Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը ներկայացնում է սուրբ Զենոբ եպիսկոպոսին վերագրվող եկեղեցական ճառ, որը նվիրված է Հուդայի՝ Հիսուս Քրիստոսին մատնած աշակերտի կերպարին և նրա արարքի կրոնական ու բարոյական նշանակությանը։ Ճառի թեման կապված է Ավագ շաբաթվա խորհրդի հետ, մասնավորապես՝ Ավագ չորեքշաբթի օրվա, որը քրիստոնեական ավանդության մեջ հիշատակվում է Հուդայի մատնության և այդ իրադարձության հոգևոր իմաստավորման համատեքստում։ Հուդայի կերպարը եկեղեցական քարոզչության մեջ հաճախ դիտարկվում է դավաճանության, հավատարմության խախտման և բարոյական պատասխանատվության օրինակ։ Այսպիսի ճառերը նպատակ ունեն ոչ միայն մեկնաբանելու աստվածաշնչյան իրադարձությունները, այլև հավատացյալներին ուղղորդելու ինքնաքննության, հավատի ամրապնդման և քրիստոնեական արժեքների գիտակցման։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական ճարտասանության, աստվածաշնչյան թեմաների մեկնաբանության և Ավագ շաբաթվա քարոզչական ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ կրոնական գրականության պատմությամբ, պատարագային ու ծիսական մշակույթով և քրիստոնեական բարոյագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Գիրքը նաև վկայում է սրբերի անունների հետ կապված ճառերի տարածման և եկեղեցական ուսմունքը տպագիր գրականության միջոցով փոխանցելու ավանդույթի մասին։

Հրատարակությունը նվիրված է հայոց Ազգային սահմանադրության ընդունման տասներկուերորդ տարեդարձին և ներկայացնում է այդ առիթով ստեղծված երգային ստեղծագործություն։ Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի հասարակական կյանքում Ազգային սահմանադրությունը կարևոր նշանակություն ուներ համայնքային կառավարման, կրթական ու մշակութային հաստատությունների կազմակերպման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման տեսանկյունից։ Դրա տարեդարձի նշումը հնարավորություն էր տալիս անդրադառնալու համայնքի կազմակերպված կյանքին, ազգային իրավունքների և պարտականությունների ընկալմանը, ինչպես նաև կրթության ու մշակույթի զարգացմանը։ Տոնական առիթների համար գրված երգերը կարող էին ծառայել որպես հավաքական հիշողության և հասարակական գաղափարների արտահայտման միջոց՝ համախմբելով հանդիսության մասնակիցներին ընդհանուր խորհրդանիշների շուրջ։ Այս փոքրածավալ հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ համայնքային կյանքի, ազգային սահմանադրական շարժման պատմության և XIX դարի հայ տպագիր երգային գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի հասարակական կազմակերպման, ազգային ինքնագիտակցության արտահայտությունների և տարեդարձային հանդիսությունների մշակույթի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Գիրքը նաև պատմական վկայություն է այն մասին, թե ինչպես էին կարևոր հասարակական իրադարձությունները նշվում երգի և տպագիր նյութերի միջոցով։

Հրատարակությունը նվիրված է զանգակի թեմային՝ այն ներկայացնելով երգային ստեղծագործության ձևով։ Զանգակը տարբեր մշակութային և հասարակական միջավայրերում ունի խորհրդանշական նշանակություն․ նրա ձայնը կարող է ազդարարել իրադարձություններ, մարդկանց հրավիրել հավաքի կամ արարողության, ինչպես նաև ստեղծել որոշակի հուզական ու գեղարվեստական մթնոլորտ։ Հայկական մշակութային ավանդույթում զանգի հնչյունը հատկապես կապված է եկեղեցական կյանքի, ժամերգությունների և համայնքային ծեսերի հետ, թեև այն կարող է գործածվել նաև առօրյա և տոնական միջավայրերում։ Երգի ձևը հնարավորություն է տալիս թեման ներկայացնելու հնչյունային պատկերների, ռիթմի և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների միջոցով։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երգային գրականության և կարճ չափածո ստեղծագործությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև XIX դարի վերջի հայալեզու տպագիր մշակույթի, երաժշտական թեմաներով գրականության և զանգի խորհրդանշական նշանակության վերաբերյալ հետազոտություններում։ Գիրքը դիտարկելի է որպես փոքրածավալ գրական աղբյուր, որը վկայում է առանձին առարկաների և դրանց հնչյունային ընկալման շուրջ ստեղծագործական հետաքրքրության մասին։ Այն կարող է տեղ գտնել հայ գրականության, երգային ստեղծագործությունների և պատմական տպագիր հրատարակությունների մատենագիտական հավաքածուներում։

