Քաղացիական հասարակություն

Բժշկություն

Ձեռնարկում ամփոփված են փոխանցողով պայմանավորված վարակիչ հիվանդությունների պատճառագիտության, համաճարակաբանության, ախտածագման, կլինիկական ընթացքի, ախտորոշման, բուժման, ինչպես նաև պայքարի ու կանխարգելման միջոցառումների հիմնահարցերը՝ կիրառելով «Մեկ առողջություն» մոտեցումը: Շեշտադրված են մարդու և կենդանիների համար ընդհանուր վարակները: Ձեռնարկը նախատեսված է բժշկական և անասնաբուժական մասնագիտությունների ուսանողների և մագիստրանտների համար, կարող է նաև օգտակար լինել ոլորտների մասնագետներին։

Այլ առարկաներ

Կենսագործունեության անվտանգությունը գիտական և կիրառական ուղղություն է, որը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և գործունեության անվտանգ պայմանների ապահովման սկզբունքներն ու միջոցները՝ տարբեր միջավայրերում՝ կենցաղում, աշխատանքի վայրում, արտադրությունում և արտակարգ իրավիճակներում։ Այն ընդգրկում է վտանգների բացահայտումը, դրանց կանխարգելումը և վնասակար ազդեցությունների նվազեցման մեխանիզմները՝ կապված ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական գործոնների հետ։ Այս ոլորտը սերտորեն կապված է Occupational safety and health հասկացության հետ, որը նպատակ ունի ապահովել անվտանգ աշխատանքային պայմաններ և կանխել արտադրական վնասվածքներն ու մասնագիտական հիվանդությունները։ Կենսագործունեության անվտանգությունը նաև ներառում է առաջին օգնության հիմունքները, հրդեհային անվտանգությունը, էվակուացիայի կանոնները և ռիսկերի գնահատման մեթոդները, որոնք կարևոր են մարդու և հասարակության անվտանգության համար։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես նվազեցնել տեխնածին և բնական վտանգների ազդեցությունը՝ սկսած պարզ կենցաղային իրավիճակներից մինչև խոշոր արդյունաբերական կամ աղետային դեպքեր։ Այս գիտակարգի հիմնական նպատակն է ձևավորել անվտանգ վարքագծի մշակույթ, բարձրացնել մարդկանց պատրաստվածությունը արտակարգ իրավիճակներին և նվազեցնել վտանգավոր իրավիճակների առաջացման հավանականությունը։

Մաթեմատիկա

Նյութում մանրամասն զարգացվում է անորոշ և որոշյալ ինտեգրալների տեսությունը, ինտեգրման մեթոդները և դրանց կիրառությունները տարբեր տեսակի ֆունկցիաների համար։ Քննարկվում են նաև անպատմիչ (անպատասխան) ինտեգրալները և դրանց կոնվերգենցիայի պայմանները, ինչպես նաև ինտեգրալների կիրառությունը երկրաչափական մակերեսների, ծավալների, աղեղների երկարության և ֆիզիկական մեծությունների հաշվարկներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմակի ինտեգրալներին, որտեղ ներկայացվում են կրկնակի և եռակի ինտեգրալների հաշվման մեթոդները, փոփոխականների փոխարինման հնարքները և դրանց կիրառությունները տարածական խնդիրներում։ Նյութը կապում է ինտեգրալ հաշվարկը դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆիզիկական մոդելների հետ՝ ցույց տալով դրա կարևորությունը իրական գործընթացների նկարագրության մեջ։ Դասագիրքը առանձնանում է իր համակարգված կառուցվածքով, տեսության խորը ներկայացմամբ և բազմաթիվ լուծված օրինակներով ու վարժություններով, որոնք օգնում են զարգացնել վերլուծական մտածողությունը և խնդիրների լուծման հմտությունները։

