilq1uFfl1upm1Jun/ qm,,mJ fl/

-qdmJm :, qbo ,,nt/ 'qlqpm 11 g6 6 t/qnm:;, ilqmy.qurnmpJql 'lfi'I du '7qlq } ,,Jm7 :p1uillnqb qmfd1upmqun/ qm,,mJ7dmJ -m:;, %l6-!l6 qbo 11 t/qmy.t/wnmpJql nm,,mln 7u G,f-g[-9{.

-o

]qJmu,m,,} iJurq/n iJp1uqmjmU1n/YJ tf/11Uf1U] 1 8'0-!JG'0 pu]qn -n/mf qqnqJq,,mp ;;Jl l .(qlfm 11 ,7JqqGu,,u, Jmp •ilLmurnmum tiJJqurmln 'il,,murm :;,) ilnqJq,,mp qffJ 'l'I l1udpm qJ 'I Gnf 'I 'I

iJJ

'l'I

ilJqGn/

'qmpnfupmb• ''l,Jlm'JmJmqumn 'I 'I p1ul11uurn tilJ 'l'IlfmiJm:;, mq -'I:;, •iJJ'l'J,,murm:;, ,JJn,,mF'l. 'l n ,,mbqmpo 1 ,tJ'l'l ilfi tJ ml,Jp 11mq 'I p1uqmpl 1J p1uJ;JmjJ IIJ'f p1unfupmbe pml uurq:;, fi,J,lu 'qlfm 1Jq1,,Jm ,ilil'1ul, qm,,mpJml 'I

J'f'ItJ my.qurnm 'J'l'I Jt/b,,mur

l1udpr,, 71mq } J'1UP 1J m:;, 'uur'I :;, fi1ulq,,mlp pud'1uf1ul fiu-Dfof iJJ,,mJulil duJonfn,q ,111uLu:;, p1uLmd pm,, p1uJFm n 'l lnml

-,tpqm 11 p1uqGm11q :;, ''I'I ·111uJilmp ilur1q,, 11 iJJ'l'I'I"i/rmf/ tml -mqp p1uGfl/ :uurq :;, nqlnmlt/p'Jm G1ulmqmlJ 'l l' t/'Iubgn qm,,mi!l -Jq:;, 'ImJ'qmln:;,mln} p,upn,,n ilp1umncnJurmlnmnfm1J qJqGfl/

'J'HlfJub 1ulqqGm,,Gqm pu,,mbJm,,mp JvJmd ilqubqn qmpqmln

-:;,min q 1u1mnf 71 t/J'l'IL1uu,/n fmpn/m,, } qmd u,ml Gq,,my.t/p qm,,mJmurqqmn qJqGnf 71mq nqlnlqt/ 1 Gqp1uurnmJurmlnm11/mq

,jJqqilqmJmpJm:;,

,,mbqmpo 71 ,tJqilJmn

-==-;i

t� . �::::

1�.1:=---1 "' ��i ; I;

'"1 .'�-:::

�· ,l

id]r---==! '""··ll·� •

:'--1--r,--II ;:_i-s: --4.,-�·""-,.!/ L . U " .--.., ... 11

i! l

Julud fmpl fJ, iilJqqilqmJ mpJ m:;,

'\<l'\U'6Qfi

qqFmqmJm tJ umn

'\'OJl'\'OID?''fiID i:JJltf U Sfi'OJ S'filb'fi111'fi'\ tJ.JQ'\'\'OJ'fi'\-ll'fifi ,J'l'!,'1mf'l'ln 1J'1fmbmG1J'1'1-IAX: 'nmrmb9m 1JmJ''1ml -ap ,z,tfnrd'lmJlnm-AX ' 'l'ifmd 1J'1fmJun'IJlnpu'1-AJX 'J 'IGn/-IIIX-I ·ilq�Lmqmmmg �mnqgmlnmlnnln 1Jmf,hulmJmm m OOOC: ·q'l,

---- ---·,,z·-----------, ·,:,9 fr1l.., ·nq=c;, :r� =;?!.ii 1 L lJX Jr;. c�rm �..

/'1U,,mlp puf/'1uf1U7 Mm puGul,tp ,tif,tfJub 7,t,,nJn :£lf1ur1u1 Guqm·%l I p1upGmm11.,, lqr ,tJl l Ot I p1upf1u1 'drnf 11 Luu -bm °loOfr } p1u,,mq1uJmln ilJu •ileJF1uf1u7 t/qqlmpJur/; 1 l •lnJq,, 1mf11 m q:;,} p1upJmu,m,, ilp1u1J,m:;,murn/m pu•Jt/lmpJuq;

I....

iIii

n -� " � I:'li l.:

/,�-�t..... -..:N"'="'••,/ lr--·4:�-'"'""'li-Jf 11�-1 ,; 1 Jl ff:! 11 11 :: . . ;; :: lJ . � • ;/ ·- .. /! j'. -...n..__i! ·-11 �,-_i...,.. !� ;,--...... _...----p i :i...- 11 +1 H ;: 1;;1 l.l�, i/

,],ubt/Jbq:;,qm qm,,mdpff pm,, pu tJ t/lmpJur/; p1uqm:;,mur -n/m uurq:;, GqJq 'puiJF1uf1u1 qJlmJuhl 'I'I p1u11mp1 J1uilmp il,, -murm:, qJqGfl/ ilmum f/mdml 6 Gqilrnpm:;, milJqd Lupnmlnn il murmnflm

1 urJm],m } Jupm,,Jm !J

hu],11urb J11UGqmJb

'I p1ubuJuqmJq't, :Jmpm:;, qmp

:::a::: u

;1.

J.1

1011'

�

:� u ..i -t!---ju7j

-n""----U

ll'I EiL-�_rr

�- --lf-11'1

-Jqdiluqf qJqqGulqp lfm 11 qbqJulil qp1uqGlm,, •,tJqd1Ufqmnil '(11uqJ</; ,,,mt/qupm} qJ9d1Uf'J LuqGqumn 't/JqilJmn 't/J'l'IJt/b _,,mu, 1,tfmJmu, Juq p1u,,Jm'I11'1? 'I'I JqqGul,tJJ tp1uqubqn Ju'I ilrpuFfl1uJupmJmq� qmpfJubmurbo mJq pulqqum 1/plm:;, ,qm&

fl ll

=::& dJ

!I m ll

.:1 tl

= =n=u u= = = =

·rn

f I

1!' '

= Il

u ........ � JDj

q,ti!Jmn ,tJ il q -mur p1uJupm,,mn 11'1 p1ubuJuqmJqp .,, 'ls : l 'Jt/1 -Mil'ImJmpJm :;, 11 qJqqilqfJub 1uJupmbJm,,-1ufrn7 ti]J J''IU1 'l'I -n,/n qmpJupmn1ul 'qmpJupmbJm,, urmpuurpm 'qm,,mJur1l'll1

�

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ՔԵՐՔԱՀԱՎԱՔԸ

Մինչեայժմ

ստեղծված պտղաճավաքին ոչ մի մեքենա չի աղաճովում չավաքված պտուղների այն որակը) որը պաճանջվում է երկարատնեսլաճպանման ճամարչ Այդ պատճառով խնձորի, տանձի, սերկնիլի պտուղներըՀավաքում են ձեռքով, ընտրովի։ եթն պտուղներն ունեն մեխանիկական վնասվաժքներ՝ իիվածքներ, կեղնի ծակումներ, ապա դրանց պաունակությունը կտրուկ կերպով նվաղում է (աղյուսակծ) Ալուսակ

Մեխանիկական վնասվածքներիազդեցությունը վա պաճունակության

(տանձիԲերե Հաբդանպոն սոշտ)

Մանրէակենսաբանականփչացման

քանակը՝ պաճպանմանդնելուց Մեխանիկական վեսավածբի

ձեր

Մամի

վնասվածքներչկան Օոկժել է սյողակոքունը

ամա

96,3

99,2 90,3

98,9 28,2

95,5 40,6

Ունի խոնվածբներ,առանց կեղնի ծակման ռակվել է կեղեր

իչ

ամիս 95,2

85,2

85,5

98,0

90,1 16.2

33,4

ՀՈ

ԲՋ ՝.24. գ

25 ՀԼԵՑ

Նկ.

ՀԱՅԱ ՐԱՅ |

աԱ.

22.

աաաեն

սխեման. ԲեբՐանհավաքի

ՄԱ.ՐՈՐԲԸ

րավավորժլով րոս ուրիամՄո Կո րքատավարը մեջ, ոծաթկդերի թ

777.

մով

"ւ

զորժելուց: Բերքաճավաքի այս եղանակիդեպքում Հավաքված բերքն անմիջառղնսդատարկվում է Հենաչարթակիվրա տեդարված բեռնարկղերիմեջ ն տեղավոլվում սառնարան: որ բկայումս լայն արտադրական փորձարկումներ է անցհու «Հայրենուկանարտադրության ԿՊՊ.1,6 բերքաճավաքի

իջեցվում ծություններում

են

(

տ էոր

մոմ)

լույ:

դատարկ Երկու բեռնարկղերը:

ճանդիոլակաց շարքերի ծառերից բանվորներըՀավաքում են բերքը 1.5 մ բարձրությանթեք շարժասանդուղքներիվրայից:

Հառուկփոխադրիչիմիջոցով, .

Կ5ԳԻ

--ԻԽ

ինքնագնաց ճննաչարթակների Հատուկ օգտագործման ղեպքում «նարավոր է ճրաժարվել դաշտում բարձիչ

ձնավորված ն ինչն 4 մ բարձրություն 3,5--մմ միջշարային տարածությամբծառերովայգիներիճամժար:Այս մեքենայով Հնարավոր է կատարել ետնյալ դպործողությունները: էստ սպասվող բերքի, միջշարային տարա-

Հաա

թղ

փոխա-

Հետո

Դրվում պաղապաչհատ,որտեղ նորից բարձիչի միջոցովիջեցվու: է ն տեղաոխոխվում լուց (պաճանջի դեւլքում՝նախնա-

է ավակ

ՅՑ

--Կ-

հոլ ե 88:2-ԻՑ

աճգադրվում կշռում-ձնակերոումից Հաճապատասխան

մեջն

մեքննան, որը կցվում է ՄՏՋ--50 (կամ ՄՏԶ--52)ւրակտո-չ ըին, ՊՊԿ--0,5 բարձիչի ճետ Համատեղ: Այն նախատեսված

.Պ

միջոցով

բարձիչի

է մեքենայի թափքում կամ տրակտորիկցորդի

օգտա-

99,0

Օ-ԸԹ

բեռնարկղի մեջ: Հետագայում դարսակը

ամիս

արկղի մեջ, որը տեղադրում է տակդիրի վրա՝ ստեղծելով դարսակ: եթե օգտազործվում է բեռնարկղ,ուրեմն դույլի կամ տոպրակի պարունակությունն անմիջապես դատարկվում է

կոն ՀովացումիցՀետո):

Լ՛Պ,-'

Ճետո

ներկայումս արդյունավետ ձնեերից բնրքաճավաքի մեկը

է (նկ.24): Բանվորը Տետնյալն ճավաքում է տուլռպտուղները բակի կամ պլաստմասսայից դույլի մեջ, Հետո դատարկում

տեղափոխելու Ղ (

թասիկներ, ո

որը

ունի պտուղներն անվնաս

Պ պտուղնե դեերը

են

ճասցվում ց

որա-

կավորման փոխադրիչ: Ոչ ստանդարտ (ոի ծրու, որակով ն ճեռացվում են «ատուկ բունկերի մեջ: Որաայլն) ստտուղները կավոր պտուղները, Հառոուկ մեխանիղմիմիջոցով լցվում են

ընոնուրկղի մեջ, որը դրված է վիբրուտորիվրա: Վերջինս է ճառ տուկամողլիտուդի միՀաճախականության ցնցումների

չոռով (ռրոուղներիՀամ ՛

(2:24

անվնաս) խտացնում

ոոոնարկղ տուղները: Թեք ւզ շարժասանդուղքները կարելի է շարար

մել գեպի կողքերը, որպեսղի բերբը "նշտությամբ Ճավաբվը Հիսու ճյուղերից: Գետնինկանդնած մյուս բանվորները Ճավաքում նն մինչն 15 մ բարձրության վրա գտնվող պտուղները: երն բնոնարըկղորիքանակը չի բավարարում, աղա մնքենբեռնարկղ: նայի վրա կարելի Էէ տեղավոլոլ 3 սպլաճեստային

Դատարկբնոնարկղերլ: դաշտում շարելը ն լցվածները այղուց սառնարան փոխադրելը կատարվում է ճաբերելն դուրս միջոցով, որի վրա միչոուկ զեկ կոնտելներափոխաղրիչի ախգաւմիը տեղավորվում Է 12 բեռնարկղ: նկարոդրված ձնի բերքաճավաքը, տարբեր տարատեսակներով, տարածում է զտել ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, իտալիաու

յան մնետսվածքներ պատճառելովպտուղներին: Դժվարէ նան արկղերի դարսակավորումըիցերում: հացի վերը նշվաժ մեքննաներից, այզում արկղերի դարկամ բնոնարեղերը միջշարային սալ տարածություններից «անեյու ՊՎՍՎ--0,5 ն ամար օդտադործվում նն նան ԱՎԵ--Ո,»

բարձիչները, իսկ որսլես փո աաղդրամիջոց՝ «Բելա 4, 5 ՊՏՍ-4, տրակտորների1 ՏՍ. 2 ՊՏԵ-Շ Լ ալլ կլորդները կամ ԳԱԶ--57Ա, ԳԱԶ--55Ա մնֆենաները: կամ ՄՏ9--50

տուս:

վում,ԳՓՀ-ում:

Նկ.

23.

Բեքի փոխաղոումըսառնաբան՝

բեռնաոկղերով:

Խնձորի, տանձի, սերկնիլի բներքաճավաքիժամանակ բեոնարկղերի օղտադործումը գերադասելի է արկղերից, որովետն արկղերը փոխադրամիչջոցննրով փոխադրելիս ճանապարտճների անչաւրթություններից տեղաշարժվում են՝ մեխանիկաԱշ

23.

Բերքիփոխաղբումըսառնաբան՝ ղեշով:

տակդիրների վբա ղովածաբկ-

Սառնարանույին մեքենաներիը Հաալտղապաչեստներում

վաքված բերքը իջեցնելու / խցերում դարսակավորնլու «լոեն տարբեր տխոլիէլեկորակուն բարձիչներ չար օղտադործում ճամ ԷՊ- 108, ԷՊ«001, ԷՊ .Վ004Ա, ԷՊ- 1015. ՊԷ0,8, ԶՐԻ-

0,5Է

ուրիշ դարս նավորիչներ։ Բուրձրտտայդիներում, որահղըմնքինայացույը դժվար է, են օգաագորժում տարբեր սասուցվածբների ուրնդուղքինը՝ Դ

օրինակ, ԱՍՈՒ-8,5 ալյումինե սանդուղքը, որի օգնությամբ մ կարելի է պտուղները Հավաքել 5--6 Այդ բարձրությունից: սահղուղբի կշիոր կգ է։ անդամ կոտրվում կամ պոկվում է նան պտղակոքունը: Պտուղըպետք | բոնել մատներով ն, ցուցամատերով սեղմելով պտղակոթի ն ճլուղի միացման տեղում, թեթնակի վերն բարձրացնելով անջատելճյուղից: քում

շատ

Հավարվածբերքը Հնարավորինչափ շուտ

պետք է փոխադրել պատաղապաւչհատ, որտեղ կարճ ժամկետում նրա ջերմությունը պետք Հասցնել օպտիժալին։ ինչպես ասվեց վերնում, է մ ք ն ն բարձր4 ջերմաստիճանի տակԷ 1 օր պաճպանումը Ճավասարա դոր 1 սառհարանում հրա սլաճունակությանկես ամսով նվա-

դոլուն:

ԽԱՂՈՂԻ ԲԵՐՔԱՀԱՎԱՔԸ

Եթեոլտուղները Հնարավորէ ճավաքել պայուսակներիմեջ

արկղի կամ բնոնարկղի մեջ, մայա այդ դատարկել ձնը խաղողի բնրքաճավաքի ժամանակ բացառվում է: խաղոեն ղը Հավաքում անժիջասլես այնարկղի մեջ, որով ույն է պետք պաչպանման դրվի: Հակառակդեպքում վնասվածք է, իսկ պաճունաատացած ովկույզների քանակը ավելանում կությ" նը նվաղում նույնիսկ անղզդութեթնակի 22--284ը-ով: խաղոռի սլոուղները վետսվածք են ատաղեւպքում շոյան նու մոմաշերտի Հեռացում, ճեղքվածքներ, քերծվածթներ, սպտղակորունիցանջատվել ն այլն։ Այդ պատճառով բերքոփորձված բանվորներին: Հավաքը ոլհոք է ըասնձնարարել ն

տեռո

Անդանիխաղողի բերքաչավաքը նս կատարվում Է ընտբովի, ձեռքով։ Րնղ որում, երկարատնեսլայսպանմանճամար

են այդու չավաքած խամասերից տռտանձնտցնում լավաղույն Տալածված սեղանի սորտերի ընդանուր շարորույնուդողը:

ոնֆրակուչեորով) նրկաղոտն սլարղանոլհոք է լինը 18"9-ից ոչ պակաս: Փորձերըցույց են որ նքն շաքարույնությունը նշվածըց 16.-ով շուր Է ուղա, լուռ «վու ութ, ամանի հրում, չլառունակությունը 1՝ քեռ ումով կնս տոքաուի սովելի «, իոն հք/ 16-ով ոու

քյունը (որոշու ման

ող յոալիս, Հա:

տ:

կարճ: 7Ջ

Ռղկույղները վազից անջատում են այգեգործի բթաժայր մկրատով կամ սովորական մկրատով, որի ծայրերը արճեստականորեն բթացվում են։ Ջի թույլատրվում ճավաքելիս ողխիստ վնասվում է: Բանվորը մի ձեռքով բոնում է ողկուղակոթից, մյուսով այն կտրում վաղից, ապա վնասված, փչազած, չամչացած, չորացաժ կամ քառամած ճատիկներընույն է: Չի թույլատրվում նան մկրատով զգուշորեն կամ իրերի առկայությունը այլ տերնների, վազի կտորների, ոլառկած է դետնիվրայԻՎապա ողկուլզի Դ վրա: եթն ողկու քու Համ թովուզն այնայնարտաճառպանման ճամար այն չրն վորցնում, առողջ ւինի: Թից կտրված ողկուլղը դնում են արկղի ժեջ՝ 40--60՝ քքք դրությամբ, ժեկ շարքով, կոթուններով դեպի վեր: Եթո ւրկղում խոշոլ: ողկույղների միջն մնում են դատարկ տարածություններ, դրանք կարելի է լցնել փոքր ողկույզներով: Ցուրաքանչյուրարկղում լցնում են մեկ սորտի խաղող: Փորձըցույց է վել, որ նույն սորտի խաղողի բերքաճաեն 10-12 օրվա տա 4ւիանաքի ժամկետները տատանվում ն 5--6 ճշրում" այդքան էլ՝ Հեօր ժինչն լրիվ Հասունացումը է սլլեոք ընթանա սեղմ լդ սլատճասով բերքաճավաքը ժամկետում ն կաղժակերպված:

Պրոացնում

բր

եր '

Լաո

տո:

դադարեցնումեն ալգիների ոռողդումը,ձակառակ դեռլքում,անճավասար ջրային

Բերթաշավաքից10--15

օշեման

օր

առաջ

պատճառով, սլտուղների կեղնի վրու կարող

են

աղա-չ

ներչանայ միկբոճնղթվածքներ,որոնք միկրոօրդգանիղմների հափանցման ուղիներ կարող են դառնալ: Անձրնուտեղանակ3--5 օր ներին բերքաշավաքը դադարեցնում են ն վերսկսում Հետո: քուլղարիույիմասնագետներըգտնում են, որ եթն տեդացել է 10 մմ չսեղում, ապա բերքաճավաքըընդճատում են մոկ օրով, եթն՝ 0մվ օրով, եթե 30 մմ՝ 8 օրով, երե 30 60--7 օրով։ մմ-ից ավելի ոլետք Է ուլնսես կաղզմակերել, ոլոլեսզի Քշրթառավոաքը հտոլողը ողկուլվնորը «նարավորին չափ Քիչ վնասվեն։ Պոտք ( եվորչագույնը ոսցվեն բյարձումավելորդ փոխաոլրուժները, զան աքսսիումները, դնցումները ն այլն: Չի կարելի խաղողով ողքողննլ արնի Հողա դույթների աղոիխջական չը «շրի չի դաշտակ, կարելի գիշերը թողնել կատ անձրեք բոյույոն Ց

տուբ

ցողի պատճառով:Մինչն միջշարային տարածությունից ճանելը, արկղերը տեղավորում են փինրի ստղերում։ Բերքաչավաբ կատարողը, լիարմեք ստանդարտ խաղողի արեղից բոցի, ձեսբի տակ պետք է ունենա նան մեկ արկղ՝ նտո վուծ |րաղովլի«ամար, որը նույն օրր ուղարկվում է վե-

րամշակման:

Խաղողըերկարա: պարպանման | դրում առանդըդ որնք է, սմարնքանյութի։ ձաստատված որ փարքեքանյութիօդտաչ դործումը (խցանափոշի,տորֆ, թեփ, քուղթ ն այլն), առանց Պոքրանելաիչների, ճանդեյնում է փչացումների քանակի ղղալի ավնլացման:։ Բացի ղրանից, իաթեթանյութերիօգտագոր ծումը, ույնիսն .ճականեխիչներիօդտադործման դեպքում, գալի չասիովվկեղտոտում է ողկույզները, վատացնելով դրրանց ապրանքային տեսքը: Հաշվի առնելու այն ճանդամանչ նան որ Քը, այդ նյութերի օղդտագդործումը թանկացնում է փաթեթավորմանպրոցեսը ն վաճառքիճանելուց առաջ մաքբումը, պաճղանմանայղ եղանակը դառնում է տնտեսաղետ

անչշաճավեւտ:

Բերքաճավաքիժամանակակիցձներից է ցանցաձն բեռ նարկղերի օգտագործումը: Ի տարբերություն Հնդավորների Համար նախատեսված բեռնարկղերի, որոնց մեջ ուզլղակիոբեն լցվում են պտուղները,խաղողի (ն այլ Հատապտուղների) 60--8 բեռնարկղի մեջ տեՀամար օղտաղործվող ՍՊ--5--0, հն խաղողով լցված արկղեր: կցվածբեռնարկղերը ղավորում միջշարային տարածությունիցԴանելը, դաշտում բարձելը վատարվում է ՊՎՍՎ--0,5 բենդինային շարժիչ ունեցող բարձիչի միջոցով, իսկ սառնարանումբեռնաքավիելըն դորսակավորեկամ այլ ակումուլլատորային բարձիչով: լը` ԵՎ--622--45 այնպես էլ սեղանի խաղողի բերքաինչոլես պտուղների, Հավաքի ժամանակ բանվորների ոատասխանատվությունը բարձրացնելու նպատակով, արկղերի մեջ դրվում է պիտակ, որի վրա նշվում է արտադրամասը, բիիզաղը, բանվորի ցուամսաթիվը: եթե այդուց մինչե ցակային Համարը, Հավաջմոաւն պտղապածեստըընկած ատրածությունը դանվում է 5 կմ-ի սարիաններում, ապա արկղերի փոխաղրամիջոցիվրա կարելի է տեղափոխել բաց վիճակում։ Ավելի երկար ճանապար՞ների դեպքում դրանք վերնից պետք է ծածկվեն բրեղենոով կամ պարկացու կառրով:

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ԵՎ ԽԱՂՈՂԻՆԱԽՆԱԿԱՆ ՀՌՎԱՑՈՒՄԸ

Վերնում խոսվեց այլն մասին, որ «պաշտույին»ջերմաստիճանի ճնարավորինչար արագ «եռացումը պաճունակության ավելացման դործոններից է: Սակայն մեծ սառնարանային խցերի բնոնելը կարճ" ժամկետում ճնարավոր չէ, իսկ ցածր ջնրմուստիճան ունեցող, կիսով չափ բեռնված խուցը, տաք պտուղ կամ խաղող բերելիս, կարող է առաջանալմթնոլորտի տաքացում, որի Ճետնանքոմ արդեն ճովացված պտուղների ջրի գոլորշիները կաթիլամրա: հարող են օդից կոնդեննսացվել մանրէակենսաբանականփչացյին ձնով. որը «ճնեյտադայում ման պատմա կարող է դառնալ: Դրանիցխուսոռինլու ճամար շատ երկրներում (ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Կանադա, Բելդիա, խոոլիա, Հունգարիա), ճիմնական սառնարանայինխցերին ղուդաեոյ, զորժում նն նախնականճովացման խցեր, որոնցում արագորեն ճեռացվում է դաշտից բերված ջերմությունը, որից ճետո միայն բերքը տեղափոխվում է «Հիմնականպաճղանման խուց՝ առանց վերջինիս ջերմաստիճանի զղալի խախտում

թուլլ

տոռյու:

Մեր երկրում պրոուղներինախնական ճովացումը կիրաովում է դնոնա ոչ լրիվ մասշտաբով ն այն մնում է պտուղների խաղողի պաճունակության ն փոխադրունակությանբարձբացման ոնզերվ։ Այն, օրինակ, կիրառվում է Մոլդավական ՍՍՀ Բենդերիքաղութից արդլունաբերականկենտրոններմիրդ ն բանջարեղեն սիոխադրելիս: Երկարուղային կամ ավտոմոու

բիլային

այդ ոնֆրիժերոաւսոորով

քաղաքից

առաքվող րգի

2000-ի ենթարկվում է նախնականՀովացման:

Մոր Հանրապետությունում,ինչպես նան պտղաբուծական թաղողագործական շո շրջաններում, լավաղույն դեւլքում նախնական չովացման Համար օդտաղործվում է սառնարա-չ նային խցերից մեկը: երբ այնտեղ ջերմաստիճանըՀասնում է Հիմնական խցի ջերմաստիճանին, միրդը տեղափոխվում է Հիմնական խուց: հսկ երբ բոլոր խցերը լրիվ բեռնվում են՝ բերքի մնացած մասըյ առանց ճովացման, տեղադրվում է այդ խցում: նրմաստիճանի փոփոխումը սառնարանայինխցում նախնականշովացման դեսլքում ն առանց այդ միջոցառման ճամաձայն ճետնյալ գրաֆիկի կիրառման, տեղի է ունենում ե

(եկ. 25 )։

Ա2

)6|ի իլ

որտեղ խոր վակուում է ստեղծվում (2,33--0,53 կՊա), որթ չրի ինտենսիվ գոլորշիացում: Հետնանքով տեղի է ունենում 20--25 րուղե պաճպանելիսչերմաստիԱյդպիսիվակուումը ճանը Ճճասնում է մինչն 0։ Այս մեթոդը երբեմն օղյոագործվում է մրգով կամ բանջարեղենովբարձված վազոնը կամ ավտոռեֆրիժերաւոորը միանգամից չճովացնելիս: նման Հարմարանք ստեղծված է նան Մոլդավական ՍՍՀ՝

օՇ

ինստիտուդիտաճետաղուռական սննդարդլունաբներության

լ 127 Լ»)

Ա.-օ-

տում:

Լաշ--.

