Ալեքսանդր Շիրվանզադե ՆԱՄՈՒՍ

Արտասահմանյան գրականություն

«Ալյասկայի որոնումներում» (Ջոն Գրին) ռոման է, որը պատմում է պատանեկան ընկերության, սիրո և ինքնաճանաչման մասին՝ հետախուզական-ռոմանտիկ նրբերանգով։ Գիրքը կենտրոնանում է Մայլզ «Մայլզը» Հալտերի վրա՝ պատանու, ով սիրում է գրքեր, փիլիսոփայություն և ձգտում է գտնել կյանքի «մեծ բաները»։ Մայլզը սիրահարվում է Ալյասկա Յանգի՝ խորհրդավոր, խելացի և արտասովոր աղջկա, ով տեղափոխվում է իր դպրոց և անմիջապես գրավում է նրան։ Ալյասկան ունի իր գաղտնիքները և ցավը, և Մայլզը սկսում է հետևել նրան՝ հույս ունենալով հասկանալ նրա հոգին և գտնել պատասխաններ։ Գիրքը խոսում է այն մասին, որ մարդը երբեմն կորցնում է իր կյանքը, բայց ցանկանում է գտնել այն՝ ինչպես փնտրում են մի մեծ «փոքրիկ» իմաստ։ Մայրերի և ընկերների հետ հարաբերություններում գրքի հերոսները փորձում են գտնել իրենց տեղը աշխարհում՝ երբեմն սխալվելով, բայց շարունակում են առաջ շարժվել։ Ջոն Գրինը գրում է հումորով, բայց նաև խորը զգացմունքով՝ դարձնելով պատմությունը մոտ և անկեղծ։ Գիրքը բարձրացնում է թեմաներ՝ սիրո, մահվան, գայթակղության, ցավի և կյանքի իմաստի մասին։ «Ալյասկայի որոնումներում» կարևոր է նաև այն, որ ոչ միշտ է հնարավոր հասկանալ մյուսին, բայց հնարավոր է սիրել նրան՝ հենց այդ անհասկանալիության մեջ։ Այս վեպը հարմար է այն ընթերցողներին, ովքեր սիրում են պատանեկան հոգեբանությունը, կենսական հարցերը և ուժեղ, անկեղծ պատմությունները։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-424-6

Պատմություն

Հայոց ժառանգական հին իրավունքը ձևավորվել է հայկական պետականության, հասարակական հարաբերությունների և ավանդական սովորույթների զարգացման ընթացքում՝ արտացոլելով հայ ժողովրդի իրավական, սոցիալական և ընտանեկան կյանքի առանձնահատկությունները։ Այն կարգավորում էր ժառանգության փոխանցման, գույքի բաժանման, ընտանիքի անդամների իրավունքների և պարտականությունների հետ կապված հարաբերությունները։ Հին հայկական իրավունքում մեծ նշանակություն ուներ ընտանիքը և տոհմական կապերը, իսկ ժառանգության հիմնական նպատակը ընտանիքի ունեցվածքի և տնտեսական կայունության պահպանումն էր։ Ժառանգական իրավունքի համաձայն գույքը հիմնականում փոխանցվում էր ընտանիքի արական սեռի ներկայացուցիչներին, հատկապես ավագ որդուն, որը հաճախ ստանձնում էր ընտանիքի ղեկավարի դերը և պատասխանատվություն էր կրում ընտանիքի մյուս անդամների նկատմամբ։ Սակայն որոշ դեպքերում կանայք նույնպես կարող էին ստանալ ժառանգության բաժին՝ օժիտի կամ հատուկ պայմանների հիման վրա։ Հայկական իրավական համակարգում կարևոր դեր ունեին սովորութային նորմերը, որոնք դարեր շարունակ փոխանցվել են սերնդեսերունդ և կիրառվել հասարակական հարաբերությունների կարգավորման ընթացքում։ Ժառանգության հետ կապված հարցերը կարգավորվում էին նաև եկեղեցական իրավունքի ազդեցությամբ, հատկապես քրիստոնեության ընդունումից հետո, երբ եկեղեցին կարևոր դեր սկսեց ունենալ ընտանեկան և գույքային հարաբերությունների կազմակերպման գործում։ Հայ իրավական մտքի զարգացման ընթացքում ստեղծվեցին նաև գրավոր իրավական աղբյուրներ և դատաստանագրքեր, որոնցում արտացոլվեցին ժառանգական իրավունքի հիմնական սկզբունքները։ Այս իրավական նորմերը նպաստում էին հասարակության կայունությանը, ընտանիքի միասնականության պահպանմանը և սոցիալական հարաբերությունների կարգավորմանը։ Այսպիսով, հայոց ժառանգական հին իրավունքը հանդիսանում է հայկական իրավական մշակույթի կարևոր բաղադրիչ, որը արտացոլում է ժողովրդի պատմական ավանդույթները, սոցիալական կառուցվածքը և իրավական մտածողության զարգացումը։

