Հայաստանի ձկները

Տնտեսագիտություն

Գիրքը սկսվում է զբոսաշրջության էության բացատրությունից՝ ներկայացնելով, թե ինչ է զբոսաշրջությունը, որոնք են դրա տեսակները (միջազգային, ներքին, հանգստյան, մշակութային, էկոլոգիական և այլն) և ինչ դեր ունի այն ժամանակակից աշխարհում։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում զբոսաշրջության ինդուստրիայի կառուցվածքին՝ ընդգծելով նրա հիմնական բաղադրիչները՝ տրանսպորտ, տեղաբաշխում (հյուրանոցներ, հանգստյան տներ), սննդի կազմակերպում, ժամանցային ծառայություններ և զբոսավարական գործունեություն։ Գրքի կարևոր բաժիններից մեկը նվիրված է աշխարհագրությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են բնական պայմանները (կլիմա, ռելիեֆ, ջրային ռեսուրսներ, լանդշաֆտներ) ձևավորում զբոսաշրջային գրավչությունը։ Օրինակ՝ լեռնային տարածքները զարգացնում են ձմեռային և էքստրեմալ զբոսաշրջությունը, իսկ ծովափնյա շրջանները՝ ամառային հանգստի կենտրոններ են դառնում։ Միաժամանակ ներկայացվում են նաև մշակութային և պատմական ռեսուրսները՝ հուշարձաններ, թանգարաններ, ավանդույթներ, որոնք մեծ դեր ունեն զբոսաշրջության զարգացման մեջ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև զբոսաշրջային տարածաշրջանների դասակարգմանը՝ ներկայացնելով աշխարհի խոշոր զբոսաշրջային կենտրոնները և դրանց առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են Եվրոպայի, Ասիայի, Ամերիկայի և այլ տարածաշրջանների զբոսաշրջային ներուժը, ինչպես նաև դրանց զարգացման մակարդակը և ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության տնտեսական նշանակությանը։ Գիրքը ցույց է տալիս, թե ինչպես է զբոսաշրջությունը նպաստում երկրների տնտեսական աճին, ստեղծում աշխատատեղեր, զարգացնում ենթակառուցվածքները և խթանում միջազգային համագործակցությունը։ Միևնույն ժամանակ, հեղինակը չի անտեսում նաև բացասական հետևանքները՝ շրջակա միջավայրի աղտոտում, ռեսուրսների գերշահագործում և մշակութային արժեքների վտանգում։

Ֆիզիկա

Նյութում ներկայացվում են կիսահաղորդիչների կառուցվածքային և էներգետիկ առանձնահատկությունները, սակայն հիմնական շեշտը դրվում է նանոէլեկտրոնիկայի վրա, որտեղ դասական ֆիզիկան արդեն ամբողջությամբ չի նկարագրում համակարգերի վարքագիծը։ Քննարկվում են քվանտային մեխանիկայի դերակատարությունը, մասնավորապես՝ քվանտային թունելավորումը, քվանտային կոնֆայնմենթը (սահմանափակումը) և էներգետիկ մակարդակների քվանտացումը։ Բացի այդ, նյութում անդրադարձ կա նանոկառուցվածքներին՝ քվանտային կետերին, նանոլարերին և նանաշերտերին, ինչպես նաև դրանց կիրառություններին ժամանակակից էլեկտրոնիկայում։ Նշվում է նաև, թե ինչպես են այս տեխնոլոգիաները նպաստում ավելի արագ, փոքր և արդյունավետ սարքերի ստեղծմանը։