Փո

Հ,

Գլ

---«Ը,

ՀՐՎ Նկ.

Յ 25.

«Հա.-.--Ըա-ա.

------(Ի

(թ

Սառնաբաճային խցերի 10

օովա ընթացքումբեռնմանժամանակչեբմաստիճանի փոփոխումը.

7մրգի նախնականճովացման դեպքում, Չ--առանց նախնականՃովացման։

Առաջարկվածեն նախնական ճովացման մի քանի ձներ: Դրանցիցմեկը արկղերի դարակի միջով սաոր օդի փչումն 50--100 է՝ ժամու ծավալ ն ավելի ինտենսիվությամբ: Այդպիսի խցերում ջերմաստիճանը25"-ից մինչն 5--ի Հասցվում է 1 օրվա ընքացրբում։ նախնական Հովացման այդպիսի լցի ծավալը կարող է Հասնել մինչն 500 տոննայի: Վերջինժամանակներս ավելի մէծ տարածում են ղտնում քունելային ճո

վացուղիչները, որոնցում սպրոցեսրճնարավոր է կաղմակերոլել ոո ընդչուուժան: Ընդ որում, միրգը կամ լրաղողը կարչչի Է սառը օղուլ քամճարել ինչսլես ճորիզոնկան, այնլիա ն ուղղաճայաց (Խերքնից վերն) չոսքով: »ովլուցաշն մլուս ձենբից Լ վակուումը: հլն «իմնված Մլբազ ք ջրի գոլորշիացում: մամանակ չերմության կլանման սկրզբունքի վրա: ՄթԺերքըտեղավորվում է ճերմետիկ իակ խցում, ց

«6

Հովացմանինտենսիվությունը մեծացնելու նպատակով

միրգը կամ խաղողը սկզբից ջրով են թրջում: իտալիայում ն մի շարք եվրոսյական երկրներում կիրաովում է Հիդրոճովացումը: Դաշտից բերված միրզը բնոնարկմեջ, որտեղ լցված ղից դատարկվում է Հատուկ ավաղանների է սառը ջուր, որի ջերմաստիճանըսլաճշպանվումէ նույն մաՉ5-ից կարդակի վրա: Խնձորի, տանձի, դեղձի ջերմաստիճանը պաժամանակ Հասցնելու Համար Հիղրո՞ովացման մինչն 30րոպե: ճանջվում է ինդամենը նախնական Հովացման կայաններըկարող են լինել սոացիոնար կամ շարժական:

Ներկույումս 0դետոյի սառնարանային արդյունաբերության տեխնոլոգիական ինստիտուտի, պաճածոների ճամաինա միութենական արդլունաբերության դիտաճեւտազոտական տիտուտի ն Ռւֆույի «ատուկ տնխանոլողիակուն բյուրոյի չամատեղ չջանքերով ստեղծվեց նախնական ճովացման ՊՍՊՕ շարժական կայանը: Այն կազմված է երկու մասից՝ «Վիմպել» տիպի արադ ճավաբվող պննմոկարկասայինկառուցվածքից հ ավտոկցորդի վրա սառնարանա-չ տեղավորվող ՊԽՈՒ--40 լին Հարմարանքից։ Հովացմանխցի տարողությունը 50 տ է: Տարբեր տեսակի զլուղատնտեսական Հումք նախնական Հովացման ենքարկելիս, տարբեր կլիմայական պայմաններում ստացվել է բարձի տնտեսական շաճութաբերություն՝ 1 տոննայի ճաշվով 79 ռուբլի

ՍԱՌՆԱՐԱՆԱՅԻՆ

ԽՑԵՐԻ

Նախնական ճովացումից «ետո բնրված պտուղները տեղավորում

ԲԵՌՆՈՒՄԸ

կամ անմիջապես այգուք

խուր սառնարանային նն որոնց ձնով: եթե օղւոադործվում տակդիրներ, դարսոակների են

Մինչն 100 մշ մակերես ունեցող խցերում արկղերը դասավորելիս դրանց չարջերի միջն անցումների Համար տեղ չի քողնվում:ավելի եժ Խցերում, վերջիններիսներկարությումբ, լայնությամբ անցում, ըստ որում, նավատեսնում հն 1, 2մ տինչե 15 մ լայնություն ուննցող խցում անցումը քողնում են ոլատերից մեկի մու, իսկ 12 մ մինչե 24 մ լայնություն ունեեթե բարձումը մեքենայացված է, պող խցերում՝ կենատրոնում։

մրա արղեն կաղմվել է արկղերի «ղակի»,

վերջիններս տակդերների Հետ միասին Լլենտրական բարձիչի ժիջոյլով տեղաեն 20-ղրվում են իլրոլ,վրու: Այդ ապակետները»կաղմվում 4ատ .Մ 9 արկղերից կա 45--օ0 եթե արկղերից: չեն տակդիրներ օգդտաղործվում,աղա արկղերը դասավորում եռ «աստակինդրված փայտյա ցանցի վրա, որոլնսղի օղասիոհոսնակություն կատարվի: երկու դեպքում էլ կարնոր է արկդիրի միատեսակ լինելը:ձառկառակ դեպքում դարսակավորման «առո:րուկ ինլացող աշխատանքը չափազանցբարդանում /, իսկ դարսակի կայունությունը՝ նվաղում: նքն միրզը կամ լաղողը բերվում է բնոնարկղերով, ապա Վերջինն ելս նույնիս դասավորվում են իրար վրա: Գորժող արկղերիօգտագործման ատանդարոներին ճամասղատասվխան, ե վերջիններիս լսննամքբողվ դարսակավորելու ղեւլքում ճնարավար 1 սառնարանի ծավալի առավելագույն օգտագործում ն ւերանում է Հատուկ տախտակամածերիկառուցման սպաճանՀ որոնք ոչ մի տեխնոլոգիականնորմայով չեն նախատեսաժ, դժվարացնում են դարսակավորումը նհ ստեղծում են պելորդշակասանիւտարիայք օջախներ: ելնելով ղարսակավորմանձնից կամ պաշպանման խցերի նառույյածքային առանձնաչատկություններից,բանվորական անցուղիները ն այլ տիպի ազատ տարածություններըչոլետք| 1040-ը: դերաղանցենխցի ամբողջ ծավալի Խցերը բարձելիս ճարկավոր է պաճղանել Հետնյալ նորա-

մաննրը: 1.

Հեռավորությունը պատից սլետք է լինի՝ Դարոոաւկի ոմ, ա) օդային սառեցման սիսռեմով խցերում՝ 15--20 բ) մարտկոցային սառեցման սիստեմով խցերում՝ 50--

Դարսակի վերնի շարքի մակերեսի միջն՝ 50 սմ: |

մակերեհսի միջն՝

քում

սմ:

օդամուղներիառորին

Ժարսակներում արկղերի միջն թողնվում է

րաձություն։ 5.

տանող կառուցվածքի ստռրին

Ժարսակներիվերնի արկղերի

3 սմ

տա-

Տակնոցների կամ բնոնարկղերիօգտագործման դեպդրանց միջն թողնվում է 10 սմ ուսրաժություն:

«ժո

2.5

մ:

անցուղու լայնությունը ոլետքէ լինի

ոչ

քան սլակաս,

եթե լսուցը նախատեսված է օդային սառեցման ճամար, անկախ նրա չափնրից, անցուղիները խողեվում են օղատարների տակ, որպեսղի դրանց վրա կոնդենսացվածջուրը չկաթի ռլաճպանվող մթերքի վրա: 0դասառուցիչի դիմաց տեղադրված արկղերըպետք է դել ժակոտկեն պոլիէելիննալին քաղանքու:

ծած-

Դարսակավորելիսսառնարանիտելնոլոդգը պետք է կաղ-

մի պլանչսխեւմա՝նշելով լուրաքանչյուր տնտեսության, բրիդադի կամ Հողամասի մթերքը լսցում տեղադրելու վայրը, Հաշվի տոնելով սալասվող ռլաճունակությունը: Պեւոքէ աշխատել պոտենցիալ նվազ պաճունակ մթերքը տեղաղրել այնավխսիտեղ, որտեղից սպաչանչարկիղեւվքում ճնարավոր լինի իրացումը: նրա առաջնաձճերը

խցում խմբաքանակը Մրգիկամ լադողի լուրաքանչլյուր տնդաղդըելիսստուզվում է նրա որակը ն ստեղծվում Համապատասխան փատոաթուղը(ակո, մատյանի մեջ դրանցում ե

ե տեխանոլոդը,պլաճեստաղպետը միասնություն մեջ թերբբ Բանձնողը: եթե նրանց կարծիքների չկա.ապաայդ լամբաքանակըպաշպանման չի մինչն ղեկավարության միջոցով նոր Հանձնաժողով ստեղծելը: ԵՍԸ այդ Հանձնաժողովը գտնում է, որ տվյալ խմբաքանակը ունակ Լ, աւ ու ույն ընդունվում է ո"լառսլանժան, Ճւուռուն ոլ" ձնով նշվում ն գրվուտ ճսկողության տակ: Սակայն այս ամժեվերո: Հոռոկողության ներկայացուչը Հի բացառում ոլետակո:ն ջիչենբի ստուդումը: Լ եկ իղյում սելադրել ժիննույնոլոմոլողիաՀարկավոր կամ տարբեր սորտերի, ամպելոգրաֆիական կամ դան սորտի մու միրդ կամ խաղո: պաշունակությամբ իրար տաց

այլն).

որը

ստորադրում

նն

ընդունվում՝

ՊԱՀԳԱՆՄԱՆ ՌԵԺԻՄՆԵՐԻ

ինստիտուտը(Փարիզ)1929 թ. ճրապարակելէ առաջարկուժամթյուններ՝ տարբեր տեսակի միրգ ն խաղող երկարատն Ստորն բնկետով սառնարաններում պաճպանելուՀամար:

ԽՈՆԱՎՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՋԵՐՄԱՍՏԻԴՍՆԸԵՎ ՀԱՐԱԲԵՐԱԿԱՆ

կարկովորական ռառնարանայինսլտղապաճեստներում խոնան օղի ճարաբերական են ջերմաստիճանը դավորվում սառնավությունը, իսկ կարզավորվողգազայինմիջավայրով ածխաթթու գանշվածից, նան թթվածնի, բացի րաններում, լույսն անչկա, աշխատող պի ն ազոտիքանակը: Եթե խցում չատում նն: ռեժիմըռլետբ է կայունլինի ամբողջ

Զնրմաստիճանային

ման ընքացքում: Փորձերը ցույց աճոլուն

են

վել,

պաճուկայուն ջերոր

բայց նակության վրա օպտիմալից քիչ բարձր, շուրջը ավելի լավ Լ սղլդում, քան օպտիմալի մասավխճանն դեպառաջին երն տատանվող ջերմաստիճանը:

րում հնջ սակ 9):

մերթ իջնում՝ճարմարմերթ բարձրանում, «տենդայնորեն», Բայց ընդճանուր վելու| նոր ստեղծված պայմաններին: Դա

Աղյուսակ

Հովագվածմթեբքների պանպանման առաջառկություններ

(րատ «Աանոօոմոմռոտ 19 հԱՄՏԱ Հաոռցծ օէ քօտիռելթ քւօմաշօ», ԱՔ, Քոոլտ, 19749)

Փաճպանվող | ,9երմաս-

ՀՏ Դարգաներնիրը

| Դրտադու-

տիճանը, բավոր ՀՏ մթճբեը ԷԵ, ժամկետը

, թյուններ

ՀԵՆ

չաճաիխակի

Համեմատաբար բարձր է լիջում ռլտուղներիշնչառությունը է նում քան. օղտիմալում, ապա երկրորդում այն ընթանում

(աղյուքաղվածքներլդ առաջարկություններից

ՀՏՀ

աջ

նձոբ

աո-

էլ

նախորդում: մամբ այն ավելի բարձր է լինում, քան

սլատճաս է դառնում: դերՀասունացման նան ւուարբեր բնակլիՏարբերտեսակի,սորտի,ինչսլես

արագ

աճեցրածժիննույն սորտի պտուղռ"լայմաններում մուլական նկատմամբ ոլաւլմանների ները ն խաղողը ջերմաստիճանույին Ռենեւտ Սիմիրեննո ունեն: Այասլես,օրինակ, աարբեր պաճանջ ճամար Ուկրաինայի իւնձորիպտուղներիպաճապանման

Յ--4 Անտոնուվկա սպի-

մանի

մես

կայանը՝ քյան փորձնական

թա

Ղրիմի սրաղաբուժու-

պողաՂաղախական 0----1 չիր-

ինստիտուտը դիտաճետաղուտակաւն բուծության սորտի

մություն: հոկ չալաստունիպայմաններումայդ 0 ՀՅ" է: չոուղների պայպանմանօղ յոիմալջերմաստիճանը

պր-

ոչ

քե

| | |

ամիս

նն

այլ

6--2209

ԲԵ

Ֆա,

Ֆրանսիա

խ.-7

ոն

ամի,

|492,

3-4

Ցրտիմիջաղղային դիոլողիականխանդարվածություններից:

աղս

կարող աննա, ատուղները աաա ռառելուց։ Ֆիցածրջերմաստիճանային

վնասվել

ՍՍՀՄ, ԳՖՀ

նքան |

ազա

|4-Շ

ամիս| ՍՍՀՄ'

ամիս

18-82

--1--0 ոլն Դեւի-

թթուլուծված չոր նյութերի (շաքարների, Պողա:լութում 6. 0-ից սաւ ան ջերմաստիճանը ն դրանց ննրի այլն) շնորճիվ եթե պաճոլանումն ր նրոանաայդ ջնրմաստիՍանալն ածր է:

ինստիտուզիտաճետաղոտական ոռոգելիպրողաբուծության կիրառել 152",

|3--3,5

3-4

կանավ

դական

սորտի

տը խորչուրդ է տալիս

95|3--5

90--95լ5--6

ամիս

.Շվնյցարիա, իշ

ամիս

Իր

ԷԹառամում ի

-. ո Հեն ոո

էինալբԻԱ աին թյան պայմաններում

Տոթ "ր : '

դարելի

հաաիքքիլէ, զոն

Արա..|

արագայոմ

հչքցեն, մին-

Յ1

՞ռ

մրաոր

Դեղձ

0--1

ուադո Ջուագոլգ

Մառ ինտոշ | 2-9

ԱՄՆ

տիս

արաք 2-ի

տակ,

90--95|3--4

ամիս

--95|4--6 90--95

ամ ամիս

Շվեյցարիա,

0,5: 0,5

Ստարկինգ

0--1

Ռեդ Դելիշնս

Տոնն

90--95|5 `

|90-95|4--6

Բարտլետ,Վի---Լ---0,5

90--95|1--8

Բերրե Հ արդի-Է:1

90.

կոո

նբ Բոսկ Բերն

կլապի «Իելին

մաաաիճաՆ Ալֆոնս ննրի վտանգ.

Շասլա -ՎՀ0,5

|-1-0 լ

90. -Ցլլ75--398/3,595|5--6

90.

|ԱՄՆյ,Շվելցարիա, Անգլիա

ամիս

|ԱՄՆ,ԳՖՀ, Ան

Այրվածք

իտալիա Հվ

Մուսկատ --|

Համբուրգյան

շաբաթ

20.--95|վ5--6

շաբաթ

90--9:4|7--2

արաք

|5--16

Չ--Ց

լյ

իիոքոլանդննր

| ԳՓՀ

Ավոտրալիա

չաբաք ԱՄՆ, Ավոտրա լիո

Սմբական

աան Հա"

ամիս ամիս

ամիս

1--Չ ամիս

Հ»

ամիս

|--Հ-------5

ամիս

ԻՐ

խոալիա

անը ՀԶ» ՀՀ

խտալիա

---Հ-

նիդերգլիա,

ոլտղի ն Այսպիսով,

ՈՐ

ամիս

ամիս ԱՄՆ աի

ամբաս |Գ8Հ, հաալիա|Պաղամոի ամիս Ֆրանսիա

եցո ո

ւմ

Աթո -ի

98)

ռա-|--1----Ս, Լո

---0,5--0 .

ԱՄՆ,

օյին 6ամա

|71--8

շարաթ

|3--4

չաբաք

85- 90)5--4

49չ

տուս

Շվեյցարիա

շաբաք

դմ

հաալիա, ԳՖՀ

ԱՄՆ,իսոլա-Հասունացում 18-իտալիա

նիա,

20-ի

տակ:

մար քրոմ մոոման դեմ

խաղողի /ուրաքանչյուրսորտ ունի եր-

կարաւոն պաճապանման ճամար ամենանպաստավոր ջերմաստիճանը: Միննույն ժամանակ պտուղների մեծամասնության

ճամար նպաստավոր է 0-ի

սաճմաններում դոնվող չերմաստիճանը:Այդ պատճառով խորձուրդէ տրվում չալկականՍՍՀ պայմաններում խնձորի, տանձի, սերկնիլի ձմեռային սորերի մեծ մասի,ինչպես նա ն ծիրանի դեղձիճամար կի-

չերմություն: Ընդորում, թույլատրվում է 1 տատանում 0-ից ներքն ն վերե (աղյուսակ 10): Պաճղանմանայս ոոժիաոքրիդեպքում Խվազագույնի ն Հասցվում մանրէակենրառել

(ԱՄՆ, ԳՖՀ, Ան

ն սաբանական փչացումը ֆիղիոլոդգիական շրվանդություն-

Ն ՛բէր

լն 1718.:::ռ

8Ձ

--1

0ճանեց Ռեջինա

ամի» | ԱՄՆ, Շվելցարքա

90--993-3,8

- 0,5-0 Ծիշան -Վ.-9 Դեղձ ղ

98|1--5

ււ

Այրվածք

ամիս

90--9513--8,5

րատան 1-0

Ն, իրի

95|2--3

պլաճանջվում

|ԱՄՆ

|1:05

վալլք

է Հովացում

ամիս

Լա-

նային խավխսո-

նախնական

ու ամիս

|Հ

լանդներ

--1

ատար

Խաւլող

Ցաժր ջնր-

վածություն-

-1-0

Սալոբ |-1-0 Սեոկեիլ |--0,5-3

ճնառ

ԳՖՀ ԱՄՆ

լել|

թացքում Չե0

| 2.շ

Արտադրական դեռնս անճնարինք ավե սառնարաններում

ենժ

ճշտությամբ պաճղպանել քան 1--ի ջերմաստիճանը:

նումներով:

ՅՅ

Աղյուսակ

սեղանիխաղողիեբկաբատնպաճպանման ՀայկականՍՍՀ-ում ռեժիմները ոք

զամ Գոմոլոցիավան

ամաելողրաֆիկսորոը

Հարարե8`

Ռենձտ

Լնոնային գեղեցկու

Պաճունակությունը

(ԽԱԽ

հնձոր 0---1

Սիմիրենկո

ոնց

ՏՀՏ | «

Աշ)

|Այրվածք,գերՀասու-

85--95

|ֆերՀասունացում

85--95

0-:1

Դեպինլոնդոնյան

85--85

Ստարկինդ

0-:--2

85-98

Սաայմառեդ

85--95 85--95

Ստարկ Սպլենդոր

0--2 0-1

Այդառեդ

0-2

85--95

|Այրվածք

85-95»

|ԴորՀատունացում

0-:2

Ստարկրիմսոն

0---1 0---2 0-1 0-2

Պարմեն ոսկե ձմեռային

0-1

Ֆոնացան

Մելոող Ռննետ

կանադական

Տարան

Դոլդապուր ՊեպինՇաֆրաննի ՌերնՀորդանպոն

Տանձ |

1:2

Զմեոնուկ

0-1

0լիվյն դձ Սէրը

1-2

ելենա

Է-2

Կլուրն

1-2

4,5

Ց2--95

4,5

| Թառամում

85-95

90.95 90-95

97-95

90-85 9.95

Գեղարդ Բոլգար

3,5

| |

Տոնուն

ԴեղինԵրնանի

0-1 0: 0-1 :

-Վ--0

-վ-0 0-1 -Վ--0 -

Լ-0

90-95

|ԳնրՀասունացում

Ջ0--95

շ Ս

50-50

50--90

50-90

0-92

80--85 ծ0--95

Շաճումյանի Սն

| Թառամում

Արենի

50-85

0-1

80-85

0-1

150.

"Ի-0

է:

20-85

Վարդագույն ծրնանի1:00

|գնրՀասունացում Այրվածք

7-8»

2.5

90-25

0-1

90.

30-95

« .

3,5

50.85

0-1

Խաղողի երկարատն պաճպանման օպտիմալ չերմաստիարի" Արայան Ձներմաստոիճանը կարելի է ուռուգել ն կարգավորել վիզու՞լ կամ ճեռավորականդիտումների միջոցով: Առաջին դեպքում

րո

ծ.

կապուտան

85-98

Ց5--895

| |

Մասիս

Չվարքնոց

|Այրվածք

| Թառամում | Դերճասունացու

0-1 85-95

0-3

Այրվածք, գերճասու-

85--95

Մախսլի

0-1

Սձղանի

|Գերճասունացում

| |

Սձբկնիլ

Արարատի

95--95

խոազող

Բելֆլոր ռեկորդ

ձմեռային

Մճղրեի--Հ

նացում

0-1

Բանան

0-1

Աբարատի--1

Ալետա

0-1

Պիշատուկին 0--1 Միչչչրինի

85-95

Ոնրճ բոսկ

րը

Բելֆլոր դեղին

90-95 | 0-1 Անտառային դեղեցկուծի

հա զո53 սածմանավփակող Հպ | |վառկոս|

| ՏՏ |5վԴՐ

ե Պտուղնեոի

| Թառամում Թառամում

ցրտամատակարարումը սկսում են, էրբ խցում տեղադրված ջերմաչափերըցույց են տալիս թույլատրվող առավելագույնին Հասնող ջերմաստիճան: երկրորդդեպքում չերմաստիճանի մասին տեղեկություն են տալիս լոցերում տեղադրված ճատուկ տվիչները, որոնց ցուցումները ավտոմատ կերպով գրսկսում է րանցվում են գրաֆիկի ձնով։ նրբ ջերմաստիճանը բարձրանալ, ավտոմատ: կերպով միացվում են կոմպրեսոր-

` յ

ները ն ցուրոր մատակարարվումէ տիճանի ճասնելը:

մինչնօպ ոխժալջերմաս-

Մալակոցայինսիաոտնմի,աւլաջրով Ճովացող սառնարանչ ներում պետք է նկատի ունենալ սառը աղաջրի այն քանակը, է մարտկոցներում ն կարող է իներցիայով որը մնում Հանդեցնել ջերմաստիճանիխիսո անկմանը: Այդ պատճառով աղաջրի մողուալարարումը դադարեցնում են օպտիմալ ջերմաստիճանի ատացումից0,585 ուսջ: ո

ինչես

նշվեց աղ. 9-ում, խցերում պետք է սլադոլանել 0ր 90--95 2ասլսսբերականխոնավություն: Խոնավությանդեֆիցիոի պատճառով ոլոուղները ն խաղողը կորցնում նն մե քանակությամբ ջուր, որի «ետնանքով կորչում է բնական ն դրանք դառնում ուրգորըի պակաս դիմացկուն ճիվանդուչ

պակաս է, քան վերը նշված դեքում: վոանդգըտասնապատիկ մեծ խցերում խաղողը պետք է տեղադրել նախհսկ ավելի նական ճովացումիը «ետո: ԴՊառպանման ընացքում ջերմասոխճանըն ճարաբերա-չկան խոնավությունը չափում են դիոոման ճամար ճարմար

խոջերմաչառիերի, ջերմագրիչների, չոնղերումտեղադրված

նավաչափերի (ւկ. Չ6)։

է միջոցով (պոիխրոմեւոր) խոնավադրիչների

թյուններին,արագ

գերճասունանում են ն ձեռքչեն բերում տվյալ սորոին Ճատկանշականորակական ցուցանիշները: Բացի դրանից, «չոր» լսզերում պաճպանվու ռրողի հ խաղողի կշոի բնական կորուստներն անձամեմայտ ավելի են, քան

սաճմանված նորմաները:Ցածր ճարաբերականխոնավության «լայմաններում պաճպանելիս առանձնաաեսղգայուն են խընձորի Փոլդուղուր, Գոլդեն դելիշես, Ջոնաթան, տանձի՝ նելիս ձմեռային, Պաս կոլմար, խաղողի Շաճումյանի սորտերը:

Խցերում օդի օորոիմալ Հարաբերականխոնավությունկաբելի է ։տռանալդրանը օդտակար ծավալի շճնարավորին չասի իիվ օգտագործելուդեպքում: Ոչ լրիվ բարձված խցերում այն դժվարանում է, քանի որ պակասում է պաճպանվողմթերքններիցգոլորշիացած ջրի քանակը:

Բարձրճարաբերակունխոնավության խցերի չերդեպբում մոուոիճանի աոսատանումները կարող են ջրի դոլորշիների կոնդեսացման պատճուղ դաոնալ, որն իր Հերթին մեծացնում է փչացման վտանդը:Այուլես,եթե մանրկէակենսաբանական խցի ջերմությունը 8` է, իսկ Ճարաբերականխոնավությունը 9045, ապո: խղի մթնոլորտում սլարունակվու ջրի դոլորշինեիի իխոոացման Համար սայանջվում է Հ--Տ,9"-իւուաուսնում: Այս ճանդամանբըմաւանձինալես ոլեսւք է ճաշվի աոնելոլաձճտ պանման ՀԺոմանուկ։ Մինչո 40--60 տարուլության խզերում 7-բւսրձելու դոպքում ջերմ ոսավխճանը պետք է ապլաճարանել 10-ի սաշմաննիրում։ Այս դեղքում ղոլորշիների խտացման

Նկ.

