Ընկուզենին և նրա ագրոտեխնիկան

ր ԱՆ

չյ/Կա ՅԱՆ լ

ՀԱՑԿԱԿԱՆ

ՄՍՌ

ԵՒԵՎԵՆ

ՀԱՍՌ

ԳԼԽԱՎՈՐ ՎԱՐՉՈՒ

ՀՏՈՒՎՄԻՆԻՍՏՐՈՒԹՅԱ

ԱԳՐՈՏԵ

ԸՆԿՈՒԶԵՆ

Հ. Պ

ԳԻՏՈ

ԳՅՈՒՂԱ

ԳՑՈՒՂԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ

է

(ո

թքճռշա, 1954

83.6) տբեատիՇաժԽ

|

18150ՇՋԷ

111.

ՃՐԽԱՃՃՈՕՑԸԿ

Արա

ԱԶ2ՎԱԱՆԱՆԸ

ԽԵՃՏԱՄԻԼ

Ն

18--2049.սպիտակուցներ, մին

ցաժ (մանրացրած)վիճակում խառն հաստա են դաղինախ, կամ քե միջ

Անգրկովկասի ժողովուրգներըը

չճումթերից ժեկն է. որպես խորիզ օխո ճալվայի հ զսնազան այլ քավաժ Համարչ

Միջուկը գործադիրումեն նան Հր բերության մեջ, որտեղ նա կարնհո

Նչված մ, ոի մարդու կալորիանե կարոզ է բավարարել ընկույզի 400 գր

ՊտղիԺիչովլը կալորիականությ նարարձին է «ամարվոմ ժլուս ընկու դերազանցում Լ ցորենի Հացին 3 ա անդամ, կովի կաքին՝ 10 անդամ ն ա

վիտաժինիենրն բավականաչլավ ճ յին աղեր:

Թ

ուղ»

պես` ընկուզենու պտղի միջուկը պար

ոատու

բույսերի չարքում բավականկա է գրավում: ասուն պտուղներնիրենցի ն մարդու «ամար փազանցարժեքավոր որովճշետնե պարունակում են մի չարք

Ընկուզեեիեգարավորկովտուի

ԸՆԿՈՒԶԵՆՈՒԺՈՂՈՎՐԴ

ՆՇԱՆԱԿՈՒԹՅ

ալյուրի խառնուրդից պատրաստումեն սուջուխ, Բացի այդ ե տնղը պատրաստումեն ալանի, դեզձի կորիզը ճանելով մանրացրած ժիջուկ լցնելու եղանակով:

Ընկույզի միջուկն օգտագործվում է

նան

որպես Հումք՝

մ խջուկից տաք ենտներ յուղ ստանալու Համարո Մ: կ ցենտներ իսկ նակով մամլելու միջոցով ստացվում է 50--Տ0Հ,

հղաեղ սառը

եղանակով 30--ԳԱՅՑ, լուղ: Ընկույզի միջուկիը ստացված լուղը լայն կերոլով դոր են նպատակների ճամար, նրանցից տեխնիկական տսլուքիմիական ոուշ, ծաղրում

պատիաստում են յուղաներկ, լաբ

գրելու քանաք, բարձր որակի օճառներ մոովաերում րիայում օգտագործուծում

են

հն

այլն

բարձրարժեք նրանից ը ց Բորճրորօ"ք

յուղեր Ճանելու ճամար:

Ընկուզենու պտուղները խակ

Պարֆյու-. եթնրա ր"1 ին

(չՀասունացածժ) վիճակում

օգտադործումեն կոնսհրվի տրդյունաբերությանմեջյ նրունցից պպարատոումեն մուրաբաո Ըեկուղննու բնափայոը թեքե։է, բայց ամուր ն դիմացԱյն օգտաղործումեն տնային լավորակ կաճկարասի` կուն,

ններն

այլ

ատաղձագործականպարագաներ պատրաստելու

ունի Համար: Բնավփայտն

լավ

է

փչանում

այն խոշոր առավելությունը,

որ

չի չի ճաքնթվում, Հղկվում,չորանալուց չետո որ նրակորդնում,Այդ է ապլատճաոռր, հ

տեսքը չի

հ այլ կաճնից պատրաստածզաճարանները,սեղանները որպես ափենաքանկարժեջ

դնաչձատվում են կարասիները

իրեր:

,

կեղեր Վերընշված արժանիքներից բացիընկուզենու է

ղատյանը պարունակումեն պտղի կանաչ

մինչե 25 գկ դաքա-

դանյլուքեր, որոնք օգաագորժումեն կաշիներ դործվածքներ ներկել Համար: գործվածքներներկելու

դարաղելու հ

ԸՆԿՈՒԶԵՆՈՒ7ԱՄԱՌՈՏ.ԲՈՒՍԱԲԱՆԱԿԱՆ

ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

վ 15--20 Ընկուղենին բավականխոշոր ծառ մետր բարձրությամբ, մինչե 8 մետր տրամագծով, խիստ լայնատարած գմրեքաձն պսակով, անտառներում պատաՀում հն առանձին ծառրնր,որոնք ունննում են ջատ բարձր բուն, վեր ձգված պսակ ե վերջինիս բարձրությունը Հասնում է մինչե 30

երբեմն

Ծառիբնի

ն

կողային ճյուղերի կեղեր բավական

Հաստ

է, բոտ որում մեծաճապակներիմոտ նրանը գույնը լինում 1 մուդ մոխքբագույն, իսկ. երիտասարդների ՁՕ0-մոտ՝սղիտակ '

մոռխրաղույն:

,

Ընկուզենու ծաուրն ունեն խոշոր, ուղ կանաչ գույնի որոնք ուշ աշնանը քափվում ենչ Տնրնները՝ բարդ. տերեներ, են, բաղկացած 7--9 տերնիկներից։ որոնբ դասավորված են լինում Ճակադիր ձնով, կենտ փետրաձն եղանակով մոռ յերեների եզրերը ԱՄիամյասերմնաբույլսեոռի նում են Բարդ տերնհիգագաթնային տերեիկը ատափնավոր: տարբերվում է մլոտներից քն մեծությամբ ն քն ձնուի է հ միատուն բուս ոմնի միասեռ ծաղիկներ: Ինկուվենին Արական ծաղիկները թմբված են նհրկար,բավմածաղիկծոցային կասվիկներով, որոնք լինում են նախսրդ տարիս ծաղիկները մեկական են, կամ թե վր": իգական ճյուղերի ժի քանիսը հատած Ժեկ տեղ: իգական ծաղիկները ինում ԵՆ երիտասարդճյուղերի ձայրերին: աոուսքինից շրջապատված տարրեր

Գատուղբ ընկովզ

է,

Հագոռության կանաչ պտղապատիճներով,.վերջինս հալուց ճաքճքվում է ն ընկույզը դուրս ընկնում

Հառունա-

է ղանազանձեի ն Գողիմիջումը չոնհղավորված

.«աս-

տության կեղեխ մեջ, որի մակերեսը ծածկված է գորշագույն թազանքով:

Տարբեր սորաեհրի կեղեր աարրեր "լտուղների

դյա

բրդյա

թյան է լինում։ Միջուկը հոտած

կեղեի

Է լինուր

ճաստուչ

եջ,:

որը

Տ

ծրնու

արբտա-

զաթգւս

է

որը

ծաղկում է

10--12,

է, ապրում է Հ08.-

եման

կապված ճձրնույթը

փոշոտվող

է առանձին ձների առանձ-

նաճառկությունների ե տարվա եղանակի ճետ: Ընկուզենին Փամարվում Է որպես խայոաձն

վում,

ո-

խերը բաղղզում նե մի բանի օր առաջ (2--8 օր), քան իգա. ե են կանները ըեգճակառակը: Լինում առանձին ծառեր, ռեց րական հ իդական ծաղիկենրըմիաժամանակ են բաց-

բիե կամ Փալիսի առաչին

կեսին՝սերեները բացվելուց րոջ կամ երբ այն սկսում է րազվել: Արականե իգական ծաղիկները Չիտաժաժանակ լեե բացվում, երբեմն արական ծաղիկ.

Ց--18

տարի, առաբնկանճասակում, որոշ ձեներծաղկում են 15--ջժ ետու չտրուց Ծաղկումը տեղի է ունենում ապրիլի վերջն-

Ա

ա աԱ քրգաթակյաց տաոանղիաի 70.Ծոլոթ իսկ պատվասովածները

հային սիոտեմ,

»զոր, խորը տարածվող ուժեղ արմաՀնարավորություն է տալիս նրան անելու չորտյին պայմանննրում: Կողային արմատները լինում են

ունի Էնկուզենին

ճինչե 4 մետր, Ամենաուժեղաճ ուկենու են ժինչե 15--Ֆ0 ատրբեկան Հայկը, որից Հետո աստիճանարար աճր սկաուք է գանդազել

տհ-

Ընկուղեեինատտկանում է արադ աճող զտղայոու ռակներին, Առանձնապես արագ է աճում ծրիտպսարդ ճապտկում Ցանքիառաչին տարում սերմնարույսերբ կարոզ են սմ բարձրություն, իսկ 6 տարեկան ծառերը ունննտլ 30--50

ԱՌԱՆՋՆԱՃԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

ԸՆԿՈՒՋԵՆՈՒԲԻՈԼՈԳԻԱԿԱՆ

բինիք պատված է մուզ, խիտ մաշկով:

Ընկուզենինունի առանցքային իլիկաձե, ուժեղ ցած փնյային ճյուղավորությամբ արմատ, ոին

ասի

աաա միլչնապատի միջոցով բաժանվում

բաղը

երեն

պատաճ

ամեն

Հետ

ծ

Մէն8

Անի միասինավ

տա

Հարվել, իսկ Բո

մատղաշ "2

Անրմերովբաղմացու

ս

է ցա

են

յինում են դեւզքեր, որ որոշ ժամանակ բավական լավ են նույնիսկ Հատկությունները,

կանիչները,նրանք ուշ թատվությունըլինում

այն Հեշտ է կատաբվու խալ, որ սերմերով բազմաց ստացված ծառերը լեն սզ ն

ռաայքել

Ըեկուղենին բազմանում ջոցով: Անրմերով բազմացու վաղ ժամանակներից ն ներկ ժողովուրդը լավագույն սերմ է ընկուղենու բաղ տարբերվում են առանձին Հ

ար

էն

Հիմնադրելու ն բերքատվու Ընկուղենին շատ է տուժ ման շրջանում, երբ ջերմա նում, Ծաղիկները- 1-ից մ

վելի տարեկանճյուղերը: Ն կտրել ն Հեռացնել չորացած

նակը, Հնտնառղես բարձրանո Համեմատաբար ցրտադ է դիմանալ մինչե 25 ապսռ ջերմաստիճանլինելու դեքում

այն անալու

նա

Ծաղկման չոնողությունը ներից, մեկ ծառխ կատվիկ մինչե 14 է շարունակվել բող մոռ պարբ Ընկուղենու

են հ Հաջող ինքնափոշոտվ

բույս,

մոտ

«նղուկաձեջ

աչ-

աթ

աոաք էՎ հորոոո ոատվաւոո-

1, հոդ

ու

ւ

կրչովածքին փուրկապոսհ: վաստակայրի

մեննատարածվածը «օղակաձնե» պատվաստի է (Օդջոոքշոնճ մաշաւօն), որբ կատարում են գարնանը աճող աչրով, կամ ամռան երկրորդ կեսին, քնած աչքով: են «Օղդակաձնե» սպրաստվաստոր կատարում Հետնելալձեով. ամռանը րուլսերի երկրորդ ճյուքաշարժության ժամանակ, կամ դարխաեի, երբ արդեն բույսերի մեջ սկսվում է ՃլյուՍոշարժությունը, սերմնաբույսի վրւս օղակաձյւ երկու կտրվածք են անուվ՝ մեկը ժյուո սից Յ--4 ծնռավորության վրա ն ապո ճանում: Ընտրումեն կեզեր ղղուշույյամբ պատվաստացուն նրա ԽույնՀճառուությաժբ ճեիյո կեղեի միասին նույն երկարությամբ ժի կողմիը րոս երկարության կտարհլովօղակաձն անում նհ անմիջապես Հադղնումպասո-

