Ready-made Materials

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ առևտրային կազմակերպությունների՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի ինքնուրույն սուբյեկտների իրավական կարգավիճակի, գործունեության առանձնահատկությունների և քաղաքացիաիրավական հարաբերություններին մասնակցության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոչ առևտրային կազմակերպությունների հասկացությունը, հիմնական հատկանիշները, կազմակերպաիրավական ձևերը և դրանց տարբերությունները առևտրային կազմակերպություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավաբանական անձի կարգավիճակի ձեռքբերմանը, կազմակերպությունների ստեղծման, պետական գրանցման, կառավարման, վերակազմակերպման և լուծարման իրավական ընթացակարգերին։ Վերլուծվում են ոչ առևտրային կազմակերպությունների իրավունակության սահմանները, գույքային իրավունքները, պարտավորությունները, պայմանագրային հարաբերություններին մասնակցության առանձնահատկությունները և քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության հիմքերը։ Քննարկվում են նաև հասարակական կազմակերպությունների, հիմնադրամների և ոչ առևտրային այլ իրավաբանական անձանց գործունեության իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները, դրանց կառավարման մարմինների լիազորությունները և մասնակիցների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ոչ առևտրային նպատակների իրականացման և թույլատրելի տնտեսական գործունեության փոխհարաբերությունները, ֆինանսավորման աղբյուրների իրավական կարգավորումը և կազմակերպությունների գործունեության նկատմամբ վերահսկողության հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսդրության համապատասխան կարգավորումներին, դրանց կիրառման ընթացքում առաջացող իրավական հարցերին և օրենսդրական մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, իրավաբանական անձանց իրավական կարգավիճակի և ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տարբեր ծագման սպիական նեղացումներով ախտահարված կոկորդի և շնչափողի հիվանդություններ ունեցող պացիենտների վերականգնողական բուժման առանձնահատկությունների, արդյունավետ մեթոդների և կլինիկական արդյունքների գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կոկորդի և շնչափողի անատոմիական ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, սպիական ստենոզների առաջացման հիմնական պատճառները, դրանց զարգացման մեխանիզմները և շնչառական համակարգի գործունեության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետվնասվածքային, հետվիրահատական, հետինտուբացիոն և բորբոքային ծագման նեղացումների կլինիկական դրսևորումներին, ախտորոշման մեթոդներին և հիվանդության ծանրության աստիճանի գնահատմանը։ Վերլուծվում են շնչուղիների անցանելիության վերականգնման վիրաբուժական ու էնդոսկոպիկ մոտեցումները, դրանց կիրառման ցուցումները, հնարավոր սահմանափակումները և բուժման արդյունքների վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են նաև հետվիրահատական խնամքի, շնչառական վերականգնման, ձայնային ֆունկցիայի պահպանման և կրկնակի նեղացումների կանխարգելման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են վերականգնողական բուժման անհատական ծրագրերի մշակման, պացիենտների երկարաժամկետ հսկողության և կյանքի որակի գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր մասնագիտությունների բժիշկների համագործակցության նշանակությանը՝ շնչառական և ձայնային գործառույթների հնարավորինս ամբողջական վերականգնման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, շնչուղիների վիրաբուժության, վերականգնողական բժշկության և կլինիկական ռեաբիլիտացիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գյուղատնտեսական և հողագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոռոգելի հողատարածությունների աղաջրային ռեժիմի ձևավորման օրինաչափությունների, դրա կանխատեսման մեթոդների և արդյունավետ կարգավորման միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հողում ջրի և լուծված աղերի տեղաշարժման ֆիզիկական հիմքերը, ոռոգման ազդեցությունը հողի խոնավության ու աղային հաշվեկշռի վրա, ինչպես նաև հողերի աղակալման և երկրորդային աղակալման առաջացման հիմնական պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորերկրյա ջրերի մակարդակի, ոռոգման ջրի որակի, հողի մեխանիկական կազմի, գոլորշիացման և բնական ջրահեռացման պայմանների ազդեցությանը աղաջրային ռեժիմի փոփոխությունների վրա։ Վերլուծվում են հողի խոնավության և աղերի պարունակության տարածաժամանակային փոփոխությունները, ջրային ու աղային հաշվեկշիռների հաշվարկման սկզբունքները և կանխատեսման մաթեմատիկական մոդելների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ոռոգման ռեժիմների օպտիմալացման, դրենաժային համակարգերի արդյունավետության բարձրացման, աղերի լվացման և հողերի մելիորատիվ վիճակի բարելավման միջոցառումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հողային և ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման, աղակալման վտանգի գնահատման և ոռոգելի տարածքների կայուն