Հայաստանի կենսաբազմազանությունը և բնության հատուկ պահպանվող տարածքները

Գրականություն

Ղևոնդ Ալիշան․ Բանաստեղծություններ — հայ ազգային-հայրենասիրական և հոգևոր պոեզիայի կարևոր ժողովածու, որն ընդգրկում է հայ բանաստեղծ, պատմաբան, աշխարհագրագետ և մշակութային գործիչ Ղևոնդ Ալիշան-ի ստեղծագործությունները։ Գիրքը ներկայացնում է Ալիշանի պոեզիայի հիմնական թեմաները՝ հայրենասիրություն, ազգային հիշողություն, բնության գեղեցկություն, հոգևոր արժեքներ, անցյալի փառքի հիշատակ և ժողովրդի մշակութային ինքնության պահպանություն։ Նրա բանաստեղծություններում առանձնահատուկ տեղ ունի Հայաստանի հանդեպ խոր սերը, որտեղ հայրենիքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլ նաև որպես հոգևոր և պատմական սրբավայր։ Ալիշանի լեզուն հարուստ է գրաբարյան ու դասական շնչով, ինչը ստեղծագործություններին հաղորդում է հանդիսավորություն և բարձր գեղարվեստական արժեք։ Բազմաթիվ գործերում հեղինակը դիմում է պատմական կերպարների, ազգային ավանդույթների և քրիստոնեական խորհրդանիշների՝ ընթերցողին փոխանցելով ազգային արժանապատվության և մշակութային շարունակականության գաղափարը։ Բանաստեղծությունների մեջ հաճախ հանդիպում են բնության նկարագրություններ՝ լեռներ, գետեր, եկեղեցիներ և հայկական գյուղաշխարհ, որոնք դառնում են հայրենիքի խորհրդանիշներ։ Ալիշանի պոեզիան միաժամանակ քնարական է և ուսուցողական, քանի որ հեղինակը փորձում է ոչ միայն հուզել ընթերցողին, այլ նաև պահպանել պատմական հիշողությունը և սեր փոխանցել հայ մշակույթի հանդեպ։ Այս ժողովածուն կարևոր տեղ ունի հայ դասական գրականության մեջ և հատկապես արժեքավոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրվում են ազգային ինքնությամբ, պատմությամբ և հոգևոր գրականությամբ

Գեղարվեստական հայ․

«Հայկական առակներ» (Մխիթար Գոշ, Այգեկցի Վ.) հավաքածու է, որը միավորում է հայկական ժողովրդական առակների, իմաստակատակների և բարոյական դասեր պարունակող պատմությունների լավագույն օրինակները։ Այս առակները երկար տարիներ ձևավորել են հայ ժողովրդի ազգային մտածելակերպը՝ սովորեցնելով արդարություն, աշխատասիրություն, խելք ու բարություն։ Գիրքը ներառում է տարբեր կերպարներ՝ գյուղացիներ, արքաներ, վանահայրեր, մոմավաճառներ, գիշատիչներ ու խելացի աղքատներ՝ ովքեր ամեն անգամ ցույց են տալիս մարդկային թերություններն ու արժանիքները։ Առակները հաճախ ավարտվում են հստակ իմաստով՝ մի փոքրիկ «դաս» տալով ընթերցողին, և հենց դրա շնորհիվ դրանք դառնում են հեշտ հիշվող ու ազդեցիկ։ Մխիթար Գոշը և Այգեկցի Վարդանը այս ստեղծագործության միջոցով մեծ դեր են խաղացել հայկական գրական ժառանգության պահպանման մեջ՝ կուտակելով ու գրավոր թողնելով ժողովրդական ժառանվագը։ Գիրքը ընթերցողին թույլ է տալիս տեսնել, թե ինչպիսի արժեքներ է պահել հայ մարդը՝ ժամանակակից խնդիրների մեջ էլ կիրառելի և հզոր։ Առակներում շատ հաճախ կան հումորային դրվագներ, որոնք ընթերցողին դարձնում են ոչ միայն մտածող, այլև ժպտացող։ Այս հավաքածուն հատկապես օգտակար է երեխաների և պատանիների համար, քանի որ առակները ձևավորում են բարոյական հիմունքներ և արժեհամակարգ։ Միևնույն ժամանակ՝ մեծահասակները նույնպես կարող են գտնել այստեղ խոր իմաստներ և մարդկային բնույթի ճշմարտություններ։ Ընդհանուր առմամբ, «Հայկական առակներ» գիրքը հանդիսանում է հայ ժողովրդի հին ու մշտական իմաստության աղբյուր, որը միշտ актуալ է և դասավանդող։ Հրատարակիչ -Քյուրքչյան Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-9122-1-9

Քաղաքագիտություն

Բոբ Վուդվորդի կողմից գրված գրքն է, որը հիմնված է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 45-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփի նախագահության ընթացքում տեղի ունեցած մի շարք կարևոր իրադարձությունների ու միջադեպերի վերլուծության վրա։ Գրքում Վուդվորդը բացահայտում է Թրամփի վարչակազմի ներսում տեղի ունեցող համալիրված իրադարձությունները, քաղաքական շփոթությունները, ինչպես նաև նախագահի և նրա թիմի գործելակերպը։ Վուդվորդը, հիմնվելով բազմաթիվ հարցազրույցների, գաղտնի աղբյուրների և փաստաթղթերի վրա, նկարագրում է Թրամփի օրոք կառավարման ներքին խառնաշփոթը, հակասությունները, ինչպես նաև նրա և մյուս իշխանավորների միջև տիրող լարվածությունը։ Գիրքն ընդգծում է Թրամփի անհատականությունները, արտաքին քաղաքական որոշումների բարդությունը, ինչպես նաև նրա վարչակազմի ռազմավարությունը համաշխարհային իրադարձությունների վրա։ Գիրքը բացահայտում է նաև այն անհանգստությունները և վախերը, որոնք առկա էին Թրամփի կառավարությունում՝ կապված նրա անհpredictելի վարքագծի, որոշումների կայացմանը մասնակցող մարդկանց, ինչպես նաև արտաքին և ներքին քաղաքականության հետ կապված հետադարձ կապերի մասին։ «Սթրախ» գիրքը շարադրված է ակնառու սենսացիոն ոճով՝ լսարանը բացահայտելով այն քաղաքական ու անձնական հակասությունները, որոնք ձևավորեցին Թրամփի կառավարման տարիների դասերը։ Այս աշխատությունը կարևոր ընթերցանություն է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ Թրամփի կառավարման համաշխարհային ազդեցությունը՝ ոչ միայն քաղաքական մակարդակում, այլ նաև հասարակության մեջ։ Հրատարակիչ - Альпина Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-9614-1856-9

Գեղարվեստական հայ․

Համո Սահյանի խոր ու խորիմաստ ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է մարդու անհայտություն, տխրություն և խորը ապրումները՝ կապված է անցյալի ու ներկայի հետ։ Գիրքը, շոշափելով մենության, կորուստի ու ինքնադրսևորման թեմաները, նկարագրում է մարդու պայքարը ոչ միայն արտաքին աշխարհում, այլ նաև իր ներաշխարհում։ Սահյանը գիրքը գրում է խառնված այն հարցերին, որոնք անընդհատ հետապնդում են մարդուն՝ իր տեղը գտնելու, իսկապես ապրելու հարցերի շուրջ։ Վեպը հետաքրքիր ու կշռադատված հայացք է մարդուն, ով փորձում է հասկանալ իր առջև դրված կործանիչ հարցերը, իսկ մեկ այլ կողմից՝ վերականգնվել և ապրել լիարժեք։ **«Ինձ բացակա չդնեք»** արտահայտում է անտարբերության դեմ պայքարող մարդու խնդիրը, ով փորձում է դուրս գալ ստվերից ու բացարձակապես նորովի տեսնել իրեն։ Գիրքը նաև անդրադառնում է սիրո և մարդկային հարաբերությունների բարդություններին, որոնք շատ հաճախ պարունակում են բացակայության ցավ, բայց նաև երազանքի և որոնումների իրականություն։ Պատմությունն ունի թափանցիկ ու դյուրին պատմողական ոճ՝ պատմելով այն մասին, թե ինչպես մարդը չի կարող միայն անցնել իր կյանքը, առանց ճիշտ հասկանալու և գնահատելու ներքին աշխահում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-68-268-6

Այլ առարկաներ

Գիրքը պատմում է մի երիտասարդ արաբական արոտչի՝ Սանտյագոյի պատմությունը, ով իր կյանքը և երազանքը կապում է «անձնական առաքելության» (Personal Legend) հետ։ Սանտյագոն որոշում է թողնել ամեն ինչ և գնալ դեպի Եգիպտոս՝ գտնելու իր երազանքների գանձը։ Ճանապարհին նա հանդիպում է տարբեր մարդկանց, որոնցից յուրաքանչյուրն օգնում է նրան հասկանալու կյանքը, սերը, հավատը և իրական արժեքները։ Գիրքը խորապես անդրադառնում է մարդու ընտրության, երազանքի, հավատքի, բնության հետ համընկնելու և իրականության ներքին ձայնը լսելու թեմաներին։ Կոելյոն օգտագործում է ալքիմիայի և խորհրդանիշների լեզուն՝ ցույց տալով, որ յուրաքանչյուր մարդ ունի իր ճանապարհը և եթե նա հետևի իր սրտին, կհասնա նպատակին։

Պատմություն

Այս աշխատությունը միջնադարյան հայկական պատմագրության կարևորագույն աղբյուրներից է, որը վերաբերում է հիմնականում 7-րդ դարի պատմական իրադարձություններին։ Սեբեոսի «Պատմություն»-ը առանձնանում է նրանով, որ ներկայացնում է ոչ միայն Հայաստանի, այլև ողջ տարածաշրջանի՝ Բյուզանդիայի, Պարսկաստանի և արաբական խալիֆայության միջև տեղի ունեցող քաղաքական և ռազմական զարգացումները։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում այն ժամանակաշրջանի կարևոր իրադարձություններին, ինչպիսիք են պատերազմները, դիվանագիտական հարաբերությունները և իշխանական պայքարները։ Սեբեոսը ներկայացնում է, թե ինչպես են այս ուժերը փոխազդում և ինչ ազդեցություն ունեն Հայաստանի վրա՝ որպես ռազմավարական կարևոր տարածք։ Աշխատության կարևոր թեմաներից են․ Հայաստանի քաղաքական դիրքը մեծ տերությունների միջև Բյուզանդական և Սասանյան Պարսկաստանի հակամարտությունները արաբական նվաճումների սկիզբը և դրանց հետևանքները հայ իշխանների և նախարարական տների դերը Սեբեոսի աշխատությունը արժեքավոր է նաև նրանով, որ հեղինակը հաճախ հանդիսանում է իրադարձությունների ժամանակակից կամ մոտ կանգնած վկան, ինչը նրա հաղորդած տեղեկություններին տալիս է պատմական կարևորություն։ Միևնույն ժամանակ, այն պարունակում է նաև ժամանակի մտածողությանը բնորոշ մեկնաբանություններ և աշխարհայացքային մոտեցումներ։