26.

1--

ջերմաչսոխ, 2--թոնավաչափ,

ԶեշմաստինանիՆ ճաբաբեբական խոնավությանչափման ե սարքեր: գրանցման 3--ջնրմագրիչ,

4--խոնավագրիչ

եքն խցում տեղադրված դարսակների վերնի ներքնում

ջերմաստիճանի

տատանում

մասում

է նկատվում, ապա

միացնումեն օդափոխիչները(70--15 րուղե)կամ ցուցիչները:

օդասառի-

Հարաբերականխոնավությունը չափում նն խոնավաչաչ փերով. դրանք մեկ տախտակի վրա ամրացված սովորական ՅՅ

երկու ջերմաչափեր են, Փերմաչափերից մեկի գնդիկը անԷ ընդչատ խոնավ պատվում ջրով լի սրվակի մեջ ընկղմված մառլյայի միջոցով: Ըսա երկու ջերմաչափերի ցուցմունքների

տարբերության աղյուսակի միջոցով գտնում են օդի ճարաբերական խոնավությունը (աղյուսակ 11): 0րինակ, չոր չերԼէ տալիս 1`, իսկ խոնավը՝ 0,6": Տարբերությումաչսոխիլը ցույց նը կաղմուժ Լ 1" 0,6՝:--0,4: Աղյուսակում1-ի (ճորիղոնան 0,4-ի կան) (ուլղաճայաց) Հատման տեղը գանում ենք՝ 9208 Ճարաբերականխոնավություն:

Աղյուսակ

Հյութալիսննդամթերքների երկարատն սառնարանային պաշպանմանընթ:ոցքում, առանձնապեսպաճպանմանառաչ ջին փուլում, ղրանց կշռի բնական կորոււոր տեղի է ունենում դլխավորապեսջրի դոլորշիուցման Հետնանքով, որը «ամարյա մաթուր ֆիզիկական պրոցես |։ փոլորշիացումը ուղիղ "ամեճարաբերությանընրա կշոին ե Կոսւական է պտղի մակերեսի ջրի գոլորշիների պարցիալ ճնշմանը պտղի Պյլուսվածբների մեջ հ Ֆրան շրքոսլատող մքնոլորտում:Այս վերջին մեժուճնշման դեֆիցիտ թյունը ընդունված է անվանել գոլորշու է մթերքից ջրի գոպաճպանվող (թ), որը սերտ կապի մեջ ն որոշվում է Հեւտնլալ ճավաՃետ լորշիացման արագության սարումով՝

աղյուսակ Խոնավաչափային

ՏՕ

ՀՏՋ|

Չոր

20,0

խոնավ չերմաչավերի ցուցմունքների տարբերությունը, «Շ 0,5

0,4|

0,6

| 7141

110115

16|

Տ5

ծՓ6

Լ-

--1,5

--1,0

Ջ6

--0,5 --0,0

Ջ2

Զ6

ԶՉ

0,5

ծ8

1,0

1,5

Հ.0

8:42

2,5 Ժ,0

Զ6

25»

ԱԶ

է)

Ամ

4,0

2,0

Զշ

Ջ0

«48

5,5

Զշ

0.41

6,0

6,5

2,9

թ-

դոլորշու

ճնշումը տվյալ

(սնդ. սյուն,

որտեզ՝ Ծ--ջրի գոլորշիների դեֆիցիտն է (անդ. սյուն, մմ):

1Ն8|9,0

0դի ճարալրնրական խոնավությունը, նց

--2,Ց --Ք,0

100--:

ք--թ.-

ջերմության դեպքում

մմ),

(6): խոնավությունը --ճՃարաբերական

Այս Հավասարումից երնում է, որ ք-ն ավելանում է չրի գոլորշիների ճնշման բարձրացման ն օդի Ճարաբերականխոնավության իջեցման դեպքում:Այդ պատճառով ինչքան մեծ մթնոլորտի ջերէ պաշպանվողմթերքի ն նրան շրջապատող ն մեծ մթերքում սղարուչ մության տարբերությունը ինչքան նեսկվով չրի դոլորշիների ն մթնոլորտում սլարունակվող խոնավության պարցիալ ճեշումների տարբերությունը, այնքան բարձր են ջրի դոլորշիացման ճետ կապված կորուստները: ԳԱԶԱՅԻՆ

ՌԵԺԻՄԸ

կարգավորվող գազային միջավայրով սառնարաններում ճարկավոր է սպառռանել առուվել պաչունակ սորտի ոլտուղ(ինի ապաճովել բնակչուշնարավոր նել, ռորեսդիդրանցով երբ սովորական դարնան ամիսներին, ոլսռանջն թյան ելը ռաոնարուններումոաճված միրգը արդեն լրիվ սոլառվում էչ բերված ուվլյալները՝ եդ մասին են վկայում նկ. 27-ում

ւոս-քլ

կուամոո

դլ

ջուիմյմ

ոսմմաիում

-մր գվիանոան նաիմաիահմոկմմզդրվբյա ղորդահչուռ դ

վմաջղո|վմզտմսո

1ոտ

վղոժ վր

նՒր :րաժոլն

վջղոտ

դոիսի

Հաղդավդակամզմամոչ «Վո06--ՇՏ փոմամադիրի ղդ ղաիարմյճ «1 -քո

:0Դրնակ

նսկադամախ գվջոիխվը բ դնոն ալյիոո| գը 7 ղմաիոտոռմողուվզրումուրոչ վմզդոատեւ վմզտմոո

րջ դողույ վմաջ ՛դվիուազ տզղվվյ դ դվեզն մոլ սկղցմվրվը -ղմո|մո ց պինմոխ նվմղջմաի (8961)վղոմոնմուրղ 'Զ Ս

չնվ- ցք մոսդնդո վչ մմուլուսն վմզդւուումակ ովի դախչումոյոսմ -զղղարիախ ղաքի սիողառ| 9066--06ն 1 դուք դոկտմզմոմուտ ոտ մո 2 չմմիուիոծվը հակողամոմո մոամիովոձճվը արմզծ

տանո

հան

ալկվողյջո

00Ք 7 մուրվուխօ

նյտմա '(չլ նո) 1ոմմլմամգի "այդոխչոյխ րրամիոիոճվը զգ ղվլոնուն նսիմախոնմոկ մմզդոստխ մզղղաքքիակմածոաու ջոիկամախում» ճվրեսկ փատտվտողվդվիոհնոճվը վամ

մմեմվրրմոլ Հորած մմզ լոսդոճմմճակաղորտք ջակդմ

ռատոսեօ

1 «վմ րում

դէղվր ճվտ

մուր | լոսիճումվ մոր նսսձկումգնկով /-գկօյ դովր վեմր նսիղոխչջախ բրատմամաղիր ղվիանան հսիմսիանմոկ լ րոսի -ճոմվ րսքոիտտչակաողորոաքղնաղ ներդ ովրո բ համ չաոզչ -ցղն ղորդտխջուխ | բրրաիսոցոիխ մ-010Հ ճմած վեմր ցջուխմի զուրդախջոխ ղակոմսիսո ճվկվգոմն | րրաղմզ ոզխեղվ փմ'ոիաճվր

գ026 7 դմջոխլի/|գ2

մռրուչ դորդախչյոխ վմզդնատխո վոմսո վղողմզ վդոմվը

չրտտ վկողրնսկ րազմ ղղ ժոզջ լյոսմնաքդմ վմզղովրտ Հ-Ջ զորղոխչախ մղոմն տոտ դղվջուիքը մջուճ ճվ-006 ր նատուխուճմծ մտոսիկաղդամախ րրաստմաադքիր «Աղ :4րորտակղ դոմցիսկադաժմջան վղջոխչի| յադ դյ դսհահն մմզղոստո

որ

զղպվմոանան նսխմսիոնմոկ--Ը

չղոմուղաոո

«զամաղսոս ղոկամսվսո-:

(44

2961-0901) փոզցովրոտու

իառս| մկտցտչ վազցնստո նսիցուռյտհ յոսսզվտողյտտանտո զ ցվլագասագդսոռ -սգմր ցվլտեաննսիսսիատնստկ գոկտ«սիսը -չչ 'կՂ

խ-Ղոն

աԱ

ԲՋ

աա

տտ

է96: տ

095: Ո

ո"

Թր

:4091-9 տամզդդարչառ ջյր | լրախդատոատ մրուր սալիիոովջումդանիադակունամնորվն փվոմսոոո

-աոկդ վեհ

վջդոտ դոքչիսդոարուջդր վմզդկաողտանախդաիամզմմուտ մ)

ԼԱ

դրնեակնակադամախ «Օ նօ պ «ՕՕ ձ991 Հղհահոիոմ ջոիկմոջմաիխմուրոչ դորդուչուն: վմզդնւատխո

Քվմոիոճվը

օօ9

-փր դգվիանահնաիմախահմակ րոադամողսառ դակադջմոֆ

Ժօշ

փջդոտ վաոմառ կաղադրըբսամզնկմողոզմ002--կի

խամիոիոճ

21-- լ չմղաիցիսրմղճ

մարմոչակատախդ մուրոչ

ի 005

մգսումվկՉ

վմզտմսո ջոխջոմուտ վմզդնատե

ոմզղախչոախ րամտիոճվը

մս դղվմոնատհ Դցիտ

ղզ

Պո»

ճոճ

անօ

մմզջմոփ ջոխմե բոամղդդուրյան դաիատզխամղոչ մր չրվբյս դման դվիադուջվտռորմգծմզմմոտ | րոաիսոմվկ րոսմզղմմկ շան

մոմմգմոմգի

«մզ մղմմուտ մորյոտ վմզդնատո վոմսո ղնսղվվր

մա

գաքքիսկողոժ դվիանմաճադիոմորադյրա վեմր հաիդախչոխ

մոադմց

ղվլոնոանհաիմսիտեմոկ դ ղակոմսիսո փոստմաադքիր

լյոս-ղրղր

Հ.

ԷՆ ՀԾՀ Հ

Ա:

ՀՏԿ

ՀԵՀ

ՀՀՀՀ

ԷՀ)

ովրո մղ

Հոաքքիսնողտ |ջ ամա

Գորոոն| ամ

գջ Կախտդաղ | ղաք

դոկում

ԳՅ

ւթ

| հեմ

ԵԶ

ՓԾ

-Ջ

Հ` Հ.Հ ՀԱՀ 25)

Ց Ծ

ՒԷ

ՅՏ:ՀՀՏՅ ՒԴ-ի ԷՅ ՀՀՀ Տ

Տ ՀՎ

՞ Տ

ՏՅՀՃ ՕԹՀՀա՝

ԱԶ

նԿաՀՀՑՀՀ

ՀՏԷՀՃՏ

»ՓՀՀՀՏՎ«

-Հ

յ եչ2

ՀՑ

ԵԷ

--ԷՀ ՏՀ ՀՏՀ Ծ

ՀՀ

ԹԿ ՀԺՀ

Հօ ԿՀ

աՀ

ՏաշՅՑ ՀԵ Ե

ՀՏ

ԷԼԵՀՊՋԽ ՋԿՏ ՀԳ. ՀՀ ՀՀՀՅՀ ՍՏ»

ՎՀ ՏՊ

Ֆլ

ՊՀ ՀԺՀ

ՀԶ ՀՏՀ -

Տ Տ

Հ Տ

Է:

ւՀ

ԷՀ

ՀՀ -

ՀԳ

ՀՏ -՞Վ

ՓօՓՓ

Թ՞

տ Տ

իմ

էք) |

տ|

եչ)

ՀԱ`

ՖՊՓՋՓՋ

ՏՀՀ

2ՏՀՀՅՀՎ

Հ.Տ ՀԱԷի |

ՐՏՖ՝Տ

Է-«Վ

ՀԱՅ.

Է,ԷՀ

ՋԶ 34

ՀոՀՏ

ՀՀՇ ԳՀ`

-ցմոմուջ Հ

Տա

ՀԵՏԵ

ԵՀ

«Հ

ՀԱՅՏ

ՀՉ-Գ-Հ »ՏՀՀՏ

ՋՐ

Տ ՏԵ» :.Տ ՀՏՀ '

ւ»

-՞

Հ«

ԻՑ

ԵՀ

րրա, )

Հ ՀԶ

Հ.Զ Է

ՀՏ

Շլ Շ.

Հ`Հ ՞

Հ Հ.

պ ՀԱԱԷ:

Տ Է

Տ: Է Հ

-Հ

-ե

Է. Հ

«Բ

Տ5

Հ-

Հ Հ

Է)

Հէ

3Հ

ԾԹ

4. -՛

3ՅՀ Հ

օ-

| |

ՊՀ Էլ Տ

Տ:

Աղյուսակ

տանձիմի քանի ՀայկականՍՍՀ-ում պաճպանման գազայինմիջավայրում սռբտեոիկաոգավոբվող տաբածված խնձոբին

ոնժիմնեոր

օօ

նորու

Հ ՀՀ

Վ-ՀՋՀՇ

Հ.

ՀՏ

«Ջ

Հ Հ

Խնձոր

Բանան

ՀՏՀ ՀՏՀ Տ

եք

տ Տ

ձմեռային

Գոլդապուր Գոլդեն ղելիչես

3--Տ 3-5

՞Ճ

ւշ

Փ»

90-94

0-1

լ.-2 լ.:2 0.2

շ շ

Ալղառնգ

0-:-2

Ստալմառեգ

0-:2

0-2

0-:.2

«Ջոնաթան

3-5

0-1 0-1

Կջոնառնդ

90-94

«Ստարկինդ

3-5

Ստարկրիժսոն

Օօ Ջ

Բելֆլոր դեղին

բ» |

Հ:

տիճանը, 3 ծ՝

--Վ-----

ոնննտ

Սրմիրենկոլի

ՏՀ

Փ»

| մերմոա-

Գազային ռեժիմը, ԿԷ

..Է

0-2

Տանձ

ԶՁԺեոնուկ Գ տ

10--16

Բերն Հարլանպոն

8-2

Քերճ Դիլ

3--Տ

80--88

0-1

95--96

0-1

6-64

90--94

0-1

6-8

3--Տ

է տալիս, որ խցերում գազային մթնոլորտի է ճասցվում օղտիմալին, այնքան արագ որքան կազմը բարձր է: Այսպես, օրինակ, պտուղների պաճտունակությունը ե ւլարունակությունը Գոլղգազի ածիաթթու եթե քթվածնի սորտի խնձորի պաճպանմանժամանակ կանխանըշռպուր վածին ճասցվում է կննսաբանական ուղիով՝ այսինքն պտուղննրի շնչառության միջոցով, ապա դրա ճամար պաճանջվում ածխաթթու գազ ավեիսկ արճետտականորեն է 15--18 օր, 1 օր: երկրորդ դեպքում, նախՊաճունակությունը լառնելիս՝ 1 ամսով ավելի է։ սովրոյննրով, նական

Փորձը ցույց

"Վ

.Յ

«5 »

Տ Հ

ռ-

ՍԵՂԱՆԻ ԽԱՂՈՂԻ ԽԾՄԲԱԿԱՆ

ԳԱԶՈՎ ՄՇԱԿԵԼԸ

Որպես պաճղանման դրվող օբյեկտ, սեղանի խաղողը: ղդալիորեն տարբերվում է մյուս պտուղներից: Ողկույղը կաղմեված է անատոմիամորֆոլոդիապեսիրարից տարբեր օրդաններից՝ չանչիցն բաղմաթիվ ճաիկներից,որոնց ճւա-

սակը, քիմիական կազմը, կեղնի ճաստությունը ն կառուցվածքը տարբեր ենչ Խաղողի մեկ միավոր կշոի պտուղների ընդճանուր մակերեսը մի քանի անդամ մեծ է, քան պտուղներինը, որի պատճառովդրանց կշոի կորուստը մեծ է: դրվող սեղունի Պաճպղանման խաղողիողկույղները չպեւտբ չ շատ խիտ լինեն, ինչպես տեխնիկականսորտերի ողկույղները: Սակայնթեկուղ մեկ շուրքով արկղերիմեջ տեղադրված ողկույղների պտուղների շփումը իրար Հետ չափաղանց մեծ է Է օդավոիխությունը՝ զզալիորեձնպակաս, քան պտուղների: դեպքում, որի պատճառով ինֆեկցիայի արադ տարածման. պայմաններ են ստեղծվում: Խաղողիվրա բորբոսասնկերը կարող են ղարդանալ նույճամար նիսկ --Տ՝՞-ի ալայմաններում: Ուստիպաճպղանման է կախատեովուծ 4ճողամասերումպետք ձեռնարկվենբոլոր: պրոֆիլակտիկ միջոցառումները, որպեսզի ստացվի առողջ, Հնարավորինչափ բորբոսասնկերիցզերծ բերբ։ Սակայն մինչն այժմ խաղողի երկարատն պաճղանման ճամար մշակված ոչ մի Միջոցառում չի բացառում ոլուլես ճականեխիչ ծծմբալան դաղզիօգտագործումը:

Սծմբական Գոգը,

որը

ստացվում ժծմբասիոշու լ

ամրու»

մրր

հորաաաոորի Հա Բ

կանխում է ճատիկների թափվելը: Սակայն ծծմբական Հիդրիգը սիոալ ղզողաներով օղտագդործելու դեպքումկարող է շանգեցնել քիմիական վնասվածքների՝առանձինգորշ բծերի, ոլտղակոթունի մոտ ճատիկների կնճոուվելու կամ այրվածքի։ Առանձնակի զգուշություն է պաճանցում խաղողի դունավոր սորտերը զաղզովմշակելիս դոզայի ճշղրիտ սլալանումը, բսնի որ ույն ուժ):ի լունազըկող Ճասոկություն: ան-

Խցերում տեղադրված խաղողը ծծմբական դաղով մշա-

կելու ճամար նրանցում վառումեն

լոններից ներմղում Ս.

Յու.

Չ.

են

չոր

կամ ծծմբավիոշի

բա-

Հեղուկ ծծմբական անչիդրիդ:

Ֆենենը խորչճուրդէ տալիս Ղրիմի մարղի պոյմաններում խցի 1 մ3 ծավալի Հաշվով այրել 1--1,5 գ ծծմբափոշի կամ ներմղել 2--3 զ ծծմբական անչիդրիդ, 2--10 օրը մեկ անդամ: ԷԵղիղյանիդետաղոտություններիցպարղվել

որսլմաններումիդորշ փումանդեմ Հայտստոաւնի

մից, արտադրականմասշտաբներով խաղողի պաճպանման ժամանակ օդտադործվում է ավելի քան 50 տարի: Այդ գազը ունի ոչ միայն ֆունդիտոթսիկ, այսինքն շ դիսա Հո մար թունավոր նշանակություն, է քարմ չանչերի մնալուն նպաստում ռության: ինձճիբիտոր, `

Միության տարբերլսաղողադործականշրջաններում, ինչալես նան արու սաճմանում, խաղողի սվաճպանմանՀամար առաջարկվում են տարբեր դողաներ ն եղանակներ: Հալոնի է, որ խաղողի մանրկակենսաբանականփչացման ղլիավոր աղբյուր բոտրիտիս ցիներեա բորբոսասնկի սպորների ճիլման ի ոլտղի մեջ ներդրման ճամար է ընդա:նսլաճանջվում նը 6 ժամ։ Այդ պատճառովծծմբական դգաղովախտու: «անելը պետքէ կատարվիՀնարավորինչափ արադ: Խորճուրդէ տրրվում ըատ խմբաբանակներիսառնարանտեղափոխվածխաղողը սկղբից տեղադրել նախնականչովացման խցում (կամ այն վինելուդեւղքու՝ խցերից ափենասիոքրում), որտեղ հ ախտաճանելծծմբային դաղովն աղա տեղափոխելճիմնական խուց: Հակառակդեպքում կամ սլետք է սպասել խցի լրիվ բեռնմանը ն նոր արտաճանել ծծմբադաղով կամ լուրաքանխմբաքանակ մշակել խուց բերելուց Հետո, երբ առաջին չյուր ամբաքախակները ենքարկվում են բաղմակի մշակման, ն չիմիական վնասվածքների վտանգ է առաջանում:

որ

պայքարելու դեպքում 1 մ3 ծավալի Համար անճրաժնշտ է վառել ճ գ ծծըմբաոչջի, իսկ կանաչ փտման դեմ՝ 20 գ ծծմբասիոշի։ Այդպիսով, միջին Հաշվով 10--20 ղ ժժմբավոշին (1 մ5 ծավալի է ճամար) բավական սեղանի խաղողի մշակման ամար: ՄշակուժենրիՀաճախականությունըպետը է կաղմի ոչ լակաս, բան 10--15 օր: ՝

ճոսղիայում,ինչպես

չան մի շարբ ձրկրներում, կիրառվում ընքացքում անղանիիւաղողը ձծմբական անձիդրիդովմշակելու «օմիռմ» ղաղոաւկ: նոր տնղադրված խաղողը ախտաչճանելու ուրիշ

նոն

ալո

ուսա

ման

է պաշալանման

ավելի

ճամար լխույ 1 ներմղվում ծծմբական անճիդրիդ այն ճաշվով,

7--2209

որպնազինրա խտությունն ազատ տարածությունում (Խոզի ընդշանուր ծավալից Հանած խաղողով լիք արկղերի, տակգիրների ն այլնի ծավալը) կազմի 0, 0140: Միացվում է օդա420 խառնիչը ն մշակումը տարվում է մոտ բույնտնողությամբ: Հչնտագամշակումների մամանակ ծծմբական ղաղի 4 անդամ պակաս է վերցվում ն մշակումը տարլուռությունը յում Իոոլ րողլեիԷ ընքացբում։ Մն Այնուճնոն խցի օղը, ճաում տուկ պոմվի միջոցով, ներմղվում է լվացող Ճճարմարանբքի որտեղ մեջ, կլանվում է ծծմբական անչիդրիդը,իսկ մաքըըխուց: Որպես. անճիդրիղի է սովորական ջուր: Այս եղանակի կլանիչ օդտադործվում ոկզբ ր սինման ընրված է նկ. 28-ում, է

։,

Ժ--

վաօդը նորից վերադարձվում

բունքալին

Շ--խցիազատ

ծավալը (43),

գաղի խտություն /Ն-ժծմբական (Ն),

Յ50--ժծմբային դաղի 1 կգ-ի զրավաժ ծավալը (Լ) 0"-ի հ 260 մմ սնդիկի սյան ճնշմանդեւլքում:

մի ինչպես նան Հետազոտողներ, Արտասաճմանյան առաջարկել նն, շարք

մովնտական զիոնականներ,

որպես ճականելի: օգտաղործն օգ ղորժել լ կալիումի կամ նատ րսիումի մետա Բբ. | իսուլՖիշ" «պրեպարատը, որը դանդաղ քայքայման ժամանակ ար2 գժմրական գաղ: անա Հանրի ձնով պատրաստված Հ

այդ

դրոպարատը,10--20

մեկ արկի Պաշվով, շաղ

տրր-

վում խաղողիվրաւ Տարբեր այդ մեթողը լայն պատճառներով տարածում չի գտել ինչոլնս մեղ մու, ույնդես էլ արտասաճ-

նրա անձչավասարաչավ Պատճառը տրոճվելն է ժամանակի ընթացքում, անմիջականշիումը պաճպանվողխադողի «ճետ, մթերքիհրացնելուց առաջ նրա ճեռացման անՃրտժեշտությունը ն այլն:

մանում:

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ԵՎ ԽԱՂՈՂԻ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԵՎ, ԿՇՌԻ ԲՆԱԿԱՆ ԿՈՐՈՒՍՏԲ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ

ՖԻԶԻՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ,

Նկ. 25. Սեղանիխաղողըծծմբականանճիդբիղիկաշգավոշվողքանակությամբ մշակելու սխեմա. ժժմրբական անչիղրիդով Հմզոկ

բալոն, 2--ժավալային գդոզատոր, պանման խուց, 5--օզափոխիչլ, 6--ժժմբական Յ--գոլորշի ացուցիչ, Վ--ոա անչճիգրիգիկլանման աշտարակ, 2--օղամզիչ սարք: Ո

Ծծմբական դազի անձճրաժեշտ քանակը, բալոններից օգհն Հետեկյալ«ավասարությունու՝ տրվելու դեպքում, Ճաշվում ր.-Ը

որոնղ

ԱԱ

3--ծծմբական

(կո),

ղ. ՛

ՅԵ.

