Ready-made Materials

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսային վճարների ձևավորման և գանձման մեխանիզմների կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արտաքին առևտրի կարգավորման, պետական եկամուտների ձևավորման և մաքսային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել մաքսային վճարների գործող համակարգը, բացահայտել դրա թույլ կողմերը և առաջարկել բարեփոխումների ուղղություններ՝ ուղղված գանձման գործընթացների պարզեցմանը, թափանցիկության բարձրացմանը և վարչական ծախսերի նվազեցմանը։ Ուսումնասիրվում են մաքսային վճարների հիմնական բաղադրիչները՝ ներմուծման և արտահանման տուրքեր, ԱԱՀ, ակցիզային հարկեր, ինչպես նաև դրանց հաշվարկման և գանձման ընթացակարգերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի որոշման մեթոդաբանությանը, ռիսկերի գնահատման համակարգերին, փաստաթղթաշրջանառության թվայնացմանը և մաքսային հսկողության ավտոմատացված մեխանիզմներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է միջազգային փորձը՝ հատկապես ԱՀԿ և ԵԱՏՄ շրջանակներում գործող մաքսային կարգավորումների համեմատական վերլուծության միջոցով, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի մաքսային համակարգում։ Միաժամանակ վերլուծվում են ստվերային տնտեսության նվազեցման, կոռուպցիոն ռիսկերի կրճատման և բիզնես միջավայրի բարելավման հնարավորությունները մաքսային վարչարարության բարեփոխումների միջոցով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ֆինանսական և մաքսային կառավարման ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ մաքսային վճարների համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը և պետական եկամուտների կայուն աճին։

Աշխատությունը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների նախագծման միջոցների մշակմանը՝ հաշվի առնելով էլեկտրոնային բաղադրիչների ծերացման (ageing) և ֆիզիկական փոփոխությունների ազդեցությունը նրանց աշխատանքի վրա։ Գրքում ներկայացվում են էլեկտրոնային տարրերի երկարատև շահագործման հետևանքով առաջացող փոփոխությունները, ներառյալ նյութերի էլեկտրական հատկությունների փոփոխությունները, համակցված սխեմաների հուսալիության և կատարողականության անկումը։ Հեղինակը վերլուծում է ծրագրային և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել տարրերի տարիքի ազդեցությունը սխեմայի աշխատանքի վրա, առաջարկում է նախագծման հատուկ մեթոդներ՝ բարձրացնելու ամրությունը, կայունությունը և սպասարկման ժամկետը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև փորձնական ու սիմուլյացիոն ստուգումների արդյունքները, ամրության փորձարկման մեթոդները և կանխարգելիչ լուծումների կիրառումը նախագծման փուլում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է էլեկտրոնիկայի ինժեներների, ինտեգրալ սխեմաների նախագծողների, բիոսենսորների և էներգետիկ համակարգերի մասնագետների համար՝ նպաստելով երկարատև հուսալիության և էլեկտրոնային սարքավորումների կայուն աշխատանքի ապահովմանը։

Այս աշխատանքը նվիրված է կանաչ պարարտացման և հանքային պարարտանյութերի էկոլոգիատնտեսական արդյունավետության գնահատմանը աշնանացան ցորենի ցանքերում՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Խուզիստան նահանգի ոռոգելի հողերի պայմաններում, դիտարկելով հողային բերրիության պահպանման, բերքատվության բարձրացման և ագրոէկոհամակարգերի կայուն զարգացման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարբեր պարարտացման համակարգերի ազդեցությունները ցորենի աճի, զարգացման փուլերի, կենսաբանական արտադրողականության և հացահատիկի որակական ցուցանիշների վրա՝ ընդգծելով կանաչ պարարտացման (սիդերացիա) դերը որպես հողի օրգանական նյութերի ավելացման, կառուցվածքի բարելավման և միկրոբիոլոգիական ակտիվության խթանման միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքային պարարտանյութերի՝ ազոտական, ֆոսֆորական և կալիումական միացությունների կիրառման արդյունավետությանը, դրանց դոզավորման և կիրառման ժամանակացույցի օպտիմալացմանը՝ ոռոգելի պայմաններում առավել բարձր բերքատվություն ապահովելու նպատակով։ Վերլուծվում է նաև երկու համակարգերի համակցված կիրառման հնարավորությունը, որտեղ կանաչ պարարտացումը հանդես է գալիս որպես հողը վերականգնող և օրգանական նյութերով հարստացնող գործոն, իսկ հանքային պարարտանյութերը՝ որպես արագ ազդեցություն ապահովող սննդանյութերի աղբյուր։

