Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է հռոմեական իրավունքի ռեցեպցիայի՝ իրավական սկզբունքների, ինստիտուտների և նորմերի փոխառման ու յուրացման պատմական գործընթացի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև եվրոպական իրավունքի ձևավորման և էվոլյուցիոն զարգացման վրա դրա ունեցած ազդեցության բացահայտմանը։ Դիտարկվում են հռոմեական իրավունքի ծագման և զարգացման հիմնական փուլերը, դրա իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, մասնավոր և հանրային իրավունքի հիմնարար սկզբունքները և դրանց նշանակությունը հետագա իրավական համակարգերի ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան Եվրոպայում հռոմեական իրավունքի վերածննդին, համալսարանական իրավագիտության զարգացմանը, գլոսատորների և պոստգլոսատորների գործունեությանը, ինչպես նաև հռոմեական իրավական ժառանգության տարածմանը եվրոպական պետություններում։ Քննարկվում են սեփականության իրավունքի, պարտավորությունների, պայմանագրային հարաբերությունների, ժառանգական իրավունքի և քաղաքացիաիրավական այլ ինստիտուտների ձևավորման ու կատարելագործման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում հռոմեական իրավունքի ազդեցությանը մայրցամաքային եվրոպական իրավական ընտանիքի զարգացման, ազգային օրենսդրությունների համակարգման և քաղաքացիական իրավունքի կոդիֆիկացման վրա։ Կարևորվում են հռոմեական իրավունքի ռեցեպցիայի տարբեր ձևերը, իրավական ավանդույթների շարունակականությունը, ազգային իրավական համակարգերի առանձնահատկությունները և պատմական պայմաններին համապատասխան իրավական նորմերի վերափոխման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել եվրոպական իրավական մշակույթի պատմական հիմքերի, իրավական ինստիտուտների զարգացման օրինաչափությունների և ժամանակակից քաղաքացիական իրավունքի սկզբունքների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, իրավունքի պատմաբանների, համեմատական իրավագիտության մասնագետների, իրավաբանական կրթության ոլորտի հետազոտողների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների խոսքի լեզվաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց վերլուծության հիման վրա նախադպրոցական կրթական ծրագրերի մշակման գիտամեթոդական սկզբունքների հիմնավորմանը։ Դիտարկվում են երեխայի խոսքի ձևավորման և զարգացման օրինաչափությունները, լեզվական կարողությունների տարիքային առանձնահատկությունները, բառապաշարի հարստացման, քերականական կառուցվածքների յուրացման և կապակցված խոսքի զարգացման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադպրոցականի խոսքի հնչյունաբանական, բառագիտական, ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական վերլուծությանը՝ որպես լեզվական զարգացման մակարդակի գնահատման կարևոր միջոցի։ Քննարկվում են երեխաների բանավոր խոսքի ուսումնասիրության մեթոդները, հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման պայմանները, խոսքային սխալների բնույթը և դրանց հաղթահարման մանկավարժական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում խոսքի զարգացման վրա ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասակակիցների հետ հաղորդակցության և դաստիարակի գործունեության ազդեցությանը։ Կարևորվում են լեզվաբանական հետազոտությունների արդյունքների կիրառումը կրթական ծրագրերի բովանդակության ընտրության, ուսուցման նպատակների սահմանման, տարիքին համապատասխան առաջադրանքների մշակման և խոսքի զարգացման արդյունավետ մեթոդների ներդրման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նախադպրոցական կրթության ծրագրերի գիտական հիմնավորվածության բարձրացմանը, երեխաների լեզվական և հաղորդակցական կարողությունների համակողմանի զարգացմանը, ինչպես նաև անհատական առանձնահատկությունները հաշվի առնող մանկավարժական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական կրթության մասնագետների, մանկավարժների, լեզվաբանների, խոսքի զարգացման հետազոտողների, կրթական ծրագրեր մշակողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է բազմաշերտ սալերի և թաղանթների կայունության, տատանումների և օպտիմալ նախագծման հիմնախնդիրների տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են բազմաշերտ կառուցվածքների մեխանիկական վարքագծի առանձնահատկությունները, տարբեր նյութերից կազմված շերտերի փոխազդեցությունը, արտաքին բեռնվածքների ազդեցությունը և կառուցվածքային տարրերի ամրության ու հուսալիության