Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը ներկայացնում է մակրոտնտեսագիտության հիմնական հասկացությունները և վերլուծական գործիքները՝ ուսումնասիրելով ամբողջ տնտեսության մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացները։ Այն բացատրում է համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ), ազգային եկամտի, գնաճի, գործազրկության և տնտեսական աճի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ձևավորում երկրի տնտեսական իրավիճակը։ Գրքում քննարկվում են նաև տնտեսական հավասարակշռության մոդելները, համախառն պահանջարկի և առաջարկի (AD-AS) վերլուծությունը, դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականության ազդեցությունը, ինչպես նաև բաց տնտեսության պայմաններում արտաքին առևտրի և փոխարժեքների դերը։ Հեղինակը ներկայացնում է թե՛ տեսական հիմքերը, թե՛ գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ տնտեսական ցիկլերի պատճառներն ու պետական կարգավորման մեխանիզմները։ Նյութը կառուցված է այնպես, որ ընթերցողին աստիճանաբար ներմուծի մակրոտնտեսական մտածողության մեջ՝ զարգացնելով վերլուծական կարողություններ և տնտեսական երևույթների համապարփակ ընկալում։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագիտության ուսանողների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ ազգային տնտեսության գործառույթները և զարգացման օրինաչափությունները։

Գեղարվեստական հայ․

«Ծաղկած այբուբեն»՝ Սոնա Տիգրանյանի ստեղծագործությունը մի արտասովոր և շատ խորը թեմա է ուսումնասիրում՝ հայոց այբուբենը, հայոց լեզվի գեղեցկությունն ու դերը ժողովրդի մշակույթում։ Գիրքը խորհրդանշական առումով անցկացնում է անհատական ու ազգային ինքնության հարցերի ու թեմաների միջով, ներկայացնելով մեր մշակութային ժառանգության մի մասն՝ այբուբենը, որը հայ ազգի մշակույթի և գիտության հիմքերից է։ Տիգրանյանի այս վեպը իր բովանդակությամբ փոխկապակցվում է լեզվի և գրականության վերածննդի՝ հայ ժողովրդի պատմական հիշողության հետ։ Այբուբենը, որպես պատմական արժեք, վերլուծվում է ոչ միայն որպես գրական ու լեզվաբառական համակարգ, այլ նաև որպես այն գործիքը, որը մեզ կապում է մեր անցյալի ու ներկայի միջև՝ մեր իսկ ինքնության վերարտադրությանը։ «Ծաղկած այբուբեն»-ը խորացնում է այդ կապերը՝ ներկայացնելով հայոց այբուբենի գեղեցկությունն ու իմաստը՝ ամբողջ աշխարհում խաչվող մարդկանց համար։ Սոնա Տիգրանյանը ստեղծագործության մեջ փորձում է ներկայացնել ոչ միայն լեզվի, այլ նաև նրա հոգևոր և մշակութային ազդեցությունը՝ հայ ժողովրդի շոշափելի և անշոշափելի մասերի վրա։ Այբուբենը՝ իր ամբողջականությամբ ու խորը հնչյունաբանությամբ, բացահայտում է մեր մշակույթի միջուկը՝ ցույց տալով, թե ինչպես լեզուն ոչ միայն հաղորդակցման գործիք է, այլ նաև մի ամբողջ աշխարհ, որտեղ մարդն իր իմաստը դրսևորում է, իր փորձը փոխանցում հետագա սերունդներին։ Այս գիրքը հայ ժողովրդի լեզվաբառական գեղեցկության ու պատմության արժեքի վերանայման մեջ մեկ քայլ առաջ է՝ գրավոր լեզվի և հայ գրականության խորական լարումը ընդգծելով։ Տիգրանյանի ստեղծագործությունը մի փոքրիկ, բայց շատ արժեքավոր ուղեցույց է, որը ոչ միայն ուսուցում է լեզվի մասին, այլև, անշուշտ, տարածում է խորը հարգանք և սեր հայոց մշակույթի նկատմամբ։ Հրատ. տարեթիվ - 2020