Գեղարվեստական հայ․

«Ծովից ծով դատաստան» (Վահրամ Սահակյան) գիրքը պատմում է արդարության, մարդու բարդ ճակատագրի և պատմական փորձությունների մասին՝ իր ուրույն, հուզական և մտորիչ ոճով։ Գիրքը կերտում է մի պատմություն, որտեղ գլխավոր հերոսները հայտնվում են մեծ քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների մեջ, և նրանց կյանքերը կապված են ոչ միայն անձնական, այլև ազգային փորձությունների հետ։ Սահակյանը գրում է այնպես, որ ընթերցողը զգա պատմության սրվածություն՝ ինչպես ճակատագրական, այնպես էլ հոգեպես ծանր իրավիճակներում։ Գիրքը նաև քննարկում է մարդու իրավունքների, արդարության և պատասխանատվության հարցերը՝ ցույց տալով, որ ոչ բոլոր մարդիկ կարող են դիմակայել ճնշմանը։ Հերոսների հարաբերություններում հաճախ տեսնում ենք նվիրվածություն, սեր, հավատ և նաև հիասթափություն, ինչը դարձնում է պատմությունը շատ մարդկային և կենդանի։ «Ծովից ծով դատաստան» արտահայտում է այն մտահոգությունը, թե ինչպես մի անհատի գործողությունները կարող են ազդել ամբողջ հանրության վրա, և հակառակը՝ ինչպես հասարակությունը կարող է կործանել անհատին։ Գիրքը ցույց է տալիս նաև, որ մարդը միշտ ունի ընտրության հնարավորություն, նույնիսկ երբ թվում է, թե բոլոր դռները փակ են։ Սահակյանի ոճը հաճախ համեմատաբար մռայլ է, բայց շատ հզոր, և ընթերցողը զգում է պատմության մեջ թաքնված մեծ հոգևոր ծանրությունը։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հայ ժամանակակից գրականություն, պատմական դրամա և խորը հոգեբանական պատկերներ։ Կարճ ասած՝ «Ծովից ծով դատաստան»-ը ընթերցողին ստիպում է մտածել արդարության, մարդու և պետության մասին՝ առանց պարզ լուծումների։ Հրատարակիչ - Արմավ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-78-074-0

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Չարի վերջը» (Հովհաննես Թումանյան) համարվում է Թումանյանի հայտնի ու սիրելի հեքիաթ-երգերից մեկը, որը երեխաների համար է նաև պարզ, և մեծերի համար՝ խորիմաստ։ Գիրքը/հեքիաթը պատմում է այն մասին, որ չարը, որքան էլ որ փորձի, միևնույն է՝ իր վերջը կունենա։ Թումանյանը ներկայացնում է հումորով, բայց միաժամանակ ուսուցողական կերպով, թե ինչպես են լավը և բարին հաղթում չարին ու նենգությանը։ Հեքիաթը օգտագործում է պարզ, երաժշտական լեզու՝ մոտիվներով և կրկնություններով, ինչը հեշտ է հիշվում ու սիրում են երեխաները։ «Չարի վերջը» թեմատիկորեն հիշեցնում է այն հին ժողովրդական ուսուցիչական հեքիաթները, որտեղ վերջում միշտ հաղթում է արդարությունը։ Թումանյանի կերպարները հաճախ իրական մարդկանց տիպաժներ են՝ փոքրիկ բնավորություններով, բայց մեծ իմաստով։ Հեքիաթում առկա է նաև կենսական քննադատություն՝ հասարակության թերությունների նկատմամբ, բայց առանց վիրավորելու։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ պետք է լինել խելացի, հումորով և համբերությամբ՝ որովհետև չարը միշտ է բացահայտվում։ «Հեքիաթն է կանչում» շարքը սովորեցնում է երեխաներին ճիշտ տարբերակել բարին և չարը։ Այս հեքիաթը լավ է որպես ընտանեկան ընթերցում, քանի որ այն միավորում է զվարճանքը և դաստիարակությունը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2016

