Կառավարչական հմտությունների զարգացում: Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ - Վարդումյան Ս.

Մանկական

«Գունավորիր ջրով․ Չարի վերջը» (Հովհաննես Թումանյան) հեքիաթ-երգ է, որը մեծ սիրելի է երեխաների և մեծերի համար։ Թումանյանը այստեղ ներկայացնում է մի պարզ, բայց խորքային պատմություն՝ ուրախ և սովորական մի թեմայով՝ չարիության և բարության պայքարով։ Գիրքը (կամ հեքիաթը) պատմում է այն մասին, որ չարը երբեք չի հաղթում, որովհետև վերջում միշտ բացահայտվում է իր իսկանման բացասական կողմը։ Թումանյանի լեզուն այստեղ նույնպես պարզ է, երգ-like և շատ պատկերավոր՝ նման գունավոր նկարի, որ կարող է ջրով գունավորել։ Հեքիաթում հանդիպում են զվարճալի ու հիշվող կերպարներ, որոնց միջոցով արտահայտվում է մարդու բնության տարբեր կողմերը։ «Չարի վերջը» սովորեցնում է, որ բարիքը, ազնվությունը և իմաստությունը կարող են հաղթել ամեն տեսակ նենգությանը։ Պատմությունը հագեցած է հումորով, ինչը թույլ է տալիս փոքրիկներին կարդալու ընթացքում էլ սովորել բարոյական դասեր։ Թումանյանը հաճախ այս հեքիաթում օգտվում է կրկնությունների և ռիթմիկ տողերի՝ դարձնելով պատմությունը ավելի մատչելի։ Այս հեքիաթը նաև լավ օրինակ է այն մասին, թե ինչպես կարելի է ճիշտ ձևով պատկերել բարոյական գաղափարները։ «Գունավորիր ջրով․ Չարի վերջը» գրքի/հեքիաթի հիմնական խորհուրդը՝ «չարը չի ապրում, երբեք չի հաղթում»։ Այն հարմար է դպրոցականների համար՝ որպես ընթերցանության և արժեքների կրթության մաս։ Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2020

Այլ առարկաներ

Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, անասնաբուծության և ագրոնոմիայի ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև ֆերմերների և մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են կերային բազայի ձևավորմամբ։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են դաշտային կերարտադրության հիմնական մշակաբույսերը՝ միամյա և բազմամյա խոտաբույսեր, հատիկաընդեղեն կերային բույսեր և խառնացանքեր, ինչպես նաև դրանց կենսաբանական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերային ցանքաշրջանառության կազմակերպմանը, հողի բերրիության պահպանմանը և բարձրորակ կերային զանգվածի ստացմանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են հողի մշակման, ցանքի, պարարտացման, ոռոգման և խնամքի հիմնական տեխնոլոգիաները՝ ուղղված բարձր բերքատվության ապահովմանը։ Նյութը ընդգրկում է նաև մոլախոտերի, հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ շեշտադրելով ինտեգրված և արդյունավետ մոտեցումները։ Բացի այդ, քննարկվում է դաշտային կերային մշակաբույսերի դերը անասնաբուծության զարգացման և կերային ինքնաբավության ապահովման գործում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև կերի բերքահավաքի, պահեստավորման և օգտագործման տեխնոլոգիաներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական մոտեցումները՝ ապահովելով դաշտային կերարտադրության արդյունավետ կազմակերպման ամբողջական պատկերացում։