ս«-

կատարվում է շատ ձճազվադյուռ դեպքում, որովճետն պառվաստները ճաջող չեն կպչում: Այդ բացատրվում է նրանով, կեղե ն այն որ ընկուղենին ունի բավականաչափ աստ հարելուց յոալիս է ղարաղային ճյութ, որը բացասարար է անդրադառնում պատվաստիճամաճման վրա: Պատվաստկատարում են սովորաբար այն ժթմանակ, հրբ ճայտնաբերում են այնպիսի ծառեր, որոնք ունեն չավ Կճառկանիշներն ցանկանում են այգ Հատկանիշները ամրաւզեդել հոր սերունդներում: Էնկուղենին պատվաստում են մի քանի եղանակով,

ԳՓատվաստի միջոցով ընկուղենու բազմացումը մեղ

նոր, ավելի բարձրորակ պտուղներով ձներս Այս կարեռր ճանդամանքըՀաշվի առնելով, ցանքի ճամար սլետք է ընտրել լավագույն ձներ, հրոնց պտուղները աչքի են ընկնոս ն կճեւպիրբարակուբարձի որակով, յուղայնությամբ թյամբ: հն

պատվաստի

ողլդ

չէ

եղանա

շուրջը

սուր

4--Տ

վաճանիկը տեղավորո

նշված

նր

«վում:

սեղփում բութմատներով

դ

կտրվածրիմեջ, լավ նատն

ստո

խրձերը չվնասվեն:

որ

կեղնի վաչանը այնպես,

Հետո

անում

ռրիը

քեքնակի չարժում, կեղեր բ

քողնեելովցածի մասից սեպ

չայնությամը ղանակի

Հանվելիք աչքի

նույնպես կատարվումէ ամ Այո շարժության ժամանակ: տարելու դեպքում նհույնպ են անում, ինչես կւռրվածք պատվաստելուժամանակ, Ձե բնի վրա, այլ արմառա են մի քիչ այլ ճահում ուչքը

ձարկված մյուս

սերմնաբուլանրի արմատա կեղնի վաճանովաչքապատ վերջինս տալիս է ավելի բ

ամենիցլավ եղանակը բնկո

Քեր եղանակովն եկել այն

պ ընկուղննո Գրիդորյանը

Ֆյուղատնտեսական

բ ադի

կան Համեմատաբար

դժվա Ճնարառվոր` պիսի կտրոններ, որոնք ունե պիսին ունեն պատվաստա

բարձր կպչողականություն

Չնայած

է

են

ԻԻ

ի

է

թյունը:

նոսր

բերքատվու-

ռ

գրածգուն ճւ

տեղը

ք իջնել

Ժակ

մամանապ

5.

թ

2.

Ղ-աձն

նղաժ

պաճեստաւյին:

տնրբնակոքունիծոցում

աչքերը`

կեղնի վաճանը ճագցրած պատվաստակալի

ա) ճիմնական, բ)

տակ.

6. վրա.

անաթը.

բ ակ ԱԻ» ինԳարա պարանի ամանի պատվաստակալի կտրվածրի

Նկար

առ

Աչքապատվաստկեղնի վաճանովառանց

'

2.-.

ի

,

ի ը բերքատվությու օկսում կամաց կամաց ոյն, այնուճեոն

արթ

Կացարնր թ : ալոոն

առանձին ձնհր, լինում տարեկան Հասակում, բայց Լ որոնք ավելի ուլ են «գտան ատախոոյ աբ սմ: ծառը Ընկուզենու կ րեկան Հ բալձրոոր» Ն լոբով թա անիր, «զարի նալով ն որոշ

Բնկուզենին

Ը

ԲԵՐԲԱԼԱՎԱՔ

սովորաբար ալտղաբերել սկսում

ԵՎ

ԸՆԿՈՒԶԵՆՈՒԲԵՐՔԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ

ն

»րոնց պողապատյանը դժ

պետք է շատ զգույշ լինել, ճյուղերը չկոտրատենհ ծառ Բափ տված բերքը պե հակավորել, բա արոս այ անջառ յանը Ճեշտությամբ որեէ ծածկոցի (սարայի)

Բերքաճավաքը կատա քավ տալով ձողերով Վ

ձղտժ պտուղների կեղններ ճաբճքմ««մ, քան ներսի ճյ Այդ Հանգամանքը ճաշվի սկսել այն ժասխսքակ, երբ պատյաններն արդեն լրիվ լ պատրատվում են ճաքճոմ

Պետջ 1 ասել, որ մ պատյաններըմիաժամանա մանակներում: Ծպառի պսակ

հրբ

«խոուղների կանաչ ճարճքմել։

ռովսր Բերբքաճավաքը

տնկման խտություն րափատ բնր Ան տարիա, ջ Ընկուղենու տասրբնրձ միաժամանակ չի սկսվոսի նանում են օգոստու--սեպտ ներինը՝ Հոկտեմբերին: Հ նահ

ավե կդ: ՄեկՄ 300---400 0 ն ավելի

Բնկուղենին կարող է պ բի, լավ խնամբի դեպքում Մեկ ծառբ միչին ճաշ Աոսնձին ծառերի, որոնք անսսմայն բարենպաստ պ դեպքում զայի կիրառման

Ն,

ամ

-

Հառտությամբ

ուռ տողումանք 2Հայսեմյանան ջերժությա որորնաղի անել,. կույտ: պտղից: ր Հ ժավեն

պետք է առանձին ավեր ո

Ճեշտությա պտղապատյանները Ե

ոմ

որոլնսզի լոառնել,

չ «պետք կույտերը շարունակ խո շուտ տաբանալուց շաա չբարձրանա, ե փչաջերմությունը սնանտլ քե. ր ր 1ոՐՑԻ կարով է զույեր միջուկը պտուղների

նալ:

պաուզննըը չորացնելու անջա ատված ն այն Պտղաղատյանից » Հատության շերտով

5-10 ո խառնել քիա

Համար պետք է վփոել

ւ

վո

Հաճախակի

ճետո

մեջլցնելե աճել ամ

վիճակում,

ո

լո4

է

պաճեսաներում: Աղ փոված խոռ

չերտով,

նախ

Ի

փչանում, նրանց միջումըա: չն կորցնում կծղում

են

չ "լյարկերի պետք

աքս

ո աճված ոլտուզներըշուտ պայման աարի ռիչդուն յ ուսանում,

է ընկուլղը Արդելվում մտան

ատ

տրացամըՀամաշերտի պտուղները

չն բորբոսնել ե չերախնը

Բ

այլաոլ կատարվի». Հավասար իոկ տ են շուտ չորանալ, կարող

Զորացնելուց փչանալ:

ի

տ

ծլունակովիյո'

ՉԱՐԳԱՔՄԱՆ

ՄՇԱԿՈՒՔՅՈՒՆԸ

ԸՆԿՈՒԶԵՆՈՒ

ԵՎ

ՄԿԱՆ ՀԱՅԿ

ԼԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐԸ

ՍՍՈ-ուի Հալկական

դիր ն.

ոքի

ընկուղենիր

Կո

բտրձրության Վրա,

Սնանի ինչպես,օբինտկ,

տեղերում, մետրի վրա:

հ ճարավալ են

:

անմում

փշակվո Հիմնականում Բնկուլենին

է

ո

իքն" ».000

-.

46Աշտարակի, յ Շամ

նոյնմբերյանիչ նեՄեղբու,Ղափանի,Ալավերդու իջնանի ե այ շրջան

արի ո լ

Բոշ.

Ազիղբնկովի, եղեդնաձորի,

:

կայումս

եե

ւէ

:

'

տարածությունը լիգա ընկուլննու 1.400 ճեկտար» բնդորո սեապուր

"ւինա-

"

ան

յ:

դլործինանրաժեշտուշադրություն չի դարձվել:

ինչպնս պետականյ այնողլես ն կոլտնտեսային տեկուրաններոռի չեն, աճեցվել անճրաժեշտ քանակությամբ ըբնկուցենու տնկիներ ն քողարկվել կոլոնտեսությունննրին: հ աշխատավոր ընակչության Արտադրություն

թ աոան տարածությունը: Տորգարոոթ վ մ/ լալնայնելու ընկուզ դաճանջ

ճարատն է՛լ

է ներկալադնում

Հայկական ԱՍՌ ՄինիստըներիՍովետի1952 թ. Հուլիսի Տ--Չ205 «Կորոխոնսություններում, սովխողներոմ ն անտառաչին անաւեսություններում զնկուղապտղային կողտնկարկիերի տարածությունները լայնացնելու տուրաների մեծ է մոսին» որոչուքը վերելք սսռնղծու ընկուղննու պլանաացի ճաների ատփենալալի դարդադիան ն ընդարձակման ցիաներ) լալն զարգաց բնդարձավ մար. Այդ որոշումը քաղաքական ն տնտեսական մեծ նշանակություն ունի ն ոնսպուբլբկայի կոլոնտեսություսների ու առվխաուխնրի առաջ դնում է մեծ հ պատասխանատուխնղիր:

3-ի

'

կաղմումէ մտավորապես հտ երակչոող տարածությունը բորքարոոն ժառոր բավուշգ մշակվողընկուզենիները չալառտանում Դ

մոն

ու

շրջաններում, պաշտպանված նախալեռնային իսկ

600---1.400 մետր

'

ՍՍՌ-ՈՒՄ

ներկայացնում, նրանը իրարից տսորբնրվում են ծառերի մորֆոլողիտկան ու բիոլողիական առունձնաճատկություննեբով, ինչպես հ պաղի մեծությամբ ու քաշով, կճեսյի ճասներսս Փեշատությամբ, տությամբ, միջուկը կճեղիցանջաւովելու հն քոսլանքի գույնով, լուղային տոկոսով այլ տարաժԸնկուզենուարժերավոր ձենրից առպեձնասլնտս ված են ՄեղրուԱիսիանի, Ղափանի,եդեգնաձորի,Աշտա բակի ն Գոտայրիշրջաններում, Էնկուզենիներընշվտծ շըրջանկնրտարաչքի նն ընկնում բարձր բերքատվությամբ ե սրողի բարակ կճեպով ու լուլույնության բարձր սոկոսով: Ռեսպուբյիկալիվերլ նշված չրջանները լայն ճՃնարավորություններ ունեն ընկուղենու տտրածություններնէ՛լ ավելի Ընդուրձակելու ճամար, բոց պետք Է ասել, սր մինչն 1957 ն քվականը այլ կարեոր արժեքավոր կովատտւրայի զարզոյեն

նշված որոշման, ՀայկականՍՍՈՌ-ում Համաձոչյն

-

ձհեր :

1958--

քյ. պետը մ օիմեվեն 2.100 4ճեկտար ընկուզենու 1.000 ճեկպլանտացիանես,որից կոլոանտեսություններում՝ այզելործական ասվխողներու: 600 2եկտար ն անտադյսխյ 500 Հեկտար: ռային անտեսություններուի

-

հրու ելո:

ՏՆԿԱԲԱՆԻ

ՏԵՂԻ ԲԽՏՐՈՒՔՑՈՒՆԸ

քամիներից

)4

է, որ տնկարանիՀողամսան ունենա ճալուսվԱնճրաժեշտ արհմայան, ճատրավ, կամ Հճարավսոնհելյախ թեքություն, լինի

ս

ե ջրով առղաճովվածությունը ուժեղ ոռոպրվող աշտոաննվաժությունը:

Տնկարանիտեղիընարության ժամանակ պետք է չաշվի ունել ճետնյալ կաբնոր խեղիրները. ճողային ն կլիմայական պայմանները, շողամասի ղիրբը հե թեքության ուլղությունը.