Պատմություն

«Հայ ժողովրդի ծագման խնդիրները» (Արմեն Պետրոսյան) գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական ու մշակութային արմատների ուսումնասիրությանը։ Գիրքը փորձ է ներկայացնել՝ որտեղից են եկել հայերը, ինչպե՞ս է ձևավորվել նրանց ազգությունը և ինչպիսի՞ն է եղել հնագույն ժամանակների պատմական պատկերը։ Պետրոսյանը քննարկում է տարբեր հնագիտական, լեզվաբանական և պատմական տվյալներ՝ փորձելով կազմել համապարփակ պատկեր հայ ժողովրդի ծագման մասին։ Գիրքը նաև անդրադառնում է տարբեր գիտական տեսակետների՝ միևնույն ժամանակ ընդգծելով հայկական ինքնության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է հին արաբական, հռոմեական, հունական և այլ աղբյուրները՝ համեմատելով դրանք հետազոտական տվյալների հետ։ Գիրքը կարևորում է հայկական մշակույթի և լեզվի շարունակականությունը՝ պատմության մեջ որպես ինքնորոշման հիմք։ Պետրոսյանը նաև անդրադառնում է ցեղերի, թագավորությունների և գաղթերի դինամիկային՝ ցույց տալով, որ հայ ժողովրդի պատմությունը մի քանի շերտերով է կառուցված։ Գիրքը մասնագիտական է, բայց հասկանալի ձևով ներկայացված՝ նաև հետաքրքիր է լայն ընթերցողի համար։ Այս աշխատությունը օգտակար է պատմաբանների, լեզվաբանների, ուսուցիչների և յուրաքանչյուրի համար, ով հետաքրքրված է հայ ժողովրդի ինքնության և արմատների հետ։ «Հայ ժողովրդի ծագման խնդիրները» նպաստում է պատմական գիտելիքների խորացմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Հրատարակիչ - Անտարես ISBN - 978-9939-76-53-7

Գեղարվեստական հայ․

«Վերջին խոսք» Եղիշե Չարենցի անպարտելի ու դրամատիկ ստեղծագործություններից է։ Այս բանաստեղծությունը մելանխոլիկ և խորիմաստ խոսք է՝ լի զգացմունքներով, հայ ժողովրդի գոյատևման ու պայքարի պատմությամբ։ Չարենցը իր ստեղծագործություններում հաճախ բացահայտում է կյանքը ոչ միայն որպես անհատական գոյություն, այլ նաև որպես ազգային, պատմական դառնություն, որը նրա մեջ բազմաթիվ խորհրդանիշներ ու ընկալումներ է պարունակում։ «Վերջին խոսք»-ը առաջին հերթին վերաբերելով Չարենցի սեփական կյանքի փորձառություններին, արտահայտում է գաղափարներ, որոնք կապվում են մահվան, կորուստների, տառապանքների և հայրենիքին տրված պարտավորության հետ։ Դա մաքրում է իրարանցման, ապրելու և դարավոր պատմության հետ կապված ամեն ինչ։ Բանաստեղծությունն իր բովանդակությամբ հանդես է գալիս որպես վերջին դրվագ՝ անձնական կամ ազգային կյանքի համար՝ դեպի մահ, դեպի անհուսություն կամ նոր սկիզբ։ Չարենցը մշտապես որոնում է իր վերջին խոսքը՝ խոսքը, որը դեռ պիտի տրվեր իր գոյության մեջ, բայց միևնույն ժամանակ, նա բախվում է նրա ծանրաբեռնվածության հետ՝ հասկանալով, որ պատմության մի զգալի մասը արդեն կկտրվի այն գաղափարներից, որոնք նա կուզեր հայտարարված լինեն։ Նրա վերջին խոսքը այս դեպքում կարող է լինել խորաթափանց հայացք դեպի սեր, հայրենիք, ինքնություն, իր մոլորակից դուրս՝ իր գոյության իրականությունը հասկանալու փորձ։ Չարենցը այս բանաստեղծության մեջ ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդը կարող է մնալ հավատարիմ իր արժեքներին և երկրի նկատմամբ ունեցած սիրուն՝ նույնիսկ եթե այդ ճանապարհը ծանր, խորտակված և դժվարանցանելի է։ «Վերջին խոսք»-ը նաև միստիկ, պոետիկ արտահայտություն է, որն արտացոլում է Չարենցի ներաշխարհը՝ դրամատիկ անցյալով, պայքարներով ու հայացքներով դեպի ապագա։ Դա նրա մխիթարանքը՝ թեեւ խորամանկ և ցավոտ, բայց երբեմն անխուսափելի։ Հրատարակիչ - Հայագիտակ Հրատ. տարեթիվ - 2007 ISBN - 978-99941-980-5-4

