Տնտեսագիտական բառարան

Պատմություն

«21 դաս XXI դարու համար» գրքում Յուվալ Նոյ Հարարի՛ն անդրադառնում է մեր ժամանակի ամենակարևոր խնդիրներին և մարտահրավերներին։ Կյանքը արագորեն փոխվում է՝ տեխնոլոգիաների, արհեստական բանականության, գլոբալացման, տեղեկատվական հոսքերի և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությամբ։ Հեղինակը բացատրում է, թե ինչպիսի աշխարհ ենք մենք կառուցում և ինչպիսի հմտություններ ու մտածողություն են անհրաժեշտ՝ այս արագ փոփոխվող դարում հաջող և անվտանգ ապրելուն։ Գիրքը օգնում է ընկալել ժամանակակից իրականությունը, հասկանալ, թե ինչ է լինելու ապագայում, և տալիս է մտածելու և քննադատորեն վերլուծելու ուղեցույցներ։ Այն խոսում է մարդկային պատասխանատվության, արժեքների և ինքնության մասին՝ որպես XXI դարի հիմնական թեմաներ։ Հրատարակիչ - Синдбад Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-00131-137-9

Գրականություն

«Դատաստանագիրք» (հին հայերեն՝ «Դատաստանագիրք» կամ «Դատաստանագիրք Մխիթար Գոշի») Մխիթար Գոշի (12-րդ դարի հայ նշանավոր գիտնական, փիլիսոփա և իրավաբան) ամենանշանավոր գործերից մեկն է։ Այն հանդիսանում է Հայաստանի միջնադարյան իրավունքի և դատական պրակտիկայի կարևորագույն աղբյուրներից մեկը, որը դարեր շարունակ ծառայել է որպես օրենքի, արդարության և հասարակական կարգի հիմք։ 📌 Աշխատության բովանդակությունը և նշանակությունը «Դատաստանագիրք»-ը համարվում է մի ամբողջական իրավական ժողովածու, որը ներառում է դատական գործերի վարույթը, դատական ընթացակարգերը, օրենքների կիրառման կանոնները, վկայությունների, վկայականների, հանցագործությունների և պատժի տեսակների վերաբերյալ մանրամասն կարգավորումներ։ Գրքում Մխիթար Գոշը ներկայացնում է նաև մարդու իրավունքների, սեփականության, հողային և ընտանեկան հարաբերությունների հարցեր, համայնքային ու պետական կառավարման, բարոյականության և օրինապահության խնդիրներ։ 📌 Խորքային նշանակությունը Միջնադարյան Հայաստանի իրավական համակարգի համակարգում Մխիթար Գոշի «Դատաստանագիրքը» միավորում էր դատական պրակտիկան և իրավական սկզբունքները։ Այն միաժամանակ բարոյական-էթիկական ուղեցույց էր, քանի որ հեղինակը մեծ կարևորություն էր տալիս նաև արդարության, բարոյականության և մարդկային բարոյական արժեքների պահպանմանը։ «Դատաստանագիրքը» ծառայել է որպես հիմք ինչպես դատական գործերում, այնպես էլ կրթական ու իրավաբանական դաշտում՝ երկար ժամանակ։ 🎯 Ինչու է գիրքը կարևոր Այս աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն իրավագիտության պատմության համար, այլ նաև հայկական մշակութային, սոցիալական և քաղաքական կյանքի զարգացման համար, քանի որ այն արտացոլում է միջնադարյան Հայաստանի համայնքային կյանքի, դատական պրակտիկայի և բարոյական-իրավական մտածողության էությունը։

Բնապահպանություն

Նյութը ներկայացնում է, թե ինչպես են հողերը ձևավորվում տարբեր բնական պայմաններում և ինչպես են դրանք բաշխված Երկրի մակերևույթում՝ կախված կլիմայից, ռելիեֆից, բուսականությունից և այլ բնական գործոններից։ Հիմնական բովանդակություն Հողերի ձևավորման գործոններ Դիտարկվում են հողի առաջացման հիմնական պայմանները՝ կլիմա, մայր ապար, ռելիեֆ, կենդանի օրգանիզմներ և ժամանակ։ Հողերի աշխարհագրական բաշխում Ներկայացվում են տարբեր գոտիներում հանդիպող հողատեսակները՝ տունդրայի, անտառային, տափաստանային, անապատային և լեռնային հողեր։ Հողերի տիպեր և հատկություններ Բացատրվում են հողերի կառուցվածքը, բերրիությունը և դրանց տնտեսական նշանակությունը գյուղատնտեսության համար։ Մարդու ազդեցությունը հողերի վրա Նյութը անդրադառնում է հողերի էրոզիայի, աղակալման և այլ դեգրադացիոն գործընթացների, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման միջոցներին։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ հողերը կարևոր բնական ռեսուրս են, որոնց աշխարհագրական բաշխումն ու պահպանությունը մեծ նշանակություն ունեն ինչպես բնության հավասարակշռության, այնպես էլ մարդու տնտեսական գործունեության համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը ներկայացնում է կաթի որպես հումքի հատկությունները՝ նրա քիմիական կազմը, մանրէաբանական վիճակը և տեխնոլոգիական արժեքը սննդարդյունաբերության համար։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է կաթնամթերքների արտադրության հիմնական փուլերը՝ պաստերիզացում, ստերիլացում, խմորում, հոմոգենացում և հասունացում՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի, համային հատկությունների և սննդային արժեքի վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև տարբեր կաթնամթերքների՝ յոգուրտի, պանրի, կաթնաշոռի և կարագի արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտադրական հիգիենայի և անվտանգության պահանջները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկական սննդի արտադրության գիտական հիմքերին՝ ընդգրկելով սննդային արժեքի հավասարակշռումը, հեշտ մարսելիության ապահովումը և առողջական պահանջներին համապատասխանությունը։ Գիրքը նախատեսված է սննդարդյունաբերության, տեխնոլոգիայի, կենսաքիմիայի և անասնաբուծության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր ուսումնական և գործնական ուղեցույց կաթի և մանկական սննդի տեխնոլոգիայի ոլորտում։