Այս աշխատանքը նվիրված է Իրանական ձեռնարկությունների համեմատական և մրցակցային առավելությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ դիտարկելով Իրանի և Հայաստանի տնտեսական փոխգործակցությունը տարածաշրջանային ինտեգրման, առևտրային հարաբերությունների և ներդրումային համագործակցության համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են Իրանական ընկերությունների հիմնական մրցակցային առավելությունները՝ ներառյալ արտադրական ծախսերի հարաբերական ցածր մակարդակը, էներգակիրների հասանելիությունը, լայն արդյունաբերական բազան և պետական աջակցության որոշ ձևեր, որոնք հնարավորություն են տալիս նրանց ակտիվորեն ներգրավվել արտաքին շուկաներում, այդ թվում՝ Հայաստանի տնտեսությունում։

Այս աշխատանքը նվիրված է հուզագնահատողական արտահայտությունների ուսումնասիրությանը հայերենում և անգլերենում՝ դիտարկելով դրանք որպես լեզվի արտահայտչականության կարևոր բաղադրիչ, որը միաժամանակ փոխանցում է խոսողի զգացմունքային վերաբերմունքը և գնահատողական դիրքորոշումը իրականության նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հուզական-գնահատողական միջոցների լեզվական դրսևորումները երկու լեզուներում՝ ներառյալ բառային, ձևաբանական, շարահյուսական և ինտոնացիոն մակարդակները, ինչպես նաև դրանց գործառական առանձնահատկությունները խոսքային հաղորդակցման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն լեզվական միջոցներին, որոնք արտահայտում են դրական կամ բացասական գնահատական, հուզական ինտենսիվություն, սուբյեկտիվ վերաբերմունք և էքսպրեսիվություն՝ օրինակ՝ ածականների, մակդիրների, էմոցիոնալ լեքսիկայի և կրկնության կիրառումը հայերենում և անգլերենում։ Քննարկվում են նաև մշակութային և լեզվամտածողական տարբերությունները, որոնք ազդում են հուզագնահատողական արտահայտությունների ձևավորման և օգտագործման վրա՝ ընդգծելով լեզվի և մշակույթի փոխկապվածությունը։

Այս աշխատանքը նվիրված է հագեցած հնգանդամ մոնո- և դիլակտոնների վրա հիմնված սինթեզների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանք որպես օրգանական քիմիայի կարևոր միջանկյալ միացություններ, որոնք լայն կիրառություն ունեն դեղագործական, պոլիմերային և ֆունկցիոնալ նյութերի ստացման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հնգանդամ լակտոնների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ռեակտիվ կենտրոնները և քիմիական կայունությունը, որոնք պայմանավորում են տարբեր նուկլեոֆիլ և էլեկտրոֆիլ փոխարկումների հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լակտոն օղակի բացման ռեակցիաներին, էսթերացման և տրանսէսթերացման գործընթացներին, ինչպես նաև դրանց հիման վրա ավելի բարդ օրգանական կառուցվածքների սինթեզին։

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության նորարարական զարգացման ֆինանսական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանք որպես տնտեսական աճի, տեխնոլոգիական արդիականացման և մրցունակության բարձրացման հիմնական գործիքներ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ինովացիոն զարգացման ֆինանսավորման աղբյուրները՝ պետական բյուջետային միջոցներ, մասնավոր ներդրումներ, վենչուրային կապիտալ, միջազգային դրամաշնորհներ և զարգացման ծրագրեր, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցված ազդեցությունը նորարարական միջավայրի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ինովացիոն քաղաքականության գործիքներին՝ հարկային արտոնություններին, սուբսիդիաներին, գիտահետազոտական և փորձարարական-կոնստրուկտորական աշխատանքների (ԳՀՓԿԱ / R&D) ֆինանսավորմանը, տեխնոպարկերի և ստարտափ էկոհամակարգերի զարգացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում է նաև ֆինանսական շուկաների դերը նորարարական նախագծերի աջակցման գործընթացում, մասնավորապես՝ բանկային վարկավորման սահմանափակումները և վենչուրային ֆինանսավորման համեմատաբար թույլ զարգացվածությունը Հայաստանի պայմաններում։

Род Scilla sensu lato во флоре Армении представляет собой таксономически сложную группу луковичных геофитов семейства Asparagaceae (подсемейство Scilloideae), распространённых в горных и предгорных районах страны и характеризующихся высокой морфологической изменчивостью и спорностью видовых границ. По данным современных флористических обзоров и таксономических ревизий, во флоре Армении род Scilla представлен примерно 6 подтверждёнными видами, при этом ряд таксонов ранее включался в более широкое понимание (sensu lato) рода и рассматривался в разных интерпретациях как самостоятельные виды или синонимы. К числу достоверно фиксируемых таксонов относятся: Scilla armena, S. siberica, S. caucasica, S. monanthos, S. mischtschenkoana и S. rosenii . Особое внимание в систематике Scilla sensu lato в Армении уделяется комплексу видов S. siberica – S. armena – S. caucasica, который демонстрирует выраженную морфологическую близость (форма листьев, окраска околоцветника, строение тычинок и фенология), что приводит к различным таксономическим интерпретациям в литературе. В некоторых ревизиях также отмечается, что Scilla winogradowii рассматривается как синоним S. monanthos, что дополнительно уточняет видовой состав группы в регионе .

Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թվականին հրատարակությունները ներառում են ինչպես գիտական և ուսումնական գրականություն, այնպես էլ գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային բնույթի բազմաթիվ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են այդ տարվա հասարակական մտքի և հրատարակչական ոլորտի ընդհանուր զարգացումները։ Գիտական և մասնագիտական գրականության ոլորտում 2018-ին շարունակվել է ակտիվ հրատարակչական գործընթացը՝ հատկապես հումանիտար գիտությունների, լեզվաբանության, պատմության, գրադարանագիտության և տեխնիկական ուղղությունների շրջանակում։ Օրինակ՝ Հայաստանի ազգային գրադարանի և այլ գիտական կառույցների կողմից լույս են տեսել վիճակագրական և մատենագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք ուսումնասիրում են երկրի գրադարանային համակարգի վիճակը և տեղեկատվական ռեսուրսների զարգացումը։

Այս աշխատանքը նվիրված է ինքնիրացման գործընթացի հոգեբանական նախադրյալների ուսումնասիրությանը ծնողական դեպրիվացիայի պայմաններում՝ դիտարկելով մանկության վաղ շրջանի էմոցիոնալ զրկանքը որպես անհատի անձնային զարգացման, ինքնագիտակցության ձևավորման և հոգեբանական կայունության վրա ազդող կարևոր գործոն։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ծնողական դեպրիվացիայի տարբեր ձևերը՝ ներառյալ էմոցիոնալ անտեսումը, ֆիզիկական և սոցիալական աջակցության բացակայությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երեխայի կապվածության (attachment) համակարգի, ինքնագնահատականի և ներքին անվտանգության զգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հոգեբանական մեխանիզմներին, որոնք պայմանավորում են ինքնիրացման կարողությունների ձևավորումը կամ սահմանափակումը՝ ընդգծելով մոտիվացիոն համակարգերի խաթարումը, հուզական կարգավորման դժվարությունները և միջանձնային հարաբերությունների կառուցման բարդությունները։ Քննարկվում են նաև պաշտպանական և փոխհատուցող մեխանիզմները, որոնք կարող են մեղմել դեպրիվացիայի բացասական ազդեցությունը՝ ներառյալ սոցիալական աջակցության ցանցերը, կրթական միջավայրը և հոգեթերապևտիկ միջամտությունները։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ ինքնիրացումը ծնողական դեպրիվացիայի պայմաններում ձևավորվում է բարդ և բազմագործոն ազդեցությունների ներքո, և դրա հաջող իրականացումը մեծապես կախված է ինչպես վաղ միջավայրի որակից, այնպես էլ հետագա հոգեբանական վերականգնման հնարավորություններից:

Այս աշխատանքը նվիրված է հայ-վրացական հակադրության տնտեսական և հասարակական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով երկու հարևան ժողովուրդների հարաբերությունների պատմական զարգացումը սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և մշակութային գործոնների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են այն տնտեսական մրցակցային գործընթացները, որոնք տարբեր պատմական փուլերում ձևավորել են լարվածություններ առևտրային ուղիների, քաղաքային կենտրոնների ազդեցության և տարածաշրջանային ռեսուրսների բաշխման շուրջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև սոցիալական կառուցվածքների, ազգային ինքնությունների ձևավորման և քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը հասարակական ընկալումների և փոխադարձ հարաբերությունների վրա։ Քննարկվում են պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում դիվանագիտական հարաբերությունների, մշակութային փոխազդեցությունների և պետական քաղաքականությունների դերը՝ որպես հակադրության կամ համագործակցության խթանող գործոններ։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ հայ-վրացական հարաբերությունների պատմական դինամիկան չի կարող դիտարկվել միայն հակադրության տեսանկյունից, քանի որ այն ներառում է նաև երկարատև համագործակցության, փոխկապվածության և տարածաշրջանային ինտեգրման տարրեր, իսկ տնտեսական և հասարակական գործոնները հաճախ միահյուսվել են քաղաքական և մշակութային գործընթացների հետ:

Այս աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված փախստականների սոցիալական, ժողովրդագրական և հոգեբանական իրավիճակի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով «լքված հայրենիքի» գաղափարը որպես տեղահանման փորձառության և կոլեկտիվ հիշողության առանցքային բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են զանգվածային տեղահանության պատճառներն ու հետևանքները, բնակչության հարկադիր միգրացիայի գործընթացները, ինչպես նաև նոր բնակության վայրերում ինտեգրման, սոցիալական հարմարվողականության և տնտեսական վերականգնման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնության պահպանման, մշակութային շարունակականության և համայնքային կապերի պահպանման գործոններին, որոնք կարևոր դեր են խաղում փախստականների սոցիալական համախմբման և հոգեբանական կայունության ապահովման գործում։ Քննարկվում են նաև միջազգային մարդասիրական իրավունքի, պետական աջակցության քաղաքականությունների և հասարակական կազմակերպությունների դերակատարությունը տեղահանված անձանց կենսապայմանների բարելավման գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ հարկադիր տեղահանումը ոչ միայն սոցիալական և տնտեսական ճգնաժամ է, այլև խորքային մարդաբանական և մշակութային փորձառություն, որը ձևավորում է «լքված երկրի» հիշողությունը և ազդում սերունդների ինքնության կառուցման վրա:

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է ՆԱՏՕ-ի քաղաքական փոխակերպման գործընթացներին հետսառը պատերազմյան ժամանակաշրջանում՝ կենտրոնանալով ռազմաքաղաքական, աշխարհաքաղաքական և անդամ-պետությունների փոխհարաբերությունների դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է ՆԱՏՕ-ի ռազմավարական հղումները, կազմակերպչական կառուցվածքի փոփոխությունները, անվտանգային քաղաքականության նոր առաջնահերթությունները և այն միջազգային ճնշումները, որոնք ազդել են դաշինքի գործողությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տարածաշրջաններում ՆԱՏՕ-ի ներգրավվածության ձևերին, հումանիտար ու խաղաղապահ առաքելություններին, ինչպես նաև անդամ-պետությունների միջեւ քաղաքական կոնսենսուսի ձևավորմանն ու առանձին երկրների ազգային շահերի ազդեցությանը որոշումների կայացման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը ընդգրկում է հիմնարար տեսական վերլուծություն, պատմական և ժամանակակից քաղաքական իրողությունների համադրված գնահատում, ինչը թույլ է տալիս հասկանալ դաշինքի էվոլյուցիան, ռազմավարական և քաղաքական ընտրությունները, ինչպես նաև անվտանգության ապահովման մեխանիզմների արդյունավետությունը հետսառը պատերազմյան աշխարհակարգում։ Աշխատությունը կարևոր է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և անվտանգության քաղաքականության ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով ՆԱՏՕ-ի դերի և միջազգային անվտանգային դաշինքների զարգացման վերլուծությանը։

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Վասիլի Կեսարացու «Շեշտոդնև» երկի ազդեցությունը հինահայ գրականության և միջնադարյան հայ մշակույթի վրա։ Նյութում վերլուծվում է Վասիլիի գաղափարախոսությունը, ստեղծագործության բովանդակությունը և դրա թարգմանությունը հայերեն՝ ընդգծելով դրա ներգործությունը կրոնական, դիդակտիկ և գրական հուշերի վրա Հայաստանում։ Աշխատությունը ներկայացնում է «Շեշտոդնև»-ի լեզվաբանական, տեսական և տեսողական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն միջնադարյան հայ գրողների ու թարգմանիչների մոտ ձևավորված մեկնաբանությունները և շարադրանքները։ Նյութում ընդգրկվում են այն մշակութային և գաղափարական ազդեցությունները, որոնք նպաստել են հայ միջնադարյան գրականության զարգացմանը՝ համադրված քրիստոնեական աշխարհայացքի, աստվածաշնչյան մեկնության և գիտական-քաղաքական միտումների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հայ մշակութաբանների, կրոնաբանների և գրականագետների համար՝ ցուցադրելով միջնադարյան գրական հարստության և թարգմանական մշակույթի դերը հայ մտավորական ավանդույթի ձևավորման գործում։