Այլ առարկաներ

Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության ոլորտի ուսանողների, ագրոնոմների և ֆերմերների համար, ովքեր զբաղվում են հացահատիկա-կերային մշակաբույսերի արտադրությամբ։ Նյութում մանրամասն նկարագրվում են եգիպտացորենի կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման փուլերը, ինչպես նաև դրա բարձր պահանջները ջերմության, խոնավության և սննդանյութերի նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի և հիբրիդների ընտրությանը՝ կախված նպատակային օգտագործումից (հացահատիկ, սիլոս, կանաչ զանգված) և տարածաշրջանային կլիմայական պայմաններից։ Աշխատությունում ներկայացվում են հողի մշակման տեխնոլոգիաները, ցանքի ժամկետներն ու սխեմաները, սերմացուի նախապատրաստումը և ցանքի խտության կարգավորումը։ Նյութը ընդգրկում է նաև պարարտացման, ոռոգման և մոլախոտերի դեմ պայքարի համակարգերը՝ ուղղված բարձր և կայուն բերքատվության ապահովմանը։ Բացի այդ, քննարկվում են հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելման ու վերահսկման միջոցառումները՝ ինտեգրված մոտեցումների կիրառմամբ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բերքահավաքի կազմակերպմանը, բերքի պահպանման և օգտագործման տարբեր ձևերին, ինչպես նաև արտադրության տնտեսագիտական արդյունավետությանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական տեխնոլոգիաները՝ ապահովելով եգիպտացորենի մշակության ամբողջական և կիրառական պատկերացում։

Այլ առարկաներ

Սերկևիլ նյութը գյուղատնտեսական-այգեգործական ուղղվածության մասնագիտական ձեռնարկ է, որը նվիրված է սերկևիլի (Cydonia oblonga) կենսաբանական առանձնահատկությունների, մշակության տեխնոլոգիաների և արտադրության կազմակերպման հարցերի համակողմանի ներկայացմանը։ Այն նախատեսված է այգեգործների, գյուղատնտեսության մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են պտղաբուծությամբ և ցանկանում են զարգացնել սերկևիլի արդյունավետ մշակությունը։ Նյութում մանրամասն նկարագրվում են սերկևիլի աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, դրա պահանջները կլիմայի, հողի և խնամքի պայմանների նկատմամբ, ինչպես նաև սորտային կազմը և դրանց ընտրության սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնկարկների հիմնման գործընթացին՝ ներառյալ հողի նախապատրաստումը, տնկման սխեմաների ճիշտ ընտրությունը և տնկիների որակական պահանջները։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև խնամքի ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ ոռոգում, պարարտացում, էտում և ձևավորում, որոնք ապահովում են կայուն աճ և բարձր բերքատվություն։ Նյութում ընդգրկված են նաև հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ շեշտադրելով կանխարգելիչ և ինտեգրված մոտեցումների կարևորությունը։ Բացի այդ, քննարկվում են բերքահավաքի, պահպանման և վերամշակման տեխնոլոգիաները, որոնք կարևոր դեր ունեն արտադրանքի որակի և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է սերկևիլի օգտագործման ոլորտներին՝ սննդարդյունաբերության և վերամշակման մեջ, ընդգծելով դրա արժեքավորությունը։ Ընդհանուր առմամբ, այս ձեռնարկը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական առաջարկները՝ նպաստելով սերկևիլի մշակության արդյունավետ կազմակերպմանը։