Գեղարվեստական հայ․

«Բալենի»՝ Շահեն Թաթիկյանի ստեղծագործությունը հայ գրականության մեջ ունի յուրահատուկ տեղ և համարվում է մաքուր մարդկային տարերքով վիպասանություն։ Այս պատմվածքն ու վեպը պատմում է մի պատմություն, որը բացահայտում է մարդկային հոգեբանության բարդությունն ու փոխհարաբերությունների նրբությունները, խորություն և զգացմունքներ, որոնք հաճախ մնում են աննկատ։ «Բալենի»-ի գլխավոր հերոսը, Բալեն անունով մի երիտասարդ կամ չափահաս, իր արարքներով ու բնավորությամբ լուռ կերպով ընթերցողին ներկայացնում է մի անձ, որը չի համապատասխանում հասարակության սահմանած նորմերին։ Վեպը բավականին սուր է իր դիտարկումներով, այն չի վախենում ցույց տալու ոչ միայն մարդու անձնական կողմերը, այլև նրա հարաբերությունները՝ ընտանիքի, ընկերների կամ հասարակության հետ։ Թաթիկյանի այս ստեղծագործությունը կարելի է դիտել որպես ընտանեկան դրամա, որտեղ սիրո, բարոյականության, ազգասիրության և անձնական կայացման հարցերը վերածվում են մարդկային ճգնաժամի՝ հստակորեն ներկայացնելով այն բաները, որոնք անհատը մնում է չհայտարարված։ Պատմությունը միտված է այն համոզմանը, որ մենք ամեն ինչ անում ենք, որպեսզի հոգեպես հաղթահարենք մի քիչ ավելի բարդ աշխարհ՝ փորձում հասկանալ ինքներս մեզ և մարդկանց շուրջը։ «Բալենի» ստեղծագործության մեջ նաև կտրուկ քննադատություն կա հասարակական ստանդարտների, հասարակության բարոյականության ու ճնշումների վերաբերյալ։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են մարդիկ դիմագրավել դրանց կամ դրանց ենթարկվել՝ կախված իրենց բնավորությունից և վերաբերմունքից։ Թաթիկյանը ցույց է տալիս նաև այն փաստը, որ երբեմն նույնիսկ ամենապարզ մարդկային հարաբերությունները կարող են դարձնել անհնար հասկացվող ու բարդ՝ հատկապես, երբ այն «սահմանափակվում է» ազգային կամ հասարակական մեծատաղանդներով։ «Բալենի»-ը մի վեպ է, որը խոսում է ոչ միայն մարդու հոգեբանության մասին, այլ նաև ծավալում է առանձին կործանիչ պատմություններ, որոնք ակնհայտորեն ու վստահաբար ստիպում են ընթերցողին մտորել այն մասին, թե որտեղ են անցնում մարդու կենսագործունեության սահմանները։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-885-10-0

Այլ առարկաներ

Ելակ նյութը գյուղատնտեսական-այգեգործական ուղղվածության ուսումնական և գործնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է ելակի (Fragaria × ananassa) մշակության ամբողջական ագրոտեխնոլոգիայի ներկայացմանը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության մասնագետների, այգեգործների, ֆերմերների և ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են հատապտղաբուծությամբ կամ ցանկանում են կազմակերպել արդյունավետ ելակային արտադրություն։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են ելակի կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման փուլերը, ինչպես նաև դրա պահանջները հողի, կլիմայի, խոնավության և լուսավորության նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի ընտրությանը՝ հաշվի առնելով բերքատվությունը, պտղի որակը, հասունացման ժամկետները և հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև տնկարկների հիմնման տեխնոլոգիաները՝ հողի նախապատրաստում, տնկման սխեմաներ, սածիլների ընտրություն և տնկման օպտիմալ ժամկետներ։ Նյութը ընդգրկում է խնամքի հիմնական ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ ոռոգում, պարարտացում, մուլչավորում, էտման և բեղմնավորման կարգավորում, որոնք ուղղված են բարձր և կայուն բերքատվության ապահովմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարին՝ ներառյալ կանխարգելիչ և ինտեգրված պաշտպանության մեթոդները։ Բացի այդ, քննարկվում են բերքահավաքի, պահպանման և իրացման կազմակերպման հարցերը, որոնք մեծ ազդեցություն ունեն արտադրության տնտեսական արդյունավետության վրա։ Ընդհանուր առմամբ, այս ձեռնարկը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական փորձը՝ ապահովելով ելակի մշակության ժամանակակից և արդյունավետ կազմակերպման ամբողջական պատկերացում։

