Մարտիրոս Սարյան ( շարքից)

Բժշկություն

Գրքում ներկայացվում է՝ ինչպես են մարդիկ հին ժամանակներում հասկացել հիվանդությունները և փորձել բուժել դրանք, բժշկության զարգացումը տարբեր քաղաքակրթություններում (Հին Եգիպտոս, Հունաստան, Հռոմ և այլն), միջնադարյան բժշկությունը և նրա առանձնահատկությունները, նոր ժամանակների գիտական առաջընթացը, երբ բժշկությունը սկսեց հիմնվել գիտության և փորձի վրա, կարևոր գիտնականների և բժիշկների ներդրումը բժշկության զարգացման մեջ, ժամանակակից բժշկության ձևավորումը և նոր տեխնոլոգիաների դերը։ Գիրքը նաև բացատրում է, թե ինչպես են աստիճանաբար ձևավորվել բժշկական ճյուղերը (թերապիա, վիրաբուժություն, ստոմատոլոգիա և այլն) և ինչպես է փոխվել մարդու վերաբերմունքը առողջության և հիվանդությունների նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, սա ուսումնական գիրք է, որը օգնում է հասկանալ բժշկության արմատները, նրա զարգացման փուլերը և այն ճանապարհը, որով բժշկությունը հասել է մեր օրերին։

Գրականություն

Էռնեստ Հեմինգուեյը (1899–1961) 20-րդ դարի ամերիկյան և համաշխարհային գրականության ամենաազդեցիկ արձակագիրներից է, որի ստեղծագործությունները նոր մոտեցում բերեցին պատմողական արվեստին և մարդու ներքին աշխարհի պատկերմանը։ Նա հայտնի է իր պարզ, հակիրճ և ճշգրիտ գրական ոճով, որը հաճախ անվանում են «այսբերգի սկզբունք»․ տեքստում ներկայացվում է միայն երևացող մասը, իսկ խորքային իմաստներն ու զգացմունքները մնում են ենթատեքստում։ Հեմինգուեյի ստեղծագործությունների հիմնական թեմաներն են պատերազմը, մարդկային արժանապատվությունը, սիրո և կորստի ցավը, անհատի պայքարը կյանքի դժվարությունների դեմ և ներքին ուժի կարևորությունը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի փորձը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհընկալման վրա, ինչի արտացոլումն է հատկապես «Հրաժեշտ զենքին» վեպում, որտեղ ներկայացվում են պատերազմի դաժանությունը և մարդու հոգեբանական կոտրվածքը։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է նաև «Ծերունին և ծովը», որտեղ պարզ պատմության միջոցով բացահայտվում է մարդու և բնության հավերժական պայքարը։ Այստեղ ծեր ձկնորս Սանտյագոն խորհրդանշում է մարդու տոկունությունը, համառությունը և արժանապատվությունը՝ նույնիսկ պարտության պայմաններում։ Հեմինգուեյի կյանքը նույնպես լի էր արկածներով․ նա մասնակցել է պատերազմների, ճանապարհորդել է տարբեր երկրներում և եղել է լրագրող, ինչը հարստացրել է նրա գրական փորձը։ 1954 թվականին նա արժանացել է Նոբելյան մրցանակի գրականության բնագավառում։ Այսպիսով, Էռնեստ Հեմինգուեյը համարվում է ժամանակակից արձակի նորարարներից մեկը, որի ստեղծագործությունները ընդգծում են մարդու ուժը, տոկունությունը և կյանքի իմաստի որոնումը՝ պարզ, բայց խորապես ազդեցիկ գեղարվեստական լեզվով։

Փիլիսոփայություն

Հեգելի ամենակարևոր և ամենաաղքատեցուցիչ (հանրահաշվի համար՝ «կարկատանային») գործերից մեկն է, որը ներկայացնում է նրա ողջ փիլիսոփայական համակարգի հիմքը։ Հեգելը փորձում է ցույց տալ, որ իրականությունը կառուցված է տրամաբանական գործընթացների միջոցով՝ և՛ գաղափարական, և՛ նյութական աշխարհի մակարդակներում։ Նա լոգիկան դիտարկում է ոչ միայն որպես մտածողության կանոնների հավաքածու, այլ որպես **սահմանարար ու դինամիկ համակարգ**, որը բացահայտում է իրականության զարգացման ուղին։ Գիրքը բաժանված է երեք մասի՝ **«Որակական (Logic of Being)», «Քանակական (Logic of Essence)» և «Տարբերակման (Logic of the Concept)»**, որոնց միջոցով Հեգելը բացատրում է, թե ինչպես գաղափարները զարգանում են հակադրությունների, հակասությունների և դրանց վերացական լուծումների միջոցով։ Այս գործընթացը Հեգելի մոտ հայտնի է որպես **դիալեկտիկա**։ Հեգելի դիալեկտիկան ենթադրում է, որ ամեն ինչ սկսվում է պարզ սկզբունքներից, ապա առաջանում է հակադրություն, և վերջում միացվում է ավելի բարձր միասնության մեջ՝ այդպիսով առաջացնելով նոր զարգացում։ Նա ասում է, որ այս լոգիկական զարգացումը պատահական չէ, այլ իրականության բնույթն է։ «Լոգիկա» գիրքը բավականին բարդ է և պահանջում է մեծ մտավոր կենտրոնացում, սակայն այն կարևոր է փիլիսոփայության, տեսության և գաղափարական համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Այս ստեղծագործությունը հիմք է դարձել Հեգելի ամբողջական փիլիսոփայական տեսության համար և մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա փիլիսոփայական ուղղությունների վրա՝ մարկսիզմից մինչև էքզիստենցիալիզմ։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-115612-1

