Աբալյան, Արմենուհի Վաղարշակի

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցի ուսուցչի մանկավարժական տեխնիկայի ձևավորման տեսական և մեթոդական հիմունքների, մասնագիտական կարողությունների զարգացման և ուսուցման գործընթացում դրանց արդյունավետ կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մանկավարժական տեխնիկայի էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները և նշանակությունը ուսուցչի մասնագիտական գործունեության կազմակերպման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի հաղորդակցական հմտությունների, խոսքի մշակույթի, հուզական ինքնակարգավորման, մանկավարժական տակտի և դասարանի կառավարման կարողությունների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են ուսուցչի խոսքի արտահայտչականությունը, ձայնի հնչերանգի, դիմախաղի, ժեստերի և ոչ խոսքային հաղորդակցության միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները տարրական դասարաններում։ Դիտարկվում են աշակերտների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները հաշվի առնելու, դրական հոգեբանական մթնոլորտ ստեղծելու, սովորողների ուշադրությունը կենտրոնացնելու և ուսումնական գործունեության նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելու մեթոդները։ Կարևորվում են ուսուցչի ինքնատիրապետման, մանկավարժական իրավիճակներում արագ կողմնորոշվելու, կոնֆլիկտները կառուցողական եղանակով կարգավորելու և աշակերտների հետ վստահելի հարաբերություններ հաստատելու կարողությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել մանկավարժական տեխնիկայի զարգացմանն ուղղված գործնական վարժություններ, դերային խաղեր, իրավիճակային առաջադրանքներ, ինքնագնահատման մեթոդներ և մասնագիտական վերապատրաստման կազմակերպման մոտեցումներ։ Անդրադարձ է կատարվում ապագա ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության ընթացքում մանկավարժական տեխնիկայի ձևավորման հնարավորություններին, տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև մանկավարժական պրակտիկայի նշանակությանը։ Առանձնացվում են ուսուցչի անհատական աշխատաոճի ձևավորման, ստեղծագործական մոտեցումների կիրառման և մասնագիտական ինքնակատարելագործման խնդիրները։ Կարևորվում են նաև դասավանդման արդյունավետության գնահատումը, մանկավարժական գործունեության ինքնավերլուծությունը և ուսուցչի մասնագիտական զարգացման շարունակականությունը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի տարրական կրթության որակի բարձրացման, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության կատարելագործման և մանկավարժական հաղորդակցության արդյունավետության ապահովման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։