Աշխատությունը համադրում է հայոց պատմության ներկայացումն ու երեխաների դաստիարակության գաղափարը՝ ընդգծելով պատմական գիտելիքի և կրթության կապը մատաղ սերնդի ձևավորման գործում։ Հայոց պատմության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ազգային անցյալի, մշակութային ժառանգության և հասարակական հիշողության պահպանման համար։ Երեխաների համար նախատեսված պատմական նյութերը կարող են նպաստել անցյալի նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, պատմական մտածողության զարգացմանը և սեփական ժողովրդի պատմության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Վերնագրում նշված «երգագիր» բնորոշումը հուշում է, որ պատմական նյութը կարող է ներկայացված լինել երգային կամ չափածո ձևով՝ ուսուցումը դարձնելով ավելի մատչելի և հիշվող։ Այդպիսի մոտեցումը կապում է գրական ու երաժշտական արտահայտչամիջոցները կրթական նպատակների հետ և արտացոլում պատմական գիտելիքը երեխաներին փոխանցելու հնարավոր եղանակներից մեկը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժական մտքի, մանկական գրականության և ազգային պատմության ուսուցման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև XIX դարի հայալեզու կրթական հրատարակությունների, պատմական թեմաներով ուսուցողական նյութերի և ազգային դաստիարակության գաղափարների զարգացման վերաբերյալ հետազոտություններում։ Գիրքը դիտարկելի է որպես պատմական աղբյուր՝ երեխաների կրթության մեջ հայոց պատմության և գրական արտահայտչաձևերի կիրառման ավանդույթը ուսումնասիրելու համար։

Ժողովածուն ներառում է թատերական, ազգային և սիրային բնույթի երգեր՝ ներկայացնելով հայ երգային մշակույթի տարբեր ժանրերն ու արտահայտչաձևերը։ Թատերական երգերը կապված են բեմական արվեստի հետ, որտեղ երաժշտությունն ու երգային խոսքը կարող են լրացնել ներկայացման գործողությունը, փոխանցել կերպարների ապրումները և նպաստել բեմական մթնոլորտի ստեղծմանը։ Ազգային երգերը ժողովրդի մշակութային հիշողության կարևոր մասն են՝ արտացոլելով լեզվական, գեղարվեստական և հասարակական ավանդույթները։ Սիրային երգերն արտահայտում են մարդկային զգացմունքների լայն շրջանակ՝ սեր, կարոտ, հիացմունք և անձնական ապրումներ։ Այս ժանրերի համադրությունը հնարավորություն է տալիս ժողովածուն դիտարկելու որպես XIX դարի հայ երգային ճաշակի և երաժշտական նախասիրությունների ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երգարանների պատմությամբ, քաղաքային երաժշտական մշակույթով, թատերական երգարվեստով և սիրային քնարերգությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև հայ երաժշտական ժառանգության պահպանման, երգային գրականության համեմատական ուսումնասիրության և ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի հետազոտության ընթացքում։ Որպես պատմական երգարան՝ այն վկայում է տարբեր երգային ժանրերը մեկ ժողովածուի մեջ միավորելու և ընթերցողին հասանելի դարձնելու տպագրական ավանդույթի մասին։

