100 փաստ. Առասպելներ ու լեգենդներ

Գրականություն

«Դատաստանագիրք» (հին հայերեն՝ «Դատաստանագիրք» կամ «Դատաստանագիրք Մխիթար Գոշի») Մխիթար Գոշի (12-րդ դարի հայ նշանավոր գիտնական, փիլիսոփա և իրավաբան) ամենանշանավոր գործերից մեկն է։ Այն հանդիսանում է Հայաստանի միջնադարյան իրավունքի և դատական պրակտիկայի կարևորագույն աղբյուրներից մեկը, որը դարեր շարունակ ծառայել է որպես օրենքի, արդարության և հասարակական կարգի հիմք։ 📌 Աշխատության բովանդակությունը և նշանակությունը «Դատաստանագիրք»-ը համարվում է մի ամբողջական իրավական ժողովածու, որը ներառում է դատական գործերի վարույթը, դատական ընթացակարգերը, օրենքների կիրառման կանոնները, վկայությունների, վկայականների, հանցագործությունների և պատժի տեսակների վերաբերյալ մանրամասն կարգավորումներ։ Գրքում Մխիթար Գոշը ներկայացնում է նաև մարդու իրավունքների, սեփականության, հողային և ընտանեկան հարաբերությունների հարցեր, համայնքային ու պետական կառավարման, բարոյականության և օրինապահության խնդիրներ։ 📌 Խորքային նշանակությունը Միջնադարյան Հայաստանի իրավական համակարգի համակարգում Մխիթար Գոշի «Դատաստանագիրքը» միավորում էր դատական պրակտիկան և իրավական սկզբունքները։ Այն միաժամանակ բարոյական-էթիկական ուղեցույց էր, քանի որ հեղինակը մեծ կարևորություն էր տալիս նաև արդարության, բարոյականության և մարդկային բարոյական արժեքների պահպանմանը։ «Դատաստանագիրքը» ծառայել է որպես հիմք ինչպես դատական գործերում, այնպես էլ կրթական ու իրավաբանական դաշտում՝ երկար ժամանակ։ 🎯 Ինչու է գիրքը կարևոր Այս աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն իրավագիտության պատմության համար, այլ նաև հայկական մշակութային, սոցիալական և քաղաքական կյանքի զարգացման համար, քանի որ այն արտացոլում է միջնադարյան Հայաստանի համայնքային կյանքի, դատական պրակտիկայի և բարոյական-իրավական մտածողության էությունը։

Գեղարվեստական հայ․

«Վերջին խոսք» Եղիշե Չարենցի անպարտելի ու դրամատիկ ստեղծագործություններից է։ Այս բանաստեղծությունը մելանխոլիկ և խորիմաստ խոսք է՝ լի զգացմունքներով, հայ ժողովրդի գոյատևման ու պայքարի պատմությամբ։ Չարենցը իր ստեղծագործություններում հաճախ բացահայտում է կյանքը ոչ միայն որպես անհատական գոյություն, այլ նաև որպես ազգային, պատմական դառնություն, որը նրա մեջ բազմաթիվ խորհրդանիշներ ու ընկալումներ է պարունակում։ «Վերջին խոսք»-ը առաջին հերթին վերաբերելով Չարենցի սեփական կյանքի փորձառություններին, արտահայտում է գաղափարներ, որոնք կապվում են մահվան, կորուստների, տառապանքների և հայրենիքին տրված պարտավորության հետ։ Դա մաքրում է իրարանցման, ապրելու և դարավոր պատմության հետ կապված ամեն ինչ։ Բանաստեղծությունն իր բովանդակությամբ հանդես է գալիս որպես վերջին դրվագ՝ անձնական կամ ազգային կյանքի համար՝ դեպի մահ, դեպի անհուսություն կամ նոր սկիզբ։ Չարենցը մշտապես որոնում է իր վերջին խոսքը՝ խոսքը, որը դեռ պիտի տրվեր իր գոյության մեջ, բայց միևնույն ժամանակ, նա բախվում է նրա ծանրաբեռնվածության հետ՝ հասկանալով, որ պատմության մի զգալի մասը արդեն կկտրվի այն գաղափարներից, որոնք նա կուզեր հայտարարված լինեն։ Նրա վերջին խոսքը այս դեպքում կարող է լինել խորաթափանց հայացք դեպի սեր, հայրենիք, ինքնություն, իր մոլորակից դուրս՝ իր գոյության իրականությունը հասկանալու փորձ։ Չարենցը այս բանաստեղծության մեջ ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդը կարող է մնալ հավատարիմ իր արժեքներին և երկրի նկատմամբ ունեցած սիրուն՝ նույնիսկ եթե այդ ճանապարհը ծանր, խորտակված և դժվարանցանելի է։ «Վերջին խոսք»-ը նաև միստիկ, պոետիկ արտահայտություն է, որն արտացոլում է Չարենցի ներաշխարհը՝ դրամատիկ անցյալով, պայքարներով ու հայացքներով դեպի ապագա։ Դա նրա մխիթարանքը՝ թեեւ խորամանկ և ցավոտ, բայց երբեմն անխուսափելի։ Հրատարակիչ - Հայագիտակ Հրատ. տարեթիվ - 2007 ISBN - 978-99941-980-5-4