ապահովման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաշերտ սալերի և թաղանթների դեֆորմացիաների, լարվածային վիճակների, կայունության կորստի և ազատ ու հարկադրական տատանումների օրինաչափություններին։ Քննարկվում են շերտերի հաստության, նյութերի առաձգական հատկությունների, երկրաչափական պարամետրերի և սահմանային պայմանների ազդեցությունները կառուցվածքների դինամիկական ու ստատիկական բնութագրերի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում առաձգականության տեսության, բարակապատ կառուցվածքների մեխանիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների կիրառմանը բազմաշերտ համակարգերի հաշվարկման խնդիրներում։ Կարևորվում են կայունության կրիտիկական պայմանների որոշումը, սեփական հաճախականությունների և տատանման ձևերի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև կառուցվածքների զանգվածի, կոշտության, ամրության և նյութածախսի օպտիմալ հարաբերակցության ապահովումը։ Ուսումնասիրվում են նախագծային պարամետրերի ընտրության և օպտիմալացման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով կառուցվածքների շահագործման պայմաններն ու տեխնիկական պահանջները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ավիատիեզերական տեխնիկայում, մեքենաշինությունում, շինարարությունում և կոմպոզիտային նյութերից պատրաստված կառուցվածքների նախագծման ոլորտում կիրառվող հաշվարկային մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կիրառական մեխանիկայի, կառուցվածքային ճարտարագիտության, նյութագիտության և մաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների ու տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հրատարակությունը նվիրված է Վերածննդի դարաշրջանի նշանավոր իտալացի նկարիչ, գիտնական, գյուտարար և մտածող Լեոնարդո դա Վինչիի (1452–1519) ծննդյան 500-ամյակին՝ ներկայացնելով նրա կյանքի, ստեղծագործական գործունեության և համաշխարհային մշակույթի ու գիտության զարգացման գործում ունեցած նշանակության հիմնական կողմերը։ Անդրադարձ է կատարվում Լեոնարդո դա Վինչիի կենսագրությանը, գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորմանը, Վերածննդի հումանիստական գաղափարների ազդեցությանը և նրա բազմակողմանի հետաքրքրություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նկարչության բնագավառում նրա նորարարական մոտեցումներին, մարդու մարմնի կառուցվածքի, բնության երևույթների, լույսի և ստվերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների կատարելագործմանը։ Դիտարկվում են նրա նշանավոր ստեղծագործությունները, այդ թվում՝ «Մոնա Լիզան» և «Խորհրդավոր ընթրիքը», դրանց գեղարվեստական առանձնահատկություններն ու տեղը համաշխարհային արվեստի պատմության մեջ։ Քննարկվում են նաև Լեոնարդոյի գիտական ուսումնասիրությունները, ճարտարագիտական մտահղացումները, մեխանիկայի, անատոմիայի, ճարտարապետության և բնագիտության նկատմամբ հետաքրքրությունները։ Կարևորվում է արվեստի և գիտության փոխկապակցվածությունը նրա գործունեության մեջ, ինչպես նաև դիտարկման, փորձի և ստեղծագործական երևակայության նշանակությունը նոր գիտելիքների ձեռքբերման գործում։ Հրատարակությունը կարող է նպաստել Լեոնարդո դա Վինչիի բազմակողմանի ժառանգության ճանաչմանը և Վերածննդի մշակույթի պատմական նշանակության ըմբռնմանը։ Այն նախատեսված է արվեստի պատմությամբ, կերպարվեստով, գիտության պատմությամբ և համաշխարհային մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայ պարբերական մամուլի պատմության ուսումնասիրությանը, դրա ձևավորման, զարգացման և հայ հասարակական, քաղաքական ու մշակութային կյանքում ունեցած նշանակության լուսաբանմանը։ Դիտարկվում են հայկական թերթերի և ամսագրերի առաջացման պատմական նախադրյալները, հայ մամուլի զարգացման հիմնական փուլերը և պարբերական հրատարակությունների դերը ազգային ինքնագիտակցության, լուսավորության ու հասարակական մտքի ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված հայկական պարբերականների գաղափարական ուղղվածությանը, թեմատիկ առանձնահատկություններին, խմբագրական գործունեությանը և ընթերցողական լսարանի ձևավորմանը։ Քննարկվում են հայ պարբերական մամուլի կապերը ազգային-ազատագրական շարժումների, կրթական նախաձեռնությունների, գրականության, գիտության և մշակութային կյանքի զարգացման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում հայ լրագրության նշանավոր ներկայացուցիչների գործունեությանը, մամուլի միջոցով հասարակական գաղափարների տարածմանը, ազգային հիմնախնդիրների