դազի անճրաժեշտ քանակությունն է

Մայրակուն բույսից անջոռովելուցՃեւտո ալտուղներումօրդանական նյութերի կուտակում կամ կենսադործուննության ընթացքում ծախավածնյութերի ւլակասի լրացում այլա տեդի չի ունենում: Բոլոր ֆիզիոլոգիական, կննսաբանականվո

կրում փոխությունները որակական բնույթ Քանակական նն

են ունենում փոփոխություններ տեղի

բարդկազմությամբ

նյութերը պարզերի վնրափոխվելիս։ Այս ձեի մետաբոլիզմը ունկ իր ղարգացման առանձնաձճատկություներըն դրա

խախոոման դհապքումկարող

են

առաջանալ տարբեր

արտա-

Ճայտություն ունեցող ֆիդիոլողիական 4ճիվանդություններ:

Ամճնատարածվածֆիվիոլոգիակուն ճիվանդությունները

Հետնյալներն

են

Սղովածք (8818թ)ԳՕՍՏ

21122--25-ի ճամաձայն ւվը-

մակերեսի 8406-իը ավելին այրվածքով վնասված (ինչուդեսչքում ճամարվում են ոչ ստանդար:Այս ճիվանչո փոունը չայխոթ մ շփոթել արնայրուկի Հետ, որը առաջա-

տուների

նում

դործության դեպքում, չնայած նրան, որ որոշ սորտերի մուռ այրման տեղամասերից էլ սկսվում է ղարդանալայս ճիվանղությունը: Այրվածքնառաջանում է պաճպանման2-րդ ն 3-իդ ամսում: շերտ Վնասվում նն կեղնի 5--6 բջիջներ, որոնք գորշանում ենչ

Աա

բաց շադանակա212ատամը ագավում ստվերային է

մադույն բծերի ձնով, պւողակոթունիկամ պտղի են սում, որոնք Հետադայում մեծանալով, դառնում մուդ շադանակադույնն ծածկում պտղի ամբողջ մակերեսը: Այրվածքի առաջացմանպատճառներըմինչն այժ լրիվ բացաճայոված չեն: Հայտնի է միայն) որ պտղի կեղնում ֆարնեղենի օքսին ծ առա կուոակումը նպաստումի է այրվածքի ղացման նյութերի ջացմանը: Այրվածքնառավելապես ղարգանում է խակ վիճակում ճավաքվածկամ բերքաճավաքիցճետո անմիջապես սառնարանում չտեղադրվածպտուղների վրա: Այդ ճիվանդությանը նլաստում են նան ջերմաստիճանիկամ դաղային միջավայրի -

կաղմի խիստ տատանումները: եհխնոլոգիական միջոցառումներից Այրվածքիկանխման ք սղտուղների փաթեթավորումը լուղված թղթի մեջ: Այս դեղբում ֆարնեղենի օքսիդացման նյութերը կլանվում են Հանթային յուղով ներծծված թղթի կողմից ն ճիվանդության վտանգը պակասում է: Արռասաճմանյանմի շարք երկըներում այրվածքի կանխման ճամար օգտագործում են ճակաօքսիդանաներ։ Դրանցից ամննաշատ տարածվաժներն են տօքսիխինը ն դիֆննիլաժինը։ ԱՄՆ-ում կիրառվում է բերքաճավաքից անմիջապես «ետո ռրոուղների նախնական մշակումը լուծույթի մեջ, սրը պարունակում Լ 0,540 դիֆենիլամին, 0,1--0,340 դիֆենիլ-դիմեթիլմիղանյութ, 0,240 էտոքսիխին։ Մշակումը կատարվում է ոլտուղները 30 վոկ մոնողությամբ ալս լուծույթի մեջ ընդղմելով: Սղրվածջի վոանոն ավելի հվաղ է կարգավորվող դաղոոպաճպանելիո: վին միչավայրում պրտույլները ՑԱՎՅՆՕԸՆԵ):Գրակտփոսոբակություն("0քերոք Դառը նան է փոսորակուփտում, չոր գորշ նության մեջ Հայտնի թյուն, Բոլդուինի փոսորակություն, ենքակեղնային բժավորություն անվանմամբ:

Այս ճիվանդությունըարտաճայտվում է փոս ընկած 2--Տ »արամագծովբծերի ձնով: երիտասարդծառերի պտուղնեբր կարող են ճիմանդանալ դեռնա ծառի վրա: Պաճպանման ընքացրում կարմիր սունավորված ապլտուղների վրա այղ բժեասսոնում են մուդ-կարմիր, իսկ դեղին (Ո կամ կանաչ պտուղններիվրա` մոչդ-կանաչ ցունավորվածություն։Մեր դիտում-

է դնոնս չճավաքված պտուղներիվրա ուժեղ արնի ներ-

մմ

է,

Աե աԱ որտիԱրամի Հրիհրկրորդ աոան որում: որի առաջի երրորդ որի՛

տարիների բերքը դուր վնասվում է Ձ50., յխոսորակությաժբ 6800 ն 20:ո-ի, Գոլդուլուլ:սորտոխնը՝ 5500, 3800 ն 1540-ի ռոաճմաններում:Ծառերիչորրորդ սաւրվա բերքը, նորմալ աղրունխնիկայի ն ռպլամպանման օպոիմալ ռեժիմիդեպքում, այս ՊիվանդությունիցՀամարյա չի տուժում: Դառըփոռորակությանընպաստում Լն վեզնաացիալիընթացքում առատ տեղումները ն ոռոգումը, աղոտական պարարառատանյութերի չափից ավելի կիրառումը: Հիվանդությանը վել չափով նպաստում են նան խոր էտը կամ ծառերի բիչ բեռնվածությունը, երբ ստացվում նն շատ խոշոր պտուղներ, որոնց աղպոաճովվածությունը կալցիումով անբավարարէ: Վ. Մ. Գուդկովոկին (1924) Հայտնաբերել է, որ եթե պտուղների չոր նյութի մեջ պարունակվում է 0,08--0,04'Ե կալցիում, ասլա դրանք 10040-ով Հիվանդանում են դառը փո0,060.08 'ի-ի դեպքում Հիվանդանում են 3300 պնուղներ, իսկ 0,09--0,10 6-ի դեպքում` մինչն 800։ է տալիս, որ այս Հիվանդության դեմ կարելի է ցույց Փորձը պայթարել ծառերը բերքաճավաքից առաջ 0,240 կալցիումի քլորիդով մի քանի անզամ սրսկելու կամ սլտուղնենրըբերքաանմիջապես ճետո 1 րուլեով 440-անոց կալցիումի Ճավաքից Քլորիդի մեջ ըմկղմելու միջոցով: րկու դեպքում էլ դրանց պտղամսում ավելանում է կալցիումի քլորիդի պարունակությունը, որը ինչպես ասվեց, նպաստում է դառը փոսորականխմանը: :

աոխակությամը,

Պոն փքվածություն (052-10Շ1Ե, 8ԸՇՈՄ 81116): տածություն, Այս ճիվանդության դեպքում ոլտուղները ուռչում են, երբեմն ճաքում, սրողամիսր կորցնում է ճյութալիությունը, դառնում չոր,

ալիանման,

վնասվում

են

ուշ

անչճամ։

Ուռածությամբ առաջին Հերթին

ճավաքած կամ

ծետո բերքաճավաքից

անմժի-

առմամբ չճովացրած ալատուղները: Ընդճանուր ծությունը պտուղների դերչասունացման արդյունք է:

ջանս

ուռաչ

է առանձին Սկղբում ճիվանդությունը Հարոնարերվում

ոլտուղների մուռ, իսկ Ճեյտադայում արագ տարածվում ամբողջ խոբաքանակում։ եթե ճերքականստուգման ժումանակչայտնարերվում են ուռած սվաուղներ, աղա ամբողջ խմբաքանակը ենքակա | արող իրացման: նշված Հիվանդությանճակում ունեցող պտուղները Հնարավոր է երկար ժամկետով պատպանել մինչն 3գց թթվածին պարունակող մթնոլորտում, ցածր ղրական ջերմաստիճանային պայմաններում:

Թացայլովածք(ո/ՕխքԵՈԼՕ:0Ր):

տարբերություն սովոն 2... խական այրվածքի, գորշանում պտղամիսը՝ կեղնր 4 մմ խորությամբ: Այս «իվանդությամբ Հաճախ 4ճիվանդանում են Գոլդեն Դելիշես, Գոլդսպուր, Ջոնաթանսորտերի պտուղները։ Այն առաջանում է պաճղանման առաջին փուլում, ժապավենաձն բծերի տեսքով: Հիվանդ ճյուսվածքները խիստ տարբերվում են առողջներից: Այս ճիվանդությունը ճայտնի է նան ցածր ջերմաստիճանային այրվածք անվանժամըբ:ԽորՃուրդ է տրվում Ճճիվանդությանճակում ունեցող պտուղները 1--2 օրով պաճպանել20--250| ածխաթթու գազ պարունակող Ի

էն

մթնոլորտում:

ՒայքաՊտղամսիգոբշացում, ցածբ ջերմաստինանային յում (1067ք632ՈԼ6ուտւՕԼ): Հիվանդություն առաջին Հերքին վնասում է ենքակեզնային շերտը

շարունակվում դեպի կենտրոն: լրիվ առողջ: Հիվանդությունըկարե(ն լ Հա րոնաբերելմիայն որոուղը կիսելումիջոցով: եթե սլտուղը մեչտհղից կիսելիս «այտնաբերվում է կեղնից 3-5 մմ խոլքում ընկած դորշայվուն օղակ, որը կարուկ չի սատէմանադատված առողջ պտղամսից, նշանակում է, որ ճիվանդությունը արդեն առկա |: երբնմն այս Հիվանդությունը մի շաք ուղեկցվում ն ցածը ջելոառտիճանալյին ուրիշլսանգարվածություրներով՝ հերթին ցորշայցմամբ ն միջուկի դորշացմամբո կարելի է ենրաղրել, որ այս բոլորը միննույն ֆի-

կեղեր մնում

ֆոսֆոր

կալիում

ոլարունակող ո"լարարտա-չ-

նյութերով պարարտացնելու դեպքում նշված ճիվանղության 1: դասդուը նվաղում

Ջոնաթանայինբծավոռություն (նոօՈՂՅ:ԱՕԲՅՅԼ 1874141ԸՕԸՊԵ): Անվանումըստացվել է նրանից, որ առաջին անդամ Հայտնաբերվել է խնձորի Ջոնաթան սորտի պտուղների վրա:

երբեմն Հայտնաբերվումէ

նան

Գոլդեն Դելիշնս, Ջոնառեղ ն

սորտերի պտուղների վրա։ Առաջին ճերթին վնասվում

այլ

ոսպնյակներըն

դրանը շրջապատող

են

բջիջները: Սկզբում կե-

ղեի գունավորված մասում դոլանում են մուգ-մանուշակաՀչ գույն բծեր, որոնք Հետագայում տարածվում են դեպի խորք, ավելի մուդանում, դառնում ծակոտկեն:

Սարծիքկա այն մասին, որ ջոնաքանային բծավորությունը վեգետացիայիընթացքում պողի քիչ քանակությամբ ջուր են վել, ստանալու արդյունք է: Հետաղոտությունները ցույց որ կարգավորվողզաղային միջավայրում այդ ճիվանդությունը Համարյա 1009կ-ով կանխվում է: ոչ այնքան ֆիղիոլոգիական ճիվանդուԳեբհասունացումը թյուն է, որքան պտուղների կյանքի փուլ: Արոաճայտվումէ Հյութալիության կորստով, պտղամիարդառնում է փխրուն, ալրանման, բջիջների միջն կապը թուլանում է ն դրանք Ճեշտությամբ անջատվում են իրարից: Բոլոր ցուցանիշներով դերճասունացածն ուռածություն ճիվանդությամբ վնասված պտուղները իրար շաւո նման են:

ման տաւրուսւնակներն են: ղիոլոգիուկան խոսնդար ասսվելառես Ցածրջերմ ոսոիճանային շիլլանդությանն ոլա ալոոանյութերով չափից ավելի ենթակա են աղզաոային ի ոլտուղնելոլո: Չափավորքոնակուոլարարաացլած ոլգլունր

թյամբ աղու,

Թառամում: Սա նույնպես ֆիզիոլոգիական«Հիվանդություն

կախված է ։լողի կառուցվածքից, ինչպես նախ չլա4պանման ռեժիմից: ԱռանձնապեսՀակում ունեն թառամելու

չէ

Ջոնաթան սորտերի լենձորի ԳոլդենԴելիշես,Գոլղապուր, պտուղները: 0պտիժալ ժամկետից չուտ Հավաքած, ինչպես մանը, ոչ լրիվ ղարդացած պտուղները պաճպանման ժամանակ ավելիճաճախ են թառամում: Պաղամսիպնդացում:Նկատվում է սանձի մի քանի սորոլտուղների ժու Րերեն Բոսկ, կյուրն, նիֆֆեր, Բերե աների Հարղանլոն: Այս խանդարվածությունըվաղամաժկետ բեր-

նան

ն հրկաղլատան պածրչերմաասաիճունների քաշտավարի ապդեցու-

պատճասով չդաուղները կորցնում են թյան Հեյոնանք Լ, ոլ նորմալ Հաւսունանալու չորատը նշլվլուծ ճատկությունը: կարե109

ի: կանխել պտուղներիՃասունության աստիճանի ճիշտ որոշմամբ, դրանք անմիչասես սառնարան տեղափոխելով,իսկ Ճետո՝ կարդավորվող ճասունացհրարատն պաչճոպանումից

դնելով:

ման

Գորշ փաում: Հարուցիչն Լ Թ0ԱՆԱՏ Ը ՈՇԷԸՁ

ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՄԱՆՐԷՍԿԵՆՍԱԲԱՆԱԿԱՆ

Պաղաչյութի բորբոսասնկերի վարգացման նպաստավոր աննդույին միջավույր |: Այդ պատճատով, եթն ոնկային ՀիԿարուցիչները մուտք են դործում դեպի վանդությունների բջիջները, դրանց պարղզացումնընքանում է Համարյա երկբաչայվական պրոգրեսիայով: երի դեմ պայքարի միջոցները Սնկային նն՝ ալտուղների ն խաղողի ճխոնյալներն բնրքաճավաքը, փոլխադրումը ն սառնարանում տեղադրելը առանց մեխանիկական վեսավոաւծք պատճառելու, նախնականճովացումը, կարպավորվող դպաղոյին միջավայրի կիրառումը, քիմիական ֆունգիցիների օգտաղործումը, պտուղներն արճեստական մոմաշերաով պաւնհլը: ն խաղողի վլս սնկերի տեսակպարաղզիտող ճասնումմ է 150-ի, սակայն ամենատարածվածների թանուկը ԲԱՐՈՆ ներն են Քճուո սու Լլոն., 8017 էլՏ ԸՇԼՈ6ո68 62քճոտստ

Հիվանդությունն

Պտուղների Կ

իր

ԹՇՐԻ., ՀՆ

1րսշԱքշոճ Ք6ոՏ.,

'Ղ1օուլճ

Ք6:Տ.,

Իստճոլսու

87ՇՈ2Շ6աոյ.,

Օ1060Տքօոլսատ 1սշեջ.ոսու :

1:ԼԸիօէհծոլատ -

նշված Բորը բորբուտսնկերը Իր ճարուցում Ի"'ց

են

Լլոե. :

1օՏ56առ

մի

շարք 27ՐՔ

ման-

րնակենսարանականճիվանդություններ:

1-սճէլփտում (պատղավաում):Հչարուցիչնէ օուո ՋԸՇԼՃ2ԸրՏ. սունկը:վնասույ է խնձորի,տանձի,սերկեիլի՝ շեխանիկական վնասվածք ունեցող պտուղներին: Վերքի մասում առաջանում են սպիտակաղույնյ ճամակենտրոնշրջանաՍե

կծերի ձնով տեղաբաշխված բարձիկներ, որոնք Հետադայում սն դորշանում են: Որոշ պտուղներ վերքի մառում փայլուն են ստանում, իսկ պողամիսը դորշանում |: Փտման դույն ղղացվում է դուրեկան բուրմունք: ռկդբում ոյլտուղներից Չնայած նրան, որ սհ փաումը պտղապաճնեստումառաջա 1, բայց ցող այն սկսվում Լ դաշաից,որտեղ ճիվանդություն նախկին չորացած բերքից մնացած մումիֆիկացված նմուշների վրայի մոնիլիւս սնկի սպորները, սարբեր միջատների

միջոցով, տեղափոխվումեն առողջ ոլոուղների վրա ն, մեխանիկական վնասվածքի դեպքում, ակտիվորեն ղարդանում: մյ: սլատճառովճարկավոր | ծառերից թափված, փտած կամ Փոխ վրա մումիֆիկացված սլտուղները Հավաքել ե այրել կչ2:ԻՍուղել շողում: ՔԸրՏ.

բորբո-

«ուսչունկը:Վնասում է առավելապես վտանբայց /ոաղողին, գայոր Է նան տանձի ն խնձորի սլտուղների ճամար: Վնասված տեղում սկղբում առաջանում է բաց շագանակագույն քիժ. որը տարածվում է ինչսլես մակերեսով, այնպես էլ դեպի ոլ զամիսը: Վարակի ղարդացած վուլում բորբոսասունկը աճում | ն տարածվում Ճարնհանպաուղներիկամ ողկույզների վթա՝ ստնդծելով օջախներ: Խաղողի ողկուլղները կալրող են վարակվել դեռես վաղերի վրա, առանձնապես երբ չոր ն շոդ վեդետացիայի շրջանին ճւաջորդում Էէ անձրնոտ ն խոնավ աշունը: Սունկը, ընկնելով բարենպաստմիջավայր, ինչպիսին է շաքարներով ն այլ նյութերով Պարուստ պաղի կամ խաղողի բջիջը, իր ֆերմենտաին սիատեմժով քայքայում | Ճլուսվածքները ն արտադրում գլիտերոլ, գլլուկոնաթթու, մանիտոլ, ինչպես նան կպչուն 4եղուկ, որի կաղմը մոտ | դեկստրիններինն քաղանթանյութին: Այդ սլատճառով վնասված պտուղներըլպրծուն են։ Այս բորՄ բոսասունկը ունի աարբեր պեսոիցիդներին ճարմարվելու մեծ է նախքան " ունակություն, Պայքարի լավագույն միջոցներից 271178 / արին բնբքաճուվաքըսիստեմային ֆունզիցիդներով(բննոմիլ, բեն(ատ. տիաբենդուղոլ, տոպսին ն այլն) սրսկելը: :

են երկնագույնփտում: Հարուցիչներն

թշուառ

ընտա-

նիքնն պատկանող մի քանի սնկեր, առավելապես թճուճլլսու ն

ռռւնկը։ Վարակված տեղում

օեքոճոտսատ Խոն.

մրա առաջանում

նն

ոկցբում

շազանակաղույնից մինչն արաղզորեն տարածվում

մասի

կոչՎուն միքելներ, են

բաց

կանաչավուն բծեր:

դեպի պտղամսի խորքը:

է նշմաՀամարյա միշտ, կենորոնում, կարելի

ոէ, կեղնի ճեղքվածք,

դառնում

պտուղների

փափուկ, մի ջիչ փոս ընկած, շրջանաձն,

Փշումն Փ-:..7

ԶՈ

են ռպիւոաորումշուռովիՀայտնվում

որոնը աղորննրի առաջացման շրջանում

երկնուգույն: Վարակըդալիս Լ ղաշտից

կարող

ցերմատտիճահույին ռեժիմթ չորոոոյանվի օպտիմալ մակարղակիվրա: 1 պուղդանալ շատ

արադ,

երկնադույն կարդավորվողգաղային միջավայրում աա ՛ ժբ :

ման

եքն

ւո-

ւ:

վուսնղը զգալիորեն նվաղում է:

Ապորտ սոլոռի

պող

մշակվեն 0,083 00 բենոմիլ ալտուղները ն մաքուր չրի մնջ ե այնու-

չրային էմուլսիուլի ոլարունակող

առաջին ամիս պաճպանհվեննսառհարահում, ապա է 9,140, նրկրորդում՝ 10040» դեպքում փչացումը կազմում

Հետն

առ ն "Բառըփտում: Հարուցիչներնեն Օ1060Տթօոմատ ՇՕԱԸԼՍԼոՇՐհաղ ՄոՀԱքՇուտ 86ւխ. սնկերը, որոնք կարող են պտո դեերը վնասն նույնիսկ այգում: Վնասված մասերում

Արդյունավետազդեցություն ունի նան տուսին պրեպարատի լուծուլթը, որի օգտագործմանդեպքում 0,03--0,050-անոց

ն շրջանուղծերով ն ժե ծլում են նարըն«Համակենտրոն ։տարուծվում որից «աամակեն ջադույլն կամ վարդաղույն բարձիկներ: Պողամիսը Է ստանում ճամ: է դառը Այս ճիվանդությունը տիպիկ սողապաճեսոային ծադղումունի, քանի որ սկսում է ղարգանալ պաճպանման երկրոլու փուլում:

Համար ֆունգիցիդների

առաչանում է լավ սաճմանաղասված մուգ, չիոս ընկաժ բիծ,

Պաղապաչեստների որակով ախտաճանելըմեծ չափով այս Հիվանդության կանխմանը: նկարագրվածմանրկակենսաբանականփչացումների դեմ ընդճանուր պայքարի ձնեերնեն, ինչես ասվեց վերնում, պաՀ Հունակ պտուղներ ստանալը, դրանք խնամքով ճավոռքելը, փոխադրելը ն սառնարանում Սակայնինդարսակավորկըը: ն տենսիվ այզեդործության սրողաբուծության պայմաններում նպաստում է

առաջ

անգամ: փտումից արտուղներիկորուստը կրճատվում է 3--4 ն պաճպանման Պտուղների սեղանի խաղողի երկարատե ն քիմիական ալլ պրեպարատներիօգ-

տադործմանՀարցում կան բազմաթիվ չպարզաբանվածպրոբկարնորադույլնը տվյալ պրեպարատիտոքլնմներ: Դրանցից

սիկոլոդիական անվտանգություննԼ ուլառողների ճամար, օրգանիզմից ճանվելու կամ նրանում կուտակվելու ունակու-

են տալիս, ցույց Հետաղոտությունները

որ

այս

կամ այն

չափով մեխանիկականվնասվածք ստացած որոուղների երկարատն պաշտպանմանՀարցի լուծումը Հնարավոր է մինչե

բերքաճավաքը,կամ սառնարանում տեղադրելուց անմիջապես առաջ տարբերքիմիականմիացություններիմիջոցով մշակելով: Օրինակ,բենոմիլով, տոպսինու| ն ֆունդաղոլովբնրքաՀավաքից անմիջապեսառաջ սրսկված ծառերի պտուղների մա-

կերեսին գտնվող միկրոօրգանիղմներիքանակը ղդալիորեի ո"լակասումէ,

որը

նպաստում է

նրկարատնեպաչպանման ժա-

մինչե այժմ փորձարկված Համարյա

բոլոր

միացություններն ունեն

որ

սակայն միննույն ժամանակ վոր

նն նան

այս

Հականեխիչ աղդեցություն, կամ այն չափով վտանդա-

մարդու օրգանիզմի Դամար: :

ԿՇՌԻ

է քաշվում նան մեքենայացված բերքաճավաքից սւռաց-

ված պտուղների պաճպանման ճարցը, որը, ինչպես Հասկանալի 1, չի կարող ապաճովել ձեռքով, ընտրովի Հավաքված խաղողի ն պտուղներիորակը:

այլն, քանի

թյունը

ԸՆԱԿԱՆ

ԿՈՐՈՒՍՏԸ

Պաշճպանմանընթացքում շնչառության ման

Հետնանքովտեղի է ունենում

ջրի

պտուղներին

դոլորշիաց-

սեղանիխա-

դողի կշոի անխուսափելի կորուստ: Այդ կորուստներիզումաճասնում այն դեպքում, երբ Ճշղդրիտկերրը նվաղագույնի է արադ պով պոճպանվում են բերքաճավաքիժամկետները, ռացվում է «դաշտային ջերմությունը» ն Հետագայում չերՃե-

մառտիճանային ն խոնավության ոնժիմների խախտում տեղի չի

ունենում:

Առաջացած բնական կորուստը նորմավորված է ՍՍՀՄ աբուծության ն բանառետրի մինիստրության ն նայոկինալուղ

ջարային տնտեսություն ժինխսորության 1984 12-ի Կ 11/22 Հրամանով (աղյուսակ 14):

թ. ճունվարթ

մանուկ կորբուսւոներիկրճաոմանը: աա 1117 ԳուդկովակուՀԵտաղոտությունների, եթե ժեխանիկական5 վնասվածք

ունն107

Աշյուսակ

(420:2)-Լ.450---400--(300:2)՝ Հ-411,666

Աշճեստականգբտով ապաճովված պտղապարհեստնեբում խնձոբի,տանձի Ն սեղանիլխաղողիկչշոի բնականկոբստի նոոբմանեհբր (ճամաձայն ՍՍՀՄ առետբիմինիստբության ն նախկին

պտուղբանջարեղենի

1-ի ւրդաաաա

ԿԱ

Ալրանթի

Բնական կորուստի

ռ ԴԴմոնումը | չ

ՆՈ խնձոր

Տ|Ե|ւԼ

|Տ

ամմմնաաաաանմեաաեյկո

0,6

Ն0

0,55

0,3

Տանձ

1,0

0,5

'գ

ոո

ՉԺնույին առրանն

նորմաներըգործու

"7--

ժում

նն

ՍՍՀՄ Կոաբ

ԽՍՀ-ն։

դոտուջ

ՑԸ

ՆՈՆՑ

կշռի բնական կոխնձորիոլւտուղների Դեկտեմբերամաին սաճմանվածէ 0,430, ուրեմն այն կկաղժի՝

111,2.0,4

--ցց -

ՀՐ

Հ-

ՀԾՀ

դեպքում կարելի է

թյան

նշոի բնական կորուստը դուրս է պրվում րստ փաստացի ոչ ավելի, քան սաճմանված նորմաներն են: բայց օբինակ:500 տոննա տարողությանպտղապաՀաշվաբկի 2Հեստումդեկտեմբերի1-ին իոնձորիձմնռային մնասորտերի որդը կաղմում էր 420 տ, դեկտեմբերի 11-ին՝ 450 տ, դեկ300 տ: ւիժբերի 21-ին՝400 տ, ճունվարի 1-ի1Ր Դեկտեմբերամսի միջին մնացորդը կկազմի՝

ՌՍՖՍՀ ղեկավարվել

թ. օգոստոսի 29-ի

առեւտրիմինիստրուչ

Հրամանի տվյալներով

(աղյսակ

15),)

Ա լյլուսա

կշոի բնականկոբստի նոբմաները Խնձորի ե տանձիպտուղների ՌՍՖՍՀ (քաղվածք փոխադբելիս տբանսպոբտով ավտոմոբիլային 1964 թ. օգոստոսի22-ի մինիստբության առետրբի

հրամանից),'9։

| տ

Նր

ՀՏՀ:

Գ ՀՏ ՒԷ

Ափոռոնֆըիժերատորով

ՀԵՀՀՏ

Ր՛

հոխագրծլիս -

Տ Հ)

ՀՀՏՀՏՅՏ| ՅՅ

Է |ՀՏՀՀ.