Տնտեսագիտություն

Վիճակագրության տեսություն աշխատությունը վիճակագրության գիտության հիմնարար դասագիրք է, որը նվիրված է վիճակագրական մեթոդաբանության տեսական հիմքերի, հիմնական հասկացությունների և վերլուծական գործիքների համակողմանի ներկայացմանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, վիճակագրության, ֆինանսների, սոցիոլոգիայի և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են վիճակագրության տեսության հիմնական բաժինները՝ վիճակագրական դիտարկման կազմակերպում, տվյալների հավաքագրում, խմբավորում և ընդհանրացնող ցուցանիշների հաշվարկման մեթոդներ, բացատրվում են միջինների, հարաբերական մեծությունների, տատանումների չափման և ինդեքսային համակարգերի տեսական հիմքերը, մանրամասն քննարկվում են ընտրանքային մեթոդների սկզբունքները, մեծ և փոքր ընտրանքների առանձնահատկությունները և դրանց կիրառումը սոցիալ-տնտեսական երևույթների ուսումնասիրության մեջ, աշխատությունը անդրադառնում է նաև հավանականության տեսության տարրերին և դրանց կապին վիճակագրական եզրակացությունների ձևավորման գործընթացի հետ, ներկայացվում են ժամանակային շարքերի վերլուծության և տնտեսական գործընթացների դինամիկայի ուսումնասիրության հիմնական մեթոդները, ինչպես նաև վիճակագրական եզրակացության և կանխատեսման մեթոդաբանությունը, գրքում ընդգծվում է վիճակագրության տեսության դերը գիտական հետազոտությունների, տնտեսական վերլուծության և կառավարչական որոշումների հիմնավորման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական վիճակագրական հիմքերը և կիրառական վերլուծական մոտեցումները՝ ձևավորելով վիճակագրության գիտության ամբողջական և համակարգված պատկերացում։

Գրականություն

Պատմավավերագրական և իրավաքաղաքական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության հետևանքով ծագած արդարության, պատասխանատվության և միջազգային իրավունքի խնդիրները՝ կենտրոնանալով Փարիզի երդվյալների դատարանում քննված գործերի ու քաղաքական միջավայրի վրա։ Գրքում լուսաբանվում են այն պատմական իրադարձությունները, որոնք ձևավորվեցին Օսմանյան կայսրությունում հայերի զանգվածային կոտորածներից հետո և շարունակվեցին եվրոպական քաղաքական ու իրավական հարթակներում։ Հեղինակը ներկայացնում է հայ ազգային պահանջատիրության գաղափարը, միջազգային հանրության արձագանքը, ինչպես նաև այն իրավական ու բարոյական հարցերը, որոնք բարձրացվում էին հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության շուրջ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում ցեղասպանությունից փրկվածների վկայությունների, դատական փաստաթղթերի, քաղաքական գործիչների ելույթների և մամուլի արձագանքների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով ընթերցողը պատկերացում է ստանում ժամանակի հասարակական մթնոլորտի և եվրոպական դատաիրավական համակարգի վերաբերմունքի մասին։ Գիրքը ոչ միայն պատմական փաստերի ներկայացում է, այլ նաև փորձ՝ հասկանալու արդարության որոնման, ազգային հիշողության պահպանման և միջազգային իրավական պայքարի նշանակությունը հայ ժողովրդի համար։ Այն արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, իրավաբանների, քաղաքական գիտությամբ զբաղվողների և Հայոց ցեղասպանության թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։