Ժողովածուն միավորում է թատերական, ազգային և սիրային բնույթի երգեր՝ ներկայացնելով հայ երգային մշակույթի տարբեր ուղղություններ։ Թատերական երգերը կապված են բեմական արվեստի և ներկայացումների երաժշտական միջավայրի հետ, որտեղ երգն ու բանաստեղծական խոսքը կարող են լրացնել գործողությունը, արտահայտել կերպարների ապրումները և ուժեղացնել բեմական ներգործությունը։ Ազգային երգերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժողովրդի մշակութային հիշողության մեջ՝ արտացոլելով լեզվական, գեղարվեստական և հասարակական ավանդույթները։ Սիրային երգերն իրենց հերթին արտահայտում են մարդկային զգացմունքների բազմազանությունը՝ սեր, կարոտ, հիացմունք և անձնական ապրումներ։ Այս երեք ուղղությունների համադրությունը ժողովածուն դարձնում է հետաքրքիր աղբյուր հայ երգային ճաշակի և երաժշտական նախասիրությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտագործվել XIX դարի հայ երգարանների, քաղաքային երաժշտական մշակույթի, թատերական երգարվեստի և սիրային քնարերգության պատմությամբ զբաղվող հետազոտություններում։ Հրատարակությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ազգային երգերի ու բեմական և սիրային երգային նյութերի համատեղ ներկայացման ավանդույթը։ Որպես պատմական երգարան՝ այն արժեքավոր է հայ երաժշտական ժառանգության պահպանման, երգային գրականության մատենագիտության և ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Հրատարակությունը նախատեսված է Առաքել Նուպարյանի և Շահնազարյան գիշերօթիկ վարժարանի գործունեության տասներորդ տարվա պարգևաբաշխության հանդիսության համար և ներկայացնում է այդ կրթական միջոցառմանն առնչվող երգային նյութ։ Պարգևաբաշխության հանդեսները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կրթական հաստատությունների հասարակական և մշակութային կյանքում։ Դրանք հնարավորություն էին տալիս ամփոփելու ուսումնական տարվա արդյունքները, արժևորելու աշակերտների առաջադիմությունն ու ձեռքբերումները և խրախուսելու կրթության շարունակականությունը։ Նման հանդիսություններում երգեցողությունը նպաստում էր տոնական մթնոլորտի ձևավորմանը, մասնակիցների համախմբմանը և միջոցառման հանդիսավոր բնույթի ընդգծմանը։ Այս երգարանը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայկական կրթական հաստատությունների ավանդույթների, դպրոցական հանդիսությունների կազմակերպման և երաժշտության՝ կրթամշակութային կյանքում ունեցած դերի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ կրթության պատմությամբ, դպրոցական երաժշտությամբ և պատմական տպագիր նյութերով զբաղվող հետազոտողներին։ Հրատարակությունը նաև վկայում է կրթական միջոցառումների համար հատուկ երգային նյութեր պատրաստելու և դրանք տպագիր ձևով պահպանելու մշակութային սովորույթի մասին։ Որպես իրադարձությանն առնչվող փոքրածավալ երգարան՝ այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է տվյալ վարժարանի պատմության և ժամանակաշրջանի հայ կրթամշակութային միջավայրի ուսումնասիրման համար։

Ժողովածուն ներառում է Դավթի սաղմոսներն ու հոգևոր երգեր՝ միավորելով աստվածաշնչյան սաղմոսերգության ավանդույթը և քրիստոնեական հոգևոր երգարվեստը։ Սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում քրիստոնեական պաշտամունքի և անձնական աղոթքի մեջ՝ արտահայտելով հավատք, ապաշխարություն, գոհություն, խնդրանք և փառաբանություն։ Դրանք դարեր շարունակ օգտագործվել են եկեղեցական արարողությունների ընթացքում և ծառայել որպես հոգևոր խորհրդածության ու հավատքի արտահայտման միջոց։ Հոգևոր երգերն իրենց հերթին նպաստում են կրոնական գաղափարների գեղարվեստական փոխանցմանը՝ համադրելով բանաստեղծական խոսքը, աղոթական բովանդակությունն ու երգեցողությունը։ Այսպիսի երգարանները կարող էին գործածվել ինչպես եկեղեցական միջավայրում, այնպես էլ անհատական աղոթքի և հոգևոր ընթերցանության ժամանակ՝ ապահովելով սաղմոսների ու հոգևոր երգերի հասանելիությունը հավատացյալներին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաշնչյան գրականության, քրիստոնեական ծիսական ավանդույթների և հայերեն հոգևոր երգարանների պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբաններին, եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրողներին և հայ կրոնական գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Գիրքը նաև արժեքավոր մատենագիտական նյութ է՝ ցույց տալու համար սաղմոսերգության և հոգևոր երգերի պահպանման ու տարածման նշանակությունը հայալեզու կրոնական մշակույթում։