ղումարի:

տվյալների,

Այդպիսիտվյալներ ՀայկականՍՍՀ տեղափոխելիս: պայմանների Համար չեն մշակված ն անչրաժեշտության

ժամանակավորապես,2--նորմաները գորճամար, որի մեջ է մտնում նան Հայկական

ճաշվում են ըուտ ալդ մնացորդի քանակի՝ ճամաձալյն գործող նորմաների: Վերջնականբնական կորստի քանակը որոշվում է ըստ ամիսների ճաշվարկված բնական կորստի քանակների

պտուղը

են

Սառնարանայինպաճեստում պտղի ն սեղանի կխաղողի ամենամսյա մնացորդըճաշվում են ըստ այդ ամսի 1-ի, 11-ի ն 21-ի փաստացիտվյալների: Ընդ որում, վերցնում են ամսի 1-ի մնացորդի կեսը ն բաժանում 3-ի: Բնական կորուստը

ՀՀՀ1642

Պտուղների ն սեղանի խաղողի կորուստը մանրէակենսաՀ է գրվում բանական փչացումից չի նորմավորվում ն դուրս կոԲոլոր դեպքերում վրա: փաստացի տվյալների «ճիման է րուստների գումարը չպետք անցնի 1040-ից: նան այգուց կշոի բնական կորուստ տեղի է ունենում մինչե սառնարան կամ սառնարանից մինչե իրացման վայր

Աշնանային

ոռրաւեր

րուսոր

իյ ԻԽԻՂ,ԽՂՏՂԿ։

իստ

տ-411,7

ՅՅ

10--

0,2

Ք8-.

0,8

ՏՈԼ

0,4

20-.

0,5 ՝

70 ՛

151--

176-.

0,6

126--

ժ,7

0,8 0,9

7,0

201--

26-.

1,1

0,6

0,7

0,2

0,7

ջ7տ

0,ջ

301--

351--

7,7

«01

1,8

1,9

501.

Ֆ51--

601--.

201--

2/1

901--1000

1001-1100 1191--1200

0,7

0,8

0,9

1.0

՛,

1,3

2,5

1,5

ջջ

1.ջ

29,

ր՛

3,1

0,ջ

0,8

2,8

0,6

0,շ

Յո

0,6

2,0

0,8 0,9 10՛

1,0

1,1 1,2 1,3 ւ. 7

1,5

3,3

2»1

1,6

0,2

0,1

1200-ից բարձր ամեն

14-ի

ճամար

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ԱՐԱԳ

ՀԱՍՈՒՆԱՑՄԱՆ

(ԿԱՐԳԱՎՈՐՎՈՂ)

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆ

Հասունացմանորոշակի փուլում Ճավաքված որոշ պտուղտանձի որոշ սորտեր) այչ ներ (օրինակ՝ սառնարանային մաններում երկարատն պաճպանելու ընթացքում ոչ միայն նորմալ սսլառողական ճասունացման աստիճանի չեն ճասնում, այլի Հասունամլու ունակությունը կորցնում են սովորական «ԱՄ լամորյիի ոլայմարննրում: Բացի դրանից, շուտ

դեպքերում,ելնելով պաճանջարկից,կարիք է լինում առմարի ցանց Հանել սպաշպանմանտակ գտնվող պտուղներ, որոնք դնեոնսձեռք չեն բերել իրենց բնորոշ գույնը, Ճամը, բուրմուննովորապտղամսի Հյութալիությունը նե վասփիկությունը: Քը։ կան

այդ պտուղպայմաններում չերմաստիճանի սննլակային

ները կարող են որոշ չափով բարհլավել իրենը ուառողական Ճատկությունները, բայց դրա Համար նախ կպաճանջվիբաայդ դեպօր, իսկ երկրորդ՝ վական երկար ժամանավկ՝8--12 քում տեղի կունենան ղրանց կշոխ բավականբարձր կորուստ ե նույնիսկ որոշ քանակի մանրըէակենսաբանական փչացում: ն ֆիզիոլոգիական խանգարվածություններ: Սովորականպայմաններում Հասունացմանընթացքում որակի անկումը ն կոմեծ բուստները

են:

Պետք է նկատի ունենալ նան

մի

այլ

կարելի

ճանգամանք: կար-

է դնել միայն բերքաճավա-

ղավորվող ճասունացման պտուղները այսինքն այն պտուղները, քային փուլ մտած ռրոնք ձեռք են բերել տվյալ սորտին ճատուկ չասի, բայց պատպանել են պտղամսի սնդությունը, պտղամաշկի դունավորուոչ մի տեխնոլոգիականմիջոցով Մը: 1րիվ խակալտուղները Հնարավոր չէ Հասցնել նորմալ սպառողականՃճասունացման: կարգավորվողճասունությունը պետք է տեղի ունենա թրթվածնի բարձր քանակի, ածխաթթու ղազի ցածր քանակի, կամ (րեվ բացակայության,ճամեմատաբար բարձր ջերմաստիճանի Ը էթիլենի որոշակի քանակի աոկայության պայմաններում: Ի՞նչ պրոցեոներ են ընքանում պաուղններումարաղ ճասունացման պայմաններում: Առաջին նկատելի փովփոխությունը օսլայի վերածումն է ավելի պարզ շաքարների, որը սկսվում է սերմնաբնից ն շարունակվում դեպի պտղակեզնլո Տեղի է ունննում նան պտղամսիփափկում, որը մեծ մասամբ Քայքայբացատրվում է ջրում անլուծելիպրոտուլեկտինի մամբ, որը վերածվում է ջրում լուծելի պեկտինայիննյութեբի: Հասունացման ընքացքում ընդճանուրկամ տիխորվող թթվությունը պակասում է, ն քանի որ դրա Հետնանքովրբարձ-

ուստի պտուղների ցուցանիշը, ջաքարաթթվային

բանում է Համր քաղցրանում է, պակասում է դաբաղանյութերիքանակր ւ պտուղներըկորցնում են «ամի տտիպությունը: նչութա-

ակատկխվաւցման ճետնանքովպտուղները ժոփոլսունակութթան ոու

նր

տար

«զոտրում:

Ֆւտռւաքյոն

կլիմարանհչին տյա-

ղովակի տրամապիծըպետք | լինի այնպիսին, որպեսղի թրքչգերաղանցի3--4 վածնի մ3 մ/վոկ։ Սովորաբար ծավալ ուննցող խցերի ճամար նախատեսվում չ քնան 0,5 դյովմ տրամագիծ ունեցող խուլովակ։ Ազոտիժեջ լուծվաժ էթիլենը պետք է խուց ներմղվի ճովացուցիչի օղավաոմասոււի: նիչի ներժժծող

վելագույնին, երբ պտուղներիցածխաթթու գազի արտադրուէ առավելաղույն չափերի: ճլորոֆիլի քայքայման մը ճանում Հետնանքովերնան է գալիս պտղլամաշկի կամ կարուինային ունձնում են անտոցիանայինգրավիչ երանգավորումը: Տեղի նան այլ դիանք առսջնակարգդեր բայց փուփոխություններ, չնն կատարում: կարնորըալս տեխնոլոգիականպրոցեսում տեղի են ունենում այն է, որ վերը նշվաժ փուխիոխությունները

ամննաշատը երեք օրվա ընացքում, ճամեմատաբար Քիչ ծախանհրի միջոցով ն ասլաճուում հն առաքման ներկա-չացվող մթերքի բարձրըսպառողականորակ: կարդավորվող ճասունացվան «ամար սառնարանային սլտղապաճեստում պետք է նախատեսվածլինի Հատուկ խուց, ռլաՀ որը մինչն անճրաժեշտությունը կարելիէ օղտաղորժել սունացման ենթակա մթերքի պաշպանման Համարս Այդ խցի տոննայ սակայն օպտիմալ ծավալը ձճամարվում է 20--50 100 տ-ից ոչ ավելի: 20 տոննայից ցածր տարողություն ունեցող Հասունացմանխցերում ոնժիժների ճշգրիյո պաճպանումը դժվարանում է: մետխցիբարձրությունըչպետք է գերաղանցի8,5--4,5 բից, որպեսղի ըստ խցի բարձրության ջերմաստիճանիտար

աղոգովնիաւնի

էնք

հս

արաղ

բերություն չլինի: Հառունացմանխուր պետք է ունենա ջնոուցման ճամակարդ (ջրային կամ էլեկտրական)այն Հաշվով, որպնավիճադոչնացման որմած պտուղների չերմությունը 0` 2-ից Լ1,5 օրվա ընքացբում Հասցվի ՀՍ--Չ29--ի: Հաշվարկվածէ, որ Հասունացվող պողի | տոսնաւլիՀամար ղաճահջվում | 0.4 կվ նճրգիա: խուցը սլետք է ունենա նան ճովացման Համակարդ, որոսպի բչոնկայի ճառուհություն աստիճունի ճասած ժրգի չերմասարզանը45-ից 1--1,5 օրվա ընթացքում ճասցվի 3Տ-4-ի ն պսոճղանվի սսյո մակարդակի վրա միեչն մրդի իրացումը: Փիետքէ նախատեսվածլինի նան օդի խոնավությանկարդավորման "ճարմարանք, որպնսղզի այն պաճպանվի 899-100: -ի սաճմաններում: թթղաժնի ն էթիլենի ներմղման Համար հախատեիսվում են Հատուկ խողովակներ: Ընդ որում, խրրոշինբ պետր է ենրմովի խցի »ուտուկին մոտ բարձրուԹյո էից, իչն սոաքվող տշման կոմչեիսացյուժը՝ ոյղ կհտից Ճեռավորության վրա, «Հակառակկողմից: խոապռավելաղույն 1:2

ման

Բացիվերը նշվածից, Հասունացման խուցը պետք է ունենան թթվածնի ն ածխաթթու դաղի քանակիկարդավոր-

Համակարգ ն լինի դաղամեկուսացված: Հասունացման տնխնոլոդիան կարգավորվող Հետնլալն է: խուցը ջեռուցիչների միջոցով նախօրոք տաքացվում է մինչե ԱյնուշետնՊասունացման ենքիակա սլտուղներիորա-

կը ե Ճասունության ստուգվում է յող-օալայական ատոխճանը ռնակցիայի կամ պենձչտրոմետրի միջոցով կամ ուղղակիօրգանոլհպլտիկճանապարով, որից Հետո այն տեղավոխվում է ձասունացման խուց: Խուցը լցնելուց անմիջապեսՀետո դրոննրը «երմետիկորեն փակում նն, միացնում յեռուցման Հան մթնոլորտի խոնավացման ճամակարգը, օդախաոռհիչները մակարգը: երբ ջերմությունը մոտենում է 18--Հ0-ին, օղի խառնումը ն խոնավացումը դադարեցնումեն ու սկսում նրթվաժծնիդանդաղ նհրմղումը, որպեսվի այն ճավասարաչաի տարածվի պտուղներըշրջապատող մթնոլորտում: Սովորաբար թթվածնի տոկոսային պարունակությունը մթնոլորտում Հասցնում են մինչե 5040, բայց ոչ պակաս քան 35--4040չ հթվածնիքանակը ապաճովելուց անմիջապես Ճետո ներժղոււի են էթիլենը. ցանկալի է, աղոտի ճետ Համատեղ, 500 պաղզաչին լուծույթի ձնով: էթիլենի պարունակությունըխցում Հասցիվում է մինչն 0,1--0,1ոնը, Ազոտի մեջ էթիլենի գազային լուժույթ լինելու դեպքում խցի 1 մ3 ծավալի Հաշվով բավական է 30 լ խառնուրդի ներմղումը: Հասունացման արդյունքի բարձրացման Համար ցանկալի է էթիլենի ներմղումը կրկնել 4 օր անց: Այս միջոցառումն անձրաժեշտէ, որպեսղի աղա դեպի պտղամիս: Հովվի էթիլենի նեհրթաիանցումը նում

նշված միջոցառումներիկիրառումից 24 ժամ անց միացեն ածխաթթու դաղի կլանման ճարմարանքըն աշխա-

տնցնում այնքան, մինչն

Ցովի 8--2209

«զԴ--

այդ

գազի պարունակությունըՀաս-

կամ ավելիցածր: դորժնականում 1110-ի նվաղագույնի՝

Մինչույն ժամանակ «ոգ են տանում, որպնաղիբարձի պոռվի էքվածնի պարունակությունը50--406ց-ից ոչ (ակառ: կարդավարվոդ Հասունացման ընքայքում պտուղներիշընչշառությունըընքանում | բարձր ինաննսիվությամբ, որի -հտնանքումմինոլորոի կազմժըարագորենփոխվում 1՝ կութանւում է աժլաաքքու զտղզը ն ծախովում թթվածինը: Դրա Հա1 անգամ ստուգվում ն 6 ժամլ մար մեն կարդավորվում է այդ գազերիքանակը: նշված դործողությունններըիրականացնելուց 38 օր անք ուտուղվում է սլտուղների«առսունացման աստիճանըն եթե ույն ճամարվի բավարար, կատարվում է այսպես կոչված «ստոր Հարված», այսինքն՝դադարեցվում է պտուղների տաքացումը, միացվում Հովացման ճամակարգը

չերմությունը խցում նպատակնէ «ֆիքսել» ն կանխել դերճաՄԱ սունացումը:«Սառըճարվածից» Հետո կենսաբանականպրոցնսնեիըպտուղներում շարունակում են ընթանալ ն «ետադա Չ--Ց օրվա ընացքում (որը ընդճանուր առմամբ կոլաճանջվի առնորի ցանցում իրացման ճամար), ղրանք ձեռք են բերում տվյալ տեսակին ն սորտին «Հատկանշականբոլոր ցուցանիշչԱյս

գործողության

ները:

Հիմնոաւկան վերանորոգմա

տրաններգիայի, ջրի

այլ

նյութերի ծախար,բանվորներին

ձառալյողների աշխատավարձը, (կշռի բնական նորմավորվող ն պակաս) չնորմավորվող (մանրը(ակենսաբանական փչացում) ըսա կորուստներն բերքաճավաքի ժամանակ դործող իրացման գների ն մի շարք այլ ծախսճը:

Հաշվի առնելով այն Հանգամանքը, որ մեր երկրում ալտուղներին խաղողի երկարատե ոլաճոլանմանղործի լխրախուսման Համար սաճմանված են դրանց վաճառքի սնզոնաչին գներ,կարելի է Հաշվել մաքուր եկամուտը (Ֆեոդորով Մ. Ա.,

1981)

Լ-(Ոչ--Շչ).Բ:-(Լե--Շ)ե,

որտեղ՝ ԼԱ--վաճառթիգինն է մինչն պաճպանման դնելը, ո., դինն է պաճպանումից 112--վաճառքի ճեւոո, ո., Շլ--պաճաղանմանգնելու ժամանակ ղրանց ինքնարժեքը, ո., իրացման ժամանակ, ո., Ըչ--ինքնարժեքը 1Հ-պաճապանյիան դրված մթերքի քանակը, չո, ւ:

Իջ--իրացմանննրկալացվածմթերքի քանակը, Գետքէ նկատիունենալ այն ճանգամանքը, որ պաճպանման վերջում պտուղները պետք է ենթարկվենըստ որակի Դոնաակավորման՝ բարձր, առաջին, երկրորդն երրորդ տեսակի, տ:

ներկայումս նշված մեքոդը մեր երկրում կիրառվում է կլխավորապես Հարավային երկրներից ստացված բանանի Հասունացման Համար: Սակայնայն կարող է օգտակար լինել նան խնձորի, տանձի, դեղձի, պոմիդորի Հասունացման Հյաժար:

Կարդավորվողճասունացման տեխնոլոգիայի ճիշտ կիիառման դեպքում Ճավելյլալ ծախահըըՃասցվում են նվազա-

գույնի:

ԽԱՂՈՂԻ ԵՐԿԱՐԱՏԵՎ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ

ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ՇԱՀԱՎԵՏԱԻԹՅՈՒՆԸ

կած

ուլ

նն:

ներգրումներիարգյունավետության գործակիցը

որոշվում | չեւտնյալ բանուձնով.

Ւ,-ոբ

«նտ: ծախասհրի

Դրանցիցեն՝

կապխուղ ներ-

դրումնիրը սուն աղանալին ոլտղապաճնատների կառուցման շամար, շենքի ն տեխնոլողիական սալքայվորումն ելի (04 (ամորտիզացիոն)ծախսերը, սառնարանին վերականգնման

ՀԱՅԸ:

ի» դողի ներկայումս գործող իրացսեպոնային դներ|պայփաններումորքաներկալէ ոլա» պանման տնհողությունը, կորուսանել ն

ւու

ե անզանիխաղովլիերկարաոն ոլաճալանումը Ժտուղների

կապված է որոշ

որսնց արժեքներըտարրեր

որոեղ՝1-- պաճոանումից ստացված եկամուտն է,

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ.ԵՎ

ծախսերը, ոլտղապաճնատի շաճագործման ընթացքում էլեկ-

արաաոնաւթյան, բարո

3--4--ի։

Հասցվում

սարքավորումների ընթացիկ

ոլակչւ՝

ռառնարա-

նի շաշագործման ժախաերը,այնքան բարձր Է պաշտպանման

տնտեսականշոչավետությունը:

Այսատս օրինակ,աե

ջովոդ խնձորը

1 տոնն:

»ուշվիառնենք,

որ

պածպանման

ընքացքուփՀնարաբնըքոաթուվուքի,

ռուբլով, իսկ կազմում արժեքը փչսցման ծախահրի տավելյալ է մոտ 50 ռուբլի, աղտ մաքուր եկամուտը կկազմի 500 ռուբլի: շաճագործմանտնտեսական շաշավեՊտղատունոաւների լրիվ օդտաղործումից: ուությունը կախված է ղրանց ծավալի Այսպես,րուս Բ, Դ. հդնահի (1952) ճաշվարկների,ինչքան ռսռնարանի ծավալը պակաս է օշղվոագործվում, այնքան ստացված կկամուոր պակասում է (աղյուսակ 16): վոր է իրացնել 2550 ոուբլով, ապրիլ ամսին

ու

Է իե

ուսա

աստիճանի ազդեցությունը ձավալիօզտազորբծման Պաղապահեստի վբա տնտեսական զուցանիչնեոի խնձորի պաճպանման

Ցուցանիշներ

ՀՀՅՅ ԷԻԴՈՎ

Ծսվալից պակասբարձելու դքոլքում, «ը

ՏՏ`

Խռննայի Համար տճաակարար կառլիտալ նհրդըրումննրը, ռուբ.

տոննայի ճամար ուղղակի ծախոձրըը,ոուբ.

Կա

189,6

անտեսական

Տարեկան դյունք,

206. 2590

Հ0

2526 ,

ռուբ-

17:

րրոաաորի Կոզրաալ ԱԱ

5-6

156.1 151.7 746.1

Հաղ.

195.0 "Մ

1.5

1314 ՛

1,ջ

110.8

2,0

կապիտալ ներդրումների

արդլունավնտության 0,22

դորժակիցը

0,68

0,58

0,5ն

ինստիտուտ ի կողմից ողմիդ Հաշվարկված է ինստի շաճապտղապաճեստի մ թնոլորտով գազային կարդավորվող ում» նիսե «Փիպրոնիսելպի գ.

482 տոննա գործման տնտեսական շաճավետությունը:

տաիո-

դա813--129)կարգավորվող նախագիծ (տիոլային ղությամբ պայինմթնոլորտով սառնարանի կառուցումը սովորականիցը

կապիտալ ներդրումների ծնեսակարար արժեքը տոննայի Համար կաղմում են 385 ռուբ. (սովորա57 կանից ռուբլով ավելի): Սակայնկարգավորվողգազային պաճպանելիս /ոնտեռական շաճավետությունը միջավայրում է ի Ճաշիվ կորուստների կրճատ-Հ բարձրանումզլխիավորապես ման: 210 օր խնձորը պաշպանելիս ստացված զուտ եկամուտը 1 տոննայի ճաշվով կաղմում է 351,111 ռուբլի: Տարնկան տնտեսականշաճավետությունը կազմում է 109,09 ռուբլի:

12-- 1860 -ով թանկ

է:

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ԵՎ ԽԱՂՈՂԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒՄԸ ՏՆԱՅԻՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ

Պտուղներին խաղով որոշ քանակություն աճեցվում է ն կոլեկտիվ բնակչության տետաժերձ ճողամասռսերում այդինեբում, սեփական պաչանջներիապաճովմաննպատակով: երկարատեպաճպանման Համար պետք է ընտրել ամենառպազունակսորոհրի պտուղներըն խաղողը: Որպես պաճնեոտ օգտագործում նն հկուղները (մառաններ) կամ այլ շինու "քյուններ, որոնցում աշնանային ամիսներից պաչպանվում է Հեարավորին չայ կայուն ցածր դրական ջերմաստիճան ն բարձր Հարաբերականխոնավություն:Զմոան ամիսենրինջերմաստիճանն այդ նկուղներում չսլետք է իջնի 0 -ից։ Գետնապնաբ Լ չինի Չ--2,2 մ: փորեկուղների խորությունը Խոր"ուրդ Լ տրվում կատարել նկուղների ջերմամեկուսացում կնրամղզիտի,տորֆոշլաբի կամ սինթետիկ մեկուսիչների օղոտդործմամբ: Հիդրոմեկուսացումր կատարվում | բիտումով կամ ճատուկ ներկերով (ՍՊՊ), որոնցով նկուղի ներքնի մակերեսը ծաժկվում է 8--4 շերտով:

պետքըէ նկուղը այշինքն՝ ներժժող

Հասարակ օդափոխիչՀարմարանք, օդր արտամղող խողովակ: Ինդ որում, Հասակի ներծծող խողովակի մուտքը պիտք է Լինի մակարդակին, իսկ արտամղող խողովակին առաստաղի մոչո։ մ, որՎերջինիսբարձրությունըպեուք է լինի 15--2 Ցռան ամիսներին պեսղի ազաճովվի օդի լավ արտաճոսբ: արչոամղող խողովակը նղլամով չպատվելու «ամար նույնունենս

ոլե:

եկուշի

է, Օդոռիոխանակման ինաննսիվուջներմամեկուսացվում

թյունը կարգավորելու Համ ուր ներծծող իւ արտ են տակիչներ։ տարների վրտ Հաղրմոարնցվում

րդող

օղա-

են պատերի կամ դարակների մակերեսին երնում են բորբոսասնկեր, աղա դրանք նոշտ իլովանակով մաքրում են ն մշակում են նատրիում-ֆոսֆատի լուծույթով: Այնուճեոն կատարվում են շինարարակալ, վերանորոգմանաշխատանքները ե կրաջրի լուծույթով աիտակնցվում պատերը:

ըը,

ընդճանուր ախտաճանմանճամար օգտազործվում է ֆորմալինի 1-անոց կամ ջլորակրի 10Կ0-անոց, կամ կաուստիկ սոդայի 1չ2-- 340-անոց լուծույի: Սակայնարտաճանման ամենատարաձվածձնը ձծմբավոշու ալրելն է` նկուղի 1 13 կատարում ծավալի Հաշվով 50 գ ժժո/բաղիոշի։Ալխատտչանումը են ներծծող ն արտարանող խողովակների փակ վիճակում: նկուղի դուռը հա պինդ փակում են հ ալդպես պաչում 2--Ց օրի

որից Հիտո

բացում

հն օդասիոխում:

է նան ձնով նախապատրասովում ձամապատասխան

րան, Նկ.

