Տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության ֆինանսական արդյունքների վերլուծությունը

ԱՇՈՏ

ԲԱՅԱԴՅԱՆ

ՍՈՒԲՅԵԿՏՆԵՐԻ

ՏՆՏԵՍԱՎԱՐՈՂ

ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ

ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԻ

ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԵՐԵՎԱՆ

ՍՇՈՏ

ԲԱՅԱԴՅԱՆ

Տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեությանֆինանսական արդյունքներիվերլուծությունը

ԱՍՈՂԻԿ

«ԱՍՈՂԻԿ»

ՀՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ

ԴՏՀ ԳՄԴ Բ

65.9(2)26

Տպագրվում է Հայկական

գյուղատնտեսական ակադեմիայի գիտականխորհրդիորոշմամբ

Խմրագիր՝

Գրախոս` տ.գ.դ. ԱլբերտԱրշակյան բ.գ.թ. ԱնուշավանԶաքարյան

Բ-260

Բայադյան վարկ» (ՎԳԱ-ի «Ֆինանսներ ամբիոնի վարիչ), Տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության ֆիճանսականարդյունքների վերլուծությունը, Ուսումնական ձեռնարկ, Եր.,Ասողիկ,-2000,62 էջ: Ա.

Աշխատանքում լուսաբանվում են տնտեսավարմաննոր հարաբերությունների պայմաններում տնտեսավարող սուբյեկտներիգործունեությանֆինանսականարդյունքների ձնավորման ե բաշխման մոդելի, շահույթի ե շահութաբերության գործոնային վերլուծության մասին հարցերը: Այն նախատեսվածէ տնտեսավարող սուբյեկտների համապատասխան մասնագետների, աուդիտորական կազմակերպությունների, ուսանողների ն դասախոսական կազմի համար:

.0605010000 0136 (013-200

ԼՏՅՎ

99930-74-30-1

ԳՄԴ

65.9(2)26

ԲայադյանԱ., 2000

Երկու խոսք ազատ շուկայականտընՀայաստանի Հանրապետությունում ու զարգանումեն կազտեսության պայմաններումձնավորվում տնտեսավարող մակերպական հիմունքներով ժամանակակից ընկերություններ, սուբյեկտներ (բաց ե փակ բաժնետիրական ն այլն), ընկերություններ պատասխանատվության

սահմանափակ

իրականացնում ֆինանսական որոնք իրենց գործունեությունն հիման վրա: Արդեն իսկ խիստ աննոր փոխհարաբերությունների հրաժեշտությունէ դարձել նորաստեղծտնտեսավարող սուբյեկտձեավորմանու արդյունքների ների գործունեությանֆինանսական դրանց օգտագործմանգնահատումըն. վերլուծությունը, ինչպես շանան պարզաբանելու, թե ինչ մեթոդներովէ իրականացվում գործոնայինվերլուծությունը: հույթի ե շահութաբերության են տնտեսավարման նոր հաներկայացվում Աշխատանքում գործող տնտեսավարող սուբպայմաններում րաբերությունների են

վերլուծությունը: յեկտներիֆինանսականարդյունքների

Տնտեսավարող սուբյեկտներիգործունեության ֆինանսականարդյունքներիձնավորման ն բաշխման մոդելը

Տնտեսավարող սուբյեկտներիկողմից իրականացվող արտադրական, ներդրումային, գործառնական,վաճառահանման,մատակարարման ն ֆինանսականգործունեություններիտարբեր կողմերը վերջնական տեսքով` դրամականկամ արտարժույթային գնահատմամբ, արտահայտվումեն ֆինանսականարդյունքների ցուցանիշներիհամակարգում:Տնտեսավարող սուբյեկտներիգործունեությանֆինանսականարդյունքների առավել կարնոր ցուցանիշները ավելի ընդհանրացվածտեսքով արտացոլվում են «Ֆինանսական արդյունքների մասին հաշվետվությունում» (հավելված 2): Ֆինանսականարդյունքներիցուցանիշները բնութագրում են տնտեսավարողսուբյեկտի տնտեսավարմանբացարձակ արդյունավետությունը: Այդ ցուցանիշներից ամենահիմնականըշահույթի (եկամտի) կազմավորման ցուցանիշն է, որը շուկայական տնտեսության պայմաններում համարվում է տնտեսավարող սուբյեկտի տնտեսական զարգացմանհիմքը: Շահույթի գումարի չափի ավելացումը ֆինանսական ապահովվածությանբազա է ստեղծում ինքնաֆինանսավորման,ընդլայնված վերարտադրության, աշխատանքայինկոլեկտիվներիսոցիալական ն նյութական պաքների կարգավորմանհամար: Շահույթի հաշվին վճարհանջմուն վում է շահութահարկ, որը պետականբյուջեի եկամուտներիկազմավորման հիմնական աղբյուրն է, միաժամանակ,ի հաշիվ շահույթի, մարվում են պարտքային պարտավորություններըբանկերին` ստացված վարկերի դիմաց, ե ներդրողներին ստացված փոխառություններին ներդրումներիդիմաց: Այսսլիսով, շահույթը համարվում է ընդհանրացնողցուցանիշ` տնտեսավարող սուբյեկն ֆինանսականգործունեության տի արտադրական, առնետրային գնահատման համար: Այն բնութագրում է նրա գործունեության ակտիվությունը ն ֆինանսական կայունությունը: Ըստ շահույթի՝ որոշվում են ներդրված միջոցների հատուցման մակարդակըն տվյալ տնտեսավարողսուբյեկտի ակտիվներում կատարված

ներդրումներիարդյունավետությունը: Տնտեսավարող սուբյեկտի գործունեությանֆինանսական

վերջնական արդյունքը հաշվետու տարվա (ժամանակաշրջանի) կամ հաշվեկշռային շահույթի (վնասի) գումարն է, որից պետք է վճարվի պետական բյուջեի եկամուտ կազմավորող շահութա-

հարկը:

Տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության ֆինանսական շուկայական տընարդյունքների ձեավորման ն բաշխման մոդելը" Է հաջորդական պայմաններում հաշվարկտեսության ընդգրկում են մտնում` եր: Այդ հաշվարկների մեջ 1. արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացումից ստացված համախառն շահույթի (վնասի) որոշումը, որը հաշվարկվում է տնտեսավարող սուբյեկտի կողմից թողարկմանգներով (առանց ԱԱՀ-ի, ակցիզներին այլ համանման հարկերի ու վճարների) արտադրանքի, ապրանքներիիրացումից ստացված զուտ հասույթի ն արտադրանքի ինքնարժեքում ներառվող ծախսերի տարբերություն: Համախառն շահույթը որոշելու ժամանակ արտադրանքի ինքնարժեքում ներառվում են ուղղակի նյութական ծախսերը, աշխատավարձի վճարման ուղղակի ծախսերը, ինչպես նան անուղղակի ընդհանուր արտադրական ծախսերը: Համախառն շահույթը տնտեսավարող սուբյեկտի արտադրական ստորաբաժանումների աշխատանքի արդյունավետությունը բնորոշող ցուցանիշ է, այն հաշվարկվում է արտադրական ինքնարժեքիհիման վրա: 2. Արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացումից ստացված շահույթի (վնասի) մեծության որոշումը, որը հաշվարկվում է համախառն շահույթի գումարից հանելով իրացված արտադրանքին, ապրանքներինբաժին ընկնող առնտրային ն ընդհանուր տնտեսականծախսերը: Նշենք, որ այդ հաշվարկն իրականացվում է հաշվապահական հաշվառման չափանիշներիհամաձայն:Իրացումից ստացված շահույթը (վնասը) տնտեսավարող սուբյեկտի հիմնական գործունեությունը բնորոշող տնտեսական ցուցանիշն է, այսինքն` այն արտադրության կազմակերպմանն արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների)իրացման (առնտրային)գործունեության ցուցանիշ է:

Գործառնականգործունեութունիցշահույթի (վնասի) որոշուստացված եկամը, որը գործառնականայլ գործունեությունից պատճածթված ն հետնանքով նույն գործունեության մուտների մավնասների տարբերություննէ: «Ֆինանսականարդյունքների սին հաշվետվության» (հավելված 2) «Գործառնականայլ եկամուտներ» հոդվածում (տող 070) ցույց են տրվում գործառնական գործունեությունիցստացված այն եկամուտները,որոնք չեն արծատացոլվել «Արտադրանքի,ապրանքների (աշխատանքների, ռայությունների)իրացումից հասույթ» հոդվածում(տող 010), իսկ «Գործառնականայլ ծախսեր» հոդվածում (տող 080) ցույց են տրվում գործառնականգործունեության հետ կապվածայն ծախսերը, որոնք չեն արտացոլվել «Իրացված արտադրանքի,ապինքնարժեք», րանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) ն «Իրացման (առնտրային)ծախսեր», «Վարչական ընդհանուր այլ ծախսեր» հոդվածներում (տող 020, 040, 050): Գործառնական այլ գործունեությունից ստացված եկամուտը ն պատճառված վնասը արդյունք են՝ ընթացիկայլ ակտիվներիվաճառքի կամ օտարման, տրված հիմնականմիջոցգործառնականվարձակալության 3.

ների,

տույժերի ու տուգանքների վճարման, ն կրեդիտորական պարտքերի դուրս գրված դեբիտորական ու դրանց մարման, արժեքների պակասորդների,կորուստների ն դրանց փոխհատուցման, պաշարներիարժեքի փոփոխության, վերագնահատման, ընթացիկֆինանսականներդրումների ն ոչ ընթացիկ ակտիվներիարժեզրկման դրա վերականգն-.

ման,

ընթացիկակտիվներիվերագնահատման, հետազոտությանն զարգացմանծախսերի, արտադրական ծախսումների նորմալ մակարդակըգերազանցող ծախսերի, դատական ծախսերի, ժամանակավորապեսշահագործումիցհանված հիմնական միջոցներիպահպանմանծախսերի, -`

ոչ

բքծԽ64.41.

ՒՏրում6ո

Ք.Ց.

(/ՎՇՇԽՕ6ՈօԸՕԾ.ծ). Ի1., 1999,

ԻՈօոօնուտՓ.ԱճւԸՕԲՕՐՕ ճոճուՅճ ՇԸ.

4Է.

հիմնականմիջոցներիլուծարման ծախսերի, եկամուտների ն ծախսերի: 4. Այլ ոչ գործառնականգործունեությունից շահույթը (վնասը) արդյունքէ նմանատիպ գործունեությունիցստացվող եկամուտների ն ծախսերիտարբերության,այդ թվում` հիմնականմիջոցների վաճառքիկամ օտարման, ոչ ընթացիկ ֆինանսական ներդրումներիվաճառքի կամ -.

այլ

օտարման,

ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների վաճառքի

օտարման,

կամ

ոչ ընթացիկայլ ակտիվներիվաճառքիկամ օտարման, գործունեության ընդհատման հետ կապված ակտիվների վաճառքի կամ օտարման, փոխարժեքայինտարբերությունների, շնորհ (գրանտ) ն անհատույց ստացվող ակտիվների, ֆինանսականներդրումների, ֆինանսականվարձակալության, այլ գործունեության: ոչ գործառնական 5. Սովորական գործունեությունիցշահույթը (վնասը) որոշելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն 2, 3 ն 4 կետերում նշված շահույթը (վնասը), այլ նան ֆինանսականծախսերը ն կապակցված (համատեղ գործունեություն իրականացնող)կազմակերպություններիոչ ընթացիկ ներդրումները «բաժնեմասնակցությանմեթոդով» հաշվառելիս ստացված շահույթը (վնասը): «Ֆինանսականծախսեր» հոդվածում (տող 100) ցույց են տըրվում ֆինանսական վերլուծության, վարկերի ու փոխառությունմեթոների հետ կապված ծախսերը, իսկ «բաժնեմասնակցության դով» հաշվառվող ներդրումներից շահույթը (վնասը) հաշվարկվում է ոչ ընթացիկներդրումներիտեսակների,այդ թվում՝ դուստր բաժնետիրացված(ասոցիացված) կազմաընկերություններում, ն համատեղ ձեռնարկումներում: կերպություններում 6. Զուտ շահույթը (վնասը) հարկումից հետո (տող 170) որոշելու համար անհրաժեշտէ հաշվի առնել` ա) արտասովոր(աննախադեպ)դեպքերիցշահույթի (վնասի) մեծությունը (տող 140), որն արդյունք է արտասովորդեպքերից ն ու սպասվելիք եկամուտների տարբեր իրադարձություններից -

ծախսերի տարբերության, բ) զուտ շահույթը (վնասը) մինչե շահութահարկիգծով ծախսի նվազեցման մեծությունը(տող 150), որտեղ ցույց է տրվում հաշվետու ժամանակաշրջանի զուտ շահույթը («Շահութահարկի մասին» օրենքով նախատեսվածեն նվազեցումներհամախառնեկամըտից հարկվող շահույթը որոշելիս) մինչե շահութահարկիգծով ծախսի նվազեցումը կամ շահութահարկիգծով եկամտի (փոխհատուցման) ավելացումը, գ) շահութահարկիգծով ծախսիմեծությունը (տող 160), որտեղ ցույց է տրվում շահութահարկիգծով ծախսը, որը կազմված է ընթացիկ ն հետաձգված հարկերի գծով ծախսերից: Զուտ շահույթի (վնասի) մեծությունը հաշվարկելու համար բաէ վական տնտեսավարող սուբյեկտի նորմալ գործունեությունից (հաշվետու ժամանակաշրջանի)ստացվածշահույթի (վնասի) արդյունքին գումարել կամ դրանից հանել արտասովոր դեպքերից համապատասխանաբարստացված շահույթը կամ պատճառված

վնասը:

Գծապատկերի տեսքով (1.1) ներկայացնենք,թե ինչ հաջորդականությամբ են ձնավորվում տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսական արդյունքները` հիմք ընդունելով «Ֆինանսական արդյունքների մասինհաշվետվությունը»: Տնտեսավարող սուբյեկտների եկամուտների կազմավորման ցուցանիշներիհաշվարկներումկարեորագույնպահ է համարվում արտադրանքի, ապրանքների իրացման շրջանառության որոշումը: Հատկապես արտադրանքի, ապրանքների(աշխատանքների, ծառայությունների)իրացումիցստացվածզուտ հասույթը բնութագրում է տնտեսավարող սուբյեկտի արտադրականկամ գործառնական փուլի (ցիկլի) ավարտը, ըստ որի էլ պետքէ այդ հասույթի գումարիցհանել նախօրոք կատարված բոլոր տեսակիծախսերը: Արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացման ծավալի փոփոխություններն առավել զգալի ազդեցություն են ունենում տնտեսավարողսուբյեկտի գործունեությանֆինանսականցուցանիշների վրա: Այդ առումով էլ տնտեսավարող սուբյեկտի համապատասխանծառայության աշխատակիցներըպետք է ամենօրյաօպերատիվ հսկողությունիրականացնեն արտադրականու իրացմանողջ գործընթացիվրա` չթույլա-

Ը). | 2 Իրացվող արտաղրանքի, (աշ սրտադրանքի, ապրանքների ապրանքների(աշխատանքների,ձառախատանքների, ծառայությունների) 21) իրացումիցզուտ հասութ (տող1օ) յությունների) 1)

ինքնարժեք (տոդ օ|

Գ Իրացման

|3) (առնտրաին)ձախսեր շահութ (վնաս) Հանախառն Հող) |

()

Օշ

սեր (տող

ընդհանուրայլ ծախ-

| 68 Արտադրանքի, ապրանքների (աշ-

Հ)

5) Վարչական 5) ն

«մող

տող

80» տու վետ) ութ 50)

տողՅՌ --(տող

40:տող

Է)

Դանա

()

ՍՀտող10--տողծ0 Հոոմի տող

Կապակցված կազճակերպություն(վնաս)՝ ներդրումները |լօյս Օ) շահույթ

մեթոդով» «բաժնեղասնակցության -թյումից

110) հաշվառելիս (տող

(վնաս)

(տող 140)

շա(վնաս) մինչն 13) Զուտ շահույթ հութահարկիզծով ծախսերինվազե50 տող130:է ցումը

հութ նաս), ԳԻ

ՀԷտոդ120) տողց0 -տող100 ::

(տող130 տող)

տող 140)

()

»-

(տող 160)

Ը)

15)

Զուտ շահութ « --

(վնաս) հարկումից տող160 ղ160)

(տող170 տող150

արդյունքներիձնավորմանն բաշխ բաշխման Ֆինանսական ի

մոդելը

դինամիկայիգնահատումն ու վերլուծությունը

Տնտեսավարողսուբյեկտի շահույթի ցուցանիշների մակարդակի, դրանց դինամիկայի գնահատման ն վերլուծության համար կազմվում է ամփոփ աղյուսակ «Ֆինանսական արդյունքների մասին հաշվետվության» (հավելված 2) տվյալների հիման վրա, որում ներառվում են տարբեր գործունեություններից ստացվող շահույթի բացարձակ մեծությունները, այդ թվում` համախառն շահույթը, իրացումից շահույթը, գործառնական գործունեությունից շահույթը, սովորական գործունեությունիցշահույթը, արտասովոր դեպքերիցշահույթը, զուտ շահույթը` մինչն հարկումը ն հարկումից '

հետո:

14) Շահութահարկի զծով ձախս

հետո

Գ ծ. 4.1.