չոնեղու:

ու

ունկիները բավմայնում են տնկարանում, որտեղ Հ--մ աարի Հատուկ խթնամք, տանում նրանց նկատմամբ, Հասցնում ն այն տեղափոխում սաախդարաւխն սնկում ճիմնավուն

ունըմիմիայն այն դեպքում, երբ ցանկանում են ժեք տւնեցող ձենի լաղմացնել ն տարտժել: Արդլունաքներական ընկուղենու այդիներ ճիմնելու Համար

Է

կիր«բարձր ար-

չիսղմույումը կուրելի Պառտվաատտով դականություն:

կամ պա:Ընկուղենինկարելի Է բաղմացնել սերոիերու| վաստի միջոցով բազմացման առաջին ձեր օեռակար բաղմազոսին է, երկրորդը՝ վելնտտտիվ ընկուզենու Արդլոնաբերտկան այլգեդործության եչ մուտ բազմացումը պատվատոի եղանակով մեզ առայժմ չի բնդունված, որովճետն պատվաստելուցատլիս է ցածր կպչո-

ԸՆԿՈՒՋԵՆՈՒ ԲԱԶՄԱՑՈՒՄԸ

աք ընկուսենին, ընդարձավվեն՝ ռոհադությիկույո նպատակով:

դենու անկարաննեձր,որոնք տարեցտարի զետթ է էղ ավելի

Ընկուզենու նռր պլանտացիանիրը "ի մնավանում ճիմ/նրվելուփն ձորերում, ճանապարճների,առուննրի եզրերին ե մվոլրերու, որտեզ պյուլատնտհասկան առունձին թարքարուո չեն մշավվոսի այլ վլուլուուրաներ վՎերոճիշյալորոշումը կենսագործելու էողաակով ըբեքոռցիկ տարվա գարնանից, ինչպես պետական տնկարաննեբում, այնպես ն կոլանոնհսություններումճիմավել են ընկու:

ուր

4 ողը

ճա ճ

ՏՆԵԿԱՐԱՆԻ ՀՈՂԱՄ

աղքա:

կրճատել 50 տոկոռով: Սր նյութերը միատեղ տալու տոննա շորվում է 25--30 ֆոսֆատ ն 100--150 կգ կ մեջ են մոցնում վարի ճե եթե պանքի վատարվ 1 կատարիլ ամառվա վե պանքիդ մի բանի օր առաջ Քեցնել, Գարնանցանք պետք է աշնանից խոր կրկնավարել:

օրդանական պ դեպքուսի

սոնկիները փարք ռրապնազի սոսին սիստեմի Ռրես կանոն, մեկ ճ 40- 60 տոննա դումաղբ: Հ

օրգանական ն խարտացնել

Հնկարանիճամար առ պետք է մ ցպանքկատուրելը, խատանքներտանել, այն մազառներից ե այլն: Այն

1 ե շատ

մակերե ազիոպելուց,,չ ուր

ՊետքՀ խոաափել այ

ճողերը: վա-ավաղային

ճար, կամ 3--Տճ թեքությ թում բույսերն իրենց լավ ծ ՏեկարանիՀամար պե ճարուստ ն խոր վարնլաշն Ճողերո սռնկիներընման տալիս նն ուժեղ արմատ ՏնկարանիՀամար լա մուսով բավանակաչափՃ

Բ.

ՍԵՐՄԵՐԻՑԱՆՔԸ

են

հանր Անրի Ի

ւ

տածում

1:

ե,

դեպքում անրժեիը ՛

-

0-1

«ում

կարելիէ կատարել ցանքը թե աշ. Թրնանը ցանելու

(ո/4

2րջանառություն ունեցող ա պաճնա-

աա ց ամսին Մորատիֆիկացիայի փճտթվար «ԻոԿՐ` նրանը ֆորմ

ե

ոռ

«յաճռվելու աք Համար

ոլոռ

|

Դրժել ծլումը

մ. Պամարվերցնում բուր ավարԱՄանըմ Եգ

աք

.

խնամՓով

մեջ արա ՐԱւենրի Խոնավ, չնրմության ն

3-6

մերժերշատ

Ց հան,

ու

ժ

Մաս

փու

Քրար,

երուգում

/այմաններում:

զեպքուի, նրոնց

ճ ճարատիֆիկաճատարել Խրամատներում, նությունը Խրաժադ թոեն օ0--66 վերցնում

ուի,

Աաաա"

անթմերի Քանա ազո

աա

ոճ,

Խրամատնծիր ատրաստում: /արձրադիլ ա ւն ու.խրարա ա. Գողի աները «յատրասաւել դեղերի նովելիՎորպով քանի շննթերի պ

Մ

ին

որ անի «եղի1

/

՛

ՄԼ

աար

ը

«6-

լ «իուո,

լներ, կարո

որ

եջ

Խրամատի ճառտակին Բարակ

վրայիցանրմի արքա ությամբ: մ

ի,

անրմերը ոչնչացնեն ի ,

չճրսոու գնու են ավազ, ավազիառնուրղդ՝ Ժ5--20 ստ ճա

ծածվոսի 25-30

աա

|

Արտադրական չոր ձերը Ցույց

ասի

-

ճողաշերտով:

տվել, կարելիՀ ցան, եչ ժերմմնը, գարնանը, շ

իֆիկացիալի քնար

որնք:

օր

եչու

որաճ նլ

,

ք"

Են

ընկուզենու առանը Վաղլօրոք ւռորչա որ

-

դնարուվ «երքնի ուուի Ժեջ է ճանելու

այ

ջրուվչիքը անմիջապես ցանել, ք առել, Պե.ոթ ոթ շնա ն ցանքը դարնան մամբ ոշնի փի Ցանքինկաշարք առավչ (թյուններ, չուս

ա

«մ Սեր

փական դժվարէ Քեր .

Բ)

շատ

են

լինու.

կանկլըտալիս

մ

Ո մատներ:

Ը

ադար

ծում,

որր

քա-

::

ձեղ Բանվորական .-

-

են

30--40

'

ւք

են

չէէ

"

ն

իա ԱՃԵԿ"

բանդ

0՛փՒ--.