Փիլիսոփայություն

«Хагакурэ. Բուսիդո» (Ճունեթոմո Յամամոտո) դասական ճապոնական աշխատություն է, որը ներկայացնում է սամուրայների բարոյական օրենքներն ու կյանքը՝ որպես բուսիդո (ժողովրդական պատերազմական ուղի) ուսմունքի մարմնացում։ Գիրքը հավաքված է Յամամոտոյի գրառումներից՝ 18-րդ դարի վերջին, և այն արտացոլում է սամուրայների հոգևոր աշխարհը, նրանց կարգավիճակը և ինքնազոհաբերության գաղափարը։ «Хагакурэ» նշանակում է «Փոշի տակ թաքնված», և այդ կերպով հեղինակն ուզում է ցույց տալ կյանքի կարճությունն ու մահվան բնականությունը։ Գիրքը շեշտում է, որ սամուրայների կյանքի գլխավոր նպատակը պետք է լինի պատիվը, հավատարմությունը և պարտքի կատարելությունը՝ նույնիսկ մահվան գնով։ Յամամոտոն ընդգծում է խիստ ինքնակառավարումը, դաստիարակության դերը և ուժեղ բնավորության ձևավորումը։ Նա նաև խոսում է ճշմարիտ մարդ լինելու մասին՝ առանց վախի, անինքնասիրության և կեղծավորության։ Գիրքը կարևորում է պահվածքի պարզությունը, գործողությունների արագությունն ու որոշակիությունը՝ որպես ճիշտ վարքագծի նշաններ։ «Բուսիդոն» այստեղ դիտարկվում է ոչ միայն որպես մարտարվեստ, այլև որպես ամբողջ կյանքի սկզբունք՝ աշխատանքում, հարաբերություններում և հոգևոր աճում։ Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել ճապոնական մշակույթի վրա և հաճախ մեջբերվում է որպես բարոյական ուղեցույց։ Այս աշխատությունը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են սամուրայների մշակույթով, փիլիսոփայությամբ և ինքնահսկման արվեստով։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-699-93468-3

Այլ առարկաներ

Ավտոմոբիլներ և տրակտորներ աշխատությունը մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է ավտոմոբիլների և տրակտորների կառուցվածքի, աշխատանքի սկզբունքների և տեխնիկական շահագործման հիմունքների համապարփակ ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես ճանապարհային, այնպես էլ գյուղատնտեսական տեխնիկայի հիմնական համակարգերը։ Հեղինակ Ն. Ա. Բազիկյանը գրքում մանրամասն ներկայացնում է ներքին այրման շարժիչների կառուցվածքը, փոխանցման համակարգերը, շասսիի և ղեկավարման մեխանիզմները, արգելակային համակարգերը, ինչպես նաև տրակտորային ուժային ագրեգատների առանձնահատկությունները՝ բացատրելով դրանց աշխատանքը որպես միասնական տեխնիկական համակարգ։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև ավտոմոբիլների և տրակտորների շահագործման, տեխնիկական սպասարկման և կարգավորման հիմնական սկզբունքները՝ շեշտադրելով մեքենաների հուսալիության բարձրացման և անխափան աշխատանքի ապահովման միջոցները։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր աշխատանքային պայմաններում տեխնիկայի կիրառման առանձնահատկությունները, վառելիքի արդյունավետ օգտագործման մեթոդները, ինչպես նաև մաշվածության և խափանումների կանխարգելման տեխնիկական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև գյուղատնտեսական աշխատանքներում տրակտորների կիրառությանը՝ հողամշակման, ցանքի և բերքահավաքի գործընթացներում դրանց դերին և արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական և տեխնիկական բուհերի ուսանողների, ինժեներների, մեխանիզատորների և ավտոտրանսպորտային ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները մեքենաների կառուցվածքի և շահագործման վերաբերյալ։

Բնապահպանություն

Գրքում ներկայացվում են գյուղատնտեսության մեջ առաջացող թափոնների հիմնական տեսակները՝ բույսերի մնացորդներ, կենդանական ծագման թափոններ, օրգանական և անօրգանական նյութեր, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա։ Հեղինակը քննարկում է թափոնների վերամշակման և օգտագործման տարբեր եղանակներ՝ կոմպոստավորում, բիոգազի արտադրություն, օրգանական պարարտանյութերի ստացում և վերամշակման այլ տեխնոլոգիաներ։ Նշվում է, որ նման մոտեցումները նպաստում են հողի բերրիության բարձրացմանը և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն կառավարման սկզբունքներին՝ ռեսուրսների խնայող օգտագործում, էկոլոգիական անվտանգություն և տնտեսական արդյունավետություն։

Գեղարվեստական ռուս․

Ալեքսանդր Սոլժենիցինի հայտնի վեպերից է, որը հիմնված է հեղինակի սեփական փորձի վրա՝ երբ նա երկար ժամանակ բուժվել է քաղցկեղից։ Գիրքը պատկերում է Սոլժենիցինի՝ Սովետական Միության դիսպանսերում անցկացրած օրերն ու մարդկանց, ովքեր ապրում են այս հաստատություններում։ Վեպը բացահայտում է այն արհավիրքները, որոնք ոչ միայն ազդում են հիվանդների ֆիզիկական, այլև հոգեկան վիճակի վրա՝ ցույց տալով հասարակության և նրա գաղափարների ապամոնտաժվածությունը։ **«Ռակовый корпус»**-ը քննում է մարդկային գոյությունը մահվան դռանն մոտ՝ անդրադառնալով այն դժվարություններին ու անարդարություններին, որոնք օժտում են ռեալիզմի խորությամբ, անբեկանելի ճշմարտությամբ։ Այն ձևավորում է առողջության ու մարդկային վիճակների հասկացությունների խորությունը՝ հարցնելով թե որքանով կարող են բարոյական արժեքները գոյատևել այդ դժվարին պայմաններում։ Վեպում ներկայացված են տարբեր կերպարներ, որոնք յուրաքանչյուրը խորապես թափանցում են մարդկային խառնվածքի մեջ՝ փորձելով գտնել իսկական ուժը կամ անցանկալի վերջը։ Սոլժենիցինը վեպը գրել է այն խառնաշփոթ իրավիճակում, երբ առողջությունը՝ հակառակ այն ամենին, ինչ կարելի է սպասել, կարող է դառնալ չարիք կամ փրկություն։ **«Раковый корпус»**-ը ներկայացնում է մարդկանց և գաղափարների վրա ազդեցության բարդությունը, որտեղ կապերն ու փոխհարաբերությունները սովորաբար սահմանափակվում են միայն իրականությամբ, բայց կարող են տալ նաև հուսահատության ու ըմբռնման պահեր։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-5-17-090415-0