Խաչագողի հիշատակարանը - Րաֆֆի

Գեղարվեստական հայ․

«Հայկական էսքիզներ» Վարդգես Պետրոսյանի մի կարևորագույն ստեղծագործությունն է, որը հայ գրականության մեջ առանձնանում է իր նուրբ ու խորքային կերպարներով և ազգային ինքնության հստակ արտահայտմամբ։ Այս ստեղծագործությունը մի շարք գրական տետրերից ու էսքիզներից կազմված է, որոնք պարունակում են հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի, ավանդույթների և առօրյայի վերաբերյալ հեղինակի ուշադիր դիտարկումները։ Պետրոսյանի «Հայկական էսքիզներ»-ը ներկայացնում է մի շարք նկարներ, պատկերներ և վերլուծություններ, որոնք բխում են հեղինակին ծանոթ համայնքների ու պատմական իրադարձությունների դիտարկումներից։ Գրքում հեղինակը խորը ներգործություն է կատարում գյուղի և քաղաքի առօրյաները, մարդկանց փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև բնության ու ավանդույթների դերը հայ ժողովրդի կյանքում։ Նա նկարագրում է հայկական կյանքի կարճ ու խորացած դրվագներ՝ դիտարկելով ավանդական կյանքը, ինչպես նաև նոր ժամանակների փոփոխություններն ու դրանց ազդեցությունը հասարակության վրա։ «Հայկական էսքիզներ»-ը, լինելով գրական «պատկերների» հավաքածու, ներկայացնում է հայկական ժողովրդի սրտի թրթիռներն ու հոգու նրբությունները՝ մեծապես անդրադառնալով ազգային արժեհամակարգին ու պատմության ընթացքում ձևավորված բարոյական տեսակետներին։ Պետրոսյանը մերձեցնում է ընթերցողին այնպիսի պատկերներով, որոնք վերաբերում են թե՛ գյուղական կյանքի հարուստ գունապնակին, թե՛ քաղաքի մութ ու լարված ժամանակներին։ Այս հմտորեն հյուսված էսքիզներն իրենց մեջ պարունակում են նաև ազգային համատեղ կյանքի բնութագրական դրվագներ՝ տարբերվելով մյուս գրական գործերից իրենց մեղմության, խորաթափանցության և էթիկական ուղեցույցի շնորհիվ։ Բացի այդ, «Հայկական էսքիզներ»-ը նաեւ շարադրական վարպետություն է, որտեղ Պետրոսյանի յուրաքանչյուր բառը համադրված է կյանքի ու գոյության փոքր, բայց արժեքավոր կետերով, որոնք ընդգծում են հայկական իրականությունը ու ազգային ինքնությունը։ Այն լույս է սփռում ինչպես դարավոր ավանդների, այնպես էլ ժամանակակից փոփոխությունների վրա՝ թույլ տալով կարդացողին հասկանալ և զգալ երկրի, գյուղի, քաղաքի ու նրա մարդկանց «հանդես»-ը։ Այս ստեղծագործությունը պոետիկորեն ստեղծված փոքր «անկյուններ» է հայկական աշխարհից՝ նվիրված ազգային ինքնությանը, բնությանը և նրա խաղաղ գոյությանը, որը գրքի մեջ՝ թափանցիկ ու խորիմաստ, այլ ոչ թե ուղղակիորեն ասված է։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-885-23-0

Գեղարվեստական ռուս․

«Տարաս Բուլբա» Նիկոլայ Գոգոլի ամենահայտնի պատմական վեպերից է, որը պատկերում է 16–17-րդ դարերի Ուկրաինայի (Քոզակստան) կյանքը՝ բուռն ու լրջագույն պատերազմի ու ազատության պայքարի պայմաններում։ Գլխավոր հերոսը՝ Տարաս Բուլբան, հզոր ու անհաղթելի կոզակ առաջնորդ է, որը ողջ կյանքը նվիրում է հայրենիքի պաշտպանությանը։ Նրա կողքին են որդիները՝ Անդրիյը և Օստափը, որոնց միջոցով հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես է ազատության գաղափարը հզոր, բայց նաև անողոք, և ինչպես են մարդիկ կորցնում կամ գտնում իրենց անձնական երջանկությունը՝ հայրենիքին ծառայելու ճանապարհին։ Վեպը համատեղում է մեծ հերոսական ոգի, բռնի մարտեր, կոզակների ավանդույթներ, հավատարմություն և բարոյական հակասություններ։ Գոգոլը ներկայացնում է ոչ միայն պատերազմների դաժանությունը, այլ նաև մարդության՝ մարդկային զգացմունքների, սիրո, ընկերության ու պարտքի բարդությունը։ «Տարաս Բուլբա»-ում ուժեղ կերպարներն ու ողբերգական իրադարձությունները ընթերցողին ստիպում են մտածել, թե ինչու է ազատությունը հաճախ պահանջում ամենաթանկը՝ մարդկային կյանքը։ Հրատարակիչ - Արմավ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-78-029-0