29.

ե խաղողի Տնային պայմաններումպտուղնեոի պանպանման նկուպի սխեման.

1--ջերմամեկուսիչ չերտ, Մղող խողովակ, 5--փական,

խողովակ, Չ--սվաղ,3--ննրծծող

4--արտա-

6--դարակներ, 72--տախտակյավանդակ:

Վերը նշված նպատակների ճամար կարելի է օդտադորժել պատրաստի ասբոցեմենտային խողովակներ կամ դրանք պատրաստել թիթեղից, փայտից: 2,5 մ խորություն, 2 մ լայնություն հե 3 մ երկարությունունեցող նկուղի նորմալ օդափոխման Համար բավական է, որպեսզի օդատար խողովակների «ատման Լենի 20--Չ25 սմ: տրամագիծը նկուղում պետք է Հարմարեցված լինեն տախտակյա դարակներ, ինչպես նան մետաղալար: Մետաղալարը Հարկավոր է ամրացնել մի քանի շարքով, որպեսզի լինի ճնարավոր դրանց վրա կախել սնղանի լաղողի ողկույզները, տանձ ե

Տնային պայմաններում երկարատե ժամկետով միրգ կամ

խաղող պաճպանելու նախապայմաններից կարհորը նկուղի

մաքրությունն է: 10--15 օր առաջ կատարվում են բոլոր նաապատրատտակուն աշխատանքները: նկուղը մաքրվում է Թափոններից,դուրս են Հանվում նան բոլոր կողմնակի իրն118

որը

տա-

մաքրվում է, լվացվում ջրով, չորացվում հ ախտա-

Հանվում կաուստիկ սողալի Չ0յ-անոց լուծույթով ի նորից չորացվում: նրկարատե սլաճպանման են դրվում ուշաճաս սորտերի պտուղներն ու խաղողը, որոնց բերքաճավաքը կատարվում է Հնարավորինչասի ուշ:

մի շարք երկրներում (Ֆրանսիա, իտաԱրտասաճմժանյան լիա) սեղանի խաղողի այգիների վերնից շարքերը ծածկում են պոլիթիլննային քաղանքից պատրաստած ծածկերով, որալեսզի ողկույզները չթրջվեն անձրեներից։ Այդ ձնով պաշտսյանված ողկուլզները թողնում են վազերի վրա ժինչն ուշ

ուշուն՝նոյեմբերի

վերջը: եթե նկուղում ճամատեղ պետք է պարպանվեն խաղող հ առաջին չերքին տեղադրվում է խաղողը» ալտուղներ,ասլա այրելու միչոցով (10--15 Գգ ծըտխտարանվում ծծմբատփոշի մ3 ձումբ ծավալի Հաշվով), օղդավոլվում ն տնղադրվում առաժիրզը։ Հակառակդեպքում ոլաուղների վրա կարող է չկա, եթե սպտուղչանալ բիմիական այրվածք: Այդ փոանդգը

նիրը սլաչսլանվում

են

ոլոլիքիլենային քաղանթներիցպյուր-

թաստվաժ տուղրակների մեջ: Քանի որ տնային պատշպանմանժամանակ ործ

պոռուղներին ալեաք է պա

խոդողի

ոչ

մրծ

քանակություններիչետյ

ունենք առա

պանման ճամար դրանքնախապատրաստելավե119

քան արվում է արտադրության մեջ: Օրինակ, պտուղննըը բոլորը կամ մեկընդմեջ կարելի է փաքաթել ծիախոտի քղթով լամ այլ նուրբ թղրով ն զգուշորեն շարել արկղերի մեջ: եյն սորտի ինձորները, որոնք ունեն այրվածք ֆիղիոլողիական ճիվանդության «Հակում, փաթեթավորվում են Հանքային լուղով ներծծված փափուկթղթերի մեջ, որը կանխում ք այղ արատի առաջացումը:

Խորճուրդ չի տրվում միննույն նկուղում մրգի ն խաղողի Հետ Համատեղ պաճղանել նան կարտոֆիլ, կաղամբ, գազար ն այլ բանջարեղեն,որպնազինրանց արձակաժճոտը չփչացնի ստուղների բուրմունքը:

Սովորաբարնկուղների դարակների վրա շարվում են վերամշակված մքերքները, մետաղալարերի վրա կախված խակամ տանձը, իսկ պտուղներովլցված արկղերը դարսադողը կավորվում են Հատակին տեղավորված5ՀՀՏ սմ Հատվածով սմ փայտյա ցանցի վրա: Արկղերի միջն թողնվում է 5-8

պաղատեսակներ,առանձնապես ծիրանը, դեղձը, ինչպես նան Հատապտուղներիմեծ մասը Հնարավոր սալորը, չէ երկար ժամանակ պաճպանել թարմ վիճակում: նթե նույփչացումը նիկ կանխվի դրանց մանրչակեննսաբանական քարմ պաճպանմանընթացքում, միննույն է, դրանք ճամար-

լի

զգույշ,

տարածություն:

է կատարվում հ սլտուղզները եթե ընըքաճավաքը վդուլշ մեխանիկականվնասվածքներ չեն ստանում, ապա դրանց պաճպանմժոաղմ լավաղույն ձնեերիցէ փաթելքավորումը պոլիքԹիլենային տոպրակների մնջ։ Պոլիէթիլենային թաղանթի

է լինի ւղեւտտք ծաստությունը

միկրոնի ոածմանն երում: Եթէ պտուղները չավաքելուց անմիչասլես ճետո տեղադրում են տոպրակներիմեջ հ բերում նկուղ, ապա դրանք 2--Ց օր քողնումհն բաց վիճակում, որպեսղի տեղի ունենա ցերմաստիճւնների ճավասարեցում հ տուղրակներիմնջ կաթիլային ջուր :` սնեղդենսացվի: Այնուճետնդրանք լավ կապում են Թելով, մեկ չարջով տեղադրում դարակներիվրա կամ արկղերի մնջ: երն տոսլրակի տորուությունը 3--5 կգ-ից չի անցնում, ռողլա դրանք կախում ին փայտյա շերտաձողերիվրա, իրա«մ րից 2--3 40-60

ձեռավորությամբ:

Տնային նկուղում խաղողը պաճելու ճամար կիրառվում է նան «կահտչ չանչի» սկզբունքը, երբ բերքաշավաքըկատարվում է ոչ Սն ողկույզները անջատելով, այլ դրանց ճետ վազի սմ ողկույզից հերքն է 20-95 սմ մի մաւր հորելուր30--35 ղլսանից չիրն։ նրուղու: տեղաղրում են չրով լի աման, որի նջ իջիյեոսւմ վազը: Այս զեռղքում խաղողը, առանք քառտմելու, պլապանվում է 25-83 ամիսա:երբեմն բերքսճավաքիգ անմիչուղ ու նկուղ տեղոոիոր:վածխաղողի ոլկուղակոթի վրո,

կախնլուց ոտո, ֆիլ,

որո

աաղյնում

են

խաղողի

ալաուղ

լհսզինվազեցվի ջրի գոլորշիացումը:

կոմ կորտո-

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒՄԸ ԽՈՐԸ ՍԱՌԵՑՐԱԾ

ՎԻՃԱԿՈՒՄ

Շատ

են կամ կննսաբանորեն Լրեվ արժեքաղզրկվում սննդային Այդ նյութերի տեսակետից: ակտիվ նլութերի ւղարունակման պատէ կենսունակության զալի ասը ծախսվում պտուղների ալոուղների ռպլանմանվրա: 0րինակ՝ ծիրանի երնանի սորտի Համային ն սննդայինարժանիքներընորմալ են պաճպանվում

լա

15--20 օր» պոլիէթիլենային սառնարաններում սովորական դաղզայինմիջաօր, ըաղանթներում՝ 25--30 կարգավորվող 10--45 ւլաճելիս։ նույնը կաօր վայրում (օպտիմալ կազմի) Է ուշաշաս սորտերիսլտուղների թելի է ասել դեղձի միջաճաս է մասին: հնչ վերաբերում մյուս ւլ տուղներին ն ճատապտուղ-

կենսատնողություննրին, ապա դրանց Հճետբերքաճավաքային եր. թեկուղն սառնարանայինպայմաններում, Ճաշվվում է մի Դրանց թվին է պատկանումնլակը: մեջ երբեմն ստեղծվում է այնսլիսիիրաիսկ արտադրության պաճաանման ժամանակավոր վիճակ երբ բերքի մի մասի է զղզացվում, մինչն այն վնրամշակելու ճնարավոառան

թանի

օր

նույնիսկ

ժամ:

րություն ընձնուվի։ Դապանման մինչն այժմ ծայտնի բոլոր եղանակներից ն իայն կորը սառեցման ժամանակ |, որ բուսական կենդանուկան ծաղում ունեցուլ "ումքը առավելագույնչափում է պամպանում ոկղբնական քիժվոկան կազմը, Համը, կոնսիոտենցիան։ Այս ոնեսակեւտիըլորը սառեցման նղանակի 6ոսկնրայտ է ոչ միայն որպես աուզործման առսվելությունն նան ոլովես պարպանմոն ան միջանկյալ պաշածոլոցման,

ինքնուրույն եղանակ:

Խոր սառնեցմանարդյունաբերական կիրառման սկիզբ կարելի է «Համարել 1904 թ., երբ ամերիկացի Ս. Ֆուլտոնը սառեցրեց ելուն ն մորի շաքարի ճնար վերամշակ Ճճեւտադա ման Համար: ներկայուքս անմիջական օգտագործման ճամար, ինչոլես նան կիսափզտրըիկատների ձեով, սառեցվում է սննդամթերքների բազմազան տեսականի`պտուղ, բանջարեղեն, պատղա՞յում,պտղաճյութի կոնցենտրատ, միս, թոչնատարբեր կերակրատեսակներ, մթերքներ, ձկնեղեն, կաթնեղեն, պաղպաղակ կ այլն: Խորը սառեցված պտղատեսակներիարժողովրդական Հանրապետություտադրությունը 1նշաստանի նում 1980 թ. կազմել է 98,0, չունդարիայում՝ 28,5, Չեխոալովակիայում՝16,2, Հաղ. տոննու: Պաուղներինճատապտուղների մեժ քանակություն (մուտ290 Հաղ.տոննա)սառեցվում է

ԱՄՆ-ում:

խորը սառեցման միջոցով պտուղբանջարեղենիպաճպանման եղանակի առավելությունը ակնճայտ է ոչ միայն դրանց ճամային արժեքների,քիմիական կաղմի պաճպանման, այլ էներդիայի խնայողության տեսանկյունից: Ֆ. (1984) բերած տվլոալնամեստնիկովի ների, միննույն տեսակի սննդամթերքը չերմայլին մշակմամբ ..շ ժամանակ: Այսպես, օրինակ, տոննա կախորը սառեցման նաչ ոլոռի մշակման ճամար պաճանջվում է ճետելալ քանակությամբ էլեկտրաէներդիա (կՎտ/ժամ)՝ չերմային մշակմամբ սվլաճածոլացմանժամանավ՝ նան

ՀամաձայնԱ.

Աննան,

ո Ա

, ԱՄ

մետաղյա տարայում--2250

ապակյա տարայում-9880

խորըսառեցման ժամանակ՝

։արայում--6160 ատվարաթղթի

աինթնոիկտարայում--5720:

Խորը սառեցման մամանակէլեկտրաէներգիայիտնտեսումր, Հաշվի տոնելու նուլնիսկ վեցամսյա պածպանումը,տեղի 1 Ունենում գլի ավորառլն ի Ճաշիվ այն էներգիայի, որբ ծախսվում է միտոսղյա կամ ապակյա տուվխերիպատրասոմտան վլա։ Սակայն Հարց Լ առաջանում, ի՞նչն է սլատճառը, որ ի'որը սառեցումը, ունենալու այդքում առավելություն ջերմային մշակման նկատմամբ, այնպիսի տարածում չի գտել, ս

է: պարդ ինչալես ջերմային պաճածոլացումը: Պատասխանը ջերմային պաՀածոլացման միջոցով ստացված մթերքները կայուն են որոշ (բավական երկար)ժամանակաճատվածում իսկ ստռեցված ջերմային պայմաններում, չկարգավորվող

չունեն:Արտադրություժթերքները այդպիսի կայունություն

նից մինչն աղառուին Հասցնելը պետք Լ ապաճովել դրանց ցածր ջերմաստիճանայինպայմանները, այսինպաճապանման --18«-20: Շ) ջըն, պած» բոդասական ջերմաստիճան(մուտ ալիոք ք սառոլաւնել ոչ Ժիայն երկարու սլաճպանման խցեբում, ալ Մր դնի աղուոմ:սն կետեր փոխադրելիս, խանուքում, տային սառնարանում։Մեր Հանրասլետությունումարսառեցրած սննդամթերք ճասցնելու ոոադրությունից-սսլառող շղիան ղեսես կարզավորման կարիք է զդում:

Խորը սառհցման տեխնոլոգիայով պտուղների պաճպան» Շատ տարածմանը խանդարում է մի ճանդամանք |ս: ճետ, երբ դեպքերում այն շփոթվում է թարմ սպաճպանման ոլտուլննրը կենսունակ են մնում, այնինչ սառեցման դեղքում դրանց "լուսվածքներում կենսական սղրոցեսներըդադարում են։ Դրա «Հետնանքովերբեք բարմ պաճպանված կամ խորը սառեցված մլտուղները չի կարելի Համեմատել իրար Հետ՝ ինչքան ել որ վերջիններիսսննդարարարժեքը ն կենսաբանորեն ակտիվ նլուքերի պարունակությունըբարձը լինի։ ման

ԽՈՐԸ ՍԱՌԵՑՄԱՆ

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՅԻ ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

ինչպես Հայտնի է, պտուղներում պարունակվում է 75-904. ջուր: քարմ պտուղներիսառնցումը կաէ Հառոու, բելի Համեմատել երկրաչափականձն ունեցող ջրաչհտ։ երբ այդ մարմնի նկատմամբ լին մարմնի սառհցման կիրառվում է ցածր բացասական ջերմություն, սկղբնակուն փուլում տեղի է ունենում ջերմաստիճանինվաղում մինչն պարունակկրիոշկուին կնայչ այսինքն ժինչն սլտուղներում վով աղատ ջրից բյուրեղների առաջուցումը: Դրանից «Հետո որոշ ժամանակաւատվածում ոլտուղների չերմաստիճանի եթե դործ ունեւհլի փուիոխություն անդի չի ունենում: նկա: ճնտ, պայմաններում հույն սառեցման նայինը մողքուր ջրի կորը պլնաբթէ լիներ Հորիզոնական զիծֆ՝մինչն ամբողջ ջի թառույի վերածվելը, քանի որ սառցաբյուրեղներիառաջաց-

Այսանսակետից

123.

մանը զուցածեռ անջատվում| նան ջրի մոլեկուլների ֆաղաին փոխարկման գաղտնի ջերմությունը: իրականում ոլտուղհնրի սաոնյժան կորի այղ մասը ունի որոշ թեթություն, որովետի բջիջներում պարունակվող ջրի ղուդաձ եր, ռառեցմանը խտությունը, Հնտնաբարիջնում ոՐթոճյուքի աաաջերմաստիճանը:

րիոսկույիկ

է ամորֆ վիճակում: Հասկանալիէ, որ այն սառում գործնականում սառեցման այդպիսի արագություն անչնարին է ստանալ: նախկինում ընդունված այն դրույթը, Հետնաբար դեալքում պատղամսում սոացվում է որ արադ սառեցման Կա ոլետք ասլա

ա-

Համաձայն գոյությունունեցող Հիսլոթեզի, նրբ սառցի է րտուղննրում պարունակվող ջիի 23 տոկոռր, վորաժվում սկսվում Է ջերմաստիճանիկտրուկ անկան երկրորդ փուլը, որը շարունակվում է մինչն սառեցնող միջավայրի ն սառեցնրմաստինանն է վող օրյնկա Հ է ըճաստիճանեքրի ճավասարնցումը: լ ոշցոան արագությունը կախված է սառեցվող պտղի երկրաչավմականձնից, չափերից, քիմիական կաղմից, չերմաստիճանից, կիրառվողսարի տեսակից ն այլն: Պոուղները մոտավոր կերպովզնդաձնՀամարելով, նրանց ոառեցման արագությունը կարելի է Հաշվարկել Հետնլալ բա-

թշ

աող զ

որահղ՝-ՀԶ

Վ55

-Ժ4), ժաս/

դնդաձեառարկույի սառեցման տնողությունն է,

ժամերով,

կՋ/մ5

Հ-ատոհցման ղաղտնի է ջերմությունն .

առարկայի ՃԱԷկր-մ15--սառհցվող

միջավայրի ռառեցնող

չնրմաստիճանների տարբերություննէ, Ա6-- սատեյյվողառարկայի տրամագիծն է սառեցրած ւ, վիճակում,

ւ«-- սառեցվող առարկայի ՏԸ

սառեցնող միջավայրի միջո ջերմատվությանգործակիցն է, Վտ/(մշ.Խ), սառհցվաժ վլճակում ավյալ առարկայի ջերմաԴաղոր չորյունության դործակիցնէ, Վտ/(մ..)։

Սառեցմանարաղությումբ է պայմանավորված ստացվող միճրքի որակը: Այսոլես, առլացուցված է, որ եթկ չրի սառնցման

կապում արագդությունլ,

200"Ը

վայրկյանում,

որ

' Խու

արադուժյա

սառեցւմա

Ար փաստ ավելացմանը

Բութողնորը աաա է

գլխավորապես

առաջանալ ոչ միջհավասարաչափ, են բջջային տարաժծություններում,ունենում խոշոր չափեր: ճածր արագությումբ սառեցված պուղներից դեֆրուստռացիաէ: նախկինում մի ընթացքում բջջաչյութի կորուստը մեծանում մեծ չափերի բյուրեղների առաչ դրա պատճաո էր Համարվում ջացումը, որոնք վնասում հեն բջջի քադանքը: Սակայն ալժմ ասլացուցված է, որ պատճառը դիֆուղիոն պրոցեսներն են: Դանդաղռառեցժուն ընքացքում, ինչպես վերը ասվեց,բյուկենտրոնների սղաջնաչերթ կաղմավորումը տեղի ընղացջման հ ունենում միջբջջային տարածություններում: Այնուճետե, շնոր"իվ բջջաթաղանթիկիսաթորանցելիության, բջջում պարունակվող ջրի արտաչճոսք է տեղի ունենում դեղի միչջբջջաեն

զբ

միաստյ,

պակաս

հաձնուՐ

ու

ղուդաճեռ սառույցի ստացվում են ն չափերով վնասում բջջային ստրուկտուրան Այս դեպքում սառնցված պտուղների օգտագործումից առաջ տաքացման (դեֆրոստացիայի) ընքացջում բջջայյութի արտա տոսքը նս նվաղում է, լավ են ոլառոլանվում դրանց որակաունենում կան ալլ // Հատկանիշները: Ի 1Բ8"Հակառակն տեղի 7 դան1 Համադաղ սառեցման ընացքում, որը ավելի ճիշտ կլիներ բել րտա արում: Այս դեպքում ռառցիբյուրեղները սկսում

«ի

ԱՐԻթած

յին տարածություն, որտեղ օսմոտիկ ճնշումը բարձրանում է: Հետնապեսբջիջները մասամբ ջրազրկվում հն մինչն այն մոմենտը, երբ «սառնությունը» Հասցնում է թափանցել բջիջ

սառեցնել այն:Փորձերը ցույց37

Համարօսպլտիմալ նն

--20--

--35՝Ը

վել,

որ

մաստիճանները, օդի ինտենսիվ խառնման

լ.

ՄԱԿ-ի

արագ

սաճմանում Հետ

սառեցման ընկած

ջչեր-

միասին:

ն դլուղատնտեսությա սննդամթերբների

ինչպ վաղմակորպության "լ ( որՕ ո տրվեց Քոր ) կողմից Համաշխարչային կաղմակերպության

(ՐՃՕ), :

լորը

նչպես

նան

ողջասպղաճության զջ

սառեցման փոմանակակից Հիմնավորում: Այդ

ճիմնա125

որմ

բուր ձր ոլոսկի ռառեցվուծ համաձայն սննդամթերք / սառցաբյուրեղների դոլացՀարկավոր հանող» համար փուլը (-1 ուն

Շ) ունցնել Հնարավորինչի արագ: գ ոաունցումմ չ համարվում, երն ռառեցճան իջին դծային արագությունըկազմում է 5- 50 սմ/ժոամ, 1-5 ողի ակվոք՝ սմ/ժասին դանդաղ՝ 0,1--1 սմ/ժամ։ Սակույն ոլտուղների տրագ սառեցման մասին կարէլի է իոոնլ միայն երբ դրանց չափերը չեն դերաայնդնռյքում, զանցում 7 սմ-ին։ խակմեֆ որամադիծունեցող որոուղնեՔում տառնցման մակերհսիըդեսի խորքըընարաղությունը աժ շերտերում ղգալիորեն տարբեր է։ Սառեցման աոկղբնանան շրջանում պոլի մակերեսի սառեցնողմիջավայրիջերՀամարյա չավասարվումնն: նույն դեպքում Արրորոնում դնոնա պաճպանվում է մուտ ջերսկզբնականին մառաիճան։ Այստեղիցէլ կարելի է Հանդել այն եղրակացուոր մակերեույին շնրանըուսառնհցմժան արապություզգալիորեն ավելի բարձր է, քան խորքում, |. ինչքան մեծ սառեցվողսազի չափերը, այնքան մեժ է այդ տարբերու Ժան

--Ժ

Ներկայումսչալ

իյոնը, ւէ

"Ք

Բունը:

Սառեցման արագության անսաճմանագվիակ նռ մեծացումը

դղատակաճարմար չէ ինչես

էներգիայիծախսման,

այնանա

լ տնլանոլոդիայի տեսանկյունից: 0րինու՝ մորինխորճուրդ 1 մորվում Ժինչն --15"Շ, որովճեւոն սառեցնել ավելիցածր ջերմաստիճանի դեպքում բարձրանում է նրա փխրունությունը ընքացբում ավելանում է Թափոնների փարքքավորման մեծ

չափեր ուննցող ոլտուղները՝ օրինակ դեղձր,ժիրանը, խռշորաստուղսալորը,եթե սառեցվեն ընկրղմճլով Ճեղուկ աղուտիմեջ

(-195,8"Շ),ասլու

մակերեսաչ յին շերտերն անմիջասյես ռառելով կորցնում նն իրենց պլառտիկ Պատկությունները, դառնումկարծր ն փխրոմ: ներքին

շնրտնրի յուսվածքները, աաոցաբյուրեղներիառաջացման շետնանքովի, ինդարձակվումեն ն. ճնշումարտաքին սառած ընել վոտ: Այղ վրա ատաջանում են խոպատճառով կեղնի շոր ճեղքվածքներ,որոնք Բացասարար են անդրադառնում տրաւկական Ճատկունիշների վրւս:

Այսպիսով,

չնայած երան, որ Ճեղուկ ազոտը ժնջ Լես սառեցված ոլտուղների Տ/ուսվածքներում

ընկղմե-

ռառցաբյուրնղ-

ավեէ Հեղուկ աղո-

նն ավելի մանը, ե բջջային տարուկտուրան սղառոլանվում, այն կիրառելի չէ, որովչնտն առաջ բերում պտղամսի ն կեղնի խոր վնասվածքներ, ռի հիոառումը կքննուրկվը:առանձին:

էելավէ

հսկ ինչոլիսի՞ն է աայեցլուսծորոուղննրի օրալ

արիոանենրը

Սվելի քանակը:

լինում քները

մանրէաչ

Ռեոնս ոհոասկետից: հննսարբանակոն անվուոնզությա՞ւն

ան-

դարի վերջին ապացուցվել էր, որ որոշ բականրիաների սռղլորներպառոլանում են կենսունակությունը սառեցրած վիՀակում: Պտուղների մակերնաին կննսադործող միկիոօրդանիդմննրից ալանընարիան կարող է զարգանալ --Ձ-ի, աս-

պլալ

--Մ10",բոտրիւոիսը՝ --Փ՝, դլաղոսպորիու-

-Ֆ-«պերգիլուսը՝

մը`

ֆուղարիումը՝ --2-: --Տ"-ի պայմաններում: են ղարդանալ --Հ" Որոշ խմորասնկեր Հ- --10"-ի պայմաններում։ Այդ պատճառով խորճուրդ է տրվում սառեցրած ոյտուղների նրկարատն պաճպանման ժամանակմանրէակենսաբանական անվոանդությունը ճամար լխցեոչ աղվլելի քում պաճապունել քան --15-Օ։ Պետք է ճաշվի աոնել մնկ «անզամանք հո: Սառնցմանընախապատրաստելիս, --Ց՝