օգտագործման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքատվության պահպանման, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և հողերի դեգրադացիայի կանխարգելման խնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հողագիտության, հիդրոմելիորացիայի, ոռոգման համակարգերի կառավարման և գյուղատնտեսական բնօգտագործման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Նյութագիտության և բարձրաջերմաստիճանային քիմիական գործընթացների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սիլիցիում–ածխածին–ազոտ, բոր–ածխածին–ազոտ և բոր–ալյումին–ազոտ համակարգերում ակտիվացված այրման և կառուցվածքագոյացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ինքնատարածվող բարձրաջերմաստիճանային սինթեզի ֆիզիկաքիմիական հիմքերը, ելանյութերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները և մեխանիկական ու այլ ակտիվացման եղանակների ազդեցությունը այրման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիոն խառնուրդների բաղադրությանը, մասնիկների չափերին, ազոտային միջավայրի պայմաններին և ակտիվացման աստիճանին, որոնք կարող են ազդել այրման ճակատի տարածման արագության, ջերմաստիճանի և քիմիական փոխակերպումների ամբողջականության վրա։ Վերլուծվում են սինթեզի ընթացքում ընթացող ֆազային փոխակերպումները, նիտրիդների և այլ կերամիկական միացությունների առաջացման մեխանիզմները, ինչպես նաև ստացվող նյութերի միկրոկառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև այրման գործընթացների կայունության, ռեակցիաների կինետիկայի, ջերմային ռեժիմների և վերջնական արտադրանքի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների փոխկապակցվածության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռենտգենաֆազային վերլուծության, միկրոկառուցվածքային հետազոտությունների և ջերմային չափումների կիրառման հնարավորությունները՝ սինթեզի գործընթացների արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում բարձր ջերմակայունությամբ, կարծրությամբ և շահագործական կայունությամբ օժտված կերամիկական ու կոմպոզիտային նյութերի ստացման տեխնոլոգիական հեռանկարներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի, բարձրաջերմաստիճանային սինթեզի և տեխնիկական կերամիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դիմային գանգի զարգացման բնածին և ձեռքբերովի անոմալիաների համալիր վիրաբուժական շտկման ժամանակ օպերատիվ միջամտությունների առավել նպատակահարմար մեթոդների ընտրության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դիմածնոտային շրջանի անատոմիական առանձնահատկությունները, ոսկրային կառուցվածքների ձևախախտումների հիմնական տեսակները, դրանց առաջացման պատճառները և ֆունկցիոնալ ու գեղագիտական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների նախավիրահատական հետազոտությանը, կլինիկական և ճառագայթային ախտորոշման տվյալների գնահատմանը, ինչպես նաև վիրաբուժական միջամտությունների անհատական պլանավորման սկզբունքներին։ Վերլուծվում են դիմային գանգի ոսկրային անոմալիաների շտկման տարբեր վիրաբուժական մոտեցումները, դրանց կիրառման ցուցումները, հնարավոր սահմանափակումները և բուժման արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են նաև համակցված վիրահատությունների կազմակերպման, ոսկրային կառուցվածքների վերադիրքավորման, դիմային համաչափության վերականգնման և ծամողական ու շնչառական գործառույթների բարելավման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են վիրաբուժական մեթոդների ընտրության վրա ազդող տարիքային, անատոմիական և կլինիկական գործոնները, հետվիրահատական վերականգնման առանձնահատկությունները և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման ֆունկցիոնալ ու գեղագիտական արդյունքների երկարաժամկետ գնահատմանը և բազմամասնագիտական համագործակցության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիմածնոտային վիրաբուժության, պլաստիկ և վերականգնողական վիրաբուժության, օրթոդոնտիայի և գանգադիմային անոմալիաների բուժման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Քիմիական գիտությունների և նյութագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղների օքսիդների ու սուլֆիդների մասնակցությամբ ընթացող մեխանաքիմիական օքսիդավերականգնման ռեակցիաների օրինաչափությունների և դրանց իրականացման պայմանների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մեխանաքիմիական փոխակերպումների ֆիզիկաքիմիական հիմքերը, պինդֆազային ռեակցիաների առանձնահատկությունները և մեխանիկական էներգիայի ազդեցությունը նյութերի քիմիական ակտիվության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղների և դրանց միացությունների փոխազդեցության ընթացքում տեղի ունեցող էլեկտրոնափոխանակման գործընթացներին, վերականգնման ու օքսիդացման մեխանիզմներին և ռեակցիաների թերմոդինամիկական հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ելանյութերի բաղադրության, մասնիկների չափերի, մեխանիկական մշակման ինտենսիվության և տևողության ազդեցությունները քիմիական փոխակերպումների ընթացքի ու վերջնական արգասիքների հատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև բյուրեղային կառուցվածքի փոփոխությունները, արատների առաջացումը, միջֆազային փոխազդեցությունները և մեխանիկական ակտիվացման հետևանքով ռեակցիոն ունակության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռենտգենաֆազային վերլուծության, ջերմային հետազոտությունների և նյութերի կառուցվածքային բնութագրման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մեխանաքիմիական օքսիդավերականգնման գործընթացների օգտագործմանը մետաղների ստացման, հանքային հումքի վերամշակման և նոր նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, մեխանաքիմիայի, անօրգանական քիմիայի, մետալուրգիայի և նյութագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Համակարգչային գիտությունների և կիրառական մաթեմատիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոնման ալգորիթմների զուգահեռացման մեթոդների մշակմանը, դրանց արդյունավետության գնահատմանը և կոմբինատորային խնդիրների լուծման գործընթացներում կիրառմանը։ Քննության են առնվում կոմբինատորային որոնման տեսական հիմքերը, որոնման տարածության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարբերակների համակարգված դիտարկման սկզբունքները և հաշվարկային բարդության նվազեցման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում որոնման գործընթացի անկախ ենթախնդիրների բաժանմանը, հաշվարկային առաջադրանքների բաշխմանը, զուգահեռ գործողությունների համաժամեցմանը և բազմապրոցեսորային համակարգերի ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Վերլուծվում են զուգահեռ որոնման ալգորիթմների արագագործությունը, մասշտաբայնությունը, հաշվարկային ծանրաբեռնվածության հավասարակշռումը և հաղորդակցման լրացուցիչ ծախսերի ազդեցությունը ընդհանուր արտադրողականության վրա։ Քննարկվում են նաև հետադարձ որոնման, ճյուղերի և սահմանների մեթոդի, տարբերակների հատման ու որոնման տարածության կրճատման մոտեցումների զուգահեռ իրականացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կոմբինատորային օպտիմալացման, գրաֆների տեսության և դիսկրետ կառուցվածքների հետ կապված խնդիրներում առաջարկվող մեթոդների կիրառման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում ալգորիթմների տեսական գնահատման, ծրագրային իրականացման և փորձարարական համեմատության միջոցով դրանց արդյունավետության որոշման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել զուգահեռ հաշվարկների, ալգորիթմների տեսության, դիսկրետ մաթեմատիկայի և կոմբինատորային օպտիմալացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրադարանագիտական և մեթոդական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային կենտրոնացված համակարգերի (ԳԿՀ) 1989 թվականի գործունեության ուսումնասիրությանը, իրականացված աշխատանքների վերլուծությանը և գրադարանային սպասարկման կատարելագործմանն ուղղված մեթոդական հանձնարարականների ներկայացմանը։ Քննության են առնվում գրադարանային համակարգերի կազմակերպական կառուցվածքը, ֆոնդերի համալրման և պահպանման գործընթացները, ընթերցողների սպասարկման առանձնահատկությունները և գրադարանների մշակութային ու տեղեկատվական գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվետու ժամանակաշրջանում իրականացված աշխատանքների հիմնական ուղղություններին, գրադարանային գործունեության քանակական և որակական ցուցանիշներին, ընթերցողական պահանջմունքների ուսումնասիրմանը և գրականության օգտագործման արդյունավետությանը։ Վերլուծվում են կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների համագործակցության, միասնական ֆոնդերի կառավարման, մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպման և մեթոդական աջակցության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև գրադարանային աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման, աշխատանքային գործընթացների համակարգման և ընթերցողների ներգրավման մեթոդների կատարելագործման հնարավորությունները։ Հրատարակության շրջանակներում ներկայացվող մեթոդական մոտեցումները կարող են նպաստել գրադարանային գործունեության թերությունների բացահայտմանը, արդյունավետ փորձի տարածմանը և սպասարկման որակի բարելավմանը։ Աշխատանքը նաև պատմական նշանակություն ունի՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու Հայաստանի գրադարանային համակարգերի գործունեության առանձնահատկությունները խորհրդային շրջանի վերջին տարիներին։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, գրադարանային կառավարման և մշակութային հաստատությունների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Անասնաբուծության և գյուղատնտեսական տնտեսագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սևաբղետ տավարի ցեղի բուծման առանձնահատկությունների, մթերատվության ցուցանիշների և բուծման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ցեղի ծագումնաբանական, կենսաբանական և արտադրատնտեսական առանձնահատկությունները, կաթնային մթերատվության ներուժը, կենդանիների աճի ու զարգացման օրինաչափությունները և տեղական բնակլիմայական պայմաններին հարմարվելու կարողությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տոհմային