Պատմություն

1945–1965 թվականներին Հայաստանում կրթության և լուսավորության ոլորտները զարգանում էին խորհրդային պետական քաղաքականության շրջանակներում՝ նպատակ ունենալով վերացնել անգրագիտությունը, բարձրացնել բնակչության կրթական մակարդակը և պատրաստել որակյալ մասնագետներ տնտեսության ու գիտության համար։ Հետպատերազմյան տարիներին առաջնահերթ խնդիրներից էր դպրոցական ցանցի վերականգնումն ու ընդլայնումը, քանի որ պատերազմի հետևանքով շատ կրթական հաստատություններ վնասվել էին կամ ունեին նյութական սուղ պայմաններ։ Աստիճանաբար ներդրվեց պարտադիր յոթամյա, ապա ութամյա և միջնակարգ կրթության համակարգը, ինչը նպաստեց կրթության հասանելիության աճին։ Միևնույն ժամանակ մեծ ուշադրություն էր դարձվում ուսուցիչների պատրաստմանը և վերապատրաստմանը, քանի որ կրթական համակարգի արդյունավետությունը մեծապես կախված էր մանկավարժական կադրերի որակից։ Բարձրագույն կրթության ոլորտում զարգացան բուհերը, ընդլայնվեցին մասնագիտությունների շրջանակները, և ավելացավ ուսանողների թիվը, ինչը կապված էր երկրի արդյունաբերականացման և գիտության զարգացման պահանջների հետ։ Կարևոր դեր ուներ նաև գրագիտության և մշակութային լուսավորության տարածումը գյուղական բնակչության շրջանում՝ գրադարանների, մշակույթի տների և քարոզչական միջոցառումների միջոցով։ Սակայն կրթության ոլորտում կային նաև մի շարք խնդիրներ։ Դրանցից էին նյութատեխնիկական բազայի ոչ բավարար մակարդակը, դասագրքերի և ուսումնական միջոցների պակասը, ինչպես նաև որոշ դեպքերում կրթության գաղափարականացված բնույթը, որը սահմանափակում էր ազատ մտածողությունը։ Գյուղական և քաղաքային կրթական հնարավորությունների միջև դեռևս կային տարբերություններ, ինչը երբեմն ազդում էր կրթության որակի վրա։ Չնայած այդ դժվարություններին՝ 1945–1965 թվականներին կրթությունը Հայաստանում զգալի զարգացում ապրեց և դարձավ հասարակության սոցիալական առաջընթացի կարևոր հիմքերից մեկը՝ ապահովելով գրագիտության բարձր մակարդակ և մասնագիտական կադրերի ձևավորում։

Գեղարվեստական հայ․

Այս գիրքը ներկայացնում է Անատոլիայի (Հարավ-արևմտյան Ասիայի՝ Թուրքիային հարակից հատված) հարուստ պատմությունն ու մշակույթը՝ անդրադառնալով տարբեր ժամանակաշրջանների, ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների ազդեցությանը։ Մարկ Արենը՝ որպես պատմաբան և հեղինակ, վերապրում է այս տարածքի բազմաշերտ անցյալը՝ համադրելով պատմական փաստեր, մշակութային դրվագներ և մարդկային ճակատագրեր։ Գիրքը բացահայտում է՝ Անատոլիայի աշխարհագրական ու ռազմավարական նշանակությունը, Հին քաղաքակրթությունների (հեթանոսական, հելլենիստական, բյուզանդական) ազդեցությունը, Իսլամական և Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանների մշակութային զարգացումները, Ժողովրդագրական փոփոխություններն ու տարբեր ազգերի համակեցությունը, Հենց այդ տարածքում ծավալված պատմական ճակատամարտերն ու քաղաքական բարդությունները։ Գիրքը կարևոր է նաև իր հումանիստական մոտեցմամբ. Մարկ Արենը պատմում է ոչ միայն մաքուր քաղաքական ու ռազմական պատմություն, այլև այն մասին, թե ինչպես են մարդիկ ապրում, ստեղծում, սիրո ու կորուստների միջով անցնում՝ իրենց առօրյա կյանքով: «Այնտեղ, որտեղ ծաղկում են վայրի վարդեր»-ը պատմական ուղեցույց է՝ որում պատմությունը ներկայացվում է բնականորեն, մարդկային զգայունությամբ ու գեղեցկությամբ։ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-134-6

Այլ առարկաներ

Միջազգային կազմակերպությունները հանդիսանում են միջազգային իրավունքի սուբյեկտներ, որոնք ստեղծվում են պետությունների կամ այլ միջազգային իրավաբանական անձանց համագործակցության հիման վրա և ունեն հատուկ իրավահամակարգային կարգավիճակ՝ իրենց գործունեությունն իրականացնելու համար միջազգային միջավայրում։ Նրանք կարող են կնքել պայմանագրեր, ձեռք բերել անդամակցության իրավունքներ, ստեղծել կառավարման մարմիններ, պարտավորություններ ստանձնել և ապահովել որոշակի գործունեության իրականացում՝ գերակշռելով անդամ պետությունների միջազգայնորեն համաձայնեցված նպատակները։ Միջազգային կազմակերպությունների օրինակներն են Միավորված ազգերի կազմակերպությունը (ՄԱԳ), Եվրամիությունը (ԵՄ), Արևելյան գործընկերության կազմակերպություններ, ՆԱՏՕ-ն և միջազգային տնտեսական, սոցիալական կամ հումանիտար կազմակերպություններ։ Այս կազմակերպությունները ունեն իրավական անձի կարգավիճակ, հնարավորություն են ստանում հանդես գալու միջազգային դատարաններում և ազդելու անդամ պետությունների վրա՝ միջազգային իրավունքի շրջանակներում։ Նրանց գործառույթներն ընդգրկում են խաղաղապահություն, տնտեսական և սոցիալական համագործակցություն, մարդու իրավունքների պաշտպանություն, հումանիտար աջակցություն և միջազգային համաձայնությունների իրականացում, ինչը նրանց դարձնում է առանցքային գործոն միջազգային հարաբերություններում և իրավական կարգավորման մեջ։