նգթու

10:

6) (տող

չահութ վնաս) ` (տոդ 120) ձառնական գործունեու-

(Ր)

12) Արտասովորղեպքերից շահույթ

2. Շահույթի ցուցանիշների մակարդակի,

7) Գործառնականգործունեությունից

Թ)

Ց) ների

տրելով անօրինականություններ: Տնտեսավարման նոր հարաբերությունների պայմաններում տնտեսավարող սուբյեկտի գործունեությանֆինանսականցուցանիշների տնտեսական վերլուծությանհամար, անկախ սեփականության ձնից, խիստ կարնոր պայման Է համարվում շահույթի (եկամտի) ձնեավորմամբ հիմնավորվածտնտեսական մեխանիզմի մոդելի հաստատումը: Այն արտահայտում է ազատ շուկայի պայմաններում գործող բոլոր տնտեսավարող սուբյեկտներին հատուկ` տնտեսական գործունեությաննպատակների,ֆինանսական արդյունքների ցուցանիշների, հաշվետու ժամանակաշրջանի շահույթի (եկամտի) ձեավորման ու բաշխման գործընթացներին հարկային քաղաքականությանհամակարգի միասնականությունը:

ն ցուՇահույթի (վնասի) մակարդակը դինամիկան բնորոշող հա-

ցանիշների մասին ավելի հստակ պատկերացում ունենալու մար կազմենք աղյուսակ (2.1): Աղյուսակիտվյալներից հետնում է, որ հաշվետու ժամանակաշրջանումտնտեսավարող սուբյեկտի ստացած զուտ շահույթը շահութահարկի վճարումից հետո ավեդրամով կկամ 343,4:6-ով,վ, ո որը բ ավականին լացել է 66911 հազ.զ. դրամով բարձրարդյունք է: Ֆինանսական արդյունքների դինամիկայում կարող ենք առանձնացնել հետնյալ փոփոխությունները:Այսպես, իրացված ապրանքների (աշխատանքների, արտադրանքի, ծառայություննե1

միկայի Շահույթի(վնասի) մակարդակին դինամիկ ց

ուցանիշները աշվետու

Ցուցանիշներիանվանումը Լ

ավա վերջին

տարվա բացար-

բերա | ման հազ որ. | արա) լ Տածան

վերջին

Քերա-

Արտադրանքի,ապրանքների(աշծառայությունների) | 517 481

խատանքների, ուսութ իրացումից 1.

Հազ. դրամ Շեղումը դ

Հաշվ

ԱԱ

53.6

277228

794709

| | (աշխատանթների րհանքերի ութունների) ինքնարժեք նքի,

ապծառա-

Համախառնշահույթ (վնաս) վարչական ձպաեր՝|`՝ Արո խատանքների, ծառայությունների) նաս)

անտրային|

151881

Հ695

162342

642828

480486

15295

138585

114886 12806

26778

Հերութ (իու)

առթ կաց" Գործոտութուց | 290 նսատնւդեսարար

տԱաաա)

(շահութահարկի)հեւոո

հարկումից

19484

17785

149687 86395

| լանգամ

6 6911

Տ9ով: Զուտ 34343. բաների)

Աթ (աշխատանքների, ծունեության ն. ագարակ

գոր-

նակակատարվում է մի քանի ժամանակ

չՇ.Շյ

որտեղ՝

(Է1

ՒԼ

(2.1)

2,....Ո),

22)

ելի) տարվա (ժամանակաշրջանի) (համեմատելի) բազիսային

Շց-ն

է իմակարդակն տարիների ( ժամանակաշրջանների) ոն րդ (համե

մատվու)ժամանակաշրջա '

հույթի մակարդակն շահույթի

է,

տարվա ( նախորդ է:

Շւյ -ը (-1)-րդ կամ

րաբերական փոփոխուԿեր(գնահատումը)

թյու

(Հ1,22, ւո),

Շլ--Շը

եղանակով(Իշ) ա)բազիսային

026-ով):

զժո

մակարադակն

ԱԱ

Եւ

ու

(էճ ՀՐԻ

հույթի

ո)

Շր) աոարակով

Է/ՃՇբ.

ւր

ԻԱ

բհին

վում

- ձ Շբ) Շյղք բ) շղթայականեղանակով(էԷՃ

7» 310, 514.5

րի) գծով ստացվ ած համախառն շահույթն ավելի արազ էէ ա աճել` 310,546, քան իրացումից շահույթի մեծությունը`295,856: Դա արնքների լրիվ ինքնար դյունք է իրացված արտադրանքի, ապրանք ն վարչականծախսերի եԱԱԾ հարաբ հեան ավելացման` շահույթը (հարկումից 514,576-ով: տադրանքի, աճել է ավելի արազ ապրանքիրացումից շահույթը ների ա այու ծառնական գործունեությունից Ր

հետնյալ

են

-96,8

33,8

295.8

25920

շահույթ(վնաս)

102080

րանական գործունեության ՄԱր ոզ լ ոծառեական գործունեութունից | Ա

երուծության ցուցանիշները՝ Նը, հավելաճի միջին տեմաը, ական

ա) ազիսայ

զուտ

ող ենք օգտաշրջանների (տարիների) կտրվածքով, ապա կարող ն դինահայտնի ւնից ընդհանուր տեսությո Գայ Ն աճի միկայի վերլու աճի միջին տեմպը, տեմպը, հավելաճի հա ն շղթայ (բ տեմպը (բազիսային եղանակներով): նիշները հաշվարկ ի զ զծովայդ ց ուցանիշ մակարդակ Շահույթի

Խ.Հ բ)շ )

1 1009,օ

(Շ1,2,....ո),

2-3)

(Հ1,2,...,ո):)

(24)

եղանակով (էշղթ) շղթայական |

ԽԵ -.

Ե, Ե,

Շլ

10092

Հավելաճի տեմպը. ոլ ա) բազիսային եղանակով(41.) ՀՐ

ՀԻՇ

Հ.

"ՐԾ -

բ) շղթայական եղանակով (չԼ7դթ):

ղթ

է ձՇ

Շ, -Շլ -

ՇԱ ԵՐԸ21009: ՒՂ

Աճի միջին տեմպը.

«10096

Ւ1

(«շթ

)»«10056:(26)

ա)բազիսային եղանակով (6բ.) ը

ճ--

որտեղ |

Շո

-ը

-ՎԲ10046, Շց

ներում) շահույթի կառուցվածքում տոկոսային ինչպիսի փոփոեն խություններ տեղի ունեցել` հիմք ընդունելով սովորական (ֆինանսատնտեսական) գործունեությունիցշահույթը: Կազմենք հետնյալ աղյուսակը: Աղյուսակ2.2 կառուցվածքը Շահույթի Նախորդ | Հաշվետու | Շեղումը Ցուցանիշների անվանումը տարվա ւտարվա Թ.)

վերջին վերջին 4(ա3-ս. շ

(2-7)

Սովորական (ֆինանսատնտեսական)գործունեությունիցշահույթ(վնաս), '2, այդ թվում -

(Ժամայն տարվա (ժամանակաշրջանի) շահույթի

ոլրդուրդտարվա

մակարդակն

(ո 17-ը տարիների (ժամանակաշրջանների) թվաքանակն է 1-ով պակաս, -

Շլ

Հ«ԿՀ»«.2« 1"Ր2»

177Պ »«10096»ո5ա»«-3»..

Շո

Ե ՇՐշՇ,.

Բր

.100:6:օ..

(28)

Խր -

10050,

(2.9)

բ) շղթայականեղանակով (է 1յղթ)՝ լ

լթ»

հնք- 10096:

(2.10)

Շահույթիգծով, բացի բացարձակ ն հարաբերականփուիոխություններիգնահատումից,կարնոր նշանակությունունի նան հաշվարկել, թե նախորդ ն հաշվետու տարիներին(ամանակաշրջան14

գործառնականգործունեությանշահույթ ալ

ոչ

գործառնականգործունեությունից շա-

զուտ

138.-

99,9

72.7

0,7

-99,2

շահույթհարկումիցհեւոո

72,2

վկայում են

Անհրաժեշտ նշել, որ աճի միջին տեմպի մեծություններըբազիսային ն շղթայական եղանակներովհաշվարկելիս ստացվում է միննույն արդյունքը: Հավելաճի միջին տեմպը. ա) բազիսայինեղանակով(է է.)

Հ.Հ

տանքնեքնե՞|

արտասովոր դեպքերիցշահույթ

նքնե Փառաւթունների Կիցահու լիր

հույթ

ԵՇ բ) շղթայական եղանակով(Ճշոթ.)

ւշ խթ ՀԱՇ

համախառնշահույթ արտադրանքի,

-0,5

Ինչպես աղյուսակի տվյալները, հաշվետու Ժամահամեմատած հետ, ,շ շահույթի նակաշրջանում` շրջ նախորդի րդ ց յթ կառուցվածքում տեղի են ունեցել ոչ դրական փոփոխություններ:Համապատասխանաբար 11,2: 14,7. 99,246-ներով նվազել են համախառն շահույթի, արտադրանքի, ապրանքների(աշխատանքների, ծառայությունների)իրացումից ե գործառնական գործունեությունից ստացվող շահույթի մեծությունները:Համարյա նույն մակարդակի վրա է մնացել տնտեսավարող սուբյեկտի տրամադրության տակ գտնվող զուտ շահույթը` շահութահարկից հետո: Միայն այլ ոչ գործառնական շահույթի գծով է, որ ավելացում է կատարվել 14,876-ի չափով: Աղյուսակիտվյալներից պարզվում է նան, որ ուսումնասիրվող տարիներին սովորական (ֆինանսատնտեսական) գործունեությունից ստացված շահույթի նկատմամբ ամենամեծ աճման միտումը համախառն շահույթի գծով է` համապատասխանաբար 138,146 ն 126,942, չնայած որ հաշվետու տարում համախառնշահույթը նախորդտարվա համեմատությամբնվազել է 11,296-ով: լըշքճու6ր 44.4... Լ16ԼՅ (Վ66806 10606826), Շ.

47.

Բ.8.

ԽԼՇՐՕՃԻՈՒՅ

Փու լ5

ԼԸՕԲՕՐՕճԷՅո38

ճմ

ապրանքների(աշխատանքների, Արտադրանքի,

ծառայությունների) իրացումիցշահույթի գործոնայինվերլուծությունը

Հաշվետու ժամանակաշրջանիշահույթն արտահայտում է տընտեսավարող սուբյեկտներիարտադրատնտեսականգործունեության ընդհանուրֆինանսականարդյունքը: Դրա կազմում իր կարնոր ու ամենահիմնականտեղն ունի արտադրանքի,ապրանքների (աշխատանքների,ծառայությունների) իրացումից շահույթը, որի մեծությունըկապված է արտադրանքի արտադրությանն դրա իրացման գործընթացի հետ: Այդ իսկ պատճառով էլ յուրաքանչյուր տնտեսավարող սուբյեկտի համար կարնոր նշանակություն ունի, թե ինչպիսի գործոններ են ազդում իրացումից շահույթի գումարի ավելացման վրա կամ ինչ պատճառներովէ շահույթի նվազեցում կատարվում: Ըստ գործող չափանիշների («Ֆինանսական արդյունքների մասին հաշվետվություն»), արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների)իրացումիցշահույթը (վնասը) հաշվարկվում է հետնյալ բանաձնով՝

ԻՇ ՀԻՀ-(

ԱԻՀ

ԱԾ:

ՎԾ),

(3.7)

որտեղ արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառա.

ԻՀ

յությունների)իրացումից զուտ հասույթն է, ԱԻ իրացվող արտադրանքի, ապրանքների(աշխատանքնեԱԱԾ ԱՐԱ ԹՈՒ են, Ա Փախածրը ԱԱ -

վարչական ծախսերն են: Բանաձնում փակագծի արտահայտությունը արտադրանքի, (աշխատանքների,ծառայությունների)լրիվ ինքնՎԾ

ԱՐ

աճի կարգավորման կաԱրտադրանքիիրացումից շահույթի են` արտադրվող արտադրանքի ծարնորագույն պայմաններից արտադրանքի արտադրության ն ապրանքավալի ավելացումը, փոխադրմանռիթմիկությանապահովումը,ինքնարժեքիիջեցումը, ապահովորակի ն մրցունակությանբարձրացումը,պահեստների 6.

վածությունը անհրաժեշտ քանակի պաշարներով, գնորդ-մատաարտադրանքի,ապրանքնեկարար փոխհարաբերություններում րի (աշխատանքների, ծառայությունների) դիմաց հաշվարկների ժամանակակիցձների (ֆակտորինգ, օվերդրաֆտ ն այլն) կիրառումը: Անհրաժեշտ է նշել, որ հաշվետու տարում (ժամանակաշրջանում) արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների,ծառայությունների)իրացման գործընթացումփաստացի ստացվածշահույթի մեծության վրա ազդում են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին գործոններ, որոնք նպաստում են բացարձակ ն հարաբերական շեղումների ձնավորմանը՝ համեմատվող տարիների (ժամանակաշրջանների) շահույթի նկատմամբ:Դրա համար էլ վերլուծություն կատարելիս կարնոր է տալ ոչ միայն արտադրանքի,ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների)իրացումից շաՎույթիգծով պլանի կատարման Ա դինամիկայիընդհանուր գնահատականը,այլ նան բազմակողմանի ուսումնասիրելշահույթի վրա ազդող գործոնները, իսկ այնուհետն որոշել դրանցից յուրաքանչյուրիազդեցության աստիճանը: Արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացումից շահույթը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, ինչպես նան դրանց դինամիկանորոշելու համար տնտեն ֆինանսական արւ դյունքների մասին հաշվետվության տվյալների հիման վրա կազմենք աղյուսակ (3.1), որտեղ արտացոլվում են իրացումից զուտ հասույթը, լրիվ ինքնարժեքը, ֆինանսական արդյունքը (շահույթ կամ վնաս), ինչպես նան իրացվող արտադրանքիշահութաբերության մակարդակըն իրացումիցշահույթի տեսակարար կշիռը: Աղյուսակի հաշվարկային տվյալներից պարզվում է, որ հաշվետու տարում իրացումից զուտ հասույթը նախորդ տարվա համեմատությամբավելացել է 277228 հազ. դրամով (794709 517481) ' կամ 53,656-ով (277228 ա 175148 պես ավելացել է հազ. դրամո » 36,396-ով (175148 : 482975 10046), այդ թվում ի հաշիվ ար(աշխատանքների,ծառայությունների): տադրանքի, չսպրանքների 162342 հաց՛ դրամով (642828 480486), առետրայինծախսերի՝ 1961 հազ/՛դրամով (1961 0) Ավարչական ծախսերի՝ 10895 հազ.