Ժողովածուն նախատեսված է տղաների համար և միավորում է երգային ստեղծագործություններն ու դրանց երաժշտական եղանակները՝ նպաստելով երգեցողության միջոցով երեխաների երաժշտական և գեղագիտական դաստիարակությանը։ Երգի խոսքի և մեղեդու համադրությունը կարևոր նշանակություն ունի երաժշտական նյութի յուրացման, ռիթմի զգացողության, լսողական հիշողության և արտահայտիչ կատարման հմտությունների զարգացման համար։ Նման ժողովածուները կարող էին կիրառվել դպրոցներում, ուսումնական խմբերում և ընտանեկան միջավայրում՝ ինչպես անհատական պարապմունքների, այնպես էլ խմբային երգեցողության նպատակով։ Դրանք նաև նպաստում էին երգային մշակույթի տարածմանը և երաժշտական ստեղծագործությունների պահպանմանը գրավոր ձևով։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկական երգարանների պատմության, XIX դարի երաժշտական մանկավարժության և հայալեզու կրթական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես աղբյուր՝ բացահայտելու երեխաների համար նախատեսված երաժշտական նյութերի կազմման ու տարածման ավանդույթները և դրանց տեղը ժամանակաշրջանի կրթամշակութային կյանքում։ Գիրքը արժեքավոր է հայ երաժշտական մշակույթի պատմությամբ, մանկական կրթությամբ և պատմական տպագիր հրատարակություններով զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր ժամանակներում լույս տեսած մանկական երգարանները և ուսումնասիրելու երգեցողության դերը երեխաների մշակութային կրթության մեջ։

Ժողովածուն նախատեսված է տղաների համար և միավորում է երգային տեքստեր ու դրանց կատարման երաժշտական եղանակներ։ Այն ներկայացնում է մանկապատանեկան երաժշտական կրթության ավանդույթը, որտեղ երգեցողությունը դիտվում է որպես երեխաների գեղագիտական դաստիարակության, լեզվական զարգացման և մշակութային գիտելիքների փոխանցման միջոց։ Երգի խոսքի և երաժշտական եղանակի համատեղ ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս նյութը կիրառելու ոչ միայն ընթերցանության, այլև գործնական երգեցողության ընթացքում։ Նման երգարանները կարող էին օգտակար լինել դպրոցական պարապմունքների, խմբային կատարումների և ինքնուրույն երաժշտական վարժությունների համար՝ զարգացնելով ռիթմի զգացումը, լսողական հիշողությունը և երաժշտական արտահայտչամիջոցների ընկալումը։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայալեզու մանկական հրատարակությունների, երաժշտական մանկավարժության և երգային մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես աղբյուր՝ պարզելու, թե ինչպիսի նյութեր էին նախատեսվում երեխաների երաժշտական դաստիարակության համար, ինչպես էին երգերն ամրագրվում տպագիր ձևով և ինչ դեր կարող էին ունենալ կրթական միջավայրում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ մանկական երգարանների մատենագիտական հավաքածուների, պատմական երաժշտական կրթության ուսումնասիրությունների և հայ տպագիր մշակույթի զարգացման վերաբերյալ հետազոտությունների համար։

Ժողովածուն նախատեսված է տղաների համար և ներառում է երգեր ու դրանց կատարման համար նախատեսված երաժշտական եղանակներ՝ միավորելով բանաստեղծական խոսքն ու երաժշտական արտահայտությունը։ Այն առնչվում է երեխաների երաժշտական դաստիարակության ավանդույթին, որի նպատակն է երգեցողության միջոցով զարգացնել երաժշտության ընկալումը, ռիթմի զգացումը, լսողական հիշողությունը և գեղագիտական ճաշակը։ Երգերի և եղանակների համատեղ ներկայացումը կարող է նպաստել նյութի յուրացմանը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ոչ միայն ծանոթանալու երգային խոսքին, այլև պատկերացում կազմելու դրա երաժշտական կատարման մասին։ Նման ժողովածուները կարող էին կիրառվել դպրոցական ուսուցման, խմբային երգեցողության և ինքնուրույն երաժշտական պարապմունքների ընթացքում՝ աջակցելով երեխաների մշակութային կրթությանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայ մանկական երգարանների, երաժշտական մանկավարժության և հայալեզու տպագիր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետներին, մանկավարժներին, հայ մանկական գրականության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և պատմական երգային ժողովածուներ ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Գիրքը նաև արժեքավոր աղբյուր է երեխաների համար նախատեսված երաժշտական նյութերի կազմման, գրավոր տարածման և կրթական նպատակներով կիրառման ավանդույթը դիտարկելու համար։

