ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գեղարվեստական հայ․

«Տուր ձեռքդ, պստլո»՝ Գուրգեն Խանջյանի այս ստեղծագործությունը իր լեզվաբառական խորությամբ և սոցիալական քննադատությամբ հայ գրականության կարևոր և համարձակ գործերից մեկն է։ Վեպը կամ պատմվածքը ներկայացնում է մարդու և նրա շրջապատի, հատկապես հասարակության մեջ գտնված անհավասարությունների ու սոցիալական անարդարությունների մասին պատկերներ, որոնք միևնույն ժամանակ կոշտ և բարոյական հարցադրումներ են։ Խանջյանը այս գործի միջոցով սթափ ու անկեղծ անդրադառնում է այն սոցիալական տարբերությունների և ապրելու պայմանների մասին, որոնք մեծ ազդեցություն ունեն մեր կյանքում։ «Պստլո» բառը, թեև արտաքինից դիտվում է որպես մի տեսակ վիրավորանք կամ ամենախոնարհ վիճակը, բայց, ըստ հեղինակի, այն հեգնանքի և քննադատության ձև է՝ հասարակության մեջ տեղի ունեցող խտրականությունների մասին։ Խանջյանը ցույց է տալիս, թե ինչպես այս սիմվոլը խրախուսում է կամ պահանջում ավելի մարդկային հարաբերություններ՝ առանց անտեսելու մեկ ուրիշի ծանր վիճակը կամ վիրավորանքները։ Այս ստեղծագործությունը, ինչպես շատ մյուսները, շրջանցում է ոչ միայն անձնական, այլ նաև մթնոլորտային հոգեբանություն՝ նկարագրելով մարդկանց մղումները, որոնք ձևավորվում են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, սոցիալական ու բարոյական գնահատականների կողմից։ Վեպը ներկայացնում է այն մարդկանց ճակատագրերը, որոնք հայտնվում են այդպիսի անարդարագույն աշխարհում՝ ծանր ճակատագրեր կրելով և իրենց իսկ գոյաբառերում ապրելով։ «Տուր ձեռքդ, պստլո»-ում Խանջյանը իր ստեղծագործության միջոցով հասարակությանը, մարդկային հարաբերությունները բերում է շատ մոտ դաշտ՝ բազում նրբություններով։ Այն հարցադրում է տալիս՝ արդյոք մենք իսկապես պատրաստ ենք հասնելու դեպի սեր ու համերաշխություն, թե շարունակելու ենք փնտրել ուրիշի մեջ անարդարությունը ու զայրույթը։ Վեպը մոտեցում է իրականությանը հեգնական և խորաթափանց կերպով, բայց չի խուսափում նաև զզվանքից ու հուսահատությունից՝ վերլուծելով, թե ինչպես է հասարակությունը կազմավորվում ու առաջանում ավելի խոցելի և անմարդկային շերտերով։ «Տուր ձեռքդ, պստլո» կարելի է համարել ոչ միայն սուր գրական քննադատություն, այլ նաև կոչ դեպի մարդկանց՝ հասկանալու, թե ինչքան մեծ է մարդկային կապը, ինչպես նաև հասարակական փոփոխությունների կարևորությունը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-76-018-6

Այլ առարկաներ

Աղասարյան Ա.Ա., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության դասընթացի տեսական նյութերի համակարգված ներկայացման համար։ Այն ընդգրկում է մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնների ամբողջական բնութագիրը՝ ներառյալ ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցության մեխանիզմները մարդու առողջության և կյանքի անվտանգության վրա։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են անվտանգության մշակույթի ձևավորման հիմունքները, ռիսկերի գնահատման և կանխարգելման սկզբունքները, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի կազմակերպման կանոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխատանքային անվտանգության համակարգերին, արտադրական հիգիենային, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցներին, ինչպես նաև առաջին օգնության հիմնական մոտեցումներին։ Ներառված են նաև ուսուցման մեթոդական ցուցումներ, որոնք օգնում են դասախոսական գործընթացը դարձնել ավելի կառուցվածքային և կիրառական ուղղվածությամբ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կենսագործունեության անվտանգության տեսական գիտելիքների խորացմանը և գործնական կիրառման արդյունավետությանը։