Գրականություն

Վիլյամ Թեքերեյը (1811–1863) համարվում է անգլիական վիկտորական շրջանի կարևոր արձակագիրներից մեկը, որի ստեղծագործություններում գերիշխում են հասարակական քննադատությունն ու բարոյական վերլուծությունը։ Թեքերեյի գրականությունը աչքի է ընկնում իր վերլուծական խորությամբ, իրականության ճշգրիտ արտացոլմամբ և հումորի նրբանկատությամբ, որի միջոցով նա ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի բարձրագույն և միջին խավերի կյանքն ու բարքերը։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Վիքովերի հարսնացուն», համարվում է վիկտորական ժամանակաշրջանի սոցիալական արձակի գլուխգործոց, որտեղ հստակ արտացոլված են անձնական և հասարակական շահերի բախումները, դավադրությունները, սիրո և ընկերության խնդիրները։ Թեքերեյի հերոսները հաճախ գտնվում են բարոյական ու հասարակական ճգնաժամերի առաջ, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին դիտարկել մարդու բնության, արժեհամակարգի և հասարակական սահմանափակումների հարաբերակցությունը։ Նրա ստեղծագործություններում տեսանելի է նաև ժամանակակից կյանքի իրականության արձագանքն՝ սոցիալական անհավասարության, պատվի և դիրքի հարցերի միջոցով, ինչը դարձրել է նրա գրականությունը ուսուցողական և քննադատական։ Թեքերեյի ոճը պարզ, հասկանալի և ազդեցիկ է, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին հեշտությամբ ընկալել կերպարների հոգեբանությունը և պատմության ընթացքը։ Նրա գրականությունը ոչ միայն արտացոլում է 19-րդ դարի անգլիական հասարակությունը, այլև ներառում է հավերժական մարդկային թեմաներ՝ բարոյականություն, հավատարմություն, զգացմունքների բարդություն և անհատի պայքար հասարակական ճնշումների դեմ։ Այսպիսով, Վիլյամ Թեքերեյը մնացել է դասական անգլիական արձակի կարևոր ներկայացուցիչ, որի ստեղծագործությունները պահպանում են ժամանակի քննադատական ու մշակութային արժեքը։

Այլ առարկաներ

Հովհաննիսյան Կ.Հ., հանդիսանում է մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է ֆերմերային տնտեսություններում կիրառվող գյուղատնտեսական տեխնիկայի անվտանգ շահագործման կազմակերպման և տեխնիկական անվտանգության ապահովման հիմնահարցերին։ Այն ներկայացնում է գյուղատնտեսական մեքենաների և սարքավորումների օգտագործման ընթացքում առաջացող հիմնական վտանգները, դրանց կանխարգելման միջոցները և անվտանգ աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են տրակտորների, կոմբայնների, մշակման և ցանքսի մեքենաների շահագործման տեխնիկական պահանջները, սպասարկման և նորոգման անվտանգության կանոնները, ինչպես նաև վթարների կանխարգելման միջոցառումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխատանքի պաշտպանության նորմերին, անհատական պաշտպանական միջոցների կիրառմանը, վառելիքաքսուքային նյութերի անվտանգ օգտագործմանը և էլեկտրական ու մեխանիկական համակարգերի հետ աշխատանքի ռիսկերի նվազեցմանը։ Ներառված են նաև ֆերմերային տնտեսություններում աշխատանքների կազմակերպման հիգիենիկ և անվտանգության ընդհանուր պահանջները, ինչպես նաև աշխատողների ուսուցման և իրազեկման կարևորությունը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, ֆերմերների, տեխնիկների և ուսանողների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական տեխնիկայի անվտանգ և արդյունավետ շահագործման մշակույթի ձևավորմանը։

Տնտեսագիտություն

UNIDO (Միավորված Ազգերի Արդյունաբերական Զարգացման Կազմակերպություն) 2017 թվականի վերաբերյալ այս նյութը կառուցված է որպես վերլուծական աշխատանք, որը ներկայացնում է կազմակերպության դերը համաշխարհային տնտեսական զարգացման համակարգում, դրա գործունեության ուղղությունները և համագործակցությունը Հայաստանի Հանրապետության հետ։ Ներածության մասում տրվում է ընդհանուր պատկերացում UNIDO-ի մասին՝ որպես միջազգային կառույց, որի հիմնական առաքելությունն է զարգացող երկրների արդյունաբերականացման խթանումը, կայուն տնտեսական աճի ապահովումը և տեխնոլոգիական առաջընթացի աջակցությունը։ Առաջին գլխում մանրամասն ներկայացվում են UNIDO-ի նպատակները և խնդիրները, որոնք ներառում են արդյունաբերական զարգացման խթանումը, փոքր և միջին ձեռնարկությունների աջակցությունը, էկոլոգիապես մաքուր արտադրության ներդրումը և զարգացող երկրների մրցունակության բարձրացումը։ Երկրորդ գլխում վերլուծվում է կազմակերպության գործունեությունը 2016 թվականին՝ ընդգծելով իրականացված ծրագրերը, տեխնիկական աջակցության նախաձեռնությունները, ներդրումային նախագծերը և միջազգային համագործակցության հիմնական ուղղությունները։ Երրորդ գլխում ներկայացվում է UNIDO-ի և Հայաստանի Հանրապետության համագործակցությունը՝ ընդգրկելով արդյունաբերության արդիականացման, էներգաարդյունավետության բարձրացման, փոքր բիզնեսի զարգացման և միջազգային ծրագրերին ինտեգրման ոլորտները։ Եզրակացության մեջ ամփոփվում են կազմակերպության գործունեության հիմնական արդյունքները և դրա նշանակությունը գլոբալ ու ազգային մակարդակներում, իսկ օգտագործված գրականության ցանկը ներկայացնում է ուսումնասիրության համար կիրառված աղբյուրները։