ար

ւբյեկտի Դոնանսական պլանի

51748: նուն. ինքնարժ օօ») լրիվ -

դրամով (13384- 2489): Վերջնական արդյունքում արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացումից զուտ շահույթը նախորդ տարվա (ժամանակաշրջանի)համեմատությամբ ավելացել է 102080 հազ. դրամով (136586 34506): -

Աղյուսակ 3.1

վերլուժությունը դրան

Իրացումիցշահույթի գործոնային

Հազ

որթ փասրջին փաստացի

Ձուցանիշների Ցանիջներիանվանումը Սարա

տանքների,

աթ

անեի)

ունների) "

զուտ 2. էրիվինքնարժեքը,այդ

ա|

ի ացումից անից 517481 "

թվում

արտադրանքի, ապրանքների (աշխա-|

481222 794709

482975 գտ0486

442055

վարչականծախսեր 3: Ֆինանսականարդյունքը ա) շահույթ (չ) -

վնաս

Իրացվող

34506 -շբ ապրանքների Բո Ղ

ավանդ ակարդաը ե

36876

արտադրանքի, ր ն մ

Իրացումից շահույթի տեսակարար կշիռը, : տող 1 » 100)

"թ(տողՅա

գներով

444346

ինքնարժեք Բա աայււնների) բ)

տարվա

աշվետու

վերջին

642828

ՀՃ(ԻՇ),

(ԻՇ)

ԳԻԶՀ (ԻՇ)ց Տ (ԻՇ):

(ԳԻՋՀ 1),

.2)

որտեղ՝ ԷՃ(ԻՇ), իրացումից շահույթի հավելաճն է կամ նվազումը՝ ի հաշիվ իրացումից զուտ հասույթիփուիոխման (եռամսյակ,տարի) իրա--

ԻՇ: -նախորդ ժամանակաշրջանո '

ցումից

ստացված

շահույթն

է,

իրացումից զուտ հասույթիգումարի փոփոխությանգործակիցն է: Վերջինս արտահայտվում է հետնյալ հարաբերակցուԳոճՀ

թյամբ.

Գի

(ԻԶՀոժյ՝

(ԻԶՀ)օ

որտեղ` (նժգ) նախորդժամանակաշրջանիգներով, (ԻԶՀ)ոլւօգյ հաշվետու ժամանակաշրջանի (տարվա) իրացումից զուտ հասույթիգումարն է նախորդ ժամանակաշրջանի(տարվա) արտադրանքի, ապրանքների իրացման գներով, (ԻԶՀ)օ նախորդ ժամանակաշրջանի (տարվա) իրացումից զուտ հասույթի գումարի չափն է: Տեղադրելով աղյուսակ 3.1-ից համապատասխան տվյալները բանաձնի (3.2) մեջ, կստանանք՝

13384 138586

8,3

20,7

Ստացվածշահույթի մեծությանվրա ազդել իրացվող արտադրանքի,ապրանքների(աշխատանքների,ծառայությունների) ծավալը (զուտ հասույթը),տեսականինու կառուցվածքը, լրիվ ինքնարժեքը, իրացման(մեծածախ,շուկայական) գները: Իրացվող արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, իրացումից զուտ հասույթի ն ստացվող շահույծառայությունների) միջն կա ուղղակի համամասթի մեծությանփոփոխությունների բարձր լինի իրացումից այսինքն՝ որքան նական կախվածություն, կշիզուտ հասույթիգումարումշահույթի չափը կամ տեսակարար սուբյեկտը է որ տնտեսավարող կնշանակի, արտադրում ռը, Իսկ թե ինչպիսի ազդեցուշահութաբեր արտադրատեսակներ: թյուն է գործում իրացվող արտադրանքիծավալը կամ իրացումից

կարող են

է8

166:

658123

հասույթի գումարի չափը ստացվող շահույթի մեծության վրա, ներկայացնենքհետնյալ բանաձնի տեսքով՝ զուտ

ձ(ԻՇ):

34506

481222 -

517481

Ս) -

34506

(09299 -1)-

-2419.0 հազ. դրամ: Այսինքն` ի հաշիվ իրացումից զուտ հասույթի գումարի չափի փոփոխության(նախորդ ժամանակաշրջանիհամադրելի գներով), արտադրանքի,ապրանքների(աշխատանքների,ծառայությունների) իրացումիցշահույթն իջել է 2419,0 հազ. դրամով: (3.2) բանաձնի հիման վրա կարող ենք որոշել նան իրացումից շահույթի մեծությունը`ի հաշիվ լրիվ ինքնարժեքի փոփոխության, այսինքն` գործակիցը կարտահայտվի հետնյալ հարաբերակցու-

թյամբ՝

Գո

(ԼԻ). ո Աաաա լ9

որտեղ` ժամանակաշրջանի(տարվա) ւիաստացի (ԼԻ), Խօգօյ-հաշվետու

ծառաիրացվող արտադրանքի,ապրանքների (աշխատանքների, յությունների) լրիվ ինքնարժեքն է նախորդ ժամանակաշրջանի (տարվա) համադրելի գներով, (ԼԻ), նախորդ ժամանակաշրջանի(տարվա)իրացվող արծառայությունների) տադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, է: լրիվ ինքնարժեքն Այսինքն`(3.2) բանաձնը կարտահայտվի հետնյալ տեսքով`

2բ. Ի հաշիվ փաստացի իրացված արտադրանքի լրիվ ինքնարժեքի փոփոխմանգործակցի՝

Ֆձ(ԻՇ)շ (ԻՇ)ՆՉԳյ

Հճ(ԻՇ)յ

(3.3)

«(Գո-1):

(ԻՇ

Տեղադրելով աղյուսակ 3.1-ից համապատասխանտվյալները Օ.3) բանաձնիմեջ, կստանանք՝ Է

ձ(ԻՇ)

34506

Էբ

վ -

34506»

(0,9200--1)-

հազ, դրամ: Կատարված հաշվարկից պարզվում է, որ, ի հաշիվ լրիվ ինքնարժեքի փոփոխության,հաշվետու ժամանակաշրջանումիրացումից շահույթը նվազել է 2761,0 հազ. դրամով: 27818

Արտադրանքի, ապրանքների իրացումից շահույթի մեծության վրա ազդեցությունեն ունենում նան իրացվող արտադրանքիտեսականին ն դրանցկառուցվածքայինտեղաշարժերը: Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ տարբեր արտադրատեսակների միննույն մակարդակովչի կարող լինել: Եթե շահութաբերությունը ապրանքների կազմում մեծ տեսաիրացվող արտադրանքների, կարար կշիռ ունի շահութաբերտեսականին, կնշանակի՝ տնտեսավարող սուբյեկտի կողմից ստացվող շահույթի ավելացման միտում ե

նում

ինչպիսի ազդեցություն շահույթի իրացումից իրացվող արտադրանքի, ապրանքների տեսականին կա:

են ունե-

վրա

տեդաշարժերը,ներկայացնենքհետնյալ դրանց կառուցվածքային բանաձներիտեսքով: հա2ա. Ի հաշիվ փաստացիիրացվածարտադրանքի զուտ սույթի փոփոխմանգործակցի՝ Էձ

(ԻՇ)

(ԻՇ) լագ (ԻՇ)ց « ԳԻՏ: -

(3.4)

(ԻՇ):

(3.5)

Գ,

որտեղ (ԻՇ)շ արտադրանքի, ապրանքների տեսականու ն դրանց կառուցվածքայինտեղաշարժի հաշվով ստացված շահույթի հավելաճը կամ նվազումն է: աղյուսակ 3.1-ից համապատասխանտվյալները, ւ ստանանք ՀՃ

Տողադրելով

շա.

էձ

(ԻՇ)

36876

34506

481222 517481

հազ. դրամ:

Այսինքն` ի հաշիվ փաստացի իրացված արտադրանքի (նախորդ տարվա գներով), զուտ հասույթի փոփոխման իրացումից շահույթիհավելաճը կազմել է 4789 հազ. դրամ: 2բ.

էճ

(ԻՇ):

536876

34506

»«

հազ. դրամ:

Այսինքն ի հաշիվ մփաստացիիրացված արտադրանքի (նախորդ տարվա գներով), իրացումից շահույթի հավելաճը կազմել է 5130 հազ. դրամ: Ինչպես հայտնի է, շահույթի ն ինքնարժեքի մակարդակների միջե կա փոխկապվածություն,այսինքն` ինքնարժեքի իջեցումը, հավասար պայմաններում, բերում է շահույթի գումարի ավելացման: Հետնաբար, վերջինիս մեծության վրա զգալի ազդեցություն կարող է ունենալ իրացվող արտադրանքի, ապրանքների լրիվ ինքնարժեքիփոփոխությունը, այսինքն` երբ հաշվետու ն նախորդ ժամանակաշրջաններիգներով համեմատելի են դարձվում լրիվ ինքնարժեքները:Ասվածըներկայացնենքբանաձնի տեսքով. 3.

ԷՃ(ԻՇ)չ (ԼԻ). (ԼԻ)Ն4Գթ

(3.6)

որտեղ

(ԻՇ): իրացումիցշահույթի մեծություննէ՝ ի հաշիվ իրացվող արտադրանքի, ապրանքների լրիվ ինքնարժեքների փոփոխության, (ԼԻ), - հաշվետու ժամանակաշրջանում(տարում) իրացվող արտադրանքի, ապրանքներիփաստացիլրիվ ինքնարժեքն է, հաշվետու ժամանակաշրջանի (տարվա) փաստա(ԼԻ) գգ) ՀՃ

ցի իրացվող արտադրանքի, ապրանքներիլրիվ ինքնարժեքն է՝ նախորդ ժամանակաշրջանի(տարվա) համադրելիգներով: Ըստ աղյուսակ 3.1-ի տվյալների, հաշվետու տարվա վերջին իրացված արտադրանքի, ապրանքների փաստացի լրիվ ինքնարժեքը կազմել է 658123 հազ. դրամ, այսինքն` այդ թվերի համադրումից ստացվել է գերածախս 213777 հազ. դրամ գումարի

չափով՝

444346 213777 (ԻՇ)ջ 5 658123 հազ. դրամ: Այստեղից հետնում է, որ տնտեսավարողսուբյեկտի շահույթը պակասել է 213777 հազ. դրամով կամ լրիվ ինքնարժեքը ավելացել է 48.156-ով (213777 : 444346 » 10006): Կարնոր է նշել նան, որ իրացումից շահույթը ուղղագծային կախվածությանմեջ է գտնվում արտադրանքի, ապրանքների իրացման (մեծածախ, շուկայական) գների փոփոխությունից,քանի որ այդ շահույթն արդյունք է իրացումից զուտ հասույթի ն լրիվ ինքնարժեքի գումարների տարբերության: Ավելի հստակ պատկերացնելու համար ներկայացնենքբանաձնի տեսքով` ԷՃ

էճ

(ԻՇ),

որտեղ`

(ԻԶՀ):-

(ԻԶՀիւլագթ

(3.Դ

(ԻՇ), իրացումից շահույթի մեծությունն է` ի հաշիվ իրացման (մեծածախ, շուկայական)գների փոփոխության, հաշվետու ժամանակաշրջանում(տարում) գործող (ԻԶՀ), գներով փաստացի իրացումիցզուտ հասույթիգումարի չափն է, հաշվետու ժամանակաշրջանի(տարվա) իրա(ԻԶՀ)լաօգլ ցումից զուտ հասույթի գումարն է` նախորդ ժամանակաշրջանի (տարվա) արտադրանքի,ապրանքներիիրացմանգներով: Տեղադրելով աղյուսակ 3.1-ից համապատասխանտվյալները բանաձնի մեջ, կստանանք՝ 481222 « 313487 հազ. դրամ: 44 (ԻՇ), » 794709 Այսինքն՝ ի հաշիվ գների փոփոխության,իրացումից շահույթն հազ. դրամով կամ 65,146-ով (313487 : ավելացել է 313487 481222 »« 10046): Ընդհանրացվածտեսքով` իրացումից շահույթի մեծությունն ըստ ազդող գործոններիհավասար կլինի՝ ԷՃ

Տեղադրելով հաշվարկված տվյալները (3.8) բանաձնի մեջ՝ կստանանք արտադրանքի, ապրանքների(աշխատանքների,ծառայությունների)իրացումից շահույթի մեծությունը` Հճ ԻՇ Հ -2419 Հ 4789 213777 « 313487 Հ 102080 հազ. դրամ: Եթե հաշվետու ժամանակաշրջանում(տարում) տնտեսավարող սուբյեկտի արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացման ծավալը կամ ստացված հասույթը վերահաշվարկված չէ նախորդ ժամանակաշրջանի(տարվա) ինքնարժեքով ն իրացման (ճեծածախ, շուկայական) գներով, ապա իրացումից շահույթի մեծությանվրա գործոնային վերլուծությունըկարող ենք իրականացնելհետնյալ կերպ. 1. շահույթի մեծությանվրա արտադրանքի, ապրանքների(աշխատանքների, ծառայությունների)լրիվ ինքնարժեքի փոփոխության ազդեցությունն արտահայտվում է հետնյալ բանաձնով`

էճ

ԻՇ

էճ

(ԻՇ)լ

(ԻՇ)ջ:Է' (ԻՇ)չէ

(ԻՇ):

(3:83)

(ԻՇ)

(ԻՇ)օ»

(ԻՇ)

34506»

էւ:-՞' ԼԻ)

(33) -

482975

վ34506»«(09200-)-

հազ. դրամ: Այսինքն` ի հաշիվ իրացումից զուտ հասույթի փոփոխության, իրացումից շահույթիմեծությունըավելացելէ 12512 հազ. դրամով: 2. Շահույթի մեծության վրա իրացվող արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների)տեսականու ն դրանց կառուցվածքայինտեղաշարժի ազդեցությունը որոշվում է հետնյալ բանաձնով՝ -

էճԻցո-

Ճ(ԻՇ)2-

12512

(ԻԶՀ.

օթ

(ԻԶՀ»

Պատը

517481

482975

թ |-34506(15357- 13626)(ԼԻ (Իյո

(3.10)

հազ. դրամ: Արդյունքում, կառուցվածքայինտեղաշարժի հաշվին իրացվող արտադրանքի,ապրանքների (աշխատանքների, ծառայություննեդրամով' ահույթն ավելացել է 5973 հազ. վրա Շահույթի արտադրանքի, ապՀ

Իշ

աո մեծության

1 միավոր (հազ. րանքների (աշխատանքների,ծառայությունների) դրամ) ծախսի մակարդակիփոփոխությանազդեցությունըորոշվում է հետնյալ բանաձնով՝ ԳԻ)ո (Ի) Հ Ճ(ԻՇ)5 (ԻԶՀ): (1.11) (ԻԶՀի (ԻԶՀյր

Ճ(ԻՇ)3 794709» -

ՀԻ

Է--

ԳԱ

794709»

517481

794709

ե,

83594

թե.

ճց Ի ճլել

Ի ՛12-22:

ճը

շ.6.5.

որտեղ` -

)

ապարդյունքայինցուցանիշն է (արտադրանքի,

րանքների, աշխատանքների, ծառայություններիիրացումից շա24

Չո

արդյունքային ցուցանիշի վրա ազդող

Ֆո

-Ֆո.».

(3.13)

--»ոլո։

Վերջինս դիֆերենցելով կամ ածանցելով ըստ 42շ, 8 Յ2...Յ» գործակիցներին միաժամանակստացվածհավասարումներըհավասարեցնելով0-ի, կստանանք՝

Հ 127 -8ց-ՅլՃլ 08:

օք

ա մ

2 (7-89

ԵՊ 526 Զ

Բը 520

աղին

-8ց

-..-Ցոնւյ

-8շ1շ

-8լոլ-8շճ-..-Տոճո -Յլ1լ

-Ճշճշ

ՆՍ

-.-Քոճու

-ՅՏՈՃլ -8շճչ-.-Տոդղ

ոռ

Ա150 Ըո)-0 Հ)Ը

2.)

.1-0

ՈԸՑո)-0: (.14)

3.12

Ֆո.»