արծարծմանը և հայալեզու տեղեկատվական միջավայրի ձևավորմանը։ Կարևորվում են Հայաստանի և հայկական սփյուռքի պարբերական հրատարակությունների փոխառնչությունները, տարբեր հասարակական ու քաղաքական պայմաններում մամուլի գործունեության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գրաքննության և հրատարակչական սահմանափակումների ազդեցությունը լրագրության զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հայ պարբերական մամուլի պատմական ժառանգության արժևորմանը, լրագրության ազգային ավանդույթների բացահայտմանը և մամուլի՝ որպես պատմական սկզբնաղբյուրի նշանակության առավել խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, լրագրության հետազոտողների, բանասերների, մշակութաբանների, գրադարանագետների և հայ մամուլի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտավայրի աղուտ-աղակալած հողերի յուրացման և արդյունավետ գյուղատնտեսական օգտագործման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի բնական և հողակլիմայական պայմանները, հողերի աղակալման ու ալկալիացման առաջացման պատճառները, դրանց տարածման առանձնահատկությունները և գյուղատնտեսական արտադրության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղուտների և սոլոնեցային հողերի ֆիզիկական, քիմիական ու ջրաֆիզիկական հատկություններին, հողային լուծույթների աղային կազմին, ստորերկրյա ջրերի մակարդակին և հողերի բերրիությունը սահմանափակող գործոններին։ Քննարկվում են աղակալած հողերի մելիորացիայի, աղերի հեռացման, հողերի ջրային և աղային ռեժիմների կարգավորման, դրենաժային համակարգերի կատարելագործման և ոռոգման արդյունավետ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հողերի քիմիական և ագրոտեխնիկական բարելավման միջոցառումներին, օրգանական նյութերի օգտագործմանը, հողի կառուցվածքի վերականգնմանը և աղադիմացկուն գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ընտրության սկզբունքներին։ Կարևորվում են հողերի յուրացման միջոցառումների տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, ջրային ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործումը և մելիորատիվ աշխատանքների բնապահպանական հետևանքների հաշվառումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Արարատյան դաշտավայրի աղակալած և ցածր բերրիությամբ հողերի վերականգնման գիտական հիմքերի զարգացմանը, գյուղատնտեսական հողատարածքների արդյունավետ օգտագործմանը և հողային ռեսուրսների կայուն կառավարմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հողագետների, մելիորատորների, ագրոնոմների, ջրային տնտեսության մասնագետների, բնապահպանների և գյուղատնտեսական ոլորտի հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հիպոկինեզիայի՝ շարժողական ակտիվության սահմանափակման պայմաններում գլխուղեղի արյան շրջանառության վրա վինպոցետինի, նիմոդիպինի և ցիննարիզինի ազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են գլխուղեղի արյան շրջանառության ֆիզիոլոգիական կարգավորման մեխանիզմները, ուղեղային անոթների ֆունկցիոնալ վիճակը և շարժողական ակտիվության նվազման հետևանքով առաջացող հեմոդինամիկական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նշված դեղանյութերի դեղաբանական հատկություններին, անոթային տոնուսի կարգավորման վրա դրանց ազդեցությանը և ուղեղային արյունամատակարարման փոփոխությունների հնարավոր մեխանիզմներին։ Քննարկվում են վինպոցետինի, նիմոդիպինի և ցիննարիզինի ազդեցությունների տարբերությունները, դրանց կապը անոթների հարթ մկանների գործունեության, կալցիումական փոխանակության և գլխուղեղի միկրոշրջանառության կարգավորման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում հիպոկինեզիայի պայմաններում օրգանիզմի հարմարվողական ռեակցիաներին, կենտրոնական նյարդային համակարգի արյունամատակարարման առանձնահատկություններին և դեղաբանական միջամտությունների նկատմամբ ուղեղային անոթների արձագանքներին։ Կարևորվում են ուղեղային հեմոդինամիկայի ցուցանիշների համեմատական գնահատումը, դեղանյութերի ազդեցության բնույթի ուսումնասիրությունը և դրանց հնարավոր նշանակությունը գլխուղեղի արյան շրջանառության խանգարումների հետազոտման համար։ Աշխատությունը կարող է նպաստել շարժողական ակտիվության սահմանափակման և ուղեղային արյան շրջանառության փոխկապակցվածության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը, ինչպես նաև անոթաակտիվ դեղանյութերի ազդեցության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել դեղաբանների, ֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, բժշկական գիտությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդկային կապիտալի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ազգային տնտեսության միջազգայնացման, համաշխարհային տնտեսական գործընթացներին ինտեգրման և միջազգային մրցունակության բարձրացման համատեքստում։ Դիտարկվում են մարդկային կապիտալի ձևավորման տեսական և մեթոդաբանական հիմունքները, կրթության, մասնագիտական պատրաստվածության, առողջապահության, գիտության և նորարարության դերը տնտեսական զարգացման ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի աշխատանքային ռեսուրսների որակական առանձնահատկություններին, աշխատուժի արտադրողականությանը, մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը և աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան մարդկային կապիտալի ձևավորմանը։ Քննարկվում են տնտեսության միջազգայնացման ազդեցությունները զբաղվածության կառուցվածքի, աշխատանքային միգրացիայի, մասնագիտական շարժունակության և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պահանջարկի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում կրթական համակարգի և աշխատաշուկայի փոխհարաբերություններին, շարունակական կրթության, վերապատրաստման, թվային հմտությունների զարգացման և գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման հնարավորություններին։ Կարևորվում են օտարերկրյա ներդրումների, միջազգային տնտեսական համագործակցության, տեխնոլոգիաների փոխանցման և նորարարական գործունեության ազդեցությունները մարդկային կապիտալի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև մասնագետների արտագաղթի, մարդկային ներուժի արդյունավետ օգտագործման, սոցիալական անհավասարության և կրթության որակի բարձրացման հիմնախնդիրները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել մարդկային կապիտալի զարգացման պետական քաղաքականության կատարելագործմանը, ազգային տնտեսության մրցունակության ամրապնդմանը և միջազգային տնտեսական համակարգում Հայաստանի դիրքերի բարելավման ռազմավարական ուղղությունների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, աշխատաշուկայի վերլուծաբանների, կրթության կառավարման մասնագետների, պետական քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հաճախականության փուլային ավտոմատ հարմարեցման համակարգերի աղմկակայունության բարձրացման մեթոդների մշակմանը և դրանց տեսական ու գործնական արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են փուլային ավտոմատ հարմարեցման համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի սկզբունքները, հիմնական բաղադրիչների փոխազդեցությունը և դրանց կիրառությունը ռադիոտեխնիկական ու հեռահաղորդակցական սարքավորումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին և ներքին խանգարումների, պատահական աղմուկների, ազդանշանի փուլային տատանումների և հաճախականային անկայունությունների ազդեցությանը համակարգերի աշխատանքի որակի վրա։ Քննարկվում են փուլային դետեկտորների, կառավարվող գեներատորների և օղակային զտիչների բնութագրերը, դրանց պարամետրերի ընտրության սկզբունքները և համակարգի դինամիկական կայունության ապահովման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում աղմուկների զտման, ազդանշանների մշակման, կառավարման ալգորիթմների կատարելագործման և համակարգի կառուցվածքային օպտիմալացման մեթոդներին։ Կարևորվում են հաճախականության և փուլի համաժամացման ճշգրտությունը, անցումային գործընթացների տևողությունը, հետևման սխալների նվազեցումը և տարբեր խանգարումների պայմաններում համակարգի հուսալի աշխատանքի ապահովումը։ Ուսումնասիրվում են նաև մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգչային նմանակման և փորձարարական գնահատման հնարավորությունները՝ առաջարկվող մեթոդների արդյունավետությունը որոշելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ռադիոկապի, հեռահաղորդակցության, չափիչ տեխնիկայի և էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, էլեկտրոնիկայի, ազդանշանների մշակման, ավտոմատ կառավարման և հեռահաղորդակցական համակարգերի մասնագետների ու տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բնակչության ֆիզկուլտուրային կրթվածության ձևավորման սոցիալ-մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ֆիզիկական դաստիարակության, առողջ ապրելակերպի և հասարակության ֆիզիկական կուլտուրայի զարգացման