Հովհաննես Թումանյան․ Հեքիաթներ

Գեղարվեստական հայ․

«Տուր ձեռքդ, պստլո»՝ Գուրգեն Խանջյանի այս ստեղծագործությունը իր լեզվաբառական խորությամբ և սոցիալական քննադատությամբ հայ գրականության կարևոր և համարձակ գործերից մեկն է։ Վեպը կամ պատմվածքը ներկայացնում է մարդու և նրա շրջապատի, հատկապես հասարակության մեջ գտնված անհավասարությունների ու սոցիալական անարդարությունների մասին պատկերներ, որոնք միևնույն ժամանակ կոշտ և բարոյական հարցադրումներ են։ Խանջյանը այս գործի միջոցով սթափ ու անկեղծ անդրադառնում է այն սոցիալական տարբերությունների և ապրելու պայմանների մասին, որոնք մեծ ազդեցություն ունեն մեր կյանքում։ «Պստլո» բառը, թեև արտաքինից դիտվում է որպես մի տեսակ վիրավորանք կամ ամենախոնարհ վիճակը, բայց, ըստ հեղինակի, այն հեգնանքի և քննադատության ձև է՝ հասարակության մեջ տեղի ունեցող խտրականությունների մասին։ Խանջյանը ցույց է տալիս, թե ինչպես այս սիմվոլը խրախուսում է կամ պահանջում ավելի մարդկային հարաբերություններ՝ առանց անտեսելու մեկ ուրիշի ծանր վիճակը կամ վիրավորանքները։ Այս ստեղծագործությունը, ինչպես շատ մյուսները, շրջանցում է ոչ միայն անձնական, այլ նաև մթնոլորտային հոգեբանություն՝ նկարագրելով մարդկանց մղումները, որոնք ձևավորվում են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, սոցիալական ու բարոյական գնահատականների կողմից։ Վեպը ներկայացնում է այն մարդկանց ճակատագրերը, որոնք հայտնվում են այդպիսի անարդարագույն աշխարհում՝ ծանր ճակատագրեր կրելով և իրենց իսկ գոյաբառերում ապրելով։ «Տուր ձեռքդ, պստլո»-ում Խանջյանը իր ստեղծագործության միջոցով հասարակությանը, մարդկային հարաբերությունները բերում է շատ մոտ դաշտ՝ բազում նրբություններով։ Այն հարցադրում է տալիս՝ արդյոք մենք իսկապես պատրաստ ենք հասնելու դեպի սեր ու համերաշխություն, թե շարունակելու ենք փնտրել ուրիշի մեջ անարդարությունը ու զայրույթը։ Վեպը մոտեցում է իրականությանը հեգնական և խորաթափանց կերպով, բայց չի խուսափում նաև զզվանքից ու հուսահատությունից՝ վերլուծելով, թե ինչպես է հասարակությունը կազմավորվում ու առաջանում ավելի խոցելի և անմարդկային շերտերով։ «Տուր ձեռքդ, պստլո» կարելի է համարել ոչ միայն սուր գրական քննադատություն, այլ նաև կոչ դեպի մարդկանց՝ հասկանալու, թե ինչքան մեծ է մարդկային կապը, ինչպես նաև հասարակական փոփոխությունների կարևորությունը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-76-018-6

Այլ առարկաներ

Հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության առարկայի գործնական հմտությունների ձևավորման համար։ Այն ընդգրկում է լաբորատոր և գործնական աշխատանքների համակարգված հավաքածու, որոնց միջոցով ուսանողները կարող են կիրառել տեսական գիտելիքները իրական կամ մոդելավորված իրավիճակներում։ Գրքում ներկայացվում են մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնները, դրանց գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև անվտանգության ապահովման հիմնական սկզբունքները տարբեր միջավայրերում՝ ուսումնական, արտադրական և կենցաղային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված ռիսկերի նույնականացման, կանխարգելման միջոցառումների մշակման, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցների կիրառման և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի ձևավորման վրա։ Ներառված են նաև գործնական հանձնարարություններ՝ կապված աշխատանքային հիգիենայի, առաջին օգնության հիմունքների և անվտանգության կանոնների պահպանման հետ, որոնք նպաստում են ուսանողների գործնական պատրաստվածության բարձրացմանը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ ապահովելով կենսագործունեության անվտանգության հիմնարար գիտելիքների և կիրառական հմտությունների զարգացում։

Պատմություն

Նյութը լուսաբանում է 1917–1918 թվականների ժամանակահատվածը, երբ Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Անդրկովկասը հայտնվեց քաղաքական վակուումի և ուժերի բախման կենտրոնում։ Այդ պայմաններում սկսվեց հայ ժողովրդի պետականության վերականգնման գործընթացը։ Հիմնական բովանդակություն Ռուսական կայսրության անկում և տարածաշրջանային ճգնաժամ Նյութը ցույց է տալիս, թե ինչպես 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Անդրկովկասում առաջացավ իշխանական անկայունություն և նոր քաղաքական կենտրոնների ձևավորման անհրաժեշտություն։ Անդրկովկասյան դաշնակցություն և նրա փլուզումը Ներկայացվում է Անդրկովկասյան Սեյմի և ժամանակավոր կառավարման մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև հայ, վրացի և ադրբեջանական քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները։ Դիվանագիտական պայքար և անկախության ուղի Նյութը ընդգծում է արտաքին ուժերի ազդեցությունը (Օսմանյան կայսրություն, Գերմանիա և այլն) և հայ քաղաքական ուժերի պայքարը՝ պետականության պահպանման ու անկախության հասնելու համար։ 1918 թ. մայիս՝ անկախության հռչակում Վերլուծվում է Հայաստանի Հանրապետության ստեղծման գործընթացը և դրա դիվանագիտական նախադրյալները։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի անկախ պետականության կերտումը արդյունք էր ոչ միայն ներքին քաղաքական պայքարի, այլև բարդ միջազգային և տարածաշրջանային դիվանագիտական գործընթացների։

Արտասահմանյան գրականություն

ատմությունը սկսվում է այն պահից, երբ փոքրիկ Հարրի Փոթերը (ինքը չգիտի իր կախարդական ուժերի մասին) ապրում է անարդար և դաժան պայմաններում իր քրոջ և հոր հետ, որոնք իրեն չհասկացող և ատելի մարդիկ են։ Սակայն 11 տարեկան հասակում, Հարրին ընդունվում է Հոգվարթսի կախարդական դպրոց, որտեղ բացահայտվում է նրա իրական ինքնությունը՝ այն, որ նա զվարճալի և էլ ավելի ուժեղ կախարդ է, քան պատկերացնում էր։ Տեղի է ունենում առաջին ճակատամարտը մութ կախարդ Վոլդեմորտի հետ, որի նպատակն է ամբողջությամբ նվաճել մոգական աշխարհը։ Գրքի հիմնական թեմաները ներառում են ընկերության, մաքրության, բարության, և քաջության ուժերը՝ որոնք Հարրիին օգնում են հաղթահարել բոլոր դժվարությունները։ Բացի այդ, գրքի վերնախավի ուժերը՝ Բարձրադաս, մոգական կյանքի գաղտնիքները և մոգական իրերի որոնումը ծառայում են որպես գլխավոր հետաքրքրություն ընթերցողին։ Փիլիսոփայական քարը դարձավ գլխավոր խորհրդանիշը՝ թեև այս գիրքը առաջինում դրա հետ կապված է միայն իբր մի փոքր մասով, բայց այն կապվում է կախարդական հասարակության մեջ լուրջ ներքին ընդհանրությունների, արածների ու բարոյական հարցերի հետ։ "Հարրի Փոթեր" շարքի առաջին գիրքը բացատրում է այն, որ խառնաշփոթը և դժվարությունները միաժամանակ սովորեցնում են, թե ինչ է իսկապես կարևոր կյանքում՝ բարություն, հավատ ու ընկերություն։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-68-464-2

Բժշկություն

Աշխատությունը հանդիսանում է կարևոր և օգտակար ձեռնարկ, որը պարունակում է շտապ բժշկական օգնության սկզբունքներն ու մեթոդները։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրել հստակ և պրակտիկ գիտելիքներ՝ արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ գործողություններ կատարելու համար՝ մինչև մասնագետների օգնության ժամանումը։ Այն ընդգրկում է տարբեր վնասվածքների, հիվանդությունների և արտակարգ դեպքերի առաջին բուժօգնության քայլերը՝ մատչելի, պարզ և հաջորդական ձևով։ Աշխատությունը նախատեսված է լայն շրջանակի համար՝ ուսանողների, ուսուցիչների, աշխատողների, ծնողների, համայնքային առողջապահության ոլորտի մասնագետների և բոլոր այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են ունենալ կյանք փրկող գիտելիքներ։ Այն նաև կարևոր է հասարակության առողջապահական կրթության համար, քանի որ առաջին բուժօգնության ճիշտ կիրառումը կարող է կանխարգելել ծանր հետևանքներ և փրկել կյանքեր։

Գեղարվեստական հայ․

«Սուլամիթա. Սևակի մեծ սերը, գիրք 2 (կոշտ)»՝ Հրաչյա Չարխչյանի ստեղծագործությունը շարունակությունն է Սևակ Պարույրի սիրային և գրական պատմության մեջ չմոռացված մի առեղծվածի: Այս գիրքը շարունակում է նկարագրել Սևակ Պարույրի սիրային կյանքը, հատկապես նրա սիրո պատմությունը Սուլամիթայի հետ՝ միակ մեծ սիրով, որը կերտել է բանաստեղծի կյանքը և արվեստը։ Գիրքը բացահայտում է այն խոր նրբությունները, որոնք մղել են Սևակին մաքուր, իսկ միաժամանակ մղձավանջային սիրո ճամփորդության։ Սուլամիթան Սևակի կյանքի կարևորագույն սյուժեն է՝ մի կերպար, ով, հուզականորեն և գրականորեն, մեծ ազդեցություն է ունեցել բանաստեղծի ստեղծագործությունների վրա։ Սևակին բնորոշ է իր խոր, փիլիսոփայական սերը, որը միևնույն ժամանակ՝ ողբերգական էր՝ կապված անհաջողությունների, տարօրինակ հարաբերությունների ու տրամադրությունների հետ։ Չարխչյանը այս ստեղծագործությունը օգտագործում է որպես մի գեղարվեստական նիշ՝ վերապրելու և հզորացնելու մի պատմություն, որն իրականում կապում է ոչ միայն Սևակի անձնական կյանքը, այլև նրա ստեղծագործական ու մտավոր ճանապարհը։ Սուլամիթան նրա համար չհասցված, անկատար սեր էր, բայց միևնույն ժամանակ՝ այն սիրո աղբյուրը, որն այլևս չէր կարող մոռացվել և չդարձնել նրա արվեստի մի մաս։ Անցյալից ներկա տեղափոխվող այս պատմության մեջ Չարխչյանը օգտագործում է պատմական կոնտեքստ՝ երբեմն մտահոգիչ նուրբ ժանրային մոտեցմամբ։ Նա չի միայն ներկայացնում սիրո պատմություն, այլ բացահայտում է այն խորությունը, որը կրում է Սևակի կյանքը։ Գիրքը նաև ներկայացնում է հզոր դասեր՝ արվեստի, կորստի, սիրո և անհույս որոնումների մասին։ «Սուլամիթա» պատմությունը ողբերգական սիրո պատմություն է, որտեղ ջերմություն, ցավ և անհնար լինել միաժամանակ սերտորեն խառնվում են։ Այն բացահայտում է ինչպես մարդկային անձը, այնպես էլ արվեստի անցած պատմությունը՝ երբ սիրո մեծությունը հանդիպում է իրականության կոշտությանը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-51-673-8