Քաղաքագիտություն

«Քաղաքակրթությունների բախում» (անգլ. The Clash of Civilizations) Սամյուել Հանտինգթոնի կողմից ներկայացված քաղաքական-ֆիլիսոփայական աշխատություն է, որը քննարկում է ժամանակակից աշխարհի գլոբալ հակամարտությունների պատճառները։ Հանտինգթոնը ասում է, որ պատերազմների և հակամարտությունների հիմնական շարժիչ ուժը այլևս ռազմավարական կամ գաղափարական մրցակցությունը չէ, այլ՝ մշակութային ու քաղաքակրթական տարբերությունները։ Գրքում արտացոլվում են մի քանի կարևոր գաղափարներ՝ 📌 Գլխավոր թեմաները Մարդկության հիմնական հակամարտությունները ժամանակի ընթացքում տեղափոխվում են մշակութային հարթություն։ Ապագայի աշխարհում մեծ կոնֆլիկտները տեղի կունենան քաղաքակրթությունների միջև, ոչ թե պետությունների։ Քաղաքակրթությունները Hantington-ի պատկերացմամբ բաժանվում են՝ արևմտյան, իսլամական, սինո-չինական, հնդկական, ուղղափառ (ռուսական), լատինամերիկյան, և այլն։ Աջակցություն և հակազդեցություն կարող են ձևավորվել ոչ միայն քաղաքական, այլ նաև մշակութային արժեքների և կրոնի հիման վրա։ 🔥 Հանտինգթոնի հիմնական պնդում «Ապագայում մեծ կոնֆլիկտները լինելու են քաղաքակրթությունների միջև, որովհետև արժեքների ու ինքնության տարբերությունները ավելի կարևոր են, քան տնտեսական կամ քաղաքական շահերը»։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-096332-4

Այլ առարկաներ

Հեղինակներ Ա. Ց. Խաչատրյանը և Շ. Մ. Գրիգորյանը գրքում մանրամասն ներկայացնում են հավաքիչ-մամլիչ մեքենաների հիմնական հանգույցները՝ հավաքման մեխանիզմ, կտրող և տեղափոխող համակարգեր, մամլիչ պալատ, կապման սարքավորում և փոխանցման մեխանիզմներ՝ բացատրելով դրանց փոխկապակցված աշխատանքը մեկ միասնական տեխնոլոգիական գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև մեքենաների աշխատանքի սկզբունքները տարբեր դաշտային պայմաններում, խոտի և ծղոտի որակական ցուցանիշների ազդեցությունը մեքենայի աշխատանքի վրա, ինչպես նաև արտադրողականության և կորուստների նվազեցման միջոցառումները։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում մեքենաների կարգավորման գործընթացներին՝ մամլման խտության ընտրություն, կապման մեխանիզմների ճիշտ կարգավորում, աշխատանքային արագության օպտիմալացում և տեխնիկական սպասարկման պահանջներ։ Հատուկ ընդգծվում են նաև շահագործման անվտանգության կանոնները և սարքավորումների խափանումների կանխարգելման մեթոդները, որոնք կարևոր են անխափան և արդյունավետ աշխատանքի համար։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական մեքենայացման մասնագետների, ինժեներների, մեխանիզատորների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները կերահավաք մեքենաների կառուցվածքի և շահագործման վերաբերյալ։