-Է

--Տ՝յ

կարող

ապլաճովելու

ինչպես նան սառեցման ընքացթում պտղի մակերեսի մանբէակննաաբանականվարակվածության աստիճանը վզգալիոընն նվաղում է: Բացի դրանից, մարդու օրգանիզմի ճամար

ամենավոատնգավորբականըիանեբրիցժեկը՝ կլոստրիդիում բուռուլինումը, որլ, չնայածնրան, որ --Տ"-ի տակ սլաճապաչ նում է կննսունյակությունը, բալը վտանգավոր քանակությամբ տոքսին չի կարող արտադրել: Այդ բականրիան ավելի վտանդավոր է, եթե

է կենսունակ վիճակում ջերմային ստե-

մնում

ենթարկված պաւճածոներում, որտեղ նրա կենբիչիլացիայի

ռադործֆունեությյանամար

այայման

է Ձ

ավելի նպաստավոր անանրոբ

ակա, ինչպեստենխնոլողի ոաւեվծվում։ Ալաւղիսով,

այնպես էլ մոշնրէակննւաբանականտնսունկյունից լորը տնցված սվտուղննըի օպտիմուլ մ լինի --15--իյ սպնաւթ Ը

սա

լաձճաղանմուն ջերմաստիճանը

ցածը: Գործնականումայն դանվում է

ելում:

7555-ի սաշմանն խորը սառհցման ընիլացբու արդեն նախասլատրաստյված

«ղառուդների կշի

կորուստը չի դերուղունցում 0,9--0,5

տոկոսը:

12:

ՍԱՌԵՑՄԱՆ ԵՂԱՆԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ՏԵԽՆԻԿԱՆ

Աղյուսակ

է Հի. անձճրաժեշտ Սառեցման ընքացքում պտուլներից

ռոացնել քանակությամբ ջնըմությու ներկայումս տաըթ

մեծ

բեր սննդամթերքների սառեցման Համար օղտացգործվումին բաղմաղան տիպի ե կառուցվածքիսարքավորումները Պտուղեն՝ ների սառեցման Համար ամենատարոժվածներն 1. 0դի ճարկաղրականշրջանառությամբ աշխատտող թունի. յային (կլասիկ) կամ Հատուկ սառեցման մեքենաները: է2 Ֆլուիդիզացիոն սառեցման (կամ կիսաֆլուիդիզացիոն)

ապարատները: 4. Հեղուկ աղուռիժիջոցովսառեքնողառղարատները:

նշված առլարատներից Թունելային սառեց. ենչ Դրանքիլ ցից ներկայացնումէն սարքավորումներն Ժան ջուսալի ջերմամեկուսացում որոնցումտե ունեցող քունելներ, նն դադրված Սառեցվողպտուղսառեցուցիչ մարտկոցները: ննիը, նախնականմշակումից Հետո, Հավասարաչաի, ոչ բայ. ձիր շերտով տեղավորվում են Հատուկ թիթեղյա քավաները մեջ, որոնք իրենց Հերթին դրվում են տայլակներիվրա ե ռել. անրով տեղափոխվումսառեցման խցիկ:Այատեղօղի ինտեն. ատոր օդը մղվում / սիվ խառնման միջոցով մարտկոցներից դեւի պտուղները հ սառեցնում դրանք:Այս տիոլի սառեցնու ապարատներնիրենց Հերթին ունեն բազմազանմոդիֆիկացիաներ: 0րինավ՝ սաոռնցնող կարող են նախա մարտկոցները տեսված լինել սառեցնող ագենտի անմիջական դոլորշիացման կամ աղաջրային Համար:Թավա սիստեմովաշխատելու ների տնղավիոխման դնելըկարող է լինել սայլակներիդործի քանակը՝ 1 կատ ձնոքով կամ մեքենայացված, սեկցիաների

ամմնապարգը տ

Առղարոաաներ

Ժուցանիչշը

մի

այլն: քանի ներկայումս մեր հ

է այդ տիպի ՍԱ երկրում օգտադորժվում ե Հանորի ստանդարտ դետալները մակնիշի ասլարատը, են տալիս փոփոգույցն ելը թույլ արտադրողականությունը խել լայն սաչմաններում (աղյուսակ 17):

Թունելայինտիսլի սառեցնող սարքէրումոլողի տեղափոխման Համար, բացի սայլակներից, Սարձլի է օգտագործել նան մապավենային փոխադրիչ: վերջերս խորը ուոնցման պիակտիկաՀամեմատաբար յում սկսեցին օգտագործել, այսպես կոչված, ֆլուխիդիղացիոն

|Լ

3.3

2,6

13,3

|Տ

Արտաղրողականությունը, տ

|24 ժամ

(գ Տարողությունը,

Սայակների թանակը,

չատ

Ցալվաների քանակը, Հատ

217,մոստիճանը

ուան, '

Ը խցում, ման

.Ջ.

(շդոոթուռնիչ-

ԱԱ ն Տառերը,

1,9

ների Համար), կն»

Հոռի

3,2

4,5

99.

-9.

ՍՈՐ Սզտաղործվող էլեկտրամնճրգիուն

2ժ

(անանթ, Սգուխտոնիչների

մակնիշիսառեցնովապարսատնեբի մի քանի տեիւճիկական ցուգանիշները

«ՍԱ»

6,4

8,6

3») ՛

մմ `

նրկարությունը ըսյնությունը

բարձրություն» Ձանցվածը, կզ

11)

72270

93000

30/00

7159. 71957

Վերջիններիստարբերությունը մեքենաները թունելայիններիք

այն է, որ սառեցվող մթերքը տեղավորվում է մետաղյա ցանցից պատրաստվածժալավենային կոնվելերի վրա, որի ատկից ուղղաճայաց դեպի վեր օդախառնիչներիմիջոցով րա-

տեղժվում է օդի ուժեղ Հոսանք: Սառեցվողպտուղներըշնորտիվայղ Հոսանքի դտնվում են օդում կախվածվիճակում, ճիշեցնելով եռացող «եղուկ (ալյսոեղից էլ անվանումը՝ ֆլուիդիպացիա, լատիներեն՝ 1Ասլմ--Հեղուկ բառից): եթէ առանձին

ֆ-

կշիուլ:ծանը է, ասլա: կեղձ չեղուկային շերտ չի ռպլտուղների ոլտուղները միայն քճնթնտվկիորննպոկուլվողիսի են փոխադրիչի ցանցից ն շուռ գալիս վոտ ժառլավենույին ստեղժվում.

տարբեր ուղղություններով: Սլսպիսի պրոցեսը կրում է սնժիքլուվդիզացիա կամ կիսագլուիդիլացիա անվանումը: Օրինակ, ՍՖԱՐ--800 առլարատի մեջ շայրենական արտադրության ունենում | դեպբում տեղի ֆլուիդիղացիայի, սառնցման ելակի իսկ ծիրանի սառնցման դնսյքում՝ կիսաֆլուփդիղացիայիերե-

վույթ։ Ֆլուխղիզացիոնապարատներում սառեցման արաղությունը, քունելայինի Համեմատությամբ, սառեցնող աղենտի մինդնպքում, 2--9 անդամ բարձր է: նույն ջերմաստիճանի

Հեզուկ ազոտը

սննդամթերքներիարդյունաբերականսաոնցմուն Համար սկովեց օգտագործվել60-ական թվականնեունեին պարղ կառուցվածք. դըրասպարատներն բին: Առաջին րանք իրենցից ներկայացնում էին ջերմամեկուսացվածվաննա, որի միջով անցնում էր սննդամթերքը փոխադրողփոխապարվվեց, որ չափազանց արագ սառեցման դրիչը:Սակայն դեռլքում, ինչպիսին էր անմիջապեսՃեղուկ աղոտի մեջ ոնընդամթերքի ընկղմելը, չանգեցնում էր դրա վրա ճհղքվածքների առաջանալուն, իսկ ինթը պրոցեսը տնանսապնապակաս արդյունավետ էր, քան կոմպրեսիոն մեքենայով ստացված գրուիշաոագործման դեպքում: Սակայնորոշ դեռղլքերումճեարտադրական պրոցեսների ժամանակ ղուկ ազոտը այլ ատացվող կողմնակի մժերք էր (օրինակ՝ Ճեղուկթթվածնի առտացմանժամանակ) ն ճնարավոր էր այն օգտագործել մեծ օդտադործման տեխնոլոգիանկատաով: Հետագայում չափեր ստրքերում չնղուկ ազոտի միջոցով րնլագոլ նորագույն ոծժվեց. սառեցմանեղանակըկրում է չնտնյալ բնույթը: մատակարարվում է տարբեր Հեղուկ վիճակում ազոտը մեկին, որտեղ ցնցուղվումէ կոնսնկցիաներից միայն (3--4) պտուղների վրո։ Այդտեղիցտարածտեղաշարվվող մրտվում Լ երկու ուղղությամբ` դեպի պտուղները ապարատ նելու տիրույթ ն գեպի սառեցված մբերքը ապարատից զուր«

,եյերով ղալու

տիրույթ: Այուիսով, առոչին տիրույթում դեռնս դրսի

միջավայրի ջնրմաստիճանը'դլառալանող առաջին պտուղները

Հերքբն՝ շփվումեն

աղոտի

գոլորշիների շ«ամննատաբ»

Հետ

Հ-100"Շ) ն կորցնում իրենց ջերմությունը: Հաջորդ --190 որտեղ գոլորշիների ջերմաստիճանը--100 է, "ի

ում ւ.

դո:

տեղի Է ունինում ոլտուղների արադ սառեցում, սակայնոլըմնում ռւղների կենտրոնում ղեռնս ջերմաստիճանը է 0-ի սացմաններում: Հեղուկ աղոտի ցնցուղման տիրույթում տեղի է ունենում ջերմաստիճանիչետաղա անկու՝ մակերեսային շնրանրում մինչն --100, իսկ կննտրոնական մասերում` մինչե -- --15։ --10 Ապարատիվերջին տիրույթը նախատեսվածէ ճավասարեցման ճամար:Այստեղ ջերմաստիճանի սարեցված պտուղները, նորից շփվելով ազոտի գոլորշիների Հետ, շարուՈ ապարատից դուրս նակում են կորցնել իրենը ջերմությունը դալու Հատվածում մոտավորապես բոլոր շերտերումունենում ձն --Չ0" -- --Չ5՝Օ ջերմություն: Որոշ ասլարատներում ճաշ խատած» ազոտի դոլորշիները նորից խտացնում են ն օգտավործում սառեցման Ճճելոագացիկլերի ժամանակ: Հեզով ազոտի միջոցով սառեցման պրոցեսը, Համեմառած սարքերում տեղի ուննցով: պրոցեսի "ետ, ավելի քան 10 անդամ արագ է բնթանում: չաշփարկներըցույց են տալիս, որ մեկ կիլոգրամ ելակի սառեցման Համար միջին Հաշվով ծախսվում է 1,3--1,8 կգ Հեղուկ մզուո: նյս տիխոլիսառեցնող ապարատներնունեն մի շարք առավելություններմյուսների ճամեմատությամբ:Աղոտը,լինծձլովիներտ գաղ, անվոտանզէ առողջության Համար: Ազոտի գոլորշիներում սառեցնելիս պտուղների մակերեսի օքսիդացում տեղի ի ունենում, իսկ կշոի կորուստը չի ԲԱ 0.2 տոկոսին: Այս ասպլարսւոների ոլարզ է իսկ կառուցվածքը են Ճեշա: Դրանք բոլոր ճամարյա կիրառելի շածագործումը՝ սենդատնսակներիռացման Համալս Սառեցման իկնքակա սննդամթերքների Բաամբէ պայմանավորվածճեղուկ աղուռով սառհցնող ապա-

թունելային սառեցնող

տարասոնյա

բաղզմաղանությունը: բառների. կառուցվածքների

Հեղուկ ազոտի միջոլով սաոնհցմանՀարմարանքներիբացասական կողմն այն |, որ սառհցնող ագենտըթանկ է: 9նաչած նրան, որ նաալուրզիական Հղոր գործարաններումն որոշ

եկի

արտադրություններում այն ճանդիսանում է կողմն արտազիանք,դրտ ոլաոլանումը փոխադրումը կաղ-

առ

մուծ 1

որոշ

ն դժվարությունների

Հե, կորուստների: որով

ռլայմանավորվածէ նրա բարձր արժեքը: Ուրեմն վերամշակձեռնարկությունըպետք է լինի Հեղուկ աղոտի արտադրման տեղամասինՀնարավորին չափ մուու: հսկ եթե մուռակայքում չկա այդպիսի ճնարավորություն, ապա սառեցման տնղամասին կից անՀրաժեշաԼ լինում կառուցել Հեղուկ աղոտի ստացման տեղամաս, որը ավելի է թանկացնումայս եղաման

նակի կիրառումը:

ԱՌԱՆՉԻՆ

ՊՏՂԱՏԵՍԱԿՆԵՐԻ ՍԱՌԵՑՈՒՄԸ

Բոլորտեսակիպտուղների

սխեման

սառեցման տեխնոլոդիական

կարելիէ արտաճայտել ճետնյլալձրով՝էվացում,

տնսակավորում, տրամաչափում, նախնական մշակում Հակաօքսիդիչների լուծույթի մեջ, սառեցում, փաթենքավորում, ալաձսղլանում, իրացում: ՍՍՀ պայմաններում խորը սառեցման ճամար Հայկական հ ոլիտանիեն ամենատարածվածսալտողատեսակները՝ ծիրանը դեղձր: Րնդ ոլում` ծիրանի Համարյա բոլոր սորտերը կարելի է ենթարկել խորը սառնցման ինչպես ամբողջականվիճակում, Հեւո։ւ Դեղձը ե ճնարավոր այնպես էլ կորիզը Հեղացնելուց է սառեցնել կորիզով, բայց ույդ դեպքում երկարում է սառեցման պրոցեսը, քոնի որ դրանք ունեն ավելի մեծ տրամադիծ: Բացի ղրանից, կորիզով սաոնցնելու մամանակտեղի է ունենում էննրդիայի ավելորդ ծախս: Այդ պատճառովխորճուրդ է Հետո: տրվում դեղձլրսառեցնելկորիզը ճեռացնելուց խորը սաոնցման ճամար պիտանի են ծիրանի երնանի, Խոսրովենի, Ռսկի,Դի, Սաենի, Անբանսորտերը: Բարձր որակի սառեցված պտուղներ կարելի է ստանալ դեղձի միջաճաս ն ուշաճաս ղեղնամիս սորտերից: երկար տարիների սորտափորձարկուժըցույց է տվել, որ ինչսլես ծիրանի, այնպիս էլ դեղձի սորտիմենտի մեջ Համարա չկան նմուշներ, որոնք սառեցրած վիճակում պաճպանեՃետո լուց («ճետ բերելու»)ընթացքում չեն դեֆրուտացիայի գորշանում: Այղ անցանկալի երնհույլթըկանխելու կամ սատդմանափակելունոլատակով օգտագործվում է պտուղն երի նախնական մշակում 7 տոկոս խություն ունեցող ասկորբինաթթվի ջրային լուծույթի մեջ 1,5 ժամվա ընթոցքում: Սս

առաջարկվել է Բառւնընֆիլդի կողմժից1940 մինչն այժմ տեխնոլոգիական արդյունավետու թվականին, մնում է անզերաղանցելի: քյան տեսակետից եղանակը,

որը

ոլուուղները տաքացնելու (օչնա բնբձլուշ, ղեֆրոստացիայի)ընթացքում դրանց մակերեսի գորշացումնր բայատրվում է ճետնյալ կերպ: կենդանի (թարմ) վիճակում պտուղների մեջ օքոիդացման ն վերականգնման սրոցնսներն ընիոնում են «ամատեղ հ ներդաշնակ: Այսինքն՝ նյութնուխոխանակությունը,որի տեղի է ունենում օքսիղավեչրականդոող ֆերմննոների միջոցով, չի լխախաված։ Իսկ ւՀ ռեցված սլտուղները, որոնցում ա՛յդ ներղաշնակությունը խախտված է կենսագործուննությունը կորցնելուսլատճառով՝ դոտրոստացիայիընլ/ացքում օքսիդացնողֆերմենտների աղնե դեքության տակ ստանում զոր» ղունավորում: «Պատվո նշան: շքանշողունիր «այկական լխաղոզադործության, գզիինսնեդործության ն սաղաբուժության դիւտարնյտաղոսսական ոիուուսռի ռրոուղնրոխոլա դամար, չորացման լ արղյունա-չ բերչսկուն վնրամ-ակման բամնում կատարված աշխատանքեն տւել, որ ինչքան շյստ Լ պաուղներում պարուներր ցուց ձնա ատո հոր քլորոդենանյութերի, ոլոլիֆենոլույին նասնվող ն Թշչի, կոֆեաթթվի ազատ վասնխինների պարունակություդեղի մակերեսի նը, այնքան մեժ է դրունցչակվածությունը Օգտագործելուցառաջ

ղդորշացումը:

Խորը սսոնցման Համար նախատեսվածսլտուղները պետջ ՄԱԱ չոնխնիկական Ճասունացման փուլում,այսինքն՝ ոլչւաք է ձեռք բերած լինեն իրենը ճատկանշուկուն մնծություչ նըչ Համը, բուրմունքը, բոսյց սլաճոլանեն կոնսիուռենցիույի առնրուժյունը: եթե պտուղների կեղնի վրա դեռնս մնացել Լ կոնաչ ցունսվորումը, աղա այդպիսի պտուղներիղզորշացումը ավոլի ակնչայտ է ղառնում դեֆրոստացիայի ընքացքում, քանի որ կանաչ ղունավորված քլորոֆիլը ֆնոֆիտինի է ձնազունավփոփորվում: Դեֆրոստացիայիժամանակ առաջացող ոռնակըիաներիՀեխումը կարող է հան ոչ Փերմենուսոիվ տանք լինել: լուծույթով մշակելուց, որո բավաԲաղի ասկորբինաթքդվի )

ինեն

կ::" դո

է ուս ռեցվու մթերթի ինքնարժերը, խաղոտարձրացնուտմ

չորիության,

ցիննդործության ն պտղաբուժության ինստի133

մշակվել է գունափոխումըկանխելու մեկ այլ միես: չոց Այս եղանակի Համաձայն ասկորբինաթիվիփոլարեն օգտագործվում է 0,5--1,0 տոկուանոց նատրիումի 4իւլուուլֆիի լուծույթ: Զնալածնրան, որ գույնի պաճպանումը դեֆրոստացիայից«ետո ճամեմատականէ ասկորբինաթթվի արդլունավետության ճետ, բայց այս եղանակըլայն տարածում չի գտել,քանի որ շատ դեպքերում մանու ճամտեսի կիցները ճայտնաբերում են կողմնակի ճամ ն ծծմբային ճուո։ տուտում

ելդ սոռղությամբ վերջին տարիներս ատրված փորձերը տվիվին, որ փորձարկվածբաղմաթիվ քիմիական միաէ կալցիումի քլորիդի 4 տոկոցույունն իյ |:ց Հեասնկարային սամոց լուծույթի օղտաղործումը: Այս նյութը, որը առաջարկփել էր դեոնս 1940 թ. 8. Պաուերսի կողմից կեղնից մաքրված անձորի կոորների սառեցման ժամանավ՝ դույնի ն կոնսիստենցիայի պաշպանման նպատակով,լավ արդյունքներ օ-ըվեց նան դեղձի ն ծիրանի պտուղների մուտ: Գործող նյուքի ճչաշվով4 տոկոս կալցիումի թլորիղի լուծույթով կես ժամ ամիս պաշպանված մշակելուց «Հետո սառեցված ն 6--9 սլտուղների գույնը դեֆրոստացիայի ընթացքում քիչ է զիչում 2 տոկոս ասկորբինաթթվիմեջ 1,5 ժամ մշակված, նույն պայմաններում սառեցված ն պաճպանված ւտուղների գույնին: Այրումի պաշածոների գործարանում ղրված արտադրական փորձքբը նս »ավաստեցին կալցիումի թլորիդի ոչ միայն ըն-

ջույց

դունելի տեխնոլոդիականառավելությունները, այլ նան դրա բարձր տնտնտականշաճավետությունը: Մեկ տոննա սառեցված ղեղձի ճաշվով տնտեսականշաճավետությունը, Համեմատած ասկորբինաթթվուվմշակելու ճետյ կազմում | մուտ 450 ռուբլիւ Սառեցվածդեղձի պտուղներիորակը ղդալիործնբարձըանում է, եթե այն նախօրոք ենթարկվի մաշկաղերծման ն կորիզի Հեռացման: Այս ղեւղքում ղդալիորեն բարձրանումէ արագությունը, որվճետն նախ փոքրանում է սաաատհցմատն ոնցման չերտի Հոստությունը, երկրորդ` կորիզի սառեցման Համար չի ծախսվում լրացուցիչ էներդիա։

Դեղձը մաշկաղերծում կն կորիզը Հանելուց «ետո՝ 25--Ց տոկոսանոց կաուստիկ սողոոյի մեջ 1,5 րոպե եռացնելու միանմիջապեսլվանում էն սառը ջոցով, որից Հետո սղտուղնեերը ջրով մինչն ալկալիի ն կեղնի մնացորդներիլրիվ ճնուցումը:

են

պաճպանվում Այնոււնտն պառդները մինչե սառեցումը Հատուկ ավազաններիմեջ վերը նշված, գունաթավումը կան1 տոկոսանոցկիւորոխող լուծույքներիդ որնէ մեկում, կամ ճոնմվի լուծույթում: կալուվ արդյունքներեն ստացվում, եթե 4 տոկոսանոց ցիումի բլորիղին ավելացվում է 1 տոկոսանոցասկորբինաբարձրաչ արդյունքը Հակաօշքսիդացույիչ քթու։ա դեպքում

վկայում նակ մի շարք արտասաճման(մ. Պոլեսելլո ն ուր. 1971) Հիտաղուտույան չեղինակների ն ասթյունները, որոնցից դաբզվել 1, սր կալցիումի թլորիդը նում

է:

Այդ մասին

են

ունեն փոայսինքն՝ սինհլղիմկՀոաղտկություն, կորբինաթլքուն

խաղարձաբարուժնլացնում են իրենց ակտիվությունը: երեն տալիս օգտագործել բեմն նույն Հեղինակներըխոր"ուրդ (կալցիումի ասկորբաողի կալցիումական ասկորբինաթթվի

տի) 2,5 տոկոսանոց լուծույթ: ղրական արղյունք է Մեր բաղմաթիվ փորձերից որոշ ն կեղնի ֆերմենտնուն պաուլների ծիրանի դեղձի ստացվել նեթի ջերմայինկամ քիմիականմիջոցներովինակտիվացման մամանակ: Սակայն առաչին դեպքում սլտուղները սառեցված Հետո օգտագործելիս վիչակում երկարատնպաճչպանումից իսկ երկրորդ են «նփվաժ» (կոմպոտային)Համ, ունննում քանի է ղդացվում, կարիք դեպքում Հատուկ զետեղարանների թույլ աղաթթվի' դեպքում՝ Հանքային թթուների (տվյալ որ ունեն բարձր կորողիոնակտիվություն: չուճույքները նույնպես էլ մյոա Մեր Հանրապետույունում,այնպես `

հնչպէս Համար, մյուս դուռբներում,խորը ոաոռնհցման ատղաբուծական է սալորը: օգատղգործվում անեեը առոաանաոկներից որոն ունեն սռրահրը, գունավորված մուս Սալորի աստանում ՞ ուի չատ

լժուիս, դեֆրոսոաջի հս վանան բարձր օրդանոլ ւոիկ նշված ծիրանի,դողձի:այոլնո ճուր

ոլտ

սառնցման ճամար

«գ

նան

կոո

են

ա-

բա-

ինչսլես վերը դնարոաւտական: հ սալորի ոլրռուղներիխորը լը տաղործե ուսրմանավփակողգործոն է

պտղակերով։Այդ պատէրբեմն ղրանց վարակվածությունը նս սառեցնել հախապես է տրվում սալորը Հառով խորչուրզ Է անսակավործլուցՊոտ": որիդները Հեռայնելուզ խորը սառնցման չաժար պիՄ.