Բիզնես էկանոմիկա

Կառլ Մարքսի ամենահայտնի և համաշխարհային մակարդակով ազդեցիկ աշխատանքներից մեկն է, որը քննադատում է կապիտալիստական տնտեսական համակարգը և բացատրում նրա աշխատողներին դոգմատիկ կախվածությունն ու շահագործումը։ Մարքսը գրքում մանրամասն վերլուծում է կապիտալիզմի կառույցը՝ նրա դասակարգային բևեռացումն ու տնտեսական շահերի հակասությունները։ Գրքում գլխավոր ուշադրությունը տրվում է ավելացված արժեքի տեսությանը՝ այն է, թե ինչպես կապիտալիստները շահագործում են աշխատողների աշխատանքի արդյունքը, որը հանգեցնում է հասարակության մեջ անհավասարության։ Մարքսը ցույց է տալիս, որ կապիտալիզմը բերում է սոցիալական արշալույսների և խորթության՝ էմպիրիկորեն հաստատելով, որ աշխատողները կորցնում են իրենց աշխատանքային կարողությունը, որը վերածվում է ապրանքային էքսպանսիայի։ **«Капитал»**-ը եռաշերտ գիրք է, որը ուսումնասիրում է մաքսիմալ իդեալական և պրակտիկ կապիտալիզմի դրսևորումները, ինչպես նաև պատմական զարգացումը, որի հիման վրա ձևավորվում են համակարգի անկման օրակարգերը։ Կրկին, Մարքսը շարադրում է իր տեսությունները, որոնք պատրաստում են հնարավոր հեղափոխական իրավիճակ՝ կոչ անում աշխատավորներին պայքարել իրենց իրավունքների համար։ Գիրքը շատ ավելի քան պարզապես տնտեսական վերլուծություն է։ Այն սոցիալական տեսություն է, որի միջոցով Մարքսը միաժամանակ ուներ և՛ քաղաքական, և՛ սոցիալական քննադատություն՝ աշխարհի տնտեսական համակարգի ընդհանրական ասպեկտները։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2022 ISBN - 978-5-04-105483-0

Այլ առարկաներ

Մելիորատիվ մեքենաներ աշխատությունը մասնագիտական ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է հողերի մելիորացիայի գործընթացներում կիրառվող տեխնիկայի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրանց կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և կիրառման տեխնոլոգիաները գյուղատնտեսական արտադրության մեջ։ Հեղինակ Ա. Հ. Մելքոնյանը ներկայացնում է մելիորատիվ մեքենաների հիմնական տեսակները՝ ջրահեռացման, ոռոգման, հողերի հարթեցման, աղազերծման և հողերի կառուցվածքի բարելավման համար նախատեսված տեխնիկական միջոցներ՝ բացատրելով դրանց նշանակությունը տարբեր հողակլիմայական պայմաններում։ Գրքում մանրամասն քննարկվում է, թե ինչպես են այս մեքենաները նպաստում հողերի բերրիության վերականգնմանը, խոնավության կարգավորմանը և գյուղատնտեսական օգտագործման համար անպիտան հողերի վերածմանը արդյունավետ մշակաբույսերի աճեցման տարածքների։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև մելիորատիվ համակարգերի նախագծման և շահագործման հիմնական սկզբունքները, տեխնիկական սպասարկման պահանջները և սարքավորումների ճիշտ օգտագործման կանոնները՝ ապահովելու դրանց երկարաժամկետ արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեժիմի կարգավորմանը, էրոզիայի կանխարգելմանը և երկրորդային աղակալման դեմ պայքարի մեթոդներին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար։ Գրքում ներկայացվում են նաև ժամանակակից մեքենայացման մոտեցումներ և ինժեներական լուծումներ, որոնք բարձրացնում են հողի վերականգնման գործընթացների արդյունավետությունը և նվազեցնում ձեռքի աշխատանքի անհրաժեշտությունը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության մեքենայացման մասնագետների, ինժեներների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները հողերի բարելավման տեխնիկական միջոցների վերաբերյալ և կիրառել դրանք գործնականում։