համատեքստում։ Դիտարկվում են ֆիզկուլտուրային կրթվածության էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները, ձևավորման օրինաչափությունները և դրանց վրա ազդող սոցիալական, կրթական ու մշակութային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական կուլտուրայի վերաբերյալ գիտելիքների, շարժողական կարողությունների, առողջության պահպանման հմտությունների և ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Քննարկվում են ընտանիքի, հանրակրթական և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների, մարզական կազմակերպությունների ու հասարակական միջավայրի դերը բնակչության ֆիզկուլտուրային կրթության զարգացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում տարիքային և սոցիալական տարբեր խմբերի ֆիզիկական դաստիարակության առանձնահատկություններին, ֆիզիկական ակտիվության խթանման մանկավարժական մեթոդներին և առողջ ապրելակերպի մշակույթի տարածման հնարավորություններին։ Կարևորվում են ֆիզկուլտուրային կրթության շարունակականությունը, բնակչության տարբեր խմբերի համար մարզական և առողջարարական գործունեության մատչելիությունը, ինչպես նաև կրթական ծրագրերի ու հասարակական նախաձեռնությունների փոխգործակցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Հայաստանում ֆիզիկական կուլտուրայի զարգացման սոցիալ-մանկավարժական հիմքերի կատարելագործմանը, բնակչության առողջապահական գիտելիքների ընդլայնմանը և ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, մարզիչների, սոցիոլոգների, հանրային առողջության հետազոտողների, կրթության կազմակերպիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Բաղրամյանի տարածաշրջանի վարելահողերի մելիորատիվ վիճակի գնահատմանը և դրանց բարելավման միջոցառումների մշակմանը՝ ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման ու ջրախնայողության ապահովման նպատակով։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի հողակլիմայական պայմանները, հողային ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկությունները, ոռոգման համակարգերի վիճակը և գյուղատնտեսական հողերի արտադրողականության վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի ջրաֆիզիկական հատկություններին, խոնավության ռեժիմին, աղակալման և երկրորդային աղակալման հնարավոր վտանգներին, ինչպես նաև հողերի մելիորատիվ վիճակի փոփոխության օրինաչափություններին։ Քննարկվում են ոռոգման ջրի կորուստների նվազեցման, ջրման նորմերի և ռեժիմների օպտիմալացման, հողերի խոնավության պահպանման և ջրախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հողերի բերրիության պահպանման, դրենաժային համակարգերի արդյունավետության, հողերի ջրային հաշվեկշռի կարգավորման և մելիորատիվ միջոցառումների տնտեսական ու բնապահպանական գնահատման հարցերին։ Կարևորվում են տարածաշրջանի բնական պայմաններին համապատասխան ոռոգման մեթոդների ընտրությունը, հողերի դեգրադացիայի կանխարգելումը և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Բաղրամյանի տարածաշրջանի վարելահողերի մելիորատիվ վիճակի բարելավմանը, ջրային ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործմանը, ոռոգելի հողերի արդյունավետ կառավարմանը և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի արտադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հողագետների, մելիորատորների, ագրոնոմների, ջրային տնտեսության մասնագետների, գյուղատնտեսական ինժեներների, բնապահպանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է անհամասեռ պիեզոդիէլեկտրական միջավայրերում սահքային էլեկտրաառաձգական ալիքների տեղայնացման երևույթի տեսական և մաթեմատիկական ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են պիեզոէլեկտրական նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, մեխանիկական դեֆորմացիաների և էլեկտրական դաշտերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև էլեկտրաառաձգական ալիքների տարածման հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջավայրի անհամասեռության, նյութական պարամետրերի տարածական փոփոխության և կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությանը ալիքային գործընթացների վրա։ Քննարկվում են սահքային տատանումների առաջացման և տարածման պայմանները, ալիքների տեղայնացման մեխանիզմները, դրանց ամպլիտուդային և հաճախականային բնութագրերը, ինչպես նաև սահմանային պայմանների դերը ալիքային դաշտերի ձևավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում էլեկտրաառաձգականության տեսության դիֆերենցիալ հավասարումների կիրառմանը, ալիքային խնդիրների մաթեմատիկական մոդելավորմանը և վերլուծական ու թվային լուծման մեթոդներին։ Կարևորվում են նյութերի էլեկտրամեխանիկական կապի գործակիցների, առաձգական հաստատունների և երկրաչափական առանձնահատկությունների ազդեցությունները ալիքների տարածման ու տեղայնացման պայմանների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անհամասեռ պիեզոէլեկտրական համակարգերում ալիքային երևույթների առավել խորքային ըմբռնմանը, ակուստոէլեկտրոնային սարքերի, սենսորների և էլեկտրամեխանիկական փոխակերպիչների նախագծման տեսական հիմքերի զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, տեսական և կիրառական մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության և պիեզոէլեկտրական համակարգերի հետազոտման ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի հայոց արքեպիսկոպոս, իշխան Հովսեփ Արղության-Երկայնաբազուկի արտասանած ճառը, որն արժեքավոր պատմական և հոգևոր սկզբնաղբյուր է XVIII դարի վերջի հայ հասարակական, եկեղեցական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հովսեփ Արղությանը հայ եկեղեցական և հասարակական նշանավոր գործիչներից էր, որի գործունեությունը կապված էր Ռուսաստանի հայ համայնքների կազմակերպման, ազգային ինքնության պահպանման և հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Ճառը հետաքրքրություն է ներկայացնում ժամանակաշրջանի եկեղեցական հռետորաբանության, պաշտոնական խոսքի կառուցվածքի և կրոնաբարոյական գաղափարների արտահայտման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հանդիսավոր խոսքի արտահայտչամիջոցները և հոգևոր առաջնորդի հասարակական դիրքի արտացոլումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ռուսահայ համայնքների հոգևոր կյանքի պատմական միջավայրը, եկեղեցական իշխանության և հասարակական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ հոգևորականության մասնակցությունը ազգային ու մշակութային գործընթացներին։ Կարևորվում են ճառի նշանակությունը որպես ժամանակաշրջանի գրավոր հուշարձան, դրա պատմալեզվաբանական արժեքը և ռուսերեն հին տպագիր գրականության մեջ հայկական թեմատիկայի ներկայացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմության հետազոտողների, աղբյուրագետների, լեզվաբանների և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է առողջապահական համակարգում առկա ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության գնահատման նոր մեթոդաբանական մոտեցումների մշակման և կիրառման հիմնախնդիրներին։ Դիտարկվում են առողջապահության ոլորտի ֆինանսական, մարդկային, նյութատեխնիկական և կազմակերպական ռեսուրսների կառավարման առանձնահատկությունները, դրանց բաշխման սկզբունքները և բժշկական ծառայությունների մատուցման արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առողջապահական հաստատությունների գործունեության գնահատման ցուցանիշներին, ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական և սոցիալական արդյունավետությանը, բժշկական օգնության որակի ու մատչելիության ապահովման խնդիրներին։ Քննարկվում են առողջապահական ծախսերի վերլուծության, բուժհաստատությունների արտադրողականության գնահատման, ծախսարդյունավետության որոշման և ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման ժամանակակից մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում առողջապահական համակարգի կառավարման տեղեկատվական ապահովմանը, վիճակագրական տվյալների վերլուծությանը, արդյունավետության համեմատական գնահատմանը և որոշումների կայացման գիտական հիմնավորմանը։ Կարևորվում են բժշկական անձնակազմի աշխատանքային ներուժի արդյունավետ օգտագործումը, սարքավորումների և ենթակառուցվածքների շահագործման բարելավումը, ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործումը և առողջապահական ծառայությունների կազմակերպման նորարարական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել առողջապահական համակարգի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, սահմանափակ ռեսուրսների նպատակային օգտագործմանը, բժշկական ծառայությունների որակի բարելավմանը և բնակչության առողջապահական պահանջմունքների առավել լիարժեք բավարարմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կազմակերպիչների, առողջապահական տնտեսագետների, բժշկական հաստատությունների ղեկավարների, հանրային առողջության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։