գործոններնեն, ն այլ գործոնների ազդեցությանչափի գործակիցնէ, որն Յօ ենթակաէ որոշման, Ձո 8.1, Յշ, Յա, որոշման ենթակաայն գործակիցներնեն, որոնցից յուրաքանչյուրը բնորոշում է հաճապատասխանգործոնի ազդեցությանչափը: Յո Յէ, ՅՎ, Ձ2, գործակիցների որոշման համար պետք է հիմք ընդունել փոքրագույնքառակուսիներիճեթոդը, որն արտահայտվում է հետնյալ տեսքով`

արարո ԻՎ տեսքով ռութի

23,

(0,828131-- 0,933319) հազ. դրամ: Պարզվում է, որ, ի հաշիվ 1 միավոր (հազ. դրամ) ինքնարժեքի իջեցման, տնտեսավարողսուբյեկտը կարող է լրացուցիչ շահույթ ստանալ 83594 հազ. դրամ գումարի չափով: մեծությունը, ի Ընդհանրացված հաշիվ վերոնշյալ երեք ազդող գործոնների, հավասար կլինի՝ Էճ ԻՇ

էՃ (ԻՇ). ԷՃ (ԻՇ)շ

ԷՃ (ԻՇ): 5 12512 Ւ 5973 Հ 83594 102080 հազ. դրամ կամ` 136586 34506 102080 հազ. դրամ: Քանի որ շահույթի մեծության ավելացման վրա ազդում են բազմաթիվ գործոններ (իրացվող արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների,ծառայություններիմիավորների վրա կատարվող ծախսումները, աշխատանքի արտադրողականությունը,հիմնական միջոցների հատույցը, արտադրանքի տեսականին ն կառուցվածքը, ժամանակակից տեխնոլոգիական սարքավորումներով հագեցվածությունը, ընդհանուր կամ ընթացիկ ակտիվների շրջանառելիությունը, աշխատողների որակական մակարդակը, հիմնական միջոցների արժեքը ն այլն), ուստի շահույթի ն այդ գործոնների փոխկապակցությանգնահատման համար ազդող ընդհանուրտեսությունիցհայտկարնորվում է վիճակագրության վերլուծությանմեթոդիկիրառումը, նի բազմագործոն-կոռելյացիոն որն արտահայտվում է հետնյալ հավասարման տեսքով` «

հույթը),

Այնուհետն, որոշ պարզեցումներիցհետո, ստացվում է, այսպես կոչված,«նորմալ» հավասարումներիհամակարգ,որն ունի հետնյալ տեսքը.

Ի. Բ6րՖ Տ թոզ, ԷՖ Էօշֆա փածաո Ի.Գճր թո: ոլոռ ոռ ծ Հող Իզ ԳոլֆրոԻո" Ֆո ՀՅյՖ րզա Էօչծառ Իո ե՛ Ի.Ի ճրա Ֆ-յուՀզյՖո գլ զ ճե

նանո նյար ըը

աաա

ԶԱՐՇԵՇՇԱՇԵԱՉ

ԵՐՐ

ԱՋՐ

ՇԱՐ

ԱՈՈ

ՀՈ

Թ.15)

Հկ,....5Չա՛ արտահայՀամակարգում ներառված557, 27..... տությունների հաշվարկման համար կազմվում է հաշվարկային աղյուսակ (այս մեթոդինկարելի է անցնել այն դեպքում, եթե ագդող գործոնները2-ից կամ 3-ից չեն պնցնում. մնացածդեպքերում համակարգիլուծումը կատարել անհրաժեշտէ հավասարումների համակարգիչներիմիջոցով` ալգորիթմն ծրագիր կազմելով կամ տոարդենեղածներիցօգտվելով): Աղյուսակի(3.2) նախավերջին համաղի (չ) տվյալները տեղադրելով(3.15) հավասարումների կարզի մեջ, կարող ենք որոշել Ճշ, Ճ:, Ճ2.--Յռ գործակիցները,այնուհետն դրանց արժեքներն էլ տե- ղադրելով բազմագործոն-կոռելյացիոն հավասարման մեջ, կստանանք արդյունքայինցուցանիշի (իրացումիցշահույթ) ե նրա վրա ազդող գործոններիմիջն հավասարումը: եղած փոխկախվածության Աղյուսակի նախավերջին սյունակի լրացման համար անհրաժեշտ է տողերի շ-երի արժեքները տեղադրել արդեն սւտացված հավասարման մեջ ն արդյունքում բազմագործոն-կոռելյացիոն կստանանքյուրաքանչյուր փաստացի 7-ին համապատասխան նոր մեծություն:Աղյուսակիվերջին սյունակը բնուհաշվարկային թագրումէ փաստացին հաշվարկայինարդյունքայինցուցանիշշեղումը` ւոոկոսնեների միջն եղած բացարձակհարաբերական Որքան փոքր լինի այդ ցուցանիշներիմիջն րով արւոահայտված:

:Տ

|ՋՊՎ-

` 25

Լ----

ԱՅՆՐ

ԻոշՖ ե Իճ.Ֆո, մաթ) Ֆ-»,,-ՕյՖո,Իլ նորկ

5ՅՔԲ Յ

աաա

ՆՍՏՈՂ

Տ `5

"Տ

թ.

ՅՅ-Յ Յ 5-Ց 5 Յ

ՅՑ «Ը 85 Հ 5Յ Յ

8Յ --

. -

5|`

Շ-

. `

Յ 5. ք Յ |

|Շպատ

"Հ

Հ|ԳՎ|

Ադվծվը

շեղումը, կնշանակիյուրաքանչյուրազդող գործոհարաբերական մեծ չէ: նի վարիացիայիթափըԾեոս,- սոո/ այնքանէլ (ուղԻսկ պարզելու համար, թե ինչպիսի փոխկախվածության

ցուցանիշը ղակի, թե հակադարձ) մեջ են գտնվում արդյունքային է ն անհրաժեշտ (4), գործոնները ազդող են գործակիցները,որոնք արտահայտվում հետնյալ բ

աո հաշվար

ցիայի ձնով

ՍՏՏՍՏՍՏՍ

ՀԿԿ Ծ.-Ծ

(316)

)

0-2).

որտեղ՝

արդյունքայինցուցանիշի (7) ն ազդող 1-րդ գործոններից միջն եղած արտադրյալիպարզ թվաբանական 0«) յուրաքանչյուրի է, միջինմեծությունն որը հավասար է՝ 3»,

աՖ:..

(8.1Դ

թիվն է), տարբերակների (ո ուսումնասիրվողցուցանիշների ցուցանինքային յին ցուցանի արդյունք »-ըն յ -ը՝ համապատասխանաբար որոշմեծություններն են,որոնք շի 0) ն ազդող գործոնի 04) միջին վում են հետեյալ բանաձնով -

ԶԱ

5 " «ՅՅ

չե)

որտեղ`

Ի» հ

ԽԱ»)

-9,օ.-

-լ

)

Հո

կարող

տարբեր լինել ն ընկած լինել --1-ից միչե ՒԷ1 սահմաններում (-7 Հ ո, 5 ՒՌ: Որքան բարձր լինի կոռելյացիայիգործակիցը տվյալ

սահմաններում, նշանակում Է` արդյունքային ցուցանիշի ն ազդող գործոնի միջն եղած փոխադարձկապը սերտ է: Եթե կոռելյացիայի գործակիցը բացասական է, ապա փոխադարձ կապը հակադարձ է, իսկ դրականի դեպքում կապն ուղղակի է: Գործնականում, եթե կոռելյացիայի գործակցի արժեքը 0,75 ն ավելի է, ապա փոխադարձկապը բավականին բարձր է, ն այն լիարժեք կարող ենք օգտագործել վիճակագրականվերլուծությանմեջ: Եթե կոռելյացիայիգործակիցը հավասար է -1-ի կամ 1-ի, նշանակում է` արդյունքային ցուցանիշի ն ազդող գործոնի միջն փոխադարձկապը ֆունկցիոնալ է: Եթե կոռելյացիայի գործակիցները չեն գերազանցում 0,2--0,25 մեծությունները,նշանակում է` արդյունքայինցուցանիշի ն ազդող գործոններիմիջն գործող փոխադարձկաւլը թույլ է: Եթե ստացված կոռելյացիայի գործակիցները բավականին բարձր են, ապա հաշվարկվում Է կոռելյացիայի գործակցիմիջին քառակուսային սխալի մեծությունը (օԺ), որն արտահայտվում է հետնյալ բանաձնով՝

ԷԵ) ի

1-ի

ցուցաարդյունքային Ժ,-ը ն Ժ, -ը՝ համապատասխանաբար շեղումներն նիշի 0) ն ազդող գործոնի (4) միջին քառակուսային են հետնյալ բանաձներով են, որոնք հաշվարկվում

Այս բոլոր բանաձներն էլ հաշվարկվում են հաշվարկային աղյուսակի հիման վրա: է Կոռելյացիայիգործակցի (7, հաշվարկային արժեքը

(3.19)

Այնուհետն հաշվարկվում է կոռելյացիայիգործակցի հուսալիությանչափանիշը (ա), որը հավասար է՝

թ-բր Դ" ե).

Ի. Հ-ր:

(3.20) '

: լ

լք ո

լ)

|: `»

ի ՛

()

Հուսալիության չափանիշը համարվում է հավաստի, եթե այն 3,0 մեծություններից,հակառակ դեպքում այն անն իմաստ է կնշանակի7 ի նշ»օ-ի միջն փոխադարձկապը թույլ է

մեծ է 2,5

եղել:

Եթե կոռելյացիայի գործակիցը բավականին բարձր է, ապա անհրաժեշտ է հաշվարկել շգ գործոնի ազդեցության չափը արդյունքային ցուցանիշի վրա` տոկոսով արտահայտված:Այդ ազդեցությանչափի որոշումը կատարվում Է դետերմինացիայիգործակցի (Գու) միջոցով,որն արտահայտվում է հետնյալ բանաձնով.

-(.ջ ի -1004:

Փուլ

Ինչպես զույգային կոռելյացիայի գործակցի դեպքում էր, այսընդտեղ նս հաշվարկվում են նան բազմագործոն-կոռելյացիայի ն հուսալիուհանուր գործակցի միջին քառակուսային սխալը (6.7 հավասար թյան չափանիշը (աշ, որոնք համապատասխանաբար են՝

Ծր

(321)

ո...

825)

որ

3,0-ից, նշանակում Է կոռելյացիայիընդհանուր Եթե չ« Հ 2,5 գործակիցըհավաստի է: Բացի առանձին գործոնների ն արդյունքայինցուցանիշիմիջն եղած կոռելյացիայի գործակիցներից,խիստ անհրաժեշտ է հաշվարկել այդ նույն արդյունքային ցուցանիշի ն ազդող բոլոր գործոնների փոխկախվածությանաստիճանը, այսինքն` կոռելյացիայի ընդհանուր գործակիցը (/Փո,օ..ա), որն արտահայտվում է հետնյալ բանաձնի տեսքով` -

Այսինքն` դետերմինացիայիգործակիցը հավասար է կոռելյացիայի գործակցիքառակուսուն՝ տոկոսով արտահայտված: Եթե արդյունքայինցուցանիշի վրա ազդող գործոնները թվով երկուսն են, ապա բազմագործոն-կոռելյացիայի գործակիցը հաշվարկվում է հետեյալ բանաձնով.

ի2 չվ

Բ».

ԷԼ

որտեղ`

2ղյւ,1-2 ԱՆՏ

Է».

(3.22)

1, ու

արտահայտություններըզույգային կոռելյացիայիգորչէր. ծակիցներնեն, Կ-ին 2-ի միջն եղած կոռելյացիայի գործակիցնէ, որն ո.արտահայտվումէ հետնյալ տեսքով` ր, 1՞»"

լ22--Ճյ՛4

մել

-ՐԹՅՔ---2

իր հերթին`

2-2» '

-ել

ի -ռ

7.2",

--Չ2

եի-

Թ....Թ,յ-երը

Թեո,

զ2 ԱՐԱՆ

(3.26)

ստանդարտացման այն գործակից-

Ց. ,

ար

1 Չ Չ :

ող)

Դ.27 (3.2

որտեղ՝

հավաՅլ-ն արդեն հաշվարկված բազմագործոն-կոռելյացիայի սարման (2, 22 2»...8ո) գործակիցներնեն, Ժ, -ն ազդող գործոնների միջն քառակուսայինշեղումներնեն,

չ.»

Ժ,-ը արդյունքային ցուցանիշի միջին քառակուսայինշեղումն

Վ| 3»

իշի

(8.23)

ատարացապաթնաանատաաանի, այկ

Ց...

չո

ՒԷ

ներն են, որոնք հաշվարկվում են հետնյալ ընդհանուրբանաձնով՝

«-2Չ

որտեղ`

Հվ...

(3.24)

է:

Ինչպես զույգային կոռելյացիայի գործակիցներիդեպքում էր,

5`» Հոգլ

բազմագործոն-կոռելյացիայիընդհանուր գործակցի մեծությունը նս պետք է ընկած լինի --1-ից Ւ1 սահմաններում (-1 Հ /Թռշ»... աՀ «1: Իսկ դետերմինացիայի ընդհանուր գործակիցը (քյոշշ..շ) որոշվում է նույն բանաձնով, ինչ զույգային դետերմինացիայի դեպքում էր`

թու.

Բո, ւ.)

շո

նաձներ`

1.միագործոնգծային` , ւ

2.երկգործոնգծային Ֆու

(.29)

Էխ,

ՀՕ ՀԶ

Իլ

(3.30)

6:Կ,

3.միագործոնոչ գծային(հիպերբոլային)` , `

Ն -

ճշ

4.միագործոն ոչ գծային(պարաբոլային)` ՀԱԳ

5.ցուցչային` թ»,

Ճլ

ԻԶ" (3.31) (3.32)

Իճյալ Ժ.փճրա",

(Յ.33)

Գյձլ

կախվածազդող գործոնի բնույթից: Յո գործոնների Նշված բանաձներումընդգրկված 8., 81, Յշ, Է «նորմալ» կազմվում համար հավասարումների հաշվարկման համակարգ: համապատասխան Այսպես` միագործոնգծային հավասարման դեպքում այն ունեն այլն՝

նում է հետնյալ

Ֆ` ո,

-ճ

(3.35)

Ոչ գծային հիպերբոլայինի(հակադարձ) համար` |

Տնտեսագիտական հետազոտությունների ժամանակ, բացի բազմագործոն-կոռելյացիոն: վերլուծության մեթոդից, հաճախակի են հանդիպում ցուցանիշների այնպիսի համակցություններ,որոնք ունենում են աճման կամ նվազման տարբեր աստիճանի միտումներ ն, ըստ այդմ էլ, հաճախակի օգտագործվումեն տարբեր բա-

ջ,

ՓոչուՖ» 2. 7:46 2. ոլՀճ. 2 :լ74. էո». 03-:: աֆո ւա

ոո

Դետերմինացիայիընդհանուր գործակցով բնութագրվում է բոլոր գործոնների համատեղ ազդեցությանչափը՝ տոկոսներով արտահայտված: Հաշվարկվում են նան ընդհանուր կոռելյացիայի

գործակիցը:

(3.34)

Երկգործոն գծայինիհամար`

68.

1006:

5: ՀՕՖ զ: Իճլ

տեսքը.

2.» Ֆո

-ոուժճշ,-Մ

աֆ

ՕՖ

(3.36)

ռլ

Ոչ գծային միագործոնպարաբոլայինկախվածությանհամար (2-րդ կարգի պարաբոլի դեպքում)`

ո ՀոյՖ

Ֆ»-ոուչզծ:

յո 3`» ՀաՖո: «ոո: Ֆ՝ ու ՀոյՖԿ «գլ Գգ:

(3:37

4. :

համար Ցուցչային կախվածության

»-յոլ

Եր 2:12:

Ա »-ալքճց

-|ք

Ի Հքճզլ»

ԱՖ:

ոլծ ք ԳԻ»:

Ինչպես միագործոն, այնպեսէլ երկգործոն ն բազմագործոնվիճակագրական վերլուծությունների դեպքում, անհրաժեշտ է, որպեսզի ուսումնասիրվողտարբերակների թիվը (ո) մեծ լինի առնվազն 1Օից (Դ» 10): Այսինքն՝ տվյալ ուսումնասիրությանընթացքում ավելի ճշգրիտ են բնութագրվում արդյունքային ցուցանիշի Յո) ն կովրա ազդող գործոնների գործակիցները (8., 8շ, Ձ5, ռելյացիայի,դետերմինացիայիզույգային (մասնակի)ու բազմա...