ընտրության, սելեկցիոն աշխատանքների կազմակերպման, վերարտադրության կառավարման և նախրի գենետիկական ներուժի բարելավման մեթոդներին։ Վերլուծվում են կերակրման համակարգերի, պահվածքի պայմանների, կենդանիների առողջության պահպանման և անասնաբուժական սպասարկման ազդեցությունները մթերատվության ու տնտեսական արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև կաթի արտադրության ծախսերի նվազեցման, կենդանիների օգտագործման տևողության ավելացման, նախրի կառուցվածքի օպտիմալացման և ժամանակակից անասնաբուծական տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության տավարաբուծական տնտեսությունների զարգացման պայմանները, սևաբղետ ցեղի բուծման կազմակերպատնտեսական հիմնախնդիրները և արտադրության եկամտաբերության բարձրացման ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տոհմաբուծական հաշվառման, մթերատվության վերահսկման և բուծման արդյունքների գնահատման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուծության, տավարաբուծության, գյուղատնտեսական արտադրության կառավարման և ագրարային տնտեսագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լեղուղիների, ենթաստամոքսային գեղձի և տասներկումատնյա աղիքի անատոմիական գոտու նորագոյացությունների տարբերակիչ ախտորոշման կատարելագործմանը՝ համակարգչային շերտագրության ախտորոշիչ չափանիշների համալիր գնահատման միջոցով։ Քննության են առնվում բիլիոպանկրեատոդուոդենալ գոտու անատոմիական առանձնահատկությունները, նորագոյացությունների հիմնական տեսակները, դրանց պատկերային դրսևորումները և վաղ հայտնաբերման հետ կապված ախտորոշիչ դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգչային շերտագրության ժամանակ հայտնաբերվող կառուցվածքային փոփոխություններին, գոյացությունների չափերին, տեղակայմանը, սահմաններին, խտությանը և կոնտրաստային նյութի կուտակման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են բարորակ և չարորակ նորագոյացությունների տարբերակման հնարավորությունները, հարակից օրգանների ու անոթային կառուցվածքների ներգրավվածության գնահատման չափանիշները և ախտաբանական գործընթացի տարածվածության որոշման սկզբունքները։ Քննարկվում են նաև բազմափուլ կոնտրաստային հետազոտության նշանակությունը, պատկերային ախտորոշման զգայունությունն ու յուրահատկությունը, ինչպես նաև տարբեր ախտորոշիչ նշանների համակցված կիրառման առավելությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են համակարգչային շերտագրության արդյունքների համադրումը կլինիկական և լաբորատոր տվյալների հետ, ախտորոշիչ սխալների նվազեցման հնարավորությունները և հետազոտության արդյունավետության բարձրացման մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել նորագոյացությունների տարբերակիչ ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը և բուժման հետագա մարտավարության ընտրության հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ճառագայթային ախտորոշման, ուռուցքաբանության, գաստրոէնտերոլոգիայի և վիրաբուժության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Միքայել Նալբանդյանի գեղարվեստական ստեղծագործությունների գաղափարական, թեմատիկ և գեղագիտական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեղինակի բանաստեղծական և արձակ ժառանգությունը, ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորման նախադրյալները և նրա գրական գործունեության առնչությունները XIX դարի հայ հասարակական ու մշակութային կյանքի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազատության, հայրենասիրության, ազգային ինքնագիտակցության, սոցիալական արդարության և մարդկային արժանապատվության գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությանը։ Վերլուծվում են ստեղծագործությունների պատկերային համակարգը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները, կերպարների կառուցման սկզբունքները և հեղինակային դիրքորոշման դրսևորումները։ Քննարկվում են նաև Նալբանդյանի գրական ժառանգության կապերը հայ լուսավորական շարժման, ազգային զարթոնքի և ժամանակաշրջանի հասարակական մտքի զարգացման հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռոմանտիզմի և ռեալիզմի գեղարվեստական սկզբունքների փոխհարաբերությունները, գրողի նորարարական մոտեցումները և նրա ստեղծագործությունների նշանակությունը հայ նոր գրականության ձևավորման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գեղարվեստական մտածողության և հրապարակախոսական գաղափարների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև հետագա հայ գրականության վրա հեղինակի թողած ազդեցությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, գրականության տեսության և XIX դարի հայ մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության լեռնամետալուրգիական արդյունաբերության արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման առանձնահատկությունների, առկա հիմնախնդիրների և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լեռնամետալուրգիական ոլորտի նշանակությունը ազգային տնտեսության կառուցվածքում, հանքահումքային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական առանձնահատկությունները և ոլորտի մասնակցությունը միջազգային առևտրատնտեսական հարաբերություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքարդյունաբերական և մետալուրգիական արտադրանքի արտահանման կառուցվածքին, արտաքին շուկաներից կախվածությանը, միջազգային մրցունակությանը և առևտրային գործընկերների հետ համագործակցության զարգացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են արտաքին տնտեսական գործունեության վրա ազդող արտադրական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև միջազգային շուկաներում գների տատանումների և փոխարժեքային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունները։ Քննարկվում են նաև օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման, արտադրանքի վերամշակման խորության բարձրացման, արտահանման շուկաների բազմազանեցման և միջազգային տնտեսական համագործակցության ընդլայնման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պետական տնտեսական քաղաքականության, մաքսային կարգավորման, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և միջազգային առևտրային պայմանագրերի նշանակությունը ոլորտի զարգացման համար։ Անդրադարձ է կատարվում լեռնամետալուրգիական ձեռնարկությունների արտաքին տնտեսական կապերի արդյունավետության բարձրացման, ավելացված արժեքի ստեղծման և կայուն զարգացման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արդյունաբերության տնտեսագիտության, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, արտաքին առևտրի և լեռնահանքային արդյունաբերության կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ձեռնարկության գործունեության ուսումնասիրությանը միկրոտնտեսական մակարդակում և դրա փոխկապակցվածությանը մակրոտնտեսական գործընթացների հետ՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Քննության են առնվում ձեռնարկության՝ որպես տնտեսական համակարգի հիմնական միավորի գործունեության սկզբունքները, արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, ծախսերի և եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև շուկայական մրցակցության պայմաններում կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների արտադրողականությանը, ներդրումային գործունեությանը, գնագոյացման քաղաքականությանը և տնտեսական որոշումների կայացման վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են ձեռնարկությունների գործունեության և համախառն ներքին արդյունքի, զբաղվածության, գնաճի, ներդրումների ու տնտեսական աճի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև պետական տնտեսական քաղաքականության, հարկային համակարգի, դրամավարկային կարգավորման և արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությունները ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության ձեռնարկությունների գործունեության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը ազգային տնտեսությունում, ինչպես նաև միկրոտնտեսական որոշումների մակրոտնտեսական հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական կայունության ապահովման, գործարար միջավայրի բարելավման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միկրոտնտեսագիտության, մակրոտնտեսագիտության, ձեռնարկությունների կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պինդ մարմնի ֆիզիկայի և ռենտգենյան օպտիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մակերևութային ակուստիկական ալիքների վրա ռենտգենյան ճառագայթների ցրման երևույթի ուսումնասիրությանը՝ Բրեգ-Լաուեի սահող երկրաչափության պայմաններում։ Քննության են առնվում բյուրեղային միջավայրերում ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի ֆիզիկական հիմքերը, առաձգական ալիքների տարածման առանձնահատկությունները և ակուստիկական տատանումների ազդեցությունը բյուրեղային ցանցի կառուցվածքային պարամետրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևութային ակուստիկական ալիքների առաջացրած պարբերական դեֆորմացիաներին, դրանց և ռենտգենյան ճառագայթման փոխազդեցության մեխանիզմներին, ինչպես նաև դիֆրակցիոն պատկերի փոփոխություններին։ Վերլուծվում են ճառագայթների անկման անկյան, ակուստիկական ալիքների հաճախականության, ամպլիտուդի և տարածման ուղղության ազդեցությունները ցրված ճառագայթման ինտենսիվության ու անկյունային բաշխման վրա։ Քննարկվում են նաև Բրեգի և Լաուեի դիֆրակցիոն պայմանների համադրումը, սահող երկրաչափության կիրառման առանձնահատկությունները և բյուրեղների մակերևութամերձ շերտերում տեղի ունեցող ֆիզիկական գործընթացները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տեսական մոդելավորման, դիֆրակցիոն չափումների և փորձարարական արդյունքների մեկնաբանման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ռենտգենյան ճառագայթման կառավարման նոր մեթոդների, ակուստոռենտգենյան փոխազդեցության վրա հիմնված սարքերի և բյուրեղային նյութերի հետազոտման տեխնոլոգիաների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, բյուրեղագիտության, ֆիզիկական ակուստիկայի և ռենտգենյան օպտիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։