Փիլիսոփայություն

«Պոլիտիկա» (Արիստոտել) դասական հույն փիլիսոփայական աշխատություն է, որը ուսումնասիրում է պետության բնույթը, կառավարման ձևերը և հասարակական կյանքի կազմակերպումը։ Արիստոտելը կարծում էր, որ մարդը բնազդով հասարակական կենդանի է, ուստի պետությունը բնական շարունակությունն է մարդու կարիքների։ Գիրքը վերլուծում է տարբեր պետական համակարգերը՝ թագավորություն, արիստոկրատիա, դեմոկրատիա և նրանց տգեղ տարբերակները։ Արիստոտելը ներկայացնում է, թե ինչպես են պետությունները ձևավորվում, ինչ է ճիշտ իշխանության նպատակը և ինչ պայմաններում են դրանք կայուն կամ փլուզվում։ Նա կարևորում է «միջին խավը»՝ որպես կայուն հասարակության և արդար կառավարման հիմք։ Գիրքը նաև քննարկում է քաղաքացիական դաստիարակության, կրթության, օրենքի և բարոյականության դերը պետությունում։ Արիստոտելը ասում է, որ նպատակը պետք է լինի ոչ թե միայն հարստությունը կամ ուժը, այլ «բարի կյանքը»՝ մարդկանց հոգեկան և բարոյական աճը։ «Պոլիտիկա»-ն ունի նաև գործնական բնույթ՝ ինչպես կազմակերպել քաղաքը, ինչպիսիք են վարչական, տնտեսական և զինվորական հարաբերությունները։ Աշխատությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել քաղաքական գիտության, իրավունքի և հասարակագիտության զարգացման վրա։ Գիրքը հարմար է ուսանողների, քաղաքական տեսաբանների և այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պետության կառուցվածքով և հասարակական զարգացման օրինաչափություններով։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-5-17-099791-6

Արտասահմանյան գրականություն

«Ալյասկայի որոնումներում» (Ջոն Գրին) ռոման է, որը պատմում է պատանեկան ընկերության, սիրո և ինքնաճանաչման մասին՝ հետախուզական-ռոմանտիկ նրբերանգով։ Գիրքը կենտրոնանում է Մայլզ «Մայլզը» Հալտերի վրա՝ պատանու, ով սիրում է գրքեր, փիլիսոփայություն և ձգտում է գտնել կյանքի «մեծ բաները»։ Մայլզը սիրահարվում է Ալյասկա Յանգի՝ խորհրդավոր, խելացի և արտասովոր աղջկա, ով տեղափոխվում է իր դպրոց և անմիջապես գրավում է նրան։ Ալյասկան ունի իր գաղտնիքները և ցավը, և Մայլզը սկսում է հետևել նրան՝ հույս ունենալով հասկանալ նրա հոգին և գտնել պատասխաններ։ Գիրքը խոսում է այն մասին, որ մարդը երբեմն կորցնում է իր կյանքը, բայց ցանկանում է գտնել այն՝ ինչպես փնտրում են մի մեծ «փոքրիկ» իմաստ։ Մայրերի և ընկերների հետ հարաբերություններում գրքի հերոսները փորձում են գտնել իրենց տեղը աշխարհում՝ երբեմն սխալվելով, բայց շարունակում են առաջ շարժվել։ Ջոն Գրինը գրում է հումորով, բայց նաև խորը զգացմունքով՝ դարձնելով պատմությունը մոտ և անկեղծ։ Գիրքը բարձրացնում է թեմաներ՝ սիրո, մահվան, գայթակղության, ցավի և կյանքի իմաստի մասին։ «Ալյասկայի որոնումներում» կարևոր է նաև այն, որ ոչ միշտ է հնարավոր հասկանալ մյուսին, բայց հնարավոր է սիրել նրան՝ հենց այդ անհասկանալիության մեջ։ Այս վեպը հարմար է այն ընթերցողներին, ովքեր սիրում են պատանեկան հոգեբանությունը, կենսական հարցերը և ուժեղ, անկեղծ պատմությունները։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-424-6