ոնըադիտությունուժ

տաի

են սալորի 'էենջերկա բտալական,Վենգերկո:տնային,

Հայենա պրուն, ինչպնս նան Ալտանիոննկլոդղ,Պերսիկովասորտերը: Մուղ գունավորում ուննցող սալորի սորտերի պտուղները մեջ նախնականմշակում չեն ոլաճակաօշքսիդացուցիչների

յա

ռանջում:

Մեր երկրի մի շարթ շրջաններում, ինչպես նան արտաաանմանյաներկրներում մեծ տարուծում է գտել բալի պտուղների արադ սառեցումը: Այդ նպատակիճամար օգտագործում են լրիվ Հասունացած պտուղները, որոնք ճավաքվել են պրողակոթուններով։Վերջիններսսառեցնելուց անմիջապես առաջ ճատուկ մեքենայի միջոցով ճեռացվում են։ երբեմն, բարձր ռրակի մթերք ստանալու նպատակովճեռացնում են նան կոճեւտո բալի տեստաոակավորհլուց ոիղները:մվանալուց, ոլտուղնեեն: Հալհը սառեցնում առաջ Փաթեթավորելուց պտուղները են: ուկ մեքենայով տրամաչավիում Բալի պտուղները նս իմաստ չունի նախնական մշակման ենթքարնելճակաօքսիդոաղուցիչների մեջ: խորըսառեցմուն ճամար պիտանինն բալի շամարյա բոլոր սորտերը,ինչայնաօրինավ՝ Սնադոլլան, վլադիմիրյան,Գրիուտ,Օոռւաճելմլան, Պողբելսկարա, Շուբինկա ն այլ սորտեր: նույն տեխնոլոգիան է կիրյսովլում նան կեռասի պտուղների սառեցման ժամանակ: կնոասի սորտերից սառեցման Համալ: պիտանի են՝ բիԳոշե, Ֆրանսիականսն, նապոլեոն դարո վարդադույն, նապոլհու, ստ, Ռեկորդն այլ սորտերը: ինչպես տավեցայո դլլոի սկղբում, սառեցման ննթարկվով է ձլակը: Ամբողջ աշամննուտարածված Հոառռոապատուղներից տոննա խարչում հլակի տարեկան ճազ. տրտագրության 22 տոկուր ընկնում է ԱՄՆ-ին, 19 եշաստունի ժոտոկուսը՝

ղովրդական Հանրապետությանլ: Դրանցճաջորղդումեն խոաԱնզլիան: ԱՄՆ-ում հչակի բերքի մուտ կեսը իան, ՄԼրսիկան, ուղարկվում է ոառեցման: լանի նավոաւլատրաստումը լորը սառեցման ճամար բաչ մական աշխատատար պրոցես Լ: Ընդ որու՝ ելակը ունի նուրբ սպտվաքի»,ուստի բերքաչավարի, լվացման, սոնսակավորման բնթացջումայն սլետք է Հնարավորին չասի ղերծ մրո՞ել վո-

նասվածքներից:

Ելակի սառեցման նովաւ

չտար

ունն ատոուո՞ուան

ու

ոշ

վոոււո

ւՀ

գործողությունը բաժակատերեների ճեռացումն է: Չնեա-

ված գոյություն ունեցող մեքենաներին, այդ գործողությունը մենծ մասամբ կատարվում Է ձնոքով: 1ե2 ՀետաղուռողներՑա. Փոստոլակին ն Ջ. Փրուղան (1928)տվյալներ են բերում այն մասին, որ ելակը ունի բարձր կեղտոտվածություն,որը տոկոսը: Այդ կաղմում է նրա զանգվածիմոտ 0,013--0,109 են օդա-ջրային կամ վիբրացիոն ովասոռառովելակը լվանում ըվոցող մեքննաների մեջ: լացման մեքենայից դուրս դալու ընթացքում ելակը ուժեղ ցնցուղվում է ջրով, այնուճետիանցհում ցանցաձենկոնվեյերի վրայով, որտեղ նորից տեսակավոլո|ում է: Այս տեղամասում Հուում է պտուղներիվրայի ավեհսկ ջրի այն քանակը, որ ժնում է պտուղներիվրա, լորդ ջուրը: կանխարգելումէ նրանցից չրի արտակարգ կորուստը: ելակի սառեցման Համար կիրառվում են գլիավորապես սառեցման մեքենաները: Սոֆլուիդիղացիոն-կոնվելեր»յին "հտո ոլտուղները կարելի է տեոռնցմանպրոցեսի ավարտից ն Բայց աշլաատողուժի խնայման սակավորել փաթերքավորել: կարելի է լցնել մեծ սառեցրած սղզտուղները նկատառումներով բնոնակիղնրիմեջ ն այդպես ուղարկել երկարատնզաճալանգործողուման, իսկ վերջնականապրանքայինտեսք լալու առաջ: անմիջապես թյունները կատարելիրացումից ին ելակի սորտերից խորը սառեցման «ամար պիտանի կոմսոմոլակայա, Զենգաչցենգանա,Պոկաճոնտաս, նանրայս, ն այլ սորտեր: Միսովկա, Սարբսոնկա կարելի է կիրառել նան ժորու կ մոշի տելանոլոդիան նույն սուոհցման դեպքում: կարմիր ե սն Հաղարջի սառեցմանՀամար կիրառվող տեխնոլոգիականսխեման որոշ չափով տարբնրվում է մյուս պըտճասառեցման ոխեմույից: Տեղամասբերված ղատեսակների առանը որեէ նավխնականմշակման, հնթուրկվում է ղարջը, Տետո այն ուղղվում է Մոնքենայիցդուրս գալուց պաւռնեցման:

եղ ճւոտուկ ոարքի միչոցով Ճեռացժշակման տեղամաս, ռրսո ն ժաղկապառյանը: Դրան ճաջորդող նն սրողակոթերը վում են տերեները, Հեռացվում միջոցով սարքի մեջ օդուխառնիչի նան մանը էնչոպնս ճյուղերի մնացորդները ռայ մասնիկներ, Ճճետո պտուղները Վերջնական տնեսակավորւմից պտուղները: փարէքավորվում էն ն ուղարկվում սառնարանային խուց՝

պլառռլան մուն: Ձետյած

որ ինձորի պտւղները երկար ույն Հանդգաւիխանքին,

ժամանակ Հնարավոր է պաճպանել թարմ վիճակում, ինչպե մեր երկրում, այնպես էլ արտասաչմանյանմի շարք երկրնե բում սառեցման միջոցով երկարատն ժամկետով պաշպանում են նան որոշ քանակությամբ խանձոր: Օրինակ, ԱՄՆ-ում մոտ արտադրվող խնձորի բերքի տոկոսը պաչպանվում է խորը սառեցման միջոցով: Այդ քանակը նախատեսվածէ ինչպես անմիջապես օդտադործելու, այնպես էլ «անրաչտայռ խնձորի կարկանդակպատրաստելուՀամար:

ՍառեցմանՀամար նաղխասոհսված խնձորը տնսաետվորում մեխանիկականկամ քիմիական ճանաաարճով Հեռացնում են կեղնր, մաքրում սնըմնաբնից,խորանարդիկաձն կտրտում, մշակում Հակաօքոիդացուցիչի լուծուլթենըի մեջ (նույնը, ինչ որ դեղձի ն ծիրանիՀամար): հ ուր, է, Ալմաշին (1981) նկարադրումեն մաքրված խնձորի կտորներինախնականմշակման 4 եղանակ, որոնք կանխում են դեֆրոստացված պտուղների 4--6 են ժամվա ընթացքում: Դրանքճնետնյալներն 1. նախօրոք մաքրված խնձորի կտորներն ընկղմվում են կերակրի աղի տսկոսանոց լուծույթի մեջ: կուծուլթը արագ ներթափանցումէ չյուսվածքների մեջ, քանի որ պտուղները են, լվանում,

գորջացումը

են վակուումով սկզբից ենթարկվում մշակման,որը են ճնշումով մշակմամբ:

նում

չեոխարի-

Խնձորիկտորեհրը մթնոլորտի թեթ վակուուիի ռլայմւսններում վեց րոպեով ընկղմում են 025 տոկու ասկորբիճաքթու, 025 տոկոս կիորոնաթյու, 0,1 տոկոս կերակրի աղ, 20 տոկոս շաքար պարունակող լուծույթի մեջ: Այս դեպքում :.

2--8 դաո ժամունակատոաւավածում՝ բուն, մմ չն խոր վակուում (195 սնդ. սյան)։

առեղծվում է

ավե-

են 0,2 Խնձորի կաորները 1--2 ժամով ռպլաճվում հ 0,3 դրա ասկորբինարքու տոկոս կերակրի աղ պարունակող 3.

տո-

Այնոււետն

չուծույթի եջ: թայված

թողնում

ժամ

են

մինչն

60"

տա-

տոկոսանոց լուծույմի մեյ։ ՀովացնելուցՀետո

հաորնեոր 14--16

ժամ

սլաչում

են

ծծմբային անճիդրիդի0,02

տոկոսանոց լուծույթի Ժեջ:

Խնձորիկտորները1--Տ րոպեով իջնցնում էն նստրիուէի բիսուլֆիտի 0,01--0,05 տոկոսանոցլուծուլթի մեջ, այնուէ)

13ջ

Հեուն

4--10

րուղե պաճում նույն

խատության լուծույթի

50--250 կՊաճնշման տակ: Մեր Հանրապետությանպայմաններումճնարավոր

մեջ

է նակ

վայրի պտուլների՝ գլխավոր առմամբ 4ոնի ն չիչխանի, խորը սառեցումը: լդ նպատակներիՀամար պիտանիէ նան սնապտուղ

բութը:

ԽՈՐԸ ՍԱՌԵՑՄԱՆ

ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ ՀԵՏԱԳԱ ՎԵՐԱՄՇԱԿՄԱՆ ՆՊԱՏԱԿՈՎ

Վերջին ներկու տասնամյակում կատարված աշխատանքնն տալիս, որ "անրապետության պաճածոների ները ցույց գործարաններում խորը սառնցման տեղամասերի առկայության դիպլքում Հնարավոր է չճումքի մի մասը արագ սառեցման միչոցով պաապանելն միջսեղոնային ժամանակաճատվածում վերամշակել ն դարձնել բարձր սպառողականարժանիքներ ունեցող սննդատեսակներ:Այսոլես, օրինակ, սալորի, դեղձի, ծիրանի, Հոնի պտուղները սառեցրած վիճակում 6--Ց ամիս պաշպանելուց Հետո վերամշակվել են կոմպոտի ն մուրբաբայի,որոնք իրենց որակականՀատկանիշներով ոչ միայն չեն զիչել թարմ ճումքից պատրաստած նույնանուն սննդա-չ մթերքներին, ալլ երբեմն նույնիսկ գերազանցելեն Առանձչ ալս մեթոդը մի քանի բաղադրիչնենապեսճերանկարույին

բից բաղկացած կոմսպոտ-ասորտիպատրաստման գործում, որի առունձից չումքատիսակներ միաժամանակ չեն ճասունանում: ՕԲրինավ՝եքե սպաճանջվումէ, որպեսզի կոմպուատսորտիիկազմում լինի ծիրան, դեղձ, խաղող, լանձոր, ճոն, ապա այգ բաղադրիչների մի մասը կարիք է լինում առանձին առանձին պարածոլացնել ջերմային մշակման միջոցով նե ոյառպանել մինչն բոլոր բաղադրամասերիճասունացումըչ այնուշիտն ղրանք միացնել իրար ն կրկին անգամ մշակել չերմաին նղանակու: Այս դեպքում ոչ միայն ընկնում է ստացթած ճթերթի ուսը ան քույին տեսցը,ալլ նան սննդային արժե Քը։ իսկ խորը սառնցման եղանակով Հնարավոր է դրանց երկարատե պայպանումը ն Հետագա օզտագործումը առանց ակզբնականորակի լական փուրոխման։ Այս եղանակը, որը մշակվել է մեր Հանրապետությունում Վ. Յո. ն. Մ. Միճասյանի ն Գ. Վ. Խաչատրյանիկողմից, ներդրված 2 պար ագոնիրի արտագրության 7քչ։

Այլննբերգի,

ՍմառեցումիՀնտրավոր է կիրառել

պտուղներից ըսե Հյութ ուրեն ոււցված հրի ն ւսլլ բուսական խտացրած տյուխ ցվ չկ լուրեն ֆաղում ունեցող անհդամթերքներիհրկարաոն պլաճպանման -

բի,

ճամար:

ՊԱՌԵՑՐԱՄ ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ԴԵՖՐՈՍՏԾՑԻԱՆ

ան,

Խաղողի սլառպանումը քարմ վիճակում: երնան,

Գ.

նգիզյան 1.

1924,

ՕԳՏԱԳՈՐԾԵԼՈՒՑ ԱՌԱՋ

ԷԼ

Թ»շճքօո

անման

գիւ

Պ.

»: ԸԱ:0ԲՇումմ

1978.

Ոճը.

150.6

ՍԺՈ11

Հա,

7. «1ուօ:15806

ՀԾ.

ավելացվի

սառած

պտուղների վրա:

Փօռօքօտ 81. Ճ4., Օշծոօտճ Խ. Ճ. Ճքուծուծ 81Կ06Փ6քճ, ՊԼ, 110566, 1973, 144

ՃքՅՒՇԱՀԱՇ1608

Ճ.

Ժ., ԱՇ

ԽԼ, ԷՕ0ՕՀօՇ,1970, 112

ՍԼ6ՌԱԱԿՈւ

803Ռ0:2,

ՊԱՇՀոՎ ԽԼ.,

3Լ

ՄԼ. Թ.

ԽԼ, ՉաօոօաոՅ,

Օշաօտու

1976, 349 ԴօաՎուա

Իքմոլ

Ճ070221ԵՒԱԻՅՃ.

810108

Շ180111438111

198.

1975,

ող0Ղ08

«.

օտօուօմ. 31,

Իօ-

Ա.,

Աքորու

ողո. ոքճացտած

11,

Լմ.

11906.

Օ6ք860188'

1օտճքմճտ 760քոռ, 1968,

Հքճոծուօց ՎԵԽԼՕԿՆ

ողօ108

Փքուօմքո-

Պլ, ԷՕ:70Շ, 1988, ո ռորՈքօո380Ղ6188. ՎԱՆԸ

1106.

1610ՀԵԼ 6104011460ռօհ

քշում.

ոքօ116666

ԱԱ:

Ֆ՛քօրճմ,

թօրֆուքթօուօի

Մ6ճոօո

էԱ1Շ8,

ոՀօ208.

ՀքՅԵՇՈՎԸ

4Ճ.,

ՔՕՂ6ՇՌՌԱՈ: Ճ.

"յ

վիճակում

ՊԼ,

ՃՕՅՑԱՇՈՑՅՀ.

Ճ., Ճոքուօոօտ 8. Ա. Ճքուծործ Ոյ0100801161, 1օքոօրտոտ. Լ, 1972, 79 6.

ՊԼ, ԱՏԻՂՔ,

ԱՀՓՀՕԾԻԾՆաՅՅ.

ՍԼոունութեաւմ Ի. Ճ.

եժե կու լուս դետք 1 ոլուարա ու ել սառած մժրգիղդ,անճրա(եշտություն չկա այն նախօրոք դգեֆրուստացնել։ նոմպուտի

81ոօրքողճ

Ճ.

1982,

ԴՈՂ-

ՈՈԱՈՒԹՅ

ԱՔՈՑՅՒԾ

ՄՔ6ԱՇ6Ց ՇԸ. 10. Ճքմաշաած610108010 10:106Շ, 1978, 128 6.

Դոշորն265.

Ս.

Դ.

էԼ0806քճեօոն

Ճ.,

եթն սառեցրած միրգը արդեն դեֆրոստացվել է, բայց չի օդաասգործվել,Հարկավոր չէ նորից այն սառեցնել տնային սառն աոնում ճետուգա օդատղործման ճամար, ոռրովճետն ալդ դեպքում անդի է ունենում արտաքին տեսքի ղղալի վատացում, ըհչոլես հան "աժույրն արժանիքներիկորուստ: Այդլիսի պառւղները Հնարավոր է օզաագործել կոմպոտ, մրզառայաթքն այ սննդամքերքննը պատրաստելու «Համար: հսկ

Հետոչ

Ճ.

ր 60111 Ա

ԱԱ

Շշ

Ճոպճ-աՃ18, ԷՅԱ-

81102108.

ԿքձիճոՇ

1ոտու8ճ

Ճ.,

աոոճւծօտ

ժամ

ԼԱւղկթոօ6

յիաքեթրավորվածսրոուղները պետք է դեֆրոստացնելառանց բաց անելու, որովճետն ույդ դեպքում սենյակի օդում պարունակվող խոնավությունը չի խտանա պտուղներիմակերեսին: ժամ: տկում է Չ--Ց ւսյդ դնաոլքում Այն ավելի Դեֆրոստացիան է արւսդանում, եթե ընկղմվի ճոսող չրի, կաժ ինչո 55--60"Ը չաքացրած ջրե մեջ, Այս ղեիւքում ոլոուղննրնօղտադործելի 0,5--1

1981,

Փֆքոոշօր. ՀԼ, Էօոօօ,

Էճքյօգօտճ, 08011611

«թՅոծում 228 6.

ԻՃ ոօտճճւմ

Խր

8101.

Ոոօղօ8

ԷօաոոծիօԵւ

Բջքու

Պոլիէթիլենայինքաղանթից պատրաստված տոպրակներով

օ6թո6001:8

«օոճքաոււ

1970,

10.106,

Թօուաւմ

Ըճօք

Ճ.

ընթացքում:

հն

Հայասչ

15 84:

մենի

երնան,ճաԳեբավետովաՌ. Մ. Խնձորի ոաոնարանային ռլադոանուժը: կաստան,1974, էջ 45։

Սառնցրած պտուղները օդտաղործելուց առղաջ պետք է ն ն 10--12"ԸՇ12"Շ-ի, ճակառակ դեպքում լրիվ չի Հասցվեն զղացվի դրանց ճամը, Հուը ն այլ Հատկանիշները: տել դրի դեֆրուռուս Ցի Հ են գտռլ / Հայտնիեն ն որոշ կիրառություն ի տարբեր եղանուկներ՝ րֆրակարմիր ճառադայքներով, միկրուսյիքայինապարատներում, դիէլեկտրիկճարմարանքնեչ բում ե այլն: Սակայն տնային պայմաններում դեֆրոստա-չցիայի ամենատարածվածձնը սենյակային յցնրմաստիճանի աակ ճետ բերելն է: երե սառեցվածպտուղների, որոնք տեեն ստվարաթղթետոսիերիմեջ, տեղավորվենտնաղդավորված մին սառնարանում (5--6"Շ) դրանք կճալվեն 6--7 ժամվա ճս

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ

նան

ՏՈՆ

14)

Բ. 82., Ֆողաղօոռ ոլճչուօ

Նքօճ»

1651-81 ՇԻԱՇ

հ186ՇԵԼ

ՈՂՕչ06

ոՅ1ճթոճՂԻլ)

Փճրօրօո հԼ

Ճ.

1981,184 Ը.

Յո

ք.

Թ.

ԷօՂօԸ, 1977, 30

1:4

լամ6ոթօոլ,

րածություն

թ:

թռւղնճրի

ՀՅԵՑՔԱԸ

ՃԼ,

ԱՀՕչօ8.

ԻՕՀօՀ

ԵԼԻՑ

1016բե

Ո.

ՕՃՀՅՀԵԼՆՒՈՒՄ

16քշոծուոտթլ ռք:չ-

11101028

ՈՕՇՆ6ԵԾՕքօժաԵրէ ոճքոօ`.

Ցոլղ.

1. ՈԼ,

1981,42

օտօուճը

ԼԱ

Հոյտ

ՐՅէլ

10Փ6-8.

ՈՀՕ:ՂՕ8

Բէ.

31 օոօ

ՎԱԽքօիօտԻ. Ա. Դոաօօրոտ

Ճթճւճաատ

Յ.,

Յթոճու 1.

ոքօշտա108.

1981, 408

ՀԼ,

ԼԱոքօր

ճ8մտ

1979, 271

Լքմոր

Ց.

Ղ. է

ԷԼ

նձործնու, .

տանձենու

ողօրօ8

ոնդանի խա-

ջործոնենըը ՝

որողապա՞եստննը Սառնարանային

նաճատկությունները

Կարգավորվողզաղզայինմիջավայր ստանալու սարքավորումները ներգիբներ Դոլիէքիլննային տուրակներ, մառնարանային պաղապաշնստներինախագծերը Հառնարանների նախապատրաստումը սաճպանման սեզոնին :

Քոաքօօ

Յոաօքեածճուծ

ղոլԱճթմր

ոքօածոմ

ոօ ոքօոթււ

աւղեւլ06 6065,

1978,

Ը.

ըմ-

ծու0615,

ԴՏՃԱՕՂԾՐԱՎԵՇԽՕՃ

ոո»:

Ը.

«որոր, ՊԼ, ,

ՄԱՔՐԵՑ Դաոգենըի բնրքաճավարք

«Գազային

Հովազումը

ոնժիմը Սճդանըխաղողի ժծմբական .

ւ.

Հասունացման անխնոլողիան (Լարդավորվոզ) .

բնական կո-

կշոի

ճիվանղդություններ

կշոբ բնական կորուստը

լ.

դենրի Պտծ:

«5

ԲԱՐԿ

/հատնշ"էակենսալբանական ճիվանգություններ Գոսուղների տրուղ

/ոռնավուքյունը գազով մշակելը

պառոլանման ընքոցբում

Ֆիպո ոզիտկան

ՕԸՈՏԳՈՎՈՎՈԿ

ն Օատուղների խաղզողի «իվանդությունները

բուժող»

ՀԵՌՈՒ"

ընրքաճավաքը խԽաղողե նտխնական ճուղն երի Ա խաղողի խցերի բնոնոմըբ Սառնարանային Ի. Պոոպանման ռնժիմները Ֆել-Ժոառոխճանը ի ճարարբերակուն

առանձսառնարանների

ՈԼԱԲՅԵՐ:

Յ8410247811881116

ոքօաթաողտաւօ645»,

ՈՅքօքՁ0ՕՆԼ

Շ.

ոճը-

Ը.

«ՇՐԻ

Իօաում ՈԼ. 71, ոԼոոծթճումւմ 5. 060ք5710881416.ՊԼ, ԼԱււ8տ

ԱՇՇՆՕՀԻՇԲՔ 8.

Արշչչտռականցրոի ստացման շիմունքննրը կառարսնի մեկուսիչ կառուցվածքները Կաշռավորվողպազային միչավույրով

Ը.

4.(1րչոծոութցոութ

ՔԱԿԸԵՂՈՑ

11., Խ010Ը,1978, Ց11

ՕՔՕԼԱՑՈ.

սնքդարայ արժնրը

ՃԼ, ԷՕ:օԸ,

3410108ԻՅՀ.

Խօ:102088 4.

մշակվող (թուղննրի քիմիական կազմը ուծ սուղն չրի պաճունակության վրա ազդու Օգտագործվող տարան

ն.,

կասղողի

բ ուր.: ը ԱՀ-ում յկակած

ԻՅք10Փ6.-18, Ո0Դ6քյում Դ.Ճ. 5օքթ08 28031081082 ՊԼ, ԽՕ30Ը,1980, քյ

Հոր

Հե:

»ՕԼԱՇԱ

ԼԱճՓթջուո.

«Աո

ՇՇքքք

ԱԱ

1Ա6ԲԵր:

(36502Ա1Կ6-

ոօքո0382:.

Աբօաաւաւմ6ք

Ոքճլոձթուծ

ԾԱՍԵՇԱՅՅ

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ՇԸՐՏՇԼՑՇԱԱԾՄ

ԸՌԱՐ6ՅԱԼՆ

Լ., Աոատռուտ ԷԼ Շ., ԽՉՎՇՐո

ԴՇԱՇքոՑ

Ճոուռու

Ատու

Ճթմւտոտմ

ոք

8Լ,

Ճ.

խաղողիհըկարաոն պառսանժան տնտեսական

նիա խաղողի Ֆրանումը. սալմաններում տնային Փատների ռառնցրած վիճակում խորը ո"րախղդանումը ուղն» -ծ

ոլո

Խորը սառեցտուն յոնինոլոգիայի Հիմունքները Սառեցման եղանակներըն տնխանիկաւն -

Ասո

սառեցմ ուն

Խր այն

//ււռ ւր

տոթ

որողուտնսուկն երիոնց

1են

չժ

ուրը

կիըառումը: Հճտազա -

ՈՎ

15:

մայա-/որամջակման .

օգտագործելու պտուղներիդնֆրուտուցիան

զլոսկանություն

առաջ :

1քո

Դեղամ ԳարեգինիՍնապյան

ՊՏՈՒՂՆԵՐԻ ՆՎ ԽԱՂՈՂԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒՄԸ

Է6ՐՅու

ՃՔԵՃԱԽՈՂԵ»

ԷԻՅքճրու0ՔովՎՇքՅոչւ

1 ԹԱԱՕՐԵՃ/ՃՆ

110,108

ԱՄնւ Հք

ԸՈ051

Եքոտւմ, «ՀՈՅՇՅՈ1».

83.116)

Խմբաղիը՝ Հ. Հ. Ղավանչյան նկարիչ` ն. Հ. Հակոբյան Փիղ. լսժբաղիը՝ Ս. Ս. Մկոտչյան Տեխն. խմբոզիը՝ 1. Գ.

Սարզսյան

Անրստուղող սրբաղրիչ՝ Ա.

Ո5--

ՀԵ

Է.

Ջիլավյան

լ շալոլածթի 5.10.1955 Հունձնված

Սոր ագրվուծ Է ղալ յ ոն 30.06. Ճ. 3: ՏաԹուզը տոլոգրական 1051|յ2: 7,56 Բտունաւուկ՝«Գրքի սովորական: Տոոգրություն բարձր: ոյժ. տող. մամ., Պառոլեր5509: Տորոթանակ5000։ Գինրը՝62 կող: չլաո. 6.69 ժամ.։ «Հայաստուն Հթուտաւրո:կչություն:երնան--8, Տերյան 91։ 91.

ՈՅՊԱԸՂԵՐՐՑՑ

«ՆՈՂԸՂԱԱ», ԷթՇՑաւտջ, ՆՆ. Դոթյու, ՛Էույրը Կ

ք.։

ՎՖ 04025:

է՛։

Պորմտո 945

ՓՈ Հեն

113218:

111. ԽԼԼ

Ճթնճու

ո,

կննակոմի րառալրանչության

ոթ.

Օթչեսուա:36.

տալույան. հրնան,

ԵՉ.

նրջոնիկիճեի

ող.

Է: