Սոցիալ- տնտեսական վիճակագրություն

Գորիսի պետական համալսարան Մարտունու «Վանեվան» ինստիտուտ

Ալեքսան Նապալի Պետրոսյան Հակոբ Մելքոնի Հակոբյան

ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ՎԻՃԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ուսումնական

Երնան

ձեռնարկ

Գիրբը հրատարակվում է Գորիսի պետական համալսարանին Մարտունու Վանեվան ինստիուտի գիտականխորհուրդներիերաշխավորությամբ ՀՏԴ 61107) ԳՄԴ 6067"

Գրախոս

տ

գղ

նշու

պրոֆ

Սալնազարյան

Խմբագիր՝ դոցենտ Սիրանուշ Մանուկյան Սասեագետ խմբագիր ՊՏ0Տ

տգթ.

պրոֆ. Իշխան Տիգրանյան

Պետրոսյան Ալեքսան1 ապալի Հակոբյան Հակոբ Մելջոնի

Սոցիալ-տնտեսական վիմակագրություն Ոյսումնա168 էջ եր «Վանեվան» 2009

կան ձեռնարկ

-

«Սոցիալ-տնտեսականվիմակագրություն» աումնական ձեռնարկը պարունակում սոցիալ-տնտեսական վիճակագրու

է

Թյան հիմնական հասկացությունները վիմակակրական ցուցանիջների բանաձները ն դրանց բովանդակությունը Ձեռնարկը եախատեսված Լ տնտեսագիության բարձրա» գույե ուսումնական հաստատությունների ուսանողների. ասպիրատների, երիտասարդ դասախոսների ինչպես նան զորժ նական վիմակագրուբյամբ զբաղվողներիհամար

0202000000. 2009 ԳՄԴ Պ0041101)2005 158։ Փ

99930-800-6-3

Պետրոսյան Մ Յակոբյան1Մ

Ն

2009Թ

60647

'

Երկու խոսք Սոցիալ տնտեսական վիճակագրությունը ինքնուրույն ճյուղ Է ն պրակտիկգործունեություն ուն ուսումնասիրումէ զանգվածայաինտնտեսականհ սոցիլս լական գործընթացներիԼ երնութներիքանակականկողմերը, ոչն անխզելիորեն կապված է դրանց որակական կողմի հետ

ընդգրե մամբ.

երկրի

տետեսության Շուկայական տնտեսության պայմաններումվիճակագրությունը: ամբողջությամբլուծում է իր առջն դրված խնդիրները առաջ քա սում որակականնոր մոտեցումներդ̀րանց ձնակերպմանմակար դակի բարձրացմանուղղությամբ. Ոյսումնական ձեռնարկնունի արդիականնշանակություն,բանի որ ներկայացվող վիճակագրական ցուցանիշների համակարգը ալսօրվա չվա ամբողջությամբելնում է շուկայականտնտեսության հանջներից

Աշխատանքինպատակնէ եղել մասնագետներինհանոթացնե սոցիալ-տնտեսական վիճակագրությունումօգտագործվող հրմ. ն հաշվարկման հական բանաձներին մեթոդներին Ուսումնական ձեռնարկր բղակացած է 6 զլոխներից Ամեն Կլխում ներկայացվածեն վիճակագրականցուցանիշներիբովան ն դակությունը`հակիրձ ձնով, դրանց հաշվարկմանմեթողներն ու եղանակաները. տրված են տեջստային խնդիրներիլուծումներն լու

ամբողջությամբ:

Ռաումնականայս ձեռնարկնարժեվորվում է նան նրանով որ առաջինփորձն է տվյալ ոլորտում. Ա Պետրոսյանի ն Վաստակաշատ գիտնական-մանկավարժներ ակոքյանի սույն ուսումնականձեռնարկըլավնվեր էոչ միայն տաանողերինասպիրանտներին,այլն երիտասարդ ղւստախոսնե Հ.

բբե

ն

գործնականվիճակագրությամբ զբաղվողներին Կրոի,

ժու Սազարյա Դավթյան

պրոֆ

Գ.

ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ

1:1

ԼՈՒԽ

ՎԻՃԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Բնակչությանթվի ցուցանիշները

Բնակչությանվիճակագրության խնդիրներիմեջ մտնում են բնակշարժերիուսումնասիրուչությանթվի, կազմի,բնականն միգրացիոն մը

Լ, որ բնակվումեն որոմարդկանց Բնակչությունը համակցությունն շակի տարածթում Բնակչությանթվաքանակըորոշելիս վիճակագրությունըօգտվումէ մի շարք ցուցանիշներից` մշտականբնակչություն (Ու, ՄԲ), առկաբնակչություն(ԻՒ, ԱԲ), ժամանակավորբնակ(80, ԺԲաց.: վողներ(ՅՈ, ԺԲ), ժամանակավոր բացակայողներ հետնյալ հարաբերակ աղ միջն գոյոթյուն ունի

մգոգանիշների

գություն,

- 80»

ՈՒ ՄԲ

- ԺԲաց

հհ Հ

-

Ցո

ԱՐ-ԺԲ

ոօ

հաշվարկներիհամար անհրաժեշսոցիալ տնտեսական առաջանում որոշելու բնակչությանմիջին թվաքանակը

Տարբեր.

է տություն

Վիճակագրականհետազոտություների մամանակ հաշվարկվում է բնակչությանթիվը մարդահամարի պահին, բնակ

թիվը

չությանտարեկան միջին

աճգլացմա կորան

այլ ցուցանիշն միջին տարեԿախվածելակետայինտվյալներիցա̀ո է տարբեր եղանակներով կան թիվը հաշվարկվում 1 եթե տվյալներըբերված են ժամանակաշրջանիսկզբի (Տ) ն բանաձնը՝ վերջի (Տ) դրությամբ, կիրաովումէ միջինթվաբանականի

5.5

5.

ոջ

Ս երկայագված

են ժամանակի հավասարահեռ, 2 եթե տվյալները միջակայքերովպահայինշարքի տեսքով,օգտվումենք միջինժամանակագրականի բանաձնից լ

Տ

ՏՀՏ.Ի

լ

ՀՏւՀ1Տ,

"ԻՑ",

Է, որտեղ ո-ըպահերիթիվն տնողո (-Դը ժամանակահատվածի Տ,

-ը՝ տարվա ամիսների

թվերը

Աոա

սկզբի բնակչության

են ժամանակի Եթե տվյալներըներկայացված անհավասարա միջակայքերով՝ շարքի տեսքով,կիրառվումէ կշոված իջին թվաբանականի բանաձնը՝

պահային

հեռ

ՏՆ, »ն

որտեղ՝Տ,-

ՏՏ,

աղանժամանակաշրջանի ուսումնասիրվող

միջին

Շինժամանակահատվածների բնակչության թիվն է, 4 -Ը՝ -րդ ժամանակաշրջանի տնողությունը:

ՏՏ,

'

որտեղ ձ»Տլ"Տ, բացարձակհավելաճնէ Տ--"

(069

թնակվոերի: Խոր տարածքի թճակոյան թիվն ամիսների որտեղ Տ՛-ը ժամանակավոր բնակվողների թի' -ն

ժամանակավոր

է,

Բնակչությանխտությունը|4) ներկայացնումէ տվյալ թվի (Տ) հարաբերությունըզբաղեցրածտա-

հածքին(ո)

րոր

Այ աա)

այսինքն կմճտարածությանը ընկնողբնակչությանթիվո են խմբա Բնակչության կազմն ռաումնասիրելիս օգտագործվում լոբումներըստ տարբեր հատկանիշների` դեմոգրաֆիական(սեռը, հասակը,ընտանեկան դրությունը), էբնիկական(ազգությունը, մայրե՞ ն պրոֆեսիոնալ "ի լեզուն),սոցիալական, տնտեսական լսոցիալա-

սան կարգավիճակը,գոյությանմիջոցների աղբյուրները,մասնագի-

ն

ռությունը,զբաղմունքը այլն)

12.

Բնակչությանբնականն մեխանիկական շարժի ցուցանիշները

Բնակչությանթիվը փոփոխվում է տարբեր ժողովրդականիրա դրություններիարդյունքում` ծնունդ, մահ, բնակչությանմիգրացիա բնականն միգրացիոնցուցանիշների Բնակչության շարժերըհանդի սանում են հրկրիբնակչության բնութագիրը: շարժիկարնորագույն Շիմնականցուցանիշները,որոնք բնութագրումեն բնակչության են ճնելիության, բնաբնականշարժը հանդիսաճում մահացության, ն ամուսկան հավելածիցուցանիշները, ինչպեսճան ամուսնության ցուցանիշները, ճալուծության

Վիճակագրությունը առաջինհերթինորոշումէ դրանցբացարձակ մեծությունը ծնվածներիթիվը (Խ, մահացածների թիվը (Ի), բնակամուսնությունների թիվը (8. չությանբնական վա (ԲՏ«--ԿՑ, ամուսնալուծության Բնակչության բնական շարժի հիմնական հարաբերական են. ցուցանիշներն 1. Ծնելիության գործակիցը (Նժ, տարվա ընթացքումձնվածնե-

թիվը (թ)

րի թիվը (հ) բաժանածբնակչությանմիջինտարելյանթվին(5)

հա

բնակչիհաշվով(պրոմիլներով)

զար

Ի:

-Տ1000

(նժ՝տարվա

ճը

2 Մահացության գործակիցը ընթացքումմահա. ցածների (ԽՌ թիվը հարաբերելովբնակչության միջին տարեկան թվին

3.

", ՛

ՈՑ

Բնական հավելաճի գործակիցը (Կայժ

`.

ր"

լքցն

կամ ՀոզԵա

(69)

4 Բնական հավելամի բնոթագրմանհամար հաշվարկվումԼ. բնակչությանպտույտի (շրջանառության) գործակիցը.

Խա-իչի (000

5.

ցը.

կամեւս-հան.

Բնակչության վերարտադրության տնտեսման

Ը գործակի-

«կԱ ամա աշ

"-

մ

Խ-խւ: «ՄԱՏԵ,

ոն

ճ առանության գործակիցը (Ի) 1000 մարդուհաշվով ամուս Է բնակչությանմիջին տա (աթյունններիթվի (ե) հարաբերությունն

(եկան բվին.

Խջ--Հ-

շտ

112)

1000,

Ամոանալուծությանգործակիցը(4). ամուսնալուծություննեսի թվի (Ք) հարաբերությունն Է բնակչության միջինտաբեկանթվին 7.

մարդուհաշվով

03) Ց Վ Ն Պոկրովսկու Կենսունակության գործակից ՈԿ.) ն մահացածներիթվի հարաԽրձակից).բնութագրումէ ձնվածների բերակցությունը:

Խա -. կամա

-բւ

ո

(աար որքակիցները գործակ բեակչոթյան

են, Վերը նշված բոլոր թանի որ հաշվարկվածեն ամբողջբնակչության հետ համատեղ Ընդհանուր գործակիցների վերարտադրություննավելի հատակբնութագրելու դեպքումանհրաժեշտ է որոշել մասնակի (հատուկ) գործակիցներ,որոնք վերաբերումեն բնակչությանորոշակի տարիքային,սեռական,պրոֆեսիոնալկամ

Կարելի առանձնացնել. «ոնե ւթյան հատուկ գործակիցը|Խ.)՝ ելաների, Է

ձգաքերի բբաժանած45-իցմինչն

ֆին տարեկան թվին (Տ ոչ.6)

ւհ

Տյ-:

որտեղ ԺՏ բար

կշիռնԷ

Մեծ

կամժեր»

տարվա ընթացքում տարեկանլլանանցմի-

ե

054»ոյ

1000,

"ւ բնակչույան թվի մե. մահացությա »

-ն

պտղաբերտարիքի կանանց տեսակա

ընդհանուր

ունի մանկական նշանակություն

հաշվարկը(էօ).

գործակցի

ո

հ: ո. 1000,

ԽՇՀՏ

հոր1000, ո

Յեն

ըւ| ԲՅ)

Ե-ի

որտեղ

Թ-ը՝ տարվա ընթացքումմինչ, ճերի թիվնէ,

ճտ

000,

մահացածերեխատարեկան

ՈոՏ-ընախորդ տարումձնված մինչն մեկ տարեկանմահացած երեխաների թիվը, /ոլ-ը՝ընթացիկտարումծնվածն մինչնմեկ տարեկանմահացած

երեխաներիթիվը, հե-ն՝ նախորդտարումծնվածներիթիվը, Խ-ր տվյալտարումծնվածներիթիվը Բնակչության միգրացիայի բացարձակ ցուցանիշներն են՝ (8) Եկող ն մեկնողբնակչությանթվի եկողները(Ո) ն մեկնողները է տարբերությունը իրենից հավելաճը

ԱյդգոՀ

ներկաացնում էմիգրացիո

կոչվում է

ման. միգրացիայի սալդո

կամ մեխա-

Ի տենսիվոթյան հարաբերական ցուցանիշը հաշՄիգրացիայի վարկվում միգրացիայիբացարձակ հարաբերե-

նիկական հավելա'

(Ռ՛- 8) հավելաճը

է

լով բնակչությանմիջին տարեկանթվին (Տ)

պրոմիլներով (/

օժ

ՍոՀ8.

է000

արտահայտված

կամ

Հ6-Ց 1000,

ե)

օ-Տ.

Եկողներիգործակիցը`

«Տ

մեկնողների գործակիցը`

(ցօը

Աաաապտույտիինտենսիվությանգործակիցը

փ

(4ոչթ) որոշ-

Սա-ո չը

կամԿր,օ-Հա

էե բանաձնով,

մ

իսկմիգրացիայի արդյունավետության գործակիցը(ոդ) Ց

ճս-ր-ք

)000

րանաձնով

Բնակչության ընդհանուրհավելածիգործակրցը(եւ) հավասաոԼ շնականն մեխանիկական հավելաժերիգործակիցների գումարին

(120)

Ընդհանուրհավելաճիգործակիցըկարելի է հաշվարկել տարվա` (րորվածքուլ՝ընդհանուրհավելաժը(ՏՏ«ՏչՏ.) հարաբերելովբնակթյան միջինտարեկանթվին Տ-Տ.

1000. ՀՏ»տարվա վերջին կարելի

Վար»

Բճակչության թիվը

յորաքանջոտ

հաջվաբկել հաշվեկշռային հավասարմանօգնությամբ

ՏլՀ ՏՈԿՈ,

Տ,-ն բնակչության թիվնէ տարվասկզբին որտեղ թիվծ է տարվավերջին Տ.ն բնակչության 1.3.

է

ո22)

Բնակչության հեռանկարային թվի հաշվարկման եղանակները

Է տվյալ ժամա հեռանկարային Բնակչության թիվըհաշվարկվում Լառկաշրջանիբնակչությանբնական ն մեխանիկականհավելամի

հիմանվրա սույալների Հ

(5) իվբ

«Էք պանի

ց

կամ է.-ՔԿ

եՒհո-Էռ

123)

Եթե հայտնիեն ընթացիկտարվաամբողջ բնակչությանթիվը ընդհանուր հավելաժիգործակիցը (լյու, ապա բնակչության է տարիհետո (Տ.) որոշվում Է

ն

բանաճնով, ՏՎՏա)

ճՃ)

եթե հայտնի է միջին տարհկանբացարձակհավելաճը ապա հեռանկարային թիվըւ տարիհետո որոշվում »

Տ.-ՏյԻՑ

»

Լ բանածնով,

է

միջինտարեկան տեմպը|/Ճ), Հայտնի

եթե

է

նկարային թիվ՝

այդ

(625) դեպքումհեռա.

Տ-ՏՈԾ,

է որտեղ Էն՝ ժամանակահատվածի տնողությունն «եթե ամբողջ բնակչութրանթվի տվյալները չեն բավարարում. է առաջանումունեխնդրիպահանջներին, ապա անհրաժեշտություն նալ տվյալներառանձին հասակայինն սեռականխմբերիհեղանկա

վերաբերյալ. Խի Բերի օգտագործվում աղյուսակի մահացության

ագջեյբ ոմ

են

ցու

1... մինչն

2 4. 3 գ.

4.

« տարիքում ապրողներիթիվը, «1 մահացածների թիվը» տարիքից տարիքինանցնելիս,

-

Հե-ե»լ

է մահանալուհավանականոլթյունն

երու

-ը

ապրելու հավանականություն է`

ԵՇ",

ԲԳզ-Ն

ւ

է, «Ք.

(2

կամ ընդհանուր տեսքով՝բոլոր տարիքիմարդկանց հեռանակարային թիվը որոշվոմ ե» ե.» սթ, ոք բանանով 5 Ն-ը՝ « տարիքում ապրողներիմիջինթիվնէ`

է

-

եի

փահմանային մարդ-տարիների թի

Ի-ը՝ , տարիքիցմինչն առաջիկակյանքի

թիվ(

"-ՖԼ, -

ռ

տարիքըտվյալ սերնդի (25)

Բնակչությանառաջիկա կյանքիմիջին տնողությունը,ցանկահաշվարկվումԷ որպեսապրածմարդ-

«ուծ տարիքիխմբի համար

թմի հի թվի

րողճերի

հարաբերությունըուսումնասիրվողսերնդի ասչ-

«Հ-Ր

63)

ւ"աան1-նցցը

ՈՅ.

Րնակչության հեռանկարային թվի հաշվարկմանմեթոդներից Է հասակիտեղաշարժի մեթոդը`Այդմեթոդիէությունըայն է, որ յուրա խմբիհամարորոշվումէ ապրելուգործակիցը ոռնչյու հասակային

|

".

պնոհետն՝ յուրաքանչյուրհասակային խմբերի բնակչության է այդ խմբերին համապատասխանող բվաքանակըբաղմապատկվում ոսպրելու գործակցովե ստացվումէ հաջորդ հասակիբնակչության թվաքանակը

Խնդիրներ լուծումներով

Մարի Խնդիր1:

առկա բնակչությանթիվը տարվասկզբին կազմել Է 32 նազ մարդ, այդ թվում՝0.5 հազ մարդժամանակավոր բնակվողներ բա րվա սկզբին մշտական բնակչությանթվից ժամանակավոր լակայելեն 0,7 հազ մարդ Տարվա ընթացքումմշտականբնակչությանից ժամանակավորբացակայելեն 0,6 հազ. մարդ, իսկ ժամանա են եկել 0.2 հազ մարդ.Մշտականբնակչության կավոր բնակության Քիվր տարվավերջինկազմելէ 94 հազ մարդ:

ել. Որոշ , `

Սշտականբնակչությանթիվըտարվասկզբին" Ապա բնակչության թիվըտարվա վերջին

Մշտական աա ն

առկա բնակչությանհավէլաճրտարվաընթաց

լուծում

բվաքանակը Բնակչությանմիջին տարեկան

տարվա սկզբինհավաՄշտականբնակչությանթվաբանակը սար կլինի Հո-ՏշրսցԲՏա-Տշուկամ ՄԲ ԺԲաց ԱԲ ԺՐՆ -

ՍԲ

Հ

ՍԲ-ԺԲնՀ

05 0,7

ԺԲաց»92

Հ

922 հազ մարդ:

-94-06:4-02 ԱԲ "936 հազ

2 ԱԲՀՄԲՀԺԲն

ժբա

մարդ

իորոշենք բնակչության ԵՏհազ (Բ... բվաջանակի մ բազան ՀՐ ԱԲ)ովաւ» -« հացարեսկ հազ մարը -

0բ-Արու.

936-92

հազ մարդ

Խնդիր 2: Ավանի բնակչության է հետնյալ տվթվաքանակը բնութագրվում յալներով,հազ մարդ.

շել. Դրո, գոկա բնակչությանթվաքանակը տարվասկգբին

ն

ն

ռ

տարվա

Մշտականբնակչության թվաքանակըտարվավերջին.

Որոշեռք առկա

Լուծում:

Բր

ԱԲ,

Հ

մարգա Բիր

սկզբին

ր

Վ Տարվա վերջին՝ԻՒ, եկել ենմշտականապրելու վերադարձել են ժամանակավորբացակայողները մշտական այլ մշտականբնակվելու. Հ Վ-ԽՀԱ0)-)(Ց) ԱԲյ-

Է

-

վարեր ԱԲ, 5224107840.12)(15240106 ՏՀԱ-10-

բնակչությունից մեկնելեն

ԱԲԱ».

մարղ" 2.

հազ.

Մշտականբնակչությանթվաքանակըտարվավերջին՝

Ռ.Հ ՌկՀԱ-ԽՀՈ-8,

որտեղ զն ծնվածներիթիվն է, Սէ-ըմահացածների թիվր, Ռ-ն տարվաընթացքում մշտականբճակվելուհամարեկող բնակ բիր,

«ոցյան մեկնել բնակավայրեր մշտական բնակջույոնից բնակվելու պակա ն-ն» ՀԱԻե- ԽՀՈ-8»5204078-052են

Հ

52.86 հազ

այլ

մարդ.

Խնդիր 3: Շրջանի բնակչության թվաթանակը բնութագրվումէ հետնյալ տվյալներով(հազ. մարղամսվա սկզբի դրությամբ)

թ

Որոշել շրջանի

միջինթվաքանակըհունվարամսվա, բնակչության առաջինեռամսյակի,երկրորդեռամսյակի,առաջինկիսամյակիհա-

մար

Լուծում:

Որոշենքհունվարամսվաբնակչությանմիջինթվաքանակը «310322. չշլ Տհազ

ելե

ջի

ն կիսամյակիբնակչության Եռամսյակի

մարդ

որոթվաքանակը

ժամանակագրակա 15.-5.-Բարու

շում են միջին

բանաձնո:

ր

ու

13202523 323:1316

Տառ Մ

Գ

ԱՎ

«310344 .

«աոագ

մարգ,

«3Տջ3հազ մարդ,

1529.35323226ԿՏ-ՅԱ« 1».3եյազ ՈԶ 2--

Ր

Տառ

Ը

մարդ

բնակչությանմիջին թվաքանակը կարելիէ որոշել Կիսամյակի

նան

հետնյալբանաձնով

Տկապ Խնդիր 4.

-Հ Հ337 հազ մարդ «ՀԿԵ

ՏԿՆ ՊոՅՒՑՅ

Տայ» Տու

Շրջանի բնակչության թվի մասինհայտնիեն հետնյալտվյալները, հազ մարդ

ս

բնակչությանմիջինտարելյան թիվը2006թ. ճաշվարկել քաղաքի Լուծում:

Ունենք անհավասարահեռ միջակայքերովպահային դինամիկայի թիվը "արք, դրա համարշրջանի բնակչության միջին բանաձնու 2006թ որոշումենք կշովածմիջինթվաբանականի

Կար

Տ-ԷՏՆ չե

ւՀ.

որտեղ`

Տ.

-

ՏՅՏա

ճեթիմիջինթիվն է,

գյ

ւ.22

տարվա առանձինժամանակահատված-

ժամանակահատվաձի տսողությունը

-

ԹԹ.

գլ

8:17

չ

ՅԻ

17:20.

4222-22:

եշոոթ8

«Թ

ազմադ

շարժը տարվաընթացբումբնութագրվում Խճդիբ արզի բնակչության տվյալներովհազ մարդ

"ո

՞

՞

ռ

մնար

Է

Ռրոշել Մարզի բնակչության միջին տարեկան տարեկանկանանցմիջին

վացանա տարեկան թի. ն 1549

գործեկիցնե

ա ձնե Բնակչությանվերարտաղրության (իության,բ մահացության,գ բնականհավելաժի,դ պտղա-

ե մանկամահացության բերության,

Լուծում:

Լ

Տող »Ն6

ա

զ-Է

լ

420.460

-Վ40

հազ մարղ,

: 130.148հազ մարդ

09-27 Տա

ԿՐՏ

մ

1000-84:7,

1000» 13.6:/ բաշ Ա000--աց 2.:1000----

ա.

ռ

ար Հ «ա

1000«-Հ-

ոջ

.-25

'

.-

7/6

7/4, "

-181"/ռ ե-ր 1000-2567

ե

Խնդիր 6Ըստ

շրջանիունենքհետնյալտվյալները,հազ մարդ

Ռրոշել. Ենելիոլթյան,մահացության,բնական հավելաճիգործակից ճեր: Ծնելիության հատուկգործակիցը 3` Մանկամահացության գործակիցը. 4.

Կենսունակության գործակիցը.

Լուծում.

ն

Որոշումենքբնակչությանմիջին տարեկանթիվը

լանանցմիջին տարեկանթիվը

Հտ

ԹԵ

ՀՀ --

Հ

ՏՀՀԵ

Տոա-Թ

«

-

15-49

տարիքի

Տ4հազ մարդ,

24հազմարդ

Որոշել գործակիցները`

-Բ- 1000 .- 14:/:, հ

Խ-բ

Բո-Հ (դ

ա

ո «14178- 9/2-Տ/6 Յուրաքանչյուր1000 մարդուհաշվով ձնվելեն 14երեխա,մահացել 9 մարդ' բնակչության հավելածըկազմում 2 Ծնելիության հատուկ գործակիցը՝

մար,

ե

աճլցց0-54՛.

1աց-

է

Տրտ«յ

- 49.22/ Հօց-1:5

հաշվ,

որոնց տարիքը15-իցմինչն Յուրաքանչյուր1000 կանանց տարիէ, տարվաընթացքումծնվումեն 49 երեխա 3 Որոշումենք մանկամահացության գործակիցը»

«1000 -2545/,

ո

արա

ծնվածերեխաներիցտվյալտարում մահագել

25 Երեխա. տարեկան Կենսունակության գործակիցը`

է

Մեկ մահացածիդիմացծնվում

են

մինչն մեկ

երեխա

ռ

տվյալներմարզիբնակչության

Մարդ.

Տարվա ընթացքում որոշել. 1. Բնակչության միջինթվաքանակը 2. Ծնելիության,մահացության,մանկալյան մահացության,բնական հավելաժի,միգրացիայի,բնակչությանընդհանուրհա վելաժի,ամուսնության, ամուանալուծության գործակիցները 3. Պտղաբերության (ծնելիությանհատուկ գործակից)գործակիցը,եթեհայտնիէ, որ 15-49 տարեկանկաճանցմիջին թիվը կազմումէ 32 հազ մարդ Լուծում:

Բնակչությանմիջին թվաքանակըհաշվարկելիսանհրաժեշտԷ որոշել նան բնակչության թվաքանակը տարվավերջին -ՏՀԽ-Խ«Ո-

Տ.

«126.

ՏՆ,

189-126.

-

«

126.726հազ ժարդ,

ԲժոՒ626

ջցգթազարգ

ՀՏ.բ

100-507:

«5. Բնական հավորճի ԽՍս- Հ15:7ա-

ԽԵ,

Հ

"լ

Տ

1000Հ-

10670.

գործակիցը՝

Թ/եոՑ/ակ 55/5 10օ0.Խա-ոշր ո

աո

յաց

(մեխանիկական հավելամ)գորձակիցը՝

ԿԳՑԻ

ց

ո

ՀՔ-Ց

լօօ0-

663-05 ՅՅ 5:

1000: ւթ

15/.դ

գործակիգը՝ Ընդհանուր ԿՏԼԻԿՈ 6-596-Է196-65/ա կամ հազկածի 189 1281 063-05 հ- Երր հռ Հ

անանոթյան

ն

1000».

ոլատասխանաբար՝ է:

Աշ

-Է

Տ

|ցցց

բջ

գործակիցները կլինենհամաամուսնալուծության

204/5 1000:

տ - թոր

»

507,լա

Գործակիցը՝ - ցոց.1000-594/»

Պտղաբերության

»

Տարվա տրվածով խնդիլ

ո

բնակավայրիվերաբերյալ ունենք հետնյալ

աղկալները

Սպհացածնել |

ը,

մարդ ելեւտն մշտականբնակության, մարդ. են այլ մեկնել բնակավայրե, 18-48 տարեկան կանանց

տեսակարար 2. Արարա "շիռ ընդհան: աւր թվաքանակում

Այս տվյալներիհիմանվրա որոշել հետնլալցուցանիշները,

Քաղաքի բնակչության թիվըտարվավերջում(Տ, Տո.-ՏԱ-ԻՍՀ(Ռ:8)-24184(338-2,58Ի-(Ն8-0.0)-2433

2.

հազ մարդ

(Տ) Բնակչությանմիջին տարեկան թվաքանակը

հազ մարդ Տ-Ց

ՈՑ«ԶԱՅՅԹՅ.

դարտ

՞

դլրիանոր Տար (օժ գործակիցը

3.

Ծնելիության

4.

(էե/՝ Մահացության ընղհանուրգործակիցը

Տ.

ՈԱ»

տ

5.

յց

ՐՈ1106/»

11ըչն

Բնականհավելաժիգործակիցը(յժ լցցցա-իՀ" Տ

6.

100013.951/

ՀԱՏ 242,38

հուս «10-10 ամ

06-2,895/:6 ընդհանուր գործակիցը՝

1395-1

Լան ոճ լցո-Յ-ա-քքհափած, րծակիցը ըըիառոր հաակոտյան

1000.

Ն

թացքում

9567»:

տարվա ըն-

Երթ» Ջ 100--շշջըջ

1900»

ն

2.89:/6

րան իննախվորյան

Բնական

184 '/»

կամժո Հնս ԳԻկւ-289/ԻՆՑ50/աա1.845/6-. 8 Միգրացիոն շրջապտույտիինտենսիվության Սո») արդյունավոտության գործակիցըԱՃտգարո: միգրացիայի

բ

թՏ Խուա ճե. 00-Ը Կենսունակության այ աչ

ոռ

ո 8

քի

բ

ուտ

Գործակի

։ 100-

ոո

18-06

100 -50:/.,

18:06

-ՈՒ:

9.

Խաշ

ործակիցը Խ-ՅՏիազմարդ Կ.

լչ6

նժազարգ "

«Հրրող-

աորտա» ԵՍ

ԷԵ)

Ծնելիությանհատուլ գործակիցը

10000

-

498", 498"/ա

կամ Ա-Ի Խնդիր

9:

Էր

«3538

-42.8 7/7

Մարդահամարի տվյալներովտարվա սկզբինբնակչությանթիվր տարածաշրջանումկազմելէ 100 հազ. մարդ.ԱնհրաժեշտԷ որոշել (ճակչությանհեռանկարային թիվը երկուտարիհետո, եթեհայտնիէ, որ միջին տարեկանտեմպը նախորդհնգամյակում կազմելէ 10396. Լուծում:

Օգտվում ենք

մարդ

ՏՀՏ,

բանաձնից Տ,»-100.03-106,09

հազ.

հետնյալ տվյայներըըստ մարզերի. Ռնենք Բնակչությանթվաքանակըհաշվետուտարվա.

սկզբինհազ. մարդ.

ընթացքում միջտարեկան տարիքչրի "

Նախորդ

գործակիցները՝

ա) ծնելիության

բ) մահացության միգրացիայի

գ)

աար

.

.-

Որ". հավելաճի չ Բնակչությանընդհանուր ոշել,

գործակիցը. Մարզի հեռանկարայինթվաքանակի որոշումբերեք տարի անց, պայմանով,որ ընդհանուր հավելաճիգործակիցըպահպանումէ նախորդմակարդակը

Լուծում:

բնակչոթյանընդհանուր հավելաժիգործակից" ենք Որոշոմ ԽԻՐՐ6- 14884-106/6 '

Բնակչությանհեռանկարային թիվըհավասարէ. Տ-

այ ա ի «առի,

Հ

2515,8հազ

մարդ

"

Խնդիր 11: Ռւնենք

հազ մարդ. հետնյալ տվյալները, տարեկան միջին | են

ստ մարզել Եկել այլ

Մեկնել

ության

(ն լա9

մայ

մ.

Որոշել.

|

|

ընդհւանուր գործակիցը"

Միգրացիայիինտենսիվության Սիգրացիայիշրջապտույտիինտենսիվության գործակիցը Միգրացիայիարդյունավետության գործակիցը

1`

2.

Լուծում. -Ո-8

Ճո

Խոր «ՇՀ.

շութ

|0ցց.

147200

940-420 1000-3536 »

«եր1000-ՀԱՐ

ը՞տ

աը

100--

1000-9224:

.428՝

ՀԲ

շը

100-384

-

12. Խնդիբ բնակչությանթիվը տարվա մշտական 820Մարզի ազի» հազ մարդ, իսկ տարվա վերջին 840 հազ մար ԱրլՀ

արա

ընթացքումմշտական ծնվել են ծ հազ բնակչությունից մահացել 6,4 հազ մարդ՝ Որոշել. 1. վերարԾնելիության, մահացության,պտուտին չնակչության

են

2.

տնտեսման տաղբության

գործակիցները

Բնակչության կենսունակության զործակիշը Միգրացիայի զործակիցը

վրա մարզի բնակչությանթվաքանակիձնապորման բնականն միգրացիոնհավելաճիղերը Ցոյց

տալ

Լուծում:

ԾՔ

-8հազմարդ-

»-204/,, «-8 1մոց-«66

-

Հ

տ

100-681

Բնակչությանպտույտիգործակիցը

ԿՀՔկՀԵԿ-20Հ

Բնակչության

86/9

4: վերարտադրության գռրծակիցը՝ «8-28:/

Կճտեսան

Այս գործակիցըցուց է տայիս բնականհավելամիտեսակարար Հշիռըբնակչության ընդհանուրպտույտում՝ Մարզումբնական հավելաճիմասը ընդհանուրպտույտումկազ«ում է 4395.

ւ

`

յ66

-25.

երվածրերի բիը

2,5 անգամավելիէ մահացածներիթվից Բնակչությանբացարձակ հավելամըհավասարէհազ մարդո, այղ թվում բնական հաՏՏ վթլաճը կազմում է` Պ-Ա1Ն,8-8.64-096 հազ. մարդ իսկ դրական (Ո-Յ)՝ 20-998-10,04 հազ մարդ միգրացիան

«40-20-20

Հ»

Սարզի բնակչության. բնականհավելաճի,իսկ 50

100-49855

լոտա

Միգրացիայիգործակիցը

ձնավորվումէ ի հաշիվ ըստ

միգրացիայի

1000-2

հոռշԻ-Ը

1օ00-

Խնդիր 13.

Է տ. Արուների հնարավ դասարաններում ռ կական շարժը, եթե հաշվի Խոլ ի խանի մահացության գործակիցն

Երեխաների թիվըմարզում01.09 2004թ.կազմել

հայտնիեն

5 տարեկան

երեխանել

6 տարեկան

երեխանել

ա2 վեց տարեկաններինը՝ համար՝

տարեկաներեխաների 1:16/2: յոթ տարեկաններինը

Ն2Ճ/»

Լուծում:

Որոշենք ապրելուգործակիցըէ,

համար՝էալ տարեկանների

համար հա տաերկւսնների

համար'էապ-1 տարեկանների

որ

Հ0.9989

տարիջայինխմբի երեխաների Բազմապատկելովյոլրաքանչյուր կստանանք ապրելու գործակիցներով թիվը համապատասխան 01008.2005թհավանականթվաքանակը (6 0,9986 մարդ 2497 մարդ(/ տարեկ 2500 09988 թիվը 01 09 2005թ երեխաների Շաշվարկենք 09988 2992 մարդ, 09989 2494 մարդ.

Հ

արձկան, հարան

Հ

Տա-

րիքը

|

|

գործակիցը ը109.2005թ.

2006թ

Խնդիր

14:

բնակչության Բաարի ր փառաշի՝ ռել րոնք Սերկա

տվյալներով Սարգահամարի

հալտցիեն հետնյալ տվյալները(հազ Մշտականթնակչության. /տ րդահամարի կրիտիկականպահին "դ

թվի վերաբեր

մար:

են

թիվըԺԲն)ԺԲաց).. մամանակավորբացակայոգներիթիվը Ժամանակավոր բնակվողների

ե

(8Ռ-

8Օ

Որոշել առկան մշտականբնակչության թիվը( ԻԻ-ԱԲ,

է

րված ՍԲփաստ

Հ

«38

բն

«Բաց

|

Լուծում Ըստ

պայմանի՞ ինդրի ՍԲիայտ -ժբն ժԲն փա Բնակչության յուն ունիհետնյալկ ՍԲ

ՄԲ-

ի

1 ՄԲ

կատեգորիա

Պատ՝

ԱԲ

միջն

գոյութ

-

ՄԲ

ԱԲ Հ - ԺԲաց ՍԲ-142443438 2. ՄԲՀ 38162

Հ-1419հազմարդ

ՄԲ»

ՀԺԲն

հազմարդ

Խնդիր 15: թիվը 2008թ հունվարհ 1-ինկազմել 50000 Մարգիբնակչության Բնակչությանընդհանուրհավելաժը2000թ ընթացքում կազմել աշխատանքմարղ Բացի դրանից,2 ամիս գյուղատնտեսական երին մասնակցելեն այլ մարզերիցեկածթվով 1200 բանվոր-ծառաողներ ուսանողներ Ռրոշել մարզիբնակչության միջինտարեկանթիվը 2008թ.

Է

տսրղ

ն

Հրածէ Փ0գ00

Տ

ոը

ամս

Լ

-

աշ

Լոծում

գվելով ՏՀՏու «ՀՀ.Տ՛ Օգվելով Տ

Լ.

մարտ, չ

|2ոմ ենք վը 2008թ

Տա -60000

Բ բանաձնից, նից,ռրո ռր.

բնակչության միջին տարեկան

«ոա... --

.:

200.-60600մարդ

Խնդիր 16:

Շետնյալ տվյալների հիմանվրա որոշել եկողներիբացարծակ Լ

3.

թիվըտարվասկզբին Բնակչության Բնակչության թիվը տաբվավերջին

հազ մարդ.

հազմարդ 29.

Մեկնմանգործակիցը Բնականհավելաճիգործակիցը անփոփոխ

-

Լուծում

Տրված Է

Տու Հ24հազմարդ

| Բնակչությանընդհանուրհավելաժի

ա28հազմարդ | ծակիցըորոշվումԷ սա:Ր27: թթՏ Տոզ

գոր-

100656

բանաձնով

Թ.

թիվը միջինտարեկան Նախ որոշումենք բնակչության

ՀՅ8:Յ6

հազ մարդ

հավելաճիգործակիցը՝ ընդհանուր կողմխբ բճակլոթյան Մյուս 100095»

Հ

8035օ.

որտեղից

Բր -80-2-5-02-որթ Եկողներիգործակիցը դ կլինի` թիվը

եկողների

Ռ՛-

-ր

Կր

`

ա

Յ-0

10005»

`

25008 շտ 2050մարդ

օօ.

Խնդիր 17: Շետնյալ տվյալներիհիման վրա որոշել եկողներիբացարձակ ը

1.

4.

Բնակչության թիվը տարվա սկզբին Բնակչության թիվը վերջին Մեկնմանգործակիցը --

տարա ի ցը-

հազմարդ. հազմարդ

-

Բնականհավելաճի

անփոփոխ

Հրվածէ

Տ

Լուծում.

հազմարդ հազ մարդ

Նախ որոշումենքբնակչությանմիջին տարեկանթիվը (Տ)՝

ԷՏով ՅԷ»

ՅԼՏա

-

ՀՅցհազմարդ.

ցք

-77"/.

հավելաճը. Սյու կողմիցբնակչության ընդհանուր Հրա Հը -ԷՓրո

արժեքները

Հ

խնդրի էր

պայմանի`տեղադրելով -ն որտեղից

(Կտ ր

«8:

Խո «(7-84

կստանանջ

Ս"/ա

է

Եկող բնակչությանգործակիցը որոշվում

հո

1000"/դբանաձնով

Պետնաբար (77.8: ՀԱ 3-0

դեպքում

Խնդիր

Ո-130

8:

"/:յ,

որտեղից.

մարդ

78-101406արդ

է

Մարզի բնակչության ընդհանուր հավելաժի գործակիգը (րազմել 1», սկ մեխանիկականը 396. Որոշել մարզիբնակչությանթիվը տարվա սկզբին,եթե տարվա երջին այն կազմել է 800 հազ մարդ-

Տրվածէ Խր.

Հան Բ ավելա Լոծո

(այ -99»

որոշվում գործակիցը

երո

է բանաձ

-33թ

| Կ»

Տոլ.-Տնժհազ մարդ »

Բ

Փ

1000,

Իսզ բնակչության միջինտարեկանթիվը`

ՏՏ.

ՏեղադրելովՏ--ի արժեքը (1) բանաձեիմեջ ն կատարելով տարրական ճնափոխություն, կստանանքբնակչության թիվը տարվասկզբին

.38-Տո)

Խա» Ց.

1000.» 046

5362-Տ,ւ-Ց)»

20500-Տ,ա)1000» (5, 4 809)9 20095.» -(2000-0) 800,

Տու

Խնդիր 19:

-շրըջ800

792 8

հազ մարդ

ԲԱակչոթյան

(ճ.մալ

թվի վերաբերյալ հայտնի են հետնլալ տվյալները

|

Տարիներ մ

| Մեխանիկական | Ընդհանուր հավեաժը | հավելաճը

հավելաճը ՊԵՏԻ նակչության

մո

բնական

ռ

ը6

Պահանջվումէ լրացնելաղյուսակումբաց

տոան տվյալները

Լուծում:

Բնակչությանընդհանուր հավելաճըհավասարԷ բնական ն մեխանիկականհավելաճերի գումարին՝Ըստ խնղրիպայմանի2005թ. Է ընդհանուրհավելաճըկազմել 3 մլն մարդ:Բնակչության թիվը 2006թ.տարեսկզբին կլինի 42 4- 2.« 44 մլեմարդ, իսկ մեխակիկան նական հավելաժի կան հավելաճ: տարբե ությունն կլիճի46.1 մլն մարդ, բնականհավելաճը՝42-04-38 Ստացածտվյալներովլրացնում.

է

-

Հ-

հավելաճի Է՞21դ՝ոճդհանուը երովհակարան Նույն Ջոյի հիր ուոոնակը. Տարի| | ՍԱ տարվա | | | Բնական

ի

ճեր Ա

հավելաճը շ

'

Լք

«

Փր

օ4

7087 383 շմ

Մեխանիկական Ընդհանուր հավելաճը հավելաճը

'

Խնդիր 20:

Շրջանի բնակչության թիվը 2000թ հունվարինկազմել է

հազ մարդ,իսկ2007թ. հունվարին'364 հազ.մարդ

ՊահանջվումԷ որոշել բնակչությանթիվը 2005թ. հունվարինայն ենթադրությամբ,որ բնակչությանթվի փոփոխությունները հավասաբաչափ ենՏրված է

Գոլ

-

Հաշ»

ՊՀ)

Հ

ԷՏՌհազմարդ 64հազ մարդ

Լուծում

բացարձակ Մթին մենոջյոնը Տ,

թիվը կլինի Բնակչության ԻՃ 2005թ

Տո

-Տօ

Լ-15012

-յճմհազ մարդ

Խնդիր 11

Շանրաետության ` իաթորան

է

Թիվը1959թ.կազմել 1783 հազ մարդ,իսկ 4970թ 2492 հազ.մալ Որոշել հանրապետության այն ենթաթիվը1885թ. տեմոր բոլոր տարիներին դրությամբ, կպահպանվեն աճիհավասար

բնակչոթյան

պեր`

Տրվածէ Տջ« Լ163իազ մարդ. Հ

Լուծում.

Աճի միջինտարեկան տեմպը

Տլոո -2492հաղ մարդ Տո

Տա)

Խնդիր 12-

տոյ-ոռ -ոա

(«բ

Ծնելիության հատուկգործակիցըկազմելԷ 6892, իսկ 45-49 տատեսակարարկշիոը կազմլէ ամբողջբնակչության

կանանց Բա ի24'

բաո

Ված

բա

ձնելիության ընդհանուրգործակիցըն̀շելովօգտագործԼուծում

ծոգիոթան Ե հատուկգործանիցը`

Խու

գթ

Խո -68:/5

նդիր 23

ՈԹ

շ«որտեղիիեւ Իա.

48.

024-1632"/ո

Տարվասկզբինբնակչության թիվը կազմելէ 409 հազ.մարդ,իսկ. տարվա վերջինհազմարդ Տարվա ընթացքումմահացելէ հազ. մարդ: Ճելիությանընդհանուրզործակիցը, եթեմեխանիկական հավելաճիգործակիցը կազմել 10945"

Բրոշ

է

«րվածէ

Լուծում

մարդ «400հազ.

Ցա

| Ծնելիությանընդհանուրգործակիցը`

հազ մարդ

Հազ420

«

հազ մարդ

Խ-1

ՀԱՎօրն

Բնակչության միջինտարեկան թիվը`

Խար«108»

Տ.

Ք.-3

ՏաՏու400:420. Բ շ

գլ0հազ մարդ

Որոշումենք ընդհանուրհավելաճիգործակիցը՝

ոու

Խու»

Ըստ

Հ

ս

Տով Տու -

Յ

ո

ս

-Խո

էդ

«39:

ա

Ւր

)

498» ա-25 -48788»

-Խոր Խա «Եկա

(ա) բանածնի՝էս»

ՀԻխ

չ39

Հ

10-39

.-2443: 244«Գեզճ85

:

Խնդիր 24:

Քաղաքի բնակչությունը տարվա սկզբինկազմել Է 60300 մարդ, իսկ տարվավերջին- 61700 Տարվա ընթացքում ձնվել 4300 երեխա, մահացել Է 400 մարդ, այդ թվում մինչն 4 տարեկանհասակի` 50

է

երեխա

Որոշել.

Բնակչության միջին տարեկան

1.

բիվը

ա)

ծնելիության

բ) մահացության ընդհանուր, գ) մանկականմահացության, 3.

դ) բնականհավելաժի, եյ ընդհանուրհավելաճի, զ) մեխանիկական հավելածի, է ) կենսունակության"

ըոդհանու,

Շետնյալգործակիցներ)

Ծնելիության հատուկգործակիցը,եթե 15-49 տարեկանկանանց

Թիվը կազմումէ ամբողջբնակչությանթվի 259ե-ը

ա

Տրվածէ, Տ,

Հ

Լոժում

80300

մարդկ,

Հ

երեխա,

ոջրակոթյա

Որոշումենք կանթիվը`

|1

Հ 61700 մարդ,

Տ.Վ

Տո» «Տագ

Տ.

միջինտարե-

6.0400«61700

՞

--6100նմարդ Որոշում ենք հետնյալ զործակիցն

զ

իան- 2134Մո, այ Կ-ջ1000----06 Հաց

թ

.

գ)հա ց «ապա

Ցո

իԿ

-Հ-ջ Տո,

1000-2295

Հ-Ը.Ը

61000

Փո

ԼՈՆ:

.

1000»

թով,

474-821

-

». 32:31 աա 08ՐՅՅԻԻ Հ8525

գը

656"),թ՛

1000- 384"

Հաա

/»

Գ ոա ՎԱ -Վե-1295 է) Բրա

-Տ 1000».200. 61000 .1000--Տ0. յ

աւ

լցցը-

.

ո

25:

Մարզիբնակչությունը տարվասկզբինկազմելէ

հազ.մարդ,

ծնվելէ 40 ընթացքում

|" տարվավերջին՝1580 հազ մարդ. Տարվա հազ երեխա,մահացել`10 հազ.մարդ, որից 1.2

հազարը`մինչն

«տրեկան հասակումԱմոանությունների թիվը18 հազար,իսկ 1.4 հազար՝

արակարծարթնաը՝ Հրի անմիջին '

Որո.

ե) ընդհանուր հավելաճի, Գ) մեխանիկական հավելաժի, է) ամուսնության

տարեկանթիվը

Շետնայլ գործանիցնները

,

ա) ծնելիության ընդհանուր, բ) մահացության ընդհանուր

ը) ամուսնայուճության

գ) մանկական մահացության, Կենսունակության դ) բնականհավելաճի, գործակիցը`

Լուծում 1 Նախ միջին ենք բնակչության որոշում տարեկանթիվը ւ

Ց-Տա, Տավ 15001580

հազար մարդ

Հ1540

Որոշումենք ա) ծնելիոթյանընդհանուր գորձակիցը`

ալ

Է բ) մա-»

այւ»

Գ աՀ". եյ

ւ

Ռիզաշշ

դ» "Գ էա,

Մա»

Կա՞ն

Փ

100056 մ.

100025

ա-Տ

0, 07:/

մահացությանընդհանուրգործակի100»

ըռ

յաօ-

մարական «.-Ք

աղ

ագ)

մահացության գործակիցը

-30«/,, 00-12

դ) բնականհավելաճիզործակից` Խոս «Հա-ԺաՀ2597-649«1948'/,, ե) ընդհանուր հավելամիգործակիցը`

.-Տու

Տո. -Տո.

յօօ0-

990-500

5.

(00--ցգը1000

1009».85-

տք

ո) մեխանիկական հավելամիգործակիցը

ԽոխՃառ Էլ, է)

-5)

95-19

ամճանության գործակիցը` տ

յ 000-.-"թ

ո

47"/5, 48-32

000-116 1000-1169"/ա, մ "

ը) ամռանալուծության գործակիցը` 3.

Տ

որ

ամը

"

ց

Թր

գործակիցը` Կենսունակության ռ

)000-091'/» ն

»

51984/2

լցօ0-

.

Ո

ԳԼՈՒԽ

ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ

21.

ՇՈՒԿԱՅԻ

ՎԻՃԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

մշխատանքային ռեսուրսներ

Աշխատանքային ռեսուրսներըբնակչության մասն է, որը ըստ տարիքին առողջականվիճակիզբաղվածէ տնտեսական գործունեությամբկամ ընդունակէ աշխատելու,բայց չի աշխատումայս կամ. այն պատճառով Բնակչությանաշխատանքայինռեսուրսներիհաշվարկըկատար վում երկուեղանակով (ըստ ձեավորման. դեմոգրաֆիական տնտեսական(ըստ փաստացիզբաղվածությա

է .

Ըստ

աղքորների

մեթոդի՝անային Դեմոգրաֆիական են

ռեսուրսների

կազմումընդգրկվում

աշխատունակ տարիքի բնակչությունը՝ բացառությամբ հասակի| ն /| կարզիչաշխատողհաշմանդամների, բ) փաստացիաշխատող մինչն 18 տարեկան դեռահասները, գ) փաստացի Դեռ աօԴԱադ Ըստ տնտեսական մեթոդի աշխատանքային ռեսուրսներիկազ մում ընդգրկվում են փաստացիզբաղվածբնակչությունը ամբողջութԱ աշխատող կենսաթոշակառունելամբ՝ ընդգրկելովդեռահասներին րին, ինչպեսնան աշխատունակտարիքը մարդկանց որոնքզբաղ ա)

Կշխատանբային աշխատող կենսաթոշակառուները՝ մատց

վաձ

են

րոս

ս երեխաների տնայինստնտեսություններում խնամթով,16-

արտաղրությունից կտրված սովորողներին «ռարեկանից արձր ործագուրնների (աշխատուժը Տ,. նտեսական "ակտիվ բնչ որը որան այնմասը առաջարկում ակջորյոնը Էխարի ատոժր Հոտաղրելո

ն.

ո

Լ

ծառաչ

իր. ակտիվբնակչությունը ուրկներին

ա

եջընղգրվում : ԱՀՆ

բնակջությունը

Տնտեսականոչ ակտիվ (Տ, .) բնակչության այն մասն է, որը չի մտնում օբաղվաճներիԱ գործազուրկներիթվի ո.

-

մեջ

ձեռկալկատ

են Դրանց կազմում ընդգրկվում այ ցերեկային ուսուցմամբ սովոբողուսանողներ Բ) ըստ տարիքիթոշակիանցած

Աեարդակ հաշման-

պայմաններով թոշակառուներ| արտոնյալ, Լրեխաներ Է հիՊամբերը, գ) տնայինտնտեսությունում զբաղվածները,

խնամողները, վանդ որոնք փնտրելը,սակայն. դ) մարդիկ, հարազատներին ի կարողեն է պատրաստ դադարեցրել: աշխատաքք ենաշխատե ե) աշխատանքտ̀արմարդիկ,որոնքչունեն ն. հեն

արտրոմ

այլ

բեր պատմառներով.

Բնակչության զբաղվածությանԱ գործազրկության գործակիցները

22.

Զբաղված բնակչությունը կազմումեն այն անձինք, որոնք աշխատում եկ պետական, մասնավոր ձեռնարկույուններում, զբաղված են ֆիրմայինն անձնականօժանդակտնտեսություններում,

Ա նան գինձառայողները, տարբեր բնոյթի գործարարությամբ, կրոնականգործունեությամբ զբաղվածանձինք տարիքիանձինք,որոնք Գորձաղուրկ՝աշխատունակ մանակումչեն աշխատում,զբաղվածեն աշխատանքփնտրելովն. են անցնելո։աշխատանքի. Բնակչությանզբաղվածութպատրաստ յան ն գործազրկության բացարձակցուցանիշների հաշվարկիհետ

տվյալ ժա

մեկտեղ, աշխատանքային արացվածքի Յա քնադչորյան է հարաբերական ցուցանիշները. ցուցանիշները Բնակչության տարիքային ոեսուրսներիտեսակետ| մասիցուցանիշը Աշխատունակ տարիքի տեսքով՝ արտահայտվում96-ովկամ գործակիցի

էն հաշվարկվում

1.

ատր

եա

6:3)

.

մի ցուցանիշը(ժն կամ

թիվն որտեղ9 ն" բնակչությանընդհանուր 2. Անչափահաս բնակչության (Տ.ո,)

գործակիցը)

ր Յ

Տ Հ

աջ ԷԶ

Ց

օՓ

Կենսաթոշակային բնակչության (Տրչ, բ) մասիցուցանիշը`

- թա

6.5)

Աշխատունակբնակչությանընդհանուր բեռնվածությանգործա-

կիցը՝

Կ

4`

«Հոբ նու

օգ

տեսուրսների փոխարինմանպոտենցիալ Աշխատանքային

ւործակիցը`

բջՀՏաար

օդ

ար

բեռնվածութԱշխատունակբնակչության կենսաթոշակային ան գործակիցը (75. 766) 5.

6.8)

Տատջ

Աշխատունակ տարիքի բնակչության աշխատունակության: գործակիցը(76 կամ746)

Տ, ՀՀո

.

Տատբ

1.

Զբաղվածության տեսակետից` Տնտեսականակտիվ բնակչության գործակիցը`

2.

Բնակչությանզբաղվածության գործակիցը

Ո.

ՀՇԲԲՒ:Ա00

Խաս

Խջ

ա

Գործազրկության գործակիցը` Հ

Խո»

2:3. 3. 4.

ՅԻԿԱ00

-

Տոոբ

29)

0.10)

2.12)

Աշխատողների թվի ցուցանիշները

ցուցակային աշխատողների թիվը(1ջ), աշխատանքիներկայացողների թիվը`(.), աշխատանքի չներկայացողների թիվը(Ոլշ), փաստացի աշխատողների թիվը (8).

Ռրոշակիօրվա աշխատողների ցուցակայինթիվը հավասարԷ նախորդ օրվացուցակային թվին գումարած օրում աշխատանՔի ընդունվածներիթիվը մ հանած աշխատանքից ազատվածների

տվյալ

Թիվբ(խոշորձեռնարկությունների օրինակով). Աշխատողների միջինցուցակային թիվը մի

բ

տն

ԼՆ)

Եր հաշվետուժամանակաշրջանի բոլոր օրերի ցու տոն ն հանգստյանօրերի թվեէ (ներառյալ ցակայինթվերիգումարն են հավասարդրանցնախորդօրվաթվին), է, ը րը, որոնթ վերցվում հաշվետուժամանակաշրջանի օրացուցային օրերիթիվն Կախվածելակետային տվյալներիբնույթից`աշխատողների միջին ցուցակայինթիվըորոշվում կշովածմիջինթվաբանականի` որտեղ 5-1,

ն

Է

է

.-

ն

օա

ժամանակագրական հաա `

-Աոռշռ Հ

բանաձներո

ՊղՒշ

16)տ-3)

վարեպորգնեի թիվը (Մ, Աշխատողների

Եթե աշխատանքիներկայացողների թվից հանենք շուրջօրյա Մ) թիվը, ստանում ենք փաստացիաշխատող-

ների

ցուցակայինկազմիօգտագործմանգործակիցը իե, հավասարէ փաստացիաշխատողների միջինթիվը (ե) բաժանած աշխատողնօրի միջինցուցակային թվի` ց -վրա.

տաս ներկայ սցողների

ալ:

Աշխասանքի ոացիաշխատողներըմՐ ցիս թվերը որոշվումեԼ հեւռնյալբանաձներով`

նէն

եր

Էն

Խո

5.

ԼՆ)

ռտ

որտեղ՝եչ.

Է

աշխատանքային օրերիթիվն

-ն

2.4.

Աշխատուժի շարժի ցուցանիշները

է

Աշխատուժըարտադրության գործընթացումսպառվում կենդաճի աշխատանքիծախսումների ձնով, որը չալիվումէ աշխատածժամանակով"

Աշխատողների թվիփոփոխությանգործընթացը,որը հանգեցնում

է աշխատոժիվերաբաշխմանը,կոչվում Է աշխատուժիշարժ: Աշխա-

տուժի շարժը տեղի է ունենում բազմաթիվպատճառներով(ժողոտնտեսականբնույթի,աշխատողներիցանկությամբ): վրդական, Աշխատուժիշրջանառության (պտույտի)բացարձակցույանիշ-

ըստ ազատման (1) է հարաբեշարժի ինտենսիվությունըբնութագրվում Աշխատուժի րականցուցանիշներով` Դ. Շրջանառության գործակիցը ըստ ընդունման`

Շերն են՝ շրջանառություն ըստ ընդունման (1լ),

-Հ-

ո

օօ

ըստ ազատման: Երջանառության գործակիցը

2.

1,

«Հ.

220)

Շոսռնոթյան գործակիցը`

Ծա

-

որտեղէգ ճ ավելորդշրջանառություննԷ Զբաղվածոթյունըգնահատելուհամար որոշում ենք աշխա ուժի փոխարինման գործակիցը -

ԽՆ Եթե թ,

-

0.22)

ազ

աշխատատե ավեագ աշխատատեւերը Բ. ջաականոցյած

ից` ՑաւՀ1-1 5. -

Ա

-

է նշանակում

գործակիցը

կրճատվել

են,

թի

ցուցակայինկազմումգտնվողաշխաւտողների «զվետուտարում

աշխատողճերի միջին ցուցակայինթիվտ

2.5.

Աշխատաժամաճակըն

դրա

օգտագործումը

Աշխատաժամանակը օրացուցային ժամանակիայն մասճ է, որը ծախսվումէ արտադրանքիարտաղրության կամ որնէ տեսակիաշ խատանքի կատարման վրա. են մարդ-օրըԷ Աշխատաժամանակի հիմնականցուցանիշներն է ժամանակի հետնյալ մարղ-ժամը.Վիճակագրությունը տարբերում ֆոնդերը. ժամանակի օրացուցայինֆոնդ, ժամանակի տաբելային ֆոնդ, ժամանակի հնարավոր ֆոնդ,

առավելագուն ֆ: արտահայտել արդ

փաստացի աշխատած ժամանակի Նշված ֆոնդերըկարելիԷ «րերովկամ մարդ. ժամերով 1` Ժամանակիօրացուցայինֆոնդը (8..) հավասարէտոն ն ա) հաշվետուժամանակաշրջանի բոլոր օրերի (ներառյալ հանգստյան) ցուցակային թվերիգումարին մն. բ) հաշվետու ժամանակաշրջանի աշխատողներիմիջին ցուցակայինթվի (՛ց) ն ժամանակաշրջանի օբացուցային օրերի (եջ) ար-

տադրյալին`

8-1

ո) 8, -Ֆ՛ո

«եր,

տոն հանգստյան օրերը, (2 25) ներառյալ

«Տ-նռ

ն

որտեղ 1չ-ն աշխատանբի ներկայացողների թիվն է, 1շ-ն աշխատանքիչներկայացողների թիվը. Ժամանակի տարելային ֆոնդըհավասարէ Ժամանակիօրացուցայինֆոնդի ն տոն (8,ոյ) ու հանգստյան (8..ոգ)օրերիբացակա

յությունների տարբերությանը" Ց...

Ցո-Ցս-

Յա»

Եթե ժամանակիտաջելայինֆոնդից հանենքհերթականար-

ձակուրդները (8.յչ), կստանանք աշխատաժամանակի առավելագույն հնարավոր ֆոնդը18.» ո), ԵՀ 22դ -

Ցո Ցու ոճ -

4. Փաստացի աշխատած ժամանակի ֆոնդըժամանակիտաբե լայինֆոնդի ն բացակաու պարապուրդ մարդ օրերի (1..չ) տարբե է՝ րությունն 8 «Ցար -ՍԿԽար" "

ցուցանիշներ տվարերով ֆոնդերի Համանակի հնարավոր գտագործման Աշխատաժամանակի հաշվեկշոի

Աշխատաժամանակի առավելագույն գործմանգործակիցը`

երր -

2.

229)

«0Գ--

0:30)

Ցոջ Ժամանակի օրացուցայինֆոնդի օգտագործման զործակիցը`

Հո»4

ֆոնդիօգտա-

Ժամանակիտաբելայինֆոնդի օգտագործմանգործակիցը`

Խո

3.

հաշվարկվումեն

Բ--

ո:

Աշխատանքայինամսվա (եռամսյակ, տարի) տնողության օգտագործման գործակիցը`

ո..-5Ծո 6.-

որտեղ` Ծջ-

Հրո. Ե

632)

033)

մեկ աշխատողիաշխատածօրերի միջին թիվնէ. այն հավասարէ փաստորենաշխատած մարդ ընդհանուր թիվը ՖԾ,,, բաժանելովաշխատողների միջինցուցակայինթվին`

օրերի

ն.

Ծ»-ը

ձեռնարկության աշխատանքային ռեժիմով սահմանված

օրերի թիլն է5`

տնողությանօգտագործման Աշխատօրվա գործակիցը`

Կե-5

Ե

«մեա րը

03դ

2:35) 0:35)

"ո

է, որոշվումէ աշմիջինտնողությունն որտեղ եջ- ն աշխատօրվա մարդխատած մարդ-ժամերիընդհանոոր թվի (3-էյսգ) ն աշխատած

թվի (Ֆ.0.,) հարաբերությամբ օրերիընդհանուր

Սջխատաժամանակ լբիվ կամ ինտեգրալ օգտագործման

աա ործակի:

էր

6:37

համար կաօգտագործումը բնութագրելու Աշխատաժամանակի է զործակցիհաշվարկը դա բնութագրում րնոր է հերթափոխության աշխատատեղերի օգտագործումը. գործակիցը` Ճոնը, Որոշակի օրվադրոյթյամքհերթափոխության ընդհանուրթվի հահամասարէ բոլոր հերթափոխերի բանվորների ամենամեծ հերթափոխի թվին. բանվորների րաբերությունը

Խո

Հրթակոխորյան

ժամանակահատվագործակիցըօրացուցային

Տի որությ

Փոխապասատարաաաաաադ 1.գառը

(շթ

-Ճ:լօ,

Օյ

աթ

Արան ԻԸ

աշառռառ ճայղ «րդին

հարաորու

գործակիցը` ռեժիմիօգտագործման Հերթափոխային .

ն հերթափռխերի թիվնէ. Անընդհատության գործակիցը ամենամեծ հերթափոխություՇում աշխատածբանվորների թվի հարաբերություննԷ աշխատատեղերիքանակին՝

որտեղ Ը

--

ճար -

ԲԻնԷ կամ ինտեգրալգործա Աշխատատեղերի լրիվբեռնվածության կիցը րտեղ՝

Ք

-

ն աշխատատեղերի

Խաչ ԽՃ

՞

Խատ

Խնդիրներ լուճումներով

26.

Հեերախորած Տարվա սկզբին Խնդիր

1.

հայտնիեն հետնյալտվյալները, վերաբերյալ

բնակչության դուրս աշխատուն Աշխատունակ

Աշխատունակ աշխատունակ տարիքու

թվաքանակը

տարիքից

թվաքանակը Տարվաընթացքում

Կ

տարիքի յթյան.. բնակչութ: Ներգրավվել կրնկա աշխատանքի կենսաթոշակի 3.

Շամալրելեն աշխատունակ, են

Է. 8.

աշխատունակ

ճյուղերում

ախի աշխատունակ

տարիքիան' Եկելեն աշխատունակ բնակչությունայլ ճյուղերից.

Աշխատանքային կազմից դուրս ենմնացել ռեսուրսների անցման,հաշմանդամության,մահվան (կենսաթոշակի

ն

հետ կապվածայլն) աշխատունակբնակչությունը Աշխատանքային ռեսուրսներիկազմիցդուրս են վնացելդեռահասները

....20

..

մարզեր...աշխատոնակ տեակոյո են տարիքում

Աշխատունակ մեկնել

այլ

Որոշ ռեսուրսների թիվը տարվասկզբինԸ՛) շխատանրային : Ա Աշխատանքային ռեսուրսներիթիվըտարվաԿերջին ա)

աշխատունակ բնակչությանթիվը աշխատունակ տարի-

ում (է. բ) աշխատունակ

տարիքի

ների թիվը(՛.«ոուսմ գ)

ի

սահմաճներից դուրս աշխատող-

աշխատանքային ռեսուրսներիթիվը տարվա

Վ)

Աշխատանքային

վերջին -

)-

եսուրսներիմիջին տարեկան թիվը (7 Լ. լշխատանքային ռեսուրսներիբնական,մեխանիկական հավելաճիգործակիցները(ե, քոյ ա)

որհանու:

`

ուծում. 2.

ՆԽՀ(ԱՀ 0)

100032

Հ

հազ մարդ.

հազ մարդ, շ-(ՍՑ-ԹՌԹ)1000-38-30 0) 0)Հ3048-6- 34 մարդ,

ՋՐ: ՆԻՀԱՐ

(Թ Թ-13Հ 121056

այ.

-

հազ.

/:65:1070 հազ. :

132438«8:30

մարդ

«|

ՀՐՊ

ԹԼհազ

մարդ

9-(0-()լօցո7

ԱԱ 1: ո՞ր

.29-».1000 19/33» 105 »1000- Հորս

38.8

«Հ ճե»

-

ր

(8-30

-

-

ԹԱ) Տեր ---«լ»րո00-31

Լ.

ձեւ Ճոխ աաա

ո կամ6

հ

ոո-

.

»1000.բ »»1000-361635 Թո

առ

ՀՅԵղր

ո

Խնդիր 2: Աշխատունակ բնակչության թվաքանակը մարզում տարվա 252 հազ մարդ սկզբինկազմել 150 հազ մարդՏարվաընթացքում անցելեն աշխատանքային տարիքի,այդ տարիքիցդուրս են մնացել ՆՏ հազ մարզ Աշխատանքային տարիքումթոշակի են անցել1,5 հազ մարդ, մահացելեն 3.0 հած. մարդ: Սյլ մարզերիցեկել են 9.8 հազ մարդ, մեկնելեն այլ մարզեր7,5 հազ մարդ

է

Որոշել.

Աշխատոնակ բնակչությանմեխանիկական,բնական, ընդհանոչըհավելաճը Աշխատունակ միջինթիվրբնակչության Աշխատունակտարիքի բնակչության մեխանիկական,բճական, ընդհանուր հավելաճիգործակիցները.

"

Լուծում: 3.

է

Մեխանիկական հավելաժըհավասարայլ մարզերիցեկողե. այլ մարզերմեկնողաշխատունակ տարիքի մարդկանցթվի

հազ. մարդ. տարբերությանը` ազածը հավասար2, աշխատանքայինտարիջի 7,5.-

ՀՈ-8-

Բնական

(Ճշ)

է

անցած աշխատոլնակների թվից հանած աշխատանքայինտարիքից ս մահացածների դուրս մնացածների,թոշակի անցածների թիվը Ն0 166 1,5հազ մարղ1- 10.4 հազ. Ընդհանուրհավելամ'ՃՏադ-ՃՏտչ-ԷՐՏա2,348 մարդ 2. Աշխատունակտարիքիբնակչությանմիջին թիվը որոշվում պարզ միջինթվաբանականի բանաձնով

ՃՏոս

-

-

Տ,

Լ

8,1

է

Տատխարծնայամ

Տատչպ

Տատկու)

ձՏ.ոչ 1500

Տա -1500»-1640 -

10,:

Հ

1604 հազ. մարդ

հազ մարդ

Ճաշվարկենք հավելածիգործակիցները

Ա0000 ՃՏար խախ 5.5 ՀՀ-Ի

(55ջ»1160 --)1Ս00

»:.1000

(4826. 148960,

-

-

Խնդիր 3: Ռնենք հետնյալ տվյալները2005 (հազ մարդ).

522966,

թ.

տարվա վերջի դրությամբ

Բնակչության թվաքանակը...

Տնտեսալլան ակտիվբնակչությու

Ընդհամենը գործազուրկներ.. են աշխ. որոնքգրանցված Գործազուրկներ, «զբաղվածների»ծառայությունում

.167 66,7 .

Ն93

Ռրոշել. 9` Տնտեսական ակտիվ Ձրաղվածության մակարդա

բոակչոթոն մակարդակը

4 Գործազրկության մակար: ան 3. մակարդակըԳրանցված գործազրկության 4.

Տնտեսությանմեջ զբաղվածությանբեռնվածության գործակիցը՝

Լուծում: '

Ճո

Հ

Հ.րոյաՀոռյա Հոթ

տ

«8685 ց-ցոա- ՀԱ»յց--:255 .լ

Աաաա

Ճ

րտ»

էո-

Թ345:

«ջե-զոյաա-19: ւա

ՀՏՐչլցօ Տ. Բոցը-852401-15 Տ-

-

Խնդիր 4 Ունենքհետնյալտվյալներըըստ մարզի(հազ. մարդ) Բնակչության միջինտարեկան թվաքանակը. Ընդամենը տնտեսությունում զբաղվածները Ընդամենը թվաքաճակը. գործազուրկների .

.

..

ւ4

.545

Որոշել. 1` Տնտեսական ակտիվբճակչությունթվաքանակը ակտիվբնակչություն Տնտեսական գործակիցը 3. Բնակչություն զբաղվածության գործակիցը 4. Գործազուրկության գործակիցը" Լուծում:

ակտիվբնակչության Տնտեսական թվաքանակը հավասարԷ

վաքանակճերի բնակոթան Գործազուրկ մալգոմարին Հ. 645» Տանոճած: կարի բնակչության գործակիցը

ն զբաղված

շ ճ

65 4

1145 հազ

ՀՑ -Տքացց-.34 «-զջ

3.

ո1մ0 48496

զբաղվածության

Բնակչություն

գործակիցը՝

«ՀՅ 75 Տա

եջ 4.

՛

«55.510

- 90.25:

-

գործազրկության

գործակիցը Հոգուս

Բնակչություն

աժՏ

ԽՀԿա

«-ՀՏՐ)Ա00Հ5 ռա

100-995

Խնդիր 5:

Մարզիգործազուրկների թվաքանակիաժի տեմպը հաշվետու (տարումկազմել 153,596, տնտեսական ակտիվբնակչությանթվաբանակըբազիսայինտարումեղել է 380 հազ մարդ, իսկ հաշվետու տարում`355 հազ.մարդ. Ռրոշել գործազրկության փոփոխությանմակարդակը մարզում

է

Լուծում:

փոփոխությ

Գործազրկությակ մակարդակի հաշվենք գորձազրկության գործակի:

Նա

"-

որոշելու համար

Տո

թիվը (1) գորձագուրկների անհայտ յտ բաք րված միայնմակարդակի հարաբերականփոփոխությունը

խնդրի պայմանի

է,

է

ենք փոխադարձ Օգտվում կապից.

Ե-Հթ-

որտեղ՝ ել,

ինդեքս

-

ն

Ծշա

Ստա.

գործազուրկների թվաքանակի ինդեքսնէ, տնտեսական ակտիվ բնակչության թվաքանակի

ն

Բատ ՛ննդրի պայմանի

Տուտը՝

Տար

Նշանակումէ նվազելէ 476 ով`

-

հազ մարդ հագ մարղ,

Ցար 35 096(5644). Տոռա տնտեսական ատբնակչությանթվաքանակը Խու

-

ա

ինդեքսը` Գործազրկության

-

Շաշվարկենք աի Գո

ինդեքսը՝

տարումբամակարդակըհարթու գործազրկության

Այսպիսով

տարվահամեմատ աճելէ 8096 (160-100-6095): զիսային Խնդիր

6"

ակտիվ Կ Ունենքհետնյալտվյալներըտնտեսական

վերաբերալ հվաքան Վարձու աշխատողներ մարդիկ. ար բազ

թվաբանակի բնակչության 2. 3.

ակը

Բնակչության

ոչ

սկզբունքովաշխատող Անհատական անվճարաշխատողներ. Ընտանեկանձեռնարկությունում -

Գործատուներ.

Կոոպերացիայի անդամներ

Ֆերմերնել

չունեն Մարդիկ,

զրու Կա

են

աշխատանք

(նախկինումաշխատել 9. Մարդիկառաջին փնտրումեն աշխատանք 10. Կրտսերտարիքիմարո 1.

ակտիվ

..

.

կորված Աչխատոնակ կրած տնային անտեսոթա

արտադրությունից

տարիքի

սովորող

Մարդիկ

են

խնամբով գործերովն երեխաների

ն հաշմանդամներ Թոշակաոոլներ աշխատողմարդի Թոշակայինտարիքի 15 Աշխատունակ տարիքիցփոքրտարիքի 16 Աշխատունակ մարդիկ, չունեճ որոնք աշխատելուանհրաժեշտություն 17. Մարդիկ,որոնքերկար չեն ունեցել դադարել աշխատանք աշխատանք, սակայնպատրաստ են աշխատանքի

հանան տարիքում չաշխատող . ժամանակ են ԼՁ փետրելոժ '

..

)

թվաքանակը Փոցանիշները ( բրԹ 0)15Քրաղվածների -եյ (3)Է «աման ՆՏՀ15,049,043,0ԷՆ0հազ մարդ.

Որոշել հետնյալ

ՄԷ

Ա

ՍՓ:

12,5

Գործազուրկների թվաքանակը:

մարդ:

բնակչությանթվաքանակը 2.Տարեկան ակտիվ ր» Ա2Ն5Ի150-336,5 բնակչության թվաք Խառ մարգ ակտիվ (2 Տաաման: 03)» Ի աե. ՀԱՑ: Ո՛: աՀ ԱԻ (9)Հ14,5Հ0,5-15,0 հազ. Հ

ոչ

«Տո

արաք

Գորճակիցը

5.

Զբաղվածության

գործակիցը. Գործազրկության

ՆԽ. ՏԱԶՈ

Տա

Խնդիր 7:

Հ

կամ եգ Իջ 10089 /195 կամ ԼՑծ

ր

Հ

"

-

-

-

117:

Նոր: ձեռնարկությունը սկսել է աշխատանքըհունվարի24-ից ն տաբելայինհաշվառմանհամաձայնցուցակներումրանվորներիթիվը: է (մարդ).

հառկալը հունվարի (րջաթ Դ. (կիրակի)

առ

հոնվարի նաբար) ոչ ջ հունվարի հունվարի(երկուշաբթի) հունվարի(երեբշաբթո)

առ

աշխատանքային աշխատանքայի

23 հունվարի(չորեքշաբթի) 30 հունվարի(իինգշարթե) հունվարի(ուրբաթ)... Աշխատողներիմիջինտարեկան թվաքանակը փետրվար կազմելէ 130 մարղ,մարտին`138 մարդ

«իս

Հաա

Ռրոշել բանվորների միջին ցուցակայինթիվը հունվարին,առա-

եռամսլակում

Լուծում:

Աշխատողների միջինցուցակային թիվը`

ծ

է

որտեղ ֆ-19- ճ հաշվետուժամանակաշրջանի բոլոր օրերիցուտոն ն հանգստյանօրերիթիվը գումարնէ, ներառյալ (երչՀ

թերի գական 29Ե

8-12-

ՈՅ:

ԾԲ.

լյտաը,

ք

Ն

Դեխապա

30:18

մարդ

ԳԾ

Խնդիր 8 Արտադրականձեռնարկության բանվորներիտեղաշարժըտար-

ակազմել ին

վա ընթացքումհետեյալնէ (մարդ)

ցուցակի՝տարվա Տարվաընթացքում`

Ըստ

Է

ա

ընդունվելեն ազատվելեն

Որոշել. Աշխատողների միջինցուցակային թիվը ըստ ընդունման,ազատման գորձակիցները Երջանաոոթյան

Աշխատողների ընդհանուր: փոխարինման գործակիցը

ն.

Լուծում

Միջինցուցակայինթիվը

ոռտեղ 1, սկզբինն.

ն

ոզաշխատողների ցուցակայինթվերն են տարվա.

ար

վերջին Լ.Հ

ո

5.

-Լեղատ8

տ..56:58

Ծ-1 2.

ջ

ԻՑ

ՀՏ7

8-58

մարդ,

մարդ

Շրջանառության ըստ ընդունման՝ գործակիցները

Ն

--

«ո

բ

1498, Բոռ «զբան

ըստ

Հ

ե

տւ

ազատման՝

ճ

«ՏՐԱ. չլջմ00--1058.,

Հ-Բ-2100---»100Ս

դնդիանուր՝ Բեռ

8.6

«ԵՏ

2435:

-

բանվորներիփոխարինման գորձակիցը`

«շիտ ԱՇ

"

Ե

«61335, լդյգ

նոր աշխատատեղեր այսինքն"ձեռնարկությունում Է ստեղծվել

Խնդիր 9 Տարվա

դնթացքում (հազ մ. ողի Աշխատողների միջին թիվը

ոլնենքհետնյալտվյալները՝ ըստ էկոնոմիլլայի

ՏԱԱաԱՅԻն

ատված» աշխատանքային

ըճդունվա' Աշխատանքի Աշխատանքից

Սեփականցանկությամբն կարգապա հությունըխախտելուհետնանթովազատվածները ..

Որոշել. Շրջանառության գործակիցըըստ ընդունման 2. Ծրջանառոտյան ըստ առատման գորձակիցը

Շոսունությանգործակիցը`

Լոռում: Լ.

շա.

Ա116ջ»մ0032646, «ՀԵ»

ԼԱ

Բո» Հ «Հթառ«100

25 736,

«ԼՈ».

«5 96 100

Ն

Խնդիր

10:

ար տվալները

միջին 2005թ. Հայտնիեն ձեռնարկության 1. Աշխատողների թիվը տարվասկզբին 2. Ընդունվելօն աշխատանքի. են աշխատանքից ընդամենը

Ազատվել սեփական

տդ թվում

կարգապ

աշխատանքային. ցանկությամբ,

հությունըխախտելուն զործալթմանհետնանքուլ....-

1`

2.

4. 5.

6.

շել.

Մշխատողների միջինգուցակայինթիվը: թվաքանակիինդեքսը(շրջանառությունը) Աշխատուժի Աշխատուժիընդհանուրպտույտիցուցանիշը

Երջանառության գործակիցըըստ ընդունման Շրջանառության գործակիցըըստ ազատման Աշխատուժիհոսունության գործակիցը

Լուծում: Է.

միջինցուցակային Աշխատողների թիվը ք, չնա)

յաց» նսա 4 1-15

ո...

լով

23906

-

Հ

380 մարդ

փնդեքսը տվաքանակի

Աշխատուժի

ո»

«38.05654:)Հու«Նթ

Է 575-ով Աշխատողներիթվաքանակը տարվավերջինկրճատվել 3 Աշխատուժի պտույտիցուցանիշը ընդհանուր

Ա625:) ոՊո Պրո 462 6-ով վազը տարվաընթացքում Բանվորների համարվել Շրջանառությանգործակիցը ընդունման՝ եը

4.

ըստ

189.

Հո. Ց0

հռ

Ն

-

920205 է(20.59

Շրջանառության գործակիցը ըստ ազատման

5`

Ն

ԽաղԲ -ոՑ-

ցը»

(25.696)

0,256 0:

Յո

.

Շոսոլնությանգործակիցը`

ՀՅ. կամ

Խնդիր

396 0,128 (12,845) «0128 (1

.

11:

դրությամբձեռնարկության վերաբերյալկան հետնյալ Ի

ոովլալնել

թիվը, ատար միջին ցույակային ընդամենը (տո աղբն «քանվորական օրվա քանվորական օրվա

-

4.Չեն

օրյա

8ժամ 7 ժամ

տնողությամբ..

..

տարեկան արձակուրդներ հանգստյանօրեր, մարդ-օր

.

պարապուրդներ, մարդ" օրաշխատանքի,

մարդ'օր» ներկայացել

այդ

«950

տնողոթամբ

Տոն Ա

..

մարդ ժամերիթիվը. Աշխատած

«22000 433000

188616

լ. Որոշել օրացուցայինֆոնդը ւ Աշխատաժամանակի Աշխատաժամանակի տաբելային ֆոնդը՝ 3` 5.

ճ.

ֆոնդը Աշխատաժամանակի առավելագույն հնարավոր

օրացույցայինֆոնդի օգտագործման Աշխատաժամանակի

Գործակիցը Ժամանակիտաբելային ֆոնդիօգտագործման գործակիցը: Ժամանակիառավելագույնհնարավորֆոնդի օգտագործման

գործակիցը`

տ

`

Սշխատանչի Արառագար Աշխատաժամանակի

զործակիտնողության (տարի)օգտագործման գործակիօրվատնողությանօգտագործման գործակիցը օգտագործման ինտեգրալ

Լուծում: Աշխատաժամանակի օրացուցային ֆոնդը,մարդ-օր՝ «ԶՆ: էչ Նա,40 ւ

1`

214200»

կամ` 8,,

շ

Մյ,

-

«-Լ000:365

365000

365000

ֆոնդը,մարդ-ՕՈ՝

Ցոռ-Յապ

--

Հ

252000

առավելագուն հնարավոր ֆոնդը,մարդ-օր՝ առո Բոար- Ծար.

:«

22000-- 230000

Բ.ոո Աշխատաժամանակիօրացուցային ֆոնդի օգտագործման 252000-

Հ

»

Կարի Աջխատամամանաի, «Հաա 413000 Ախառաագա -ՀՅ

150760.»

գործակիցը՝

ա

214200

՞՝365000

-

ւ

. կամ 58724-

Տ

Ժամանակի տարելայինֆոնդիօգտագործման գործակիցը՝

Ժամանակիառավելագունհնարավորֆոնդի օգտագործման

«

գործակիցը՝

8,

8,`.

անոթ

կամ ՝ 24200. 252000

214200.

-

| Ճ., տնողության Աշխատանքի ձակիցը՝

թ

2իռ

095| կամ 93120 գորտարի) օգտագործման

--0531

կաճ 9595

Ծա Ըստ նշանակության` այդ գործակիցըհամընկնումէ ժամանակի ֆոնդիգործակցիհետ, այնպես որ այդ եր առավելազույն հնարավոր

"

գործակիցներն էլ

կո:

էության,ունեն նոյն տնտեսագիտական

ըստ

օգտագործման "ճդԱշխատանքային

իմ,ո

օրվա տնողության

կիցը

Խու-Ֆ,

ե-ն

(

ե

Լ

Ե

1686տ

ֆե

գործա-

Ե 2189Ց. ժա

2ոշ00 Տը, Խ650-7450 32:50

22550..795 ժամ,

099) կամ (99136). 9.

Աշխատաժամանակի օգտագործմանինտեգրալգործակիցը՝

Քո «ժառ» ե,,

Խնդիր

-

0931-0994

-

09226 կամ92,396

12:

Ձեռնարկության աշխատաժամանակի օգտագործման վերաբեր

բանվորականօր) ունենք: Կազրիլ ձետալտվյալն առին բանվորներ,մարդ-օր ացի աշխատած (2

շ

աշխատաձ բանվորներ, Փաստացի Ծարջօրյապարապուրդներ,

մարդ-Ժամ. մարդ օբ... Աշխատանքիչներկայացածներ, մարդ-օր այդ թվում`

հերթական ն հանգստյան օր: արհակուգրեր

րվա միջին տնողությունը,ժա բանվորական Տա Պամար՝ վ Աշխատաժամանակի ագտագործման ծոթյան -՛տոն Է

Վարկենք 1 Աշխատաժամանակի 8... 7 ն:ֆր:ՖՆպր շ

րագոգայե տաբելային Աշբատաամառակի 8.րաակ Ց»--

Ց.»

8ոզ-

»

ֆոնդը՝

-

8ուոգ

9048: 1470-4482 «15000

-

ֆոնդը

--

15000

մարդ-օր"

11000 մարգ-օր

ֆոնդը՝ առավելագոլյն հնարավոր

8,.,- Յա"

11000

«

10780

մարդ-օր

4. Աշխատաժամանակի հնարավորֆոնդիօգտաառավելագույն գործմանգործակիցը՝ «

ծ,

Ցատ

-.-շ-Ց--

խո

է

Հ

9048 աաա -0յո (889

նշանակում չի օգտագործվել աշխատաժամանակի 1698-ըկամ 107605:16.

ՀԱԲ»

5.

»

17լշմարդ--օր

օգտագործման գործակիցը Աշխատաժամանակի տնողության

«1», «ԸԷ-ոաեղ Ծ

Քա

0, «22օր

.

թիվը Որոշենքբանվորների ցուցակային միջին

Խ..-

«եա»

Ծջ -ՀԾՐ 1510թ, Տ: կա: 8355: 2.1-085

որաքանչոր վանիու

Նշանակում է միջին ցուցակային խատելսահմանվածաշխատանքի տնողության47,796 6 առա գոնողության օզտագործման

ա

,

եռ:

-

որտեղ

79ժամ, հ,

ե-

ֆ : ե. 6. Լ

չի աշ

գործակից

70574 ոու

աթ

Հաբ

"4

մամ,

կամ 9676

ՆշանակումԷ աշխատաժամանակի կորուստըաշխատօրվաըն» թացքումմեկ բանվորիհաշվովկազմումէ 13 95 (100-98,79:) Ի. Աշխատաժամանակի օգտագործմանգործակիցըամսվաընթացքումըստ աշխատած ժամերիքանակի,

ՀԾ

`

7057:

«ՀՀ -աշջթցթատ

1124) (81

«0, կամ 0823:0:987

-

Խնդիր

Կազմակերպության միջին տարեկան ցուցակային բանվորների

"իվը կազմելէ 1500 մարդ, տարվաընթացքում մշտապեսգուցակնե-

թում

եղել

րդ

է

մարդ, իսկ տարվավերջի ցուցակայինթիվը

Է ընդունվել180 մարգ,աշխա Տարվաընթացքումաշխատանքի տանքից ազատվելէ 40 մարդ, որից 10-ը հեռացվել է աշխատան "ային խախտոլուպատճառով,իսկ 6-ը՝ դիմումի

կարգապահորյոճը

համաձայ

Որոշել

(պտույտի)գոծակիցները, աշխատուժի շրջանառության

2.

հոսունությանգործակից,

ա) ըստ ընդունման,

բ)

ըստ

ազատման,

փոխարինման (մշտականոթյան

աշխատուժի կադրերիկայունության

Տրված Է

3. 1420

մարդ

մարդ.

մարդ

-Շրոոր `

ո

Էչ

"Գ

3:

100.-

1296,

100-----

ԼԱՒ

շ

26»

ոբ. Նոթ-

Ր,

100-106635-| 0796ւթ. Հ

րա Ա

Սց

Բ-ը

գործակիցը

Օգտվումենքբանաձներից՞

մարդ

1. նով)» 1560 մարդ 0 մարդ 0 մարդ.

ԲԵ

գործակիցը,

Լուծում

ավեր

4:50».

ելտապաաադաճուոիջիկի անագան

յեթե .-

ն

ա աան

ատակ

110չ5-100-185

915:

աաոն

գտի

,

Խնդիր 14: Ֆաբրիկայիբանվորներիապրիլ ամսվա աշխատաժամանա օգտագործման վերաբերյայ հայտնիեն հետնյալտվյալները բանվորների միջին

թիվը, մարդ աժան թիվը.... աշխատա մարդ-ծրերի աշխատած մարդ-ժամերի թիվը

».

». է.

Որոշել 1 մեկ բանվորի փաստացիաշխատածօրերիմիջինթիվը, աշխատօրվա միջինտնողությո:նը,

բանվորի փաստացի տեան Դու Ն

ժամերձթիվը աշխատած

րված

`

չո

..«4Կ

Ֆես

ը

ն

ջ

400. Մ»

Դե Ֆու

լ.

ԻՐ ԱԱ)

շօր

ՉԵ

տր41400

ո

ցամ

2065թ

Խնդիր

ՇՇ-ում տնտեսական ակտիվբնակչությունը(Տտ ակազմել Է 1187 հազ մարդ,որից զբաղվածները(1զբ) 1098, իսկ գործազուրկ-

ները՝(/գզ)83 հազ մա

Շայտնիեն նան հետնյալ տյալները աշխատունակ տարիքի Հ

չ

։

Տշ.) աշխատունակներ. փաստորենզբաղվածաշխատունակ

տարիքիանաշխատունակներ փաստորենզբաղված կենսաթոշակառուներ ..

Հ

փաստորենզբաղված անչափահասներ .

(աշա)

Ծա.) Ց.)

հագմարդ, հազմարդ,

հազմարդ,

49հազ մարղ

Որոշել 1 զբաղվածության ն գործազրկության գործակիցները (Բ-» Ի), 2. աշխատանբային ռեսուրսների թիվը(1...)

.

'

Զրաղվածոթյան ԱԱ

ուծում:

2.

Գոարթ

Գործազրկության

"-

ր --Հ-ՏՑ-ա---.-

աա

Տոր

Աշխատանքային, Հ»

Լ-ԱԱԱԹԵՒՆ

ռեսուրսների թիվը`

Տառա՞ԷՏատան-հ Տափ Տաս» 2078 հազարդ.

են

Խնդիր 16: Հաստոցաշինականերկու գործարանների վերարերյալհայտնի հետնյալտվյալները ՞

Բանվորներիմիջին` Գա

'

Միջինամսական ազ դրամ)

ագխատակա

թիվը

Բազային Շաշվետու ԱՄ Գաշվետու| | ժամ-րջան ժամ-շրջան

Բ

ծ

շ

Ընդա:69 տոլ

-

ինդեքսը Ռրոշել կազմի, փոփոխական աննա զարձի կայունկազմի,

՞

միջին

տեղաշարժերի կառուցվածքային Բացահայտել հաշվաբկած ինդեբսների փոխադարձ կապը

են

«ֆոտ Ֆոն ֆո

150700»

200-80

400.

700:300 200:

ո

:5 «մրաոգ, «ան 56000.

ա ացել Աշխատավարծը

միջին

է 44,196-ով.

15500 ՏՆ ֆե

Ֆոր

-

Է

Ֆո

Խ0

790-300

մ

15000 108000 108000 `26030028 3065135000 կամ Ջու Է55000

13509

025) 10տրր բ Եր աշխատավարձը ավելացել 2554-ով(125-1009652596)

է

Հեր Ֆե

ԱՈՂ)

Հեր ՖԵ

108500

է

56000 ՀՀո

Է

ուլ

Աշխատավարձը ավելացել 15,704.

«1

15,709)

(115,768

Կապըհետկյալն փոփոխականկազմի ինդեքսը հավասար է կայուն կազմի կառուցվածքային տեղարժերիինդեքսներիարտադրյալին`

կ»կկկ եկ

11546

ն

Գործարանը է

աշխատանքըվերսկսել մարտի25-ից,որի աշխատողներիցուցակային թիվնըստ օրերիկազմելԷ րտի25 13 մարդ, մարտի 26- շաբաթ օր,

-

ի միջին ցուցակայինթիվըմարտամսին շեատողն Ռրոշել ա

Լուծում:

Մարտամսվաօրացույցային օրերի թիվը` էօր»31 օր Ֆ-5 հաշվետու ժամանակաշրջանիթոլոր օրերիցուցակային

չմերհ գումարնէ. ներադյալտոն ն հանգստյանօրերիթվերը,որոնք օրվա ցուցակային վերցվումեն նախորդ թվերինհամասար-Շաբաթ ն. կիրակիօրերի ցուցակային թվերըվերցվումԵճ մարտի25-ի ցուցա ային թվին` 13-ին,հավասար «ն

1-2.

3Ո:ՒԴՐԱԹ-5

՝ եր

մարդ-

Խնդիր 18: Նոր նառուցվածգորճարանըշահագործվան է հանձնվելսեպ տեմբերի26-ին Ըստ օրերի գործարանի աշխատողների գուցակա-

յին թիվըկազմելէ 27090

սին

մարդ

մարդ

որոշեն շխատողների միջին

թիվը սեպտեմբերամցուցակային

Լուծում:

)թր»30 օր, սեպտեմբերամսվաօրացույցայինօրերիթիվն Է

՛

Էն

129:

150-116:

է

Խնդիր 19:

180184 ք.

աշխատո

Ամսվասկզբի դրությամբձեռնարկության

կային թվիվերաբերյայ հայտնիեն հետնյալտվյալնե: 14007 111041207 10107

մարդ,

մարդ

ցուցա-

622 մարդ, 678 մարղ,

120 մարդ. Որոշելաշխատողների միջինցուցակային թիվը ԻՄեռամսյակում ո

Միջցուցակային թիվը հաշվարկվումէ ժամանակագրական

անաննով ւն Հոյոն

միջինի ի

ՏՐ

2"

ր

ո-)

1ջգը.622.628.1720 Գ

ԽՈՐ

Խնդիր

աթ 6»մարդ:

2904622:678::60

0Տ0.

«ՔԵ:գաւՑւ ոՑ..

Ձեռնարկությանաշխատողներիմիջին թվի վերաբերյալժահետնյալտվյալները կտրվածքներով հայտնի են

մանակիտարբեր

1կիսամյակ 580 մարդ, եռամսյակ 822 մարդ, հրկտեմբերին նոյեմբերին 659 մարդ

մարդ,

կտեմբերին 870 մարդ.

միջին տարեկանցուցակային թիվը Որոշել աշխատողների Էուծում.

թիվը ոբոշումենք Աշխատողների միջինտարեկանցուցակային

օգտագործումով կշովածմիջինբվաբանակածի

է,

որտեղս -ն ամիսներիթիվը ժամանակահատվածը խնդրի պայմանի`

Ըստ |կիսամակում

ն

Ցրմարդազ

լԱծռամպակում 7: Շուռեմբեր,նոյեմբերԱ

ամիս.

ԴԻ»

Ան

Ա-

։

անի կտրվածջով`

տվյալ գացակաին 580::3

թիվը

ւ

կլինի` ժամանակահատվածում

622:645::659::670

ՓՅՒՈԼ

Զ

արդ,

«ոա

Հ-610

մաԴ

Խնդ

վերաբերյալ

ոի

շ

'

անվա

ցեխի օգոստոս մեխանիկական հայտնիեն հետնյալտվյալները(մար

|.

առիր

Տոցակային

բանվորների

զ

|

«

|

ԿՅՅՈՈ 14,202Է27-ն 28-ը հանգստյան 8,113 Ծգոստոսի օրեր ՀՀՐԸՆ

Հ.

Ընդամենը

Յա

'

'

Հո

են-

Որոշել 4. քանվորների միջինամսականցուցակային թիվը, 2.

աշխատանքիներկայացողն փաստացիաշխատողբանվորնե

։ի միջին թիվը, եթե հայտեի է,

որ

աշխատանքի ներկայացողների

թիվն ամսմա ընթացք"չմկազմելԷ 6440 մարդ-օր,իսկ փաստացիաշ6325 մարդ»օր խատողներինը` Լուծում: ւ.

միջինցուցակայինթիվը՝ Բանվորների որտեղ 3: յիճ թվերի

-ն

'

գումարն

վայն

է,

(ներադյալտոն ն

որա

Գոմար

հանգստյանօրերի թվեր հավասար իրենցնախորդօրվաթվերի Քանի որ օգոստոսին 7-ը հանգստյանօրեր են, ապա նախորդ կլինիօգոստոսի5-ը, նշանակում օգոստոսի6-ին ն 7-ինցուցաթվերը կլինենհավասար օգոստոսի 5-ի ցուցակայինթվին`

րռնք վերցվումեն րը

ՖԵ

հաշվելու ժամանակաշրջանի բոլոր օրերի

Է

Դ-ին

ռո

Նույն ձնով է վերցվումՇան մյուսհանգստյանօրերի ցուցակային թվերըԱյսպես,թօր-:31օրվադեպքում 1 բանվորների միջինամսական ցուցակայինթիվը

Ֆլ

2.

ո"

291.2

69362

.-

307:2.315

մ-օր,

-

Ւ,

Տ

-

մ-օր

26325

-

Աշխատանքիճերկայացողների միջինթիվը ո-

՛30շմարդ-

Հ

թ

չո

,

.

է՛ օրերիթիվն որտեվէ,,-աշխատանքային Տվյալ խնդրում էաշ.-31-8-23 օր, աշխատանթի ներկայացողների

միջինթիվը

Ցոեջ

`

մարդ,

Հ-280

ոննորերի աշխատու

իսկ փաստացի

ՖԼ. ՅՅ.

1,-ՀՃԵ.

չյ:

Չա

նջ

միջին թիվը

մարդ

22: Խնդիր

փջո

Ըստ պլանիապրիլ ամսինձեռնարկության աշխատողների ցուցակային թիվը սահմանվելէր 80 մարդ Այդ ամսում փաստաց աշխատաժամանակը կազմելէ 2900 մարդ շր ամբողջօրյա պուրդները0̀

մարդ օր իսկ

ները 700 մարդ-օր

բոլոր

աար

պաաճառներովբացակայություն-

Որոշել աշխատողներիցուցակային թվի պլանիկատարմանտոկոսը

Տրվածէ

Դեպ 80 մարդ 8. 2000 մօր -

-

Դ.Հ

բյան

Արայ

մոր

|ածում -

աար

»

կատարում Պլանի

Ի"

Ծ

է

Պլանըկատարվել 1025-100-

«

12,535ով.

Խնդիր 23:

Որոշելֆաբրիկայիշխատողներիմիջինցուցակային թիվըմարտ ամսին, եթե հայտնիէ, որ փաստացիաշխատելեն 7880 մարդ-օր, ամբողջօրյա պարապուրդներըկազմել են 20 մարդ-օր, իսկ բոլոր 1600 մարդ-օր պատճառներով բացակայությունները`

Տրվածէ.

ԽՏ

մօր

Լոտում

Է.2 ո.Հենա»

|լ.

թմ

8-2 -

7680--20.:

«ֆո. նաց 1600.- 9300

աար

մարդ.

մրսզՐոզայային թիվըհավասարէ

Հ300

մարդ.

Խնդիր 24:

ՍրդյունաբերականՃեռնարկության բանվորներիտարվա պշխատաժամանակիօգտագործմանվերաբերյալհայտնի են հետնյալ տվյալները(մարդ-օր).. 6407000 փաստացիաշխատաժամանակը եր ..

ամբողջօրյա պարապուրդներ

ճ

ընդամենը չեն

աշխատանքի կրաացո թվում .

այդ

հերթականարձակուրդներ տոն ն հանգստյան օրեր

«ա

.ժ Թա

8 Ծո)

Որոշել առավելագոյն հնարավոր ֆոնդը, աշխատաժամանակի 2 աշխատաժամանակի տաբելային ֆոնդը, 3. աշխատաժամանակի օրացուցայինֆոնդը, 4 բանվորների միջին ցուցակային թիվը, 5 օրացույցային ֆոնդի օգտագործման գործակիցը 8 առավելագույն ֆոնդի օգտագործման գործակիցը

58785 34140

129580

(8,ս

Թ,ա) 8.) ն Ա)

Լուծում.

-

8. 2.

8.

8աո- ա Նր

ոո

ւո

ՅԹՒնոթ

Հ

Հ640700-Ւ58785--600--700058

Հ

Ցու

աս 8.2

-

մարդ-օր

Ծառհֆ 8.

տար.»-100085 Է34740-134825 Ծ,. 8ո«քւոս82" Ցո ԷՏառ Յայա Ա: Ոէ ըԳԵ: ԲԱՐՈ Տր մարդ-օր

ԻՑ

3.

Ց

.,

360օր

Հ

Տ

Խե

ոջ

Խնդիր

.

ե

«2401

սս

մարդ,

կտրվածքով) Աճդոված: (46, տարվա

-

Ց

Խ-

Ց8»ը864385

Հոր-6

փ.

ճը 0004:

«0515 9158թ)

25:

Ձեռնարկության աշխատողներիփաստացիաշխատաժամանակը ապրիլամսինկազմել Է 1800 մարդ-օր,իսկ հերթականարձակուրդները`

ն տաբելայինֆոնդերը համապամարդ-օր'Օրագուգային

տասխանաբար կազմելեն 3000 ն 2400 մարդ-օր Որոշելաշխատաժամանակի օրացուցային,տարելայինն առավելագույնհնարավոր ֆոնդերիօգտագործման գործակիցները

ՏրվածԼուծում է

`

Բ

ո-28-Ի-

8,

ւ

Տ

Խնդիր 26: փաստացիաշխատաժամանակը աշխատողների Ձեռնարկության ապրիլամսինկազմել 1800 մարդ-օր,իսկ բոլոր պատժառներովբա 430 մարղ-օր:Օրացուցայինն տաբելային ֆոնդերը ցակայությունները կազմելեն 3090 ն. 2409 մարդ-օր օրացուցային,տպբելայինե առավեաշխատաժամանակի գործակիցները» ֆոնդերիօգտագործման

Է

հազապատամխանա բար ագույն է

Տրված

մօր Ց-Մ0 մօր ր,

5. պա»2400 պ մ

օր

3000-5506:

յ

-

Հարա)

ՃայՀ7

մարդ-օր

800-:400»2200

-3000մ

փ

ն 3

24004

-

փ

լաց 62200

օ

ց. «082

Ցա. Խնդիր 27: 1000 աշխաՇնգօրյա աշխատանքայինշաբաթվա տնողոչթյամբ են ժամյա ռեժիմով,իսկ 200 աշտողներաշխատելու աշխատօրվա աշխատածմարդ-օրերի խատողներ`6 ժամվա ոեժիմով-Փաստորեն թիվըկազմելէ 780, իսկմարդ-Ժամերինը՝ Որոշել աշխատօրվատնողությանօգտագործման գործակիցը

Լուծում"

5.1

Հ180մօր

չ-Է-5070

մ.ժամ

- չո Ֆր

նա

Խոտ» արտ

բըչը

11007-200

1000.3500

Հ ոԸ

61200

ժամ,

05243)

ԽՈդիր 28-

օգտագործման Աշխատաժամանակի ինտեգրալգործակիցըհավասար0,72-ի, իսկմեն աշխատողիաշխատածօրերի թվի(աշխատանքային տնողության)օգտագործման գորճակիցը0̀,80-ի տեողության օգտագործման գործակիցը,

է

Որոշել աշխատօրվա Տրված է

Խիո 2072 ճա

Հ

ջ--Ը Խր

Լոժում

Խիո»Հքեղտէնոր» . առի.

Խաչ Ճ-"

-» ո

-ՇՑ.-09

ԳԼՈՒԽ ՒԶԳԱՅԻՆ 3:

ՀԱՐՍՏՈՒԹՅԱՆ

ՎԻՃԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Հիմնական ֆոնդերի գնահատմանտեսակները

(Ըլ ս).

դա օբյիկտիփաստացիարԼրիվ սկզբնականարժեք քն է շահագործման հանձնելու պահին Այն բնութագրումէ օբյեկ ոոիձեռքբերման,փոխադրմանն տեղադրմանծախսերը 2 Մնացորդային սկզբնական արժեք (Ըմ ս). հավասար է լրիվ սկզբնականարժեքին մաշվածքի չափով արտադրանքի փոխանց վածգումարիտարբերությանը 3. Լրիվ վերականգնման արժեք (Ըլ վ) բնութագրումհիմնական "ոնդերի վերարտադրության արժեքը ժամանակակից պայմանորում, այսինքն` օբյեկտիստեղձմանծախսըներկապահիգներով. 4. Մնացորդային Է վերականգնմանարժեք (Ըմվ) բնութագրում բյեկտի փաստացիմաշվածությանաստիճանըվերարտադրության ձոր պայմաններում Յո զա. ՀԸլվ: ճմաշվ)

է

Հիմնական ֆոնդերի մաշվածքը

ն

ամորտիզացիան

է Մաշվածքը իր տնտեսական բովանդակությամբ բնութագրում Բրծող հիմնականֆոնդերիծերացմանաստիժանըֆիզիկականն. աետեսական առումով

Ամորտիզացիան հիմնական ֆոնդերի բարոյական ն 1իզիկական մաշվածքիարժեքնէ դրամականարտահայտությամբ Ամորտիզացիոն տարեկանգումարը` հատկացումների ճ

ւ, Հո-ԸոՀ.ԱԱԿկամ

Դ

Հող չ- հիմական

ֆուիրի ծախսեր տրան հիմնական Ֆոնդերի «ՐԻ

ատը,

62)

Նազբեակա

Փ,-ն՝ հիմնականֆոնդերիլրիվ

լոհարմանարժեքն Է՝

արժեքնէ,

անաձ

աս

ժամծառայորյաննորմատիվային

Բ-ը հիմնական նորոգմանարժեքը, ֆոնդերիկապիտալ արժեքը Խ-ը՝ հիմնականֆոնդերիմոդեռնացման(նորացման)

Ամորտիզացիայիտարեկաննորման`

«ՀԷ109

"

63.

մեթոդները. հհատկայուների Ամորտիզացիոն Փ.Վ, ն ԳլԳծայի Ճ.ր

Ի)

3 4

ՅՅ.

Արագացված ճ..-

ԲՆ 28,

Թ5)

3.Նվազողգործակիցներով՝ՀԵՏ».

|

6.5) |

Ճ.-

Աո

Հիմնականֆոնդերիմիջին տարեկանարժեքը(ծավալ Ունենալով ելակետային տվյալներըհիմեականֆոնդերի արժեքըորոշվում տարեկան 1.

2.

պարզ

միջին

Է

կարո: Ք,

(անհավասարահեռ տվաբանականի

կշոված միջին

բով պահային շարք)

միջակայի

2-ՖՑ-Ն

Ց

ջե

Կ

3 միջին ժամանակագրականի (հավասարահեռ միջակայթերով: պահայինշարք)`

«Փ.«19.

ՀԶՀՐ 9" ո-1

89)

բանաձսերով

որտեղո-ը ամիսնձրիկամօրերիթիվնէ. 3.3. են

Հիմնականֆոնդերի շարժի ցուցանիշները

բիրբագրերմ ա

Շիմնականֆոնդերիշարժը լրիվ հաշվեկշիո սկզբնական արժեքը:

լրիվՓուՀՓ,-

Կ

համար կազմում,

են` Շիմնականֆոնդերիշարժըբնութագրող ցուցանիշներն 3 Ըիմնականֆոնդերի գործակիցը`

Դորան

Հիմնականֆոնդերիստացմանգործակիցը`

Հիմնականֆոնդերինորացմանգործակիցը

4.

Շիմնականֆոնդերիդուրս գրմանգործակիցը`

.

52 12

Տե.

ր

6--ՖԵ, Փո

ՅՑ

Փոռ

6.4

Կաց»

որտեղ Փ,ս-ն՝ հիմնական ֆոնդերն են տարվասկզբին, Փ.-ն՝ ընդամենը են հիմնականֆոնդեր, Փչ-ն նոր հիմնականֆոնդեր, Փով-ն՝ հիմնականֆոնդերըտարվավերջին,

ստացվել ստացել են

Փ,զ-ն՝ դուրս գրվածհիմճականֆոնդերը 34.

Հիմնականֆոնդերի վիճակի ցուցանիշները

Շիմնական ֆոնդերի հաշվեկշիոր մնացորդային սկզբնական Կրժեջով` 0:15): Փո «ՓԻ

(9-ն

ԸՖ.

Ճ»ծլ«Ճծ,,,

նշան է մնացորդային սկզբճականարժեքով)

մաշզածջի չործակիցները Ան արդյունքին դերիայն է արտադրված (Փչս, Շաշվեկշոիտվլալներով որոշվումԷ

ն

պիտանիության

տարմա սկզբին ն տարվավերջի է հիմնականֆոն Մաշվածքիգործակիցը(ճմաշ) մասը, որը փոխանցվել արժեքի Փտս Փոս) ն լրիվ պն որոշվում է մաշվածքիգումարի -

-

սկզբնականարժեքիՓո, հարաբերությամբ Դ

արասաթիջ, Կա-Ցու Փու

ՀՅ.

(տարվավերջին,

Կա)

գ

Թ

է

2. Պիտանիության գործակիցըբնութագրում հիմնականֆոնդե» արդյունքին:Այն րի այն մասը,որը դեռ չի փոխանցվելարտադրված որոշվումէ մնացորդայինե լրիվ սկզբնականարժեքներիհարաբերությամբ

Ճ.

«ճւ լտարվասկզրին)ջ,

Տ.

Խ-

Փ,.-Տր

(տարվավերջից), Շր

ս

մաշվածքիտոկոսն,

Բաո«Հար

Մաշվածությունը՝

ա. 1319)

220)

Փայ«Փ-Փ, Փեալոտ Փոս -Փոս» -

35.

Ա)

Հիմնականֆոնդերի օգտագործման ցուցանիշները

Լ Ֆոնդահատուցը(ն) հավասարԷ թողարկված արտադրանքի ծավալի(0) ն հիմնական ֆոնդերիմիջինտարեկանարժեքի(Փ) հա-

րաբերությանը՝

ւ5.

Ե-ն -

՞

Մ -ջ Լ/ ֆլ » Փյմ Էֆ ե-ն բալ բեմ -

ՖՓմ,

Թ.22)

4օ-Օ-Օլճօ(5)

-

Փր -2Փյմ

7219. Փխ, -

Ճ0ՐԴ- ԵՐԿ

Թ) Ֆոնդատարությունը «գտագործման հակադարձ շն

ԿՋ

հիմնական Փոցանի Տ

ֆոնդերի արդյունավետ

ո

6-4

3.

Աշխատանքիֆոնդազինվածության գործակիցը`

Փ.-Տ

8225)

՛Ր-ն աշխատողբերի միջին ցուցակային թիվն էմեծ ազդեցություն է թողնումֆոնդահաՖոնդազինվածությունը տույցի ն ֆոնդատարության վրա.

որտեղ

ֆոնդազինվածոթյ աշխատատեղերի թիվն

Մեկ աշխատողի

գործակիցը`

Փ, պա)

որտեղ Բ-ն

6.26)

է

Տնտեսա վիմակագրական վերլուծությունամաշխատանքի ֆոն դազինվածության ցուցանիշը կարող է հանդեսգալ որպեսփոխգոր-

արդյունք. ձողության ` |6) ն աշխատանքի ֆոնդարտադրության արտադրողականության լօ) միջն կ հանդիսանումէ դրանցարտադրյալը.

Փ.-Փ

կամ

աա-

,

աշխատանքիարտադոողականության լո) :ւ ֆոնդահատույցի հ միջն ն չափվումԷ այդ հարաբերությամբ ցուցանիշների Է.

կամ

ՖՓ ՑՏ-Ց

-

Ց,

|,

28)

ն աշխատանքի հան. ֆոնդահատույցը ֆոնդազինվածությունը դրսանումեն աշխատանքի աճի գործոններ արտադրողականության -`

Ս-ն

ԶՕԶՖՓ

Փլկամ

2-57

Թ29

3.6.

Սարքավորումների հզորության Ա. օգտագործմանցուցանիշները

են երկուխմբի արտադրական ն. Սարքավորումները բաժանվում են գասվումայն սարքաէներզետիկ(ուժային)Արտադրականներին վորումները,որոնց օգնությամբաշխատողըներգործում Է աշխատանքիառարկայի վրա հասաբակությանը արղյունքիվերպիտանի լոծելունպատակ: ու Էներգետիկսարքավորումները այն մեքենաներն համասար» քերն են, որոնք տարբերտեսակիէներգիաեն արտադրում կամ է-

ճերգրայիմի տեսակըփոխարինումեն մեկուրիշով Էներգետիկսարքավորումների հիմնական տարրը շարժիչնԷԵարժիչները լինումեն սկզբնականն երկրորդակաձ զբնակյան շարժիչներըբնականռեսուրսների պոտենցիալէ-

լ

ներգիանվերեն

ածում

մեխանիկական էներգիայի

Երկրորդական շարժիչները էներգիայի մի տեսակըփոխարիեն մեկ ուրիշով արժիչիաշխատանքի մեծությունը կախվածէ հզո736 կվտ): իաուժ, կիլովատ,| ձ է Օգտագործվում րկարատն հզորությանն փազտացիմիջինհզորությանցուցանիշները Առավելագույն երկարատն հզորությանչափընշվումէ սարքավորման անձնագրում. Փաստացիմիջին հզորությունըորոշակի ժամանակահատվածի հզորությանընդհանրակած Է բնութագիրն Շարժիչիփաստացիմիջինհզորությունըհաշվարկվում

տոմ հորի

արդոնքի

աավեագուն

Է

630)

է աշխատածժամերիթիվը Արտադրականգործընթացնսպասարկող շարժիչներիհզորության գումարըորոշվում է անանու: -Խ« որտեղ Է,

հզորություննէ,

կարը հզորույուն եկ,

«եկա.

շարժիչ, գ զեներատոր, է, էլ Հկեկտրականշարժիչ, էլ եկտրատպարատ Եթե տեղեկություններ չկան գեներատորները սպասարկողշարժիչներիհզորությանմասին,այդ դեպքումգեներատորի հզորությունը տրտեղԷԼ-ը

"

ա-էլ

Գզրաված իսկ արաղորան

են 1,144 0,9 ջազմապատկում եպքում հզորոթյունը հաշվարկվոմ Հ

գոմարային հած հեչ 114 «ԽեԷԽկա

գործակցովայդ

մեջ սպաովածգումարային էներգիան`

Ցող «Խչ- ԼՂԾյ

«Յեը

Չկաբանաձնով,

Հ

ՅԱՆ

Սարքավորումներիօգտագործման ցուցանիշները

Առկասարքավորումների թվի օգտագործման գործակիցը`

Խռ-.5,.' օ,

որտեղ Օ

-ն՝

34) ճ

գորձող սարքավորումների թիվը,

Ծ.»-ը՝ առկասարքավորումների թիվը, Օր. ն՝ տեղակայված սարքավորումներիթիվը Տեղակայվածսարքավորումճերի թմի օգտագործմանգռրծա-

2.

կիցը`

-ք

835)

Հք

Տեղակայվածների թվին են պատկանումայն սարքավորումները, են հանձնվել`անկախնրանից`տվյալպահին

որոնք շահագործման աշխատում ձքստենսիվ բեռնվածությանգործակիցը են,

Սադազգոմերի թ

(ըստ ժամանակ

«-թ

կամ զ.

լ

որտեղ` էշ-ն փաստացիժամանակնէ, 1եր-ը՝ժամանակիօրացուցայինֆոնդը, Է-Տ՝ ռեժիմայինֆոնդը`

Օրացուցայինֆոնդը (էջ) հաշվետուժամանակաշրջանիօրացուցայինժամերի թիվն է` ԵջՀ-ամսվա օրեր » 24 (ժամ) « միավոր. ւարքավորում(օրինակ`ապրիլ ամեվա ն 10 միավորսարջավորում7200 ժամ) ճերի համար,այն կազմում 30 24-10

է

-

Ռեժիմային ֆոնդը (Լ) օրացուցային ֆոնդից փոքր է տոնական, հանգստյանօրերի ն արտահերթափոխային ժամերիտնողությամբ:Այն կարելիէ ձնով օրերի թիվ». թիվ « հերթափոխի աշխատանքային » տնոդություն սարքավորումների թիվը: գործակիցը Սարքալլորումների ինտենսիվբեռնվածության (ըստ հզորության)`

որոշել հետնյալ

երթափոխեր

ո"

-

լրատ

3.37

է, միջինհզորությունն որտեղ նե, ն փաստացի հ երկարատն հզորությունը ոոո-ը՝ առավելագույն

(ըստ ինտեգրալբեռնվածության գործակից 5. Սարքավորումների

Լներգիայի)`

ԽՀ

ե

2.Կե

ԿԵգործողսարքավորոմների

»

6:38)

39)

Էշ

3բթ, Հարքալրրումների երրագոխեր է -

1գ, տեղակայված մարքավորումների՝

»

-

որտեղ 0-ն ԸԼ՝ ԷՇ՝

«զ

թերն

ե, հ երկ. Սարքավորումների հերթափոխության գործակիցը"

ւ

,

Թիվնէ,

իթի

օրերիթիվն Հերթափոխությանռեժիմի օգտագործման գորձակիցը՝հոգ Ճ- ե Շ. ւ

որտեղ Օ,-ն ռեժիմովսահմանված հերթափոխերի թիվն Է 3.7.

1.

Նյութական շրջանառումիջոցների վիճակագրություն

Միջինօրականսպառում(ո)` 8--"

Է

042)

այոյային

է, որտեղ 18-ըծախսումներիընդհանուրծավալն

Էր-ը՝ հաշվետուժամանակաշրջանի

օրերիթիվը:

Շրջանառու միջոցների ապահովվածությանաստիժանը (0ց` օրերի

2. ստ

մանու

որտեղ Օ,-ն նյութական

միջոցներիպաշարներնեն հաշ-

տքների

վետո ժամանակաշրջանի սկզբ|

Նյութականշրջանառու րաբերականմեծություններով՝

բացարձակն դինամիկան

40-0,-0, օ-6Լ օ,

3.

Արտադրանքի

ռեսուրսների նյութական

ծախսերի (ո) ցուցանիշը`

հա-

0.)

մ

տեսակարար

ո-մ,

Թ45

սրտեղ

մեծութհ1-ըհումքի կամ նյութհրիծախսումներիընդհանուր բնաիրային արտահայտությամբ, զ-ն արտադրածարտադրանքի քանակն է բնաիրայինարտահայտությամբ Տեսակարար ծախսերի ինդեքսը` թ 6386) եունն է

եզհատակա Գ

ո

անհատական ինդեքսըկհրաովումԷ միավոր արտադրանքի արտադրությանվրա միննույնտեսակինյութիօգտագործմանժամանակ Տեսակարար ծախսերի ընդհանուր ինդեքսը` |,

ը

-

Հրո.

ՅՃ2)

ծախսվումէ արբեր արտադրատեսակների միննոցը զոտը տեսակի

Ան

արտադրությա

րջ

ամփոփինդեքսը` Ցախսերի

ոտք

|,

048)

զգ

ա

վրա տարբերտեսակինյութերիտետարբերարտադրատեսակների ծախսերը սակարար Ք-0 միավոր նյութիհամադրելի գիննէ. Նյութական ծախսերիբացարձակհավելաժը 48/ձմ

-

Ֆուզլ -Ֆ-ուզլ ոգբ-ֆոյզք

Հ

(ոյ

(ըստ 3.47 բանաձնի)

-տզու

(ըստ 3.48 բանաձնի)

Եթե արդյունքումմինուսԼ) նշաննէ, ապա առաջացելէ նյութատնտեսում, իսկպլուսի (Է) դեպքում գերածախս կան ծախսերի 4.

Երջանառու

միջոցների օգտագործման արղյունավե-

տության մասնակի գործակիցները ա) շրջանառելիության գործակիցը(ճշգ) բնութագրումէ նյութա-

պտույտներիթիվր` կանմիջոցներիմիջինմնացոբդի «

ո»

«9

Ծ-

որտեղ` Բ-ն իրացված ծավալնէ, ստացվածհասութարտադրանքի ների գումարը, Օ-6 նյութականշրջանառուֆոնդերի միջին մնացորդն է (հաշէ պարզ, կշռվածն ժամանակագրական միջինիօգնությամբ) արբ) ամրացմանգործակիցը(Ճար)ցուց է տալիս իրացված

վարկա

տաղրանքի յուրաքանչյուր դրամական միավորին բաժինընկնողնյուբականշրջանառումիջոցներիմեծությունը.

ճա-ք.

գ) մեկ պտույտիմիջին տնողությունըօրերով(Ե) այն ժամանակն ձն ընթացքում շրջանառու միջոցները շրջապտույտ

ԵԽ որի

կատարում

լ

Ծ

Ե-.--- Հար»-ք.

որտեղ4-ն հաշվետու ժամանակաշրջանի օրացուցային օրերիթիվնԷ" Ռ) շրջանառությանարագացման փոփոխության արդյունքում

պահպանումից ազատված գումարը` ա

կամ «ՃՕ-ՈԿա-եայթ

ԳոՕՀՀ`-ՀԻ-

է, ապա պահպանումից Եթե ՃՕ բացասական ազատվելեն այդ մեճությանհավասարմիջոցներ,իսկ դրականիդեպքում`ավելացել են

3.8.

Խնդիր

Խնդիրներ լուծումներով

1:

ֆոնդերը տարվա սկզբին Ճյուղի արդյունաբերաարտադրական

կազմել են. լրիվ սկզբնականարժեքը` 50 մլրդ դրամ, մնացորդային

սկզբնականարժեքը՝40 մլրդ դրամ, մայիսի 1-ին ստացվելԷ 10 մլրդ դրամի նոր ֆոնդեր,հոկտեմբերի31-ին դուրս է գրվել 5 մլրդ դրամի ֆոնդեր (ըստ լրիվ սկզբնականարժեքի), դրանց մնացորդային արժեքըկամել Է՝ 0,1 մլրդ դրամ կապիտալնորոգմանվրա տարվա ընթացքումծախսվել Է

մլղ

դրամ: Ամորտիզացիայիտարեկան

դուրս

գրման ն նորացման գործակիցները

թոոճ 1ր ակածջի խտաեիոյան Կարա 2.Շիմնական ոերի, 89: է:

տարվասկզբի գործակիցները

ն ա

վերջիդրությաւ

մ

Լուծում:

է Տրված ոս 250 մլրդդրամ

Դո

Գոզ՝5

մլրդդրամ մրդ դրամ

Ժո -Ս1մլբդ դրամ Էր-856

աղու

Ժամ

Որոշում ենք հիմնականֆոնդերի մաշվածջի գումարըտարվա սկզբին, Փա: «Փաս «ՓուՀՏՈ-Վ0»10մլրդդրամ

մաշվածքի(մաշվածության)գործակիցը՝

ճ..

թո

7,

այոց» Ճպրոով:

0036), իսկ պիտա-

Ին Վովան (8096) «ա.Հ-4 Տ» -5 -.08 -

հիմնական

Որոշումենք տարեկան արժեքը

ֆոնդերիմիջին

Խոո-», Խու »

25: Հոռար: տոլար, տ

Ջ

չ»լոմրդ ՀԵ6Ա:ԱԲ:(038

դրամ

Ն մարտ,ապրիլ ամիսներիթիվը՝4 ն է, այդ ձեռնարկության հիմնական ֆոնդերիարժեքը) ամիսներիընթացքում կազմել Է 50 մլրդ դբամ, մայիսիմեկից դարձելէ 50410-60 մլրդ. ամիսը՝ դրամ'Այգ արժեքըպահպանվելմայիսհմեկիցհոկտեմբեր

է

ներառյալ՝Տ ամիս, իսկ ճոյեմբեր-դեկտեմբեր ամոսներինհիմնական ֆոնդերիարժեքըկազմել 60-5-55 մլրդ դրամ») տարեկանգումարը

է

հատկացումներ ա՞ ա

Ամորտիզացիոն.

--447մլրդ դրամ,

ՄաշվածբըտարվավերջինՓ̀չագլվ)

-

աի

5-65

դրամ

մլրդ Փով է Փոզ Փոս | Փլ, Փո 250410 Մնացորդայինարժեջըտարվավերջինորոշումեճ հաշվեկշոից՝ -

ՓուՓԴԵ-ՓոՒՒՓով,

Փ.վՀ40Է0,1442-ՏՆԿ3

Փարա

մլրդ դրամ

-Ֆ «55-51 43367մլրդ դրամ, կամ է Փո է ՃՓրադվլովի Փազվլոս) Փագագչ-Բ-

Հ

«10:447-(5-04)-6-357մլրդ

դրամ

տարվա, աշվարկենք մաշվածքին պիտանության գործակիցները վերջին

ճաա-

շ

ԿաարՏ

Գոոչենթ

ծակիցն

«ՔՔ 5 1090-9755.

հիմնականֆոնդերիդուրս գրման ն նորացմանգոր

00»-5.-01005), Հ01005) 100--28

-Հ--

ո.

Լ)

01820826)"

Խնդիր 2: Մւնենք տվյալներ տարաձաշրջանիարտադրանքիհիմնական

ֆոնդերիվերաբերյալ, մլն դրամ. /

2.

զոմարը

Հիմնականֆոնդերիմաշվածության

րի

տարվասկզ) Մաշվածքի գոլ

ր:

կապիտալ կորում րածքում Կան Աե

ը Տարվա հատկացված ար Լրիվ դուրս գրված հիմնականֆոնդերըտարվաընթացքում

շաա

Դուրսգրված հիմնական ֆոնդերի մաշվածքիտոկոսը. Մաշվածքիմիջին տարեկաննորման, Ստացվելեն նոր հիմնականֆոնդեր

սս

Որոշել 1 Շիմնականֆոնդերիարժեքըտարվասկզբին. ա, լրիվ սկզբնական, հանած մաշվածություն(մնացորդային): Բ սկզբնական 2 Շիմճականֆոնդերիսկզբնականարժեջըտարվավերջին: 3 Շիմնականֆոնդերիմիջինտարեկանարժեքը, 4 Շիմնականֆոնդերիսկզբնականարժեքընկատի

ունենալովմաշվածքըտարվա վերջին Մաշվածքիգումարըտարվավերջին"

Լուծում:

Շիմնականֆոնղերիարժեքըտարվասկզբին. ա. լրիվ սկզբնականըօ̀գտվել ենբ մաշվածքիգործակցի բա. ճաճնից՝

Կտա

Փ

100, որտեղից՝ ԱՔՅԲՑ

Լասոնա

Փ.. Խաշտ բ

մնացորդայինսկզբնականը՝ Փո.

"2շցըգմլնդր, -

Փոս

հանած մաշվածությունը սկզբնականը

Փո

«22000

5500.-

-

Փաշա)»

165006լնդրամ ո

2,

Շիմնական ֆոնդերիսկզբնական արժեքըտարվավերջին

ֆոնդերի Հիտականծ

ՓաՓ-

Ֆ- Փաս Փոլ

ՖՓոզ»

1000--23500 մլն.դրամ գ"22000:Է2500

միջինտարեկան արժեքը

22000: 23500 մլն դրամ «25750

Մինչն չորրորդ կետին անցնելըհաշվենք տարվաընթացքում

շվածքը՝

Լ

Հա

215019

ող

մլնդրամ

Այս դեպքումհիմնական ֆոնդերիսկզբնականարժեքըտարվա կլինի(Փո. ) վերջինառանցմաշվածբի

Փո «Փո

-Փլլ

ՓԽ

«Փու

Փող Տուաւ,

Ք.

Հպաւթւթ Հռ100

10000095)-50մլն դրամ,

Փ. 5.

«16500.-2500-

50--2275

-

17495

մլն դրամ

Մաշվածքիգումարըտարվավերջին

ՓաաՎ)- Փա կամ

Փով

-23500--

17495.-

60050լ6դրամ

Գան Փազովյ Փալաս) դրամ 6005մլն Բ

-

-Տ600:2275-50--820--

3: Խնդիր եր հիմնականֆոնդերիտվյալները տարվա ըն Շայտնի Գրողի

թացքում,մլն դրա

որոշել. ւրսգրվածհիմնականֆոնդերիարժեքը. 2. 3.

արեջը,

տարվավերջինՇիմնականֆոնդերիլրիվ սկզբնական ֆոնդերիմիջին տարեկանարժեջքը' ԸՇիմնական 4.

Դուրս գրվածհիմնականֆոնդերիարժեքը.

". Հու100, Ջո

Փու

ր

րու

ա--

10.

շշցլնդրամ

վերջին.

ոշ

ով

արեքներ,, դրամ: յռ «Փ00մլն մարեկան Փ-ֆաւ Հրա «382689. գոօւլոդրա

Տեղադրելով եա

ԱՋ արա արժեքը

սկզբնական կստանանք՝

--

1օը

արժեքը.

Շիմճականֆոնդերիմիջին

Խնդիր 4:

կոոպերատիվարդյունաբերությանվերաբերյալ Տարածաշրջանի կան հետկլալցուցանիշները-

|Ցուցանիշներ

|1 Շիմնականարտադրական 2.

արտադրության Արտադրանքի

(Փ)

Թ ֆավալը մրդղրամ Աշխատողների միջին հազ.մարդ.աք 3.

|

Բազիսա- Շաշվետու

նար Ր

ֆոնդերի միջին արժեքը մլրդդրամ

22.5

ւ

ո

ոադաատուրը նը Դրողագանությու ֆոնդազինվածության, աշխատանքի 2. Ֆոնդահատուցի, դրողականության ինդեքսները:Ցոյց դրանցփոխադարձ կապը` Որոշել

ֆոնդազինվածոթյունը, աշխատանքի արտա-

արտա-

տալ 3 Արտադրված արտադրանքի

հավելաճի չա. փը

ա) ի հաշիվֆոնդահատույցի փոփոխությանը, Բ) ի հաշիվհիմնականարտադրական ֆոնդերիարժեքիամին»

Լուծում:

Օգտվումենք բանածներից |

ՖոնդահատուցըՄ

5,

Ֆոնդազինվածությունը Փ.-

Սմ» աշխատանջի արտադրողականությունը`

Բազխաին

մարոմ

Դ.

յց

5.

ցոլանիքներ կինոն

սյ

-լտդր. դրամ, ո" շր 50հազ

Պե-

Հ

դրամ, 5 75հազ Հ

կլինի Հաշվետու համապատասխ տարու

ՀՀՇյոդը, Փլ, 255 604հազ ԿՎ դրամ, -

-

2.

Ֆոնդահատուցինչ),

ֆոնդազինվան

(ե) ինդեքսներըկլինել արտադորղականության

աԺ

1-12

«ՀԹ.» Փյ

աշ

կամ 38955.

Փող

աւ.2 -

6ջ, աշխատանքի

կամ (262,

փոխադարձկապը Ինդեքսների

կամ 166,790.

Ս, ԿԽ-ա

ն ֆոնդազինվածության արտաղբյալը հավասար Ֆոնդահատուցի

արտադորղականությանը՝ աշխատանքի զամ 5"Արտադրված պրտաղրանքիհավելաճըամբողջովին՝ այդ թվում` ա

Ճ0-Օ01-00Հ22,5-15-4.5

մլրդ դրամ, ւ

փուիոխության՝ ի հաշիվ ֆոնդահատույցի մլրդ դրամ, իհաշիվ արտադրական ֆոնդերիարժեքիաճին. հիմնական

ճ0խ)«(4-ԿՑ)Փ.Հ(Ն8-Խ5)125-3,15

«ԱՐՑ,մն Բ.

դրամ Ն523,75 մլրդ

/Գ-40

(12,5-10) Ո/Է 40ԼՓ)-3,7543,75-7,5

Խնդիր

5:

մլն. դրամ

2005թ ձեռք է բերել5 հաստոց,յուրաբանչԿազմակերպությունը

80 հազ. դրամ Բոլոր հաստոցներիփոխադրման, հավաքմանե կարգավորման արժեքըկազմել է 50 հազ որամ Մեկ տարի անց ձեռք է բերվել ւ տեդադրվելնույն կոնստ-

յուրի մեծածախգինը

3 հաստոց՝ դրանցլրիվ սկզբնական արժեքըկազմելԷ ե լրիվ հազ. դրամ՛Որոշել բոլոր հաստոցներիլրիվ սկզբնական արժեքը' վերականգման

ոուկցիայինս

Լուծում:

Մեկ հաստոցիփոխադրման, հավթմանն կարգավորման արժեքը 5: Կլինի հազ դրամ Մեկ հաստոցիսկզբնականարժեքըհավասարկլինի հաստոցի ձեռք բերմանգնի ն փոխադրման, ռակքմաճու արժե-

50- 10

«Ի

կարգավորման

դրամ) գումարին՝ հազ- դրա/ (ժիագ. /ազմակերպության հաստոցներիլրիվ սկզրնական արժեքը 80 Է 10

Սարոն գներով).90

Հ

Հ

հազ դրամ-

Շաստոցիլրիվ սկզբնականարօեքը ձեռք թերված2004թ. կլինի. 785 3-95 հազ դրամ

՛Շաստոգիլրիվ վերականգնման արժեքըհավասար է դրա սկզբնա8 հասլան արժեքին՝2004թ. գներով.Նշանակում է ձեռնարկության տոցների լրիվ վերականգնման արժեքըհավասարԷ 95.» 8 Հ

Խնդիր 6: ն. Բազիսային ժամանակաշրջանում արտադրանքի, աշխատանքի ծառայության դիմաց ստացվածհասույթը մարզում կազմել է 340 մլն.դրամ,նյութականշրջանառումիջոցներիմիջին մնացորդը` մլն. դրամ: հասուլթը վաճառքիցկազմելԷ ժամանակաշրջանում 450 մլն. դրամ,իսկ շրջանառումիջոցների միջին մնացորդը՝ օրերիթիվըհաշվտուն բազիսային ժամանակա-

Հաշվետու

մբ

դրամ: էԾրագոցային օր

շրջանում30 Որոշել. 1.

շրջանառելիության գործակիցը: Երջանագու միջոցների

2 Շրջանառումիջոցների մեկպտույտիտնողությունը օրերով3 Երջանառելիության փոփոխության արագացման հաշվինպահպանումիցազատվածմիջոցներիգումարըհաշվետու ժամանակաշրջանումբազիսայինի համեմատությամբ:

Էուծում:

Տրա Տրվածէ.

ջ

ոատծ:

օր

Թ:-340 մլն դրամ

Բ.

մլն.դրամ . Օ.-30 մլն. դրամ քերա»

Քլ-450

--

Հոաա»-յգ Սպտույտ,

Ծ.-34մլն. դրամ

|

Մեկ

-

» էզ»տպտույտ.

ադի, տնողությունը օրերով :

ԽՏ. -36ր, Խ-28-39ր,

մեկ պտոլտիտնողությունը

ԵԷ, ո

է 96ով. աՀԿային ՀՈԿ Խար ք

կրճատվել 1 օրով կամ33:3 3 ԳճՕ

Է Հարթ». Սարո

ՓֆձՕ-| 5 -Ջ 42--Յ-34502-1տմլեդրամ

Խնդիր

Հաստոցի

7: ծառայությանժամկետը 12 տարի է.Այդ ընթացքումկապիտալնորոգմանարժեքը կազմելէ 450 հազ Շաստոցի լուճարքայինարժեքը500 հազ դրամ է, իսկ ցիոն հատկացումների գումարը700 հազ. դրամ. տարեկան

տարի դր.

արոտ

Ռրոշել.

արժեքը: Շաստոցիլրիվ սկզբնական

Ամորտիզացիայիտարեկաննորման

Լուծում:

Հաստոցի լրիվ սկզբնականարժեքը հաստոցիձեռբ բերման, տեղադրման,կարգավորման ձախսերի գումարնէ "փոխադրման, ընդհանուրարժեքը(ճ) հավասարէ հաստոցի Ամորտիզացիայի (հ), լրիվ սկզբնական(Ք) արժեքինավելացվածկապիտալնորոգման ն հանած (ե) արժեքը (Ո)` մոդեռնացման ծախսերը լուճարբային 1.

Բ-Փո

Ըստ

«Ե«Ա-Ո,

այ

Փ.-ձ-Ե-ԱՀՈ

թյ

բանաձնի՝որոշումեմք

Նախ հաշվարկենք ամորտիզացիայիընդհանուր գումարը՝ Բ-100512-8400հազ. դրամ, Ա ըստ բ) բանաձնի` կստանանք հաստոցի լրիվսկզբնականարժեքը հազ դրամ, Ֆ., «8400-450-04500-8350

ԲՋ Ամորտիզացիայի Խ-Ճ. Բրա

բանաձնից,Է-12

կարելիէ օգտվել նան դեպքում

2.

տարվա

տարեկաննորման՝

100-83895

տ

8. Խնդիր մրհետեյալտվյալներըտ̀արբերարտադրատեսակների

Շայտնի

ար"

վրատարբերնյութերիձախսերը Նախնական տվյալ

շրջանում արտա-

կաշրջան, կաշրջան, դրված.կաշրջան| կաշրջան. արտադրան ո. ո, | 5 | »

Որոշել.

3.

Նյութի տեսակարար ծախսերիինդեքսը. Շումբիվրագնիինդեքսը Շումքիվրածախսերի ինդեքսը, գումարը(գերծախս)ի հաշիվ` ա. տեսակարարծախսերիփոփոխությանը, Ք- հումքիգնիփոփոխությանը, գ- հումքիծախսերիփոփոխոտյանը՝

4 Տնտեսման

Լուծում:

Նշված ինդեքսներիորոշման համար կազմենք հաշվարկային

աղյուսակ"

ջանի

Հումբի

գներովն հաշ-

վետո։ժամանաՔագիսային.Շաշվետ: տեսակարը Փամանակաշրջան, ճամաճակաշրջան կաշրջանի | Թոզ:

Թոզ

տեսակարար

ՀԲտզ 255000 1 «:085(8556), 300000 Բուզ. Հաշվետուժամանակաշրջանումհումքիվրածախսընույնգների դեպքումնվազել 1594-ով Ֆ աւ.

է

Թոզ

267500

1947(104.79:)

«104

255000 ֆրյոզ Շաշվետուտարումգների փոփոխմանհետնանքո, ձախսերիդեպքումհումքի վրա ծախսըավելացելէ 4,796-ո'

ՖՔուզ

ՖԲտչճւ համի

.

ֆիովոխ

267000

9851Թ») '

300000

Այսպիսով`երկու գործոնների համատեղ ազդեցությանարդյուք նվազելեն տեսակարարծախսերըն ւսվելացելեն գները,հումքի

նոլմ

վրա ընդհանուրծախսը հաշվետու ժամանակաշրջանումնվազել է

3196-ով (10096-8926-1196) Հաշվարկներիժշտությունըհաստատելուհամար, ստուգում ենք ինդեքսներիփոխադարձ կազը. հաշվարկված 0.89-085 1,047.

Աո

յոզ.--

ՖԲյոուզ,

-

255000

--300000 .- -45000

է 45000դ է ֆԲլոլզ, - Հ. Քյոո,զ, գ.ձԲո« .- - ընդհանուր Շումքի վրա ծախսերիփոքրացումից՝ տնտեսում Ճումքի վրածախսերիփոքրացումը

է2000 Ք.ճթո(քԵՔուզ,ՖՔչուզ, 267000 -255000:» -

Շումքի վրագներիբարձրացումից գերծախսըկազմում 12000 Հ

267000

300000

-33000

տնտեսման

զումարըկազմումէ 43000դ Ստուգում՝-33--45Ի12

Խնդիր 9: Բեռնատարավտոմեքենայիլրիվ սկզբնականարժեթըկազմել

ե վերագնահատման դրամԳույքագրման պարգ արդյունքներից լրիվվերականքնման արժեքըհավասար 8 ավտոմեբենայի մլն. դրամ, իսկ մնացորդային արժեքը` 4 մլն դրամ վերականգնման Ռրոշել ավտոմեքենայի մնացորդային սկզբնական արժբը"

մլ

է

վել է, որ

Է Տրված դրամ Շլա մլն. դրամ Շա«ճմը Հ

Շո»

45մլն

Էուծում

Շր.

ՐՆՀԿաղ ՇՐԻ | Օվ «զ Գաշվ

դրամ

6... .

Թթ

թ2 «ՀԱ, Շո

6.

4-3մլն դրամ,

«075

Ծով

-ՇԼՀ-ՔՀՅՅՆ

Օս. ճապ

աալ

Օյ.

ճո

Շս

«8-8մլն դրամ:

6.

Խնդիր

ոպյաբերի որոշել

1 ի Հարկա հիման վրա լրիվ վերականգնման արժեքը(հազ դրամ) Լրիվ սկզբնականարժեքը Մնացորդային սկզբնականարժեքը

հիմնականֆոնդերի

Մնացորդային վերականգնման արժեքըէք

Տրվածէ Օ

«թ «Լո

Լ

«ըը

ԱԿ

-

յշ

հաղ

6.

9.2 օր"

3-յջցազ դրամ

Շպ Շա Բ

Օյլ»

ցո

«

5Սազ դրամ

Խնդիր 11:

Տրակտորիլրիվ սկզբնական արժեջը30 մլն դրամ է, իսկ մնացորդայինսկզբնական արժեքը(կամ լրիվսկզբնական արժեջը` հանածմաշվածությունը) 2-4մլն.դրամ Գույքագրմանն վերագնահատՈրոշելտրակտորի լրիվ

Տրված է

Շ.ՀՅմլ.դրամ ՇՀ 24մնդրամ Շպ-

216 մն

Օգո»

ա

է

մնացորդային Արոր մլն արժեքը

ման արդյունքիցպարզվելէ, որ կանգնմանարժեքըհավասար է 2

վերա-

վերականգրմաճ

դրա'

,

Էուծում

|Շ,

Շլ

|2--ՇՐ Հ: «Վ

|տեղադրելով արժեջները,կստանանք

դրամ

մ 3-5. կամ Օյվ չեր" տրգ-

-345Լն դրա

կամ

մ

-

Շլվ -3 45:լն դրամ Խնդիր 12:

Գործարանիծենոքբերած մեքենան աշխատեց 18 տարի Այդ ընթացքումայն 4 անգամ ենթարկվեց կապիտալնորոգման,որոնց ընդհնուրարժեքըկազմեց2100 հազ. դրամ Մեքենայիամորիզացիոն

կազմել է

հատացումներիտարեկանգումարը արժեքը`180 հազ. դրա' լուծարքային

հազ. դրամ, իսկ

Որոշել. 1.

2.

մեքենայիլրիվ սկզբնականարժեքը, ամորտիզացիայի տարեկաննորման Լուծում

տարեԱմորտիզացիոնհատկացումներին

3.

կանզումարը որոշվումէ

Հարա -Ճ

բանանով.

-

0) որոշումենբ մեթեՏրված բանաձնից (Ի արժեքը ճայիլրիվ սկզբնական

Փա-2ճ1-ԵՒՆ Փա -1500 2.

16.2100-:

Հ

24000--

2100.

-

հազ դրամ 18022080 Է

տարեկանՆորմանորոշվում Ամորտիզացիայի Խ.-ՀՀ-

Փո

Ս"

բանածնով,

6 »-6.7934 աՀա 22080 :10094

Խնդիր 13:

Գործարանի ձեռք բերաձմեքենան աշխատելէ 12 տարի Ծառայությանընթացքումայն երեքանգամենթարկվել կապիտալ նորոգման, որոնգից յուրաքանչյուրիարժեքըկազմել է 600 հազ դրամ:Ամորտիզացիոն հատկացումների տարեկանարժեքըկազմել է 800 հազ դրամ:

է

Ռրոշել. մմեքենայի լրիվ սկզբնական արժեքր,

2.ամորտիզացիայի տարեկաննորման Տրված է, Ճ. Հ- 800 հազդրամ

Լուծում.

հազդրամ

հազորամ| ՀՀՏՑարա

1.Փւ

2. ԷԹ-7

3 Ամոիտիզացիոն հատկացումների տարեկան գումարըորոշվումԷ

Փա:Հ Ա-Ճ.գարկով

լ

Տրված քանաձնից(Ի

երքմեքենայիլրիվսկզբնականարժեքը`

Փա»Ճ--ՔԻՆ

0) որոշում

809600 --80 Է -

Հ-

Փ.ս «800 |3--)8007880հազդրամ Ամորտիզացիայի տարեկաննորմանորոշվում -

-

Ս,-ՀՃ-10098 բանաձնով Փլս

. Խնդիր

ԷԶ

Է0056»

101595:

Գռրձարանի ձեռք բերած մեքենանաշխատեցՑ տարիորի ընթացքում երկու անգամ ենթարկվելէ կապիտալն̀որոգման՝չուրաքանչյուրիարժեքըկազմելով75 հազ դրամ:Մեքենայի լուծարման արժեքըկազմելէ 60 հազ գրամ, իսկ ամորտիզացիոնհատկացումճերի տարեկան գումարը70 հազ դրամ.

»

իրոշել`

մեքենայիլրիվ սկզբնականարժեքը,

ամորտիզացիայի տարեկան նորման

Է

Տրված

Լուծում-

րամ:

ճ-2շ

Ամորտիզացիոն հատկացումների

Լ

Ճ-70հազ Ճ.60 հազդրա:

Ի Փաչ«««Ա-ճՃ 5 2150զդրամ

տարեկանգումարը

է

Տրվածբանաձնից(ԻԲ-0) որոշումենք

շ

մանա լրիվ սկզբնական արժեքը` ՔՈ

Փւս «10

որոշվում

բանաձնո

«-ԽՓա-/1-Ի:

Փա

9-150«60

630--90-

Ն,

540 հազ

է

դրամ

Ամորտիզացիայիտարեկանճորման որոշվում 10096 Պ.-ՀՃՓւս

ո

1009:

բանանով,

Հ

135:

29635»

Սակի

էի`

Որոշելհամախառնավելացվածարժեքիհավելաճը, Ռ

թվոս

ա) հիմնական ֆոնդերիարժեբիփոփոխության հաշվին,

բ) ֆոնդահատուցիմակարդակի փոփոխությանհաշվին Լոժում

ֆոնդահատուցիթգ Մ'Փ ե կառու Կատարենքինդեքսայինվերլուծություն ցենբ ի, Ա իչ ինդեքսները. Ըստ

.-

ե-

Բջ.

ա-ն .

ե

ԿՏ ՖՆՏ, Ե)

Հաշվարկենք ֆոնդահատուցը`

-Ջ.

Փամանակաշրջ արժեքի ազլացած

ն հաշվետու բազիսային

ԿՀԲ

ՅՆ

-շ

Որոշենքհամախառն

հավելածը` 8-10 4թգ-Ֆ ԿՓ, մրդրամ, ա) ի հաշիվ փոփոխությանը` ֆոնդերի

ԱՃ, -Է Աի Թ.-Գո)Կ,-(6-5) մլնդրամ, փոփոխությանը՝ մակարդակի -

հաշիվ ֆոդարատուի ձթգ()5: -,)Փ.-0-2) 2-2

-

թի

մնդրա::

6-6

ձթզ(Մ) - ճբգ(թ)»

Ստուգում`ճթգ

8-2:6

Խնդիր 16: Հայտնիեն հետնյալտվյալները (մլն դրամ) Շամախադն

Արի սակր

(որ ՏԻՐ» շր

ավել

բզ

տարեկան արժեջը միջին ֆոնդերի

Շիմնական

որոշ Կ համախառն

ավելացվածարժեբիհավելաճը`

ալ

հիմնականֆոնդերիարժեքիփոփոխության հաշվին, ք) ֆոնդահատուլյցի մակարդակի հաշվին" փուիոխության Լուձում Ըստ ֆոնդահատույցի քգ

-

ՄՓ

ն կառուցենք Կատարենք ինդեքսային վերլուծություն

Խ նջ ինդեքսները ՆԻ

ԿՓ. Ուկ ղ-ՀՅՏՆ ԹԿ ածա"

`

ա) ճքզլՓ)-7

թ) ճքզ()-Չ

"

ւՖոջ

ՒԼԼ ջաջ

|

«

կ

ՖՆե3լ ֆեֆլ

Մ Շաշվարկենքֆոնդահատույցը՝ -

ժամանակաշրջանում՝

Ջ

,

բազիսայինն հաշվետու

Կ-2-25 Կ,-1222.

Որոշենք համախառն արժեքիհավելաճը՝ ավելացած Ճքզ- ՄՓլ-Ֆ'ԽՓյ -20մլնդրամ,

Հ8

փոփոխությանը՝ ֆոնդերի մլնդրամ, Վ,«(8-6)փոփոխությանը` բ) ի հաշիվֆոնդահատովցի մակարդակի ձքգ(մ)-5:(մ-'ե) Փ -Թ5-2) 8Հ4 մլն դրամ, այ ի հաշիվ հիմնական

5-(Թ.-Փ) ճթզթ)-

Ստուգում՝/բգ

-

4: ճթգ(Մ1 ճքզլՖ):

4.-8-

ե հետեյալտվյալները(մլն.դրամ) Շայտնի Խնդիր

Ռրոշել. 1.

2.

(րա Ֆոնդահատուցիցուցանիշըերկուտարիներին Համախառնավելացված արժեքիհավելաճը`

համ.

ի:

ա) հիմնական հաշվին. ֆոնդերիարժեքիավելացման

բ) ֆոնդահատույցի մակարդակիփոփոխության հաշվին,

ՔզՈ)

Լուծում:

2005-թիվը ընդունենքբազիսայինտարի` նշանակենք0 ով, Թիվըընդունենք հաշվետուտարի`նշանակենք4-ով

ՄՓ թգ ֆոնդահատույցցի ն կառուցենքէ, Կատարենքինդեքսային վերլուծություն Ըստ

Դեքսները

-

ն

կ, ին-

Ֆեծլ

ւՖԿՓ.

աը ՆԱՅ, Խ-Ջ,

ՖոՓ-

տու

Շաշվարկենքֆոնդահատուցը

Մ, Մոս ժամանակաշրջանում" Հ

2.

Ա հաշվեբազիսային

«Կուչ

Որոշենքհամախառնավելացած արժեքի հավելաճը

ճբզ-բզ)

ճօզ-

-

-

ԿՓ, ԿՓ,

Ճքգ- «Լէմլն դրամ 56-25

հաշիվհիմնականֆոնդերիփոփոխությանը" 2.55 ձքզ(Փ) »:(Փ. «Փո -Ա2-10) մլն.դրամ, բ) իհաշիվֆոնդահատույցի մակարդակի փոփոխությանը` այ ի

-

4Քգ(/)-(Մ

Ստուգում`

մ,

-Հ)Փ.-0-25)12-05

ճթգ(մ)11-56: ճթզ - ձբզլՓխ:

Թրրթան Հաչ լրիվ Հինական Խդ/

լրդ.դրաւ

վերաբերյալհայտնի

են

2-6

մլնդրամ,

հետնյալ տվյալները

ֆոնդերիլրիվսկզբնական արժեքը տարվա սկզբին. ֆոնդերի սկզբնականարժեքը վերջի

--

«40:

|ա

մնացորդային սկզբնական արժեքը Հիմնական տարվավերջ| ֆոնդերի համախառն Հաշվետու ավելացված Գեռնարկույան Հաաբբ բանվորների թիվը Ամենամեծ

Բրա

դոդահատոյցի ցուցանիշը,

Որոշել՝

2.

բանվորների ֆոնդազինվածության ցուցանիշը,

Ա) Փգ

3 Ըիմնական ֆոնդերիպիտանիության(է...) գործակիցները տաթվավերջին՝

Տրված Է Փո

«4

աքի

ն

մաշվածքի(4...)

Լուծում

| Ֆոնդահատոյցը՝

Կ

աջին Հիմնական ֆոնտերի

-.

Փ1

տարեկան արժեքը`

ՀՅՏ-ՎՎ, դրամ րդ

-Փ9.18 Փ

օգ

Հ

48-43

խոչ

կամ

-.Զ.,

116 մլն.դրամ

0.է04

Խնդիր:39:

Շաստոցաշինական գործարանիվերաբերյալ հայտնի են հե տկյալ տվյալներըլմլն.Դրամ) Հիմնական ֆոնդերը սկզբնական 15000 սկ' արժեքով

մեացորդային տարվա հանվե,

Շահագործմանեն Պոր հիմնական ֆոնդեր. Հիմնականֆոնդերիկապիտալ նորոգմանարժեքը... Դուրսգրվածհիմնականն ֆոնդերըլրիվ .

արժեքով. սկզբնական

Դուրսգրվածհիմնականֆոնդերը մնացորդայինսկզբնականարժեքով

սխ ան. արկա տարեկան

մաշվածքը ՇիմՇական ֆոնդերի Ամորտիզացիայի

անու

.350

Շորմա

Չ

Որոշել` 1. հիմնական ֆոնդերի

արժեքըտարվավերջին, լրիվ սկզբնական

2 ամորտիզացիոն տարեկանգումարը, հատկացումների 3. հիմնականֆոնդերիմնացորդային արժեքըտարսկզբնական վա վերջին

Տրվածէ

ծ.

ա.»

|Լոժում

Օգտվումենքհիմնական ֆոնդերիհաշվեկշոիցԹ, Փ. ՓոզՓավ

15000

Հ

Փու «Փո

ՒՓե-Փղղ :

Ֆով Փոս. Փղաչ որտեղիցՓ̀ոս

Փջաշ Փոս» -

-

Ցու

է, Մյուս կողմից Փա ւ

Փոռ

-

ս)

-

Հ

Փոռ

-

Փու

ջ

1005:

«03Փղվ,

չ

Փաս

«3035

100.

«304.

«07Փաս

ԷՏ000.շ: ծեն դրամ ՀԱջ-

Փու

«Առ

ո

Փոսի արժեքըտեղադրելով|ա) րանաձնիմեջ, կստանաք` մլն.դրամ

Փոզ»21428.8--24001500-22328,6

նորման Ամորտիզացիայի տարեկան

հո--Բֆա

որտեղՓ Ըստ

է

Փար

գումարը ւզ

Ճ------

Նթբ

Փա-ՓուՒՓ,

"

Փե

հիմնականֆոնդերիմիջինարժեքն տարեկան (բ) բանաձնիամորտիզացիոնհատկացումների -

ս"

ՀՅՏ

-

218786

մլն դրամ,

ՅԵՏ6.լոաշարդրամ

"Ս Օգտվում

ենք

սկզբնական արժեքովհիմնական մնացորդային

ֆոնդերի հաշվեկշոից`

Փո: ՓոՀ10 Փդգ4 ՃՓով, -

Փ.պՀ15000--2400--600 Խնդիրշ0:

150-1312.7-16538,3 մլն դրամ

ֆոնդեր հետնյալ տվյալներըլմչրդ

Ձեռնարկությանհաշվետու տարվա հիմանկան շարժի վերաբերյալ հայտնիեն դրամ) Լրիվ կզթնական արժեքըտարվասկզբին Մաշվածքի գումարըտարվասկզբին Կապիտալնորոգմանարժեքը. են հանձնվելնոր հիմական ֆոնդեր Եահագործման

ս/

աս

Դուրսեն գրվել

ա) լրիվսկզբնական արժեբով..... բ) մնացորդայինսկզբնականարժեքով.

Ամորտիզացիոնհատկացումներիտարեկան գումարը.

7.

Ռրոշել՝

հիմնական ֆոնդերիլրիվ սկզբնականարժեքը տարվավերջին, 2. հիմնական ֆոնդերիմնացորդայինսկզբնականարժեքըտարվա վերջին,

նորացմանԳրա

3. 4.

մավոր գործակիցներըտարվավերջին

դուրսգրմանգործակից) ն. պիտանիության

Տրված Է «Փոս

Հ800.Փուլ«200,

«85,

`

Հ

30.Փ.գ 70.Փդգ Հ

Հ

է5/Ճ 35

Որոշել.

ոզ»)

Փալ ո,

Հն

Խպլ Ֆերմա»

ենթ հիմնական գավո ֆոնդերիհաշլեկշոիցԼուճո, Հ

Փու

Փով Փով ԻՓո--ՓղզՀ

«800-85

մրղ

դրամ

ՓաշՓ Բ «Փոժճ«ՓովՓայ- Փո,Փո. .

Ց.» -Փ,ւ -Փուլ

Հ Աղ-Ջ`Հ

-

մրդդրամ,

584(04900465

գո

(899) Ց..008

ոա Ա

անՀ

-

15-35

-

800-200

մլրդդրամ :30- -665

Փաս500483 35-25-0104 ոՀ

ւ

-

ւ

Փով-Փավ

Փ

Բոզ«ՀԿ-Ը ող

ով

«ՏՐՏՑ«Բ.«018 Հաա

(9498,

Ճա Խնդիր

Փոլ

-.

«ԶԸ

-08)6 «186

(816'

24:

հայտնի են հետնյալ Մեքենաշինական գործարանի վերաբերյալ դրամ) տվյալները(մլն Հիմնականֆոնդերըմճացորդայինսկզբնական արժեքովտարվա սկզբ| Շահագործմանեն հանծնվել նորհիմնականֆոնդեր Դուրսեն գրվելհիմնականֆոնդերլրիվ սկզբնականարժեքով. Դուրսգրված ֆոնդերըմնացորդային

հինական

սկզբնական արժեքով Կապիտալ նորոգմանարժեքը տարվաընթացքում տարեկան

հիմնականֆոնդերիլոիվսկզբնական արժեքըտարվավերջին, հիմնականֆոնդերիմնացորդային սկզբնական արժեքըտար-

վավերջին Լմ

ֆոնդերիմաշվածբիգումարը

Ամորտիչաշիայի Ռրոշել`

14.

ա.

տարվա Հիմնական գումարը ին

է Տրված Օգտվումենք հիմնական ֆոնդերի լրիվ սկզբնական Լու ում

`

տս

ոդ

--35200

| արժեքիհաշվեկշոից.

Փու. Փով«ՓուՀ Փե Փո» «3900 | Փոս «Փո ՀՓոգ

Է

Փա -Փեւյ

Փոս

Փ,»

35200

3900:

-

-

մլն.դրամ,

39100

-

260 40280 մլն դրամ. Փո «39100--1440-մնացորդայինսկզբնական Հիմնական ֆոնդերի

արժեքը տարեվերջին` Փու ՓուչԳԵ:Հ- Փո-Խ, -

չ

մ

Փա «35200

40--

1440:

190-72055770մլնդրամ -

Հեռա տվյալներիհիման վրա որոշել հիմնականֆոնդերի րացմանգործակիցը. 1000 հազ.դրամ սկզբնական արժեքը Լրիվ 4200 հազ.դրամ տարվա սկգբին Միջինտարեկանարժեքը Խնդիր 22:

նո

աա

Դուրս են գրվել.

Ծահագործման Ֆոնդեր. նն

հանձնվելճոր հիմնական

է Տրված Փր. 1000հազ դրամ

Փ-- 1200հաղդրամ

Փդգ 20իազ «

Փչ

Հ

գրամ

140հազգրամ

Բ..-»

Լուծում.

հազ.դրամ

հազ դրամ

Նորման

գործակիցը որոշվումէ`

.-

բանաձնով,

իսկ

վ

ապան ֆոճորի

Փու Գու

դակը

ծ

միջին մակար

բանածնու,

արժեքը տարվավերջին` Րանաձեիցորոշումենք լրիվսկզբնական

Փով2Փ-Փոս,

Փո

դրամ, --2 1200--1000 հազ

է,

էէ

Խնդիր 23:

Արտադրական սեպտեմբեր տեղամասում ամսինեղել է

տատեղ, իսկ աշխատաճքային օրերիթիվը

աշխա-

Շայտնիէ նան, որ

է 800,

ին հերթափոխում աշխատածմարդ-ճրերիթիվը կազմել րդում՝ 400, 3-րդում320 Որոշել՝

2. 3.

Հրատա

հերթափոխության գործակիցը, հերթափոխության ռեժիմի

գործակիցը,

բանվածոթյան

անընդհատության գործակի'

չրիվ աշխատողների

Գուցանիշը

Լուծում

Շերթափոխության գործակիցը` «.

..Լ

Ա

1520.

800-400:326

թ

8.

Հ19(1904)

Շերթափոխության ռեժիմիօգտագործման գոր-

«ռաւ.

ծակիցը Խոր ՇՀ3

Խոլ

06273(682734:),

հերթափոխերի թիվնէ

Անընդհատության գործակիցը` Աո»

էո

.0727302735)«889

Հար». "

Աշխատողների լրիվ բեռնվածության ցուցանիշը`

Ն ոաՇ Խոտ«Խոս հեր

Ծագ-

ռ

.4800:100-324

59223 -

06213

07273

0 գծ.

կամ

- 046146 142

Խնդիր 24:

Գործարանի էներգետիկտնտեսությունը բաղկացածԷ 8 սկզբնա5 էլեկտրոգեան շարժիչներից8̀80 ձ.ուժ ընդհանուրհզորությամբ, հզորությունը75 կվտ, 50 էլեկտրոն 4 էլեկտրոապաշարժիչներից8̀00 կվտ ընդհանուր հզորությամբ րատներից120 կվտ ընդհանուր հզորությամբ: Որոշել տնտեսությանէներգետիկ հզորությանգումարը1լվտ-ով՝ առանձնացնելովմեխանիկականն էլեկտրական հաղորդակների

ռերատորներից` որաքանկյուրի հզորությունը.

է Տրված

Լուծում.

Ձիաուժը արտահայտենք կվտ-ով(18

հեչ»

հե -5

հոլ

Հ

»

կվտ 647.684

75375 կվտ, հւ, 120 կվտ.

Ընդհանուրհզորությունը եՆ ՆԱ. ԿԷ Խէ

թ1200 Հ

47.68-1.111325-600

Խեա

ոլա»

|

ուժ

Հ

կվտ, կվտ,

կվտ

95148

հաղորդակի հզորոտյուը

հզորությունը` Մեխանիկական

Խրրաթ

Բ.«23143կ Էլեկտրական 1720կ ԽԷ կա Խաշ-111

Հ

ՄԱշենական գործարանը մարգա նդիրշ՝

քանակիմետաղահատ հաստոցներլհա'

վերջին ուներ որոշակի

|տեղա-| աշխատող Շաստոցներ | ՄՂառ)| կայված| (գործող) Անոդ մն)

|

առկա

|Ֆրեզերային |

| հղկման

շաղափման

| Ընդամենը |

|

ա`

այդ

թվում

ՕԹ

| երկու| երեք

մեկ

|2 |25

|64 |7 |15

յ.

2.

(Ճ»-

Որոշել` պարկիօգտագործմանգործակիցը(«մ առկահաստոցների տեղակայված հաստոցներիպարկիօգտագործման զործակիցը,

5 գորձողհաստոցների հերթափոխության գործակիցրճան) Լուծում:

23.99), -Ֆո--Տ

ոա

3.1.

ղ-Ճ`-

աջա

29.096,

Ֆ6ր

թթ

5:02543

չող

35460-

30:120:405

-

-2835:

Խնդիր 26Ինչպե՞սէ փոփոխվելշրջանառուֆոնդերիմիջին մնացորդը, եթե շրջանառու ֆոնդերի շրջանառելիությունըստ պտույտների թվի) աճել է 1096-ով, հաշվետուտարումբազիսայիճիհամեմատությամբ իսկ իրացված արտադրանքի ծավալը`15.596-ովԼուծում: թ

Կոչ:

109.10. ԼՆ

Հց

աՀ

10021585

ՈՐԲ»1355: յտ.

Ո

ե դրանցմիջնեղաձ Օգտվումենք ինդեքսների հատկություններից

առնչություններից .-

կ

«ՀԵ-1055.-1 050058), զ

է

շրջանառուֆոնդերիմիջինմնացորդը փոփոխվել546-ով" Խնդիր 27Հայտնի են հետեյալտվյալբերը(հազ

դրամ)

Ռրոշելպահպանումից ազատված(ավելացած)շրջանառու մի-

գումարը շոցների Լուծում

40«(ճա

-Ճայը

Որոշումենք շրջանառելիության գործակիցը` ԷՇչրչ այնուիետն ամրացմանգործակիցը` 86,

Տոթ շը

պտոյտ,

լ

ճա-շջէ02

Խա

ՀճՕ«(02- 025)-700---005 Խնդիրշ8:

Հայտնի են

-

եթ

եո,

. 700.»

տվյալները(մյն.դրատ հետնյալ

Դուցանիշները

հազ.դրամ.

լ

|

մ

եռամսյակ եռամսյակ Իր աե

Կր ջին Օօ)| Ծր:Ըստ որոշե վարարոորո ԿԱ անրերի Իրացված ծավալը 1.

շրջանառուֆոնդերի

Թ

գործակիցները րջանառելիոթյա

թվի), ՀԿտոյտների 2.

(ըստ

գործակիցները, շրջանառուֆոնդերիամրացման

3. մեկ պտուլտի տեողությունը, Հ. շրջանառուֆոնդերի արագացմանԻետնանշրջանառելիության բով պահպանումիցազատվածֆոնդերիգումարըերկրորդ եռամսլակումառաջինիհամեմատությամբ

Լուծում:

րջանառելիությանգործակիցը` դա իրացվածարտադրանքի

է շրջանառուֆոնդերիմիջին մնացոր(թ) հարաբերությունն ծավալի

դին(0)`

է05

.

«150

Ճթ-Ծ Խո

Հոդ

Հ

«օօ

4պտոտ,

Դրդ եռամյսակի

կատ

Տպտոյտ

Շրջանառու ֆոնդերիամրացման գործակիցը շրջանառելիության

- : կամհ «Տառ:

է ես գործակիցի հակաղարձմեծությունն

Էւ

ՀԼ«025

Կա

Մեկ պտույտիտկողությունըԵ̀.--

թիվնէ

-(կա «40

ԼԱ

-

Է»

-02-025)

ցո-

ո

եռամսյակիօրերի

ո

ԵԽՀ «256ր

-Ճա)ր

-

մն.դրամ-

ԳԼՈՒԽՈ/

ՄԱԿՐՈՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐ

Մակրոտնտեսական ցուցանիշներըորոշվումեն ազգայինհաշիվ-

ճերիհամակարգիհիման վրա ն՝ բնութագրումեն տնտեսականզոր-

ն ծառայությունների արծունեության տարբերփովերիարդյունքների տադրությունը, եկամուտների ճնավորումը,բաշխումըն դրանցվերջճականօգտագործումը այնպես էլ ծառայություններ Ինչպես ապրանքներարտադրող, մատուցողճյուղերումմակրոտնտեսականկենտրոնականցուցանիշը համարվումէ համախառններքին արդյունք (88Ո), որի հաշվարկի վերահամար անհրաժեշտեն տվյալներսկզբնականցուցանիշների

բերյալ

ՀԹ. | ՄՍ)

Շամախառնթողարկում(88, Միջանկյալսպառում ՈՌ Շամախառնավելացված

/ԹՈՇ, ՇԱԱ),

վարճատրություն(01, ԱՎ), Աշխատանքի Արտադրության եներմուծման զուտ հարկեր(՝3Ո, ԱՆ),

1.

արժե»

3. Տ.

Արտադրության այլ զուտ հաբկեր(ԳԻՐ, ԱԶԸ) ն Ներմուծման (6, Լ), Արտադրության լրահատկացումներ

պարաոր

Շամախառնշահութ, (8Ռ, ՇՇ), Շամախառն խառը

(Թր. ՀԽԵ)

Վերջնականսպառում (:ՀՈ, ՎՄ),

11 Համախառն կուտակում(ՅԻ, ՇԿ), 42Զուտ արտահանում (43. ԶԱ), 13 Վիճակագրական շեզում (ՇՔ. ՎԵ) ման

տադրությանփովումհամախառն ներքին արդյունքի հաշվարկէ համախառն թողարկումը ելակետայինցուցանիշըհամարվում

է հաշվետու Շամախառն թողարկումըիրենից ներկայացնում ապրանքներիէ. տնտեսությունում ժամանակաշրջանում արտադրված գումարայինարժեքը ծառայությունների ն ձառա Միջանկյալ սպառումը կազմվածԷ այն ապրանքների յություններիարժեքից, որոնք հաշվետու ժամանակաշրջանումամ. են արտադրությանընբողջությամբսպառվումկամ վերափոխվում մտնում թացքում՝Միջանկյալսպառմանմեջ չի հիմնական կապիտալի սպառումը

են ֆինան», կազմումառանձիններառվում Միջանկյալսպառման սականմիջնորդների անուղղակիորեն չափվող (բանկերի) յունները Է ա վելացված արժեքըհաշվարկվում ժյուղային(գորՇամախաոն ն ծածունեությանտեսակների)մակարդակով՝ որպեսապրանքների ու միջանկյալ սպառմանտարբերություն. ռայությունների թողարկման

ծառայո

ԲՅՈՈՀ

ՅոՇ

«Համախառն» արտահայտությունը ցույց է տալիս,որ ցուցանիշն է արտադրության հիմնական իր մեջ պարունակում գործընթացում կապիտալիսպառվածարժեքը(ՂՕԻԺ. Նշված երեք ցուցանիշներըգնահատվումեն գործոնային, հիմնագներով կան շուկայական Գործոնային գների հիմնականտարրերնեն` աշխատավարձը (ՈՈ) ն համախառն (Ծդ, միջակյալսպառումը շահույթը(ՅՈ) Եթե գործոնային գնին ավելացնենքարտառրության հարկերըն. հանենք արտադրության սուբսիդիաները,կստանանքհիմնական գինը` Եթե հիմնական գնընավելացնենք արտադրանքի հարկերըն. հանենք սութսիդիաները արժեքի հարկիցն ներլբացի ավելացված մուծման հարկից),կստանանք արտադրողի շուկայականգինը տադրողի շուկայականգնին ավելացնելովառետրատրանս կստանանք սպառողի շուկայականգինը: պորտային հավելագինը տեսքով. Վերընշվածներըներկայացնենքսխեմայի

ն

Աղյուսակ 1

Դործորային Բւ-ոո-ՕոչԲո Հիմեսկան

Բ.

Բո ԻՈ

Օ-.-

Աթտադրոռի(շուկայականգինը) Բ...

-

Գքորդիդինը Թո -

-

Բոս «ՈՍ

Աշխատանքի վարձատրությունըորոշվումԷ որոշակիժամասակահատվածում (ամիս, եռամսյակ,կիսամյակ,տարի) գործատու կատարածաշխատանքների ծերի կողմից իրենց աշխատողներին Դիմացդրամականկամ բնեղեն ձնով վճարած բոլոր վարճատրութ-

ուններիգումարով.Աշխատողներիաշխատանքի վարձատրությունը ն իր մեջ ընդգրկումէ նան "աշվառվում է հաշվեգրվածգումարներով ն այլ ապահովագրությանվճարները, եկամտահարկը Սոցիալական վճարները,որոնքաշխատողներիկողմիցենթակաեն վճարմա Արտադրության ն ներմուծման գուտ հարկերը ներաղումհն ապրանքներին ներմուծման հարկերը, արտադրոյթյանայլ հարկերը «Զուտ» տերմինընշանակումէ, որ հարկերըցոյց են տրված համապատասխանսուբսիդիաներիկրահատկացումներ)ձավալի նվազեց մամբ Արտադրանքիհարկերը ներառումեն այն հարկերը,որոնց չան մատերն ուղղակիորեն կախված են թողարկվողարտադրանքի տուցվածծառայություններիարժեքից,որոնց թվին են դասվումավելացված հարկը,ակցիզայինհարկը եայլն. Ներմուծման ե ծառահարկը ապրանքներից գանձվողհարկն րտադրությանայլ զուտ հարկերը այն հարկերնեն. որոնցով հարկվում ձն արտադրությանգործընթացին մասնակցելուհամար Այս հարկերըկապված են արտադրության ճործոններհօգտագործմանհետ Սուբսիդիաները(լրահատկացումները) չփոխհատուցվող վժարումՇօր են, որոնք պետությունըհատկացնումԷ ճեռնարկություններին՝ կապված ապրանքների ն արտադրության,վաճառքի,կամ Ներմուծման Համախառն (զուտ) ավելացվածարժեքի այն մասը. Հրը մնում է արտադրողներին վարձուաշխատողներիաշխատանքի ն վարձատրության արտադրությանհարկերի վճարմանհետ կապված ծախսերըկատարելուցհետռ «Շամախառն» կամ օգուտ» արտահայտությունը տվյալ դեպքում ցոյց է տալիս թե այդ ցուցանիշի /եջ հիմնականկապիտալիսպառումըարտադրության գործընթաէ, գում հաշվիառնված թե ոչ՝

յարժեքի,

մերմոհվող Է տոթյուններից Հեռնարկությոնները

կծառայույոններ հե' շահութն

Տնայինտնտեսություններին պատկանող կազմակերպությունների արտադրական գործունեության արդյունքումճեավորվածշահուլթը կոչվումէ համախառն խառը եկամուտ,քանի որ այն արտագոլումէ լ.

կատարված

թե ձեռնարկատիրոջ կողմից աշխատանքիվարձատրությունը,թե ձեռնարկատիրական շահտ: րջնականսպառման ծախսերը գոյանումեն տնայինտնտեն տնայինտնտեսութսությունների,պետական հիմճարկությունների յուններինսպասարկողոչ աոնտրային կազմակերպություցների վերջնականսպառման ծախսերից Հիմնական կապիտալի համախառն կուտակումը իրենից. ներկայացնումէ ռեզիդեմտ-միավորների կողմիցմիջոցների ներդրու մը հիմնականկապիտալհանդիսացող օբյեկտներումարտադրության մեջ դրանք օգտագորձելումանապարհովհ̀ետագայումնոր եկամուտստանալո:նպատակով: Զուտ Է որպես ապրանքներին. արտահանումը հաշվարկվում արտահանման (3) ն ներմուծման(/) տարբնրություն՝ Վ3-' է ցոյց տալիս արտադրական շեղումը ՇՆԱ-ի ծավալների տագործմանեղանակներովհաշվարկված միջե եղածտարբերությունը ն Արտադրականեղանակով եկամուտներիօգտագործման եդաէ նակովհաշվարկված հաշիվներիյուրաքանչյուրմասըձնավորվում ինքնուրույն` վիճակագրական տեղեկատվության սեփականհոսքերի հիմանվրա, որիհետնանքովդրանցվերաբերյալհանրագումարները կարող են միմյանցիցորոշ չափովտարբերվել:ՇՆԱ 4 542-ըչգերազանցող վիժակագրական շեղումը թոլատրելի Է միջազգային ն վկայում է ոաշվարկների մշակմանբավարարորապրակտիկայում կի մասին. ոեէ տնտեսական Համախառններբինարդյունքըբնութագրում գիդենտն ոչ ռեզիդենտմիվորների արտադրական գործունեության արդյունքները տվյալ երկրո տնտեսականտարածքումինչպես նյութական արտադրությանայնպեսէչ ոչ նյութականծառայությունների ոլորտներում. Համախառն ներքին արդյունքը(ՀՆԱ. ՅԹՈ) որոշակիժամա ճակաշրջանում(որպես Կանոն տարվա ընթացքում) տվյալերերի ն. ծաումտնտեսականտարածքում բոլոր ապրանքների ստեղծված յություններիհամախառնարժեքնէ, առանց միջանկյալսպառման (ՄՍ, ՈՂ) արժեբի:Այլ խոսքով,համախառններքինարդյունքըհանդիսանում Է տնտեսության բոլոր Յյողերի համախառնավելացված ն արտահանման արժեքներիգումարը ավելացրածարտադրանքի

ձառպույուների

իմապագրական

ի

զուտ Սո

հարկերը

ն.

41.

ՀՆԱ

Համախառն ներքին արդյունքի ԹՅՈ) հաշվարկման եղանակները

ՇՆԱ (8ՅՈ) կարելի է հաշվարկել վերարտադրության յուրաքանչ ձնաեկամուտների փուլինհամապատասխանա̀րտադրական,

լուր

վորմանՆ վերջնական օգտագործման մեթոդներով

Ա ծառայությունների փուլումՀՆԱ 4.Ապրանջների արտադրության է արտադրական (8ՔՈ) հաշվարկվում մեթոդով. ա) որպես բոլոր ճյուղերի համախաոնավելացվածարժեքների օ գուզումար՝(3-8Ծ6,,., ճյուղնէ) կամ տնտեսությանսեկտորների -

ձ

մար`

(806,

,

օ

-

սեկտորը)շուկայականգներով,այսինքն ներառե-

ն ներմուծման զուտ հարկերը լով արտադրանքի

-38ԶԵ, «Հ-80Շ,կամ (ՀՆԱՀՀՀԱԱՇ

68Ո

ձ

-7ՀԱՍ,)

բ) որպես տնտեսության բոլոր ժյուղերիթողարկվողարտադրանգումար` շուկայականգներով, հանած միջքի ն ծառայությունների զուտ անկյալ սպառման րնդհանուրձավալը (ՂՈ), արտադրանքի արժեքիհարկը ն ներ հարկերը (ԳԻՌ), հաշվի առնելովավելացված մուծման զուտ հարկերը(ՎԻՄ). ԾՅՈ

88-ՈՈՀԿԻՈՀՎԻՄ

(2)

կամ ՇՆԱՀՇԹ-ՄՍՒԱԶԸՀՆԶԸ"

-

համախառնավելացվածարԱզգայինհաշիվներիհամակարգում

ն շուկայական գներով. ժեքը գնահատվումէ հիմնական

հիմնական

չ«8թ-ՈՈՎՅՓՈ

գներով`

ՀԱԱ. ,«ՇԹ-ՄՍ-ՖՄԱԾ,

ւ

տայ տե45 ՅՈՇ,

գներով`

«րո

ԿԵՌԿԻՈ-Օ

Ր

ԱԶՇՇԱՀ-Լ,ԿԻԻՔ-Շ

ՑՈՇ,գ-ՅՈՇ,զ--ԻՈՍ-Շ,

-

ն

փ

հն, արտաղբանքիներմուծմանզուտ հարկերն ն ներմուծման արտադրանքի հարկերը,

ԿԵՐ, ԿԷՍ)

ԽՈՒ

ՆՋՇՀՆՇ-Լ

ԱՆՇ-Լ

ՀՆԱ,լ-ՇՆԱ,

կամ ՇՆԱ»-)-ՀԱԱԿ ՖԱՆՅ-5-Լ,

որտեղ

-

«ՇՆԱՆչՀԱԶԸՎՆԶԸ, (4.4

ԷՎԻՈՒՎԻՄ,ԸՆԱ,

6.)

Ը,

ՀԱՆ-ԱՇՀԱյլ

ԽՈ/-ՔՈՀՕԻՈ,

Էլը

-

ԾՒՈ-

արտադրանքի հարկերը, արտադրանքի այլ հարկերը

Շուկայական գներովԸՆԱ-ն հավասարէ տնտեսության ճյուղերի) կամ հատվածներիավելացված նվազեցվումԷ ֆինան արժեբին` կան միջնորդության անուղղակիճառայոթյունների մեծությունով են արտադրանքիներմուծման հարկերը Ո -ֆՑղԸ «ԽՈՀ

-ՇԸ, ՀՆԱ-ՀԱԱՀչՍեՀ-5Լ

ել

ն աթացվոմ

2. Եկամոստների ձնավորման(բաշխման) մեթոդ. է անմիջապեսարտաՆԱ-ի հաշվարկը այս մեթոդովհավասար դրականգործընթացինմասնակցողմիավորների, ինչպեսճան պեն տնայինտնտեսություններն տականհիմնարկների սպասարկողոչ կողմիցստացվածսկզջնական առնտրային կազմակերպությունների գումարինԴրանքեն աշխատանքի եկամուտների վարձատրությումը ն ներմուծ(Ծո, արտադրության զուտ հարկերը(ՎՈ), արտադրության ման այլ զուտ հարկեր` (ՎԻՈՆԿԻՍՑ, համախառնշահույթը (ՅՈ), սե» ն ձեռճերեցությունից ստացվածխառը եկամուտ»

վականույուից ԹՅՈ ները

Հ

կամ

ՕՌՎԱՈՒԿԻՄՀՅՈԹ:8ՇՈ.

ՇՆԱՀԱՎՀԱԶԸՀՆԶԸՇԵՒՇԽ

ՅՅՈ

-

ՕՈՎԻՆԹՎՈՈՀՈՒՈՀՅՈՑ

ԹՅՈ

Հ

ՕԿԳԻՌԿԻԹՀՎՈՀ8Շր«ՈԾ:

(8ՈՅ-ՑՈՇ-Օ՛ԼՈԿԻՄԴ

(ԿՈՏ-ՑՈՉ-Ո0:9

Վերջնականօգտագործմանմեթոդ Եկամուտների օգտագործմանեղանակովհաշվարկվածԸՆԱ-ն ն ծառայությունների իրենիցներկայացնումապրանքների վերջնա6), կուտակման(ՅԻ, ն զուտ կանսպառման համախառն 3.

է հանրագումար. ձախերի արտահանման

ՇՆԱՀՎԱՀԸԿ

ՍԱԼ 6: ԹՅՈ

ՇՆԱ-ՎՍՀԸԿԼԱ-Ն)

կամ

ՅԹՈ1Ռ-ՅԻՀԹ-Մ)

Ժ/-ներմուծում, (Յ-արտահանում, 81Շարտաքինառնտրի 619 Հ

ԲՈթեածոԸ Հ

-

սալդ

ՇՆԱ ի հաշվարկմանյուրաքանչյուր մեթոդըտնտեսական վերլու-

ճությունումունիինքնուրույն նշանակություն` լրացուցիչտեղեկության

ապահովմամբ: տ

Է ՇՆԱ-ի հաշվարկըարտացոլում 1 արտադրության գործընթացումարտադրանքի աղբյուրները, 2. բաշխման սկզբնականփուլումսկզբնականեկամուտներիկազ /ը ն կառուցվածքը, 3 վերջնական օգտագործման փուլումօգտագործման կաղուց վածքը,վերջնականսպառմանծախսերը ն թույլ է տալիս որոշելու տվյալ տարվա աշխատանքի ներդրման արդյունքը ազգային մեջ հարստության ավելացման 4.2.

Ազգային եկամտի հաշվարկը

ներքին արդյունք (Կ8Ո) շուկայականգներով հավասարԷ համախառն ներքին արդյունքի (88Ո) Լ հիմնական կապիտալի Զուտ

սպառման(ՈՕչժ

Հ

տարբերուրյոնը`

Համախառն ազգային ՑՅՈ-

6.12

ԶՆԱՀՀՆԱ-«ԿՍ

Ծե

եկամուտը (3Ւմը իրենիցներկայացնում գումարըշուկայականգներով, որ ստասկզբնականեկամուտների տվյալերկրի ռեզիդենտները այս կամ այն ժամանակաշրջա-

ճում հն յում:

Համախառն ազգային եկամուտը հավասարԷ ՇՆԱ-ին ավե-

սեփականությունից, եկամուտները ստացված ազրած համապատասխան հոսքերը՝

արտերկրից,

արտերկրին ոխանց

հանած

ՑՒԱ-ՔՑՈՀՇող

կամՅԻՈՀ

որտեղ`1,

ՅՑՈ

Հ

Սն

-

ՇԱԵ»

ՇՆԱ-ՀՍ

.

եկամուտներ«արտերկրից», եկամուտներտրված «արտերկրին» Զուտ ազգայինեկամուտ (ԳՈ) շուկայականգներով հավասարէ համախառնազգային եկամտից (Յէ) հանելով հիմնականկապի տալիսպառումը(ՈՕՀՑ.

մ.-

-

ԿԻՌ-ՑԻԱ-ՈՕԿ.

- ՀԿՄ ԶԱԵ -- ԸԱԵ

կամ ԿԻՌ»ԿՑՈՀՈ,- ք...

փ ԶԱԵԶՆԱ -

«5

ստազված ոեզի-

որտեղ`ը, զբաղվածությունիցն սեփականությունից

եկամուտները, դենտների 1.- եկամուտները ռեզիդենտներից ոչ

Համախառն շահույթ Էկոնոմիկայում (8Ո3) որոշելու համար անհրաժեշտէ վերցնել բոլոր ճյուղերի կամ բոլոր սեկտորների

շահույթների հանրագումարը.

ւռ

6»

-

ՑՈտ ո, -չչօդ, «Տ-Բոչ

«Ք8Ո-Օ1-

Կ:ղ-

Կչոք

շահույթը էկոնոմիկայում`հավասարէ համախառն շահույթիցհանած հիմնականկապիտալիսպառումը Զուտ

ՎՈՖ-

8ՈՑ

ոՕ

-

ԿՑՈթ- Բոբ

ԶԵ-ՀՇ-ՀԿՍ

-

ՈՕՀ

|

Համախառնազգային տնորինվողեկամուտը|ԹԻԲյ) հավա-

սար է համախառնազզայինեկամտինգումարած«արտերկրից» ն ստացված ընթացիկ տրանսֆերտները տրվածընթացինտրանսֆերտներ. Թէ,

Ձուտ

հանած

ԵՂԱ

ՇԱՏԵ

Հ

ՇԱԵ

է

ՍՏՏ

«արտերկրին» 6.)

է հաազգային տնորինվող եկամուտ (ՎԻԹը) հավասար

մախաոնտնորինվողեկամտի Ա սպառվաձհիմնական ֆոնդերի տարբերությանը. ՈԶ ԿԻՏՈ» 8Էթո ԶԱՏԵ

ՇԱՏե -ՇԿՄ

-

6.8

Հ

(ՅԻ) Շամախառնազգային խնայողությունը

երկրիտնտեսության գումարն է, հիմխնայողությունների ոլոր սեկտորներիհամախառն նականկապիտալիսպառումը՝

-386,

ՑԵՇ

6.39)

:

սէր

ՑԻՇԶուտ

խնայողություն

ազգային

ԿԻՇ»

ՋՄԻ

կամ

ճո ՎԱ

-

ՀՍՏԵ

ՇԱԽ»

»

ԿեՕ ԿԻԲՂ-ԻՂ ԶՍՏԵ -

ԿԵՇՀ ՅԻՇ

ԶԱԽ - ՀԱԽ

ՎԱ

ՈՕ"

-

-

ՇԿՍ

Շամախառն կուտակումըամբողջ տնտեսությանմակարդակով ներառումէ հիմնականկապիտալի նյութական միջոցներիպաշարնեհամախառնկուրը ն զուտ ձեռք բերվածարժեքներիփոփոխության

տակումը յմ

ՀՆԱ

43.

հաշվարկը համադրելիգներով

ապահովելուհաՇՆԱ-ի ֆիզիկականծավալի համադրելիությունը է տա. մար օգտվումենք ինդեքսային մեթոդից.դա հնարավորություն վերագնահատել լիս ընթացիկգներովարտահայտվածցուցանիշները արգներով,այսինքն` տարբերժամանակաշրջանում

հաստատուն

ն ծառայությունները որնէ ժամատադրվածապրանքները զնահատել ընթացիկ նակաշրջանի (ժիշտը` բազիսայինժամանակաշրջանի) գներով ժամանաՇաստատուն գներով արտահայտվածտվյալ ն նախորդ կաշրջանիՇՆԱ ծավալներիհարաբերությունըկոչվում է ՇՆԱ-ի ֆի-

զիկականծավալի ինդեքս.

Խոս

ՅՆԱ,

Բ. : ՀՊՆԱչ զ

(22)

որտեղՇՆԱյ-0 բազիսայինժամանակաշրջանի ՇՆԱ-ի ծավալն է

հաստատուն գներո:

ԸՆԱ՛

ուստուն ի

-

ՇՆԱ-ի ծավալն է հաշվետու ժամանակաշրջանի

ճ

հաս

գներով.

Տվյալ ժամանակաշրջանի ընթացիկն հաստատուն գներով ՇՆԱծավալներիհարաբերությունը կոչվում ՀՆԱ-ի ինդեքս-դեֆլյատոր։

է

հթշա որտեղ ՀՆԱ

Հեմ. ՀԳ,

«ՀՆԱ Փա"

հաշվետու ժամանակաշրջանի ՇՆԱ-ի 5-թ:զյ -

ձա-

գներով ալն Վիճակագրությունում արտադրանքի արժեքայինցուցանիշների էփաստացի

հաստատուն (համադրելի) գներովիրականացվում վերագնահատումը 2.

Գյք,--Ք.զ, ուղղակիվերագնահատումով` դեֆլյատորիմեթոդով` Ֆ.բյզ, 1, ԵՔջզյ -

,

որտեղ էք -ն

ինդեքսնէ, 3. էքստրապոլյացիայի մեթոդով`2-քոգս"եչ ՔԳ, որտեղ|զ ն ֆիզիկականծավալիինդեքսնէ:

գնի

Աշ) (425)

--

էթ

44.

Խնդիրներլուծումներով

Խնդիր 1:

տնտեսակս Հայտնի են հաշվետուտարվաընթացքում ճեռթյանհետնյալտվյալները գործողգներով,մլն (իրական

ոլորտում արտադրության ոլորտում

ֆոնդերի

Որոշել.

Համախառններքինարդյունքը մեթոդով, մեթոդով, 3 վերջնական մեբողու

արտագրական բաշխման օգտագործման

ս6

ն ծառա1 ՇՆԱ շուկայական գներովհավասարէ ապրանքների յություններիավելացվածարժեքին հիմնական գներով (88-ՈՌԱ ներմուծման )8/ՓՈ), գումարած զուտ հարկերը է: ՑՈՇՀ« «88- ՈՈարտադրանքի ՅՈՇ-» -(88- ոո անր Հ(1779,8-958,0)Հ(1215,0-480,0)-59,0--1559,8 մլն դրամ, ՅՈՇ-Գ

ՅՑՈ-ՑՈՇՒԻՈ)

1559,84-280,2105,0-1715.0 մլն, դրամ Ո

2.

-Շ-

Բաշխմանմեթոդով`

8ԹՈՀՕՐԻԿԿՈՒՎԻՒԻ-ՑՈՔԿՑՇՂ

120,0)--873,5- 15,0 մլճ. դրամ. մեթոդով`

կամ Ց8ՈՀԿՈՎՅԻ(-Մ)

1088,04424,0-:56,0:(655.0-532,0ՄՒ35,0-1715.0մլն դրամ

ՑՑՈՀ672,5Հ(289,0-

օգտագործման

Վերջնական

ՅՅՈՀԿՈՀՑՒՑԱՇՀԸՔ

ՅՅՈ

Հ

Խնդիր 2:

գնծՈւնենքհետնյալտվյալներըտարվաընթացքում(համադրելի մլն.

արին թվում`

տնտեսության,

պետական հաստատությունների, ոչ

հիմնականկապիտալիկուտակում

շրջանառումիջոքների

ւռ

Որոշել.

«նա ֆավալը գներով 3. արտադրական ուպական, 2.

մել

ոո

բաշխմանմեթո:

վերջնական

Լուծում. 1 ՇՆԱ

օգտագործման մեթոդով-

արտադրական գներով, մեթոդով,շուկայական ծավալը

ՅՑՈ-2905.4-1312.4:-196:4554.Փ-1630 մլն. դրամ ՒՈ/

ԿԵՌ

Հ

հՌ՛Շ

ԿԻՈ/

Հ

ՒՈ/Շ

Բաշխման մեթոդով,շուկայակնգներով,ՇՆԱ-ի ծավալըկլինի`

Հ-(5:6:1-8)

ՕԼ«ԿԻՈՀԿԻԱՅՈՀՑՇՈ:ՈԾ::

կամ

ՕՆՎԻՈՀՎԵԼՈՀՅՈՀՈՒՂ

ՅՅՈ 285.4-59.6Է138,Փ-1830 մլն գրամ. ՔՅՈ

» 701.8 րովկինի

(ԳԻԱՍԻԼՒՒ/2)

88Ռ

»

3.

Վերջնականօգտագործման մեթոդովՇՆՎ շուկայականզնե-

էլի Հ

ԱԿՏԵՐ)

8ՅՈ-(62

7:305:8:33

կամ ՅՈ Հ

ՎՌՀՅԻ

8):(՝29,8-53/4)-65.

Տոր

«թուն դրա:

Խնդիր 3:

Արդյունաբերական ձեռնարկության գործունեության տնտեսական վերաբերյալհայտնիեն հետնյալտվյալները(մլրդՊատրաստի արտադրանքի արժեքյ արժեքլ Իրացվածկիսաֆաբրիկատների Կիսաֆաբրիկատնճերի հավելաճը... ՃՈՓ 109 մնացորդների Անավարտ արտադրության հավելաճը Ճո մնացորդների Դրսի պատվերովկատարված արժեջը ջանկյալսպառումը.

Դամ

արդոնաբերա արտադր

թթիծառայությունների «րանկապիտալի սպառումը .

Որոշել`

յս

ձեռնարկությանհամախառն թողարկումը, համախառն ավելացվածարժեջը.

ի

Լուծում:

()«0)207203»(5

188ԹԹ

Հ

1000:-1501300 մլրդ-դր, մլրդ.դր: --88 - ՈՌ »1300-750 »-550

Խնդիր 4:

ետնյալ

դրամ). (մլբղ 1. Հումքը

100.4 50

Հ

տվյալներիհիման վրա որոշել միջանկյալ սպառումը

կոթերը էներգիան Գնվածհիմնական

Տ Ց.

.

քսա

վարձատրություն

3. Աշխատանքի 4.

Հ

.

ա.

.

Տրանսպորտայինձախսծը... Շիմնականֆոնդերիմաշվածք Եենքերին սարքավորումների Ն հարկեր Գործուղմանծախսել Հատոկ հազուստի աննդի ծախսեր

ծախսեր վարձակաոթյան Արտադրության Թորման

մ

-

Լուծում:

Ւ

ՍՄ»

2-:Թ-Թ-4Յ5,

--100

Ի 75-40

1025» 150մլրդդր

Խնդի

Հայտնիեն հետնյալտվյալները(մլրդ դրամ)1. Վարձուաշխատողների աշխատանքի 3.

5.

՛

վարձատրությու..... օօ նհամախառն Շամախառն շահույթի խառը եկամուտներ. Յոր Արտադրության ներմուծման հարկեր...

«1600

օո եկամուտներ Սեփականոթյոնից կրից.. աեաարարնն ձլամուտներ . տրված Ա

ստացված

արտերկրին.

սուբսիդիաներԼապ8

ն ներմուծման Արտադրության Շիմնականկապիտալիսպառում...

«ող

յթ

Որոշել

համախառն

ներքին արդյունքըեկամուտներիծնավորման

մ

ժաշխմանյմթո ազգայինեկամուտը` համախառն:

Լուծում

5ը. Օբ

ՈՒՑրք Թ.ԷՑ

-

շա Հ. .366: Հրո: (ը .

80)

ր

«600»

մլրդդր

մլրդոր

6:

Հայտնիեն հետնյալտվյալները (մլրդ.դրամ) 3.

Վարձուաշխատողների աշխատանքի

Աառորորան ր..

հարկեր... է Արտադրությաններմուծման ներմուծմանսուբսիդիաներ: ւ Շիմնականկապիտալի սպառում. Լ

ն

-

Սեփակադորյոնից տրված Սաանոոաթ պամոտներ ԳՅ

ստացվածեկամուտներ

արտ

-

արտերկր:

-

.

Որոշել՝ 4.

(բաշխման)նեթոդով, 2 համախառն ազգայինեկամուտը Լուծում

0)«3ՅրքՀ7 "Թ. 68ղ Ա.գԻԱ 508 մրդդր ՑՒՂ 05-25)- մլրդղր

1 88ՈՀ-(

ՔՅՈ

-

հղ

ՕՀ:

202480

ու

թռ

«25

համախառն ներքին արդյունքը եկամուտներիճնավորման

Խնդիր

Շայտնիեն հետնյալտվյալները(մլրդ.դրամ) 3 Համախառն թողարկումըհիմնականգներով ա,ապրանբների արտադրությանոլորտո 88.» բ ծառայությունների ՅՑ», արտադրության ոլոտոմ 2. Միջանկյալսպառումը. ա. ապրանքների արտադրությանոլորտում... ՈՂ... բ. ծառայությունների արչռադրության ոլորտում փՈ։.... 3 Ֆինանսական միջնորդության ափվող ծառայություններ. 4 Ապրանքների ն Ս հարկեր. 5 Ապրանքների ներմուծմանսուբսիդիաներ Շ..

ն

անողղակիոր

երմոծման

մ

Որոշել` 1 արտադրականմեթոդովհամախառններքին արդյունքը հիմգներով, մեթոդովհամախառններքինարդյունքըշուկա լականգներո'ւ

ական

2.արտագրական Լուծում:

ՈՐ

ՅՑՈւՀ 88),.... ` ՈՈ-թար կամ ԲՅՈ. -88Ց8Ու, ՅՈՇ«,-

Բ6-

ՄՈ

ոոր

«ՓԱ

-

ՑՔՈՀ մրդ - (1800 լոց:Հ (0200- 500) 60 - ա1440 ՇՆԱՀգ-ՇԹ-ՄԱ - ֆինանսականմիջնորդության նուղակիորեն ծառայություններ

ՇՆԱ-գ ՇՆԱՀգ ԱՆԸ ԱՆՍ

-

չսփվու Հ

Վ

-

--

դր,

- 88Ու, փ ԿԻՈ88Ոււ--մլրդ 6, Հ. 260 -- մլոդ ԱՆԸ-ապրանքներիներմուծման հարկեր, ՅՑՈո

88Ո.,

կամ ՀՆԱ.

1440 Հ 1440 Հ 260

ՒՈՒՄ

-

-

--

ն

100»

-

դր

ղր,

ն ներմուծմանսուբսիդիաներ ԱՆՍ-ապրանքների

յ

Խնդիր 8.

Հայտնի են հետնլալտվյալներըկմլրդ դրամ)

այր տնտետոուների Տարո: ԱԱ րոիԻի ազմակերպությունների ապառք խոր

Է

շ

ճ 5. 6. 7.

Հուն տնտեսութ) ո

ծախսե

վերջնական սպառման

հիմնարկներիվերջնականսպառման

Հական

կապիտալիսսյառում....

ֆոնդերիհամախառն կուտակում. Շիմնական

Նյութական հավելաճ շրջանառու միջոցների պաշարների Ներմոժման ն արտահանման մնացորդ

(զուտ արտահանում) Վիճակագրական շեղում .

..

..

.

ի

գներով` արդյունքը շուկայական

Որոշել համախառններքին վերջնականօգտագործման մեթոդով

Լուու Թար ր

Ի

կամ ՑԻՈՑ:ՆՑ մլրդչդր. ՀԱԼ Տ2-228)

ՅՅՈ-ԿՈՒՅԻԻԿԹԻԸԾ,

(ուա ՀՑՒՒԷՅՂՇ

Շայտնիեն 4.

հետնյալտվյալները (մլրդ.դրամ) Շամախառնթողարկումը հիմնականգներով ա. ապրանքների արտադրության

2.

ոլորտուշ.....

ոլորտո' ծառայությունների արտադրության «աա

բ

'

ԱԶ

88.»

արտաղրորյան

ծառայությունների ոլորտում... Միջանկյալսպառումը ա. ապրանքների արտադրության Բ

ԹՅ

Ան

.

ուրբ»

-

..

միջնորդության ՑՖիռատապկան . առդաակ՞ ոլորտոււ

տվողծառայություններ Ն ներմուծման

Խաճատի արանի ներմուծման սուբսիդիաներ

ՒՈ

Որոշել՝ 3.

մեթոդով համախառններքին արդյունքըհիմ արտադրական

ճականգներով, 2.

մեթոդովհամախառն(երքին արդյունքըշուկաարտադրական

յականգներով' Լուծում:

188Ու - (88-ՈՈ),,.». «րո՛Ւ(88-ՈՈ),.,... Սոնի «թ-շա մրդդր 5ՑՈւ.-03600-2000)--(2400-1000)-կամ 8ՅՈւ.մլրդ » ԷՈ) 88-ՈՈ-:8/ՓՈ

120-6000--3000--120--2880 ր 88Ո.չ-3600:2400-(2000-Ւ1000)-2 ՅՅՈււ» ՅՑՈւ Ւ Կհոււ. ԿԵՌ: հո 6, -- Շ 2880 -Է 520 3200 մլրդդո

ՅՅՈւ, ՅՑՈւ, Է

-

-

Հ

-

ֆինանսական ծառայությունն: աԺ ժափկող: - Հ ՀՆԱՀՀՆԱաթմ -- -3

Հ

շ

միջնորդության անուղակիորեն

ՇՆԱՀ-ՇԹ-ՄՍ-

(3600 --

(2000

ԷԱՆԸ-ԱՆՍ -՛

--

1000)

2888 մլոդ ղր-

ԱՆՇ-ապրանքներին ներմուծման հարկեր, ններմուծման սուբսիդիաներ ԱՆՍ-ապրանջների

մլրդդր,

ԵՍ

ԳԼՈՒԽԿ

ՍԶԳԱՅԻՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐԻ ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Ազգային հաշիվների համակարգը(ԱՇԸ) մակրոտնտեսական գործընթացների նկարագրմանն մերլոծությանհամար կիրաովող, փոխկապակցված ցուցանիշների համակարգ Շամակարգիառանցքային ցուցանիշ է հանդիսանում համախառններթինարդյունքը (ՇՆԱ), որը բնութագրումէ երկրումտ̀նտեսությանբոլոր ճյուղերում արտադրված ապրանքներին. ծառայությունների լառանցմիջանկյաչ սպառման) արժեքը՝ճախատեսված վերջնականսպառման, կուտակման ն զուտ արտահանմանհամար Իրենցճնով ԱՇՇ-ի հաշիվները ճման են հաշվապահական հաշվառմանհաշիվներին ունեն Է-աձն.

է

ռրի կառուցվածք,

աջ

մասը զբաղեցնում են ռեսուրսների ցուցանիշ-

ները,իսկ ձախ մասում՝ դրանց օգտագործումը ՇաշվեկշոողհոդվաՓը, որը ռեսուրսների օգտագործման (ձախ մասի) ամենավերջին գրառումն է, այնուհետն դառնումէ հաջորդհաշվի՝ ռեսուրսներիելակետային հոդվածը. Յուրաբանջյուր հաշվում«ոեսուրսներին» վերաբերողգրառումների գումարըհավասարպետքէ լինի «օգտազորձման» գրառումների գումարին:ԱՇՇ-ում գոյությունունի հաշիվներիհատուկ դասակարգում

են հաշիվներիհետեյալխմբերը Առանձնացվում Հաշիվներիտնտիսության սեկտորների, ճյուղերի,առանձինտնտեն ամբողջ տնտեսությանմակարդակով(համախմբված հաշիվներ) ԱՇՇ-ի այն հաշիվները,որոնքկազմվածեն ամբողջ տնտեսութեն ազգային յան մակարդակով, մի կողմից,արտացոլվում տնտեսության հարաբերությունները մի այլ երերի հետ, մյուս կողմից հարաբերություններըհամակարգի միջն. տարբերցուցանիշների ամեն է Ներթին տնտեսության սեկտորիհամարնախատեսվում կազմելարդյունքները գնահատողհաշիվների հավաքածուԴրանջ են արտադրության, եկամուտներիձնավորման, սկզբնականեկամուտներիբաշխման, եկամուտների երկրորդային բաշխման,տնօրինհետ գործառնությունվողեկամուտների օգտագործման, կապիտաչի ն ծառայությունների ների,ապրանքների հաշիվները

սական. գործառնությունների համար

են աղոաակների Վերը թվարկվածհաշիվներըներկայացված

տեսքով,

Արտադրության հաշիվ (ընթացիկ գներով)

Լ.

6.

Միջանկյալսպառում Ներքին արդյունք

ոռ

|

Ռեսուրսներ

Ապրանքներին ծառայութթողարկումը հիմնան գներդ

յունների լիամախաոն, Արտադրանքի

շոկայական գներով)

ման

ն

ներմուծ-

ն

ներմուծ.

: Արտաղոա (23: րեդամենը հարկեր

Ի ր

7.

(546) Ընդամենը

-

լ

Եկամուտների ձեավորման հաշիվ (ընթացիկ գներով)

|

Վարձու աշխատողների` աշխատանքիվարձատրությունԾԻ 4. Արտադրությանն ներմուծման 3.

հարկեր Արտադրության 5.

ն.

Ռեսուրսներ Ներքինարդյունք

հու

Ծրմոճման »-

սութսիղիաներ Լ) 6 Տնտեսությանհամախառն հոյթ ն համախառն խառը եկա-

մուտներ 0:3:445) ի

ՑՈ3

Ընդամենը(334-536) 3.

2:

Ընդամենը(1)

Սկզբնականեկամուտներիբաշխման հաշիվ (ըճթացիկ գներով)

Ռեսուրսներ

| սեփականությունից պտացված ելա |մուտներ եկամուտներ Շամախառն ազգային սար Վարծու Է աշխատո մուտ | խատանքի վարձատրութ էԱ Արտադրության ներմուծման 7:

«Արտերկրին»փոխանցված1 Տնտեսությանհամախառն շահոլթ ն համախառնխառը

2.

Օ1

ԲԻԶ

3.

հարկեր

ն

Ւու

տարության աոբմիդիանե Սեփականուշյ աոսցա ն

ներմուծման |,

-

Եկամուտներիերկրորդայինբաշխմանհաշիվ (ընթացիկ գներով)

ավա

«Արտերկրին» 11Ք ընթացիկտրանսֆերտներ 5. Ըամախառնտնօրինվող

4.

մուտ

մուտ

ՑԵԾ

Յթք

տրանսֆերտներ

լ

3.

Տ Ընդամենը (455)

Ռեսուրսներ ազգայինեկ Շամախառն՝

եկամուտն: | ակգբնակա սալդո)ստացվածընԷր|րի «Արտերկրից» 711Թ

Ընդամենը(142)

հաշիվ Տնօրինվող եկամուտների օգտագործման (ընթացիկ գներով)

ա

ծախսել ճ

Հանրա

(

ԲՈ

8ջը

(դ Ընդամենը

Կապիտալի հետ գործառնություններիհաշիվ (բնթացիկ գներով)

Ծգտագործւ

հաՇիմնականկապիտալի մախառնկուտակում ՅԻՇԷ 6. Նյութական շրջանառումի 5.

տնօրինվող

(344) Ընդամենը

Ռեսուրսներ

Շամախառն. սպառման | եկամուտ: խնայողություն

՞

Ռեսուրսներ

Շամախառն խնայողությունՏԸ.

«Արտերկրից»ստացվածկա-| պիտալ տրանսֆերտնե կա«Արտերկրին» փոխանցած ջոցների պաշարներիփոփո| պիտալտրանսֆերտներ (ժի խություն (չ) ԺԵԼ վարկավորում

։

1. Ձուտ

աճ

|

փոխառություն Է)Կ8 ն |զուտ ջ

կան վիճակագրա Ընդամենը 4. շեղ Թ-Հ6-7

7.

Ընդամենը

(1-2.

Ապրանքների ն ծառայություններիհաշիվ (ընթացիկ գներով)

Ռեսուրսներ Ծգտագործումը Թողարկումհիմնական լ

18. Միջանկյալսպառում

Մ

գներով պասն Վերջնական է Ապրանքների ձառայությու Ն

ուղղվածծախմ' 8 Համախառն

տակում |

Ապրանքներին

2.

ձառայութ-

յուններիարտահանում 87 10 Վիճակագրական շեղումԸՔ

ն Արտադրանքի

| հարկեր

|

4.

(6Է7Է8::9Ընդամենը

ներմուծման

արոա

Արտադրանթի ն

(Գ2:34

սուբմ|

111.

Ցե

ն

ների ներմուծում 3.

5. Ընդամենը

Այսպիսով. 4 Արտադրության հաշիվն արտացոլում անմիջականորեն արԱյդ տադրականգործընթացին վերաբերվող գործառնությունները հաշվումորոշվումԷ ավելացված արժեքը,որը հանդիսանումէ ՇՆՍ-ի հիմլ հաշվարկման 2. Եկամուտների ձնավորման հաշիվը եկամուտներիսկզբնամասն է Այն արտացոլվումանկան բաշխմանհաշվի բաղկացուցիչ ապրանքներիու ծառայությունների արտադրությանը միջականորեն ռեզիդենտ-միավորների կողմից, վճամասնակցողկառուցվածքային տած սկզբնական եկամուտները Բացի այդ, այն արտացոլվում Է տեսակներն ըստ դրանցստեղծմանճյու սկզբնականեկամուտների երբ ն հատվածների 3. Սկզբնական եկամուտների բաշխմանհաշիվըեկամուտների սկզբնականբաշխմանհաշվի երկրորդբաղկացուցիչ մասն է Այն է ռեզիդենտների կամ բնութագրվում (կառուցվածքային միավորների ն սեփահատվաճների) միջն արտաղրականգործունեություններից կանությունիցստացածսկզբնականեկամուտների բաշխումը.

է

է

4. Եկամուտներիերկրորդայինբաշխման հաշիվնարտացոլում կառուցվածքային միավորներիկամ հատվածներիսկզբնականե կամուտների սալդոյի վերափոխումըտնօրինվողեկամտի`ընթացիկ

Է

Լա

տրանսֆերտների ստացմանԱ փոխանցման արդյունքում առակց բնաիրայինձնովսոցիալական տրանսֆերտների. Տ Տնօրինվող եկամուտների օգտագործման հաշիվը ցովց Է ն տալիս,թե տնային տնտեսությունները, պետականհիմնարկները տնայինտնտեսությունները սպասարկողոչ առնտրայինկազմակեր» պություններըինչպես են իրենց տնօրինվողեկամուտըբաշխում վերջնական սպառման ծախսերին խնալողության միջկ` 6 Կապիտալի հետ գործառնությունների հաշիվն արտացոլում Է հիմնականկապիտալիհամախառնկուտակմանն նյութական շրջանառու միջոցների պաշարների փոփոխությանֆինանսավորումը, ներաոլալ կապիտալ տրանսֆերտներիձնով հարստության ն «արտերկրի»միջն: վերաբաշխումը տնտեսության հատվածների 7 Ապրանջների ն ձառայությունների հաշիվն ինթջնատիպ ամփոփ աղյուսակէ Ինչպես ն բոլոր մյուսհաշիվները,այն նոյնպես կազմված երկու մասից`«ռեսուրսային», որտեղ ցոց են տրվումապ-

է

րանքներիԱ ծառայությունների թողարկումնու ներմուծումը,ապ

ն «օգտագործրանքներին ներմուծմանհարկերըԱ սուբսիդիաները ման» մասում` սպառման(միջանկյալն վերջնական) համարօգտան ծառայությունների գործվող ապրանքների հիմնականն ծավալները, շրջանառուկապիտալի կուոակումը,ապրանքներին ձառայություն-

ներիարտահանումը. Ըաշվեկշռողհոդվածները չեն, որոնքկարելիԷ. գործառույթներ որոնք նախատեսված դիտարկել այլ հաշվարկային կատեգորիաներ, չեն միայն հավասարակշոություն պահպանելու,այլ նան տվյալհաշն վում արտացոլվող վերլոչծությունների համար կարնորություն ներ կայացնողտնտեսականգործառույթների արդյունքները գնահատելու համալ

Համախմբված հաշիվների հաշվեկշովող հոդվածներին

են-

արդ-

(համախառնավելացված

Եկամուտներիերկրորդայինբաշ-

խում.

կամուտների ճգտագործում՝

ազգայինտճօրին|Համախառն վող եկամուտ (համախառն եկամուտ) Շամախառն ազգային խնայո խնայո լիամախառն դություն)

Պոտրե աա Ցուտ

կապիտալիհետ գործառնություն-

Է

61,

զուտ

արո

-

ն հաշվեճաշիվներիհաջորդականկառուցվածքը,ցուցանիշները կշոող հոդվածների հաշվարկմանմեթոդաբանությունը, առավելպար

է

զեցվածտարբերակով,բերված (1-7) հաշիվներում.

ահատման սկզբունքները: Գնահատումն ընթացիկ ԴներովիրականացվումԷ գործառնություններումփաստացիօգտագործվածգներով. են այն ՇՆԱ-ի արտադրություննու օգտագորճումը գնահատվում ընթացիկշուկայականգներով, որոնք գերակշռումհն արտադրանթի ն օգտագործման արտադրության ժամանակահատվածում Տնտեսությանտարբեր ճյուղերում արտադրության ն եկամուտ. ների ձնավորման կառուցվածքիվրա հարկերի ե սուբսիդիաների տարբեր դրույքաչափերի ազդեցությունըչեզոքացնելուհամար ճյուղային ցուցանիշները գնահատվում են հիմնականգներով Շիմնականգինն արտադրողիմիավորապրանքիկամ ծառայությանհամար ն ներմուծման ստացվածգինն է, առանցապրանքների հարկի,սա. կայն,ներառյալապրանքներիներմուծմանսուբսիդիաները ու Ոչ շուկայականապրանքներն ծառայությունները գնահատվում ՆՋ կամ շուկայումիրացվող նմանատիպ ապրանքներիու ճառայութԷ որոշել կամ արլուններիշուկայականգներով,եթե դա հնարավոր

ն

տադրությանծախսերով, եթե շուկայական գինը բացակայումէ (մասե ոչ այդպես են գնահատվումպետական նավորապես հիմճարկճերի առետրայինկազմակերպոթյունների ծառայությունները) ԱՇՇ

հաշվարկներումարտադրանքիքողարկման,միջանկյալ

ն

սպառման,շահոլթի նլութականշրջանառումիջոցներիփոփոխութեն առանց հոլդինգային յան ցուցանիշներըհաշվարկվում շահույթի (վնասի), որը ներկայացնում է արտադրանքիարժեքիայն մասը, որը ձնավորվել է արտադրանքի պահեստումզտնվելուընթացքումգնի փոփոխության արդյունքումՍղաճի պայմաններում հոլդինգային շահույթը (վնասը)կարողէ զգալիլինել առջ

5.1.

Խնդիր

Խնդիրներլուծումներով

1:

Ունենբ հետնյալ տվյալները,ՇԸ տնտեսականգործունեության (ԱՇԸ) վերաբերյալ տարվակտրվածազգային հաշիվների համակարգի Քով(ընթացիկգներով), մլրդ դրամ.

1օ

թողարկումը սպառում 15300հարկեր

կան

Ա

ներմուծման| 594

ՆԱ շուկայականգներովհանդիսանումէ հաշվեկշոող հոդված, Է տվյալհաշվի «օգտագործում» որն արտացոլվում բաժնումն տեղափոխվումԷ եկամուտներիձնավորմանհաշվի «ոեսուրսներ»բաժինը 2.

Եկամուտներիձնավորման

(ընթացիկ գներով), մլրդ

վարձատրություն

Տնտեսությանհամախառնշահույթը

ն

համախառն խառը եկա:

հաշվեկշոողհոդվածը,որն արտացոլվում մուտները հաշվի «օգտագործում» բաժնում հանդխանում տեղափոխվում տվյալ Կկզբնականեկամուտների բաշխմանհաշվի«ռեւուրսներ»բաժինը են

Լ.

է

ն

3.

Սկզբնականեկամուտների (ընթացիկգներով), մլրդ. գբա'

հաշիվ բաշխման

սեփակաստացած

կ համա-

եկամուտ-

ազգա-

վարծա-

յիճ եկամուտ

սուբսիդիաներ եկամուտներ

Շամախառնազգային եկամուտըհանդիսանում է հաշվեկշռող այդ հաշվի «օգտագործում» բաժնումն. է ձկամուտներիերկրորդային տեղափոխվում բաշխմանհաշվի «ոծսուրսներ»բաժինը

հոդված,որն արտացոլվումէ

երկրորդային, բաշխման

Եկամուտների (ընթացիկ գներով), մլրդ

հաշիվ

դրա:

եկամուտ րինվողեկամուտներ

ռչ

էհկամոտը Աամտների տեղաիոխվոմ

Շամախառն տնորինվող հանդիսանումԷ հաշվեկշոող հոդված,որնարտացոլվում այդ հաշվի «օղտազործում»բաժնումն. է հաշվի «ռեսուրսներ» օգտագորձման բաժի

Տնօրինվող եկամուտների օգտագործմանհաշիվ դրամ: (ընթացիկ գներով), 5.

մլրդ.

սպառ-

ՇամախառնխնայողությունըհանդիսանումԷ հաշվեկշոողհոդէ այդ հաշվի «օգտագործում»բաժնում ն տե ված, որն արտացոլվում հաշվի «ռեսուրսներ» ղափոխվում կապիտալիհեւ: գործառնության տաժինը

է

ճ.

Կապիտալիհետ

գործառնություննե

(ընթացիկ գներով), մլրդ.

հաշիվ

դրա

կապիտալ Թ),

կապիտալ

զոտ

Զուտ

վարկավորումը

զուտ

Լ) ն վիճակագրափոխառությունը

հոդվածը` հաշվեկշռային տվյալ հաշվի

են կան շեղումըհանդիսանում

Թ5

7.

ԱպրանքներիԱ

ծառայություններ հաշիվ

(ընթացիկ գներով), մլրդ. դրա'

սպառ-

ուղղվածծախ

սուբսիդիաներ

Այսպիսով,ազգայինհաշիվը հանդիսանումԷ երկրիտնտեսության զարգացմանընդհանրացնող գուցանիշներիփոխկապակցված բնութագրերի կատարյալհաշվեկշռողմեթոդը Խնդիր 2:

Տարվա կտրվածքովունենք հետնյալ տվյալները(համատեղելի

գներով)մլրղ- դրամ` 4 Թողարկումը հիմնալյանգներով 2 Միջանկյալ սպաղում. 3.

5, 8.

ն ճերմուձման հարկեր Արտադրանքի

ներմուծման սպառմանծախսեր Վերջնական Արտադրանքին

Կոբսիդիաներ

կուտակում Ապրանքների ծառայ Սրմոգու» Ապրանքների

Ըամախառն

ծառայոթյոնների րի

ն

արտահա(

Կազմելհետնյալհաշիվները գներով,մլրդ.դրամ)(համադրելի

Ամ

1.

Արտադրությանհաշիվ

1-4545,5

ՇՆԱ,

դրամ, 2.

հաշվրարկըարտադրականմեթոդով, կազմելԷ4545,5 մլրդ

Ապրանքների

ն

ծառայությունների հաշիվ

ՇաշվարկենքՇՆԱ վերջնականօգտագործման եղանակով ՇՆԱՀ-3209.8--104,3--219,7-1257,3-467.9 մլրդ.դրամ: ե Վիճակագրության շեղումը որոշվում է որպես արտադրական

եղանակներովհաշվարկվածՇՆՍ-ի վերջնական տարբերությաՉգտագործման ՑԵ.

ՎԵՆՏ-80

մրլդրդրամ

ԳԼՈՒԽ

ԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ն ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ

ԾԱԽՔԵՐԻ ՎԻՃԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Կ արտածախքերըարդյունքիարտադրության Արտադրության դրությանոլորտից մինչն սպառողինհասցնելուգործընթացի կենդաեն. ճի ն առարկայացված աշխատանքի համախառն ծախսումներն Ձեռնարկությունների արտադրատնտեսական գործունեության իրականացման ընթացքում առաջացածծախսջրըստորաբաժանվում: են երեքխմբի, ն իրացման արտադրանքի ընթացիկծախսեր (արտադրության ձախքե ն նորացման արտադրության Լ նպատակովկապիտալ բնոյթի ծախսեր, ալ անմիջականորենկապվածչեն արտա-

արտագրության ողաշնման ձախաեր, որոնբ գործընթացի Դրութան փոխհատուցվում ճեռնարկութմշտապես Ա յան «`

"`

-

հեւ թացիկ ծախսերը

աի

են

իրացումիցստացվածհասույթից

5.1.

Արտադրանքիինքնարժեք

Արտադրանքի ինթնարժեջըմ̀իավորարւուսդրաւնքի արտադրութ-

են դրամականարտահայտության վրակատարված բոլոր ձախսերն յամբ

է

մակարդակըկախված արտադրանքի Ինբնարժեքի ձավալիցն

օգտագործումից,որոշվումէ. որակից, աշխատաժամանակի : բանաձնով, ն

--

6.9

են, որտեղ 6-ն արտադրության ծախքերն զ-ն՝ արտադրանքի,

արանի դանակը

ինքնարժեջի

7 ն արտադրանքի բ ինքնարժել Միավորարտադրանքի

փոփոխությունը բնութագրե-

են. լիս օգտագործվում 9 պլանային առաջադրանքի ինդեքսը` ա-ՅԷ

2.

պլանիկատարման ինդեքսը`

3.

ինքնարժեթի դինամիկայի ինդեքսը`

եպզՀՀԸԴ ՍԻ

ջր

մա որտեղ 2օ-ն միավորարտադրանքիինքնարժեքիբազիսային կարդակնէ, 2. -ն՝ միավորարտադրանքիինքնարժեքիպլանովնախատես»

վածմակարդակը, 2.-ն՝ միավորարտադրանքիփաստացիինքնարժեքըընթացիկ

ժամանակաշրջանում

Ինթնարժեքի միջին մակարդակի դինամիկանուսումնասիրելիս անհրաժեշտէ օգտվել կառուցվածքային ինդեքսներիհամակարգից Դրանքեն. փոփոխական կազմի, կայուն կազմի ն կառուցվածքային տեղաշարժերիինդեքսները" 82.

Արտադրության ծախքերի վերլուծությունը

Արտադրությանծախթերը ամփոփ ցուցանիշներ են դրանց մեծությունըարտահայտվում միավորարտադրանքի ինքնարժեքիե արտադրված արտադրանքի թանակի (բնաիրային արտահայ

է

տությամբ) արտադրյալով՝

օ-շզ

դինամիկայի ջ5

Արտադրության ծախքերի րելիսօգտվումեն ագրեգատային ինդերս| Ո

2Ջ.

ֆո"

վերլուծությունըկատա-

ւ

«Ֆշյզ -ծ22օգօԱյդ տարբերությունը արտադրության ախթերիտնտեսման 346-6.-6ց

62)

(գե-

փաստացիգումարնէ տեղի է ունեցելարտաղրանքի րածախսի) ինքե արտադրանքի նարժեքի մակարդակի քանակիմիաժամանակյա ազդեցությամբ:

րբ արտադրության ծախբերիգումարիփոփոխության վրա ազդում է միայն ինքնարժեքիմակարդակը (հարաբերականն բացար

ձակ մեծություններու), օգտվումենք ինքնարժեքի ագրոգատային ինդեքսիբանաձնից-

Հոգ, 22:

Ճ6ն)- Է2գ- շոգ. ծախքերիփոՆոյն սկզբունքով որոշվումԷ նան արտադրության փոխությունըի̀ հաշիվարտադրանքի քանակիազդեցության.

Կ Թ---

Ճօ(զ)

6.3.

-

որթ 2.գտ. 2 Հգգօ, 460) ճո):

ճշ

-

Արտադրանքի1 դրամին ընկնող ծախսերիվերլուծություն

Արտադրանքի1 դրամինընկնողծախսերի ցուցանիշըդա արտադրանքիլրիվ ինքնարժեքի (2զ) ն լրիվ աբժեքի(թգ) հարաբերությունն է. հ-

չո

6.5)

են, մեկ դրամինընկնողծախսերն որտեղ հ-ն արտադրանքի զ-ն՝ 2-ն՝

արտադրանքի քանակը, արտադրված միավորարտադրանքի ինքնարժեքը,

գինը. թ-ն՝ միավորարտադրանքի

մեկ դրամինընկնողծախսերիվերլոծությունը Արտադրանքի

րոշվումէ.

ւ

բազիսային ժամանակաշրջանում՝ հԽ:՞

ոզ».

եզը

բանաձնով,ճ9

իսկհաշվետուժամանակաշրջանում՝ հ, «ՐԳ.

Հգ.

ռտ

բանաձնով,

2-2գզ» -ն

է բազիսայինժա որտեղ արտադրանքիինբնարժեքն մանակաշրջանում, ՀԹ:գօ-ն՝ արտադրանբի արժեքը բազիսային Ժամանակա

շրջանում, Ֆ-2գ.-ն`

շրջանում, նում

ՃԲ.

-ն՝

արտադրանքի ինքնարժեքնԷ հաշվետուժամանակս. արտադրանքի արժեքը`հաշվետու ժամանակաշրջա-

Շաշվետու (6 7) ն բազիսային(8.6) մակարդակների հարաբերութ1 դրամինընկնող ծախսերիցու յամբ ստանում ենք արտադրանքի

ցանիշիինդեբսը-

ոզ

հ

ուռ

հ, թգ Ֆքջզ, Ինդեքսների համարիչիի ն հայտարարի տարբերությամբ ձե՛-հլ -հց, պայմանավորված է գործոնների փոփոխությունը. ա) արտադրվածարտադրանքիքանակի ն տեսականուփոփո

խությունը

.

Է

(փոփոխվում զ-ն, կարդակում),

թ: աԱ

հաստատուն

թ:

2Քգզը են մնում 2 Ա ք

բազիսայինմա-

Յոյ-ծաուծաո, զ թգ.

որտեղ չ-2շգ

-ն

ձախսն Է հաշվետու արտադրվածարտադրանքի

մակարդակի ինքնարժեբով, ժամանակաշրջանում բազիսային արտադրանքի 3-թ.գ հաշվետու ժամանակաշրջանում դրությանծախսը`արտահայտված ժամանակաշրջանի -ն

արտա.

բազիսային

գներով, բ) արտադրանքի ինքնարժեքի մակարդակի փոփոխությունը. Էզ Հոգ

36գ.

ՀՔոզ

-Փոզ, Ֆ2օգ.

Դը,

թգ

ԱԶ

է

(փոփոխվում2-ը,

են մնում թ-ն`

հաստատուն

կարդակում, զ-ն` հաշվետո:մակարդակում), գ) արտադրված արտադրանքի գների

ոա

(փոփոխվումէ ք-ն,

մաբազիսային

փոփոխությո .

-ՀոՅ Հոռւ

ՖՔզլ եռ

ֆոր, Ֆշղ

Դ

թ

հաստատուն

թո,

են մնում

մակարդակում)

ն

զ

հաշվետու

1 դրամինընկնողծախսի Այսպիսով`արտադրված արտադրանքի ընդհանուր կլինի. փոփոխությունը ձհ(գ)-- 4հ(2) : ճհ(թ), Հ

հՀեզ

հա հց

Խնդիր1.

ն ձախմերի Ռնենք արտադրանքի արտաղրության թողարկման վերաբերյալ տվյալներ

Բազիսային

ժամանակաՅուցանիշներ շրջան

|-

|

արտադրանքի (շ)` դոլար ինքնարժեքը Միավոր

Թողարկվողարտադրանքի ծավալը(զ) հատ

ոռ

Որոշել հետնյալ ցուցանիշները

2. 3.

արտադրանքի ինքնարժեքի պլանային առաջադրանքի ինդեքսը, արտադրանբի ինքնարժեքի սյլանիկատարմանինդեքսը, արտադրանքի դինամիկայիինդեքսը: ինքնարժեքի

Լոու

ս.

--

4:

կամ 1083», -21-:Թ

Է արտադրանքի ինբնարժեքըբազիսաայսինքն` պլանավորվել նկատմամբավելացել 896-ով յիճ ժամանակաշրջանի Արտադրանքիարտադրությանլրացուցիչ ձախսերը, կապված դրա հետ, պետքէ կազմեն1700դ 850-1700դձա ՀՇ -ո)զ. (27-25)

Է

«8-28Ն037

կամ 103,796, այսինքն` պլանի հետ

շե

միավոր արտադրանքի ինքնարժեքըավելացել է Դա բերում է արտադրանքի արտադրության վրա 3755-ով. լրացուցիչճախսերի՝880 դ չափով Հլ Ճա -27):880 համեմատած

-2պլ)Գ (28

- 880դ

«Յ.-Ք-2 համեմատությամբ արժեքն բազիսայինի շոռ ամ

կամ 11294, այսինքնփաստացի ինքն-

.

է

ավելացել 1296-ո

խսե

բերել Է արտադրանքիարտադրությանլրացուցիչ չափով. Ճշ 2640դ -2:)զ, (28 25880 Պլանի հետ համեմատած` ծախսերը ավելացել են 940 դով (2640-9408.)` ի հաշիվ արտադրանքի թողարկմանբարձր ե ի հաշիվ (80 (27 պլանավորմանը դ)՝ -25)(880-850)-60դ), միավորարտադրանքիինքնարժեքի բարձրպլանավորմանը880դ.ա

ջա,(2. -

-

ով:

-

-

--

մբողջ արտադրվածարտադրանքի ինքնարժեքիդինամի-

կայի ուսումնասիրման դեւլթում,ինչպես համեմատելիայնպեսէլ ոչ է արտադրանքի մեկ դրամին ընկնող համեմատելի,օգտագործվում ծախսի ցուցանիշը:Մեկ ընկնողծախսերըորոշվումեն բազիսայինժամանակաշրջանու

որամին

64.

Աշխատավարձիֆոնդը

Ա դրա

վերլուծությունը

Աշխատանքիվարձատրությունը, արդյունքներիԱ. ծառայությունն ների արտադրությանդիմաց վարձուաշխատողներին դրամական բնամթերային ձնով տրվող վճարումներնենֆոնդըհաշվարկվումէ ամսական,եռամսյակաԱշխատավարձի

իճ

ն

տարեկանկլտրվածքով-

յ

ճյուղի ն ծեռնարկությունների Արդյունաբերության բանվորների է ժամային,օրական ն ամսական հաշվարկվում ֆոնդերով: Աշխատավարձիժամային ֆոնդը (Բո) փաստացիաշխատած մամանակին կատարված աշխատանքի դիմացտրվողուղղակի

շխատավարծը

վճարումներնեն

է ժամային Աշխատավարձիօրականֆոնդը (Բը) ընդգրկում աշխատավարձի ֆոնդնամբողջությամբ, ինչպեսնան աշխատանքային օրվա ընթացքում չաշխատածժամերի վճարումները,որոնք են օրենսդրությամբ ճախատեսված Աշխատավարձիամսական ֆոնդը (Բ,,) բաղկացած օրականֆոնդից, աշխատավարձի չաշխատածօրերիվճարումներից, ըտտ սահմանված կարզիաշխատավարձին հավասարեցված տրվողվճարումներից Աշխատավարձիֆոնդի վերլոծութանհամար օգտվում ենք Բ Ո փոխկապակցությունից,

է

»` »` .

`

-

որտեղ

քը աշխատավարձի ֆոնդնէ, ԷՇը՝ միջինաշխատավարձը, թիվն ակը(մարդ-ժամերով, մարդ-օրեր

էկամ աշխատ րԻ աշխատողների ծխած

երերկու րի գործոն Ախասգաի: ա)

ճեր. թի

մեծության վրաազդում

ֆոնդի հավելաճը ի հաշիվաշխատողների աշխատավարձի

փոփոխության.

ռե-9 4: )-«Հ-ոռ-7ովերջ-վտոս

ՆՇ

ճտ

բ) աշխատավարծի ֆոնդի փոփ'խոթյունըի հաշիվ աշխատավարձի փոփոխության

վէր Տերչեռ 0-Խնլ «Թ-Քոլւվեն

«Բ0-ֆեո-ջոո

չու

Ի

.

չեղ.

6.33)

ֆոնդիավելացումըկամ Ովազումըի հաշիվ աշԱշխատավարձի երկու խատողներիթվի փոփոխության, իր հերթինկարելիէ

բաժանել

բաղադրամասեր|

1. հավելածը, կապված արտադրության ծավալներիփոփոխության հետ, աշխատանքի արտադրողականության բազիսայինմակարդեպքում. դակի պահպանման 6.40 48-Խճ-1-ԵԵԱ-7

2.

փոհավելաժը`ի հաշիվ աշխատանքի արտադրողականության

փոխության.

6.5.

48ԳՀԽ(Ա-ի)չ

Եե

-հ)

Աշխատավարձի մակարդակի ւ

դինամիկայի ցուցանիշները

ՄիջինԺամայինաշխատավարծը(էչ) ժամայինաշխատավարձի Է փաստացի աշխատած մարդֆոնդի (Բ,) հարաբերությունն

(1...)թվին.

ժամերին

60»

Է

6.5)

Միջին օրականաշխատավարձը(էղ) օրականաշխատավարծի է մարդ-օրերի Թվինֆոնդի (Բ,,) հարաբերությունն (Աարդ-օր)

ծր

ե

ՀԱՇ

Մեկ աշխատողիմիջին ամսականաշխատավարձը ((յ) հավասար Է ամսական աշխատավարձի ֆոնդը (Բա) բաժանած ամսա-

կանաշխատողների միջին ցուցակային թվին (1.)«Քու

ա»

մակարդակՄիջինժամային է միջին օրական աշխատավարձի է ճերի միջն փոխկախվածությունը արտահայտվում (6.38) մր Երհեր բանաձնով, տեողություննէ, որտեղ աշխատօրվամիջինփաստացի ՀՍ

՛1.,-ը՝

հաշվին աշխատավարձի օրական ֆոնդի Քր-ը՝ լրավճարների

--

ավելացմանգործակիցըԽո

1)

-

աշխատավա Է

Միջինամսականն միջինօրական հետկյալն ներիմիջն փոխկախվածությունը

ա-ն

որտեղ` -ը

նա Ճար

մակարդակ» (0.79)

աշխատանքային ամսվա միջին փաստացի

տնողություննէ օրերով,

ֆոնդի ավելաց1եա-ը՝լրավճարների հաշվինաշխատավարձի գործակիցը`

ման

«

Հաո. :

ալբ

6.39. (8.38.1)

Նունպիսի առնչություն գոյությունոնի ճան միջին օրականԼ. միջին ամսականաշխատավարձի մակարդակներիինդեքսների

միջն

Խո-Խ Էթրհօր»

հա «թթ հաճհայ»

(6.20)

Միջին աշխատավարձի մակարդակիդինամիկան ռաումնասիրե-

լիս օգտվումենք հետնյալինդեքսներից

փոփոխական կազմիինդեքս`

ՀԱ-Նան. որ տ.

որտեղմ

-

Ֆնն

աւան

էեն

հ

մոմ

կառուցվածբային տեղաշարժերի ինդեքս` ու. Հետ

Խաշմեր

Էնն

ե , ՖՆ ֆնզ Ինդեքաների միջնգոյությունունիփոխադարձկապ

Հոգ

-

օո

կայունկազմիինդեքս`

Սպտ»

622)

8.6.

Շրջանառության ծախքերի վիճակագրություն

Առնտրայինկազմակերպություններում սպառողին ապրանքներն հասցնելուգործընթացում առաջացածծախսերըկոչվումեն շրջանա

ռությանծախբեր: ն կենդանիաշխածախքերը առարկայացված Ծրջանառության տանքիծախսերնեն դրամականարտահայտությամբ, որոնք ասյան ծառայությունների հովումնն ապրանբների շրջանառությունը" են փուիոխակաոն ն. Երջանառության ծախքերըստորաբաժանվում հաստատուն պայմանական ծախսերի Փոփոխական ծախսերը ուղղակիորեն կախված են ապ-

րանքաշրջանառության ձավալից(կոռելյացիոնկապ) Փոփոխականծախսերինվերաբերվումեն ապրանքների տեղափոխման,բեռնման-բեռնաթատման, տեսակավոր փաթեթավորման, ման ծախսերը. են կաՊայմանական-հաստատուն ծախսերին վերաբերվում ռավարման, աշխատանքիվարձատրության,գովազդայինն այլ ծախսեր, որոնք ուղղակիորենկախված չեն վաճառքի ծավալից լիճակագրությունըշրջանառության ծախքերի ուսումնասիրության համարմշակել է համապատասխան ցուցանիշներիհամակարգ Շիմնականցուցանիշը ծախքերի բացարձակգումարն է (Ս) որը ցուգանիշ է, քանի որ գոյանումէ առանձինձեռնարկութսինթետիկ ուների (ֆիրմաների իսկ վերջիններսէլ առանձին ճախսայինհողվածներից կառուցվածքնէ ըստ ծախսային երի

Փախքերիճ, (Ս ցուցանիշը մաքերի երկար հու

ջն

մս»--«-

(625)

ւ

է Ր) Երբորդցուցանիշըշրջանառությանծախքերիմակարդակն որոշվումէ շրջանառության ծախջերիբացարձակգումարի (Ս) ն ապ

րանքաշրջանաոության ծավալի(0) հարաբերությամբ` ՛-

5 10035

բնութա Շրջանառությանծախքերիգումարի փոփոխությունը գրվումէ ինդեքսով Ա

-ու

Սլ

մ

ոտ

իսկ շրջանառությանծախքերիմակարդակի փոփոխությունը' հետնյալինդեքսուլ

ւ

Լր

ծ:

յ.

Խե,

(6.26)

ՀԾ Ծ"ս որտեղիցստացվումէ շրջանառության ձախքերիմուլտիպլիկա1, ծախթերի հավելաճը,այդ թվում`առանձին գործոններիհաշվին, ռրոշելու համարօգտվումենք ադդիտիվմոդելի հետկչալբանաձնից.

|,

տիվմոդելը`

Շրջանառության -Ծ.

ՀՕ:

ԵՑ...

(0.-ցմի,

ձՍ-Ա-Մ

-Հրը-1ցց

«ՅՅ. -

ՀԻԼ.

ձրդ-ՆՅւ-

ո

յօ. ՀԱւ-ո)

ռո

63)

Շրջանառության ոցանիշճե է հաշվի առնել պետք դինամիկայի ապրանքների հաշվա կերն

կի բարդությունըայն է,

որ

ռայությունների գներին 6.7.

ք:

աակագների փոփոխությունը.

ն ծա-

Աշխատանքիարտադրողականության վիճակագրություն

Աշխատանքային ռեսուրսներիարղյունավետության օգտագործման կարնորագույն է աշխատանքի բնութագրերից արտադրողակաՕությունը՝ Աշխատանքի արտադրողականությունը ցույց Է տալիս,թե է արտադրվել ոբքանարտադրանք միավորաշխատաժամանակում

Պ-Ց

7.

Մ-ն աշխատանքի է, արտադրողականությունն զ-ն՝ արտադրվող արտադրանքի ծավալը, 7-ն` ծախսվածաշխատաժամանակ (մարդ-ժամ,մարդ-օր,աշխատողների թիվ) Աշխատանքիարտադրողականության հակադարձմեծությունը` է. աշխատանքի աշխատատարությունն

որտեղ

ոճ

ւ-

-

տալիս, թեմիավոր եխատատ Աշխատանքի արտադրողականո է Աշխատատարությունը ցուց

է

արտադրանքի

մրա որբանժամանակէ ձախս արտադրության է

արտադրյալը

հավասար մեկի`

աՎ-

Որպեսծախսվածաշխատաժամանակի ցուցանիշկարողեն լինել աշխատածմարդ-օրերի աշխատած մարդ-ժամերի, թիվը, միջինամ սական Լմիջին տարեկանցուցակայինթվերը Ժամանակից կախված աշխատանքիարտադրողականությունը լճումէ . ժամայինարտադրում

իջին

(արտադրան

Կե-Ճ, մ

որտեղ՛է,-ն աշխատածմարդ-ժամերի թիվնէ. 2. միջին օրական

արտադրու, կամ ՀՎ, -Մե-Լր

տ.-

որտեղ. ՛ք,-ն աշխատածմարդ-օրերի թիվնէ,

է: տնողությունն Էո-ը միջինփաստացիաշխատօրվա

3. մեկ բանվորիհաշվով միջին ամսականարտադրումը`

Պետ Ն

որտեղ

Լո-8՝

4.

ո»Մե

կամ Վե

եա

թիվն է, 39-ն՝բանվորներիմիջինցուցակային

է մբջինփաստացի աշխատանքային ամսվատնողուրյունն մեկ աշխատողիհաշվով միջինամսականարտաղրումը` զ

ԱՊ որտեղ՛Ր-ն աշխատողների միջին թիվնէ Աշխատանքի արտադրողականության դինամիկայի ոսումմենասիրությանհամարառաջինհերթին ենքինդեքսային թոդից. Միատեսակարտադրանքի պայմաններում արտադրության

Ցոցակային աոովում Աա

աշխատանքի արտադրողականության իձդեքսը կարլելիէ հաշվարկել

մեթողներով հետեյալ աշխատանքի` արտադրողականորյան ուղղակի մակարդակի ցուցանիշների համադրման հիմանվրա 1՛

րտադրուականո

աշխատանքի

դարձ ցուցանիշների համաորման հիմաճվրա Ր

ռՆԽ

մակարդակիհակա-

ե

Ե

գՐԳ

3 որպես աշխատատարության ինդեքսիհակադարձմեծություն ԽՀ

ա. թ

--

զ

ե

4. արտադրանքի ձավալին աշխատանքային ծախսումներիինհիմանվրա դեքսների համադրման

«պչկ Տնտեսա-վիմակագրական վերլուճության կարնորագոյնխնդիրճյուղի,տարածքին ողջ էկոնոներիցէ արտադրական միավորման, համակցությանաշմիկայի մեջ ընդգրկվածձեռնարկությունների Ռաումխատանքիարտադրողականության մակարդակի դինամիկայի ինդեքսնասիրություն այդ նպատակովկարելիէ օգտվելընդհանուր է. ներից,որոնցհաշվարկըկատարվումէ բնական,աշխատանքային արժեքայինմեթոդներով:

բնական ինդեքսը ունի Աշխատանքի արտադրողականության

հետնյաչտեսքը.

որտեղ գլ Ա զ: արտադրանքի ծավարէ բնականարտահայտությամբհամապատասխանաբար հաշվետուն բազիսայինժամանակա-

արտադրության վրա աշխատանքի հատվածու, էհաշվետու բազիսային ժամանակահատվածում ծախսն տ.ն՛Ծ--

.

տվյալ

արտաղրանքի ն

արտազոոդակա «Ա.

Աշխատանքի

փոփոխականկազմի

Հող.

տնական ինդեքսը էշ

Հմեն

ո է Քնռագրում

ձնո-

կրբու" Փոր" համակցությանաշխատանքի արտադրողականութնարկությունների յան միջինմակարդակի դինամիկաներկուգործոնների ազդնցության են դեպքումԱյդ գործոններն ա) առանձին ձեռնարկություններիաշխատանթի արտադրողակաճության մակարդակի փոփոխությունը, որի ազդեցության չափը որո կազմիինդեքսիբանաձնը շելու համարպետք է

օգտագործել կայուն

Խակ-

ֆար

բոր

ֆամ

չն Ֆո ջոր բ) աշխատանքիարտադրողականության տարբերմակարդակներ աշխաունեցող ձեոնարկությունների բաժնի (մասի) փոփոխությունը տանքի ընդհանուր ծախսերիմեջ, որի համարօգտագործվում կատեղաշարժերիինդեքսիբանաձնը ռուցվածքային Ֆար մեր չափո ԽզոՀո տ» չշոմն

է

Աշխատանքի արտադրողականությանփոփոխական, կայուն ինդեքսներիմիջն եղած կազմերին կառուցվածքայինտեդաշարժերի հետԼյալ ձնով փոխադարձկապըկարելիէ արտահայտել Սաթ

ԽյաՀ Խոս

որտեղ ժը

ազոտ

եկի

աաա

կամ

ն մլ

1-1

չտմո չտար ֆՓանժր տոմ:

չար Ա.

ֆեռնարկոյա ինդեջսը

յուրաքանչյուր

մասն է ընդհանուրի նկատմամ/ ծախսումների ատանքիարտադրողականության

միջինթվաբանականի բանաձնով. յացնել նան .-

աշխատանքային

կարելիէ նհրկա-

չեն "

որտեղ հ-յուրաքանչյուրձեռնարկությանկամ արտադրատեսակի անհատական ինդեքսնէ աշխատանքի արտադրողականության

ընդհանրաԱշխատանքի արտադրողականության դինամիկայի տալ աշխատատարության ֆիքսված ճգնությամբ: (արձանագրված) մակարդակների հաԱշխատանքային ծախսումների փոփոխությունը սահմանելու մար վիճակագրությունը կիրառումԷ աշխատատարության ինդեքսի բանաձնը ր- Հեզ Հեզ աշխատանքի Քանի որ աշխատատարությունը արտադրողակական քնութագիրըկարելի է

Սությանհակադարձմեծություննէ, ապա աշխատանքի արտադրողականությանաշխատանջային ինդեքսիբանաձնըկլինի

ոՀ

ԵԼ

եգ. Աշխատատարության ընդհանուրինդեքսիհամարիչի Ա հայտարարի տարբերության արդյունքումստացվում է աշխատանքային տնտեսման ծախսումների (գերածախսի) զումարը Արժեքային մեթոդովաշխատանքի արտադրողականության որոշ-

վում հետնյալ բանաձնով7զՔ է

1(յ-236 չե

չն

գինն արտադրանքի համադրելի ոբտեղ թ-ն

է-

68.

Արտադրանքիծավալի փոփոխությանվրա ազդող գործոնների վերլուծություն

Ամ

7 բանաձնից հե -զ Աշխատանքի արտադրողականության

ն. արտադրանքի ձավալըաշխատանքային ծախսումների է գ-ՊՈ Իսկ աշխատանջի արտադրողականության արտադբյալն ինդեքսըկունենահետնյալտոսջը տնում է, որ

պո

-

անոթում

ֆետ,

՛

թու,

ոտ,

ձավալի ընդհանուր հավելաժըերկո. գործոնների Արտադրանքի

ազդեցության ներքոկլինի. ձզ»զ սօ.

-

զ

«7

խտո, Ոժո-5-

այսինքն` հավասարէ ծավալիինդեքսիհամարիչիՆ արտադրանքի տարբերությանը: հայտարարի տն պետք է արտադրանքի հավելաճըըստ առանձին գործոններիՎերլուծությունը սովորաբարսկսվումէ քանակալյան ազդե(տվյալ դեպքումաշխատանքային ծախսումների) ծախսումներիինդեքսիհաթյանգնահատումից Աշխատանքային ենք հայտարարը.

Խա

որոշել

Վարիչից

հանում - 2-1 ոտո Ճգ)

կամ

ֆոտո

ճգ

)-Ֆ(1-

ձգ

3)

Հաջորդքայլով որոշումենք որակականգործոնի (տվյալ դեպարտադրողականության) ազդեցության չալիը արաշխատանքի տադրանքի ծավալիփոփոխության վրա. ճգ) մհ Ֆոտո -ՖՈՊ-տոյո արտադրողականության ագրեգատային ինդեքսի համարիչիցհանվում Է հայտարարը`Տվյալ բանածնը կարելի է ձնավորելհետնյալտեսքով. Ճզ0") -(, -Ե)Գ, 1: (եյ -Է՝ -Խնս

Քում

-

-

այսինքն` աշխատանքի

-

-

Արտադրանքի ծավալիընդհանուրհավելամըերկու գործոնների ազդեցության ներքո 4զՀզՌ«

զո)

Եթե արտադրանքի ընդհանուրհավելաճըընդունենք10090, ապա յուրաքանչյուրգործոնի բաժինը (տեսակարար կշիոր) ընդհանուր հավելաճում որոշվումէ հետնյալբանաձնով. Փ-

Եժո22

Ֆո «ճգ Թղթ -7ոմն ո

լա-ռաՆ-ԶՆԿ

ա-ն.

յ.

:-

յօ0

արտադրողականության ոիճատաա Ախատանյի Ֆե

մե

եա

վրա ազդող

համարկարելիէ կիրառելինդեքսա. գործոնների ուսումնասիրության մեթո՛ )ին մեթոդը,շղթայականտեղադրումների են ծառայել աշԻնդեքսայինմեբողիկիրառմանօրինակ կարող կայունն. կառուցխատանքի արտադրողականության փոփոխական, օգնությամբ վածքայինտեղաշարժերիինդեքսները.Այս ինդեքսների 35:

են արտադրական վերլուծվում միավորների որոշակիհամակցության աշխատանքի արտադրողականության միջին մակարդակիդինամիկան երկուգործոնների ազդեցության տակ

68.

Խնդիրներլուծումներով

Խնդիր ո 2:

2:

Ճ տիպի Բերվածեն տվյալներ շրջանիերեք ձեոնարկությունների վերաբերյալ արտադրանքի

| Արտադրանքի| Ձեռնարկության բորի ճար-| արտադրություն գինը | մեծածախ (իազ ոջատ կոթ- | (հազհատ) դարեր դրամ|, լոններ Ձեռ-

ազ.

| Շաշ | Սյ

Բազ

ւ-է

.

Ց

Է

ԷՅ

Բագ

Փ) շ

||

2-|

Է

Հաշ յ

|

Բազ նյ

տ

դ

|

Շա» ն

ք

թ

Ռրռշել. 1 Ապրանքային արտադրանքիմեկ ընկնողփաստացի ծախսիինդեքսը(փոփոխական կազմիինդեքսը) 2 Գործոնային ինդեքսներ, են ամբողջ արորոնք ծավալին կազմի,ինքնարժեքին մեծածախգնի փոփո1 դ ծախսի խությանազդեցությունը ապրանքայինարտադրանքի գի-

մաղրանքի

Գրանի հանրո

նամիկայիվրա. 3 Ստուգելհաշվարկված կապը ն մեկ ինդեքսների փոխադարձ դրամինընկնող ծախսերիբացարձակփոփոխության բաղդատումբ ըստ

գործոնների`

մեկդրամիցընկնողծախսերի դիԱպրանքային արտադրանքի ինդեքսըհամառրելի ճամիկայի բնութագրման (բազիսային) գներով

ԱԵխոսո

ինա ՞

հաշվարկման համարկազմենքհաշվարկա-

26զ6

Հգ

եո-

ճ

մոգ,

հ

թռ

չ

|

ՔԳ.

Թգց

| 254.

Քջզ

շչզչ Ք

608.580

-ջ:300-01688 0829-0926

չ

կամ 92.656

Նշանակում է ապրանքայինարտադրանքի1 դրամինընկնող կազ ծախսընվազել 7,456-ով,դա դրամականարտահայտությամբ մում Է 0788 -0,8290061 կամ 6,1 լումա 2. Գործոնայինինդեքս. ա) բնութագրումէ ամբողջապրանքային արտադրանքիձավալի ն կազմի փոփոխմանազդեցությունըապրանքայինարտադրանքի (դ ծախսիդինամիկայի վրա

է

-

ոյ-Փոզ

եթ

՞ «Հ

52250833

Քոզ,

մոա,

0,829

Քո

-

1,005 կա.յմ 100,556:

Նշանակում է՝ ծախսըավելացել Է 0,599 -ով` ի հաշիվ արտակշռի մեծացման,ընդ որում արտադրության դրանքիտեսակարար ընթացքում թոյլ է տրվել գերածախսապրանքային արտադրանքի մեկ դրամիվրա. դա դրամական արտահայտությամբ կազմումէ 0,433 0,004 կամ0,4 լումա 1 դրամիծախսիվրա --0929 է Գործոնային ինդեքս բ) բնութագրում միավորարտադրանքի 1 դրամի ինքնարժեքիազդեցությունըապրանքային արտադրանքի ծախսիդինամիկայի վրա Հ

է,

-

Ճո, թգ

ֆշոզ:,

22.

գ.

զ,

.ո-5 Տ.-Սոձ

- 1,013

կամ 101,376

Հետնաբարա̀յդ գործոնիագդեցությունը առաջ է բերումապրանջային արտադրանքի1 դ. ծախսիավելացմաճ 1396-ովկամ 1) լումա մեկ դրամիծախսիհամար(0,844-0,833-0.017

է

մեծածախ Գործոնային ինդեքս.գ) բնութագրումձեռնարկության 1 դ. ծախսիդինագնիփոփոխությունը ապրանքային արտադրանքի միկայիվրա.

.

եր»

»-

ՀՏ

շշ.

6ոգ

55Ց5-0268

։ կամ 90.95:

0844-0909

Մեծաձախ գներիավելացումըառաջ է բերումմեկդրամինընկնող (0,768-0.844--0,076կամ7,6 լումա): ծախսերի նվազեցմանը Ց,196-ով 3. Ինդեքսների կապը փոխադարձ ա

հ -1:005

հեց,

Հե

թ-ճԼ-0441Ն1Հ

հ-

եջ-

Էզ.

0909 «0925

Հշշգը

ՆԹոզս

ԱՏ րոգ 0,829 » 580.

ծաո

Մեկ դրամինընկնող համեմատությամբ աճել են 1,895

«1.01եռ

մ

101895

բազիսայինժամանակաշրջանի

Խնդիր 3

ամսվաընթացքում կան հետնյալ Կազմակերպության վերաբերյալ են) տվյալները,դոլար (դ. յատավարձը, ըստ գործավարձի հաշվարկված գնահատման,տարիֆային. 535780 գափին աշխաժամանակի դրույքի... կապվածաշխատանքային ա պայմաններին Լրացուցիչվճարումներ

(տվյալները` պայմանական

աշխատավար

Փոխհատուցման փարներ ոնժիմի հեւ գիշերային վ84ըը աշխատանք համար. աշխատավարձի չափի դրույքի Տարիֆային խթանիչլրացուցիչ վճարումներ . Ներհերթափոխային պարապուրդների վարձատրում Լա

ն

ժամերիվարծատրումը Դեռահասներին արտոնյալ Չաշխատած ժամերիհամարվճարումներըկ̀ապվ' ն հասարակական պետական կատարմանհետ

պարտականորյոնմ

աշխատած օրերիհամարվմարումները՝ կապված պետականն հասարակական պարտականությունների կատարմանհետ.. ՛Շուրջծրյապարապուրդների վարձատրումը Հերթականն ուսումնական արձակուրդների

վարձատրումը.. Պարգնատրումներ համար.

փոխհատուցումներ չօգտագործված Դրամական արձակուրդների դեպքում...

խրախուսակա

Այլ տեսակիմիաժամանակյա

վճարումներ.

Ձեռնարկությանբանվորներիմիջին ցուցակայինթիվը ամսվա. կազմել 245 մարդ.Աշխատածմարդ-օրերը(1, չ.) 5145 ընթացքում

է

Աշխատա տիառո» զխատաամա

մարդ-ժամերը`(1. Հա)` 39817 միջին տկողությւնն՝ տացի

է, իսկ

(39617

յունը21

Լ7մամ), իսկ է (5445 245 21օր)

-

օր

-

Հազա

կազ

Ռրոշել. 1. Ժամային, օրականն ամսականաշխատավարձի ֆոնդը: 2 Միջինժամային,միջինօրականն միջինամսական աշխատավարձատրության ցուվարձը ն ցույց տալ հաշվարկված աշխատանքի ցանիշներիմիջն փոխադարձ կապը: Լուծում:

ժամայինֆոնդը` Աշխատավարձի

24800. 18400. Բ, 535780. Աշխատավարձիօրականֆոնդը

229620

-

808600 ղ

3210-5100 Աշխատավարծի 30880. 25560 808800.

18910. 6630.

ամսական ֆոնդ 4000.

-838340դ

896880դ

ֆոնդի ավե հաշվինաշխատավարծի Լրավճարների օրական

լացմանգործակիցը`

ԱԶ

Է ո-

ն.Ծո բ

յ.

818310

808600

. Բ, 818310

Բ,

895880

Էա,

-

895880

-4.012,

Միջինժամայինաշխատավարձը`

808600

.աԲ-

մ, 204դ/մ Դ/մարդ-ժամ,

Փոա՝ 3962 միջինօրականաշխատավարձը`

89830 «159, Է..թ. առաիի-ը

դ /մարդ-օր,

միջինամսականաշխատավարձը՝ ա»-

ո.

րոց -

38867

դ

/մարդ-ամ

Մեատավարծի ցացանիշներիմիջն գոյություն Հաշվարկված 77 1012-Հն Ֆր Խա204 դ/մ-օր. էա Լատճայ-159 1,095- 3656,7դ/ մարդ-ժամ. "

ոնի հետկյալկապը

ա

Խնդիր

4:

Աշխատողների աշխատավարձի ֆոնդը հաշվետուժամանակաշրջանումբազիսային համեմատությամբ ավելացելԷ 1596-ով,իսկմիջին աշխատավարձը նույնժամանակաշրջանում աճել 1096--ով. Որոշելաշխատողների թվաքանակիդինամիկան,

է

Լուծում"

Աշխատավարձի ֆոնդը`

11.

Ըստ խնդրիպայմանի(115,

իսկմիջինաշխատավարձի ինդեքսըկլինի՞ս ե Հե. ինդեքսների փոխադարձ

ոռ

րտեղից

2Խ/ կ

կապի՝

»եյ5/Ն1-1045

Աիողրերի Խնդիլ

հաշվետ աշխատավ

միջին ամսական տարում կազմել Է 25300 դրամ, դա 1094-ով գերազանգումԷ համապատասխանցուցանիշը բազիսային նոյն ժամանակաշրջանում Աշխատողներիթվաքանակը այդ -ոմ ն կազմել 132 մարդ կրճատվելէ Որոշել, թե՞ ինչպես է փոփոխվելաշխատավարձիֆոնդը տվյալ ամբողջությամբ`բացարձակն հարաբերական ժամանակաշրջանում ն առանձին գործոնների` ըստ միջին աշխատաարտահայտությամբ փոփոխության" վարձին բանվորներիթվաքանակի

ժամանակաշրջանի

395:

է

Լուծում.

1.--25 300 դրամ, խնդրիպայմանի' բանվորների թիվը`7, 132 մարդ ամսական աշխատա Բազային ժամանակաշրջանում 3008 դրամ, հ, 1, Ե10/100Հ-1, վարձը ԷՀ2530 36 մարդ 1, իսկ բանվորներ թվաքանակը՝ ՛ Աշխատավարձիֆոնդը աշխատավարձի ֆոնդը` Խ-ԽՆ 25300». 132 33396800 դրամ, Ըստ

«

- միջին

Շաշվետու տարում Խր» աա ոՀեն» բազային Հը, - 3128000 դրամ: ֆոնդը բացարծակ Աշա 3128000.- արտահայտ Հք.աարի 211600 ղ՛ ա) փոփոխությունը միջինամսական նատավ Թ» Ֆ(ո-1)՛705300 -23000) դրամ, ի հաշիվ աշխատողների թփԻՊեոթոնն - չու Է) 032-336) բվաջանա ե 920000 դր. -

ճէ

-3339600-

րստ

ր

23000

303600

-

-

Ստուգում

4է 0460 211600 «- 303600- 92000 Հ

Նախ որոշենքինդեբսներիարժեքները` ե-

Բ.

ՃԲ

-

3339600

31258000

Հ

10626-Ն07,

էա

Բր .12. եխատավարծի ֆոնդիփոփոխությունը հարաբերական

Կ- Զո լապա

լջ«99Ի

ար-

՛ահայտությա'

ա) ըստ միջինաշխատավարձի՝

107-087 «4.դ- Եոո5 քյըստ ԳԻՐՍ :

«Ա

թվի աար Հոեատաւ էռկ ՀԱԼ -

ա

Զ7

-լ-

գցեր

«մատյ»

-

զա

կ

ՆՅ-043Հ1

Խնդիր 6:

Ձեռնարկության(ապրիլամսին2̀2 աշխատանքային օր) աշխատաժամանակի օգտագործման վերարերյալունենքհետնյալտվյալ-

նել

աշխատած մարդ-օրերը Բանվորների

փաստացի

փաստացիաշխատածմարդ-Ժամերը.. Բանվորների

Եուրջծրյապարապուրդներ, մարդ-օրերը. Սշխատանջիչներկայացողներ, մարդ-օր մյդ թվու Հերթականարձակուրդներ. Տոն ն հանգստյանօրեր (ժամ)` Աշխատօրվա միջինտնողությունը Արտադրված արտադրանքի ծավալը(հազ. դ) մասըաշխատողների Բանվորների (9: ով) բվաբանակում

.

70574

105876

սահմանված

/.9

ոդհանոտ` ..

.

արտադրողականության մակարդակը. Շաշվարկելաշխատանքի Լուծում:

1՞Միջինժամայինարտադրանքը

ԵՍ.

ՅՐ յ

Դ-

Միջինօրականարտադրանքը.

Ա. «ՀԱՐԱ

Կամ

Սե «Մե (եջ «70574

3.

«1174

78-117դ

Ել

7,799

-

7,8Ժամ)-

-

Մեկբանվորիհաշվով միջին ամսականարտադոանքը՝

-Ձ

8.

-

«Նե:

աո

եր

Հ

թ-բ

-

1470 150000, 9048» 4482.-

-Խ Խր

մյուս կողմից՝Յո

30(ապրիլ ամիսը ունի 30օր)

.8ջ,

տ

նաւ Օ

Կ.-Մ«ՀՏ

150000

,

որտեղից

1058760

օր

«2118դ կամ

Ն

«Հր Պու

Կ

4.

Ծա

բ» Տ

Ծ.ւ-

-18.1

17 ոշ.ոռ

`

մեկաշխատողիհաշվով միջինամսականարտադրումը արո

օ

աբ

«Լա

ԵՓ»

ն:

Մ-ր

Ց.

1058760

Հոտ

Օժջնարդ

1694դ-

Ընդունենթ,որ նախորդԺամանակահատվածում միջին ժամային միջին արտադրումը(թեքտՇժո) կազմել է 14,5 դ, աշխատօրվա փաստացիտնողությունը7̀,7 ժամ, մեկ ժամանակահատվածի մի

ջին փաստացիտնողությունը` մասը աշխաբանվորների տողներիընդհանուր թվաքանակում" Ռրոշել թե ինչպեսէ փոփոխվել հաշվով միջին աշխատողի ամսական արտադրումը տարբերգործոնների ազդեցության ներքո. փ ի հաշիվ բանվորների մասի փոփոխությանը ձեռնարկության աշխատողների ընդհանուր թվաքանակի նկատմամբ ՃԱ» Ե71» 19 108-078) 43դ, ձ.ե,Ը -մ)145»

5է

տր

Վ

Հ

որտեղ Ճ.- միջինժամայինարտադրումէ,

փաստացիմիջինտնողությունը, աշխատօրվա ԵչՇչ 4.

աշխատանքային ամսվամիջինփաստացիտեողությունը, բանվորների է, աշխատողների ընդհանուր թվաքանակում

մասն

փորոխոյա

ի հաշիվ աշխատանքային ամսվատեողության. ՃԱ/շ » Ճ.Ե,կԸ.- Շ) Ժ- 145 778 (18,1- 19)0, ի հաշիվաշխատօրվատնողության ԸժՃԱ Ճ-Ե) 145 (78-17) 18,018 6դ. Հ ի հաշիվ միջինժամայինարտադրման փոփոխությանը ճ4,

(Խ- ԽԵՐԺ-ԱՏ

85) 18» 18,3: 08 5ծղ. Այսպիսով,միջին ամսական արտադրմանփոփոխությանը կազՀ

փոխուած,

Հ

Հ

»

Հ

Հ

ճի, «56 88. 6-814:3-24դ. ճա, ՃԱ. Խնդիր Որդեր թե հնչսիս փոփոխվել աշխատանքիարտադոողակա«ճե

Հ

Է

նությունը,եթե թռղարկվող արտաղրանքի ձավալրհամադրելիգնե բով ավելացելէ 7,576 -ով, իսկբանվորներիթվաքանակըկրճատվել է 2

3--ով

Լուծում: Աշխատանքիարտադրողականությումը

իսկ անհատական ինդեքսըւ̀, Ըստ

խնդրիպայմանի

ղ

բ

«28-32. աԱ

րտադրոլակ ավելաց Հզանակոմ ա է` աշխատանքի

Խնդիր8:

հաշվելու Ձեռնարկության աշխատանքի արտադրողականությունը աժել Է 2,595ժամանակաշրջանում բազիսայինիհամեմատությամբ թիվը ավելացելԷ 18 մարդովն կազմելէ 236 ով, իսկ աշխատողների մարդ:

Որոշել,թե՞ինչպեսԷ

ձավալը(76--ով) փոփոխվել արտադրանքի

Լուծում Օգտվումենք ինդեքսների կապից` փոխադարձ

ա-Տ

Օ

՛

Ըստ

է, խնդրիպայմանի՝

-

025, 1

Դ-2րւ:Ն082» 1,1 բոշ

Ռրոշենք՝ --.

238, 1, -236

218,

ւ082

դ արժեքներ, (0) բանաձեի կստանանք` կամ 11072 ԽՀ 025» Արտադրանքի ծավալը Ռ"/ա՛վ

Ունենալով.

ապեագելը`

յ.

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

ԿՄԹ«օՅոՈ,

2.

Ոքաաոթյս ոօ

3Ո66Ա06

ՈԸօԾԵՇ

ՓՔԽՀյռՓօքն,

3.

ոօ

Շռւանտեկօ-ՏԿԾԻԹԿԵՎՅԿՅ

ՇոճուժոոաՇԱԼԻԾՈՏԻԹ-3(ՕԿԾՅԱՎԵՕԿօՄ

8395.

Ոտ

Ոօղ

8խ

բօր

Շահօքա.

Ի.

1999,

ոյ.

ԽԾՈԾՇԽԱԿՉՅ8, .Շ.կլոճեիօ-ՅԵԾԽԾԽԱՎՏԾԿԵՑ

3/Կ66եօ6 Ոօօօ6։ծ. Իմ.. 2002.

ՇԹՇՈՒՃ.

4.

Ոթաւտեյս

ոօօօճած: Խէ., 20037.

ՖԿՏԾԵԶՏ

ՇԱՒԿՇՈՅԻ

ՕատճքեատՈւ.

Ըյտոժորնծ.

ՖՎՇԾԽՈ.-Է1: Ո

Բտոճո,

Սարուծոեօոօ Ոքօշոչեղ, 20058. 5.

ԽՍքՇ Շօվաճտեւօ-3ԵՉԽԾԻԹԿՇՇԿԾՅ

ՇՈԱՊՏԵՈ0Ց

տոտ

«ՇՌԹՑՌԹ

Ք

ՕՄՎՅԹԱՆ)Հ

/308,

Ոք

Շ7ՃՈՇՌՈԼ:

քոռ.

ՈՕ

5-6 Խատոքօոճն.

Թ.

ՄԿՇՏԵԿՈԼ

ՇՈՅԱՈՅՈԵԻԾՇՈԼ

(Յր.

ոօթօքտն.ո

փթո.-ԻԼ.: ՕԽօտ-Ո. 20067. Շախ

6.

քումոյոո-ի. Տ

8.

տոճեէծ'

ՕՋՈՒՈՐԹ:

Ոօքծքա6.Խ

ԻՈ,

մոաճոստ.

ԸԹԾվԱԱՈԵԿՉ-3:ԾԱՕԿԱԿԵԱՑ

ՅԷ.

մ

օոտուռոոա,

9Վ66ԵԾ6 ՈօՉ6ած. օո

-Ի.

ՄԻ

20067.

օր

քօռ.

8.1

քօսաստ

ՓՔճ-Խ,

Հ-Կ., ՖահրադյանՄՎ.-Սոցիալ-տնտեՇովհաննիսյան

սական վիժակագրություն, ուսումնական ձեռնարկ, Երնան, Տնտեսագետ,2000 8.

թ.

ՇակոբյանՇ.Մ., ՄատինյանԱ.Ս.-Տեստեր վիճակա-

գրությունից,ուսումնականձեռնարկ,Երնան, Տնտեսագետ, 2001թ. յռ

9,

Կ.Շ. Շակոբյան

--

վիմակագրութՍոցիալ-տնտեսական

յուն, ուսումնականձեռնարկ,Յունիթ1,2-Երեան,2004թ 40.

Հակոբյան

Հ.Մ.

-

Ազգային հարստության վիճա-

կագրություն,Երնան,«Տնտեսագետ», 2004թ.

(ւ

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Գլուխ |

Քնակչության վիձակագրություն

Բնակչությանթվի ցուցանիշները... ն մեխանիկական Բնակչությանբնական

շարժի ցուցանիշները

հաշգայկմա լոծոմնորոզ -

թվի Բնակչությանհեռանկարային եղանակները .-

34.

Խնդիրներ

Գլուխ Է

Աշխատանքայինշուկայի վիմակագրություն

2-1.

Աշխատանքային ռեսուրսներ...

2.2

ն. Բնակչությանզբաղվածության

.

գործակիցները

գործազրգոր գոցանիշճերը -

23.

Աշխատողներիթվի

2 4

Աշխատուժիշարժիցուցանիշները

ջար

ն դրա 2.5 Աշխատաժամանակը

.

օգտագործումը

Խնդիրներլուծումներով

Գլուխ 11

Ազգային հարստությանվիճակագրություն 3 1

Շիմնականֆոնգերիգնահատմանտեսակները...

2.Շիմնականֆոնդերիմաշվածքը ամորտիզացիան.

»:

ն

Ըիմնական ֆոնդերիշարժիցուցանիշները

Հիմնականֆոնդերիմիճակի ցուցանիշները

35. Ըիմնական ֆոնդերի օգտազործման ցուցանիշները

38.

հզորության Սարքավորումների

ն

ցուցանիշները

օգտագործման

Նյութական շրջանառու

խնդիրներ լուծումներով...

Գլուխ

ար.

..308

Շամախառըներքին արդյունքի

(ԲՆԱ, 8811) հաշվարկմանեղանակները 42.

Ազգայինեկամտիհաշվարկը

ՇՆԱ

Խնդիրներլուծումներով

ավակա

հաշվարկըհամադրելի գներով

ԱԶ

-

պաս

..

.

Գլուխ

Մ

Ազգային հաշիվների ամակարգ.... 5 1

|

Բ

Մակրոտնտեսականցուցանիշներ

տ

միջոցների վիճակագր .

Խնդիրներլուծումներով

«331

Գլուխ Ո ն շրջանառության Արտադրության ծախթերի

վիճակագրոթյւն

..

.

6 1

Արտադրանքի ինքնարժեքը

ծախքերի Արտադրության

«337

վերոճոթուը... ւ...

ա.

լ65

1 դրամին ընկնող. Արտաղրանքի

ծախսերի վերլուծություն

6 4

Աշխատավարձի ֆոնդըն

դրա

փորրծոթյոն -

-

ն դինամիկայի 65 Աշխատավարձի մակարդակի

ցուցանիշները... 6.7

հախքերի վիճակազրույ

Շրջանառության

Աշխատանքի արտադրողականության վիճակագրություն

Զառա.

.ա

ծավալիփոփոխության վրա ազդող Արտադրանքի

69.

լուծումներով Խնդիրներ

գործոններիվերլուծություն.

Գրականություն...

աա»

.

ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ՇԱԿՈԲՅԱՆ

ԱԼԵՔՍԱՆ ՆԱՊԱԼԻ

ՀԱԿՈԲ

ՄԵԼՔՈՆԻ

Սոցիալ-տնտեսական ձեռնար Ուսումնական վճակագրոր

ՈՒյԹՕՇՑԻ

ՃեՇՈՏՒ:

ՃՈՒԿՇՃԻ ՃԵՉՈ

ՒՃՈՃՈՕՅՈՎ

ԽԷԿՕԿՕՑ/Վ

ՇԱՈՀԸՈՅ(.

ՇՓպետոռվօ-3:0ԽԱաոԿ6Ը«88

3Ի66:06

ո0ԸՕՇեծ

Խմբագիր՝

ՍիրանուշՄանուկյան,դոցենտ «Վանեվան»հրատարակչության տնօրեն Պրոֆ. Գ Դավթյան

Չափսը՝60:84 1/16. Ծավալը՝10 5 մամուլ

«Վանեվան»հրատարակչություն

Տպագրվածէ «Էղիթ Պրինտ» տպարանում հրատարակչության