Ready-made Materials

Սոցիոլոգիական և սոցիալ-տնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անցումային տնտեսությամբ երկրներում տեղի ունեցող սոցիալական վերափոխումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում տնտեսական համակարգի փոփոխություններին զուգահեռ հասարակության սոցիալական կառուցվածքում, բնակչության կենսամակարդակում, զբաղվածության և սոցիալական հարաբերությունների ոլորտներում տեղի ունեցող գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական շերտավորման, եկամուտների տարբերակման, աշխատանքի շուկայի փոփոխությունների, աղքատության և սոցիալական պաշտպանության հետ կապված հիմնախնդիրներին։ Վերլուծվում են տնտեսական վերափոխումների ազդեցությունները տարբեր սոցիալական խմբերի վիճակի, հասարակական վարքագծի և նոր սոցիալական հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև պետական սոցիալական քաղաքականության, սոցիալական ինստիտուտների վերափոխման և բնակչության՝ փոփոխվող տնտեսական պայմաններին հարմարվելու խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու անցումային ժամանակաշրջանում տնտեսական և սոցիալական գործընթացների փոխկապակցվածությունը և հասարակական փոփոխությունների հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգիայի, սոցիալական տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության և անցումային տնտեսությունների ուսումնասիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ավտոմատ կառավարման և կիրառական մաթեմատիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երկու դինամիկ օբյեկտների շարժման կառավարման օրենքների կառուցմանը և օպտիմալացմանը՝ բախումների կանխման խնդիրների շրջանակում։ Քննության են առնվում շարժվող օբյեկտների փոխադարձ դիրքի, արագության, շարժման ուղղության և դինամիկական բնութագրերի հաշվառմամբ անվտանգ հետագծերի ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման այնպիսի ալգորիթմների մշակմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս ժամանակին հայտնաբերելու հնարավոր բախման վտանգը և համապատասխան ձևով փոփոխելու օբյեկտների շարժման պարամետրերը։ Վերլուծվում են շարժման մաթեմատիկական մոդելները, կառավարման սահմանափակումները, հետագծերի ընտրության չափանիշները և օպտիմալ որոշումների ձևավորման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև կառավարման արդյունավետության, շարժման անվտանգության, հաշվարկային ծախսերի և համակարգի կայունության միջև փոխկապակցվածության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու բախումների կանխման համար արդյունավետ կառավարման օրենքների ընտրությունն ու կատարելագործումը տարբեր դինամիկական պայմաններում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման, ռոբոտատեխնիկայի, շարժման պլանավորման և դինամիկ համակարգերի մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Օրգանական և հետերոցիկլային քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալ տեղակալված N-վինիլպիրազոլների սինթեզին և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նպատակային միացությունների ստացման հնարավոր սինթետիկ ուղիները, համապատասխան ելանյութերի ընտրությունը, ռեակցիաների իրականացման պայմանները և վերջնական արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիրազոլային օղակում և վինիլային խմբում տարբեր ֆունկցիոնալ տեղակալիչների ներմուծման հնարավորություններին ու դրանց ազդեցությանը միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են սինթեզված նյութերի կառուցվածքը, ռեակցիոն ունակությունը, կայունությունը և կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև ստացված ածանցյալների հետագա քիմիական փոխարկումների և նոր նյութերի ստացման համար որպես ելային միացություններ օգտագործելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու N-վինիլպիրազոլների ածանցյալների շրջանակը և բացահայտելու դրանց կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի, պոլիմերային քիմիայի և նոր ֆունկցիոնալ նյութերի ուսումնասիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Անասնաբուժական սանիտարիայի և կաթնամթերքի անվտանգության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կաթի որակական ցուցանիշների փորձաքննությանը և սանիտարական գնահատմանը՝ կովերի կերաբաժնում ցորենի խմորման մնացորդների օգտագործման պայմաններում։ Քննության են առնվում կենդանիների կերակրման առանձնահատկությունները և տվյալ կերային բաղադրիչի հնարավոր ազդեցությունը ստացվող կաթի ֆիզիկաքիմիական, զգայորոշման և սանիտարահիգիենիկ բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթի բաղադրության, սննդային արժեքի, թարմության և անվտանգության գնահատման համար կիրառվող հիմնական ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են տարբեր կերակրման պայմաններում ստացված կաթի հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները և դրանց համապատասխանությունը անասնաբուժասանիտարական պահանջներին։ Քննարկվում են նաև կերային մնացորդների արդյունավետ օգտագործման, կենդանիների լիարժեք կերակրման և անվտանգ ու որակյալ կաթի արտադրության փոխկապակցվածության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նման կերատեսակի կիրառման նպատակահարմարությունը կաթնատու անասնաբուծությունում՝ հաշվի առնելով արտադրանքի որակն ու սանիտարական անվտանգությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, կաթնատու անասնաբուծության, սննդի անվտանգության և անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գինեգործության և խաղողագործության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի նոր սորտերից ստացվող գինու որակական հատկանիշների ուսումնասիրությանը՝ կախված վազերի բերքաբեռնվածության մակարդակից։ Քննության են առնվում վազի բեռնվածության տարբեր աստիճանների ազդեցությունները խաղողի հասունացման, բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների և գինեգործական հումքի տեխնոլոգիական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի շաքարայնության, թթվայնության, քիմիական բաղադրության և այլ կարևոր ցուցանիշների փոփոխություններին, որոնք կարող են պայմանավորել պատրաստի գինու հատկությունները։ Վերլուծվում են տարբեր բեռնվածությամբ վազերից ստացված խաղողի վերամշակման արդյունքները և գինու ֆիզիկաքիմիական ու զգայորոշման բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև բերքատվության և արտադրանքի որակի միջև օպտիմալ հարաբերակցության ապահովման, նոր սորտերի ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների գնահատման և համապատասխան մշակության եղանակների ընտրության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու վազերի նպատակահարմար բեռնվածությունը՝ բարձրորակ գինեգործական հումք և կայուն որակով արտադրանք ստանալու համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել խաղողագործության, գինեգործության, սննդի տեխնոլոգիայի և ագրոնոմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական և հանրալեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ռուսերենի բառային միավորների գործածության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը հայ երկլեզվակիրների խոսքում։ Քննության են առնվում երկլեզվության պայմաններում բառապաշարի ընտրության, ռուսերեն բառերի յուրացման և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում դրանց կիրառման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական փոխազդեցությանը, բառային փոխառություններին, իմաստային փոփոխություններին և երկու լեզուների միավորների համատեղ գործածության դրսևորումներին։ Վերլուծվում են խոսողների լեզվական միջավայրի, հաղորդակցական նպատակի, լեզվական կարողությունների և սոցիալական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները բառային ընտրության վրա։ Քննարկվում են նաև լեզվական միջամտության, կոդերի փոխարկման և բառային համակարգերի փոխազդեցության հետ կապված երևույթները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ-ռուսական երկլեզվության պայմաններում ձևավորվող խոսքային վարքի և բառագործածության հիմնական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրալեզվաբանության, երկլեզվության տեսության, ռուսաց լեզվի ուսումնասիրության և լեզվական հաղորդակցության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմաժողովրդագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Փոքր Ասիայի հայկական բնակչության թվաքանակի, տարածքային բաշխման և ժողովրդագրական պատկերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր վարչական միավորներում և բնակավայրերում հայ բնակչության վերաբերյալ առկա վիճակագրական տեղեկությունները, դրանց հավաքագրման սկզբունքներն ու համադրման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտոնական տվյալների, հայկական հաստատությունների տեղեկությունների և այլ վիճակագրական աղբյուրների միջև առկա տարբերություններին ու դրանց գնահատման խնդիրներին։ Վերլուծվում են հայ բնակչության թվաքանակը և բնակեցման աշխարհագրությունը՝ տարածաշրջանի ընդհանուր ժողովրդագրական կառուցվածքի համատեքստում։ Քննարկվում են նաև վիճակագրական տվյալների արժանահավատության, հաշվառման մեթոդների և տարբեր աղբյուրներում ներկայացված ցուցանիշների համեմատության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Փոքր Ասիայի հայ բնակչության ժողովրդագրական վիճակի և տարածքային տեղաբաշխման վերաբերյալ՝ համապատասխան պատմական ժամանակաշրջանի շրջանակներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, պատմական ժողովրդագրության, պատմական աշխարհագրության և Օսմանյան կայսրության բնակչության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լեզվի կառուցվածքի, գործառության և զարգացման տարբեր խնդիրների գիտական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լեզվական համակարգի հիմնական մակարդակները՝ հնչյունական, բառային, ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական երևույթները, ինչպես նաև դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական միավորների կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկություններին, դրանց կիրառությանը խոսքում և լեզվական օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են լեզուների պատմական զարգացման, բարբառային տարբերակման, բառապաշարի փոփոխությունների և քերականական համակարգերի ձևավորման հետ կապված հարցեր։ Քննարկվում են նաև համեմատական և տիպաբանական ուսումնասիրությունների հնարավորությունները, լեզուների ընդհանրություններն ու տարբերությունները և լեզվական երևույթների հետազոտման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բազմակողմանի պատկերացում կազմելու լեզվի՝ որպես զարգացող և փոխկապակցված համակարգի վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, բանասերներին, լեզուների պատմությամբ ու կառուցվածքով զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս պարբերական տեղեկատուն ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Ընդգրկված նյութերը վերաբերում են մշակութային կյանքին, արվեստի առանձին ճյուղերին, գրադարանային և մշակութային գործունեությանը, ինչպես նաև հարակից ոլորտներում հրատարակված մասնագիտական գրականությանը։ Մատենագիտական գրառումները կազմակերպվում են այնպես, որ ընթերցողը կարողանա հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսնող նոր գրականությանը և արագ գտնել իրեն անհրաժեշտ աղբյուրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթացիկ տեղեկատվության պարբերական ներկայացմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս շարունակաբար համալրել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները։ Տեղեկատուն կարևոր նշանակություն ունի գրադարանների տեղեկատվական և մատենագիտական սպասարկման, թեմատիկ գրականության ընտրության և մասնագիտական որոնումների կազմակերպման համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական հրատարակությունների թեմատիկ ուղղությունների մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և ոլորտային գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի բայական համակարգերում դիմավոր ձևերի զուգադրական և տիպաբանական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երեք լեզուներում բայի քերականական կարգերի արտահայտման միջոցները, դիմավորման առանձնահատկությունները և բայական ձևերի կառուցվածքային ու գործառական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեմքի, թվի, ժամանակի, եղանակի և այլ քերականական իմաստների ձևաբանական ու շարահյուսական դրսևորումներին։ Վերլուծվում են լեզուների բայական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հաշվի առնելով դրանց կառուցվածքային և տիպաբանական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև դիմավոր բայաձևերի կիրառությունը նախադասության կառուցվածքում, դրանց կապը ենթակայի հետ և տարբեր լեզուներում համապատասխան քերականական հարաբերությունների արտահայտման եղանակները։ Զուգադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ բացահայտելու երեք լեզուների բայական համակարգերի կառուցվածքային օրինաչափությունները և տիպաբանական փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել համեմատական լեզվաբանության, հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի քերականության, ինչպես նաև օտար լեզուների դասավանդման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ֆիզիկայի և նյութագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է իզոտրոպ և անիզոտրոպ միջավայրերում ձևավորված կառուցվածքների մեխանիկական ու օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր կառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեցող միջավայրերի ձևավորման պայմանները, դրանց ներքին կառուցվածքը և ֆիզիկական բնութագրերի փոփոխման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութերի առաձգական, դեֆորմացիոն և ամրության հատկություններին, ինչպես նաև լույսի տարածման, բեկման, անդրադարձման և բևեռացման հետ կապված երևույթներին։ Վերլուծվում է կառուցվածքային անիզոտրոպության ազդեցությունը մեխանիկական արձագանքի և օպտիկական պարամետրերի վրա՝ համեմատելով այն իզոտրոպ միջավայրերին բնորոշ վարքի հետ։ Քննարկվում են նաև կառուցվածքների ձևավորման տեխնոլոգիական պայմանների, նյութի բաղադրության և ներքին կազմակերպման ազդեցությունները վերջնական ֆիզիկական հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունները և գնահատելու համապատասխան նյութերի կիրառման հնարավորությունները տարբեր ֆիզիկական ու տեխնոլոգիական համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, օպտիկայի և կիրառական ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Շինարարության և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տարերային աղետների հետևանքով վնասված կառուցվածքների վերականգնման ու ուժեղացման գործընթացներին նախորդող նախապատրաստական աշխատանքների արդյունավետ կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վնասված շենքերի և շինությունների տեխնիկական վիճակի գնահատման, վնասվածքների բնույթի ու աստիճանի որոշման, անհրաժեշտ հետազոտությունների կազմակերպման և վերականգնման առաջնահերթությունների սահմանման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծային, տեխնիկական և կազմակերպչական միջոցառումների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև աշխատանքային ռեսուրսների, շինանյութերի և տեխնիկական միջոցների արդյունավետ պլանավորմանը։ Վերլուծվում են նախապատրաստական փուլում որոշումների ընդունման, աշխատանքների հաջորդականության սահմանման, անվտանգության ապահովման և տարբեր մասնագիտական խմբերի գործունեության համակարգման խնդիրները։ Քննարկվում են նաև վերականգնման ու ուժեղացման աշխատանքների ժամկետների և ծախսերի կառավարման, հնարավոր ռիսկերի գնահատման և շինարարական գործընթացի կազմակերպման կատարելագործման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու աղետներից հետո վերականգնողական աշխատանքների արդյունավետ նախապատրաստման և կառավարման մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարության, կառուցվածքների վերականգնման, շինարարական նախագծերի կառավարման և աղետների հետևանքների վերացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմագիտական և գրատպության պատմությանը վերաբերող այս աշխատանքը նվիրված է Շուշիում 1828–1920 թվականներին ձևավորված ու զարգացած տպագրական և հրատարակչական գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքում առաջին տպարանի հիմնադրման նախադրյալները, հետագայում գործող տպարանների գործունեությունը և դրանց դերը հայ գրավոր մշակույթի տարածման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրատարակված գրքերին, պարբերական մամուլին, կրթական ու կրոնական բնույթի տպագիր նյութերին, ինչպես նաև դրանց թեմատիկ և բովանդակային առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են գրահրատարակչական կյանքի զարգացման փուլերը, տպագրական գործի կազմակերպման պայմանները, գրաքննության ազդեցությունը և տպագիր արտադրանքի տարածման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև գրատպության փոխկապակցվածությունը քաղաքի կրթական, հասարակական և մշակութային կյանքի զարգացման հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Շուշիի տեղն ու նշանակությունը հայկական տպագրության պատմության և տարածաշրջանի մշակութային կյանքի համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, գրքի պատմության, մատենագիտության, մամուլի պատմության և հայագիտական ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական և հաշվապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպություններում հարկային հաշվառման և վերահսկողության կազմակերպման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարկային հաշվառման համակարգի կառուցման սկզբունքները, կազմակերպությունների հարկային պարտավորությունների ձևավորման և հաշվարկման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հաշվապահական ու հարկային տեղեկատվության փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկերի ճիշտ հաշվարկման, համապատասխան փաստաթղթավորման, հարկային հաշվետվությունների կազմման և կազմակերպությունների կողմից հարկային պարտավորությունների պատշաճ կատարման խնդիրներին։ Վերլուծվում են ներքին և արտաքին հարկային վերահսկողության մեխանիզմները, դրանց արդյունավետության բարձրացման և հնարավոր սխալների ու խախտումների կանխարգելման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև հարկային հաշվառման կազմակերպման կատարելագործման, տեղեկատվական համակարգերի կիրառման և վերահսկողական գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առևտրային կազմակերպություններում հարկային հաշվառման և վերահսկողության համակարգի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հարկային հաշվառման, հաշվապահության, աուդիտի, ֆինանսական կառավարման և հարկային վարչարարության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։