եզա-

չոդ

խորը գնացող

ամ |

ար-

Պետք է ըեղղծել, որ աշնան ցանքն ունի ն բացառաՊետո կարոլ է չերշուտ կան կողմեր: Գարնանը ծլելույ ի

տի,

ցրոաճարել ունենալ կորոաայամ » ո ա ցանքերը երբեմն տելի

նկում

բուլաերը,

բաց

.

,

ն

նորածիլ

տուժում

ան

նն

տ ակալության դեսգթու կրծողներից, իսկ ձյունածածկի բացակայ նան աղվեսների ը: նրն ր ընկենԱշնան ցանքը պեսոքէ ավարտել կայուն ցրտերն Հ6---80 օի առաջ, ր" իսկ զարնանը, ճենց որ Հնարավորէ օրտոհ: հնում դաշտում աշխատել ն այն ավարտել Զ--Ք է առել, ւ, որ դարկան ուչ ցանված սերմերի ծլումը ձրգձրգվուի է ն վրա Հասնող տաբ եղանակներըկարող են ազ""ել ծլունակությրան վրա։ ցանքը կառոարոսիհեն ուլեղ շարքերով: Բույսն 6 ի նորմալ զարդտցուը ն միջշարքույին յոարածություննկերի մեքենայական մշակությունն ապունովելու արա տեկը մլոաից վերցնում ենն 80 աի խորությա իսկ շարբերում սերմեիբը ցանում են 5--Ց փոիյո,աղա նրանը ծիլեիր նոսրացնում մանա ճեռավորության վրա: Գեւք է աշխտսոծլ նե սհրմի թուր ծայիը դնի վեր լինի,բուլի բունը ա զիղ

Դ.տոթ ՝

Սերմերի

|

|

Աարորն

Հիւավերումկունը

ո "

բավական

կանավ

ա յա

Վո:

նպատակով:

ւո

Ինչպես աշնան, այնպես թարհուն ջանքիաքա, ն

ոնոիք

|

ոլեւոք է անփիջապես տնկարանն առատորենջրել:

ՑԱՆՔԻ ԽՆԱՄՔԸ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ

այն ժ'

|

աշնանը տնտեսութ ւն ունուսի

աճում

ու

Ա

ձն

աոնում պաճում մառանում կամ

7 ցանիչու

քարի մ

ա-

Ամ ա ՀԳ որ որը հրի մինչն արան ւեր, դ) սերմերը Ճողոս| մինչ գարուն ն 7 Հէ.մրությամը

ցանքի առաջին տարին աճում Էնմոսլենին

դաղ, լավ է ճել 20--40

վ շատ ղզանխնամքի դեպքում նրա վ. ել սմ, առանձնապեսուժեղ նրա քիլէլան է ամում մ Տրա 0 աչիչ Հ իլ անում Ինէ մ Հողի 2 խոն որը ւՆՀաա ոմեղ աճել ակտում է ավագներըտարվա

արի փատր,

ուր է մ ա ,

"

:

ը

՛

ան

ընկուզենու

ճետ

անղումխյ

'

ձիու

Լա)

ան

"

'

ս

`

որե բ"-

տոտ-

Հոոմ

զգուշությամբ, որ-

՛

մոլախոտերից ազատ

փխրեցնում |22

ե ն

ա

պ

է :

ճաճախակիջրել,

Բանադյեսն

Փամ 10

ւ

Տնկի

այդ

ն

ն

չ

չ

չի

դից

ե

,

լ

ում

դեղնում աի

էճ ,

նն

ու

նությամբ,

ու

-

կոլաուրանեիք փայաանյութը չավ Հառու-

է

,

կամ քն

ձեռքով՝բաճերի

օդ-

պետք է Հանփամ, աշլաթկիներիբողբոջների բացվելը: Հրակտորին կցվող Հատուկ անէ

անկաճույ, (Գ.-Չ 5յ:դուքանով "

.

Տեդինեու.

Խանբներն ավարան մինչե չե

Գարնանը Դանելու դեքում

նացել6

բնեերը

նբ տնկինէ մր Ը,

կորեի

ո

պաճանջում,

չի ատրաշթաաոանք

«վորում փ

ան.

արա-

աշնանը դարնանը:Անա. այն ժամանակ, երբ նրանցահ-

"25 անել ,

ուղղությա Քոր

անմ

գացնելու Համար ո 7-ԻՑ

ԵՎ ԹԱՂԵԼԸ

ՀԱՆԵԼԸ "սԱՐԻ Ընկուզ են, կի մյուս ոլոռ ճան

Աշ

էՐզրորդ յ

տեղափոխում ե

նտի

դանդաղաճը առաջին

առավելագույն չափով Ի 2. անգա Դրաիթանյութերուվ նորութ մորաքանչյուր օժան դաղի, կգ ներգործող 1 թ. Հ քնեցի ավո Էեկուղենին անկարանում«

ածեղողը Քույսնրի

«րողա

ատոր

փագով,Վերչինո անա

փում:

Կ

:

յին,

Ը ԱՅ: փխրեցուը կատա իսկ շորթերում ձեոքի Ճողու-

'

«իրո փուխր ն

աարգու

ջար աա

ոի

փ

յմարանում

քն,

է

սմ, արմատիուժեղ աճմագ,

մա այհոզիԲույսերի բներմ, ԱՅ աոավ Միսժամանակ Հորթ Բույսերի պաճանջիցեն ի

Բրա

ամ

բունը ճ Հասնում բունր

երան Թողնում են նոր ժի«ՄԽՊի անաւմ,

ՃաշվովԲոյ»այլն փեճակում ին

րջին նրա

քարանում

Լեր ճյուղավորումներ (երկրորդական աիժատնե Ր): առնելով նի

է

փում «իմն ական

թին, որից

արին,

Հ աշվի

«մատը

ի "Վլիս ափ

այդ

Տեկիները քաղելու վայրը սլն

են

,

ապնոքէ յիել:

Տեկիներըքազելուց «ետո, եք

շարունակ:

ի

կաւաակումտեղի չի ունենում: Տերիները քաղելու ճափարփո թյոմբ ն մեկ մետր լայնությամբ խ է չինում, վերջինիս մեջ բիչ թեքութ շարք տնկիները, խոնավ Ճող լցնում բին մասուփ՝ 1/չ բարձրությամբ, ապ ճաշվով, որ դատարկ տարածութ շարքում դարսած տնկիները Ճճող սում են երկրորդ շարքը, նույնպես

րում ճյուսիս արհմտյան կողմում, ու գարնան ճալչող ձյան չրերից չե նանը բողբոջները շուտ չեն բացվո

լու

դեպքում սնտք է թեթն մինչն դարուն, պետք է քաղ ոլեսղի ձմռան ընքացքում չցրոաճ

վելու,

`

Տեկիները «անելուց ճնտո պե միջապես թաղել: եթն այգետնկում

լինի

ինչես ն ժեխանիկականվնասվ արմատներիերկարությունը 3--5

Հոզից ոնկիները սլետք է ճ որազնազինրանց արմատները ն մ

Տնկիների ճանումը բաճսվ կ միջոցով, ըստ որում, չարբի մի կո սմ խ Հեռավորության վրա 35--Վ0 ճետո րում, որից աշխատող բան բոնում է տունկը ն թեքուր դեպի իրքն: ի յգ ժամանակ բ մյուս բանվ 35--40 սմ վրա կտրում է արմատ աշխատողը տունկե ափրողջությա

:

ճիշտ

հշա-

ցող

:

՛

ւ

տք

|

հն

կանոնավոր բերք

նման

ն

կանոնավոր

(ինի, որպնսգի

ծառերի

-

արմատները

րա

ե

դրություն պետք է

որում

ն

ն

չրի

քա-

չրերի

մակարդակի

ուշա-

ծառերը զավեն

Հողերուսիօդի

ժամանկ առանձնակի ընսռրությոն Հողամրուի դարձնել ստորերկրյա

զորգանում

չ

կատարվում,ըչռ փարքաժորննաճում

փանհցումը լավ

նրան ոմակություն ունեցող Հողեր:

ու

Եջ

դերադասելի շնրտ ունեցող, Պզոր (ով ատրուկոուրյո ն բաաննդանյութերի «րսշար վականաչավի Խոնավություն «արորանելու բարձր

էնկուզենու պլանտացիաների Հատար

կարողանան աղասոորնն դարգանալ ե Խորըշերթիը անչրասննդանյութեր փել ժեշսո յնել:

Դոյուտ վականաչաւի

ա.

ու-

շերտերում, այդ իսկ պատ-

Հողամասիճողաշելրուը առանձնացվելիք ճառով պետթ է

փելիխորությամբմռաղրսծվել Ճողի

ժեղ

տարի

Ինչպես նշել ենք,ընկուզենին ունի Խորըտարածվող արմատույինսիուտեւի, ռրը կարող չ մինչե մետր ն

ռլ'

ամեն

են

փարձրռրակիսյտուղներ: միասին պետք է լուծել նան

ն

տուժու,

ծառերընորմալ չեն կարող աճել այլապես

Բերթ

:

Թեջություն

ճողույին Հողամառն անպայման պայմանները: անճրաժեշյ քանակությամբջրով,

ոլետբ է առպաճովված լինի

չրի Ճարցը1

Տեղի ընխորությանՀեա

տայիս

։

ճարավային կամ Հարավ-

է առել, որ

ոնի

Ճողերումտնկված բնուղենու ծառերը փարքա

Քությ

արի, աիԿ

ս

աճոսն,դրտերից առանձնապեսչեն

ո

պտուղների ռրակը

Հողամասի րզ ընտրության գործին

ն

ուշադրություն պետք է դարձնել, ննկուղենու լանտագիալյի Համար պետք է առանձնաց -

աները լուրջ

իսկ պատճառովէլ

ինրքաովության նրանց Հետագա չասիը այդ

Հողաժաս|, է կախված ըրտրուքյունից տնկարկների կանոնավոր աճը,

ունի Ճճողաժասի նաղլություն բնարությունը:

Էնկուղենու պլանտացիաճիմննլու ճամարխոչոի

ՏԵՂԻ

ՊԼԱՆՏԱՑԻԱՆԵՐԻ

1ԻՄՆՈՒՄԸ

ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԸՆԿՈՒԶԵՆՈՒ

Ճաջող

'

թե

Մասիվ ճողափառերչունենալու ները կատարվելու են փոքր ճողա նտակ,ձոլոսկներում կամ թե մենծ եզրերին, գետերի ու ջրատ պարձճների որտեղ ճնարավոր չէ վար կատարել: վաբել քարերը ն Ճամապատասխան

նանի:

են երե նկումներըկատարվելո Հողամասը պետք է վարել անկումնե փա գարնան տնկումների դեպքում, :

մոցնել։

օրգանականէ ճամքային "պարար տոննա չյուր ճեկտարին տալով Հ0--30 յին ննրդորժողնյութի ճաշվով՝ֆոսֆ ն ճոն միում 80--Ջ0 կզ: նրգանակա ճեւո է իրտը խ թերը նախորոք լեք

նախապ

րանց նոիմալ աճեցոզության ճամար ունի ողի նակություն նախքան տնկումներ կատարելը, ճ րել քարերից, լիիուոներից, ապա ճա բությաժբ պլանոաժ անել: Հողամասըվարելու ճետ միասին

ք Ընկուղենուտնկարկների

»,

ՀՈՂԱՄԱՍԻՆԱԽԱՊԱՏՐ

սհաճողերը, անական ավ վին կազժուփյունունեցող ջրաքափա

բուժ: մբալն,

րնսից ոչ պակաս,քան 2 մետր խոր ուտնձինդեոլքերում, պակաս խոնավ քովլատրելիէ 1,5 մետ Ինչոես պտղատու մյուս անսակ լենու պլանտացիայի ճամար լավագո

աոռրեր աճման՝ վրա:Ընդշանրքաղես

բարձրությանը: քանի որ վերջինիս մ է ծառերի արմատայի բով ազդում

|

սմ

ԱԻ

սմ խորությրոոմը ն ոչ

-

աաա, .ո

,

ի

,

աճնեցողու-

ի անման

ոո:

ոչ

ճյուղավորուՀիմնական երկու պազաս

ե արփասոները Հետագա աճեցողությունը, կոլչողականությոմնը

Դուգթում:

կաողագանովքյուն

տարեկանճասակում, բնդճանրապեսպետքէ խոսափել 1 տարեկան ճասակուտ տնկելուց, բանի ռր տյլն տոաջին տարին տնկարանում բավականաչափդանդաղ է աճում նե ոմեննոսիմ իլիկլաձն արմատ առանց ճյուղավորումների,որի պատճառովն տնկելուց Հիոռո ջո զիչ տազոսուլէ բոնում է տալիս նան 3 կամ 4 տարեկան Հար Գեո աոել Տնկման ժամանակ4ո«րչ ուշադրությունպետք ե դարձնել տնկանյութի որակի վրա, բանի որ վերջինից է կախվոժ

են

ԾԱՌԵՐԻ ՏՆԿՈՒՄԲ

Ընկուզենինսովորաբար տնկում

որոք 1ա

լա

պակաս մեկ մետրը տրամագծով ճողե ախար փոսեր փորել: Մանը կավալին ե ն լայ խորությունը յունը ավելիչոոո պետբ է վերցնել: ռ ոսեր փորելու ժամանակ, նրա վերին շերտի «ողը կողմ լցնել: իսկ ստորինչերտի ճողը՝ մլուս կողՇա մ ծառերը տնկելու ժամանակ վերին ւզաո կով, որ Փոռոն շերտի մշակված պարարտ ճող լցվի փոսի Հիմբոսէ տնեղուվորվածարմատների վրաս ինչոլնսմասսիվ, այնպես ի ոչ մասսիվ ճողամասերոսի տնկումներ կատարելու դեպքում փոսեր փորելիս Հեռավորությունը մեկը մյուսից սլետք վ վերցնել այնպես, որ ծառերը տնկելուց ճետո նրանց պաոակները առավելագույն թյան դեպքում իրտր էկպչեն։ Սովորաբար մասսիվ Հարթ Հոեն ղամասերում տնկումները կատարում չարբերով, բույսը բույսից 19 մետր Ճեռավորության վրւս, իսկ սննդանյութերով Հարուստ Ճողերում 14 կամ 15 մետր Հեռավորության վրտ: ԴանասլարՀների եզինրին ն մեծ թերություն ունեցող լանջերումիտնկում եր կատարելու դեպքում ծառնրի ճնռավ»10 մետր, իսկ Հո բությունը մեկը Ժլուսից պետք է վերցնել հ է բերում գնտերի ափին պետք ելնել Հոզի գիրքից ն ոելլեՔ

80--60

պետք է

դլխ Տնկիների

առաջ

վ

որպե քաշել, տրորումեն

ն

աժ

Տնկուժն ավարտելուց պետք է այասո Թիջապես յոնկոսծծառեր չրեր: Աշխճան

7. ափ բո արմատավղիկը Հ

նստելուցՀեւոռ արմատ ույլ միայն իսկ ոչ վարված,

Համար:

րյունները ծածկելու մուտ պետքէ տնկել այնպի 2--3 վզիկը Հողի ակնրհսից

լավ րերով

յ

բնից վեր ա Հողն անցնի արմատների

ու

են

չավով լցնոսի տեղավորումհն փ ոուոներըի խոնավ ճոՂը Հետղճետել Հողթ (գնելուժամանակ

Հողի վերի

Սառըսնկելուց

դուկ:

յողիաջ քաքախել «ությամբ ժաս դոմ վերցնում են մեկ ջրով շաղախու ադա Դող,

է

ազգում Ծառերիւոնկմանժամա ինչպես ցումիցսպաճովելու, նպատա ստեղծելու պաշար

կպչողա

դնալջում լինել" Արմա ձեռք չտալ:

մասը:

լորովին

կար

ռողջ

-

:

մեխանիկա

թյունների երկարությունը Բունը պետք է լինի ուղի ակում ՒԼ) 7 վիճակում Տեցման ժամանակ վնաս զանակովկամ մկրատո սուր ն

Թլուն, առանց

է

ե բունը բունը

|է 25--Յ0 սմ

բարձրությամբ

փաթաթելծղոտով, իսկ գարնանը |

արվում

'

որողատու

մ

ն

պլանտացիաների խնամքը մշակությունը աի,Անո այնպես,ինչպես լուս տեսակներինը:

սնի

ատարել

ա է.

Բլից

անապա ման`պետք

.

.

.

.

նախապատր Հռղամասի Շառերիտնկուիը

ճիմճո Ընկուզենու պլանտացիաների

-

Տեկարանի Ճճողաժասինախ ),,Խ,:,Խ,/, Սերմերի ցանջը Ցանքի խնամքը ն մշակութ Հնկիները ճՀանելըե թաղելը

.

ՍՍՌՄ-ոմ Ընկուզենուբազմացումը Տեկարանի տեղի ընտրութ

ե

Ընկուզենուբեբթատվությունըբնբ Ինկուզենումչակությունըէ զարդ

ժողովրդա ««ոնտես Բեկուղզենու Համառոտ բուսաբան Ընկուզենու Բնկուզենուէփոլոգիականառան

ԲՈՎԱՆԴԱ

Գ. եկաթիչ՝ Նազարյան

ՀԱՍՌ

Տրլուժ

կուլտուրայիմլեի«տրության Գլաճշրատի11 տպարան, ծթնան, կնունյանքի8.

ճրատարակչ. 0,8 մամուլ:

Հանձնված Լ արտադրության 13/111 1989 թ. Ստորադրվածէ տպագրության 4/11 1959 8.

Փատվեր739

վեբստուցողօիրագրիլ՝ 3. Մուրադյան

175 մամուլ Թուզքբ 8424108Մգշ: Տպագրական

ՎՖ

Հ. Դիլանյան Խմբագքի՝

Տեխն, խմրագիր՝ Հ. Մանվելյան