գործոն ընդհանուր գործակիցները: Դրա համար, հավաստի տըվվերլուծություն յալներ ստանալու նպատակով, վիճակագրական իրականացնողյուրաքանչյուր ոք պետք է կատարիբազմատարբերակային դիտարկումներկամ օգտագործիարդեն գոյություն ունեցող համապատասխան տեղեկատվությունը: 4. Շահույթի յթի օգտագործման ր

է Տ

Գ գնահատումըը ն

ն վերլուծությունը

Բոլոր տեսակի տնտեսավարող սուբյեկտները ֆինանսատընտեսական գործունեությանվերջնական արդյունքումստանում են շահույթ կամ վնաս: Եթե տնտեսավարող սուբյեկտը շահույթ է ստանում, աւպա պարտավոր է, օրենսդրությամբ սահմանված արտոնությունները հաշվի առնելուց հետո, հարկվող շահույթից պետական բյուջե վճարել շահութահարկ: Վերջինս հաշվարկվում է Հայաստանի Հանրաւվետությունումւ արտերկրներումստացված եկամուտների(համախառն եկամտի) հիման վրա՝ հաշվի առնելով նվազեցումները: Այսինքն` հարկվող շահույթը տնտեսավարող սուբյեկտներիկողմից ստացված համախառն եկամտի ւ կատարվող նվազեցումների դրական տարբերություննԷ: Շահութահարկը հաշվարկվում է` հարկվող շահույթի գումարը բազմապատկելով 2046-ով (2001 թ. հունվարի 1-ից ըստ «Շահութահարկի մասին» փոփոխություններովհանդերձ նոր օրենքի): Եթե այդ տարբերությունը բացասական է կամ հավասար է 0-ի (այսինքն` հարկվող չի վճարվում: շահույթչի առաջացել)ապա շահութահարկ Շահութահարկի հաշվարկման համար անհրաժեշտ է ճիշտ հաշվարկել հարկվող շահույթը, նան` համախառն եկամուտը Լ նվազեցումները: Վերջիններիս ճիշտ հաշվարկման համար անհրաժեշտ է որոշել՝ թե կատարվածգործարքներիցառաջանում են արդյոք եկամուտներկամ նվազեցումներ, եկամուտներին նվազեցումների առաջացմանպահը, եկամուտներին նվազեցումներիչափը (արժեքը): Հարկ է նշել` բոլոր գործարքներիցչէ, որ առաջանում են եկասուբմուտներ կամ նվազեցումներ:Օրինակ, եթե տնտեսավարող հանում է բանկայինհաշիվներից յեկտը կամ կազմակերպությունը

դրամ ն մուտքագրում դրամարկղ, ապա այդ գործարքից եկամուտ կամ նվազեցում չի առաջանում (չնայած տվյալ գործարքը պահանջում է հաշվապահականձնակերպում):Հետնեաբար,տընտեսավարող սուբյեկտը կամ կազմակերպությունըառաջին հերթին պետք է տարանջատի եկամուտներ կամ նվազեցումներ առաջացնողգործարքներըայլ գործարքներից: Տնտեսավարողսուբյեկտը հարկվող շահույթից շահութահարկ վճարելուց հետո արդյունքում ստանում Է զուտ շահույթ, որը մնում է նրա տրամադրության տակ, ն այն տնօրինում է ինքնուրույն՝ բաշխման առումով: Իսկ թե ինչպիսի կառուցվածքունի շահույթի օգտագործումը, ներկայացնենք գծապատկերիտեսքով (4.1): Հաշվետու ժամանակաշրջանի(սովորական գործունեությունից)շահույթ

ի Օրենսդրությամբսահմանվածարտոնություններ

ի Հարկվողշահույթ

Շահութահարկ վ

շահույթ (տնտեսավարողսուբյեկտի տրամաղրությանտակ մնացած) Զուտ

վ Շահույթի օգտագործում

Չբաշխված (կուտակված) շահույթ

Պահուստային կապիտալ,կոււտռակման, սպառման ն սոցիալական ոլորտի հիմնաղրամներ,

նպատակների աաաա Նադ Գծ. 4.1.

Շահույթի օգտագործման կառուցվածքը

շահույթի օգտագործման հիմնական ուղղություններն են` պահուստային կապիտալին հատկացումները, կուտակման, սպառման ն սոցիալական ոլորտի հիմնադրամների կազմավորումը, շահաբաժինների վճարումը (բաժնետիրականընկերությունների դեպքում), բարեգործականն այլ նպատակներիհամար մասնահանումները: Զուտ շահույթի այն մասը, որը չի օգտագործվում տնտեսավարողսուբյեկտիկողմից, մնում է որպես չբաշխված շահույթ կամ կուտակված շահույթ: Ասվածը ներկայացնենք՝ուսումնասիրելով մի տնտեսավարող սուբյեկտ, որը բաժնետիրական ընկերություն է: Դրա ստացած զուտ շահույթի օգտագործման մասին ավելի հստակ պատկերացում ունենալու նպատակովկազմենք աղյուսակ (4.1), որում, երկու տարվա կտրվածքով, նշենք զուտ շահույթի օգտագործման ուղղությունները` կատարելով համապատասխանվերլուծություններ ու եզրահանգումներ(աղյուսակում օգտագործել ենք հավելված 2-ի տվյալները): Աղյուսակ 4.1 Զուտ շահույթի օգտագործումը Զուտ

Նախու

Ցուցանիշներիանվանումը ,

շահույթ (հարկումից հետո), թվում օգստագործվել է հե-| տնյալնպատակներիհամար. պահուստայինկապիտալի կուտակմանհիծնւդրամի սպառման ոլորտի հիմնա-

Զում

վճարում այ նպա-

բարեգործականե

11384

40358

5ցցթ

19046

ոաշզած շահույթ 2500 դած էէ

86395

19484

հիդադրագի |

վարք րիշահաբաժինների -`

Է մոն

րաբե-

բ Ժամանա Ժամանաձակ, հազ. հական Կոր) կաշրաա -սշ) | արորը

այդ

Հազաու

66911 32715

13950

10410

343,4

Վերջինս

հիմնադրամի

206.1

273.7 -

կարող

որոշում

կայ

համակարգը ցուցանիշների Շահութաբերության ն

428.0

աղյուսակի աղ)

էկայացնել բաժնետ որոշում էկարող կուտակման ՐՊ

միայն ումարը նպատակաուղղե աու շահույթի կազմավորմանհամար: որհուրդը:

կի տվյալներից, տվյալներիցհաշվե շվետու տարում 66911 տնտեսավարող սուբյեկտի զուտ շահույթը հազ. դրամով օ.է տարվա նախորդ ավելացել համեմատությամբ: կամ 343.446-ով Ի նչպես ես երնում երնում

կուտակԱվելի արագ տեմպերով աճել են նան զուտ շահույթից 32715 հազ. դրաման հիմնադրամիգծով բաշխվող գումարները` զուտ շաէ մով կամ 4,3 անգամ(12896), որը կազմում բացարձակ տնտեսավարող հույթի 48,99ո-ը (32715 : 66911.» 10056): Այսինքն՝ ընդլայժամանակաշրջանում սուբյեկտը նպատակ է դրել գալիք տնտեսական նել իր արտադրությանծավալները կամ ձեռք բերեւ նոր միջոցներ: տնտեսաԻնչպես նախորդ, այնպես էլ հաշվետու տարիներին ընկերություն,նպավարող սուբյեկտը, որպես բաժնետիրական վճարում: Շատակահարմար է գտել չկատարելշահաբաժինների յուհաբաժինը զուտ շահույթի մի մասն է, որը բաժին է ընկնում ն ենթակաէ բաժանման՝բաժնետերերաքանչյուր բաժնետոմսին տնտեսավարի միջն: Ինչպես երնում է աղյուսակիտվյալներից, րող սուբյեկտը հաշվետու տարում` նախորդի համեմատությամբ ունեցել է 7910 հազ. դրամի չափով չբաշխվածշահույթի ավելատակ ցում ն կարող է հաշվետու տարում իր տրամադրության շագտնվող 10410 հազ. դրամ չբաշխվածշահույթն օգտագործել թողարկման հաբաժիններիվճարման կամ նոր բաժնետոմսերի համար: Այդ մասին

հաշվարկմանմեթոդները

ցուցանիշնեշահութաբերության սուբյեկտների Տնտեսավարող

բնութագրում են դրանց եկամտաբերությունը:Դրանք հաշեն հիմնան արտահայտվում վարկվում են հարաբերակցությամբ կանում տոկոսներով: բոլոր տեսակի ձեռնարկատիրաՄիջազգայինպրակտիկայում են կան գործունեությունները,որոնք իրականացվում տնտեսավաՅ տ կողմից, հանդես են գալիս հիմնարո ղ տա րբեր սուբյեկտների կան ոլորտների գծով՝ գործառնականկամ հիմնականգործունեություն, ներդրումային(բաժնետոմսերի,այլ արժեթղթերի,կապիտա-

րը

լի ներդրումների ն այլ տեսքով) գործունեություն, ֆինանսական (ստացված կամ վճարված շահաբաժինների, տոկոսների ն այլ տեսքով) գործունեություն: Ելնելով վերոնշյալներից`գործնական վերլուծության ընթացքում եկամտաբերությանգնահատման գծով կիրառվում են հետնյալ խումբ հարաբերականցուցանիշները` արտադրանքի, հիմնական ն նյութականընթացիկ (շրջանառու) ակտիվների,ներդրումների, ընդհանուր ակտիվներին ոչ ընթացիկու ընթացիկ ակտիվների գծով: Օրինակ` արտադրանքի եկամտաբերությունը որոշվում կամ գնահատվումէ հարաբերականայնպիսի ցուցանիշներով, ինչպիսիք են` իրացվող, թողարկվող արտադրանքներիշահութաբերությունը: Տնտեսավարող սուբյեկտների շահութաբերությանհիմնական կարող ենք ներառելհետնյալ խմբերում՝ -.

ցուցանիշները` ծառայու դոան թյունների) տահութաբերության ակտիվների (ոչ ընթացիկ .

արտադրան

(շարժի) հիման վրա հաշ. վարկվող շահութաբերությանցուցանիշներ: Շահութաբերությանմակարդակը բնորոշող 1-ին խումբ ցուցանիշները բնութագրվում են` հիմք ընդունելով տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության տարբեր փուլերում ստացվող շահույթի (իրացումից շահույթ, սովորական գործունեությունից շահույթ, հարկման ենթակաշահույթ ն զուտ շահույթ) մեծությունը, ն հաշվարկվում են ֆինանսական հաշվետվություններում արտացոլված տվյալների հիման վրա: Այսպես, իրացումից շահույթի հիման վրա հաշվարկվող շահութաբերության մակարդակը` Շչաոյ, իրենից ներկայացնում է արտադրանքի, ապրանքների(աշխատանքների,ծառայությունների) իրացման դիմաց ստացվող շահույթի (ԻՇ) ն իրացումից զուտ հասույթի (ԻԶՀ) հարաբերակցությունը:Այն արտահայտվումէ հետնկյալբանաձնով՝ '

ՀՇՔՏՀ:6Ց

Շաաչ-

8.8., Ոորքօո Է.Ց.

բշ Բոռ

«ողութ

մե-

աշխատանքծությունը (իրացվող արտադրանքի,ապրանքների, ու ն հետ ծախսերի կասյված առնտրային ների, ծառայությունների առնելով վարչականծախսերիհանրագումարնէ) հաշվի

Շա

ԻԶՀ--ԼԻ

«10046:

Չ (52)

սովորականգործունեություՀաշվետու ժամանակաշրջանում մակարնից ստացված շահույթի հիման վրա շահութաբերության գործունեության շադակը` Շճաղշյ,հաշվարկվումէ սովորական հարաբերակցությամբ հասույթի ն հույթի (ՍԳՇ) իրացումիցզուտ Ա

, 10056:

-ՍՑՇ

Շա Թ 25

ԻԶՀ

(5.3)

Հարկման ենթակա շահույթի հիման վրա շահութաբերության եղած շամակարդակըՇ̀ճակտ,հաշվարկվում է մինչն հարկումը հույթի (ՀԵՇ) ն իրացումիցզուտ հասույթի (ԻԶՀ) հարաբերակցուէ հետնյալ բանաձնով թյամբ:Այն արտահայտվում

ընթացիկ) շահութաբերության

ցուցանիշներ, դրամական միջոցների հոսքերի

ԻՇ

(ԼԻ) Այս ցուցանիշըհաշվարկվում է նան լրիվ ինքնարժեքի

(5.1)

«1007:

ՇոՊՅԱՇ.

ԽԼ, 1998,

Շ,

Երա Հ

ՀԵՇ ԻԶՀ

«10056:

52)

մակարդակը շահույթիհիման վրա շահութաբերության հետո տնտեսավարող Շճաւս»հաշվարկվումէ հարկումից զուտ շահույթի(ԶՇ) ն իրացումնացած տակ տի ենթակայության .

Զուտ

սուբյեկ-

Այն մից զուտ հասույթի(ԻԶՀ) հարաբերակցությամբ: վում է հետնյալ բանաձնով՝ "

ԾՇ "6.

ԶԵ ԻԶՀ

«10056: "

արտահայտ(5.5)

վերոնշյալ մակարդակներիցյուրաքանչյուՇահութաբերության է մեկ միավոր զուտ հասույթիհաշվով ստացված րը բնութագրում շահույթիգումարի չափը կամ ընդամենը իրացումիցհասույթում տեսակարար կշիռը՝ տոկոսով արտահայտված: շահույթի նան արտադրանքի Կարնոր նշանակությունունի հաշվարկել

առանձին տեսակների զծով իրացվող ապրանքիշահութաբերու-

267. 36»

թյունը, որը որոշվում է իրացումիցշահույթի (ԻՇ) ն լրիվ ինքնարժեքի (ԼԻ) հարաբերությամբտ̀ոկոսով արտահայտված:Այս ցուցանիշը բնութագրում է տնտեսավարող սուբյեկտի հիմնական գործունեությանշահութաբերությունը որն արտահայտ(ՀԳ),ահութ, վում է հետնյալ բանաձնով՝

(ՀԳ)ահութ ՀԲ- «10046:

(5.6)

Միջազգայինպրակտիկայում այս ցուցանիշի մեծությունըհաշվարկվում է՝ հիմք ընդունելով ոչ թե իրացումից զուտ հասույթիմեծությունը, այլ արտադրվող յուրաքանչյուր ապրանքի իրացման արժեքը կամ մեծածախգինը (ՄԳ): Այն արտահայտվում է հետեբանաձնով՝

յալ

ՄԳ-ԼԻ

(ՀԳ)չահութ.

ՄԳ

«10046: 0/2:

հաց վող

6.3

հաարտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների)շահութաբերության մակարդակի (նախորդ, ն ըստ պլանի) հաշվարկման ու հաշվետու ժամանակաշրջանների դրա վրա ազդող գործոնների վերլուծությանհամար վում են տնտեսավարողսուբյեկտի «Ֆինանսականարդյունքների մասին հաշվետվությունը», ֆինանսական պլանը ն հաշվառման այլ ռագիստրներ: Շահութաբերության մակարդակըբնութագրող2-րդ խումբ ցուցանիշների հաշվարկման համար հիմք են հանդիսանում տնտեսավարող սուբյեկտի ենթակայությանտակ գտնվող զուտ շահույթը (ԶՇ) ն ընդհանուր կապիտալը (ակտիվները) (ԸԿ), ներդրումային (ոփական կապիտալ Հ ոչ ընթացիկ կամ երկարաժամկետ պարտավորություններ) կապիտալը(ԽԿ) ն սեփական(բաժնետիաան) զապիտալը(ԵԺ: Դրանցիցյուրաքանչյուրն արտահայտարի նաաննու: 1. Ընդհանուր կապիտալի (ակտիվների) շահութաբերությունը որոշվում է հետնյալ հարաբերակցությամբ՝

2. Ներդրումային կապիտալի շահութաբերությունը արտահայտվում է հետեյալ հարաբերակցությամբ՝

-ԶԵ «10096: (ՆԿ), ահութ ՆԿ Հ `

(5.9)

3. Սեփական (բաժնետիրական)կապիտալի շահութաբերությունը հավասար է հետնյալ հարաբերակցությանը՝

(ՍԿ)ահութ.

-ՑԵ-«10092:

(5.10)

Եթե նշված հարաբերակցություններով հաշվարկվածշահութաբերության մակարդակները բավականին ցածր են սահմանված նորմայից, ուրեմն տնտեսավարողսուբյեկտին պետք է մտահոգի

լծակների կարգավորումը, այսինքն՝ ֆինանսական է օգտվի եկամտ

կետ Գառ միջոցնեվարկերին ներգրավվող այլ տեսանի ելացման

նպատակո

ետք

երկարաժամ-

պետք շահութաբերությունը օգտագործտնտեսավարող նդհանուր

«1009թ: (ԸԿ))ահութ. -ՋԵ-

է հաշվի առնել նան այն հանգամանքը, րից: Միաժամանակ որ բնորոշող բոլոր ցուցանիշներն էլ կարնոր են իրենց էությամբ, ն յուրաքանչյուր սուբյեկտ է ապահովի ակտիվների, ներդրումների ն սեփական (բաժնետիրական) կապիտալի մեկ միավորի հաշվով ավելի շատ զուտ շահույթի ստացում: Սեփական կապիտալիշահութաբերությունը հատկապես բնութագրում է տնտեսական կաուն այսինքն` աճի ապահովումը, որքան բարձր լինի այս ցուցասուբյեկտը գտնվում է տնտեսաֆինանսապեսկայուն վիճակում: Շահութաբերությանհաշվարկված յուրաքանչյուր մակարդակ համարելով արդյունքայինցուցանիշ, կարող ենք կազմել տարբեր Դրանցիցեն՝ գործոններով ազդեցության երկգործոնայինմոդելը, եթե արդյունքայինցուցանիշը ընդհանուր ակտիվներիշահութաբերություննէ, ապա արտահայտվում է հետեյալ տեսքով`

պետք

տնտեսավարող նի կնշանակի եւն մոդելներ:

(5.8)

ԶՇ

ԸԿ

ԶՇ

ԻԶՀ

ԸԿ

(5.11)

Այս մոդելում կա փոխկապվածությունընդհանուրակտիվների,

իրացման ն ակտիվների շրջանառելիուշահութաբերությունների

թյան միջն: Այսինքն՝ընդհանուրակտիվներիցածր շահութաբերության բարձրացման համար անհրաժեշտ է ձգտել ավելացնել ակտիվների մեկ միավորինբաժին ընկնող իրացումիցզուտ հասույթի գումարի չափը կամ արագացնել ակտիվների պտույտները:

Հինգգործոնային մոդելը, եթե արդյունքային ցուցանիշը նույնն է ն միաժամանակ երկգործոնային մոդելում ներառված երկու գործոններիցբացի կան նան լրացուցիչ երեք ազդող գործոններ, ապա՝ ա) ֆինանսական կախվածության ցուցանիշը, որը բնութագրում է ընդհանուր ն սեփական կապիտալների հարաբերակցու-

թյունը,

բ) սեփական ն ներդրումայինկապիտալների հարաբերակցության ցուցանիշը, գ) ներդրումային ն ընդհանուր կապիտալներիհարաբերակցության ցուցանիշը: Այսինքն` արդյունքային ցուցանիշի ն ազդող գործոնների միջն եղած փոխկախվածությունը կարտահայտվի հետնյալ բանաձնով՝ ԶԸ ճկ

ք»

(2)

ԻԶ ԵՐ թ «

(5)

(4)

ՆԿ

ԸԿ

(5.12)

Բերված մոդելում արդյունքայինցուցանիշ համարվողընդհանուր ակտիվներիշահութաբերության ավելացումըկախված է նան 3-րդ գործոնից(ֆինանսականկախվածության ցուցանիշ) այն չափով, թե որքան մասն է կազմում սեփական կապիտալի բաժինը ընդհանուր ակտիվներում կամ այդ ակտիվների կազմավորման աղբյուրներում (հաշվեկշռի պասիվում): Այսինքն` որքան բարձր լինի սեփականկապիտալի տեսակարար կշիռը կազմավորման աղբյուրներում, կնշանակիտնտեսավարողսուբյեկտն ի վիճակիէ ավելացնելու ընդհանուրակտիվներիշահութաբերության մակարդակը: Ելնելով 3-րդ գործոնի տնտեսագիտական մեկնաբանությունից, պետք է նշել, որ տվյալ հարաբերակցությունը որքան 1,0 գործակցինմոտ լինի, այնքան արդյունավետԷ: Ըստ 4-րդ գործոնի տնտեսագիտականմեկնաբանության,որքան բարձր լինի սեփական կապիտալի բաժինը ներդրումային կապիտալինկատ42

մամբ ն միաժամանակ այն օգտագործվի նպատակային,այնքան նպաստավոր պայմաններ կստեղծվեն ընդհանուր ակտիվների շահութաբերությանբարձրացման համար: Վերջին 5-րդ գործոնը բնութագրում է ընդհանուր կապիտալիձեկ միավորինբաժին ընկնող ներդրումային (սեփական կապիտալին ոչ ընթացիկպարտավորությունների հանրագումարը) կապիտալի չափը: Որքան ներդրումային կապիտալի տեսակարար կշիռը մեծ լինի ընդհանուր կապիտալում ն այն օգտագործվի նպատակային, այնքան լավ: Այս գործոնը կարնոր ցուցանիշ է հատկապեստնտեսապես զարգացող երկրների (այդ թվում նան Հայաստանի Հանրապետության) համար, քանի որ եթե այդ ներգրավված ներդրումներն օգտագործվեննպատակային տնտեսավարողսուբյեկտներին նմանատիպ այլ կազմակերպություններիկողմից, ապա դրանք կընպաստեն այդ սուբյեկտների ն տվյալ երկրի եկամուտների ավելացմանը: Շահութաբերության3-րդ խումբ ցուցանիշներըձնավորվում են նախորդ երկու խումբ ցուցանիշների հիման վրա, երբ շահույթի փոխարեն հանդես են գալիս դրամական միջոցների զուտ հոսքերը (ԴՄԶՀ): Այսինքն` կարող ենք հաշվարկել դրամական միջոցների (դրամով ն արտարժույթով) զուտ հոսքերը (մուտքագրումների ն ելքագրումների տարբերությունը)՝ իրացումից ստացվող զուտ հասույթի նկատմամբ, որն արտահայտվում է հետնյալ հարաբերակցությամբ -

(ԻԶՀյաոթ

ԴՄԶՀ«1007,

(5:13)

ԻՋշՀ.

ընդհանուր կապիտալի (ակտիվների) նկատմամբ, վասար է` -

ԸԿ (ԸԿաոր

ԴՄ

ըվ.

1009:

հա-

որը

(5.14)

«1007,

որն նկատմամբ,

սեփական (բաժնետիրական) կապիտալի արտահայտվում է հետնյալ հարաբերակցությամբ -.

ԴՄԶՋՀ"10046:

(ՍԿ)աութ Տ--լյպ՝

(5.15)

Շահութա թաբերության գծով

բոլոր ցուցանիշները հաշվարկելու համար, որպես տե ղեկատվական աղբյուրներ, հանդես են գալիս ֆինանսականհաշվե ձները (ԽՏ1, 2, 4): Այդ

Աղյուսակ 5.1 Շահութաբերությանգնահատման ցուցանիշներըն դրանց հաշվարկմանմեթոդիկան

ուզի նիշները պատկեր ացոոմեթյունների լիս տնտեսավարողսուբյեկտների '

ֆինանսականհնարավ անքի մասին, այն է` ժամանակին մարելու կրեդիտորնե րին (հարկերի,աշխատավարձերի վճարում ր: սոցիալականապահ պահովագրության վճարներ այլն), փ փոխառունեն րին (վարկե (վարկերի, հետ վե փոխառությունների ին ն բաժնետերերին արում նայլն

Ցուցանիշներիանվանումը

|լ | վճար Կրո Շահաբաժինների աար արտադրանքը, Շահութաբեր) 2իրացված | |

Արան) պարտքային

1.հրազու

Շեղումը

ԼՅումարը ազ. դրաճ)ք, Պայ. |լշանա-| նախորդ հաշվետու վբացար-| հարաԱ Արա ԱԱ ԱԱ (օա թ) լրագդրվա" 0909թ ներ -ԷՎԵորոթթՅոՑ

ելակետային

ԻԶՀ.

517481

794709

ուցանիաներավորությունները: ր Ար տարածԱԱԻն տնտեսություն Իո իրավա Լ ն շուվայական (ֆինանսատնտեսա՞ արվորական Ար ությունո տնտեսավարող սուբ վ | յեկտների ֆինանսական ոյանավորված ԱԱ ՁԵ | ներկայացնենք որան ախո Լւսեցա

ծավ

թյան նմանատիպ

րում,

քանի

3.իրացումից

482975

ԼԻ

շահ

ԲԱՎ

ԱԳԵ

ԱԻ

անարԳավորումը: սեփական գնահատման այն ցանիշների համակարգը րանր ճեծությունը ն հաշվարկման մեթոդիկան, որոնք ավելի հաճախակի երի ձինետաթումը ֆինանսատնտեսական գործունեության Գար վերլուծության ԱԱ աթթարոով Արրարռաըշահութաբերությունը (ԻԱ)չահութ, սեփականկապիտա ր շահութաբերությունը (ՍԿ) հիմնա Այժմ

են

ցու-

Ե.Վում Տ

շա

| ԸԱ | ՍԿ

ակտիվ|

եծություն

աման

արտադրա

լի

կան գործունեության շահութաբերու ր

թն

թյունը

(ՀԳ)ւհութ,

ընդհանուրկապիտալիշահութաբերու րությունը (ԸԿ)չահութ, ընթացիկակտիվներիշահո (ԸԱ),ահութ, ւթաբերությունը

ե ներդրումների բերությունը շահութա (Ն), ութ, շահույթինորման 6 8. վաճառքիծավա ահ (ՎԾ)շաոութ.: Նշված ար անհրաժեշտ են հետնյալ ելակետայինտվյալները՝ զուտ հասույթը իրացվածարտադրան քի, ապրանքների (ա (աշխատանքների, ծ լրիվ ինքնարժեքը,

6, 7.

գուանին արան

իրացումից առայությունների) շահույթը, ոացունից հույթը, -

սովորական (ֆինանսատնտեսական կան)

զուտ շահույթը թը ( (հարկումից հետո),

գործունեության շա-

9.ոչ ընթացիկ (հիմնական ծիջոցների ՈՐՄ Ն այ ներդրուճներ) ակտիվների միջին մեծությունը 10.նյութական ընթացիկ (շրջանա ՆԸԱ ռու) ակտիվներիմիջին մեծությունը պարտավորու ՈՐՊ ---լ

Արուի Հրում Խրո ա

Իպ,|

շահով Վ

թաբերությունը գործունեության շահու

թիիձնական (տ.3.։ տ.2) ընդհանուր կապիտալի ատ, թաբերությունը թաբերությունը 15.

գարու

ակտիվների չ6ընթացիկ 17.ներդրումնե լո ԱԴ Ռարաովոծ

շահում

թուոլաճ իղ

8.շահույթի նորման

ծավալի ա (ոց է

Վաճառքի զ բերությունը(ո.5

տ40)|

տ.1)

շահութայ ութա

(158

19484

86395

(ՍԿ,

վ | |

շցգթծ/

295822

91165

իա»

416730

97675

144398

| |

՛ 20908

18212

| |

40,0

20.8

16.7

40.0

Շր

(ՎԾ), 38

ՀԹ

ն,

1318Թ

Կ,| ւ|

17,2

20,8

| |

10547|

(ըմ)

69911

24602

(Գ) :

ՅԵ

| |

| 137 | 1446 |

36,3 մար

ՈՅ

շցտտ55

ԱՀԼ)

1 ԱԱ

46333

աԱԱԱ

12.իրա րացվող արտադրանքի քովհու-

ԼՅՅոիթ

277228

| 175148|

658123

ԲԻ

ո"

30.

Ոշ

| 2074 | 2573 (395

սեփականկապիտալի միջին մեծությունը, ընթացիկ ակտիվների միջին մեծությունը, հաշվեկշռի հանրագումարիմիջին մեծությունը, ոչ ընթացիկ ակտիվներիմիջին մեծությունը, նյութական ընթացիկակտիվներիմիջին մեծությունը, ոչ ընթացիկպարտավորություններիմիջին մեծությունը: Շահութաբերության մակարդակի հաշվարկման մեթոդները տրված են աղյուսակ 5.1-ում (տող 12-19): Աղյուսակի տվյալներից երնում է, որ շահութաբերությանմակարդակըբոլոր ցուցանիշների գծով հաշվետու տարում գերազանցել է նախորդ տարվան ն ամենաբարձրնէ եղել ներդրումների շահութաբերության համար: Այն կազմել է 42,596 ն գերազանցել է նախորդ տարվա մակարդակին` 237,396-ով:։ Հաշվետու տարում բավականին բարձր են եղել նան սեփականկապիտալի մեկ միավորին բաժին ընկնող զուտ շահույթի (հարկումից հետո) գումարի չափը` 0,40 միավոր կամ 4094, ինչպես նան նույն չափով շահույթի նորման՝ ոչ ընթացիկ ակտիվների ն նյութական ընթացիկ ակտիվների միավորի հաշվով: Ամենացածրը վաճառքի ծավալի շահութաբերությունն է, որը նախորդ տարում կազմել է 3,8 օ6: -`

Շահութաբերությանցուցանիշների գործոնային երլուծություն Հռ Թթ

Շահութաբերությունը բնութագրող ցուցանիշների մակարդակի դինամիկայիվրա ազդեցություն են գործում արտադրատնտեսական գործունեությանընպաստող բոլոր գործոնները, այդ թվում՝ արտադրության կազմակերպմանու կառավարմանմակարդակը, ընդհանուր ակտիվների (կապիտալի) կառուցվածքը ն դրա կազմավորման աղբյուրները, արտադրական ռեսուրսների օգտագործման աստիճանը, արտադրանքի ծավալը, կառուցվածքըն որակը, արտադրանքի արտադրությանն իրացմանհետ կապված ստացված շահույթը ն ծախսերը, տարբեր գործունեություններից դրա օգտագործմանուղիները: Շահութաբերությանցուցանիշների գործոնային վերլուծության մեթոդոլոգիանհիմնվում է այդ շահութաբերությանցուցանիշներից վրա՝ ելնելով ազդող յուրաքանչյուրիառանձնահատկությունների ն

որոնք

են

այսինքն, թե դրանցից գործոններիհատկանիշներից", համարզգալի ազդեցությունգործում արդյունքայինցուցանիշ

մակարդակիվրա: վող շահութաբերության շահուԱյսպես, օրինակ, ընդհանուրակտիվների(կապիտալի) երկու, է օգտագործել համար կարելի վերլուծության թաբերության գործոբոլոր մոդել: Օգտագործելի երեք կամ հինգգործոնային է հետնյալ նային մոդելներիհիմքումընկած

հարաբերակցությ ԻՇ

ԻՇ

Կա

Հոկ

ԻՋ.

-ԻՇԻՇԻԶՀ

ԸԿ ԸԿ ԻՋ

1-52

ԼԻ

«Հ ԻՑ ՈԲԱ ԻԶՀ

ճմ

ԻԶ

ՒԶՃ .. Ըս

ՈԲԱ

ԻՋՀ

ԻԶՀ

ԷՔ.ԻԶՀւա. ԱՎ

ԱՀ

ՆԾ

ՀՀՈւա, ս«Բ-ՆԱ ԱՀ

ԻԶՃ

6.)

ԻԶՀ

որտեղ՝ շահութաբե(ԸԿ)չահութընդհանուրկապիտալի (ակտիվների) րություննէ, ծառա(աշխատանքների, ԻՇ արտադրանքի,ապրանքների իրացումիցշահույթն է, յությունների) միջին մեծությունն է ԸԿ- ընդհանուրկապիտալի(ակտիվների) ուսումնասիրվողժամանակամիջոցում, նե ՈԸԱ(ՀՄ)- ոչ ընթացիկակտիվների(հիմնականմիջոցների ժամանամիջինմեծություննէ ուսումնասիրվող այլ ներդրումների) կամիջոցում, ԸԱ- ընթացիկ(շրջանառու)ակտիվների միջին մեծություննէ ուսումնասիրվող ժամանակամիջոցում, ծառա(աշխատանքների, ԻԶՀ ապրանքների արտադրանքի, յությունների) իրացումիցզուտ հասույթն է, (աշխատանքների, ապրանքների ԼԻ իրացվող արտադրանքի, լրիվ ինքնարժեքնէ, ծառայությունների) -

յու

Սսի

ՐՐ

աա Սո ոո Կն, 19977

ԳԱ

ԱՎ - աշխատան քի

նն է՝ սոցիալական ապահո արձատ վարձատրությունն վագրության հատկացումներով, ՆԾ արտադրության ն իրացման գործընթացում նյութական, առետրային ն վարչական ծախսումներնեն, ԱՀ տարեկան ամորտիզացիոնհատկացումներիգումարն է, -

ԻՇ

ւշ

հարաբերությունըա̀րտադրանքի, ապրանքների (աշ-

շահութաբերությունն ծառայությունների) իրացման խատանքների,

ռր

Բ.

բնութագրում հարաբերակցությունը թումը Բութ գի

ԻԶՀ

նդհանո ւր կա է ընդ լ

պիտալի (ակտիվների) հատույցի միջին մեծությունը, լԻ

ԻՋՀ

արաբերակցությունըիրացումից հասույթի մեկ միա-

վորին բաժին ընկնող լրիվ ինքնարժեքն է, ՆԾ

ԱՎ

սՀ

ԻԶՀ'ԻԶՀ'ԻՋՀ-

ր արաբերությունները

համապատասխանա-

իրացումից զուտ հասույթի մեկ միավորին բաժին ընկնող աշխատավարձն է` սոցիալական ապահովագրության հատկացումներով, նյութականծախսումները ն ամորտիզացիոն հատկացումբար

ները,

ԱՃ շհարաբերակցությունըբնութագրումէ իրացումիցզուտ

է`

ԻԶՀ

հատհասույթի մեկ միավորին բաժին ընկնող ամորտիզացիոն կացումների գումարի չափը,

ԸԱ

-Ք-.. Էշ

մ է բն հարաբերակցությունը րաբերակցությունըբնութագրում

ափ թիհի Նի,

հասո

հաշվոշվով

միավորին միջին

ացումից զ զուտ իրացումից

ընկն ժին ընկնող ընթացիկ բաժին նթա ակ-ակ

ցուցանիշներիգործոնային թվարկվածմոՇահութաբերության դելները ն դրանցում ընդգրկվածցուցանիշների էությունն ավելի համար կազմենք աղյուսակ (6.1) տնտեհստակ պատկերացնելու գործունեության սավարող սուբյեկտի արտադրատնտեսական ներ

ն հաշ-

են ելակետային շ տվյա լներ յ որում լ ներառվում ր որ օրինակով, ր ն վարկայինցուցանիշներ(հավելված 2): Առաջին հերթին կատարենք երկգործոնայինվերլուծություն` նախօրոք հաշվարկելով ընդհանուր կապիտալի (ակտիվների) նախորդ (բազիսային)ն հաշվետու տարինե-

Գրո ությունը նախորդ (բազիսային)տարվա համար կտրվաօքով.

րի

(ԸԿ)ահութ (0)

ԻՇ

ԸգԿ

ԻՋՀ

ԻՇ

"Ը

ԻԶՀ

(6.2)

ՈԸԱ(ՀՄ)

-ա

հարաբերակցությունը բնութագրում է

ոչ

ընթացիկ

ակտիվների (հիմնական միջոցների) շրջանառելիության միջին

ԱԷ ՐԱ ). հարաբերակցությունը բնորոշում

ՄԱՏ»

իրացումից

հասույթի կապիտալատարությունըոչ ընթացիկակտիվների (հիմնական միջոցների) զծով կամ իրացումիցզուտ հասույթիմեկ մ ընկնող ոչ ընթացիկ ակտիվներիկամ հիմնաո ա չափը, միջինչափը րիԳ ումարիրի միջին

ՀՐԱ(ՀՄ) 27.

ոչ

ընթացիկ ակտիվների (հիմնականմիջոցների)

հատույցն է,

Աահութ

(0)

34506 319055

34506

517481

319055

» 16219, 00667 01082 տարվա համար՝ վերը նշված բանաձնի հիման

զուտ

ա Իաների

(ԸԿ)

ԱՆ

(ԸԿ) Հոթ

136586

416730 03279 ,

136586

04719

794709 ,

794109,

416730 19070: ,

Հաշվարկներից երնում է, որ հաշվետու տարվա ընդհանուր կապիտալիշահութաբերության փոփոխությունը(հավելաճը կամ նվազումը)նախորդ տարվա համեմատությամբ, ըստ երկու ազկազմել է՝ դող զործոնների,

Աղյուսակ6.1 Շահութաբերության ցուցանիշներիգործոնայինվերլուծությունը Պայմա-|Նախորդ

նական | ժամանա-

Ցուցանիշների անվանումը

ելակետային ներ տվյալ

1. իրացումիցզուտ

բ)

աշխատավարձ սոցապ. հատ ացումներով,հազ. դրամ 3.նյութական, առնտրային ն վար-

համմ ոծւնունը ըն

ների րի

միջին միջին

ՈբսԱ

ա)հիմնականմիջոցներե այլն

102406

134181

144398

120908

5-ընթացիկ (շրջանառու) ակտիվ-

ներիմիջին

մեծությունը,հազ. դր. ծ.ընդհանուր կապիտալի (ակտիվ: ների) միջին մեծությունը,հազ. դր.

հաշվարկայիկ ցուցանիշներ

«յով

ինքնարժեք, հազ.

տ.շա

տ.3.4

տ.4բ)

8.իրացումիցշահույթ (տ.1

դրամ

տ.7)

9.ընդհանուն կապիտալի (ակ. տիվների) շահութաբերությունը, «6 | Լտ.8(տ.4տ.5) :

12378

ԲԱ ԸԿ |

լԻ

Լա

բյամորւտտիգացիոն հատկացումներԱՀ

(ԸԿ),

147928

13289

1-ին գործոն

2-րդ գործոն

ԻՇ ԻԶՀ

ԻԶՀ

ընթացիկ ակտիվների (հիմնավ Ռու ան միջոցների) հատույցը

ոչ

91169

319055

416730

97675

չշցրջ

059.5

45235

է,

2-րդ զործո

իրացումից

ՈԲԱ

ԻՋ Գոլըհաութի: աան ոչ

իրացումից զուտ հասույթի միավով .ԸԱ. ն բ բաժինը ընկնող ընթացիկ ակվ ԻԶՀ րին

6,7

ԹԻՒ

իրաց

7.0

ընթաց

36,3

102080

20,8

13,7

17.2

10,5

295,8

193,0

6,5728

2,0493|

156,7

6,7

10,5

01521

|Է0,0690 |

-31.2

-5,9

0,2211

3-րդ զործոն

0,3955

0,3722

|-0,0233

0,7115

0,6426

0 0689|ի,

տիվները

հաշվարկներ հինգգործոնային մոդելի համար

արտադրանքի իրացու զուտ հասույթի միավորին բաժին ընկնող ԻԶՀ ն ե վար

ԱԻ շո զործոն

ն մ արտադրանքի իրացումից զո ւտ հասույթի միավորին բաժին ընկնող աշխատավարձը սոցապ. հաւոկազումներով

3-րդ գործոն 175148|

հաշվարկներերկգործոնային մոդելի համար

արտադրանքի իրացման շահութավ բերությունը, 56

295822

7,1

ՐԴ իրացման շահութա- թ. արադաուտ

ԿԱ

31775

5(ս4-ս3)|6(ս5:ս3)

մոդելիի համա Ր

ին մ 1-ին զոր 3.

136586

հաշվարկներերեթզործոնային

2/7229|

204657

34506

ԻՇ

Մ.

5(ս4-Ա3)|6(ս5-ս3

71947109

սվՎ

517481

կային թիվը, մարդ

| |

հասույթ,հազդրվ ԻԶՀ

2աշխատանբային ռեսուրսներ ա) աշխատողներիմիջին ցուցավ

4.ոչ

Հաշվետու| ՇեղումըԹ--)

| ժամանա-

Աղյուսակիշաիունակությունը

արտադրանքի իրացումից զուտ հասույթի միավորին բաժին ընկնո ամուռիզացիոնհատկացումները 4-րդ զոծոն

ԸԲշ Վ

սՀ

ԻԶՀ

արտադրանքի իրացումից զուտ| հասույթի ձիավորին բաժին ընկնող ընթացիկակտիվները

00239

0,1688

| 0,0291 |

00167

|0,0072

-30.1

9,0984

|-0,1536

-4,7

03722

|01250

ընթացիկ ակտիվների (հիմ. ՈԸԿՍ նական միջոցների) շրջանառելիուվ ԱՀ թյան արագությունը 5-րդ զործոն ոչ

0,1979

ց. 2420

04972

| -25,1

թ «շի թ աթ ԻՇ

ՆԱՐ

6.3)

(ԸԿ)աութ 0,3278--0,1082 202196 կամ 22,092: Այսինքն`շահութաբերությունն ավելացել է 2256-ով: Այժմ կատարենք երեքգործոնայինվերլուծություն կապված ընդհանուր կապիտալիշահութաբերությանհետ. Հ ձ

34506

ԻՇ

(ըԿ

հաւ«Ը -

ՃԱ

ԻԶՀ

ՀԶՀ.

Լ.

114398 «ԱԱ

51/481

.00667

02211:039855 -

517481

ԻԶՀ

ԻՇ

204657.

Սաո:

517481

կամ 1089չ

ԲՈՀ

հաշվետու տարվա համարայն հավասարկլինի՝ (ԸԿ)յահութ (դ --

136586 794709

120908 295822 794709

50328

01718

0,1521-0,3722

0,5243

794709

կամ

(ԸԿոաոոդ--

134181

510653

67154709

794709

120908 13289

.1-(01688.:06426:

13289

794/09

եղանակով շահութաբերությունըհաշվարկվում է հինգգործոնայինմոդելի համար. նախորդ (բազիսային)տարվա համար՝

12378

նան

517481)

517481 517481 00667

03955

0,6164

կամ

10,896,

հաշվետու տարվա համար՝

«0328

կամ

32,896:

ված հարցերը յուրաքանչյուր տնտեսավարող սուբյեկտի հնարավորություն կտան ինքնուրույն կատարել ֆինանսական վերլուծություն ն միաժամանակհանգել համապատասխան եզրակացությունների՝շահույթի ստացման ու շահութաբերության մակարդակների բարձրացմանվերաբերյալ:

12378

1-(01979--07115-00239) 92420». 0,0239

514481

Լ817481

794709

102406.36819112378 Հթթ--114398

Կատարված հաշվարկներից պարզվում է, որ ինչպես երեքգործոնային, այնպես էլ հինգգործոնային մոդելների ժամանակ ընդհանուր կապիտալի մեկ միավորին բաժին ընկնող իրացումից շահույթը նախորդ տարվա համար միջին հաշվով կազմել է 0,108, իսկ հաշվետու տարվա համար` 0,328 միավոր կամ բացարձակ հավելաճը կազմել է 0,22 միավոր (0,328 0,108): Ամփոփելով վերոշարադրյալը, կարելի է ասել, որ լուսաբան-

ԸԿաուայ--

794709.

295822

00161). 01719

32,8 92:

Նույն

13289

Հավելված 1-ի շարունակությունը

Հավելվածներ Հաշվապահական հաշվեկշիռ

Ակտիվ

Տող

հիմնականմիջոցներ Անավարտոչ ընթացիկնյութականակտիվներ Ռչ նյութականակտիվներ(ներառյալգուդվիլը) Բացասականգուդվիլ Ոչ ընթացիկ ներդրումներ`հաշվառված « բաժնե-

դրումներ

Հետաձզված հարկայինակտիվներ

Այլ ոչ ընթացիկակտիվներ Ընդամենըոչ ընթացիկակտիվներ

Նյութեր

91469

(

Ապրանքներ Առեւտրական դեբիտորական պարւոքեր Տրված ընթացիկկանխավճարներ

)

3/39

77065

10799

202299

20553

Ընթացիկդեբիտորականպարտք բյուջեի գծով ներ հ հետաձգված ացիկ ակտիվներ հարկերիզծով թացիկֆինանսականներդրումներ Դրամականմիջոցներ Ըն

Ըլր

Դրամականմիջոցներիհամարժեքներ Այլ ընթացիկաէյտիվներ

Ընդամենըընթացիկակւտիվներ

ՀԱՇՎԵԿՇԻՌ

238561

356082

491498

Ստացվածընթացիկկանխավճարներ

155000

455000

177778

ամե

Աա

Կարճաժամկետկրեդիտորական

պարտք հիմնադիրներին(տասնակլիցներին) Նպատակայինֆինանսավորումն մուտքեր Գալիք Ժամանակաշրջանի ծախսերիե. վճարումների

պահուստ

Այլ ընթացիկպարտավորություններ Ընդամենըընթացիկպարչոավորություններ

ՀԱԵՎԵԿՇԻՌ

407853 15498

ո»

45129

86049

լօ

գթրոի

12276

12445

10115

64928

10839

26000

59918

չը

ցը ջց

16578

Ք40

254426

կերիզծով Կարճաժամկետկրեդիտորականպարտք պարտադիր սոցիալականապահովագրությանզծով անձնակազմինաշխատանքի

13178

բյուջեին

86248

Հետաձգվածընթացիկ պարտավորություններհար-|

341961

տոնուներ Առետրական կրեղիտորական պարտքեր Կարճաժամկեւո կրեդիտորական պարոք

ԼԼ

Երկարաժամկետ բանկային վարկերի փոխառություններիկարճաժամկետմաս Ն փոխառություններիգծով հաշվեգրված

բյուններ

135416

20130

Ընթացիկ պարտավորություններ Կարճաժամկետ բանկային վարկեր ն փոխառու-

վերջին վերջին

թյուններ

238223

Հաշվետու տարվա

Մ.

16570

Կանխավճարներշահաբաժիններիգծով Ընդամենըսեփականկապիտալ Մ. Ոչ ընթացիկ պարտավորություններ Երկարաժաճմկեւոբանկային վարկեր ն փոխառու-

Սեփականկապիտալ Կանոնադրական(բաժնեհավաք) կապիտալի զուտ գումար |էրացուցիչկապիտալ Վերագնահատումից տարբերություններ Կուտակվածշահույթ

Երկարաժամկետ ապարտավորություններ ֆինանսականվարձակալությանգծով Հետաձգվածհարկայինպարտավորություններ Ալ ոչ ընթացիկպարտավորություններ Ընդաձենըոչ ընթացիկպարտավորություններ

106400

Նախորղ | տարվա

մ.

Պահուստներ

15508

Տող

)

Պասիվ

ներ-

Արտադրանք

Աճեցվող ն բտվող կենդանիներ Արագամաշառարկաներ Անավարտարտադրություն

վերջին

118148

Ընթացիկակտիվներ

10752

մասնակցության մեթոդով» Ոչ ընթացիկ ներդրումներ կանոնադրական կա-

պիտալում հաշվառվածալլ մեթոդներով Այլ ոչ ընթացիկներդրումներ Ֆինանսական վարձակալությունում զուտ

վերջին

յռ

Ֆինանսականվարձակալությամբ ստացված

Հազ. դրամ Նախորդ| Հաշվետու տարվա տարվա

Ոչ ընթացիկակտիվներ Հիմնականմիջոցներ

Հավելված

119054

341961

25125 151023

491498

Հավելված 2 Հազ. դրաճ Ֆինանսականարդյունքներիմասինհաշվետվություն Նախորդ |

տարի

Հաշվեւոու

յալ ժաճմա-| ժամանակա-|ժամանակա`-|

ժամանա-

միջանկյալ Ցուցանիշների անվանումը|Տող|

Հ ոտադրանքի,

ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունՎ10| ների) իրագումից զուտ հասույթ

աճո-|

| 40|

Իրացման (առետրայինյծախսեր ն

ընդհանուր ալ

| (վնաս)

Գործառնականալլեկամուտներ|

80|

Ֆինանսականծախսեր

կազմակերպուԿապակցված թյունների շահույթը (վնասը)|, ներդրումները «բաժնեմասնակցությանմեթոդով» հաշվառելիս Ալ ոչ գործառնական գործու

ահու

ԱԱ

Շահութահարկիգծով ծախս Ձուտ շահույթ (վնաս) հարկումից հետո

26778

(

)

(

(օոռքեուօ

) (

էզ

)Լ(

)

Հ ուծ

ձաղտօոօթյւմծ

Հռտքորութ

ՕՇՄԱԱ6ԸՂՅոՏՈօՆքճ

ՈՅՅՈԿՕՕԴԱԾԼԱՅՈՒ

ԼՆ. ՇՅքօրօտ

Փօբուքօոճմող ա,

33272

19484

86395

ՕՇՅՕՑՇ

օԾ1ԱՇՇՆՑՅ

Օ61Ա6Շ18Յ8, Ճօ1օքուլճ

ԽՕՏԻՐ

11460408

Շոօչօ

ձճճ-

Փտոմօրբու

Շատ

օնօրաճօօրիօ

օՈՇաոՃ

ք637ՃԻ18108 Փճտոռոօօտրու

ՇՄԾԵՇԲՆՕՑ,

ԲՈՒԴ'ՕՅԱՒՇՐՑՄՔԾՈՒԼԹԾԼ

Գոռո34 Փճորօքոօրօ ոքօոօրճոտ1 Ճ

ոքոծելմտ քՇքոՅԾա"ԻՑօՇ1Ք. ՅԱՅԽԱՅ ֆոոճաօօրեն քօ37ՃԵ18708 8 ոռտոօն քոնօրդ ճճտ Շճօ8.տ1. 808ԻՐ.

Ճ6ՑՂՔՄՒԾԼՈԱրու

03910 8ՄԴՕԼԱՆՈԼ

ՇՄՇՖՏՔՂՕՑ,

ՅՕ3181«Ր8օԹՅաա

Լ. ՕՇՏԸԼԱՇԱՒԱԼԲ8ՕԱքՕՇԻԼ ին:վ

ԾՐՃՕՇԱԹԲաԱԼ

ՈՕՀԽՇԱՕՇՐ:

ԽՅՅԿՂՕԻՐ 303145 օղօու ԸՄԾԽ6ԵՐՄԸՅո1ՕՇՆՕՃ" Դոռերօ

ոքոճոմ

ոքօոօնճու» Ի

ձո: փֆարտոշօրում

ՇՕՕՃՏՇՂԸՆՑՄԱԵՕԼԼՇԻՐ32510ՎՇՒՈՂԾ

517 ԷոՇՏԵԼ

ԼԼ ԱԼԸ

Օոճօտբճի(611օ օծ

ԱՕՈՄՎԸ:ՒՈԼ

ՄքՕ8111(22:11 6 6ԴԵԼՇՕԸՇՂՔ.

բացզալին շահու

ընկնող նոսրացվածշահույթ

դհ.)

ՔՇԱօՕԵՅՕԻՅԺԵՑՑ

ՊՇԱՐՇԴԻԼօԾՇՆԼ ԷՕՑ8ՕՇՕՅՃՅՒՒ

ՏԵԼՎԸԱՏԵՈՂՇ

17777

71306

7 ԾՖԲՔթՆՕԹ

թՀրՄՇռճնամ

ՕրքճորվոոօտօՆՏԵՐՇ ՑՅԱԼ

ԴՅՃԵՑՕՇԼԵ

(

ՈԵ

ոքդծումք

բաժին 190 բաժնետոմսին

)

(01898

119667

Մեկ

(

26/90

բաժին180 բաժնետոմսին

ՕԱ

7որօուու

119667

Մեկ

նկնող

(9320)

)

Ղոշո6Շ

12840 (2536. |

ԸՄԲ

ՇՏՕԾՕոոՕ1 քումօԳ1 օ8 3Յ:ՕԱԾԻԱՆԵ Լ տ .-քոտոսուօ1604 օբ ։' ճՃքուօքրւնՓֆօքողմբոժո41 ոօ օքոճաոտաղաօտտոմՕՇԵՕՑՅԻԼ ՀՕՅՏԱՑՇՐոոօուրօ «Շոուն

136586

26790

130|

Արտասովոր դեպքերից շահույթ| լ յը (վնաս) Զուտ (վնաս) մինչն շահույթ շահութահարկի գծով ծախսի|150

նվագեցումը

«13384 (

նամ

(

ԼՇՐԹ

բճլՕԻԼ6

)

10ՅՈՄ

նակա- | կաշրջան

շրջան

151881

ց0

1ԲՊԵՒԼՕԸ՛128 ք637ՃԵԼՅ1Օ08 Փռում ՇՕՏԻՐւ

ՃԱզո13

ժիջանվ- միջանդյալ

36995

34506

Գործառնական այլ ծախսեր Գործառնական գործունեությունից շահույթ (վնաս)

նեություն

(

Արտադրանքի, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունվ60 ների) իրացուճից շահույթ

-842828

-480486

ծառայությունների)ինքնարժեք

տարվա

794709

537481

աւվ-|

20|

Կա

| շրջան ղական) ղական) |

(աշխատանքների,| րանքների Համախառն շահույթ (վնաս)

(ձիջանկյալ

շրջան՝ աճո-

Իրացված արւոադրանքի,

| Նախորդ | Հաշվետու տարվա

տարի

ԽՏ

ՃԱԾ1

ՃՏԻՕ՛Լ

ԹստյոճՏտ 6ոկէ6Տ

հոՅոՇլ8| Ո՛ԹՏԱՍՏՁոհ/Տ|Տ ԱԿՄ

լո հօ

օէ Ո66 օօոժեօոտ

ԵստՏոՇտտՅոհնօՏ ՌՈօգ6Ո Շ/օՏՅ ՏէօՇԻ

օք էհօ ԱօքսԵիօ օԷ Ճոոծուռ (Թոռոց մոմ մ6ս6օքյոց (օքոո Յոժ

Շօօոօոո)

օօոքՅոլտՏ, ԼԾ օօոքոոյտՏ, 6էՇ.)'հւՇհ Յօէ օո էհտ

ԵՅՏ:Տ օէ ՈՑԽ

հոոօլ

1 1Տ ՅԼԹՅԺՄ ՈՇՇՅԹՏՏՅՈ/ 1օ

18/Յիօոտհլքտ. ՅՏՏԾՏՏ ՅՈԺ ՅոՅի/ՏԹէհ» ԷօՈոՁնօո օք ԲոշոօլՅէ Ո6ՏսէՏ, ձոժ էօ ՕԹոր/ հօտ իծ 6էոօցՏՅթ Ետլոց ստոմ ։ո էհտ |Թօթօ` ՅոՅի/ՏՏ օք էհօ յՕլոէ

քոօիաելրն. Տոնէ/՛Տ հոոՇՅ| 1հօԵսՏյՈ6ՏՏ Տ

ԵստլոՇՏՏ

Ո6ՏսէՏ ՅՈՅԻ/ՏՏ ո ՈՅ

յո ո էհտ քոօյ6օէ.հ» /ոօժսօ64 ԳօոօոՏէ՛Թէ6ժ քոօելթոտ էի6 ԿՈԼ 6ՈՅՁԵԼԹէհ» Եստլոօտտ6ոհհ/ էօ Յի» հոճոօլ8| ՁՈՅԻ/Տ:Տ ք:օյ6օէ Ե 1561 Յոժ Յէ (6 ՏՅտՇ հոծ ՇՕո6 էօ ՇօոօիխսՏօո ՅԵօսէ չոօ/6ՅՏյոց

(5ՅԱ0ՈՏ

էհօ

ցանկ գրականության Օգտագործված

82Ճ0ՎՃԽ

քԾիէ Յոժ քոօոէՅԵլի էյ.

Բայադյան Ա. Տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեուԵրնան, անհրաժեշտությունը, թյանֆինանսականվերլուծության 1.

1999.-

60 էջ:

(ՀՀ օրենքնեկանոնակարգում գործունեության Բաննային էջ:

րը), Երնան, 1999.- 358 հրամանը«ԿազմակերՀՀ ֆինանսներինախարարության 3. ձնեհաշվետվությունների տարեկան ֆինանսական պությունների ՀՀ գե-

մասին».դրանց լրացման հրահանգը հաստատելու 1998.Է նորմատիվ ակտերի տեղեկագիր, 20, րատեսչական

րը ն

էջ:

Չեռներեցի սեղանի գիրք (պրոֆ. Հ. Ղուշչյանի խմբագրությամբ),Երնան, 1997.- 440 էջ: Ա.Խ. Բաժնետիրացման մեխանիզմը Կ նրա 5. ձ.

Մարկոսյան

մասերը, Երնան, 1995.- 80 էջ: աղկացուցիչ 6. Մենեջմենթ (պրոֆ. Յու.Մ. Սուվարյանի ընդհանուրխմբաքօր Բողօոճոշղու

Խ/(., 1998.-

Բքի

1996.10. 1Յ8Շօբ.

11. ոջոր

շո.

Ճճ., ՃօՇ66մ

Շ.

Փռոռոշու

8.Լ.

ԸրՅււ Ճ.Ճ.

ԽԼ., 1997.-

ոօ«օ686). (7ՎՇ6էԷԼօՇ

Փաոք

13.

օրՎմծՐԱՕՇՆՔ.

Ոքատատոււտօքոօքճււթմերւ

Շ.

6: 6շոճօճ օծքճոլծուծ.

Փոոուշքլ

1997.-

Օոծաշճ

ւ ոքշրոթթյոււու,

Խ/., Փոքօ-

Շ.

ՓճոճտօօԲօ1օ

ՇօՇՐՕչԱՒՅՑ

Ի/., 1999.Ճ.ԽԼ, Ռքրոոոօտ 8.1. Ճոամոտ Դօ88851 ոքօրոքչուտյ. ԽԼ, 1997.- 188 -. 8.8., Ոռրքօր 8.8. Կառ Կողմ» 14. ՕՏՅո6Բ ՅՈՆՀ1Բ6ոմթն

Շ.

«.

.Ճ. ՀՃճքօծօտտու

ԷԼՔ,

Խ/(1..1995.-560

Փուճոօօ801

ՃոՅ.Ք3

Խղօքօ

Քքոտճա ք.

Յաուոււ

Ճճո՞.

օ.

(7Վ66ւռու).Ի1.,

12.

էջ:

գրությամբ),Ծրնան, 1999.

«ՇՃԵՇԻՕ10-

օ.

1ՀՕՅՅ6Ք

Փոոճոշօ801էՕԸՕՇԻ՛., 1998.-

ՇՅՃՅՈՇ.

Շ.

15.

ՕՏոճթ

8.8.

6.6). Ի1., 1998.- 656 16. Խքտւա» Ճ.Ե.,

Կ6ղԵՑՕՇՆՔ

17.

Ֆոքճորշճսը Շ.

Ճատաու

ԱՈքօռոքոուոք.

ժճթքջուռււռ

(7Կ6ՇԻՓ61օօօ-

Փաճւոճնու

Օ.1.

ԽԼԻԼ. ՔօՇրօՑ Էւ

Ճօռեոմ,

Օ-աօտաւ

ճքճրքո,

Փոոճոօօտօնճճ-

1999.Շճոո.

Շ.

ԻԼ,

1998.-446

Շ.

18.

ԹՈՆ Փախճխօօտ(7աօճնոօօոօշօճած). ԸՂՅՂԱԸՒ

ոբօֆ. 8.ԷԼ 19.

ՆՅՂՕԻԼ

Շճտոօ,

ՇԴՕաոօոճ

փ1., 1998.-

Է.Շ.

Խ/1.,2000.ո

հքյոտծ.

Ֆրա

21.

ԷԼԹրճւծթ ԼԱ6քՅութբ7... (7Վ6680օ06 ԱօՇօ6տծ), Խ/.,

ՃՈՅՀՅԱՅՅ

Մոքճորօաւծ օ6օքօրուը

քճր.

Փոոճոշօոօ6

7ոքճրոծուծ. Բ.8.

1999.-

Խ/., 1997.-

Խ1րՕխուն

207Շ.

Բովանդակություն

ոճոր-

Երկու խույք

Ը.

29.

8.1.

օո

Շ.

ՓֆոռոռտոԸօրօրօ

ո...

ԼԼ.

ու...

ԱԼԱՆ ՂԱԹԱՑԱՑԱԱԿ

ԱՂԱ ՂԱՂԱԱԱՎ ԱՆԱԿԻ

ԱԱ

ան

ԼԱԼԱՆ

Տնտեսավարողսուբյեկտների գործունեությանֆինանսական արդյունքներիձեավորման ն բաշխման մոդելը Շահույթի ցուցանիշների մակարդակի, դինամիկայի գնահատումնու վերլուծությունը Լ... ԱԱ Աա:

ԼԼ...

Յ.

ո...

ԿԱնենե

ւ...

աան

ԱԱ

ձ.

Շահույթի օգտագործման գնահատումըն վերլուծությունը

Շահութաբերությանցուցանիշների մեթոդները

ւ...

ււ...

Արտադրանքի,ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացումից շահույթի գործոնային վերլուծությունըԼ... ԱԱ

ԼԱՎԱկԱԹԱՎԱԱԱԱ

ու...

Լ...

համակարգը ն

հաշվարկման

ԱԿԱՑԱԳԱԱԱԳԱԱՂ

ԱԶԱՆ ԱԱ ԱԱ նն

ԼԱՆ

ՎԼ

Շահութաբերությանցուցանիշների գործոնայինվերլուծությունը..

Հավելվածներ

Լ...

մ...

ՎԸ...

Ամփոփում (ռուսերեն ն անգլերեն)

Վն

Լ...

ԱԱ

ւ...

Օգտագործված գրականությանցանկի...

Բովանդակություն

ԱԱ

ԱԱ ԱԿԱ

ԱՅԱԶԱՎԱԱԱՂԱԱԱԱ

ԱՆԱՆ ԱՂԱՆ

Ան

ոու...

ո...

ե...

ու...

Լեն

Ա.Ա,

նն,

ԱՇՈՏ

ՀԱԿՈԲԻ

ԲԱՅԱԴՅԱՆ

Տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության ֆինանսականարդյունքների վերլուծությունը

«ԱՍՈՂԻԿ»

հրատարակչություն

Ստորագրվածէ տպագրության 19.11.2000թ. Տպագրությանեղանակը՝ոիզոգրաֆիա Ֆորմատ 60»84/16, Թուդթ՝ օֆսեթ Պատվեր 3ն 45, Տպաքանակ՝200: ՄՊԸ-ի տպարանում Տպագրված է «ԱՍՈՂԻԿ» Ք. Երնան, Ավան, Չարենցի 9/22 Հեո. 58.22.99, 40.49.82

Է-ոաէ

քռույոծէտչտ.318