Կենսագրություն

«Թումանյանական հանրագիտակ» (Գառնիկ Շախկյան) կարևոր աշխատություն է՝ նվիրված Հովհաննես Թումանյանի գրական ժառանգությանը։ Գիրքը համակարգված կերպով ներկայացնում է Թումանյանի աշխարհը՝ նրա ստեղծագործությունները, հերոսներին և թեմաները։ Հեղինակը նպատակ ունի ընթերցողին օգնել ավելի հեշտ հասկանալ Թումանյանի արվեստը և նրա ազդեցությունը հայ գրականության վրա։ Այս հանրագիտարանը օգտակար է ինչպես աշակերտների, այնպես էլ ուսուցիչների և գրականության սիրահարների համար։ Տեքստը համառոտ, պարզ և հասկանալի է՝ առանց ավելորդ բարդությունների։ Յուրաքանչյուր թեմա բացատրվում է հակիրճ, բայց ամբողջական՝ օրինակներով և մեկնաբանություններով։ Գրքում ընդգրկված են նաև Թումանյանի կարճ կենսագրական տվյալներ և նրա ստեղծագործական ճանապարհի հիմնական փուլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա սոցիալական, ազգային և մանկավարժական գաղափարներին։ «Թումանյանական հանրագիտակ»-ը թույլ է տալիս արագ գտնել տեղեկատվություն՝ առանց երկար հոդվածներ կարդալու։ Այս աշխատությունը կարևոր է հայկական մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ Թումանյանը համարվում է ազգային ոգու խորհրդանիշ։ Գիրքը ամրացնում է ընթերցողի գիտելիքները և օգնում տեսնել Թումանյանին ոչ միայն որպես հեքիաթասաց, այլ նաև որպես փիլիսոփա և հասարակական մտավորական։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-447-5

Կենսաբանություն

Գիրքը ներկայացնում է միջատների հիմնական խմբերի ուսումնասիրության մեթոդները՝ ընդգրկելով դրանց մորֆոլոգիական կառուցվածքի վերլուծությունը, արտաքին և ներքին անատոմիայի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դասակարգման հիմնական սկզբունքները։ Հեղինակը մանրամասն նկարագրում է միջատների նույնականացման համար կիրառվող գործիքներն ու մեթոդները՝ ներառյալ հավաքման, պահպանման և միկրոսկոպիկ ուսումնասիրության տեխնիկաները։ Աշխատությունում ընդգծվում է նաև միջատների էկոլոգիական դերակատարությունը՝ նրանց նշանակությունը գյուղատնտեսության, անտառային էկոհամակարգերի և մարդու գործունեության տարբեր ոլորտներում՝ ինչպես օգտակար, այնպես էլ վնասակար տեսակների առումով։ Ներառված են գործնական առաջադրանքներ, աղյուսակներ և ուղեցույցներ, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և փորձարարական հմտությունների զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբանության, էկոլոգիայի, գյուղատնտեսության և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր ուսումնական և լաբորատոր ուղեցույց ընդհանուր էնտոմոլոգիայի ուսումնասիրության մեջ։

Պատմություն

Այս աշխատությունը համարվում է պատմագրության հիմնարար ստեղծագործություններից մեկը և հաճախ անվանվում է «պատմության հայր» Հերոդոտոսի գլխավոր գործը։ Այն կազմված է ինը գրքից և ընդգրկում է հին աշխարհի լայնածավալ պատմական նկարագրություն՝ կենտրոնանալով հունա-պարսկական հակամարտությունների վրա։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է ոչ միայն ռազմական և քաղաքական իրադարձությունները, այլ նաև տարբեր ժողովուրդների սովորույթները, հավատալիքները, կենցաղը և աշխարհագրական առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով աշխատությունը ունի ինչպես պատմական, այնպես էլ ազգագրական և աշխարհագրական արժեք։ Կենտրոնական թեմաներից է հունական քաղաք-պետությունների պայքարը Պարսկական կայսրության դեմ, հատկապես Մարաթոնի, Թերմոպիլեի և Սալամինի ճակատամարտերի նկարագրությունը։ Հերոդոտոսը նաև ներկայացնում է Պարսկական կայսրության ձևավորումը և դրա ընդլայնումը՝ կապված այնպիսի պատմական գործիչների հետ, ինչպիսիք են Կյուրոս Մեծ և նրա հաջորդները։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ հեղինակը հաճախ համադրում է տարբեր աղբյուրներ, լսած պատմություններ և սեփական դիտարկումներ՝ փորձելով բացատրել իրադարձությունների պատճառները և հետևանքները։ Թեև որոշ տեղեկություններ ունեն լեգենդային բնույթ, գիրքը համարվում է անփոխարինելի աղբյուր հին աշխարհի պատմության ուսումնասիրության համար։

Բժշկություն

Գրքում ներկայացվում է՝ ինչպես են մարդիկ հին ժամանակներում հասկացել հիվանդությունները և փորձել բուժել դրանք, բժշկության զարգացումը տարբեր քաղաքակրթություններում (Հին Եգիպտոս, Հունաստան, Հռոմ և այլն), միջնադարյան բժշկությունը և նրա առանձնահատկությունները, նոր ժամանակների գիտական առաջընթացը, երբ բժշկությունը սկսեց հիմնվել գիտության և փորձի վրա, կարևոր գիտնականների և բժիշկների ներդրումը բժշկության զարգացման մեջ, ժամանակակից բժշկության ձևավորումը և նոր տեխնոլոգիաների դերը։ Գիրքը նաև բացատրում է, թե ինչպես են աստիճանաբար ձևավորվել բժշկական ճյուղերը (թերապիա, վիրաբուժություն, ստոմատոլոգիա և այլն) և ինչպես է փոխվել մարդու վերաբերմունքը առողջության և հիվանդությունների նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, սա ուսումնական գիրք է, որը օգնում է հասկանալ բժշկության արմատները, նրա զարգացման փուլերը և այն ճանապարհը, որով բժշկությունը հասել է մեր օրերին։