Այլ առարկաներ

Ներկայացնում է մետաղների ձուլման (կաստինգի) գործընթացները, արտադրության տեխնոլոգիաները և մետաղաձուլվածքների առավել արդյունավետ բաշխման սկզբունքները։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրել տեսական և կիրառական գիտելիքներ՝ մետաղաձուլվածքի պատրաստման, ձևավորման, մաքրումի և բաշխման մասին, ինչպես նաև ցուցադրել արդյունաբերական արտադրության գործընթացների կազմակերպումը՝ ապահովելու համար բարձր որակ և արդյունավետություն։ Այն օգտակար է մետաղագործության, մեքենաշինության, նյութագիտության, արդյունաբերական տեխնոլոգիաների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների, ինչպես նաև մետաղաձուլման ոլորտի աշխատողների համար։ Գիրքը ընդգրկում է ինչպես հիմնական տեխնոլոգիական քայլերը, այնպես էլ մետաղաձուլվածքի բաշխման (արտադրության մեջ համապատասխան տեղաբաշխման) և մետաղական մասերի մշակման առանձնահատկությունները։

Իրավաբանություն

Պատիժը քրեական իրավունքի կարևորագույն ինստիտուտներից է, որը կիրառվում է պետության կողմից հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ և արտահայտում է հասարակության ու պետության բացասական վերաբերմունքը կատարված արարքի նկատմամբ։ Այն հանդիսանում է իրավական հարկադրանքի միջոց և նշանակվում է միայն դատարանի դատավճռով՝ օրենքով սահմանված կարգով։ Պատժի հիմնական էությունը կայանում է նրանում, որ այն սահմանափակում է անձի որոշ իրավունքներ և ազատություններ՝ նպատակ ունենալով վերականգնել արդարությունը, կանխել նոր հանցագործությունները և ուղղել հանցագործություն կատարած անձին։ Քրեական պատիժը տարբերվում է իրավական պատասխանատվության մյուս ձևերից իր խստությամբ և հասարակական վտանգավորությամբ, քանի որ այն կիրառվում է միայն այն դեպքերում, երբ կատարված արարքը համարվում է հանցագործություն։ Պատժի նպատակները բազմաբնույթ են և կարևոր նշանակություն ունեն հասարակության անվտանգության ապահովման գործում։ Առաջին հերթին պատիժը նպատակ ունի վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ցույց տալ, որ օրենքի խախտումը անպատիժ չի մնում։ Բացի դրանից, պատժի կարևոր նպատակներից է դատապարտյալի ուղղումը և վերադաստիարակումը, որպեսզի նա հետագայում հրաժարվի հակաիրավական վարքագծից և վերադառնա հասարակության լիարժեք կյանքին։ Մյուս կարևոր նպատակը նոր հանցագործությունների կանխարգելումն է՝ ինչպես դատապարտյալի, այնպես էլ մյուս անձանց կողմից, քանի որ պատժի անխուսափելիությունը զսպող ազդեցություն է ունենում հասարակության վրա։ Քրեական օրենսդրությամբ նախատեսվում են պատժի տարբեր տեսակներ՝ կախված հանցագործության ծանրությունից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից։ Ամենատարածված տեսակներից են տուգանքը, հանրային աշխատանքները, որոշ իրավունքներից զրկելը, կալանքը, ազատազրկումը և որոշ դեպքերում ցմահ ազատազրկումը։ Տուգանքը կիրառվում է հիմնականում ոչ ծանր հանցագործությունների դեպքում և արտահայտվում է դրամական վճարի ձևով։ Հանրային աշխատանքները նախատեսում են հասարակության օգտին որոշակի աշխատանքների կատարում, իսկ ազատազրկումը ենթադրում է անձի մեկուսացում հասարակությունից որոշակի ժամկետով։ Ցմահ ազատազրկումը համարվում է ամենախիստ պատիժներից մեկը և կիրառվում է առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար։ Ժամանակակից քրեական իրավունքում մեծ ուշադրություն է դարձվում նաև մարդասիրության սկզբունքին, որի համաձայն պատիժը չպետք է նպատակ ունենա ֆիզիկական տառապանք պատճառել կամ նվաստացնել անձի արժանապատվությունը։ Կարևոր է, որ պատիժը լինի արդար, համաչափ և համապատասխանի կատարված հանցագործության բնույթին։ Այսպիսով, պատիժը հանդիսանում է իրավական պետության կարևոր միջոցներից մեկը, որն ապահովում է հասարակական կարգի պահպանումը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և հանցավորության դեմ արդյունավետ պայքարը։