Ժողովածուն նախատեսված է տղաների համար և միավորում է մանկապատանեկան տարիքի ընթերցողների ու երգողների համար նախատեսված երգեր։ Այն առնչվում է երեխաների երաժշտական դաստիարակության և երգեցողության միջոցով կրթական ու մշակութային արժեքների փոխանցման ավանդույթին։ Երգը մանկական միջավայրում ոչ միայն ժամանցի միջոց է, այլև լեզվական կարողությունների, հիշողության, լսողական ընկալման և գեղագիտական ճաշակի զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Երեխաների համար նախատեսված երգարանները կարող են կիրառվել ընտանեկան միջավայրում, դպրոցական պարապմունքների և խմբային երգեցողության ընթացքում՝ նպաստելով երաժշտության հանդեպ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայալեզու մանկական երգարանների և կրթամշակութային հրատարակությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն ժամանակաշրջանի մանկական կրթության մեջ երգեցողության ունեցած նշանակությանը և տպագիր նյութերի միջոցով երաժշտական մշակույթը տարածելու եղանակներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, երաժշտական կրթության, հայ մանկական գրականության և երգային մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն նաև կարևոր է որպես պատմական տպագիր աղբյուր, որն արտացոլում է երեխաների համար նախատեսված երգային նյութերի կազմման և ընթերցողին ներկայացման ավանդույթը։

Ժողովածուն նվիրված է երգիչ Ջամալի քնարական երգերին և ներկայացնում է հայ երգային մշակույթի այն շերտը, որտեղ կարևոր տեղ են զբաղեցնում անձնական ապրումների, սիրո, կարոտի և մարդկային զգացմունքների գեղարվեստական արտահայտությունները։ Քնարական երգը բանավոր և գրավոր երաժշտական-բանաստեղծական ավանդույթներում ծառայում է ներաշխարհի, հույզերի ու անհատական ապրումների փոխանցմանը՝ դրանք դարձնելով ունկնդրի և ընթերցողի համար հասկանալի ու հարազատ։ Նման երգերը կարող են արտացոլել իրենց ժամանակի լեզվական առանձնահատկությունները, գեղարվեստական ճաշակը և ժողովրդական երգարվեստին բնորոշ արտահայտչամիջոցները։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում Ջամալի անվան հետ կապված երգային ժառանգության ուսումնասիրության, հայ քնարական երգերի թեմատիկ բազմազանության և XIX դարի վերջի տպագիր երգարանների պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ժողովրդական և աշուղական երգարվեստով, հայ բանաստեղծական մշակույթով ու երաժշտական բանահյուսությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Հրատարակությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են երգային ստեղծագործությունները գրավոր ձևով պահպանվել և տարածվել՝ նպաստելով կատարողական ավանդույթի և գրական հիշողության շարունակականությանը։ Այս առումով այն հայ երգային մշակույթի պատմական մատենագիտական ժառանգության մաս է։

Ժողովածուն ներկայացնում է Պատկանյան ազգանունը կրող վարժապետի երգերը՝ միավորելով հայերեն երգային և բանաստեղծական ստեղծագործություններ մեկ հրատարակության մեջ։ Վերնագրում նշված «վարժապետ» բնորոշումը մատնանշում է հեղինակի կամ ստեղծագործությունների հետ կապված անձի մանկավարժական գործունեությունը՝ ընդգծելով կրթության և գրականության միջև հնարավոր կապը։ XIX դարի հայ մշակութային կյանքում երգերն ու բանաստեղծությունները կարևոր դեր էին կատարում ազգային լեզվի պահպանման, գրական ճաշակի ձևավորման և հասարակական գաղափարների տարածման գործում։ Երգարանային ժողովածուները կարող էին ծառայել ինչպես անհատական ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական կամ հավաքական երգեցողության նպատակներին՝ նպաստելով գրական ստեղծագործությունների տարածմանը տարբեր միջավայրերում։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երգային գրականության, բանաստեղծական ժառանգության և XIX դարի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև Պատկանյան ազգանվան հետ կապված գրական ժառանգության մատենագիտական ուսումնասիրությունների, պատմական երգարանների համեմատական քննության և ժամանակաշրջանի հայալեզու տպագիր մշակույթի հետազոտության ընթացքում։ Ժողովածուն հայ գրքի պատմության շրջանակում դիտարկելի է որպես երգային ստեղծագործությունների պահպանման և ընթերցողին փոխանցման օրինակ։