Տնտեսագիտություն

Բնակչության եկամուտների ձևավորման աղբյուրները այն միջոցներն են, որոնցից մարդիկ ստանում են դրամական կամ նյութական եկամուտներ՝ իրենց կենսապահովման և ծախսերի համար։ Եկամուտների հիմնական աղբյուրներից մեկը աշխատանքային վարձատրությունն է, այսինքն՝ աշխատավարձը, որը մարդը ստանում է իր կատարած աշխատանքի դիմաց պետական կամ մասնավոր հատվածում։ Երկրորդ կարևոր աղբյուրը ձեռնարկատիրական եկամուտներն են, որոնք ձևավորվում են բիզնես գործունեությունից ստացված շահույթից՝ ապրանքների արտադրության կամ ծառայությունների մատուցման արդյունքում։ Բնակչության եկամուտների մեջ կարևոր տեղ ունեն նաև սեփականությունից ստացվող եկամուտները, օրինակ՝ վարձակալությունից ստացված գումարը, շահաբաժինները բաժնետոմսերից և տոկոսները բանկային ավանդներից։ Բացի այդ, գոյություն ունեն նաև սոցիալական փոխանցումները, որոնք պետությունը տրամադրում է բնակչությանը՝ նպաստների, կենսաթոշակների, օգնությունների և այլ սոցիալական վճարների տեսքով։ Եկամուտների աղբյուր կարող են լինել նաև արտերկրից ստացվող փոխանցումները, հատկապես այն դեպքերում, երբ քաղաքացիները աշխատում են արտասահմանում և գումար են ուղարկում իրենց ընտանիքներին։ Բնակչության եկամուտների ձևավորման կառուցվածքը կարևոր է երկրի տնտեսական վիճակը գնահատելու համար, քանի որ այն ցույց է տալիս ոչ միայն մարդկանց կենսամակարդակը, այլև եկամուտների բաշխման արդարությունը։ Տարբեր երկրներում եկամուտների աղբյուրների հարաբերակցությունը տարբեր է՝ կախված տնտեսական զարգացման մակարդակից, զբաղվածության կառուցվածքից և սոցիալական քաղաքականությունից։ Եկամուտների բազմազան աղբյուրները նպաստում են տնտեսական կայունությանը և նվազեցնում են բնակչության սոցիալական ռիսկերը։

Մանկավարժություն

Այս թեման վերաբերում է երեխայի կյանքի առաջին վեց ամիսներին, որը համարվում է զարգացման ամենակարևոր և զգայուն փուլերից մեկը, քանի որ այդ ժամանակ ձևավորվում են ինչպես ֆիզիկական աճի հիմքերը, այնպես էլ հոգեբանական և զգայական կապերը։ Ծննդյան պահից սկսած երեխայի հիմնական կարիքներն են սնունդը, քունը, ջերմությունը և անվտանգ միջավայրը, իսկ այս բոլոր գործոնների ճիշտ կազմակերպումը մեծ ազդեցություն է ունենում նրա առողջ զարգացման վրա։ Առաջին ամիսներին երեխայի հիմնական սնունդը մայրական կաթն է, որը ապահովում է անհրաժեշտ սննդարար նյութեր և իմունային պաշտպանություն, ինչպես նաև նպաստում է մոր և երեխայի միջև էմոցիոնալ կապի ձևավորմանը։ Այս փուլում կարևոր է նաև հիգիենայի պահպանումը, կանոնավոր բժշկական հսկողությունը և պատվաստումների ժամանակին իրականացումը, որոնք կանխում են բազմաթիվ հիվանդություններ։ Երեխայի դաստիարակության կարևոր բաղադրիչ է նաև հոգեբանական խնամքը՝ նրան մշտապես սիրով, ուշադրությամբ և հանգստությամբ շրջապատելը, քանի որ այդ ժամանակ ձևավորվում է վստահության զգացումը արտաքին աշխարհի նկատմամբ։ Մոտավորապես 2–3 ամսականից երեխան սկսում է արձագանքել ձայներին, դեմքերին և լուսային փոփոխություններին, իսկ 4–6 ամսականում զարգանում են շարժողական ունակությունները, ինչպիսիք են գլուխը պահելը, շրջվելը և ձեռքերով առարկաներին արձագանքելը։ Ծնողի հետ շփումը՝ խոսելը, երգելը և ժպիտը, կարևոր դեր ունի խոսքի և սոցիալական զարգացման նախադրյալների ձևավորման գործում։ Այս փուլում չափազանց կարևոր է երեխայի անվտանգ միջավայրը՝ վնասվածքներից և վտանգավոր առարկաներից պաշտպանված տարածքը, ինչպես նաև հստակ օրվա ռեժիմը, որը ներառում է քնի և սննդի կարգավորված ժամանակացույց։ Վեց ամսականին մոտ երեխան արդեն սկսում է ավելի ակտիվորեն ուսումնասիրել շրջապատը, ինչը հիմք է դառնում հետագա ճանաչողական զարգացման համար։

Տնտեսագիտություն

Ձեռնարկության միջոցները այն բոլոր տնտեսական ռեսուրսներն են, որոնք անհրաժեշտ են նրա արտադրական և տնտեսական գործունեությունը իրականացնելու համար, և դրանք ներառում են ինչպես նյութական ակտիվներ՝ շենքեր, սարքավորումներ, հումք, արտադրական պաշարներ, այնպես էլ ոչ նյութական ակտիվներ՝ արտոնագրեր, լիցենզիաներ, ծրագրային ապահովում և կազմակերպական արժեքներ, ինչպես նաև դրամական միջոցներ և դրանց համարժեքներ, որոնք ապահովում են ընթացիկ հաշվարկների իրականացումը։ Ձեռնարկության միջոցները սովորաբար բաժանվում են հիմնական (երկարաժամկետ օգտագործման ակտիվներ) և շրջանառու միջոցների (կարճաժամկետ օգտագործման և արագ սպառվող ակտիվներ), որոնց համադրությունը ձևավորում է արտադրական գործընթացի նյութական հիմքը և ապահովում է ձեռնարկության գործունեության շարունակականությունը։ Այս միջոցների ձևավորման աղբյուրները բաժանվում են սեփական և փոխառու աղբյուրների։ Սեփական աղբյուրների մեջ են մտնում կանոնադրական կապիտալը, շահույթը, ամորտիզացիոն հատկացումները և այլ ներքին ֆինանսական ռեսուրսներ, որոնք գտնվում են ձեռնարկության լիարժեք տնօրինման տակ, մինչդեռ փոխառու աղբյուրները ներառում են բանկային վարկերը, պարտատոմսերի թողարկումը, մատակարարների պարտքերը և այլ արտաքին ֆինանսավորման ձևեր, որոնք ժամանակավոր են և ենթադրում են վերադարձման պարտավորություն։ Այս կառուցվածքը թույլ է տալիս ձեռնարկությանը հավասարակշռել ֆինանսական անկախությունն ու զարգացման հնարավորությունները՝ ըստ ռիսկերի և եկամտաբերության։

Տնտեսագիտություն

Նորամուծական ձեռնարկատիրությանը և մարկետինգին նվիրված տնտեսագիտական-կառավարչական ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում է նորարարությունների դերը ժամանակակից բիզնեսի զարգացման և մրցակցային առավելությունների ձևավորման գործընթացում։ Գրքում բացատրվում է, որ նորամուծական ձեռնարկատիրությունը հիմնված է գաղափարների ստեղծման, տեխնոլոգիական նորությունների ներդրման և դրանց շուկայական կիրառման վրա՝ նպատակ ունենալով ստեղծել ավելացված արժեք և բավարարել սպառողների փոփոխվող պահանջները։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են նորարարական գործընթացի փուլերը՝ գաղափարի ձևավորում, հետազոտություն և զարգացում, փորձարկում, շուկա դուրս բերում և կոմերցիալացում, ինչպես նաև դրանց կապը ձեռնարկության ռազմավարական նպատակների հետ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև մարկետինգի դերին նորարարությունների առաջմղման մեջ՝ շուկայի ուսումնասիրություն, սպառողի վարքագծի վերլուծություն, բրենդինգ և դիրքավորում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են նորարարական ընկերությունները օգտագործում մարքեթինգային գործիքներ՝ իրենց արտադրանքը շուկայում հաջողությամբ ներկայացնելու և մրցակցային առավելություն ձեռք բերելու համար։ Աշխատությունը կարևոր է ձեռնարկատիրության, մարքեթինգի և նորարարական տնտեսության ուսումնասիրության համար։